Джемс-Ланге теориясы және оның позитивтік психологиядағы эмоциялар туралы түсініктің дамуындағы рөлі

Джеймс-Лангенің эмоциялар теориясы - американдық философ және психолог У.Джеймс пен неміс психологі Г.Лангенің XIX ғасырдың 80-90-жылдарында бір-бірінен бөлек ұсынған теориясы. Бұл теория бойынша эмоциялардың пайда болуы еріксіз қозғалу саласындағы, сондай-ақ жүрек, қантамыр, секреторлық қызметтің саласындағы өзгерістердің сыртқы әсерлерінен туындайды. Эмоциялық күйініш-сүйініштер осы өзгерістермен байланысты түйсіктердің жиынтығы болып шығады. Джеймстің ойынша, "жылағандықтан мұңаямыз, дірілдегеніміз қорыққандықтан, күлетіндіктен қуанамыз". Г Джеймс эмоцияларды перифериялық өзгерістердің кең тобымен байланыстырса, Ланге қантамыр-қозғалу жүйесімен-иннервация күйімен және тамырлардың саңылауымен байланыстырды. Осылайша, әдетте, эмоцияның салдары деп қарастырылатын перифериялық органикалық өзгерістер олардың себебі деп жарияланды. Джеймс-Лангенің эмоциялар теориясы эмоцияларды жаратылыстық тұрғыдан зерттеуге келетін объектіге айналдыруға әрекеттену болды. Алайда эмоцияларды тең денелік өзгерістермен байланыстырып, бұл теория эмоцияларды қажетсінулер мен түрткілерге қатысы жоқ, адаптивтік мағынасы, реттеушшік функциясы жоқ құбылыстар қатарына қосты. Эмоциялардың ерікті реттелуінің проблемасы бұл орайда қарапайымдандырылып баяндалады: жағымсыз эмоцияларды, мысалы, ашулы жағымды эмоцияларға тән қимынды әдейілеп жасаса, басуға болады деп есептеледі. Бұл теорияға психологиядағы қарсылықтар эмоцияларды перифериялық өзгерістерден туындайтын түсініктердің жиынтығы деп механистік түсінушілік; жоғарғы сезімдер табиғатын түсіндіру тұрғысында болды. Физиологтардың сыны жануарларға жасалған эксперименттерден алынған мәліметтерге негізделді (Ч.С.Шеррингтон, У. Кеннон және т.б.). Олардың ең бастылары сол бір ғана перифериялық өзгерістердің өздері алуан түрлі эмоциялар кезінде, сондай-ақ эмоциялармен байланысты емес күйлер кезінде болып жататынын көрсетеді. Л.С.Выготский бұл теорияны организмдегі өзгерістерден туындайтын "төменгі", элементар эмоцияларды бейне ешқандай материалдық негіздері жоқтай көрінетін "жоғарғы", ақиқат адами күйініш-сүйініштерге (эстетикалық, зияттық, адамгершілік және т.б.) қарсы қойғаны үшін сынады.
1) Немов Р. С. Общие основы психологии // Психология.—2003ж. 688 б.
2) Анохин П. К. «Психология эмоций: Тексты.»— М., 1984.ж 173б.
3) Изард К. Э. «Психология эмоций.» 1999ж.464 б
        
        ҚАЗАҚСТАН РЕСПУБЛИКАСЫ БІЛІМ ЖӘНЕ ҒЫЛЫМ МИНИСТРЛІГІ СЕМЕЙҚАЛАСЫНЫҢ ШӘКӘРІМ АТЫНДАҒЫ УНИВЕРСИТЕТТІТақырыбы:Джемс-Ланге теориясы және оның позитивтік ...  ... ... ... ... ... ... 2015 жылДжеймс-Лангенің эмоциялар теориясы - американдық философ және психологУ.Джеймс пен неміс ... ... XIX ... ... ... ... ұсынған теориясы. Бұл теория бойынша эмоциялардың пайда болуыеріксіз қозғалу саласындағы, сондай-ақ жүрек, қантамыр, секреторлыққызметтің саласындағы өзгерістердің сыртқы әсерлерінен туындайды. Эмоциялықкүйініш-сүйініштер осы ... ... ... ... ... Джеймстің ойынша, "жылағандықтан мұңаямыз, дірілдегенімізқорыққандықтан, күлетіндіктен қуанамыз". Г Джеймс эмоцияларды перифериялықөзгерістердің кең тобымен байланыстырса, Ланге қантамыр-қозғалу жүйесімен-иннервация күйімен және тамырлардың ... ... ... ... ... деп қарастырылатын перифериялық органикалықөзгерістер олардың себебі деп жарияланды. Джеймс-Лангенің эмоциялартеориясы ... ... ... зерттеуге келетін объектігеайналдыруға әрекеттену болды. Алайда эмоцияларды тең денелік өзгерістерменбайланыстырып, бұл теория эмоцияларды қажетсінулер мен түрткілерге қатысыжоқ, адаптивтік мағынасы, ... ... жоқ ... ... Эмоциялардың ерікті реттелуінің проблемасы бұл орайдақарапайымдандырылып баяндалады: жағымсыз эмоцияларды, мысалы, ашулы жағымдыэмоцияларға тән қимынды әдейілеп жасаса, ... ... деп ... ... ... ... эмоцияларды перифериялық өзгерістердентуындайтын түсініктердің жиынтығы деп механистік түсінушілік; жоғарғысезімдер табиғатын түсіндіру тұрғысында болды. Физиологтардың сыныжануарларға жасалған ... ... ... негізделді(Ч.С.Шеррингтон, У. Кеннон және т.б.). Олардың ең бастылары сол бір ғанаперифериялық өзгерістердің өздері алуан түрлі ... ... ... ... емес ... кезінде болып жататынын көрсетеді.Л.С.Выготский бұл теорияны организмдегі өзгерістерден туындайтын "төменгі",элементар эмоцияларды бейне ешқандай ... ... ... ... ... адами күйініш-сүйініштерге (эстетикалық, зияттық,адамгершілік және т.б.) қарсы қойғаны үшін ... мен ... ... ... ... жүргізді. Джеймс,ІІсихолог маман ретінде, ал Ланге, физиолог ғалым ретінде,мақсатсыз.Джеметің айтуынша адам организмінде эмоцияның нендей негіздеріпайда болып отыратындығын анықтауды міндет етіп ... ... ... ... ... ... көзқарастың сырын ашуды көздеді. Ланге мен Джеймсадам эмоциясының пайда болу себептерін органикалық реакцияларға енгізу дептүсіндірді. Мұндай көзқарастын мән-жайы көптеген ... ... ... ... ... ... ... бұл мәселені талдап жатудыңқажеті бола қоймас деймін. Бұл теориядағы елеулі бет-бұрыс болын саналғаннәрсе эмоциялық реакциянын ... ... ... дәстүрлі көзқарастардыөзгертуге айтарлықтай ықпал еткенін ескерте кетейін.Джеймс пен Лангеге дейінгі психологтардың эмоция жайындағы түсініктерімынадай сипатта болған еді: оның ... ... ... не ішкі оқиға,қауіпті жағдай төнгенде оны қабылдап, эмоция тудырады, сонан ... ... ... ... ... жиі ... дүрсілдеуі, бозарып кету,жүйкенің . тіркенуі, тамақтың құрғауы — мұның бәрі қорқудан пайда болатынсезім ... сол ... ... ... мұндай күйлердіпсихологтар мынадай ретпсн көрсететін еді: қабылдау, ... оның ... Ал ... мен ... ... ... ... бастан кешіруді өзгешекөрсетеді. Белгілі бір қатерлі оқиғаны қабылдағанда оған әсерленурефлекторлық түрде органикалық өзгерістерге ұшыратады (Лангенің-көрсетуіншеқан ... ... ... Джеметің, айтуынша ішкі орган қызметініңжандана түсуі). Адам органдары сыртқы хауінтің әсерінен жанданып, олардықабылдауда біздің бойымызда эмоция ... ... ... эмоцияның пайда болуы жайындағы ілімі қазіргі кезде түрліөзгерістерге ... ... ... ... ... ... ... өйткені қайғы-қасіретке ұшыраймыз, денеміз тітіркеніп түршігеді,өйткені қорқамыз, біреуді ұрып-соғамыз, өйткені біз ... ал ... деп ... жөн ... еді: біз қамығамыз, сондықтан жылаймыз бізқорықтык, сондықтан денеміз түршігіп дірілдейміз, біз ашуландық сондықтанұрып-соқтық.Джеймстін түсінігі ... біз ... ... ... игере білсек, олбасылады және керісінше: біз ашу-ызаға, шаттық күйге бөленсек, оның,артынша-ақ эмоция болып, сыртқа шығады.Мұндай көзқарастын қалыптасып орнығуына мынадай ек ... жайт әсер ... — бұл ... ... ... және биологиялық тұрғыданнегізделді деп санады екінші — ешкімге керексіз эмоцияның шығу тегінхайуанатта дүниесінің тіршілігімен ұштастырылған көзқарастан ... ... ... ... жеке басқа тән қасиет ретінде қарастырылды. Сіздерадамның ... ... ... бәрі оның ішкі жан ... жәнеоның жеке басына тән ерекшеліктері өзара тығыз байланысты екенін жақсыбілесіздер.Джеймс пен Ланге теориялары осыдан кейін біріктіріліп жалпы теориялық сипаталды. Алайда бұл ... көп ... ... ... зерттеушілер«материалданған» теория деп кінәлай бастады. Өйткені Джеймс пен Ланге сезімарқылы адам денесінен шығатын органикалық процестерді санаға ендірудікөздеп отыр ... ... әлі ... ... ... ... ол өзін ... жауап ретінде мынадай тезисті қолданды (|тезис оның психология оқулығына ендірілген еді): «Менің теориям ... да ... бола ... ... ... ... ... қызметтер деп ажыратып атауы эмоция жайындағы ілімде жоқ нәрсеболатын.Джеймс теориясын ... ... деп ... ... ... ағылшынның схоласт психологтарына қарсы қойған әдісінпайдаланады. Ол өзінің көзқарасын дәйектеу мақсатымен «Қасапқа пышақұстатып, құдайдың ... ... ... ... Оның ... бойынша органикалық құрылым эмоциясының төменгі сатысына тән, бұлерекшелік адамда жануарлар дүниесінен мирас болып қалған деп түсіндірді.Эмоцияның бұл тобы ... ... ... ... ... бірақ мұңдай эмоциялар адамның нәзік сезімдері болып саналатын дінинанымдарына, ерлер мен әйелдер арасыңдағы сүйіспеншілікке, әсемділіктенләззатгану сезімдеріне ... жок. ... ... ... ... ... топтарға бөліп қарастырды. Сондай-ақ бұрыннан ескерусіз болыпқалған, бірақ соңғы кезде тәжірибелік ... ... ... ... ...... ... эмоциялар да жоғары топтагы эмоцияларғажатады деп санады. Біздің ойлау процестерімізде тікелей бейнеленетін барлықэмоция түрлері мен адам ... ... ... ... бәрі ... бөлігіне жатады да олар мұндай эмоцияларды негізгі органикалыққұбылыстардан басқа өзгеше текте ... ... ... шек ... ... ... мәселелердің мазмұны негізінен мынадайекі түрлі ой тудырады:1) ... ... ... ... ... физиологиялық жай-күйінің санадағы бейнесі болып табылады;2) мұндай жай-күйдің әр ... ... ... көрінісі олардың өзіндікерекшеліктерінен байқалады.Пайдаланылған әденбиеттер:1) Немов Р. С. Общие основы психологии // Психология.—2003ж.  688 б.2) Анохин П. К. «Психология эмоций: Тексты.»— М., 1984.ж 173б.3) ... ... ... б  
        
      

Пән: Психология
Жұмыс түрі: Материал
Көлемі: 5 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Эмоция және оның балалық шақта дамуы.45 бет
Эмоцияның нейрофизиологиялық механизмдері6 бет
«жасанды интелект дамуындағы кибернетикалық рөлі: білім беру саласында »9 бет
Адамның тарихи дамуындағы биологиялық және әлеуметтік факторлар 16 бет
Ақша реформасы: ұлттық экономиканың дамуындағы қажеттігі мен маңызы24 бет
Бала дамуындағы ата-ананың рөлі. Отбасылық тәрбиенің қателіктері68 бет
Баланың дамуындағы ойынның әлеуметтік–педагогикалық маңызы61 бет
Баланың сезім эстетикасының дамуындағы музыканың рөлі20 бет
Банктердің экономика дамуындағы рөлі28 бет
Белсенділік және оның түрлері, тұлға дамуындағы ролі23 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь