Джемс-Ланге теориясы және оның позитивтік психологиядағы эмоциялар туралы түсініктің дамуындағы рөлі


Джеймс-Лангенің эмоциялар теориясы - американдық философ және психолог У.Джеймс пен неміс психологі Г.Лангенің XIX ғасырдың 80-90-жылдарында бір-бірінен бөлек ұсынған теориясы. Бұл теория бойынша эмоциялардың пайда болуы еріксіз қозғалу саласындағы, сондай-ақ жүрек, қантамыр, секреторлық қызметтің саласындағы өзгерістердің сыртқы әсерлерінен туындайды. Эмоциялық күйініш-сүйініштер осы өзгерістермен байланысты түйсіктердің жиынтығы болып шығады. Джеймстің ойынша, "жылағандықтан мұңаямыз, дірілдегеніміз қорыққандықтан, күлетіндіктен қуанамыз". Г Джеймс эмоцияларды перифериялық өзгерістердің кең тобымен байланыстырса, Ланге қантамыр-қозғалу жүйесімен-иннервация күйімен және тамырлардың саңылауымен байланыстырды. Осылайша, әдетте, эмоцияның салдары деп қарастырылатын перифериялық органикалық өзгерістер олардың себебі деп жарияланды. Джеймс-Лангенің эмоциялар теориясы эмоцияларды жаратылыстық тұрғыдан зерттеуге келетін объектіге айналдыруға әрекеттену болды. Алайда эмоцияларды тең денелік өзгерістермен байланыстырып, бұл теория эмоцияларды қажетсінулер мен түрткілерге қатысы жоқ, адаптивтік мағынасы, реттеушшік функциясы жоқ құбылыстар қатарына қосты. Эмоциялардың ерікті реттелуінің проблемасы бұл орайда қарапайымдандырылып баяндалады: жағымсыз эмоцияларды, мысалы, ашулы жағымды эмоцияларға тән қимынды әдейілеп жасаса, басуға болады деп есептеледі. Бұл теорияға психологиядағы қарсылықтар эмоцияларды перифериялық өзгерістерден туындайтын түсініктердің жиынтығы деп механистік түсінушілік; жоғарғы сезімдер табиғатын түсіндіру тұрғысында болды. Физиологтардың сыны жануарларға жасалған эксперименттерден алынған мәліметтерге негізделді (Ч.С.Шеррингтон, У. Кеннон және т.б.). Олардың ең бастылары сол бір ғана перифериялық өзгерістердің өздері алуан түрлі эмоциялар кезінде, сондай-ақ эмоциялармен байланысты емес күйлер кезінде болып жататынын көрсетеді. Л.С.Выготский бұл теорияны организмдегі өзгерістерден туындайтын "төменгі", элементар эмоцияларды бейне ешқандай материалдық негіздері жоқтай көрінетін "жоғарғы", ақиқат адами күйініш-сүйініштерге (эстетикалық, зияттық, адамгершілік және т.б.) қарсы қойғаны үшін сынады.
1) Немов Р. С. Общие основы психологии // Психология.—2003ж. 688 б.
2) Анохин П. К. «Психология эмоций: Тексты.»— М., 1984.ж 173б.
3) Изард К. Э. «Психология эмоций.» 1999ж.464 б

Пән: Психология
Жұмыс түрі: Материал
Көлемі: 5 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге




ҚАЗАҚСТАН РЕСПУБЛИКАСЫ БІЛІМ ЖӘНЕ ҒЫЛЫМ МИНИСТРЛІГІ СЕМЕЙ
ҚАЛАСЫНЫҢ ШӘКӘРІМ АТЫНДАҒЫ УНИВЕРСИТЕТТІ

Тақырыбы:Джемс-Ланге теориясы және оның позитивтік психологиядағы эмоциялар
туралы түсініктің дамуындағы рөлі.

Орындаған:Аманжолова Ж.Е
Топ:ПХ-415
Тексерген:
Тезекбаева М.Ж

Семей 2015 жыл
Джеймс-Лангенің эмоциялар теориясы - американдық философ және психолог
У.Джеймс пен неміс психологі Г.Лангенің XIX ғасырдың 80-90-жылдарында бір-
бірінен бөлек ұсынған теориясы. Бұл теория бойынша эмоциялардың пайда болуы
еріксіз қозғалу саласындағы, сондай-ақ жүрек, қантамыр, секреторлық
қызметтің саласындағы өзгерістердің сыртқы әсерлерінен туындайды. Эмоциялық
күйініш-сүйініштер осы өзгерістермен байланысты түйсіктердің жиынтығы болып
шығады. Джеймстің ойынша, "жылағандықтан мұңаямыз, дірілдегеніміз
қорыққандықтан, күлетіндіктен қуанамыз". Г Джеймс эмоцияларды перифериялық
өзгерістердің кең тобымен байланыстырса, Ланге қантамыр-қозғалу жүйесімен-
иннервация күйімен және тамырлардың саңылауымен байланыстырды. Осылайша,
әдетте, эмоцияның салдары деп қарастырылатын перифериялық органикалық
өзгерістер олардың себебі деп жарияланды. Джеймс-Лангенің эмоциялар
теориясы эмоцияларды жаратылыстық тұрғыдан зерттеуге келетін объектіге
айналдыруға әрекеттену болды. Алайда эмоцияларды тең денелік өзгерістермен
байланыстырып, бұл теория эмоцияларды қажетсінулер мен түрткілерге қатысы
жоқ, адаптивтік мағынасы, реттеушшік функциясы жоқ құбылыстар қатарына
қосты. Эмоциялардың ерікті реттелуінің проблемасы бұл орайда
қарапайымдандырылып баяндалады: жағымсыз эмоцияларды, мысалы, ашулы жағымды
эмоцияларға тән қимынды әдейілеп жасаса, басуға болады деп есептеледі. Бұл
теорияға психологиядағы қарсылықтар эмоцияларды перифериялық өзгерістерден
туындайтын түсініктердің жиынтығы деп механистік түсінушілік; жоғарғы
сезімдер табиғатын түсіндіру тұрғысында болды. Физиологтардың сыны
жануарларға жасалған эксперименттерден алынған мәліметтерге негізделді
(Ч.С.Шеррингтон, У. Кеннон және т.б.). Олардың ең бастылары сол бір ғана
перифериялық өзгерістердің өздері алуан түрлі эмоциялар кезінде, сондай-ақ
эмоциялармен байланысты емес күйлер кезінде болып жататынын көрсетеді.
Л.С.Выготский бұл теорияны организмдегі өзгерістерден туындайтын "төменгі",
элементар эмоцияларды бейне ешқандай материалдық негіздері жоқтай көрінетін
"жоғарғы", ақиқат адами күйініш-сүйініштерге (эстетикалық, зияттық,
адамгершілік және т.б.) қарсы қойғаны үшін сынады.

Н.Н.Ланге мен У.Джеймс әрқайсысы өзінше зерттеулер жүргізді. Джеймс,
ІІсихолог маман ретінде, ал Ланге, физиолог ғалым ретінде,
мақсатсыз.Джеметің айтуынша адам организмінде эмоцияның нендей негіздері
пайда болып отыратындығын анықтауды міндет етіп қойды. Сонымен бірге, адам
эмоциясы жайындағы теріс көзқарастың сырын ашуды көздеді. Ланге мен Джеймс
адам эмоциясының пайда болу себептерін органикалық реакцияларға енгізу деп
түсіндірді. Мұндай көзқарастын мән-жайы көптеген мамандарға кеңінен мәлім
және оқулықтарда толық баяндалған. Сондықтан бұл мәселені талдап жатудың
қажеті бола қоймас деймін. Бұл теориядағы елеулі бет-бұрыс болын саналған
нәрсе эмоциялық реакциянын қалыптасуы туралы бұрынғы дәстүрлі көзқарастарды
өзгертуге айтарлықтай ықпал еткенін ескерте кетейін.

Джеймс пен Лангеге дейінгі психологтардың эмоция жайындағы түсініктері
мынадай сипатта болған еді: оның бірінші өлімі сыртқы не ішкі оқиға,
қауіпті жағдай төнгенде оны қабылдап, эмоция тудырады, сонан кейін бұл-
эмоцияны бастап кешіреді (жүректің жиі соғып дүрсілдеуі, бозарып кету,
жүйкенің . тіркенуі, тамақтың құрғауы — мұның бәрі қорқудан пайда болатын
сезім күйлері) сол тітіркендіргіштерге әсерленуі. Бұрын мұндай күйлерді
психологтар мынадай ретпсн көрсететін еді: қабылдау, сезім, оның сыртқы
көрінісі. Ал Джемс мен Ланге мұндай сезім күйлерін бастан кешіруді өзгеше
көрсетеді. Белгілі бір қатерлі оқиғаны қабылдағанда оған әсерлену
рефлекторлық түрде органикалық өзгерістерге ұшыратады (Лангенің-көрсетуінше
қан тамырларының кеңейіп, таралуы. Джеметің, айтуынша ішкі орган қызметінің
жандана түсуі). Адам органдары сыртқы хауінтің әсерінен ... жалғасы
Ұқсас жұмыстар
Белсенділік және оның түрлері, тұлға дамуындағы ролі
Экономиканың дамуындағы банктердің ролі туралы
Күрделі эмоциялар туралы
Фирма теориясы және оның нарықтық экономикадағы рөлі
"Фирма теориясы және оның нарықтық экономикадағы рөлі."
Психологиядағы іс-әрекет мәселесі
Банктердің экономика дамуындағы рөлі
Экономиканың дамуындағы банктердің ролі
Күрделі эмоциялар
Сапа және оның теориясы
Пәндер

Қазақ тілінде жазылған рефераттар, курстық жұмыстар, дипломдық жұмыстар бойынша біздің қор №1 болып табылады.

Байланыс

Qazaqstan
Phone: 777 614 50 20
WhatsApp: 777 614 50 20
Email: info@stud.kz
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь