Бухгалтерлік есеп тәсілі

Мазмұны.

1. Кіріспе ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..3

2. Негізгі бөлім.

2.1 Бухгалтерлік есептің ғылым ретінде қалыптасуы мен дамуы ... ... ... 5
2.2 Бухгалтерлік есеп тәсілі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 8
2.3 Шоттар мен қосарлы жазба ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 13
2.4 Бухгалтерлік қызметтің жұмысын ұйымдастыру, құжаттау және есептік регистрлер ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..19

3. Қорытынды ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..25

4.Пайдаланылған әдебиеттер тізімі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...27
1. Кіріспе.

Шаруашынық есептің қамтитын объектілері сандық көрсеткіштер арқылы өлшенеді. Оларды алу үшін есепте заттай, еңбек және ақшалай өлшеуіштер қолданылады.
Заттай өлшеуіштегі есеп объектілерін бейнелеу үшін масса, көлем, ұзындық бірліктері мен (килограмм; литр, метр) түрлері, сұрыптары, мөлшері және т.с.с шамалар қолданылады.
Еңбек өлшеуіштегі жұмыс уақыты бірлікпен (күндер, сағаттар, минуттар) еңбекке жұмсалған уақытты анықтауға мүмкіндік береді. Еңбек өлшеуіштерінің көмегімен затар өлшеуіштер үлестіріліп, өнімдігін мөлшері белгіленеді, еңбек өнімділігі, жұмыс уақыты мен жалақы қорын пайдалану анықталады.
Ақшалап өлшеуіштер (теңге, тиын) шаруашылық құралдарын, олардың пайда болу көздерін. бірдей ақшалай бағалау арқылы іс-әрекеттің процестері мен нәтижелерін жинақтап қорыту үшін қолданылады.
Есептік өлшеуіштердің барлық үш түрін өзара байланыстырып есепте қолдану тек кәсіпорын, сала бойынша емес, бүкіл Республика ауқымында да қорытындыланған көрсеткіштер алуға мүмікіндік береді.
Шаруашылық есептің біртұтас жетесіне оперативті, статистикалык және бухгалтерлік есептер кіреді.
Оперативті есеп - кәсіпорынның іс-әрекетін күнделікті бақылауға мүмкіндік береді, белгілі бір шаруашылық операциялардың жекелеген деректерін сол болған сәтінде, тікелей орнында өндіріс барысы (жұмысқа шығу. шықпау есебі. автокөлік, оның жүру есебі) туралы жүйелі ақпарат алу мақсатымен тіркеу жүйесі болып табылады. Оперативті есептің негізгі талабы - мәліметтерді алудың шапшаңдығы. Есепті бухгалтерлер, диспечерлер, бақылаушылар және тағы басқа қызметкерлер жүргізеді.
Статистикалық есеп - экономиканың әртүрлі салаларында жалпылама-көпшілік сипаты бар құбылыстарды, жалпы қоғамдық құбылыстарды олардың салалық жағынан ажырамас байланыстағы сандық жағын зерттейді. Статистика оперативтік және бухгалтерлік есептің мәліметтерін пайдаланады.
Бухгалтерлік есеп - кәсіпорынның шаруашылық қызметін үздіксіз құжаттық баңқау мен оны бақынау жүйесі болып табылады. Бұл Қазақстан Республикасының бухгалтерлік және қаржылық есеп беру туралы заңдарымен бухгалтерлік есеп стандарттарымен, сондай-ақ ұйымның есеп саясаты мен («Бухгалтерлік есеп пен қаржылық есеп беру туралы» Заңның 6-бабы) реттелетін кәсіпкерлер, ұйымдардың, операциялар жайлы ақпаратты жинау, тіркеу және жинақтап қорыту жүйесі. Есеп қатаң түрде, әр жазба тек арнайы рәсімделген құжат негізінде ғана жүргізіледі бұл бухгалтерлік есептің бақылаушылық мәнін, оның күмәнсіз сенімділігін, шыншылдығын және тағы басқаларын арттырады.
Салықтық есеп - бухгалтерлік есептің салық заңдарының талаптарына сәйкес түзетілген мәліметтерін пайдаланады.
Бухгалтерлік есеп кәсіпорынның қызметін бейнелейді, Субъектінің меншігі, шаруашылық құралдарының және оның өндіріс процесіндегі көздерінің қозғалысы бухгалтерлік есептің мәні болып табылады. Жекелеген құрамдас бөліктері бухгалтерлік есептің объектілері деп аталады. Бухгалтерлік есептің объектілеріне мына процестер жатады:
Қамтамасыз ету (дайындау), кәсіпорын алған шикізат, материалдар, отын және басқа материалдық қорлар, сонымен қатар мұндайда жабдықтаушылармен, транспорттық ұйымдармен арада туындаған қарым-қатынастар бухгалтерлік есептің объектілері болып саналады;
өндірістік, мұнда өнім дайындауда пайдаланылатын өндіріс құралдары, оларға байланысты шығындар бухгалтерлік есеп объектілері болады. Объектілер бухгалтерлік есепте жалақы, амортизация есептеу? еңбек құралдарын есептен шығару мен өнімнің өзіңдік құнын анықтау жолдарымен бейнеленуі;
өткізу, мұнда сатуға арналған өндіріс өнімдері; өткізу жөніндегі шығындар (буып-түю, орау, іріктеу, тасымалдау); субъектінің сатылған тауар, орындалған жұмыс көрсетілген қызмет үшін алған ақшалай түсімі есептелінеді.
Қолда бар құралдарды ұтымды пайдалану, олардың сақталуын бақылауды дұрыс ұйымдастыру жіктеу қажеттілігіне байланысты болады.
Бухгалтерлік есепте кәсіпорынның құралдарын багалау негізінде нақты өзіндік құны (объектіні жұмыс жагдайына дейін жеткізуге байланысты барлық шығыстармен бірге сатып алынатын құны) салынған.
Кәсіпорын мүлкінің маңызды түрлері ағымдағы есепте және баланста мынандай бағалармен бейнеленеді:
- негізгі құралдар бастапқы, баланстық немесе қалдық құнымен бағаланады; материалдар, отын, шикізат нақты өзіндік құны бойынша;
- дайын өнім - нақты өзіндік құны бойынша;
- әртүрлі дебиторлармен және кредиторлармен есептесулер бухгалтерлік есепте құжатта көрсетілген сомамен бейнеленеді;
4.Пайдаланылған әдебиеттер тізімі.

1.Бухгалтерлік есеп пен қаржылық есеп беру туралы: Қазақстан Республикасының Заңы. - Алматы: Юрист, 2003. - 22 б.
2.Қаржылык есеп берудің халықаралық стандарттары. - Алматы: Раритет, 2003. - 672 6.
3.Қазақстан Республикасының 1998-2000 жылдарға арналған бухгалтерлік есеп пен аудитті дамыту мен жетілдірудің мемлекеттік бағдарламасы туралы: Қазақстан Республикасы Президентінің 28.01.98 ж. №3838 Жарлығы // Бюллетень бухгалтерлік. 1998. №29. - Б. 2-8.
4. Аудиторлық іс-қызмет туралы: Қазакстан Республикасының 1998 ж. 20 қарашадағы Заңы (15.02.2003 ж. жағдай бойынша өзгерістер мен толықтырулармен). - Алматы: Юрист, 2003. -14 б.
5.Мемлекеттік және қадағалаушы міндетті іс-кызмет аясын реттеу туралы: ҚР Президентінің 1999 ж. 7 қыркүйектегі №205 Жарлығы.
6.Акционерлік қоғамдар туралы: Қазақстан Республикасының 2003 ж. 13 мамырдагы Заңы. №415-11 // Официальная газета. 2003. №23.
7.Бухгалтерлік есеп стапдарттары, әдістемелік ұсыныстар, Шоттардың типтік жоспары: құжаттар жинағы. - Алматы: Раритет, 2004. - 320 б.
8.Қазакстан аудиттің халықаралық стандарттары.» - Алматы: Раритет, 2004. - 786 б.
9.Шетелдік инвестициялар туралы: Қазакстан Республикасынын. 1994 ж. 27 желтоқсандағы Заңы// Советы Казахстана. 1995. 20 қаңтар.
10.Банкроттык жайында Қазақстан Республикасының 1997 ж. 21 каңтардағы №67-1 Заңы (ведомости Парламента Республики Казахстан). 1997. №1-2.
11.Қазакстан Республикасының Конституциясы. - Алматы: Әділет Пресс, 2003.-40 6.
12.Қазакстан Республикасының Азаматтық кодексі. - Алматы:
БОРКИ, 2004. - 236 б.
13.Боумэн К. Основы стратегического менеджмента: Пер. с англ., - М.: -Банки и биржи, ЮНИТИ 1997.
14. Мейірбеков А.Қ., Әлімбетов Қ.Ә. Кәсіпорын экономикасы. А, 2003ж.
15. Реуэль А.Л. «Экономических учений» Москва 1972г.
16. Сәбден О., Тоқсанова А. Шағын кәсіпкерлікті басқару.А,2002ж.
17.Үмбеталиев А., Ғ. Керімбек «Кәсіпорын экономикасы және кәсіпкерлік» Алматы, 2002ж.
18. Ілиясов Қ.Қ., Құлпабаева С. Қаржы. Алматы, Алматы 2003ж.
19. Ядгаров Я.С. «История экономических учений» Москва 1998г.
20. Назарбаев Н.Ә. «Қазақстанның егеменді мемлекет ретінде қалыптасуы мен дамуының стратегиясы» Алматы, 1992ж.
        
        Мазмұны.
1.
Кіріспе.....................................................................
.........................................3
2. Негізгі бөлім.
2.1 Бухгалтерлік есептің ғылым ретінде қалыптасуы ... ... ... ... мен қосарлы
жазба.......................................................................
.13
2.4 Бухгалтерлік қызметтің жұмысын ... ... және ... ... Кіріспе.
Шаруашынық есептің қамтитын объектілері сандық ... ... ... алу үшін ... заттай, еңбек және ақшалай өлшеуіштер
қолданылады.
Заттай өлшеуіштегі есеп объектілерін бейнелеу үшін ... ... ... мен ... литр, метр) түрлері, сұрыптары, мөлшері
және т.с.с шамалар қолданылады.
Еңбек өлшеуіштегі жұмыс уақыты бірлікпен (күндер, ... ... ... ... ... ... ... Еңбек
өлшеуіштерінің көмегімен затар өлшеуіштер үлестіріліп, өнімдігін ... ... ... ... уақыты мен жалақы қорын пайдалану
анықталады.
Ақшалап өлшеуіштер (теңге, тиын) шаруашылық құралдарын, олардың ... ... ... ... бағалау арқылы іс-әрекеттің процестері мен
нәтижелерін жинақтап қорыту үшін қолданылады.
Есептік өлшеуіштердің ... үш ... ... ... ... тек кәсіпорын, сала бойынша емес, бүкіл Республика ... ... ... ... мүмікіндік береді.
Шаруашылық есептің біртұтас жетесіне оперативті, статистикалык және
бухгалтерлік есептер кіреді.
Оперативті есеп - ... ... ... ... ... ... бір ... операциялардың жекелеген
деректерін сол болған сәтінде, тікелей орнында ... ... ... ... ... ... оның жүру ... туралы жүйелі ақпарат алу
мақсатымен тіркеу жүйесі болып табылады. Оперативті есептің ... ... ... алудың шапшаңдығы. Есепті бухгалтерлер, диспечерлер,
бақылаушылар және тағы басқа қызметкерлер жүргізеді.
Статистикалық есеп - ... ... ... жалпылама-
көпшілік сипаты бар құбылыстарды, жалпы қоғамдық құбылыстарды олардың
салалық ... ... ... ... жағын зерттейді. Статистика
оперативтік және бухгалтерлік есептің мәліметтерін пайдаланады.
Бухгалтерлік есеп - кәсіпорынның шаруашылық қызметін ... ... мен оны ... жүйесі болып табылады. Бұл Қазақстан Республикасының
бухгалтерлік және қаржылық есеп беру туралы заңдарымен бухгалтерлік ... ... ... есеп ... мен ... есеп ... есеп беру ... Заңның 6-бабы) реттелетін кәсіпкерлер,
ұйымдардың, операциялар жайлы ақпаратты жинау, ... және ... ... Есеп ... ... әр ... тек ... рәсімделген құжат негізінде
ғана жүргізіледі бұл бухгалтерлік есептің бақылаушылық мәнін, оның күмәнсіз
сенімділігін, шыншылдығын және тағы басқаларын арттырады.
Салықтық есеп - ... ... ... ... ... түзетілген мәліметтерін пайдаланады.
Бухгалтерлік есеп кәсіпорынның қызметін бейнелейді, Субъектінің
меншігі, ... ... және оның ... ... ... ... есептің мәні болып табылады. Жекелеген құрамдас
бөліктері бухгалтерлік есептің объектілері деп ... ... ... мына ... ... ету (дайындау), кәсіпорын алған шикізат, материалдар, отын
және басқа материалдық қорлар, ... ... ... ... ұйымдармен арада туындаған қарым-қатынастар бухгалтерлік
есептің ... ... ... ... өнім ... пайдаланылатын өндіріс құралдары,
оларға байланысты шығындар бухгалтерлік есеп объектілері болады. ... ... ... ... ... ... құралдарын есептен
шығару мен өнімнің өзіңдік құнын анықтау жолдарымен бейнеленуі;
өткізу, мұнда ... ... ... ... ... ... ... орау, іріктеу, тасымалдау); субъектінің сатылған тауар,
орындалған жұмыс көрсетілген ... үшін ... ... түсімі
есептелінеді.
Қолда бар құралдарды ұтымды пайдалану, ... ... ... ... ... қажеттілігіне байланысты болады.
Бухгалтерлік есепте кәсіпорынның құралдарын багалау ... ... құны ... ... ... ... ... байланысты барлық
шығыстармен бірге сатып алынатын құны) салынған.
Кәсіпорын мүлкінің маңызды ... ... ... және ... ... ... ... құралдар бастапқы, баланстық немесе қалдық құнымен
бағаланады; ... ... ... ... өзіндік құны бойынша;
- дайын өнім - нақты өзіндік құны ... ... ... және кредиторлармен есептесулер бухгалтерлік
есепте құжатта көрсетілген сомамен бейнеленеді;
2. Негізгі бөлім.
2.1 Бухгалтерлік ... ... ... қалыптасуы мен дамуы.
Кәсіпорынның шаруашылық құралдары құрамы ... ... ... ... ... ... бойынша жіктеледі.
Құралдардың түрлері мен орналасуы бойынша жіктеу
Өндірісте бар, ... және ... емес ... ... ... ... - өндіріс процестерін жүргізу үшін қажетті жағдайлар
жасайтын (құнына ... ... ... олар ұзақ ... бойы ... мен ... ... өндіріс барысына (бір жылдан астам) қатысады.
Өндіріс ... олар ... ... ... ... ... ... етеді. Сондықтан негізгі құралдар құнының бөлігін дайын
өнімнің өзіндік құнына ай сайынғы ... тозу ... ... ... бірте-
бірте төмендету (амортизация) жолымен қосылады. Материалдық емес активтер -
бұлар ... ... және ... ... ... ... үзақ ... бойы (бір жылдан аетам) қолдануға ... ... ... ... ... заттық мәні жоқ, ақшалай емес активтер.
Бұларға фирманың бағасы, фирмалық марка, патент, лицензия, ... ... ... технологиялық регламент, «ноу-хау» құндары жатады.
Олар ақшалай теңеумен бағаланады және ... ... оның ... ... де ... тозу дэрежесіне қарай құнын бірте бірте тендету
(амортизация) есептеледі. Олар ел ішіндегі де, ... ... ... ... мәні ... ... ... бухгалтерлік балансында есепке алынатын және жиынтық;
жылдың табысты алу ушін қолданылатын негізгі ... ... ... белгіленген активтер» (Салық кодексінің 105-бабы) белгіленген.
¥зақ мерзімді қаржылық салымдар - субъектінің басқа ... ... сол ... ... ... алатын кірістер және
дивиденд немесе процент түрінде қосымша экономикалық пайда алу ... ... ... ... бір ғана ... ... және өзінің
құнын өндірілген өнімге бірден және ... ... Олар ... ... мен ... қаржыдан тұрады.
Айналындық өндірістік құралдарға өндіріс процесіне тікелей ... ... ... ... ... бітпеген өндіріс) жатады.
Айналатын процеске қызмет ететін құралдар айналу құралдары (банктегі
шоттағы, субъектінің кассасындағы ақшалай қаржы, ... ... ... борыштар сомасы) деп аталады»
Дебиторлық борыш субъектінің басқа субъектілерде уақытша тұрған немесе
белгілі бір мерзім өткен соң ... ... ... ... саналады.
Дебиторлық борыш ұзақ мерзімді (бір жылдан астам) және ... ... ... ... ... болу ... мен ... көздері бойынша шаруашылық құралдарын
топтастыру негізіне оларды сол кәсіпорынға ... ... ... ... ... ... ... қаражаттың келесі көрсетілген
бөліктерге белінетіні байқалады:
Меншікті капитал кәсіпорын қызмет еткен ұзақ уақыт бойы ... ... ... ... ... табыс).
Жарғылық капитал - құрылтайшылардың (қатысушылардың) шаруашылық
жүргізуші субъектіге оны ұйымдастырған кезде ... ... және ... Оның ... ... және ... ... Жарғы капиталының
көбеюі немесе азаюы тек қана ... ... ... өзгерістер
енгізілгеннен кейін құрылтайшылардың (қатысушылардың) шешімі бойынша жүзеге
асады.
Резервтік капитал - ... ақша ... ... пайда болатын
меншікті қаражат бөлігі, ... ... ... шығынды жабу,
жарғы капиталын толтыру, дивиденттер мен субъектінің ... ... ... ... ... (жабылмаған шығын) — барлық шығыстар мен ... ... ... ... ... ... ... айналымдық қаржыға қосымша қажеттілікті, соның ішінде
шикізаттың, материалдардың, отынның және т.б. маусымдық ... ... Олар ... ... ... ... және ... бір
мерзімнен соң қайтарылуға тиісті:
2.2 Бухгалтерлік есеп ... есеп ... деп — ... ... ... ... көмегімен байқау, есепке алынатын мәліметтерді жете білу ... ... ... есеп тәсілінің элементтері:
1. Құжаттама - шаруашылық операцияларының бастапқы тіркеу әдісі мен
бухгалтерлік ... ... ... ... ... ... бір де бір ... оны тиісті ресімдеусіз жасалмайды. Құжат - бұл
белгіленген ... ... ... операциясының жасағаны туралы
ақпаратты жазып қойылған түрде сақтайтын материалдық сақтаушы.
2. Түгендеу - мүліктің іс ... бар ... ... ... сәйкестігін тексеру әдісі. Түгендеудің максаты - құралдың
сақталуы кейіннен бақылау үшін істің нақты жағдайын ... ... ... ... ... Бағалау - белгілі бір уақыт сэтіндегі кәсіпорын мүлкін ... ... ... ... құралдарын дұрыс бағалау жанды және
затқа айналған еңбекке жұмсалған шығындардың іс жүзіндегі ... ... ... есеп ... ... ... де ... Тауарлық-
материалдык қорларды, өндіріске жұмсалған шығындарды ... ... және ... ... ... ... басқа да шығындарды дәлме-дәл
есептемеу щаруашылық іс-эрекет нәтижелерін анықтаған кезде бұрмалаушылыққа
әкеледі.
Бухгалтерлік есепте кәсіпорынның құралдарын ... ... ... құны ... ... жагдайына дейін жеткізуге байланысты барлық
шығыстармен бірге сатып алынатын құны) салынған.
Кәсіпорын мүлкінің маңызды түрлері ... ... және ... бағалармен бейнеленеді:
- негізгі құралдар бастапқы, ... ... ... ... материалдар, отын, шикізат нақты өзіндік құны бойынша;
- ... өнім - ... ... құны бойынша;
- әртүрлі дебиторлармен және кредиторлармен есептесулер бухгалтерлік
есепте құжатта көрсетілген сомамен бейнеленеді;
4. Калькуляция - өнім, жұмыс және ... ... ... ... ... бейнелеп шығару амалы. Өнімнің өзіндік құны материалдық,
еңбек басқаруға жұмсалған шығындардан, әлеуметтік салық аударудан ... ... - ... жағдайы, міндетемелер және капитал туралы ағымдағы
ақпарат жинайтын, жүйеленетін экономикалық топтастыру. Шоттардағы ... ... ... - бұл ... екінші рет тіркеу. Шаруашылық
қуралдарыыың немесе көздерінің ... ... жеке ... ... ... жазба - шаруашылық операцияларын есеп объектілерінің өзара
байланысын көрсететін бухгалтерлік есептің шоттарында тіркеу тәсілі.
7. ... - ... бір ... ... ... ... және капиталы туралы ақпаратты ... ... ... ... тәсілі. Бұл -субъектінің ... ... ... ... ... Баланс барлық шаруашылық құралдарын,
олардың пайда ... ... ... салыстыру және есеп объектісінің
барлық жиынтығын бақылауды жүзеге асыру үшін қажет.
8. Еееп беру - ... ... бір ... (ай, ... ... ... қызметін сипаттайтын көрсеткіштер жүйесі.
Баланс та, есеп беру де тиісті топтастыру мен шоттарды өңдеуден ... ... ... ... ... ету ... бар ... олардың жағдайы, орналасуы мен ... ... ... ... ... ... жайлы мәліметтер қажет.
Белгілі бір тәртіппен жинақталын, ... ... ... ... көмегімен алады.
Баланс - бухгалтерлік есептің екі бөлімнен ... ... ... ... ... деп, ал ... - «Меншікті капитал
және міндеттемелер» деп аталады.
Бірінші бөлімде ... ... ... ... қолданылуыэ
ал екінші бөлімде - «Меншікті капитал және міндеттемелер» ... ... ... болу ... мен ... белгілеуі көрсетіледі.
МКМ-дағы актив қаражатының әрбір жекелеген түрі немесе оның ... ... ... деп ... ... құжаттармен расталған, тексерілген бухгалтерлік
жазбалар негізінде ... ... ... үшін Бас ... ... ... есептерінің регистрлері пайдаланылады.
Баланс 5 бөліктен тұрады;
1. ¥зақ ... ... МЕА ... НҚ (ОС) және ... ... ... (1 жылдан кем).
3. Меншікті капитал.
4. ¥зақ мерзімді міндетемелер (1 жыпдан астам).
5. Қысқа мерзімді мшдетгемелер (1 жылдан кем).
Салыстыру үшін ... ... ... басында және соңындағы
көрсеткіштер келтіріледі. Балансты механикалық ... үшін ... ... ... МКМ мен ... әрбір бөлігі бойынша жиыны есептеледі.
Активтер МКМ (пассивтеріне) тең болуы тиіс,
Баланс негізінде ұйынның қаржылық ... яши ... ... ... ... ... экономикалық ресурстардың бар-
жоқтығы жайлы ... ... ... ... жағдайды уақыттың
қайсыбір сәтінде ғана (заңнамаға сәйкес - есепті жылдың 31 ... ... ... ... ... ... мынандай теңеуді
пайдаланын, есептеп шығаруға болады:
активтер = міндеттемелер + меншікті капитал.
Бухгалтерлік есептің халықаралық ... бұл ... ... ... аталады. Оның екі бөлігі де өзара тең болуы тиіс.
Шаруашылық оеерацияларын жүзеге асыру кезімде баланста ... ... ... бір ... жасалып, қаражаттың жағдайы мен
олардың шығу ... ... ... ... ... ... қозғалысы, олардың құрамының, орналасуының және пайда
болу, қалыптасу көздерінің өзгеруі болып жатады. Субъектінің ... ... ... ... ... ... ... табылатын
және қаражат құралы мен олардың шығу көздерінде тағы сондай өзгерістерді
тутындататын шаруашынык операцияларын іске ... Олар ... ... ... мен ... түрінде бейнеленеді, кей жағдайларда
баланста жаңа баптар пайда болады немесе жогалын ... ... ... ... шаруашылык операциялары 4 типке
бөлінеді:
1-тип ... ... ... ... ... және тек ... активінің баптарын қозғайды. Мысалы, кассаға есепті (ағымдары)
шоттан жалақы мен басқа шығындарды төлеу үшін 150 000 ... ... ... ... ... ... ... ақша» шот дебеті 1060 ... ... шот ... 150 ... тек ... ... қздэамында ғана өзгерістер туғызады. Мысаяы,
қыеқа мерзімді кредит есебінен жабдықтаушының 200 000 ... ... 4110 ... ... ... шот дебеті 3010 «Банктің қысқа
мерзімдік ... шот ... ... ... және ... шығу көздерін теңбе-тең сомаға
көбейтеді. Мысалы, жабдықтаушынармен есеп айырысу ... 250 000 ... ... ... «Шикізат пен материалдар» шот дебеті
4110 «Төлеуге арналған шоттар» шот ... ... және ... шығу ... ... сомаға азайтылуын
сипаттайды. Мысалы, қызметкерлерге кассадан 120 000 ... ... ... ... ... өтеу бойынша есеп айырысу» шот дебеті ... ... ... ... шот ... ... ... |
| | ... ... ... мен ... |676 600 ... ... пен материалдар |171 000 ... ... |40 000 ... ... ... ... мен ... |960 000 |
|3010 ... ... |80 000 ... ... ... өндіріс |60 000 ... ... өнім |55 000 ... ... ... өтеу ... есеп айырысулар|21000 |
|3310 ... ... |19 700 ... ... ... ... |3 000 ... ... да ... берешек |4 000 ... ... ... ақша |77 000 ... ... ... ... валюта |200 ... ... және тағы ... ... ... |118 |
| ... ... сома) | ... ... да ... ... |7 782 ... мәліметтер негізінде кіріспе баланс жасайық:
| ... |МКМ ... |
| ... | ... ... ... мен |676 600 |5010 ... мен ... |960000 |
|үйлер» | | | ... ... пен |171000 |3010 ... ... |80 000 ... | | | ... ... |40 000 |4230 ... ... | |
| | ... | ... «Бітпеген өндіріе»|60 000 | бойынша есеп айырысулар |21 000 ... ... ... |55 000 |3310 ... ... |19 700 ... «Ағымдық шоттағы |77 000 |3190 Басқа да салықтар, |3 000 ... | ... | ... «Кассадағы |200 |4170 ... да ... |4 000 ... ... | ... | ... «Қызметкерлердің |118 | | ... | | | ... ... да |7 782 | | ... берешек» | | | ... ... |1087 700 |
| |0 | | ... ... мен ... жазба
Кәсіпорынды оперативті басқару үшін белгілі бір кездегі шаруашылық
ресурстарі туралы бухгалтерлік баланс ... ... ... ... пеі жоспарлы тапсырмаларды орындауды бақылау ... ... ... түрлерінің қозғалысын? олардың шығу
көздерінің өзгеруінэ шаруашылы процестердің және т.б; ... білу ... ... ... ... бір ... объектілерін,
сондай-ақ ағымдағы бақылау экономикалық топтастыруды жүзег асырады. Шоттағы
жазбалар ... ... ... Әрбір жекелеген шотта есепке алынған
объектінің бастапқы жағдайы, кейіннен оның ... ... ... ... мен ... ... Бұл экономикалық біртекті құралдар
құралы мез олардың шығу көздерінің, шаруашылық ... ... ... жаңа ... кез ... ... анықтауға мүмкіндік береді.
Шоттар баланспен байланысты. Активтің ... ... ... ... ... шот ... ... шоттары баланстың және операциялық болып бөлінеді
Операциялықтар қаражат айналымының кейбір фазаларына байланысты ... ... ... ... ... алады.
Өзгерістерді (қаражаттың ұлғаюы немесе азаюы) бейнелеп көрсету үшін ... ... ... ... ... ... ... және МКМ (пассивтік) больп
бөлінеді.
Айдың басында шоттар алдағы айдың балансы негізінде ашылады. Шот ашу
-қалдықты (салъдоны) ай ... жазу ... сөз. ... шоттарда салъдо
дебет бойынша, ал пассивте - кредит бойынша жазылады. .
Шоттарда ағымдағы ай ... ... сома ... деп ... ... ... ... дебеттік айналымдар, ал кредиттегі-
кредиттік деп аталады.
Ай соңындағы ... ... ... ... ... Ст=Сб(Д-т)+Айн,(Д-т)-Айн (К-т).
2. ПассивтжшоттарСт=Сб(К-т)"һАйн(К-т)---Айн(Д--т)в
Активті шоттардағы қалдық - дебеттік, пассивтіктегілер — кредиттік.
Активті ... ... ... ... ал ... - ... ... шоттардаң ұлғаюы кредит бойынша, ал ... - ... ... бойынша түшсілпегі қалдық негізінде жаңа бухгалтерлік баланс
жасалады.
Шаруашылық операцияларды бейнелеп көрсету тәсілі ... екі ... ... ... ... ... процестерін есептеу үшін
қолданылады. Екі жақты жазба ... ... бар ... ... ... шотында бейнелеп көрсету ... ... ... ... ... шығу ... және шаруашылық-құқықтық
қатынастарда өзара байланысқан өзгерістер туғызады. Шоттар ... ... ... ал ... ... ... ... - корреспонденттелетін деп аталады. ... ... ... ... ... (проводкалар) жасалады,
олар жазбалар қандай ... ... ... Дебеттелетін
кредиттелетін шоттарды және шаруашынық операцияларының сомасын көрсету
бухгалтерлік ... деп ... олар ... ... ... ... ... күрделі және жай бухгалтерлік
проводкалар болады. Бір ... және бір ... ... жап ... деп ... Бір ... және ... керісінше, бірнеше дебеттелетін және бір кредиттелінетін
шоттардан түратын күрделі проводка деп аталады.
Бухесепте шоттардың екі: ... және ... ... ... тәптіштелу, жинақталын қорытылу дәрежесі әр түрлі ақпарат пен
көрсеткіштерді алу үшін қолданылады.
Синтетикалық ... ... ... мен ... қозғалысы туралы
жинақтап қорытыиған көрсеткіштер болады. Олар тек қана ақшалай түрде
көрсетіледі.
Аналитикалық шоттар ... ... ... ... толық сипаттама
бере-ді, олар синтетикалық шоттардың дамуына орай ашынады. Материалдық
құндылықтардй ... ... ... ... тек қана ақшалай
емес9 заттай түрде де жүргізіледі. ... және ... ... ... сол бір ... ... жасалады.
Синтетикалық шоттың дебеті мен кредиті бойынша айналымдар аналитикалық
шоттарды біріктіретін айналымның жалпы сомасына тиісінше тең болуға тиіс.
Мысалы, «Қызметкерлердің және ... ... ... 333 шоты
синтетикалық шот болып ... оған ... ... ... ... ... ... мысалы аналитикалық шот - Иванов және
т.б.
Іс жүзінде синтетикалық және ... ... ... іппсі шоттар
(субшоттар), яғни синтетикалық және аналитикалық шоттар арасындағы аралық
буын қолданылады, олардың көмегімен осы синтетикалық шот ... ... ... ... алу үшін ... ... ... топтастыру іске асады.
Мысалы, «Отын» 203 шоты. Бұған «Бензин» 203/1, «Дизельді отын» 203/2
ішкі шоттар ашуға болады.
Субъектінің өндірістік-шаруашылық іс-әрекетін ... және ... ... ... ... үшін ... ... түрлері, шығу
көздері мен процестері жөнінде жинақтап қорытылған мәліметтер қажет. Мұндай
мәліметтерді әр айдың соңында шоттардан ... ... ... шотта есеп
объектісінің бірін ғана сипаттайтын ... ... ... ... ... ... ... бір жерге топтау
жолымен алуға болады. Бұл үшін ... ... ... мен айналымның
жиынтық сомасы көрсетілетін айналымдық ведомостері қолданылады.
Бухгалтерлік есеп дұрыс ... ... ... жиынтық
сомалар екі-екіден жұптасын теңесуі тиіс.
Дебеттік бастапқы сальдоның жиыны кредиттік бастапқы сальдоның жиыныеа
теңесуі тиіс.
Жиынтық дебет айналымы жиынтық кредит айналымына ... ... пен ... ... ... ... қорытындысы да тең болуы
тиіс.
Шахматтық айналымдық ... ... есеп ... бойынша
айналым ведомості пайдалану мүмкіндіктері едәуір ... ... ... сол немесе басқа да шоттағы жинақ ... ... ... ... құндылықтардың қайдан келіп, қайда кеткенін
білу ... ... ... ... мәліметтер керек. Кәсіпорынның
айналымдары туралы ... ... ... ... алады.
Есепті кезең соңына баланс жасайық.
|Актив ... |МКМ ... |
| ... | ... ... ... мен ... |676 600|503 «Салымдар мен пайлар» |960 000 ... ... пен |184 000|601 ... ... |165 000 ... | | | ... «Отъш» |38 530 |671 ... ... |45 900 ... ... өндіріс» |20 000 |687 «Басқа да кредиторлық | |
| | ... | |
| | | |500 ... ... |115 470| | ... |4 800 | | ... ... ... |127 752| | ... ... | | | ... ... қолма-қол |188 | | ... | | | ... ... |30 | | ... | | | ... ... да ... |3 930 | | ... | | | ... ... да материалдар» |100 | | ... |1 171 ... |1 171 |
| |400 | |400 ... жіктеу бухгалтёрлік есеп тәсілінің маңызды элементі ретінде
шоттар жүйесін сипаттайды, қаражат пен шаруашылық процестерін жүзеге асыру
үшін ... ... ... ... ... ... қолданылатын
шоттар оларда есепке алынатын объектілердің экономикалық мәні жағынан,
міндеті, құрылымдық ерекшеліктері және тағы ... ... ... ... Осыған байланыстві оларды еапалық біртекті ... ... ... ... ... бүп шоттардың әрбір ... ... ... ... олардың ... мен ... екі ... ... ... мэні ... ... пен шығу көздерін жіктеу негізге
-тынған. Бұл жіктеу сол ... ... ... не ... ... ... есеп объектілері туралы жүйелі экономикалық ақпарат
алуға мүмкіндік береді;
- міндеті мен құрылымы жағынан ... ... ... сондай немесе
басқадай экономикалық көрсеткіштерді алу үшін қандай шоттар қолданылуға
тиісті екендігін анықтауға мүмкіндік ... Екі ... де ... ... және ... ... ... құру, оның құрылымы
айналымдардың дебет пен кредит ... ... овың ... ... құру тек ... мәні ... емес, оның міндетіне ... ... ... материалдық кұндылықтарды қозғалысы ... ... ... ... - өнім ... жұмсалатын шығынды есептеу
үшін, үшіншілері - кірістерді анықтау үшін ... ... ... ... ... мен ... пайда болу көздерін бақылау үшін ... ... ... ... ... ... негізі болып есептеледі
Олар шағын топтарға ... ... ... ... жұмсалғанын және қалдығын
бақылауға арналған. Бұл қаражаттың ... ... ... ... - ... ... шот-активті, қалдық-дебеттік. Аналитикалық шот ақшалай
және заттай түрде жүргізіледі.
Ақшалай. Банкте, кассада әртүрлі валютамен сақтаулы ... ... ... ... ... ... активті, дебет түсуді,
кредит жұмсалуын ... ... ... ... ... ... жарғы капиталына
салынған инвестициялар, сондай-ақ қаржылық инвестициялар. Шот құрылымы
бойынша активті.
Меншікті ... ... ... ... ... ... ... мен пайдаланылуын есептеу үшін қолданынады, құрыльмы бойынша МКМ-ға
(пассивтік) ... ... ... шығу ... ... ... ... -
ол қаражат көздерінің шығуын бейнелейді. Кредиттік ... ... ... ... ... кәсіпорынның дебиторларымен және кредиторларымен
есептесулерді есепке алу үшін қызмет етеді. ... әр ... ... ... сан ... құрылуын және олардың көмегімен ... ... ... ... ... ... ... ағымдағы есепте шаруашынық
құралдарының бағасы түзетіледі. Субъектінің ... ... ... мен ... ... нақтылай жұмсаған шығын негізінде бағаланады.
Реттеуші ... ... ... ... бағалауды дәл анықтайды немесе
реттейді. Осы мақсатпен ағымдағы есепке алудағы негізгі ... ... ... ... шот ... Есепке алынатын объектінің
нақты мөлшерін табу үшік реттелетін шоттың сомасы негізгі шот сомасынан
алынын ... ... ... пен ... емес ... ... немесе іске қосылған сәттен бастап және жүмсалып кетуіне дейін
бастапқы ... ... ... Жеке ... дербес олардың сол сәттегі
тозу сомасы ... ... ... тозу ... салыстырын, яғни
тозуды есептегенде, негізгі құралдардың нақты (қалдықты) құнын ... мен ... ... ... ... ... ... аудару сәтінде тиісті ... ... ... мен ... ... үшін ... етеді, бұлар
-(930) «Қосымша шығын» (шаруашылық ұйымдастыру жұмысына арналған), ... ... ... ... ... және (611) ... ... кірісі» -
пассивтік.
Калькуляциялық шоттар. Өнім өндірісімен, орындалған жұмыспен, өнімнің,
жұмыс материалдарының ... ... ... ... көрсетілетін
қызметпен байланысты барлық шығьюдарды есепке алу үшін арналған.
Кіріс шоттары - ... және ... емес ... ... кіріс.
Пассивтік, кредит бойынша шоттар кіріс есептеуді ... ... ... олар ... ... ... үшін есептен шығарылады.
Транзиттік шоттар (бір күндік) Бір элементті шығындарды ... алу ... Ай ... ... ... есебіне ңосылады.
Калькуляциялық шоттар сияқты бұл шоттарда да ... ... ай ... бөліктен басқасы жабылады (ай соңында бітпеген ... ... ... ... бойьпшіа активті, дебет бойынша шығын өскенін
кәрсетеді, жыл ... ... ... ... кірісті азайтуға арналып
есептен шығарылады (571). Қаржы-нәтижелік. «Операциялық-нәтижелік ... - ... ... ... ... ... ... ал кредит
бойынша - кірістер көрсетіледі. Кредиттік зсалдық кірісті, дебеттік шығынды
көрсетеді. Бұл шотта сальдо болмайды? өйткені есепті ... ... ... ... ... ... шығын)» 5410 шотына ееептен
шығарылады. 5410 - ... ... ... кейінгі (корпоративті
іабыс салығы 30%) өкімінде ... ... ... осы ... ... емес ... ... немесе
уақытша пайдалануда жатқан құралды бейнелейді. Бұларды кәсіпорынға тиесілі
құралмен оірге ... ... ... ... ... ... екіжақты жазбамен емес, біржақты, тек дебетпен немесе кредиттен
ғана ... ... ... ... ... ... және есептік
регистрлер
Шаруашылық жүргізуші субъектісі өзінің нақты жағдайына, көлеміне және
қызмет ... ... ... ... ... жүзеге асырады:
бухгалтерлік жұмысты ұйымдастыру нысандарын дербес ... ... ... ... пен өндірістік есептері бойынша қызмет
ету аясын белгілейді; шаруашылық операцияларына ... ... ... ... ... ұйымдастыру үшін басқа да қажет шешімдерді
жасайды.
Субъектіде бухгалтерлік есепті ұйымдастыруға, шаруашылық операцияларын
орындаған кезде оның ... ... ... басшысы жауапты
болыпкеледі.
Субъектінің құрылымдық белімшелерінде бухгалтерлік есепті жүзеге
асыруға кәсіпорынның бас бухгалтері ... ... Егер де ... ... ... болмаса, онда бухгалтерлік есеп пен қаржылық
есеп беру ... ... ... ... ... ... іетейтін мамандардың көмегімен жүзеге асырылады.
Бас бухгалтерді қызметтің босатқан кезде ол жаңадан тағайындалған ... ... ... бекіткен тәртіпке сай істерді өткізіп
береді, еткізу барысында бухгалтерлік ... ... және ... ... тиісті актілер жасалады.
Субъект активтердің, меншік капиталының, міндеттемелердің және олармен
жасалатын шаруашылық операцияларының қосарлана немесе екі ... ... ... ... есеп ... Бас ... сәйкестендіріліп
бухгалтерлік есебін жүргізеді.
Бухгалтерлік қызметтің басты мақсаты субъектіні жедел басқару үшін
қажет ... ... ... нәтижесі мен шаруашылық
процестері туралы дұрыс және толық ақпараттармен қамтамасыз ету, сондай-ақ
инвесторларға, ... ... ... ... органдарға; банктерге және басқа дамүдделі түлғаларға
бухгалтерлік есептің стандартына сәйкес ... есеп ... ... ... есепті жүргізген кезде субъекті мына жайларды қамтамасыз
етіуі керек:
- есеп беру кезеңінің ішінде міндеттемелер мен активтерді ... ... ... ... ... ... қабылданған есеп саясатының
өзгермейтінідігі, 1БЕС белгілеген ережесімен сәйкес келетіндігі;
-қаржылық міндеттемелерімен мүліктерді түгендеу нәтижесін және есептік
кезеңде жүзеге ... ... ... ... ... толығымен
керініс ... ... ... кезеңіне шығыс пен табыстың дүршгс жатқызылуы ;
- әрбір айдың басына синтетикалық есеп ... ... ... ... айналымымен сәйкестігі сақталуы керек.
Жасалған шаруашылық операцияларын тіркейтін ... ... ... ... регистрлеріне жазу үшін негіз болып
табылады.
Бухгалтерлік құжаттарда жасалған шаруашылықоперациялары мәліметтердің
айғақтылығын немесе жасалған ... ... ... ... ... ... және осы соңғыларды бухгалтерлік есептің шоттарында
көрсету үшін ол негіз болып табылады. Кез ... ... ... есеп ... ... таппауы, олардың тиісті ... ... ... ... құжаттармен рәсімдеу процесі бухгалтерлік есептің алғашқы
сатысы болып саналады, сондықтан аталған процесті құжаттау деп те аталады.
Құжаттардың арналымы мен ... дәл және ... ... ... оларды
біршама белгілері бойынша жіктейді: арналымы бойынша, жасау тәсілі бойынша,
мазмұны бойынша, ... ... ... ... ... тәсілі бойынша.
Құжаттар арналымы бойынша мына топтарға бөлінеді:
- тәртіп орнататын (басқара білетін) — жарлықтың мазмұны, шаруашылық
операциясын ... ... ... ... ... ... ол ... фактісін растамайды, сондықтан операцияның ол ... ... ... ... ... ретіндегі құжаттар, операция жасалғаннан кейін барып,
ақтаушы құжаттарға айналады;
- ақтаушы (атқарушы) — ... ... ... ... ... яғни ... ... ретінде рәсімделеді.
Құжаттардың бүндай типі шаруашылықоперациялары ретінде ... ... ... ... ... ... ... — тәртіп орнататын және ақтаушы құжаттардың
негізінде ... ... ... ... ... мағынасы болмайды;
- қиыстырылған (құрастырылған) — жоғарыда келтірілген құжаттардың
бірнеше түріне тән ... бір ... ... ... құжаттау деп атайды; олардың пайдалануын жеңілдетеді,
ықшамдайды және есептік құжаттауды аса ... етіп ... ... ... мына ... ... бір ... — жасалған бір немесе бірнеше шаруашылық операцияларын
рәсімдеу кезінде пайдаланады;
- жинақтаушы — ... ... ... ... ... кейін,
оларды рәсімдеу үшін пайдаланады. Олардың бір жолғыдан айырмашылығы
құжаттарды рәсімдеу ... және ... ... ... Олар ... ... соңғы операциясы жасалғаннан кейін барып көрініс табады және ... осы ... ... ... ... көлемі бойынша мына топтарға бөлінеді:'
- алғашқы (бастапқы) — шаруашылық операциялары жасалған кезде ... ...... ... ... ... олар барлық алғашқы
құжаттарды біріктіріп және есепке алынған операциялардан ... ... ... сол ... ... жасалу орны бойынша мына топтарға бөлінеді:
- ішкі — кәсіпорынның өзі жасайды;
- сыртқы - басқа кәсіпорындардан, ... жеке ... ... ... ... ... типтік - халық шаруашылығының барлық салаларында, өзгеріссіз және
қосымшасыз пайдаланады;
- арнайы — ... ... ... ... ... ... жеке әзірленген жағдайында пайдаланады.
Шаруашылық операцияларын рәсімдеу үшін қолдан алғашқы ... ... ... ... бекітіледі, егер де оларға аса ... ... ... ... ... міндетті реквизиттерден
түрады:
- құжаттың атауы (нысаны);
- жасаған күні;
- субъектінің атауы, яғни ... ... ... ... ... ... ардың мазмүны (ақшал ай және заттай көрсетіл
еді).
- қызмет бабындағы түлғаның атқаратын ... яғни ... ... оның дұрыс рәсімделуіне жауапты түлға;
- жеке қолдары және оларйың аты-жөні, қызметі.
Құқықтық актілердің нормативтік талабына және ... ... есеп ... ... тәсіліне байланысты алғашқы
құжаттардың реквизиттері енгізілуі ... ... ... әдісіне біршама талаптар қойылады,
олардың негізгілері болып: құжаттылығы, жазулардың қысқа әрі ... ... ... ... ... және т.б. ... (жазуды
корреспонденцияланған шоттары бойынша тексереді).
Құжаттардағы жазулар, цифрлар барынша анық, әрі түсінікті болуы тиіс.
Ондағы мәліметтердің дұрыстығына, оған қол ... ... ... ... ... ... қол қоюға құқы бар түлғаларды анықтайды.
Электрондық қол ... ... ... ... қол ... қатысты құқын, бақылауға және тиісті сақтық шараларын белгілеуі
тиіс.
Бухгалтерлік есепте алғашқы құжаттардың қозғалысы ... ... ... алу, ... қабылдау, өңдеу, архивке беру сияқты құжат
айналымын) ... ... ... ... ... ... бухгалтерлік құжаттар жазылған сәттен бастап, архивке
(мүражайға) ... ... ... ... бір ... өңдеу кезендерінен
(сатысынан) өтеді. Құжаттардың бұндай қозғалысы құжат айналымы деп аталады.
Кез ... ... ... ... тән сатыдан өтуі тиіс: жасау,
бухгалтерияға қабылдау (бұл ... ... ... және ... ... жүзеге аасады), есеп регистрлеріне мәліметтерді жазу,
ағымдағы архивке (мұражайға) беру.
Құжат айналымының ... ... ... қозғалысын дұрыс
ұйымдастыру болып табылады, демек ол ... ... ... қағидасы болып саналады. Құжат айналымын ұйымдастыру келесі
талаптарға сәйкес келуі тиіс: әрбір құжат түрі басы ... ... ... ең ... ... қозғалыста болғаны жөн; ... және ... бір ... ... ... ... ... орындаушылары көрсетіледі; құжаттарды өндеу мерзімі неғүрлым қысқа
болғаны жөн.
Қазіргі таңда, бухгалтерлік есепті компьютеризациялаудың ... ... ... ... мүмкіндігі зор.
Бухгалтерияға келіп түскен құжаттар есептік ... ... ... ... ... Ол ... нысандарын және олардың
реквизиттерін тексеруден (құжат белгісі бір нысанда жазылған ба, ... ... ... ба және олар ... ... ... қызметкерлердің алдын ала қарастырылған қолдары қойылған ... ... ... ... ... ... көздеген мақсатқа сәйкестігі мен зандылығы, оның мазмүны
нормаларға, жоспарлы тапсырмаларға, сметаға және т.б. ... келе ... ... ... тексеруден (қорытындыларды
есептеу, ... ... ... және т.б.), ... қателерді
түзетуден, шоттардың корреспонденциясын және ... ... ... тұрады.
Бухгалтерияға келіп түсетін құжаттардың көпшілігі тек шаруашылық
операцияларының ... ... ғана ... ... ... ... ... және соған сәйкес қорытындылар
есептелініп шығарылады.
Құжаттардағы қате^ерді ... ...... және ... ... ... нәтижесінде анықталған қателер бухгалтерлік
есептің талаптарына сәйкес түзету ... сөз. ... ... оны ... ... ... кері айтарылады.
Бухгалтерлік есеп құжаттарының қатесін жөндеудің бірнеше әдісі бар.
Корректуралық (түзету) тәсілі — текстегі немесе ... ... бір ... ... қасына дұрыс мәліметті жазып қоюдан тұрады және
оған осы ... қол ... ... қол ... жаңылысып кеткені туралы
айтылады. Бірақ бұл тәсіл банкі мен касса ... ... ... тәсілін, шоттар корреспонденциясында жіберілген қателерді
түзету үшш шйдаланады. Бұл әдісте жіберілген қатені қызыл сиямен жазады.
Нәтижесінде ... қате ... ... ... ... ... ... Содан кейін шоттар корреспонденциясының ... ... ол ... ... (жазумен) жазылады.
Қосымша жазу (проводка) әдісі дұрыс шоттар корреспонденциясы жасалған
кезде қате сомасы болған жағдайда ... ... ... ... (жазумен) жазу арқылы қатені түзейді.
Ішінара қосымша тәсілі дұрыс шоттар корреспонденциясы жасалған ... ... көп ... ... ... ... ... жазудың көмегімен
қалпына келтіреді, бірақ қызыл жазу қате ... ... ... арасындағы
айырмасына ғана жазылады.
Есептік жазбалар үшін пайдаланған құжаттарды "Жабылды" ... ... ... ... ... құжаттарын "Алынды" немесе "Төлеңді" деген
мөртаңбамен жабады.
Бухгалтерияға ... ... ... және корректировкадан
өткеннен кейін, әдеттегідей, талдау және ... ... ... ... өзара үйлесімділігін сақтап, содан соң
есептік регистрлерде топтастырылады.
Бірлі-жарым құжаттар ғана ... ... ... ... ... ... жататын, барлық құжаттар, жеке бумада ... ... онда ... ... ... ... көрсетіледі.
Есептік кезең біткеннен кейін, бухгалтерияда тұрған ... ... ... ... онда ол ... ... айтылған мерзімі
бойынша сақталады.
"Есептік регистрлер. Қажетті ақпараттарды алу үшін ... ... ... шаруашылық операциялар бухгалтерлік құжаттарға
жазылады, ол мәліметтерді тексергеннен кейін, олар ... ... ... ... ... ... оларды белгілі бір жүйелілігі
бойынша тіркейді. ... ... ... ... арқылы жүзеге асады.
Есептік регистрлер — есептік жазбаларға арналған, белгілі бір графалары
бар қағаз парақтары, демек ... ... ... ... ... ... деп ... шаруашылық каражат-құралдарын және операцияларын бухгалтерлік
есеп шоттарында біркелкі бейнелеу үшін тек ... үлгі ... ... ... экономикалық мэні мен олардың ... ... ... үшін ... ... ... нұсқау да қажет.
Шоттар бойынша жазбалардың айқын сызбасы ... ... ... ... әр ... көрсетілуі мүмкін.
Шот есеп жоспары 10 бөлімнен тұрады. 1-ден 8 бөлімге дейін - ... ... 9 - ... есеп шоты, 10 - тысқары шот. Бөлімдер бөлікке
бөлінеді, ал оөліктер шоттарды экономикалық мэні жағынан біртекті ... ... ... жеңілдету үшін әрбір бөлікке және шоттарына оның
атауын ауыстыра ... ... (код) ... үлгі ... аналитикалық шоттар қарастырылмаған. Әрбір объект
есеп саясатында субъект басшысы ... ... ... жоспарында ішкі
иоттар (субшоттар) ашуға құқылы.
3. ... ... ... арналымы бойынша, мазмұндылығы немесе
мазмұнының көлемі бойынша, сыртқы түрі мен сызықтық жолы бойынша ... ... өз ... ... мына ... бөлінеді:
- хронологиялық — шаруашылық операцияларының жүзеге асуына қарап
тіркеледі (бухгалтерияға ... ... ... ... ... ... ... кітабы, келіп түсетін жүктерді есепке алу ... ... ... ... — шаруашылық операциялары экономикалық мазмұны
бойынша топтастырылып тіркеледі. Мысалға, Бас ... ... ... ... - бұл хронологиялық және жүйелі жазбалары бірмезгілді
езара үйлесім табатын регистрлер. ... ... ... ... ретінде
бағалы, сол себепті де ол кеңінен қолданылады. Құрастырылмалы регистрлерте
журнал-ордерлер және ведомостер жатады. Құрастырылмалы регистрлер - есептік
регистрлердің ... ... ... ... ... ... ... синтетикалық және аналитикалық есеп аралығындағы мәліметтердің
жазбаларын салыстыруға көп уақыт жұмсауға ... ... ... ... мен ... арта ... Бүған журнал-ордерлер
мен машинограммалардың көп бөлігі жатады.
Регистрлер ... ... ... ... ... болып
белінеді.
- аналитикалык, регистрлер жекелеген талдау ... ... ... бойынша есеп жүргізуге арналған.
- синтетикалық регистрлер - бұл шаруашылық ... және ... ... ... ... ... ... Синтетикалық
регистрлерге Бас кітап және синтетикалық есептері бойынша жазбалары
жазылатын ... ... ... регистрлері сыртқы түрі бойынша мына топтарға бөлінеді:
- карточкалар - бұл аналитикалық есептің ... ... ... ... ... ... ... Ол әртүрлі объектінің есебін
ұйымдастыруға арналған;
- кітаптар — бұл да аналитикалық ... ... ... ... бар ... Олар ... ... мен Бас кітад^етінде көп таралған;
- бос парақтар — жекелеген парақтарда әзірленетін регистрлер және ... ... ... үшін ... ... сызба жолдары мен нысаны
парақтардың арналымына байланысты болын келеді;
- машинограммалар (басылған қағаздар) бухгалтерлік есептің іс ... ... ... ... ... және синтетикалық
есеп регистрлері, оны толтыру (рәсімдеу) ... ... ... және
берілген карточканың, журнал-ордердің ... ... ... ... аналитикалық есебін жүргізер кезде жазбалар жазбай тұрып,
оның барлық беттерін беттеу керек, сосын оған мөр басып, бас ... ... ... ... оларға регистрлерден өткен айдың бастапқы
қалдықтары, ал қажетті жерлерде - аналитикалық есептің баптары бойынша ... ... ... ... ... Ай сайынғы операцияны
регистрге жазу кезінде оның мазмұны, мерзімі және құжат нөмірі көрсетіледі.
Операцияның ... ... ... ... ... ... ... сипаттағы операцияларды алдын ала ... ... ... ... ... ... кестедегі
мәліметтердің жиынтығы аналитикалық және синтетикалық есептің регистрлеріне
жазылады.
Ай біткен соң барлық ... және ... ... ... және ... жиынтық есептел інеді.
Ай соңындағы жиынтық айналымы айналым ведомосын жасау үшін және
ағымдағы бақылау үшін ... ... ... ... Бұл үшін ... ... жазбалар жасалады, ал бұл балансты жасағанға
дейін қатені ... және ... және ... ... ... ... есептің регистрлеріндегі мәліметтер топтастырылған түрінде
қаржылық есеп беруге көшіріліп ... үлгі ... - ... ... ... ... құруды
белгілейтін және барлық шаруашылық жүргізуші ... ... ... ... ... ... тізбесі. Оның негізінде
шоттарды экономикалық іәні бойынша жіктеу жатыр. Шоттарды белгілі ... ... ... біртектілігі бойынша бөлу оперативті басқару
мен ... ... ... ... ... асыру үшін өндіріс
барысы туралы көрсеткіштерді алуды қамтамасыз етеді. Шот есеп ... сан ... ... іс-әрекетін жан-жақты, толығымен қамтуға
және жүйелендіруте мүмкіндік береді.
4.Пайдаланылған әдебиеттер тізімі.
1.Бухгалтерлік есеп пен ... есеп беру ... ... ... - ... Юрист, 2003. - 22 б.
2.Қаржылык есеп берудің халықаралық стандарттары. - Алматы: Раритет, 2003.
- 672 6.
3.Қазақстан Республикасының 1998-2000 жылдарға ... ... ... ... ... мен ... мемлекеттік бағдарламасы туралы:
Қазақстан ... ... 28.01.98 ж. №3838 ... //
Бюллетень бухгалтерлік. 1998. №29. - Б. 2-8.
4. Аудиторлық іс-қызмет ... ... ... ... 20 ... Заңы (15.02.2003 ж. жағдай ... ... ... - Алматы: Юрист, 2003. -14 б.
5.Мемлекеттік және қадағалаушы міндетті іс-кызмет аясын реттеу ... ... 1999 ж. 7 ... №205 Жарлығы.
6.Акционерлік қоғамдар туралы: Қазақстан Республикасының 2003 ... ... ... ... // ... ... 2003. ... есеп стапдарттары, ... ... ... ... құжаттар жинағы. - Алматы: Раритет,
2004. - 320 б.
8.Қазакстан ... ... ... - ... 2004. - 786 ... ... туралы: Қазакстан Республикасынын. 1994
ж. 27 ... ... ... ... 1995. 20 ... жайында Қазақстан Республикасының 1997 ж. 21 ... Заңы ... ... ... ... 1997. ... Республикасының Конституциясы. - Алматы: Әділет Пресс, 2003.-
40 6.
12.Қазакстан Республикасының Азаматтық ... - ... 2004. - 236 ... К. ... стратегического менеджмента: Пер. с англ., - М.: -Банки
и биржи, ЮНИТИ 1997.
14. Мейірбеков А.Қ., Әлімбетов Қ.Ә. ... ... А, ... Реуэль А.Л. «Экономических учений» Москва 1972г.
16. Сәбден О., Тоқсанова А. Шағын кәсіпкерлікті ... А., Ғ. ... ... экономикасы және кәсіпкерлік»
Алматы, 2002ж.
18. ... Қ.Қ., ... С. ... Алматы, Алматы 2003ж.
19. Ядгаров Я.С. «История экономических учений» Москва 1998г.
20. Назарбаев Н.Ә. ... ... ... ... ... ... ... Алматы, 1992ж.

Пән: Бухгалтерлік іс
Жұмыс түрі: Курстық жұмыс
Көлемі: 24 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 500 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Бастапқы мәліметтер сапасын реттеу3 бет
Бағалау әдістемелері9 бет
Бухгалтерлік баланс туралы16 бет
Бухгалтерлік есеп жайлы8 бет
Бухгалтерлік есеп пен қаржылық есеп жүйесін реттеудегі аудиттің маңызы мен қажеттілігі51 бет
Бухгалтерлік есеп туралы8 бет
Бухгалтерлік есеп туралы жалпы мағлұмат10 бет
Бухгалтерлік есепті 1С Бухгалтерия жүйесінде жүргізу19 бет
Бухгалтерлік есептің стандарттары мен тұжырымдамалық негізі19 бет
Бухгалтерлік қорытынды есеп жасаудың негіздері5 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь