Қазақстан Республикасы егiн шаруашылығын дамытудың экономикалық мазмұны

Кiрiспе ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .4


I. Қазақстан Республикасы егiн шаруашылығын дамытудың
экономикалық мазмұны

1.1. Қазақстан Республикасы егiн шаруашылығының даму тарихы ... ... ... ... .6

1.2. Нарық жағдайында егiн шаруашылығының даму жолдары ... ... ... ... ... ... 10

 Қазақстан Республикасы және аймақтық егiн шаруашылығының ауыл шаруашылығында алатын орны мен дамуын талдау

2.1. Қазақстан Республикасы егiн шаруашылығының дамуын талдау ... ... ... .18

2.2. Оңтүстiк Қазақстан облысының экономикасындағы ауыл шаруашылық саласында егiн шаруашылығының алатын орны ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .21

2.3. Оңтүстiк Қазақстан облысы егiн шаруашылығының дамуын талдау ... ... ..25

2.4. Оңтүстiк Қазақстан облысы егiн шаруашылық өндiрiсiн дамыту жолдары ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..32


III Оңтүстiк Қазақстан облысының егiн шаруашылығын дамытуда кездесетiн мәселелер және оны шешу жолдары мен дамыту бағыттары


3.1. Егiн шаруашылығын дамытуда кездесетiн мәселелер және оны шешу жолдары ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .36

3.2. Егiн шаруашылығын дамыту бағыттары ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 38

Қорытындылар мен ұсыныстар ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..47

Пайдаланылған әдебиеттер ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...51
Әр елдiң экономикалық даму дәрежесi сол елдiң нарықында өнiмдердiң сатылуының нарығында мол болуымен емес, қайдан, оның қандай технологияның көмегiмен, қалай өндiрiлетiндiгiмен анықталады. Әрине қазiргi халықаралық интеграцияның даму талаптарына сәйкес, елге керек нәрсенiң бәрi өз елiмiзден өндiрiлсiн деу орынсыз болар едi. Себебi, бiрiншiден, барлық өнiм түрiн өз елiмiзде өндiруге толықтай мүмкiндiк (қаржы технология, өндiрiстiк қуат) жоқ. Екiншiден, өнiмнiң барлық түрiн бiр елде өндiру, шығару экономикалық жағынан тиiмсiз. Халықаралық интеграция дамып отырған жағдайда өнiмнiң кейбiр түрлерiн өз елiмiзден шығарғаннан, гөрi шет елдерден сатып алған пайдалы. Бiрақ ол жан-жақты зерттелiп, өнiмнiң қай түрлерiн сырттан сатып алу, қай түрлерiн өзiмiздiң елде өндiру экономикалық жағынан негiзделген болуы қажет. Ол экономиканың тұрақтануына себiн тигiзедi. Көптеген елдердiң тәжiрибесi көрсетiп отырғандай, өз елiнде отандық агроөнеркәсiп кешенiн дамыту, шикiзат сатумен салыстырғанда тиiмдi, мемлекет қазынасына үзбей табыс түсiрiп тұруына тiкелей әсер етедi. Ал, шикiзатты шет елдерге сату экономиканың тұрақтануына нақты әсер ете алмайды. Ол мына себептерге байланысты: 1.бiздiң шикiзатымызға шет елдердiң сұраныс дәрежесiнiң өзгерiп отыруы; 2.шикiзат бағасының құбылмалылығы; 3.шикiзат сатуда шетелдiк бәсекелестерге төтеп бере алмауы.
Қазақстан Республикасында ауыл шаруашылық саласының өркендеуiне көптеген мүмкiндiктер бар. Ол үшiн агроөнеркәсiп кешенiн дамытуда, халықты азық-түлiкпен қамтамасыз етудi нарық жағдайында экономикалық реформалаудың жаңа формасын дамытуымыз қажет.
Дипломдық жұмыстың басты мақсаты – ауыл шаруашылығы саласында егін шаруашылығының алатын орны мен дамытуда кездесетін мәселелер мен оларды шешу жолдарын қарастырып және сонымен қатар дамыту бағыттарын теориялық негіздеу болып табылады.
1. Назарбаев Н.А. «Қазақстан-2030» Елбасының Қазақстан халқына Жолдауы.
2. ҚР-ң Президенті Н. Назарбаевттің Қазақстан халқына жолдауы. «Жаңа әлемдегі жаңа қазақстан», 2007 ж. 28 ақпан.
3. «Қазақстан Республикасының әлеуметтік-экономикалық дамуы», Қазақстан Республикасының Президентінің Жолдауы. Астана, 2005 жыл.
4. «2003-2015 жылдардағы Қазақстан Республикасының индустриалды-инновациялық даму стратегиясы», 2003 жылғы 17 шілдедегі ҚР Үкіметінің жарлығы.
5. «Экономикалық саясаттың 2010-жылға дейінгі дамуының негізгі бағыттарының стратегиялық жоспары». Егемен Қазақстан, 2003 жыл.
6. «Бәсекеге қабілетті Қазақстан үшін, бәсекеге қабілетті экономика үшін, бәсекеге қабілетті халық үшін», Қазақстан Республика Президентінің 2003 жылдың 4 сәуіріндегі қазақстан халқына Жолдауы. /Егемен қазақстан, 2003 жыл, 6 сәуір
7. Жеделдетілген экономикалық өсу – 2001-2005 жылдарға индекативті жоспарлаудың негізгі мақсаты. // 29.12.2000 жылдан ҚР Үкметінің қаулысы.
8. Алексеева М.М. « Планирование деятельности фирмы». – Москва: Финансы и статистика, 2001 г.
9. «Балабанов И.Т. «Анализ и планирование финансов хозяйствующего субъекта»- Москва: Финансы и статистика, 1998 г.
10. Тулегенов Б.Т., Абдильханова С.А. «Планирование деятельности хозяйствующих субъектов».- Алматы: LEM, 2001 г.
11. Сундетов Ж. «Планирование и прогнозирование в условиях рыночной экономики»: Учеб. пособие / КазЭУ им. Т.Рыскулова.- 2-е изд., доп. и перераб.- Алматы.-Экономика, 2004 г.
12. Мамыров Н.К. «Социально-экономические проблемы адаптации промышленности Казахстана к рынку» Алматы 1998 г.
13. Горемыкин В.А., Бугулов Э.Р., Богомолов А.Ю. «Планирование на предприятии»: Учебник.- Москва.: Филинъ, 2000. 2-е издание.
14. Дюсембаев К.Ш. «Анализ финансового положения предприятия»: Уч. пособие / КазГАУ.- Алматы: Экономика.
15. Егоров Ю.Н. Варакута С.А. « Планирование на предприятии». – Москва.: ИНФРА-М, 2001.
16. Бизнес – планирование: Учебник / под. ред. В.М. Попова и С.И. Ляпунова. – Москва:Финансы и статистика, 2001 г.
17. Смагулова Н.Т. // Система планирования под влиянием трансформаций условий хозяйствования // Вестник КазЭУ, 2003 № 1.
18. Коласс Б. «Управление финансовой деятельностью предприятия». Проблемы, концепции и методы: Уч. пособие / Перевод с фран. Под ред. проф. Я.В. Соколова, Москва.: Финансы. ЮНИТИ.- 1997г. 12-25беттер
19. «Методика формирования производственной программы предприятия в условиях рыночной экономики», сборник научных трудов, Алматы:Экономика, 2001г.
20. «Рыночный подход к формированию производственной программы предприятия», сборник научных трудов, Алматы, издательство «Қазақ Университеті», 2001г.
46. Сейтказиева А.М. «Разработка проектов как составная часть стратегии
предпиятия /Вестник КазГАУ №1-2 1997г/
47. Оңтүстiк Қазақстан облысының статистикалық мәлiметтерi. 2001-2007ж.ж
48. Оңтүстiк Қазақстан облысының әлеуметтiк –экономикалық даму көрсеткiштерi. Оңтүстiк Қазақстан- N8.,2007 жыл
        
        МАЗМҰНЫКiрiспе.........................................................................................................................4I. Қазақстан  Республикасы  егiн шаруашылығын дамытудыңэкономикалық мазмұны1.1. ...  ... егiн ... даму ...    ...     ...    егiн     шаруашылығының     даму     жолдары........................10((  ...  ... және ... егiн шаруашылығының ауылшаруашылығында алатын орны мен дамуын талдау2.1. Қазақстан  Республикасы  егiн ... ... ...  Қазақстан  облысының  экономикасындағы   ауыл      ...              егiн               ...              ... Оңтүстiк Қазақстан облысы егiн шаруашылығының дамуынталдау..........252.4.  Оңтүстiк   Қазақстан   облысы   егiн   ...   ...   ...  Оңтүстiк Қазақстан облысының  егiн   ...  ...  ... және оны шешу ... мен  ... ... Егiн шаруашылығын дамытуда кездесетiн мәселелер және оны    шешужолдары.....................................................................................................................363.2. Егiн шаруашылығын дамытубағыттары........................................................38Қорытындылар                                                             ... ... ... даму дәрежесi  сол елдiң  нарықында   ... ...  мол ... ... қайдан, оның  қандай  технологияныңкөмегiмен, қалай өндiрiлетiндiгiмен анықталады.  ...  ...  ...  даму   ...  ...  елге  ...  нәрсенiң  бәрi   өзелiмiзден өндiрiлсiн деу орынсыз  болар  едi.  Себебi,  ...   ... ... өз  ...  ...   ...  ...  (қаржы  технология,өндiрiстiк қуат) жоқ. Екiншiден,  өнiмнiң  барлық  түрiн  бiр  елде  ... ... ... ... ...  ...  ...  отырғанжағдайда  өнiмнiң  кейбiр  түрлерiн  өз  елiмiзден  шығарғаннан,  гөрi   ... ... ... ... ...  ол  жан-жақты  зерттелiп,  өнiмнiң  қайтүрлерiн сырттан сатып алу, қай түрлерiн өзiмiздiң елде ...  ...  ...  ...  ...  Ол  экономиканың   тұрақтануына   себiнтигiзедi.  Көптеген  елдердiң  ...  ...  ...  өз  ...  ...  кешенiн  дамыту,  шикiзат   сатумен    салыстырғандатиiмдi, ... ... ... ... ... ... ... әсер  етедi.Ал, шикiзатты шет елдерге  сату экономиканың тұрақтануына   нақты  әсер  ... Ол мына ... ... ... ... шет  елдердiңсұраныс  дәрежесiнiң  өзгерiп  отыруы;  ...  ...  ... ... ... ... төтеп бере алмауы.Қазақстан  Республикасында  ауыл  шаруашылық   саласының   өркендеуiнекөптеген мүмкiндiктер бар. Ол үшiн агроөнеркәсiп ...  ...  ... ... ... ... жағдайында  экономикалық  реформалаудыңжаңа формасын дамытуымыз қажет.Дипломдық жұмыстың басты  мақсаты  –  ауыл  ...  ...  ... ... орны мен  дамытуда  кездесетін  мәселелер  мен  ... ... ... және ... қатар   дамыту  бағыттарын   ... ... ... үшiн ... ... және ... ...  агроөнеркәсiпкешендерi мен жеңiл және тамақ өнеркәсiбi.  Бұл салалар дамытылса шет  елденкиiм-кешек, тамақ өнiмдерiн сатып алуда  ... ...  ...  едi,  ... ... жұмсауға мүмкiндiк туылар едi.  Ал келешекте  ...  ... ... өсiп, ... сату үшiн оны ...  ...  ... Қазақстанның экономикалық тұрақтануына  қосымша әсер етер едi.   Бiрақ,қазiргi  ...  оның  ...  ...   ...  ...   ... ... отыр. Бұл мәселенiң  шешiлуi  солардың  қолында,  керiсiншеелiмiзде агроөнеркәсiп ... мен ... және  ...  ...  дамыту-өз мүмкiндiктерiмiзге байланысты.Ауыл   шаруашылығы    елiмiздiң    экономикасының   ...    ...  бiрi.  ...  ...  оның  ...  мен  ...  ...  тiкелей  байланысты.  Шындығында,  егін  шаруашылығын   ... ... ... ... азық-түлiк қауiпсiздiгi. Екіншіден,  егiнжәне мал шаруашылығымен айналысатын ... ... ...  ... ... ... ... шикiзатпен қамтамасыз ету көзi.Яғни,  бұл  менiң  ...  ...  ...  егiн  ...  ...  көрсетедi.  Жұмысымның   бiрiншi   бөлiмiнде   ... ... аша ...  екiншi  бөлiмiнде  ОҚО-ның  экономикасыныңауыл шаруашылығы  саласында  егін  шаруашылығының  алатын  орны  мен  ...  ...  ...    ...   жасадым.   Ал   үшiншiбөлiмiнде егін шаруашылығында кездесетін мәселелер мен оларды  ...  ... ...   ...   Республикалық   және   облыстық   статистикалықмәлiметтердi,   экономикалық   оқу   ...   мен   ...    ...  семинар  материалдарының   негізінде   ...   ...   ...  ... ... тұрады.1.  Қазақстан  Республикасы  егiн шаруашылығын дамытудыңэкономикалық мазмұны1.    Қазақстан  Республикасы егiн шаруашылығының даму тарихыҚазақстандық ... XIX ... соңы мен XX ...  ...  ауылындағы  жер  пайдалану  ...  ...  ...  ...  жұмысынжүргiзген тарихшылар сирек, солардың  iшiнде  П.Галузоның  орны  ...  ... оның ... ... ғана ... ең ... өзгелерден  ерекшелеутұжырымында.  Мұнымен  қатар  жер  пайдалану  мен  оны  ...  ...  ауыл  ...  ...  ...   ... орны ...  Сондықтан  оның  бұл  ...  ...  ... жөн. Ол ... ...  ...  1891  жылғы  Далалық  ережеденнақты үзiндiлер  ...  ...  Оны  ...  ...  өз  ...   ресейлiк   помещиктiк   әскери-феодалдық   империализмнiң   ...  ...  деп  ...  Оның  мәнi  көшпелi  қазақтардың  әрбiротбасын алдымен 3 кейiнiрек 4 сом деп ... ... үй ...  ...  ...  ...  қазақ  жерiн  мемлекеттiк  деп   жариялай   отырып,көшпелiлердiң  қоғамдық  пайданауына  ...  Ал,  ...  ...  ...  ...  ...  жiк-жiкке  бөлiп,  жеке  пайдалану   қалыптасабастаған  едi.  Қазақтардың  ауыл   ...   ...   ... бұл процестi  тездетiп,  экономикалық  тұрғыда  жерге  жеке  меншiкорнай бастады.   Сондықтан заң мен өмiр  ...  ...  ...  ...  мен  ...  ...  қазақ  шаруалары  мен   ... ... ... ұласты.Жер пайдалану, әсiресе егiншiлiк пен  шөп  шабудың  дамуына  байланыстытереңдей түстi. XIX ғ. соңына қарай қауымдар арасындағы бөлу ...  ...  ...  жол  үшiн  ...  ...  ...  мәселеге  тоқтала  келе   мынадай   тұжырым   жасайды:   жерпайдалануды бөлектеу ... жер үшiн ... екi  ...  ... соқтығысты. Бiрiншi: шабындық және егiстiгi көп байларға, Екiншi: жер-теңгермешiлiк жер ... ... ... ...  ...  феолдализмдiбекiтудi бiлдiрдi, екiншiсi шаруалардың еркiн  жер  пайдалану  үшiн  күресi,бұл туралы қатынастар жағдайында капитализмнiң  ...  ...  ... ... бiлдiрдi.П.Галузо  егiстiктердi  жалға  беру  жүйесiнiң  кең  тарағанын,  жердiңтауарлық  құнға  ие  ...  оның  ...   ...   жер   ... жұмылдырылуы деп атайды.  1910  жылғы  екi  министрдiң  Сiбiргесапарынан кейiн қазақтардан тартып ...  ...  ...  сату  менжалға беру әрекетi баталды. Бұл саясаттың  күшеюiне  Семей  облысының  Ертiсөзенi  бойындағы  20  ...  ...  ...  әсер  еттi.   ...  ...   айтқанда   18   ...   ...   ...   ...   ...   өмiршендiгiн,   тиiмдiлiгiн    ...    ...   ...   ...   ...    капиталистiк    түрдегi    ауылшаруашылықтарын құруды заң ... ... 1912 жылы  ...  ... далалы облыстарда және Түркiстан  өлкесiнде  ауыл  шаруашылығы  үшiнқазыналық жер ... ...  ...  беру  ...  ...  ... ... Ол бойынша 1913  жылдан  бастап  арнайы  егiн  ...  ... құру ... ... ... мұны  патша  үкiметiнiң  капиталистерменымыраға  келуi,  қазақтардан  тартып  алынған  жерден  рентасын   алу   ... ... ... ... қарай бiр адым алға басу  депбағалайды. 1917 жылдың  басында  қазақ  жерiнде  арендаға  беру  үшiн  ... 764434,2  ...  ...  190  жер  ...  ...  ... басында оның 168955 десятиналық 46 бөлiгi жалға  берiлдi.  Автор  ...  ...  ...  егiн   ...   ...  плантаторлықтың  өскiндерi  деп  атайды.  Бiрақ  жалға   ... ...  бұл  ...  тежедi,  царизм  капитализмнiң  таралуынаықпал ете отырып, оның дамуын тежедi, -дейдi.Ауыл шаруашылығының дамуы, байлар мен ... және  ...  мен  ...  ...  ...  мен  ...  ...  жер  үшiн   күрес,егiстiктердi  жалға  беру,  көлемдi  егiн  ...  ...   ...  ...  жаңа  да  ...  мәлiметтерi   және   оларды   өзiндiккөзқараспен баяндалуы ... ... ...  ...  ...  қайшылықтыпiкiрлерi де кездеседi. Ірi байлардың шаруашлығында  капиталистiк  жалдаудыңдамуы сөзсiз болды деп ... ...  ...  ... ... ... ... жартылай феодал байлар деп  атап,  олардыңтобы феодалдық топтағы байлардан айқын  жiктеле  қоймады  деумен  ...  ...  ...  октябристiк  капитализмнiң  мал  шаруашылығындағыбелгiлерiн нақты талдамайды.С.Сүндетов кiтабында патша үкiметiнiң отаршылдық  ...  ... ... халықтың егiстiктер  мен судан айырылуы, тiптi  ...  ...  егiн  егу  ...  де  ие  бола  ...   ...  ...  оның  ...  жерлерде  жаңа  жағдайға  амалсызбейiмделуiне  әкелiп  соққаны  баяндалды.  Отырықшылыққа   көшудiң   ... ... ...  оның  ...  асыра  бағалауға  болмайды,  қазақтаршаруашылығының негiзгi саласы егiн  ...  бола  ...  ... ... ... ... ...  әсiресе  егiнқұрамындағы  өзгерiстерге   тоқталды.  ...  Ғ.  ...  ...   ... тек ... жерiнде  егiстiк  алқаптардың  көбейгенiн  көрсетедi.Өлкеге тауарлы қатынастардың одан әрi енуiмен байланысты егiн  өсiруге  ... ... ... ынталандырды.XIX  ғасыр  соңы  мен  XX  ғасыр   басында  қазақ   даласында   ... ...  сай  ...  мерзiмдi-жәрменкелiк  жәнетұрақты деп аталатын сауданың үш түрi болды.Сауда капиталы ауыл экономикасына барған  сайын  көбiрек  енгенiн  ...  ...  ...  ...  ...  20-40  ...   болғандығымендәлелдейдi. Сауда операцияларында  ақшаның  маңызының  арта  ...  ... ... ... сату мен  ...  алу  негiзiнен  ақша  арқылыжүре  бастағанын,  қазақтардың  шаруашылығындағы   ақшаның   ...   ... ... ... ... iрi ... орталықтары   қалыптасқан.Батыс Сiбiр мен Солтүстiк Қазақстан аймағындағы iрi сауда орталығы Омбықаласы ...  Онда  ...   егiн  ...  ...  ...  ... орыс,  американ,  ағылшын,  немiс  фирмаларының  сауда  орындарыәрекет еттi. Солтүстiк Қазақстандағы ... ...  ...  ...  ...  орын  алды.  Ақмола,  Көкшетау   қалалары,   ...   ...  ...  ...  ...  ...   аттандыратын   қазақдаласымен сауданы кеңейтуде маңызды орын ... ...  ...  ... және ... ...  ...  жәрменкелер  болды.  Жәрменкелiк  сауданыңқызмет ...  ...  ...  Қазақстанның  жекелеген  аудандарыныңарасындағы  байланыс  күшейдi,  өлкенiң  ...  ...  ...  ... тартылды. XX ғасырдың бiрiншi он жылдығының соңында  жәрменкелертұрақты саудаға орын бердi.Қазақ шаруашылығындағы натуралдық құрылыстың дамуы көп ... ... пен ...  ...  мен  ...  арқылы  тездедi  деуiндеүлкен мән бар  алым  салықты  ақшалай  төлеу  қажеттiгi  ...  ... ... тек ...  сатуға  ұмтылысын  тудырды,  отарлық  қанаудыкүшейттi, мүлiктiк және әлеуметтiк жiктелiстi ... ...  ...  ... ... алым ...  көбеюi  сату  үшiн  өнiм  өндiрудi,яғни тауар өндiрiсiн кеңейтуге ықпал еттi.Бiрiңғай ұлттық рынок ... ... сөз ете ... ... ... ... процесi жүрдi. Бiрақ  жалпы  экономикалық  артта  ... ...  ...  байланыстың  әлсiздiгi  себептi  ҚазақстандаҚазан төңкерiсiне ... ... ... ... ... жоқ,  деп  ... ... патриархалды феодалдық қатынастардың ыдырауына,  капиталистiкқатынастар элементтерiнiң тууына  ықпал  еттi  дей  ...  ...  ... әлi ... ... ... ...   ауыл   шаруашылығы   егiншiлiгi,   соның   iшiнде   қазақтардыңшаруашылығының да ... ... ... мен ...  туралы  мәселелержаңа көзқарастар негiзiнде жан-жақты терең зерттеудi қажет етедi.1.2    Нарық  ... егiн ... даму ... ... нарық жағдайында тиiмдi жұмыс iстеу  механизмiәсiресе нарықтық экономика жағдайында  әр  түрлi  деңгейде  көрiнiс  ... ... ... меншiк  қатынастарына,  басқару  жүйесiне,  өнiм  ментабыстарды  бөлу  ...  ...  ...  ...  ...  жер   және   iшкi   шаруашылық   ...   ...   ...  ...  тұрақты  түрде  жетiлдiрiп  отыру  –   нарықтықтиптегi агроқұрылымдар құрудың,  аграрлық  сектордағы  ...  ...  ... қатынастарды дамытудың ең қажеттi талаптары.Тиiмдi жұмыс iстейтiн агроқұрылымдарды қалыптастыру әр  түрлi  ұйымдық-құқықтық нысандағы шаруашылықтардың  өндiрiстегi  ролi  мен  ...  ...  ...  ...   талап   етедi.   Сондықтан   шаруашылықжүргiзудегi  тиiмдi   ...   ...   ...   арнайы   ғылымизерттеулердiң қажеттiлiгi туындайды.Бәсекелестiк қабiлетi бар кәсiпорын дегенiмiз  ...  ...  ...  бiр  ...  оның  ...   ...   ...   Олардыңбәсекелестiгi белгiлi бiр  салаға  жататын,  ұқсас  өнiм  ...  ...  бiр  ...  ...   шеңберiнде   бағалануы   тиiс.   ... ...  ...  ...  яғни  ...  ... артықшылық-тарын анықтау, ең алдымен  салыстыруға  ...  ...  ...  ...  алудан  басталады.  Басқаша  айтқанда  осыоблыстағы,   аймақтағы   тиiмдi   жұмыс   ...   ...    бiр    ... таңдап  алудан  бастау  керек.  Мұндай  кәсiпорындарда  мынатөмендегiдей ... ... ... ... етiледi:-өндiрiлетiн  өнiмдер  сипаттамасы  олардың  жәрдемiмен  қажеттiлiктiқанағаттандыру бойынша бiр ... бiр ... ... ... ... ... түсетiн рынок  сегменттерi  де  бiр  өлшемде  ... ... ... ... ... ...  да ... болған жөн.Шағын және орта ауыл  шаруашылығы  құрылымдарында,  әдетте  ... ... ... ... ... өнiм сапа  ...  ...  сай  келе  бермейдi.  Осыған   ...   ...  ...  ...  ...   ...   деген   нашар   ... ... ... ... алу ... ... –ала төмендетiледi.  Осыныңсалдарынан  олардың өндiрiстiк- қаржылық қызметi нашарлап отыр.Шағын  және  орта  ауыл   ...   ...   ... мына ... ... ... қол жеткiзуге болады:-ауыл   шаруашылығы   дақылдарын   ...   ...   ... ... ... ... талаптарды сақтау;-шаруашылықтың   және   оның   iшiндегi    ...    ... ... ... ... , ... және  қызмет  көрсету  салаларынүйлестiру;-мүлiктiк жарна мен жер үлестерi бойынша дивиденттердi бөлу  негiзiндеiшкi шаруашылық бағаны және ... ... ... әзiрлеу.Өндiрiстiң  өзiне  тән  ерекшелiктерiне  және   басқада   факторларғабайланысты  ...  ...  бұл  ...   де,   ...   ... ... әр ... болуына  байланысты  өзiндiк  ерекшелiктерменбейнеленедi.  Мысалы,  акционерлiк  қоғам  және   ...   ...  ...  ...  ...  ...  ұзақ  ... құқығынан айыруға әкелiп соғады. Оның  үстiне  ауылдағы  адамдардытiкелей ауыл ... ...  ...  ...  ...  ... қалыптасқан дағдарыстық көрiнiстер(көп  мөлшердегi  қарыздар  төлемқабiлетiнiң  төмендеуi,  қаржы-   ...   және   ... ... ...  ...  ...  ...  халықты  мемлекеттiкқолдау  мен  әлеуметтiк  жағынан  қолдаудың  нашарлығы  және   т.б)   ... ...  ...  ,  ...  ...  ...  пайдаболуына итермелейдi.Кесте 1- Ауыл шаруашылығында шаруашылық жүргiзудегi экономикалық механизмжүйесiнiң негiзгi элементтерi|Кәсiпорын деңгейiнде (iшкi ...    ... ... ...     ||1.  ... ...                      ... ...         ... ...  ...           |                               ... өтеушiлiк;                       |                               ... ...                   |                               ||2. ... ... және ...        |2.Материалдық-техникалық       ...                                ... ету                 ||3. ... бөлу                        ...                    ||4. ... ақы                              ...                     ||5. ... ... ...         ... ауыл шаруашылығы   ||-кәсiпорынның мемлекетпен;                ...                       ... өз  ...         ... ...            ... арасындағы;                   ...                         ... ... ...     ... , ...      ||6.Экономикалық ынталандыру                ... ...                ... өндiрудегi;                         |                               ... ...                           |                               ... ... арттырудағы;                |                               ... ... ... ...     |                               ... потенциал мен жердi тиiмдi    |                               ... үшiн                         |                               ... көп ... себебi және  ынталандыру  уәжi  ретiнде  ... ... кез ... жеке және ... ... ... алатынын  айтукерек. Мұндай құрылтайшыларда  тек  алғашқы  капиталы  немесе  несие  ... ... ... ақы ... қайтаруға, тұқым, жанар  –жағар  май,ауыл шаруашылығы техникасын алуға кепiлдiк  ...  ...  ...  ... ... қатысудың да қажетi жоқ.Ал, ауыл шаруашылығы  өндiрiстiк  ...  ...  ... процесiне қатынасуға мiндеттi. Бұл құрылымда  ЖШС  –терге  ,  АҚ-дарғақарағанда  еңбек  адамының  және  ...  ...  бiр  ...   ... принципi жүзеге асырылады. Өздерiнiң  мүлiктiк  жарналары  мен  жерүлестерiн ... ... ...  өткiзе  отырып,  кооператив  мүшелерiжұмыс алу кепiлдiгiне қол ... ... да ...  ...  әлеуметтiкорта белгiлi деңгейде тұрақталады. Демек, әсiресе шалғай  жатқан  аудандардаосындай ... ... ... ... жағдайларды ескере отырып, өндiрiстiк кооперативтердiң әлеуметтiк-экономикалық  табиғи  ерекшелiгiне   байланысты   ауылдық   жерлерде    ... ... ... ... ... ... iрi ауыл шаруашылығы  құрылымдарында  iшкi  шаруашылыққатынастар қалыптастыруда бiрнеше үлгiлерi бар.1.lшкi  ...  ...  тек  ...  жүргiзу  дербестiгiне   ие,шаруашылық есеп, өзiн-өзi өтеушiлiк  принципiнде  жұмыс  iстейдi,  кәсiпорынбухгалтериясында ... есеп ... ... ... бөлiмшелердiң  заңды  құқығы  жоқ,  ...  ...  ...   есеп   шоттары   кәсiпорынның   Қаржы-есеп   айырысуорталығында. Бұл үлгiдегi ұжым өздерiнiң  ...  ...  ...  ...  ... ... ... мiндеттi төлемдердi төлеу үшiн пайдадан,  жалпытабыстан  жекелеген  аударымдар  жасайды,  кеңейтiлген  өндiрiс  және  ... ... ... қорларды қалыптастыруға қатысады.3.lшкi  шаруашылық  қатынастардың  үшiншi  үлгiсiнде,  қазiргi  ...  ...  ...  ...  ...  жағдайында   еркiн   кәсiпкерлiксубьектiлер ретiнде қалыптастырған орынды,  ...  ...  өз  ... ...  ...  ие  ...  ...  Сонда  олар  тек  қана  жерүлестерi  мен  ...  ...  ...  етiп  ...  ...  ...  ментабыстарының да иесi болып саналады.4. Ассоциациялар мен  жоғарғы  дәрежедегi  кооперативтерге  бiрлескен  заңдытұлғалар арасындағы iшкi ... ... ... үлгi ... солтүстiк аймақтағы  астық  өндiретiн  iрi-iрiкорпоративтiк бiрлестiктерде кең ... ... ...  ... ауыл ... ... ... iрi және  орта  кәсiпорындардыжандандыра отырып, олардағы iшкi  құрылымдарды,  экономикалық  механизмдерiндамытып, жетiлдiру керек.  Шаруашылық  ...  осы  ...  ... жағдайында астық  компанияларын  дамытуда,  күрiш  шаруашылығында,мақта шаруашылығында, мақта шаруашылығында,  iрi  ауыспалы  ...  ... ... талап ететiн аймақтарда келешегi  бар.  Олардағы  шаруашылықжүргiзудiң кооперативтiк принциптьерiн кеңiрек пайдалануды қарастыру  керек.Ірi  ...  ...  ...  ...  тек   ... жеке басының мүдделiлiгiн  қорғап,  соны  iс  ...  ... ... ... ... Себебi олар ғылыми-прогресс  саласында  толыққандыбiртұтас болашақ саясатты  орындауға  ...  ...  ... озат технологияларды енгiзу жұмылдырылған. Өкiнiшке орай,  оңтайлықұрылымдар қалыптастырудағы осы ... ... ... сақталмай отыр.Республиканың  аграрлық секторында  көп жақты  экономиканы қалып-тастыруға   бағытталған,  меншiктiң  және  шаруашылық   ...   ... ... ...  терең әлеуметтiк –экономикалық өзгерiстер  жүзегеасып жатыр.Сонымен қатар,   ...  ...  ...   ...  ...  ... ...  қатынастарға  тезiрек  бейiмделе  ...  және  ...  ...  ...  ...  ...  әсерiн  тигiзедi.Егiстiк  жер  көлемi   қысқаруда,   ауылшаруашылық   ...   ... Ауыл ... ... ... жағдайы нашарлауда,  соныңсалдарынан саладағы материялдық – техникалық база  қысқарып,  ұдайы  өндiрiспроцесi нашарлауда.Экономиканың ... ... ... ауыл  ...  ... ... бар, сондықтан  өнеркәсiп  өндiрiсiнiң  ...  ...   ...  ...  ...  саясат  керек.  Осындай   ... ... ... ... ... ... ... үнемi  жүзегеасырылып отырады.Елiмiздiң   аграрлық  секторында   мемлекеттiк  реттеудiң  жоқытығынанқиын  ...  ...  ...  ...  және  ...    ...   ...   өткеннен   соң   өздерiнiң   монополиялық   ...   ...  ...  ...  алу  ...   ... өндiрiс экономикасына сөйтiп зиян келтiрдi.Ауыл шаруашылық өнiмдерi оны өңделгеннен  соң  алынатын   өнiмдердiңбағасын, ... және  ...  ...  ...   ...  ...  ...   қалыпты   жағдайда   ұдайы   өндiрiс   процесiн   ... ... ... 1-  ... ... мемлекеттiк реттеуРеспублика ауылшаруашылығында  соңғы  жылдары  бiраз  оң  тенденцияларбайқалуда:бiрiншiден, экономиканың көп  түрлiлiгi  тұрақты  ...  ...  ...  ...   қожалықтары   мен   корпоративтiк   түрдегi   кәсiпорындар,өндiрiстiк кооперативтер, ...  ...  ...  ... ... ара ... қалыптасты;екiншiден, ауылды жерде  бiртiндеп  аграрлық  қызмет  көрсету,  өнiмдiөңдеу және сату ... ...  ...   ...  ...  ... шартпен жұмыс атқаруда;үшiншiден, заңдылық-құқықтық база, ауылды  ...  ...  ... ... ... ... жасауда.Қазiргi кездегi жағдайда азық-түлiкпен  қамтамасыз  ету  үшiн  қолайлытенденция бұл үй ... ...  ...  ...  және  оның  ұсақтоварлы шаруашылыққа айналуын айтуға болады. Мұның  өзi  елiмiздiң  көпшiлiкаймақта халықтың өзiн өзi ... ... ...  ...  өндiрiсiнiң  жоғарғы   қарқынмен   тұрақты    дамуынқамтамасыз ету  үшiн   ...  ...  ...  ...  ... асыру қажет:1. Отандық азық-түлiк нарығын  дамыту,  оның  ...  ... ... шешу үшiн оның ... ...  ... көп ...  өндiрiлетiн өнiмдер бойынша (күрiш, қара–құмық, сары май, ет өнiмдерi)  импорттық  өнiмдердi  ...  ... ... Ауыл ... ... көтеру және  оларды  әлеуметтiк  қорғауүшiн халықаралық еңбек ұйымының ұсыныстарына  сәйкес,  ең  ... ... заң ... ... ...  заңды  тұлғалар  менжеке   ...   ...    ...   елдi   ...    ... жасау және дамыту қажет;3. Қазiргi  кезде  елдiң  машина  трактор  паркi   ...  ... және оны ... жаңарту қажет;4. Тұқым тапшылығы, егiн шаруашылығы  саласының маңызды бөлiгi. Қазiраудандастырылмаған   сорттар  ...  ...  жиi  ...  тұра  ...  аудандастырылған  сорттар   тұқымын   ешкiмалмайды, өйткенi қаражат  жетiспейдi.  ...   ...  ... ... ... iсiн  ...  қажет   және  тұқымныңсапасына  ... ... ... ... ... және  ...  ...  қаржылық   жағдайын   нығайтудың   маңыздышарасының  бiрi,  баға  тепе-теңдiгiнiң    ...   ... ... ...  өсу  жеделдiгi,  әлеуметтiк,  ұлт   аралық   ...   ...   ...   мен   ...    ...    ... азаюына тiкелей байланысты. Азық-түлiк қауiпсiздiгiнiң  бастымiндеттерi  мыналар  ...  тиiс:  ...  ...  ...   ... ету үшiн ... ... Халықты  саны  да  сапасы  да  медициналықтұтыну талаптарына барлық ... ...  бере  ...  ...  ... ... жабдықтау iсi жолға қойғанда ғана азық-түлiк  қауiпсiздiгiнеқатер төндiретiн бiрнеше iшкi-сыртқы ахуалдарын бөлiп айта аламыз:Азық-түлiк  қауiпсiздiгiнiң  iшкi  ...   ...   ... ... ... ... созылмалы дағдарыс;- егiс көлемiнiң қысқаруы және астықтың жалпы түсiмi төмендеуi;- ауыл шаруашылық мал басының кемiп кетуi;- қайта өңдеу және ауыл ... ... ... ... дамуы;-  төмендеушiлiк  дағдарысы,  бюджет  ...  ауыл  ...   ... ... берудiң тиiмдi тетiгi жоқтығы;- жер қоры таусылып бiтуi, топырақтың тозғындану,  тұздану  үрдiсi  ... және ... ... ... iсi ... ... ауыл-селоны демографиялық құлдырауға  әкелiп  соқтыратын  ауыл  жастарыныңқалаға қарай ... ...  ...  егін   ...   ...   өнімділігініңтөмендігі агротехникалық шаралардың жүргізілмеуінен және  тұқым  сапасыныңнашарлауымен сипатталады. ОҚО-да мақта шаруашылығынада негізгі өнім ...  ...  ...  Сондықтан  да,  өнім   сапасын   ... ... ... ... ... Қазақстан  Республикасы және Оңтүстiк Қазақстан облысы егiншаруашылығының ауыл шаруашылығында алатын орны мен дамуын талдау2.1  Қазақстан  ...  егiн ... ... ...  шаруашылығы  -Қазақстанның   агроөнеркәсiптiк  кешенiнiң   ... Ол ... пен мал ... ... ...  ...   ...  секторындағы   iрi  сала.    Ауылшаруашылығына ... ... ... республикадағы    көлемi  222млн.   гектардан  асады.  Ауыл  шаруашылығы  ...    ...   ... ... (5,1 ... және  жайылым (182,3 млн.га) құрайды.Егiс  алаңдары  құрылымы   Қазақстанда   өсiмдiк   ...   ... ... ... ... мен  жемiс  өндiрiсiнен тұрды.Республиканың   ...   ...   көп    ...     ...  ... ... және шаруашылық   жүргiзудiң  бiрнешетүрiне негiзделген ...  ... ... ... өзгерiстер  жүзегеасып жатыр. Сонымен қатар,  ғылыми негiзделген аграрлық  саясаттың  болмауы,ауылдағы  халықтың  нарықтық  ...  ...  ...  ...  ...  факторлар  ауылшаруашылық   эканомикасының   ...   ...   ...  ...  жер   ...   ...   ...   өндiрiсiнiңқұлдырауы  жалғасуда.  Ауыл  шаруашылық   кәсiпорындарының   қаржы   ...  ...  ...  саладағы  материалдық  –   техникалық   базақысқарып, ұдайы өндiрiс процесi нашарлауда.Өздерiн шикiзат ... ...  алып  ...  ...  ... ...  ... толтыру, олардың қуатының  17-18  пайзынадейiн ет өңдейтiн кәсiпорындарда 15 (, сүт  өңдейтiн  ...  28   ... ... ... 10-15 пайызға  дейiн-ақ  болады.  Өңделгенөнiм бағасы шикiзат бағасынан 3-4 есе  асып  түседi.  ...  және   ... ...  1 ...  20 мың ... 30 мың ... ... сатылады.  Албидайдың 1 тоннасы 7,1-8,0 мың тенге  мөлшерiнде.Кесте 2- Ауылшаруашылық өнiмдерi және оларды өңдеу арқылы алынғанөнiмдердiң ... ... ...  ... бағасы       ... ...  ... соң   ...             ...           |                  ... ...       ||                  |                  |                  ...           ...             |7820              |ұн                ...       ||Ет, (тiрiдей      |60900             ... етi          |200000            ... ...   |                  |қой етi           |250000            ||Сүт               |18130             |Сүт өнiмi         ...       ... ... ...  оны  өңделгеннен  соң  алынатын   өнiмдердiңбағасын, өндiру және  ...  ...  ...   ...  ...  ...   ...   жағдайда   ұдайы   өндiрiс   процесiн   ұйымдастырудыңэкономикалық негiзiн ... ... ... жылы ауыл шаруашылығының  жалпы өнiмiнiң көлемi 329.6 млрд. тенгеболыпты (ағымдағы баға есебiмен). Бұл  2006  ...  ...  28,9  ... оның iшiнде егiн  шаруашылығының  өнiмi   ...  181,3  ... яки 66 ... мал ... ...  148,3  ...  тенге,  яки1,8 пайызды құрады. Осы ...  ...  ...  iшкi   ... ... 2005 жылғы 8,4 пайыздан, 2006 жылы 10,2  пайызға  өскен.  ... егер ... жер 3,3 млн. ...   ...  қажеттi  агротехникалықшаралардың барлық кешенi түгелдей атқарылса,  ауылшаруашылығы   дақылдарыныңжалпы түсiмi   ... ... ...  әлде қайда  жоғары болар едi.  Мұндайжағдайдың басты  себептерi   ...  ...   ...  ...  ... ...  ... болып отыр.Қазiргi кездегi жағдайда азық-түлiкпен  қамтамасыз  ету  үшiн  ... бұл үй ... ...  ...  ...  және  оның  ... ... айналуын айтуға болады. Мұның  өзi  елiмiздiң  көпшiлiкаймақта халықтың өзiн өзi қамтамасыз етуiн ... жылы ауа райы ... ...  ...  өнiмнiң  көлемi  2001жылға қарағанда 3,3 пайызға аз.  Жалпы  өнiмнiң  кем  ...  ... ... көлемiнiң 19 процентi, қант қызылшасының 8 процентi және  еттiң1 процентке азаюынан болды.   Сонымен  ...  ауыл  ...  ...  түрi ... өндiрiс көлемi өстi. Мәселен, көкөнiс өндiру- 19  (,бақша өнiмдерiн өндiру – 13 (, шиттi мақта  ... (, ...... өстi.Республикада 2006 жылы ауыл шаруашылық құрылымдарының егiстiк  жерлерi34,9 млн ... ... ...  2007  жылы  16,1  млн  ...  әрең  ... минералды тыңайтқыштар төгу саны да бiрнеше есе азайды.|Кесте 3 - Егiн ... ... ... ... (мың га.)         ...      |2002   |2003     |2004     |2005     |2006     |2007     ... егiстiк    |28679,6|25644,1  |21843,7  |18610,4  |15285,3  |16195,3  ... мың га.      |       |         |         |         |         |         ... ...    ...  |15651,4  |13526,7  |11392,5  |12438,2  ||Техникалық        |       |         |         |         |         |         ...          |702,2  |629,0    |453,4    |481,2    |550,5    |631,1    ... ...    |       |         |         |         |         |         ||                  |548.6  |487.2    |333.5    |338.6    |384.2    |448,3    ...        |75.1   |79.8     |87.1     |96,5     |96.1     |102.7    ... ...   |27.7   |31.6     |28.9     |41.5     |38.8     |38.8     ||Мал ...         |8788,7 |7526.0   |5445,6   |4294.1   |3050.8   |2823.7   ...         |       |         |         |         |         |         ...  ...  ...   сыртқа   шығарушы   ретiнде   жеткiлiктiпозициясынан  ...  ...  ...  ...   Егер   ...   үкiметiкезiндегi астықтың жалпы түсiмi жыл сайын 22-30  млн  тонна  ...  ... бұл 8-14 млн. ... ... ... - бидай ең маңызды  азық-түлiктiк  және  сонымен  ... ... ...  ...  мәлiметтерi   бойынша,   ...   ... ... берi нан және оның ... едәуiр көп тұтынатын  халықболып есептелiнедi. Оның тұтыну өлшемi әсiресе 1994 жылы және  1997  ... ... Осы ... бiр ... шаққанда  нан  өнiмдерiн  тұтыну  203және 200 кг көлемiнде болды.  Бұл  мемлекетiмiзде  ...  ...  ...  ...  тұрақты,  көтерiлген  жағдайда  онша  көп  емес,  ... ең көп ... ... ... ... сөз.       ...  әл-ауқатыжылдан жылға көтерiлiп, келешекте Қазақстан астығының  шетелдерге  экспортқашығару потенциалы арта түсер болса, ...  ...  оның  ...  қоярталабы күшеймесе азаймайтыны күмәнсiз.Осыған орай астықтың, әсiресе  оның  iшiнде  бидайдың  ...  ... бөлу ... ...  да  және  келекшекте  де   мiндеттi  түрде  естеұстайтын және iске ... ...  ... Қазақстан облысының экономикасындағы   ауыл  –шаруашылықсаласында егiн шаруашылығының алатын орныОблыс бойынша ауыл шаруашылық   өндiрiсiнiң  жалпы  өнiмi  2007  ... ... ... ... 2006 ... ...  3,5 пайыз  жоғарықұрады. Соның iшiнде: егiн шаруашылығы–58638,1 миллион тенге,  өткен  жылменсалыстырғанда –2,8 пайыз жоғары.Ауыл шаруашылығының ... өнiм ...  ... бөлiгi Мақтарал- 25,9пайыз, немесе  21528,0  мллн.тенге,  Сарыағаш  ...  ...  ... ... 10809,0  млн.  және  ...  қала  ...  ...  9,5пайыз, яғни 7896,6 тенге өндiрiлдi.2007 жылы облыс бойынша егiстiк алқабы 2006 жылмен салыстырғанда  8,5мың  гектарға  немесе  1,2  ...  ...   740,0   мың   ...   ... ...  егiстiк  алқабының  басым  бөлiгiне  техникалықдақылдар (37,0(), дәндi және ... ... ... (31,3  ()  және  ... (24,7 () ... ... 2007 жылы техникалық дақылдар 50,3 мың гектарға  немесе22,5 ( оның iшiнде ... –21,9 мың (1,6 есе),  ...  –28,9  мың  ... ... ... дәндi және дәндi  бҮршақты  дақылдардың  егiс  алқабы4,8 мың ... ... 2 ... ...  ...  және  бақша  –3,9  мың(7,1), жемдiк дақылдар –33,0 мың гектарға, немесе 15,4 пайызға ... жылы ... ... егiстiк алқабының 98,2 пайызы, немесе  727,1мың гектары  жиналды  (2006  жылы  –96,3  ...  ...  704,5  мың  ... ... 2- Ауыл ... ... егiс көлемiСоңғы жыдары  облыс өнiм  өндiрушiлерi  ауыл  ...   ... ...  ... қол жеткiздi. Мәселен, шиттi  мақтаның  өнiмi2002 жылы 223  мың  тоннадан  2007  жылы  416  мың  ...  ...  ...  14,3 ... 17,0 мың тоннаға, дәндiк  жүгерi   28,4  мың  ... мың ... ... ...  1- ОҚО жалпы  өнімнің үлесіОҚО-ның  ауыл шаруашылық өндірісі  кешенінің мүмкіншілігі зор.мың ... 3- ... ауыл ... ... егiс ... Қазақстан облысының жалпы жер қоры 10269,3 мың гектарды, оныңiшiнде айдалмалы егiстiк жер 786,3 мың га., оның  ...  жерi  376,3  ... ... 9062,6 мың ...  (88  пайыз)  құрайды.  Жемiс  –жидек  жәнежүзiмдiктер 39 мың ...  ... ... ... ... жер көлемiнiң 4,3 пайызын  құрап,республика өндiретiн барлық өнiмнiң көлемiнiң 12 ... ... ... 2 ... ... және ... 3 есеге  көбейдi.Табыстылығы жоғары жоғары  басқа  ...  яғни  ...   ... 2002 жылы 35 ... 2007 жылы 1223 ... ... ... жылды 2006  жылмен салыстырғанда  облыс  ...  ...  ... ... мақта –7,6 пайыз, картоп –19,6,  қант  қызылшасы  –34,0,  темекi–1,3 және ... –4,7 ... ...  ...  ...  ...  2,0  пайыз,жемiс-жидектер 4,6 пайыз, бақша 16,0 пайыз және  дәндi  дақылдар  9,6  ... ...  4- ...  ... ауыл ... ... ...  кездегi  облыстағы  ауыл  шаруашылығының  жағдайы   ... ... ... және ... ... ауыр ...  ...  Ауыл   экономикасында   егін   шаруашылығының    құлдырауының   бастысебептерiнiң бiрi ауыл ... ...  ...  мен  ...  болыпсаналады.  Соңғы   жылдары   органикалық   және   ...   ... ... кемiдi, ол кейбiр  ауыл  шаруашылық  өнiмдерi  көлемiнiңкемуiне және ... ... ... ... ...  тиiмдiлiгiнiң  төмендеуiне  несие  алудың  ... ... баяу ... ауыл  шаруашылық  өндiрiсi  технологиясыныңбұзылуының  әсерiнен,  улы  химикаттар  мен   гербицидтердiң   ...  ...  ...  рыноктардың   жоқтығы,   ауыл   шаруашылықөнiмдерiн   қабылдайтын   ...   ...   ...    себеп    болуда.Агроөнеркәсiп кешенiн реформалау  1991  жылы  ...  ...  ...   ...  ...   ...  кезiнде  болды,  ал  1994-1995жылдары нарықтық қатынастарға көшудiң  ...  ...  ...   ... ...  баяу жылжу жылдары  болды  да,  әсiресе   1999  жылдан  бастапауыл ... ... ... және оны қаржылық  сауықтыру  басталды.Кесте 4- Егiн шаруашылығының негiзгi түрлерiнiң  өндiрiсi|Көрсеткiштер      |Егiс ...   ... ... -ған ...    |Дақылдардың   ||                  |мың га.       ... ал ... ...    ...   ||                  |              |мың га.          ...       |гектарынан    ||                  |              |                 |            ...       ... және ...  |              |                 |            |              ... ... |              |                 |            |              ...          |              |                 |            |              ...             |231,8         |230,5            |497,4       |21,6          ...              |182,2         |181,5            |369,3       |20,3          ... арналған    |20,8          |20,4             |36,0        |17,6          ...            |              |                 |            |              ...             |22,7          |22,6             |79,8        |35,3          ... ... |2,1           |2,0              |7,1         |34,7          ... дақылдары  |              |                 |            |              ... ...    |3,3           |3,3              |4,4         |13,3          ...          |              |                 |            |              ...           |71,9          |70,1             |76,4        |10,9          ... ...      |              |                 |            |              ...            |11,8          |11,7             |19,2        |16,4          ...           |59,8          |58,1             |56,9        |9,8           ... ...   |199,4         |196,0            |387,7       |19,8          ... ...       |10,4          |10,4             |137,7       |132,5         ...             |24,3          |23,9             |418,3       |174,8         ||                  |16,8          |16,6             |244,6       |147,6         ||                  |14,9          |14,9             |45,7        |34,8          ||                  |4,6           |4,6              |19,3        |46,6          |2.3  ... ... ... егiн ... ... ... –облыс  ауылшаруашылығы  өндiрiсiнiң  негiзгi  саласының  ... ... егiс ...  барлық  егiстiк  жердiң  үштен  бiр  бөлiгiнежуығын қамтиды. Соңғы 10 жылда облыс ...  ... ... орташа  егiскөлемi 310 мың гектардан жылдық жалпы өнiмi ... 420 мың ... ... жылы 201,1 мың ... (2000 жылы 193,3 мың га) ... дақылдардын324,2 мың тонна астық жиналды. Әр гектарынан 21,6  центнерден  өнiм  ... 2001 ... ...  ...  1,5  ц/га  және  42,0  мың  ... ... ... күздiктiң, әсiресе күздiк  бидайдың  алатынорны ерекше. Оңтүстiк Қазақстан ...   ауа  ...  ...  күздiкегiсi өзiн –өзi ақтайды. Сондықтан соңғы жылдары егiстiктiң осы  түрiне  ... ... ... ... аймақтардан сапасы жоғары бидайдың көп мөлшердеәкелуiне байланысты ... егiс ... ... 2002 жылы ... 287  мыңгектарға орналастырылса, кейiнгi жылдары оның егiс көлемi ... 2006  ... мың ... ... Әр гектарының 20,3 центнерден  барлығы   359,9  мыңтонна өнiм ...  ... ... ... екi ғылыми  мекеме  және  4элиталық  тұқым   ...   ...   Осы   ...   облыстааудандастырылған өнiмдiлiгi жоғары,  яғни  ...  ...  ...  ...  ...  (Южная-12(,  жаздық  бидайдың-(Память-47(, (Интенсивная(, жаздық арпаның (Бәйшешек( сорттары өсiрiледi.Қазақстан мақта  шаруашылығының  негiзгi  базасы  ...  ... ... ... мақта  өндiрiсiмен  ауа  райы  қолайлы,  экономикалықмүмкiндiгi  бар  ...  ...  ...  ...   ...   ... мен Түркiстан қаласының агроқұрылымдары айналысады.Мақтаның табыстылығы жоғары дақыл болуына байанысты оған  деген  жекетұлғалардың сұранысы мен ...  ...  ...  ...  ... егiс көлемi артып келедi.2001-2003  жылдары  облыста  мақта  110-115  мың  ...  ... Ал 2006 ... ...  оның егiс көлемi ұлғайып келедi.  2001  жылы216,6 мың гектарға, 2006 жылы 254,3 мың га, 2007  жылы  399,4  мың  ... ... өнiмi 2001 жылы 891  мың  ...  ...  ...  ...  ...  2007  жыдың   мақталылықтың   әр   гектарынан   69,3центнерден, барығы  827,7 мың ... өнiм ... ... ...  ...  ...  ...   50   пайызданастамы шиттi мақта.Келешекте облыста мақтаның егiс көлемiн ұлғайтпай,  ауыспалы  егiстiкжүйесiн ... ...  оның ... ...  ... ... ... тұрақты да мол өнiм алу және мақта талшығының ... ... ... ... егу, ... ...  дұрыс  жүйесiн  қолдану  арқылыiске асырылады.Суармалы сұрғылт, қарашiрiгi кемдеу топырақта., әсiресе  ыза  суынанкейiн екiншi рет екi iздi ... ...  8-10  ...  ...  16-18  ...   чизельдеу   қажет.   Бұл   топырақтың    бiркелкi    тегiстелiпжұмсақталуын, ...  ...  ...  мен  ...  ... ... ұнтақтап,  тегiстеп,  топырақты  бiркелкi  дегдiтiп,  шиттiңбiртегiс көмiлуiн қамтамасыз етедi.Мақтаарал тәжiрибе  ...  ...  ...  ...  бұлссор 10  га  жерге  егiлiп,  өсiп-  өну  кезеңiнде  су  ...  ... 30 ... жуық өнiм бередi.  С-  4727  ...  ... ...  6,0-  6,5  ...  ...  0,5г  ...  ...  ал  талшықұзындығы 31,7- 32,0 мм, талшық мықтылығы 4,8- 5,0 г/см, солдырма  ауруы  7-8пайыз құрап, С- 4727 ... ... ... 3-4 ц ...  өнiм  ... да ... қожалықтарынан осы сортқа деген сұраныс көбейiп отыр.Мақтадан мол өнiм алу және мақта шикiзатының  ...  ...  ...    Әдетте,    мақта    өсiмдiгiне     14-16     ...     ...  ...  болып  келедi.  Бiрiншi  қатар  1-3  бұтақтанқұралып, ерте көсектеп, көсегi iрi ... Ал ... ... саны  ...  көсектер   майдаланып,   ...   ...   ...   ... ... ...  ...  төменгi  және  жоғарғы  қатардағы  ... ... ... ... ... да  зауыттарда  шиттi  талшықтарданбөлген кезде шиттiң 15-20 пайызы  майда  болып  келедi,  оның  ...  ... ... және ... ...  ...  ...  өсiмдiгi  толықжетiлмей,  1  немесе  2  ...   ...   ...   ...   ...  топырақтағы  қоректiк  заттарға   ортақ   болып,   ...   ... ... ... ...  ...  С  ...  да  тұқымдышиттi толық пiспеген, пұштық шиттермен араластырмай сорттау  қажет,  сондай-ақ, оны күн сәулесiне  жұқалап  ...  ...  жөн,  ...  ...  ... ... пiсу қабiлетi тездейдi.Облыстың  жер,  ауа  райының  ...  ...   ...   ... ... онымен обылыстың және елiмiздiң  солтүстiк  ... ... ... ... ...  негiзiнен  көкөнiстiң  барлық  түрi  енгiзiледi.    Көкөнiсөндiрiсiне Сайрам, ... ...  ...  ...  ... пiсетiн көкөнiстi, яғни қияр мен капустаны  өсiрумен  Сайрам,  Сарыағашаудандарының өнiм өнiдiрушiлерi айналысады.  Барлық  ...  ... ... ... ... және жеке ...  ... егiс көлемi 2002 жылы 33000 гектарды қамтыса, 2007 жылы 64мың  гектарға дейiн жеткiзiлдi. Осы аралықты оның  өнiмi  263  мың  ... жылы 499 мың, 2007 жылы 818 мың ... ... 2007  жылы  ...  ... 374,8 ... немесе 2002 жылға қарағанда  65  центнерге  ... 40,5 ... ...  өнiм  ...  Егiн  ...  өндiрiлгенбарлық өнiмнiң 13 пайызын көкөнiс құрайды.Бақша  дақылдары  облыста  негiзiнен   ...  ...  ... өсiрiледi. Осы аудандарда барлық  көкөнiстiң  тиiсiнше  28,  ... 18 ... ... егiс көлемi 2002 жылы  20000  гектардан  2007  жылы  67  ... ... өстi. Ал ... өнiмi  2002  жылға  қарағанда  364  мың,  ... 107,1 мың ... ... 544 мың ... ... ...  ерекшелiгiне байланысты бұл дақыл топырақ пен ауатемпературасының ыстық болмауын қажет етедi.Облыста ... ... ... ... ... ... ...  қолайлы.2006  жылы  өнiм  өндiрушiлер   бұл   ...    6,3   мың   ... оның әр  ...   79  ...  ...  90  мың  ... ...  Кейiнгi жылдары бұл дақыл  20 мың гектарда егiлiп келедi.Картоптың 98 мың тоннасы  немесе 95 ...  үй ...  ...   ...  қожалықтарында   өндiрiлдi.   2007  жылы  ...  20,4  мың  ... әр ...  195,5  ...  ...  337,7  мың  тонна  өнiмжиналды.Оңтүстiк Қазақстан өзiнiң табиғат-климат  жағдайы  бойынша  болмысынанбау мен жүзiм өсiруге  ...  Ол  ...  ...  400-500  м  абсолюттiкбиiктiкте орналасқан,  активтiк  ...  4  3000С,  ...  ... 400 мм ... ... жылдық температурасы 150С.Осы  мәлiметтердiң  өзi  Оңтүстiк  ...  өңiрi  ...  пен  ... жаратылған республикамыздағы  бiрден-бiр  алқап  екенiн  көрсетедi.Кеңес дәуiрiнде Оңтүтiк ... бау мен ...  33  ...  ... 68 ... жемiстiң 43 пайызын өндiргенi  рас.  Сондықтан  да  жаңасуармалы  жерлер  игерiп,  жемiс,  ...  ...  ...  ...  ... ... ... отырып бау  мен  жүзiм  алқаптарын  2-3  есеұлғайту жоспарланған ... 1998 ... берi ... пен жүзiм плантацияларын  көлемi  жылдан-жылға кемiп өнiмдерi күрт төмендеп барады.Оңтүстiк Қазақстан облысы ... ... 5 ... ...  ...  5000гектарға, баулар 2500 гектарға жуық  азайған.  Яғни,  жүзiм  ...  ... ... 28% кемiп еткен.Осы  өнiмдердiң  жемiс-жүзiмдi  өңдеу  ...  ...   ...  бау  мен  ...   ...   айналысатын   ең   iрiаудандардың бiрi Сарыағаш ... ... 4800 га ... 2800 га жуық бау ... 50%  ...  ... Алма мен ... небiр құнды, сирек сорттары түп тамырымен  қопарыпалынып тасталынған ... ... ... қалған.Осының бәрiнiң себебi, бiрiншiден, кеңшар,  ұжымшарлардың  меншiктерiнжекешелендiрудегi жiберiлген келеңсiз қателiктерде жатыр.Нарық заманына сай бау мен ... ... ... жылда жоғары  өнiмберетiн  өтiмдi,  сұранысы  жоғары  дақылдар  ...  ...  ...  жүзiмөнiмдерiне деген сұраныстың азаюы,  бағаның  төмендiгi,  өңдеу  зауыттарыныңмонополисттiк  жағдайы  бау  мен  ...  ...  ...  одан  ... ... ауыл ...  ...  қайтарымы  тез  болатынсалаларға көбiрек көңiл бөлiп, қйтарымы 5-6 жылдық бау мен ...  ... ... шаруашылығы өндiрiсiнiң негiзгi саласының бiрi- жүзiм  шаруашылығыболып  ...   ...   ...  облыста  тиiмдiлiгi  жоғары   ... ... ...  Бұл  ...  ...  мамандандырылған(Қапланбек(  жемiс-жүзiм  кеңшары,  Киров  ...  ...   және   ... жүзiм ұжымшары, Сайрам ауданының Свердлов  атындағы  және  (Победа(ұжымшары. (Қапланбек( кеңшарының шарабы жоғары сапасы үшiн  алыс  ... ең ... ... мен өнiмi  ... 1993 жылы ...  ... әр ... 123  центнерден,  барлығы  91  мың  ...  ...  ... ... ... ... ауыл  шаруашылығының   маңыздысалаларының бiрi болып табылады.Бұл саланың мiндетi- тұрғындарды жыл сайын дәруменi мол ... ... ету және ...  ... үшiн  сапалы   шикiзат  дайындапөңдеу. Жақын  арада жүзiм өсiрушiлер елеулi  де ...  жаңа   ... ... Ол  үшiн ... ...  ... тексеруден  өткен,мол өнiм  беретiн  асханалық  және  шараптық  сапалы  сорттары  ... ... ...  ... iрi питомник шаруашылықтары Қазақстанныңагроөндiрiс талабына өз дәрежесiнде  ... бере ...  ...   Олар  ... ... ...  ...  қамтамасыз ете алмауда.Нарықтық экономикаға көшу кезеңiнде жiберiлген кемшiлiктер мен  салықтөлемiнiң  ...  ...  ...  шаруашылығының   құлдырауына   әкелдi.   ... ... ... ... ...  ...  ...  орнынатабыстылығы жоғары басқа дақылдарды орналастырды. Осының  ...  ... ... ... ... күрт ... жылы барлық жүзiмдiктiң көлемi 4,6  мың  га,  оның  ...  ... 4,6 мың ... ... ... көктем  айында  жүзiмдiктiң  үсiккеұшырауына  байланысты  одан  күтiлген  өнiм  ...  Әр  ...   ... ... 19,3 мың ... ...  қабылданған  бағдарламаға  сәйкессоңғы екi жылда жүзiм  шаруашылығының  дамуына  үлкен  көңiл  ...  ... ... және ескi  жүзiмдiктердi  қалпына  келтiру  жҮмыстарыжүргiзiлуде.    Қазақстан   ...    ...    2001   ...    12желтоқсанында   нөмерi  1621  қаулысымен   бекiтiлген   ...   ...  мен ... ... iсiн  ...  кетiрудiң  және  дамытудың   2010жылға дейiнгi  кезеңге ... ...  (  ...  ...   ... ...  ...  көлемiн  2010  жылы  облыс  бойынша   13,5гектарға, өнiмiн 118,3 мың ... ... ... ... шаруашылығы құрылымын және  оның  қызметiнiң  тиiмдiлiгiн  ... ... ... ... ...  егін шаруашылық құрылымдарын оңтайлы ұйымдастыру;- сенiмдi техника және өндiрiстiк   процестiң  жоғары   ... егін ... ...  ...  мен   мал  ...  ... технологиясын дұрыс таңдау;- табиғи –климаттық және  жекелеген   ...   ...  ... пайдаланудың негiзiнде   егін  шаруашылығыөнiмiн өндiруге  мамандандыру және ... егін ... ... ...  ...  ...   егін  ...  шаруашылық  қызметiнтежейтiн факторлар да қатары баршылық:- қаржы құралдарының жетiспеуi;- сатылу бағасының төмендiгi;- материалдық –техникалық жетiстiктердiң аздығы;- ... ... ... ... ... сұраныстың аздығы;- табиғи ресрстар мен жер қойнауының тиiмсiздiгi.Қорыта айтқанда, жоғарыдағы атап  өткен  ...   ...  ...  ...  ...  бiрi   егін  ...  ғылыми   жетiстiктердiңаздығынан  да  болып  отыр.  ...   ...   ...   ...  ...  егін  шаруышылық  мамандары  емес   кәсiпкер  иелерiненқолдау болғандықтан бiраз тежелiп қалды. Егін шаруашылық  ...  ... ... ... ... мен  жеңiл  өнеркәсiптерде  де  жоғарыдағыаталып өткен келеңсiз жағдайлар белең алды.2.4  Оңтүстiк Қазақстан ... егiн ... ... ... ... Қазақстан облысындағы  егiншiлiк  жүйесiнде  негiзгi  бағытыңбiрi – ... ... ... ... көлемiнде соңғы жылдары масақты  дақылдар320-350 мың га жерге себiлiп  жүр.  Егiстiк  жерге  ...  ...  ... ... ... ... ... жаздық  бюидайға  қарағанда  1,5-2,0 есе жоғары, әрi нандық қалыптасу ...  ...  ... ... астықтан жоғары  сапалы  өнiм  алуға  болады.  Мысалыүшiн былтырғы 2007 жылы ... МҚК  әр  ...  ...  62  ц  өнiм  ... МҚК жаздық бидайдан 47-50 ц/га астық жинады. Облыс көлемiндегi  шаруақожалықтарында  (2002-2007ж.ж.)  астық  ...  9,6-30,0  ц/га   ...  ...  ...  ...   ...  егiс  ...  түбейгелi  бұзылуыаудандастырылмаған, сапасыз тиiстi кондицияға ... ...  ... ... ... сақталмауы.”Алтынтөбе” мемлекеттiк қазыналық кәсiпорынында күздiк бидайдың  Южная12, октябрина 70 және ...... ... қос жарналы Память 47,  арпаныңбереке 54, Бәйшешек, мақсарының  ...  ...  ...  ...  тұқымынөндiру  жолға  қойылған.  Осы  аталған  сорттардың  бастапқы  ...   ...  ...  ...   ...   ...   авторларыменбiрлесе отырып жоғары репроукциялы тұқым өндiру қалыптастырылған.Облыс көлемiнде әр жылы ... келе ... ...  ...  ... т. Бұл ... 1,7-,0 есе ... болғанда  ғана  облыстық  астықөндiрушiлердiң элита тұқымыныа деген сұранысын ...  ...  ... жылы ... т ... тұқымын өндiруге қол  жэеткiзуiмiз  керек.  Демек,ғылыми ... ... әрi ... ... ...  ...  ... га жерден элита тұқымын өндiру басты мақсат. Сонда ғана iшкi  жәнесыртық нарықтық сҮраныс қанағаттандырылады.Тұқым өндiрудiң төмендеуiнiң басты себептерi төмендегiдей. ... ... ...  тұқым  өндiру  жүйесi  ...  ...   ...   ...   ...   уақытылы   жүйесi    ... ...  ...  тұқымын  талапқа  сай  келмейдi.  ...  ... ... және ... қатынасқа өткен кезеңiнде тұқым  өндiружүйесiн босаңсытып алдық.Бүгiнгi таңда тұқым өндiру  жүйесiн  ...  ...  ... көптеген оң өзгерiстер шешiмiн тауып  келоедi.  Дәндi  ...  ...  ...  белгiлi  бiр  көлемi  үшiн  ”квота”   берiлiп,сатылған тұқымның  әр  тоннасына  12000-13000  ...  ...  ...  дотация  бөлiнуде.  Демек,  тұқым  өндiрушiлердiң  элита  тұқымындайындауларына және ... ... әр ...  арзан  бағамен  17000-18000 теңгеден сатып алуларына, агротехникалық шараларды уақытылы  жүргiзiп,болашақ  мол  ...  ...  ...  мүмкiндiк  туды.  Бұл  шара   тұқымөнудiрушiлерге  де,  тауарлы  ...  ...  ...  ...  да  ... Бұл әр шаруаға жыл сайын арзандатылған  элита  тұқымын  ...  ... ... деген сөз.Аталып өткендей, элита тұқымын қажеттi мөлшерден  1,7-2,0  есеге  жуықкем дайындап келемiз, ал I, II және III ...  ...  ...  жүйесiоблыс көлемiнде жолға қойылмаған. Тек соңғы 2-3 ...  ...  ғана  ... ... ...  жұмыстар  атқарылуда.  Облыс  көлемiнде  ауылшаруашылығы дақылдарының элита тұқымын өндiру үшiн ...  ж.ж.  ... ... Онда ...  ...  5  ...  ...  өндiретiншаруашылық және I-III репродукциялы 33 арнайы тұқым ... ...  ...   ...    ...    жылдары    арнайы    ...    ...   ...    ...    ...    ...    ... тұқым өндiрушiлерге жергiлiктi облыстық  бюджеттен  2006  ... ...  ...  ...  ...  көрсетiлу  көзделiп,  нақты  қаржыбөлiніп жұмсалды және осы бағытта бөлiнетiн  қаржылай  көмектi  жылдан-жылғакөбейту ... ...  ...  ...  ...  ...  ... аудандастырылған, жергiлiктi ауа райына бейiмделген  сорттардыңсұранысқа сәйкес жоғары репролдукциялы тұқымын  қажеттi  мөлшерде  ... үшiн ... ...  ...  базасы  берiкболуы тиiс. Егiншiлiктiң ғылыми  негiзделген  ауыспалы  егiс  ...  ... ...  ...  ...  ...  болу  ...  Тұқымдыуақытылы себу, тыңайтқыштар енгшiзу  және  ...  мен  ...   ... ... ... өнiмдiлiктi арттырып, өндiрiлген тұқымның  сапасынжақсартады.Әрине, жоғарыда айтылған  факторларды  өз  деңгейiнде  ...  ... ... ... ... отыр.  Бiрiншiден,  шаруа  қожалықтарыныңкөбiсiнiң  материалдық-техникалық  базасы  және  қаржылық   жағдайы   ...  егiс   ...   ...   ...   ...   тыңайтқыштармен,гербицидтермен  өздерiн  қажеттi   ...   ...   ...   ... жоө, ...  ...  машиналардың  тозығы  жеткен.  Дегеменшаруаларымыз ауыл шаруашылығында жоғары сапалы  өнiм  ...  ...  ...  ...  ...  етудiң  мүмкiн   еместiгiн   түсiндi.Сондықтан ... ... ...  жоғары  сапалы   элита  тұқымын  егiп,өнiмдiлiктi  ...   ...  ...   бастады.   Мысалы,   өткен   жылыөнудiрiлегн күздiк  бидайдың  элита  ...  ...  ...  қожалықтарынасатыл-ған және жаздық масақты дақылдардың тұқымына сұраныс күнен-күнге  артатүсуде.  Соңғы  жылдары  астық  ...   ...   ...   ... дәндi дақылдардың қатты қара-күйемен  зақымдануы  жиi  байқалыпжүр. Бұл аурудың инфекциясы ... ...  ...  және  ...  ...   ...   ...    зақымданған    астықта    ...    ... ... да ... егiс  ...  енгiзу  және  игеру  әршаруа  қожалығыныi  ...  ...  ...  тиiс.  ...  ...   ... ... 3-4 жылдық жоңышқалықтан және таза  сүрi  танаптантұқымның сапасын тексерiп,  аурудың  жоқ  ...  көз  ...  соң  ... ... ... осы ... ... кеңiнен  қолданылып  алдын-ала  ПСШ-5  машиналарын  ...  ...  ...  жөн.  Көп  ... ... ... техниканың жоқтығын  сылтау  етiп  ...    ...    ...     немесе     жердегi     ...  ...  ...  ...  ...   ...  Мұндай  жағдайда  тұқым  дәрiленудiң  сапасы   өз   дәрежесiнеболмайтыны  белгiлi.  Бұл  ...  ...  бұзу  ...  ... ... ... 3 жылға дейiн дәндi  дақылдарды  қфайтиалап  егугеболмайтынын ескертемiз. Ондай танапты көп жылдық ...  егiп,  3-4  ... ғана ... ... ... ... ... ғылыми негiзде жүргiзiп,  ауыспалы  егiс  жүйесiнтолық игерген, өсiмдiктi аурулар мен зиянкестерден қорғау мәселесiне  ... ... ... ғана ... ... ...  дайындап,  егiстiк  алқаптан  молөнiм жинап табысқа қол жеткiзе аламыз.III   ...  ...  ...  егiн    ...   ... ... және оны шешу жолдары мен  дамыту бағыттары3.1  Егiн шаруашылығын дамытуда ... ... оны шешу ... ... ... ... қарқынмен тұрақты  дамуын  қамтамасызету үшiн  мемлекеттiк деңгейде төмендегiдей ұсыныстарды жүзеге ... ... азық ... ... ...  оның  ...  ...  арттырумәселелерiн шешу үшiн, оның импортқа тәуелдiлiгiн төмендету қажет;-маманданған  ...  ...  ...  ...  ...   қатынастардықалыптастыру, темiржол көлiгiнде азық  түлiк  өнiмдерi  үшiн  ...  ...  ...  ...  пен  ұсыныстың   тепе   -теңдiгiнқалыптастыру қажет;-егін шаруашылығында тауар өндiрушiлердiң барлық ... ...  жеке  ... ... бiрлестiктер, соның  iшiнде  кооперативтер  құрамында  шыққандұрыс;-қазiргi кезде елдiң машина трактор паркi iс ... ... ... ... тезiрек жаңарту қажет.  Егін  шаруашылылығын  жүргiзудiң  технологиялықдеңгейi де, егін  шаруашылығы  ...  ...  ...  ...  детөмен, механизатор кадрлар  жетiспейдi.  Мемлекеттiк  лизинг  қоры  бойыншатехниканы жаңартуға ... ... ... Сондықтан бұл қормен  бiргеәр аймақ өз жерлерiнде техниканы сатып  алу  және  ...  үшiн  ... ... ... ... шаруашылық тауарларын өндiрушiлердiң төлем қабiлетiн көтеру  үшiнмемлекет астық базарын бақылауға алуға тиiс және  1  тонасы  үшiн  100  ... кем емес ... ... ... ету ...  ...  өсiмдiк  шаруашылығы  саласының  маңызды  бөлiгi.Қазiргi кезде ол қиын ... ... ... ...  ...  себiлуi  жиi  кездеседi,  сөйте  тұра  көптеген  ...  ...  ...  тұқымын   ешкiм   алмайды,   өйткенi   қаражатжетiспейдi. Тұқымды ...  ...  ...  ...  ...  ... ... және тұқымның сапасына сорттардың  сақталуына  бақылауды  дакүшейту керек.  Тұқым  шаруашылығын  жүргiзуге  ...  ...  ...  емес  мекемелер  қатысуда.  Ауылда  егін   ...   ... ... ... ... ... ...  бiрi-  бағатепе  теңдiгiнiң  бұзылмауынан  туындайтын  шығынды   ...   Бұл   ... екi ... ... қарау қажет:1.  Егін  шаруашылық   және   өнеркәсiп   өнiмдерiне   энергетикаға,   ... ... ... баға ... ... ...  Азық  ...  корпорациялары,  астық   компаниялары,   делдалдар   ... ... ... ... пен ... кәсiпорындары арқылы  сатылатынөнiмдердiң бөлшек сауда бағасы арасында тепе теңдiктiң жоқтығы.Бұл мәселенi ауылға жеткiзiлетiн өнеркәсiп өнiмдерiне ...  ... ... ... және  баға  тепе  ...  ...  нәтижесiнде  ауылшаруашылығы жоғалтқан  соммаға  тiкелей  ...  ...  ...  да  ... ... ... ... бағдарламалар шеңберiнде  өнеркәсiп  өнiмдерiнебағаның төлемақы ... ... ... ... кезеңдегi қаржылық мүмкiндiгi  егін  шаруашылығыныңбарлық салаларын қажеттi деңгейде бiр мезгiлде  ...  ...  ...  ...  кезеңде  салалармен  өнiм  түрлерiн  олардың  басымдылықдәрежесiне қарай бөлу қажет.Екiншi кезеңде мемлекеттiк мақсатты ... ... ... ... ең ...  ...  баға  ...  керек,  ол  табыстың  салабойынша орташа  ...  ...  ...  тиiс.  Мұндайларға  астық,  қойшаруашылығы, сүт және  суармалы жер сияқты алғашқы ... ...  ... ... ... болады.Биржалар мен көтерме базарлар жүйесi  арқылы  егін  шаруашылық  өнiмдерiнсатудың өркениеттi әдiстерiне көшу  қажет.  Ең  ...  ...  ... ... пен мақта сияқты стратегиялық өнiмдердi көшiру қажет.Бәсекелестiк  жағдайында  ...  өнiм  ...  ...  ... ие болуда. Өнiм көлемiн көбейту  экономикалық  дағдарыстардың  терiсәсерiн кемiтедi, ... ... ...  Нарықтық  қатынастар  жағдайыдақылдарды iрiктеп өсiрудi, бiр дақылмен шектелмей, олардың түрiн  көбейтудiбидайға ... бола  ...  ...  жоғары  дақылдарды  енгiзудiталап етедi.Кеңшарлар  мен  ұжымшарларды  тарату  ...  ауыл  ... ... ... ... жер ...  сатудың,  сыйға  тартудың,  құрылтайжарнамасы ретiнде мерзiмсiз пайдалануға берудiң нәтижесiнде  оған  ...  ... ... Егін шаруашылығында жұмыс атқаратын халықтың  саны  80  шiжылдарға қарағанда 2-3 есе аз болады деп кесiп  ...  ...  Бұл  ... қоғамындағы  қалыптасқан  әлеуметтiк  қатынастардың  үйлесiмiн  бұзады.Қала ... ауыл ... өз ... ...  алмайды.  Еңбекке  жарамдыауыл тұрғындарының жұмыстан  босаған  бөлiгiне  жаңа  ...  ...  ... Бұл ...  ...  егін  ...  емес  түрлерiн  де  дамыту,мәселен, егін ...  ...  ...  ...  қолөнер  кәсiбiн,қосалқы өндiрiстi, тұрмыстық қызмет көрсетудi дамыту жолымен ғана мүмкiн.Қорыта айтқанда, бұл үшiн төмендегi шараларды атқару ... ... ... өз  ...   егіннен  бастаған  сөйтiп  өзiн  өзi  жұмыспенқамтығандарды 3-5 жыл мерзiмге салықтардан босату, жеке  ...  ...  ...  ...  ...  ...  алғашқы  кезде  шағын  несиеменқолдау көрсету, кәсiпкерлiкке,  бизнеске,  ...  ...  ...  ... ... егін  ...  ...  базарын  құру,  ауылдық  шағынбизнеске әкiмшiлiк ... ... ...   Егiн ... ... бағыттарыАуыл  шаруашылығы   елiмiздiң    ...   ...   ... бiрi.   ...  ...  оның  ...  мен  тұтыну  нарығыныңтұрақтылығына тiкелей  байланысты.  Алайда   өткен  ғасырдың   90-жылдарындаүкiмет ... ...  осы  ...  ұтымды  ұйымдастырылып,  тиiмдiдамуына жеңiл көзқарас болғаны жасырын емес. Тiптi 93-94 жылдары бұл  ... ... ... ... ... ... деп есептеушiлер де болды.Шындығында, егін шаруашылығы дегенiмiз:- елдiң азық-түлiк қауiпсiздiгi;- егін  шаруашылығымен айналысатын ... ... ... ... ... көптеген салаларын шикiзатпен қамтамасыз ету көзi.Бүгiнгi танда iске  асырылып  келген  ...  ...  ... ... ... бередi.Бiрiншiден,  аграрлық  реформа,  меншiк  ...   ...   ... ...  ...  ...  және  оның  әлеуметтiк-экономикалық  зардаптарын   жан-жақты   болжамдамау,   ...   ... ... ... ... ... оң өзгерiстерге қол  жеткiзбедi.Екiншiден,   бұрынғы   iрi   ...   ...    ...  ұсақ  жауапкершiлiгi  шектеулi   серiктестiктерге,   шаруақожалықтарына ыдыраған ... ... ... ...  ... ... Бұлар –материалдық- техникалық негiздерi  өте  нашар,қол  еңбегiн  көбiрек  пайдалануға  бағытталған,  ...  ...   ... ғана өмiр ... отырған ұжымдар.2007 жылда  ауыл  шаруашылығындағы  ұжымдардың  74  пайызы  ... егін ...  ... ... ...  ... –бiрiншiден, шаруашылық механизмiнiң, яғни  әлеуметтiк-  экономикалықөмiрдiң барлық буынына бойлап ықпал жасайтын ... ... ... ... ... мен өндiрiстiк қатынастар дамуына сай жетiлдiрiлмеуi.Екiншiден,  қоғам  өмiрiне,  соның  iшiнде  ...   ... ... ... ... ... ... уақытта егін шаруашылығы экономикасына айрықша назар,  ... ... Оны ел ... ... ,, lшкi  және  ...  ...  2007жылғы  негiзгi  бағыттары  туралы,,  Қазақстан  халқына    Жолдауында   ... ... ... ... ... Ауылға қолдау көрсету, әр адамның  өзi  үшiн,  өзiнiң  отбасы  үшiнырыздығын теруiне қажеттi жағдай туғызу  ...  ...  ...  ... ... кез ...  және  ...  оңды-  солды  мемлекеттiкқаржыландыру емес;Екiншiден,  әкiмшiлiк-  әмiршiлдiк   басқару   ...    ... ... және ... ... ... ... емес.Керiсiнше, бұл шаруашылық жүргiзудiң еңбек адамдарын ынталандыратындаймеханизмiн қалыптастыру және ол ... ... ... ...  қамтамасызету, сондай- ақ адамның тiршiлiгi  мен нарықтық  қатынастардың  iске  ... ... бар ...  ...  ...  ...  ... iшiнде әлеуметтiк және ауыл  шаруашылығы  саясатын  саралап,  нысаналыбағдарламалар негiзiнде бағыттау болмақ:Агроөнерәсiп кешенiнде егін шаруашылық тұрлаулы  әрi  ...  ... оның ... осы заманғы нарық қағидалары негiзiнде iлгерiлету.Қазiргi таңда осы ұйымдық механизм ұтымды шаруашылық  ...  ...  ...  ...  ...  ...  берушiсi,  көмекшiсi,  игiқызметтерiн  қолдаушысы  ролiн  атқара  алмай  отыр   десек   ... ... ... ... механизм. Бұл-  қор  жинау,  тұтыну,түсiмдердi,   өнiмдердi   бөлу,   ...   және   ...   ...  қатынастар  механизмi.  Егер   шаруашылық   механизмi   арқылымүдделер ... ...  ...  ...  ...  ... ынталандыру iске асырылатындығын ескеретiн болсақ, бұл  механизмнiңқалыптастырылуына басты назар аударылуы керек.Жоғарыда айтылған тұтқалы ... бiрi- жер ... ... ... ... сату ... ... Бұл орайда,  бiрiншiден,  жерқатынастарын  реттеу  механизмiн  жер  ...  ...  ...  ... және ...  ...  жердi  мемлекет,  қоғам  қажеттiлiгiнеалған  кездегi  ...  ...  ...  пайдаланудағы  экологиялықбұзақылыққа  экономикалық  санкциялар,  жердi  ...   ...   ... ... Қазiргi таңда жердi жекеге беру оның тиiмдiлiгiн  артыруғаықпалын тигiзедi деп ...  ...  оның  ...  ...  сатуға,сатып алуға, кепiлдiкке салуға, қорқынышсыз мақсатты пайдалануға мүмкiндiктуады.Қазiргi жағдайда аграрлық  реформаның  iске  ...  ... ... өндiрiсiмен айналысатын жер  пайдаланушылар  саны  едәуiрөстi (бүгiнгi күнi Батыс Қазақстан облысында олардың саны  3800-ге  ... ... жер ... ... iске асты.  Шағын  Үжымдар(ЖШС,  шаруа  қожалықтары)-  материалдық-   техникалық   базалары   ... ... 2-3-5 ... арналған жоспарлары,  бағдарламалары  жоқшаруашылықтар. Мамандарының кәсiпкерлiк деңгейi төмен бұл  ... ...  жер  ...  ...  механизмiн  жасауға  көңiлбөлiнбейдi. Осы орайда ауыл  ...  ...  ұсақ  ... iрi ... бет ... ... ...  lрi  құрылымдардыңұсақ құрылымдарға қарағанда артықшылықтары-ның көп екендiгiн ұмытпаған жөн(ресурстарды ұтымды  ...  ауыл  ...  ...  ...  ...  мол,  ...  бiрге  ғылыми-   техникалық   прогрескебейiмделгiш т.б.). Бiрақ бiркелкi iрi құрылымдар оның  әр  мүшесiнiң  ... ... ...  ...  ғана  ...  ... қажет.Ірi құрылымдарды құру бұрынғы Кеңестiк басқару кезiндегiдей әкiмшiлiк-әмiршiлiк принципте болмауға  тиiс.  Мұндай  құрылымдар  еркiндiк  ... да, ... де ... ... саяды.Ауыл шаруашылығында  егін   саласының  халық  шаруашылығының  басқасалаларымен кешендi, жүйелi ... ... ... ...  ... ... бұл реттеуде әкiмшiлiк әдiстер ықпалы экономикалық реттеуәдiстерiмен ұштасып, бiрi  ...  ...  (  сала  ...  ... жету ... ... ...  қажет.Нарықтық қатынастарға өту нақты алғанда экономиканың  әлдеқайда   ... ...  ... ... ... өзi  ...   бiрқатар  объективтiфакторлардан   көрiнедi.  Нарықтық   экономиканың  тиiмдi  жұмыс   ...  ...  ......  субъектiлердiң   толық  өзiн  –өзiбасқару   мен   олардың     экономикалық    ...    ... ... ...  ...  ауылшаруашылық  өнiмдерiмен  қамтамасыз   етудегiмәселелердi  тек нарықтық қатынастарда  ғана  шешуге  болатынын   осы  ...  ...   ...   ...   ...   тапшылығы,    ауылшаруашылық  өнiмдерiн  өндiрудегi  ...  ...   мен   мал,   ...  ...  агрохимиялық  жабдықтаудағы,    ғылыми-техникалық өркениеттiң  арта  қалуындағы   өзектi  себеп  –  ... ... ...   ...  ...  қатынастарға  күрт  қадамжасалынды.Ауыл   шаруашылығында   ...   ...    ...    ... бар. Оның ... егін шаруашылығында – нарықтық  құрылым  менқарым-  қатынас  жүйесi  әлi  де  ...  ...  ...  ... ... ... ұлттық масштабтағы жалғыз  және  соңғы  сала.  Оныңнегiзгi себептерi мынада:-  егін шаруашылығы нарығында тәуелсiз  ... саны өте көп;-  ...  ...  ...  ...  ...  ауыл  шаруашылығы  нарығыныңбелгiсi ретiнде  әрбiр  жекелеген   өндiрушiнiң  бағаға   әсер  ете  ... ... ... ешқандай фермер  жекелей  алғанда  нарықтық   бағағаәсер ете алатындай өнiмнiң көлемiн ешқашан да ... ...  ...  нарықтың  үшiншi  мыңызды  белгiсi   –   ... және ... ... тек қана өз ...  ... өз ... ... бөлiп көрсете  алмайды.  Іс  жүзiнде  бiр  фермердiңастығы сорты мен  сапасы  ...  ...  ...   ...  ... бiрақ бұл астық  бiр  сорттағы   және  ...  ...  ... ... онда одан ... айырмашылықты  табу мүмкiн емес.Ерiктi  бәсекелестiк  нарығының  төртiншi  ...  ...   жаңа  ...  ...  ...   үшiн   ...   ...  жоқтығы.Нарыққа кiру  барьерi  әр  ...  ...  ...  ...   ... құрылымдағы  салаларда оларға ең  алдымен  масштабтың   ...  ...  ...  ...   жоғары   қуаттылықтағы    өндiрiстешығындарды  азайту және өнiмнiң ... ... ...  ...  ...  ...  ...   ететiн  сала  болыптабылады. Мемлекет белсендi қаржылық  және несиелiк саясат  ...  ... ... және ... ... ... ... Бұдан  басқа,  қазiргiжағдайда ауыл шаруашылығындағы мемлекеттiк реттеудiң   ...   жағы   ...  ...  ... ... ал сол  ...  нарықтық  бағағаәсер етуi болып табылады.1991-1995 жылдар кезеңiнде  экономикалық  реформаларды   жүзеге  асырубағдарламасын ... ... ...  ауыл  шаруашылығында  саясижәне  әлеуметтiк- экономикалық өзгерiстерге алып келдi.  Мемлекеттiк  меншiкпен оның  ...  емес ... ...  ...  ...   ...   ...   көшу   қажеттiлiгi   туындады.   Соныңнәтижесiнде  кеңшарлық-ұжымшарлық  жүйесiнiң  ...  ...   ... 1996  ...  ...   ...  1850  ...  жекешелендiрiлiп,мемлекеттен  алынды.  Бұл   –1992   жылдың   1   ...    ...   ... 95 ... Қазiргi  уақытта  Қазақстанның  агроөнеркәсiптiккешенiнде:- 1270 –ке жуық ... ... 375 ... ... және ... 1065 ... ... 255 ауылшаруышылығы өндiрiстiк кооперативтерi;- 78000- жуық шаруақожалықтары ... ... ... емес кәсiпорындардың пайдалануында  ауыл шаруашылығы  жерiнiң80  пайызы бар.2006  жылы  Қазақстан  агроөнеркәсiп   ...   ...   ...  ...  өнiм  ...  ...  көлемдегi  астықтың   75пайызы, еттiң 89 пайызы, сүттiң 95 пайызы, жұмыртқаның 94 пайызы, ...  ... және ... ... 80 ... ...  ...   маркетингтiк   қызметтер   және   басқа   нарықтықинфрақұрылымдар элементтерi  ...  ...  ...  ...  ...  жәнесалық саясаты, өнiм өткiзу жүйесi түбiрiмен  қайта  өзгердi,  мемлекет  өнiмсатып ... ... ... келiсiмдi баға келiп, қаржылық рынок  қалыптастыжәне белсендi жұмыс iстей  ...  ...  ...  ...  ...  Тауарөндiрушiлер  заңды тәртiппен  өнiм  өткiзу  арналарын  таңдауда  ... ... және  ...  өзгерiстер  республиканың  ауыл  шаруашлығында  нарықтықүлгiдегi экономикалық  қатынастар  ...  ...  ...  ...  ...  реформаларды  iс-жүзiне  асыру  процесiне   меншiк   пеншаруашылық жүргiзудiң  ...  ...  ...  болуда.  Ең  алдыменмемлекеттiк меншiкке  негiзделген  шаруашылық  жүргiзудiң  бұрынғы  жүйесiнеқарағанда ...  ...  ...  ...  формасына  кәсiпорндардыңтиiстi үлгiсi ұсынылды.  Олар  өзара  құқықтық  ережесi,  ұйымдық  ... ...  ...  ...  ...  және  ...  белгiлерiбойынша ерекшеленедi.  Әмiршiл-әкiмшiл  экономикамен  нарықтық  экономиканыңарасындағы  принциптiк  ...  ...  ...  ...   мақсаттың,мiнедеттердiң, ұйымдық құрылымның, тактика  мен  стратегияның,  экономикалыққатынастардың   ...   және   осы   ...   ...   ...  де  ...  ...  үлгiдегi  кәсiпорындар  өздерiнiңқызметтерiнде сатып алушылардың нақты және мүмкiн ... ...  ...  ...  ...  ...  алынатын  өнiмдi  шығарады.  Жоспарлау  сыртқыфакторларды,  рыноктың  коньюнктурасын  ...  және  ...  ... мен ... ... ала ... ...  Сондықтан  да  мұндаөндiрiстiк процестер барынша ыңғайлы,  тауарардың  ассортиментi  едәуiр  кеңболады. Әкiмшiл-әмiршiл экономика  ...  ...  ...  ...  ...   ...   ...   мүмкiндiктердi   жәнебөлiнетiн  қорлар  мен  қаржыны  есепке  ала  ...  ...  ... алып  өздерi  шығара  алатын  өнiм  ...  ғана  ...  ... да ... ... ... өте ... қайта құруға  өте  қиынкеледi. Тауарлардың  ассортиментi  өте  аз  өндiрiстiк  қызметтiң  ... тыс ... ... жаңа ... ...  өту ...  ... емес едi. Әсiресе бұл ауыл шаруашылық субъектiлерiнен көрнiс  танытты.Ауыл шаруашылық ...  ... ...  ...  ... ... материалдық  –техникалық  жарақтану,  қажет  өндiрiстiк  жәнеәлеуметтiк инфрақұрылымның болмауы, қаржыландыру және жеңiлдiк  ...   ...   ...   ...    ...    жабдықтаудыңқиыншылықтары.  Ауыл  шаруашылық   субъектiлерiнiң   көптеген   ... ауыл ... ... жоқ және ... ... зәру  ...  ... дәрiгерлiк қызмет-32(, агрономдық, 19  ().  Нәтижеде  олардың  көпшiлiгiделдалдық ... ... ... ... ...  (ал  Солтүстiк  Қазақстаноблысы бойынша  тiптi-85(),  минералдық  тыңайтқыштарды  ...  және  ...  –35(.  ...  бәрi  ауыл  шаруашылық  субъектiлерiнiң   қызметiнiңнәтижесiне керi ықпал тигiзедi.Егiн шаруашылығының жалпы мәдениетi төмен: ауыспалы егiс  ...  ...  мен  ...   ...   ......  ...   жаңарту   жүргiзiлмейдi   және   тағы   ... ...  ...  ...  қоғамдық   секторға  қарағанда  ауылшаруашылық субъектiлерiнде  төмен.Бiрқатар  егін  шаруашылық  субъектiлерiнiң  экономикалық   ...  ...  ...   ...   үшiн,   ...    дер   ...   есепайырыспағандықтан  шиеленiсе түстi.Инфрақұрылым  объектiлерiнiң жағдайы нашар болды.Жоғарыда  көрсетiлген  таза  экономикалық   емес,   ...   ... ...  ... ... ... келгенде   шаруа  қожалықтарықызметiне де керi әсерiн тигiздi.Қорыта келе,  осыған байланысты егін ...   ...  үш  ...  ...  ...  болады:  экономикалық,  әлеуметтiк,экологиялық.1. Экономикалық  тиiмдiлiктiң   басты  ...  ...  бiр  ... өнiмдерiн өндiрудiң  табыстылығы.2.  Егін  шаруашылық  субъектiлерiнiң  әлеуметтiк  тиiмдiлiгi-  ауылшаруашылық еңбеккерлерiнiң  ... және  ...   ... Егін ... ...  ...  тиiмдiлiгi-  олардыңауылшаруашылығы жерлерiнiң, су және жел эрозиясына ... орта мен  ...  ... әсер ... анықталады.Қорытынды   мен ұсыныстарМемлекеттiң бүкiл қаржы экономикалық,  соның  ...  ...  ... шаруашылығы саясаты саралау арқылы  нарықтық қатынастардың iске  ... ... бар ... ... ... ... аумақтардың тұрғындарының  келешегi  болатындай  етiпқоныстандыру үлгiсiн жасау қажет. Елiмiзге iшкi көш-қонды  өңiрлерден  дамыпкеле  ...  ...  ...  мен  ...  ...   ...   ... мемлекеттiк саясат қажет. Бұл саясат көшi-қонды жоспарлау  менбасқару, қоныс аударушыларды  жермен  және  ...  ...  ...  ... бейiмдеу мәселелерiн қою қажет.Үкiметiмiз  қысқа  мерзiм  iшiнде  ...   ...   ... үш ... ... бағдарламасын  әзiрледi.  Бұл  бағдарламанықандай ... ... ... ... ... ... ... және өңiрлiк дәстүрлi  азық-түлiк  өнiмдерiн  берушiболып келдi, ал агроөнеркәсiп кешенiнiң өзi   экономикалық  ...  ... ... балансын жақсартудың қосымша қайнары  болуға  тиiс.  Осыған  жетуүшiн барлық күш-жiгерiмiздi жұмылдыруымыз керек.Ауылды өркендетудiң басты  ...  ...  ...  ...   оның   ...   осы   ...   ...   қағидалары    негiзiндеқалыптастыруды қажет етедi.МҮнда ... ... жаңа  ... ... тиiс.  Бұл  –  ...  ...  өркендету  саясаты,   әлбетте   мұның   қаржымен   жете   ... ... ... ... кедергi келтiрмеуiмiз керек, оған  өз  шаруашылығынкөтеруге ... ... ... алуына, консалтинг  жөнiнде,  өнiмiн  сатуынажәрдемдесу қажет.Осы үш ...  ...  ауыл  үшiн  ...  сипатта  болуға  тиiс.Әлеуметтiк салаға жұмсалатын қаражатта алдымен  ауыл  тұрғындарына:  бәрiненбұрын ... ... ... мен ... ... ауыл  ...  өтейтiнауруханалар құруға;  ауылға  арналған  ...  ...  тиiс.  ...  ...   ...   ...   iшiнде   жыл    сайын    ...    ...  ...  ...  әрi   ауыз   суға   ...   ... және ауданаралық ауылдың автомобиль жолдарын салу мен  жаңалауғаарналған қаражат көлемiн 10 млрд. ұлғайту қажет.Сарапшылырдың  ...   ...   ...   және   орта   ...   қосаалғанда,экономикалық  өсiмнiң  25-тен  35  пайызына  дейiн   активтерi   ... ...  ...  жүр.Ендеше  олардың  нарық  айналысына  қосубүкiл елiмiздiң экономикасы  үшiн орасан зор тиiмдiлiк бередi.Осыған сүйенiп,шағын және орта ... ... ... ... ... беру ... ол үшiн ... iс-жүзiне асыру қажет:- салық ауыртпалығын азайту;- меншiк пен ... ... ... ... жол ... ... әкiмшiлiк ресiмдер мен рұқсат берудi оңайлату;- бюрократиялық ... пен ... ... ... ...  ... және орта ... қолданатын  орталықты  аймақтық  орталықтарқұру,     маркетингтiк     ...     ...     ...  бухгалтерия  құруға  көмектесу   сияқтыөзектi ... шешу ... ... ...   ...  алға  қойылған  мiндеттердiорындау парызы  зор жауапкершiлiкпен жұмыс iстеуiн талап  етедi.  ...  ... ... бүкiл жүйесi салмақты болуын қажет етедi.Республика ауылшаруашылығында  соңғы  жылдары  бiраз  оң  тенденцияларбайқалуда:бiрiншiден, ... көп  ...  ...  сипат  алды.  Барлықаймақта  шаруа   қожалықтары   мен   ...   ...   ... ... ...  ...  акционерлiк  қоғамдарарасында оңтайлы ара –қатынастар қалыптасты;екiншiден, ауылды жерде  бiртiндеп  ...  ...  ...  өнiмдiөңдеу және сату саласы қалыптасуда,  ондағылар   фермерлермен  өзара  ... ... ... ... заңдылық-құқықтық база, ауылды  жерде  шаруашылық  кәсiптi,табысты атқаруға қолайлы жағдай жасауда.Қазiргi кездегi жағдайда азық-түлiкпен  ...  ету  үшiн  ... бұл үй ... ...  ...  ...  және  оның  ... шаруашылыққа айналуын айтуға болады. Мұның  өзi  елiмiздiң  көпшiлiкаймақта халықтың өзiн өзi ... ... ... ... ...  ауыл  шаруашылығын  дамыту  ерекшелегiтөмендегiдей тиiмдiлiкте жүргiзiлу қажет:-  азаматтардан     егін   ...   ...    ...    ... қамтамасыз ету;-   ауылдағы нағыз  егінмен  айналысатын   меншік  иесінің   аяғынан  тұрып,қалыптасуына,  ...   ...  өз  ...    ...   көрсетуі    үшінбарлығына бірдей  жағдай жасау;-   қаржылық ... өзін -өзі  ...  ...   ...   ... жалғастыру;-    ауыл шаруашылығында егін  тауар өндірушілерге  қаржылай  ...   ...   ауыл ... егінмен айналысатын шаруаларға  қаржыландыру   жәнелизингтік  қолдау қорларын  ...  ...  ...  ... ...   ауыл ... егін тауарларын  өндірушілерге  инвесторлар  тартып,  2дәрежедегі банктердің несие алу  ...  ... ...  ...  өндірген  ауыл  шаруашылық  егістік  өнімдерін   сатып  ...  ... ...  ... ... жұмыста жүзеге асырылса 2003-2005 жылдары ауыл  бағдарламасы  бойыншаоблыста ауылдық жердегi  нағыз  ...  ...  ...  ...  ... ... ... тиiмдi  жұмыс  iстейтiн  ауыл  ...  ... ... өз  позицияларын  нығайтады.  Ауыл  шаруашылығы   ... ...  ...  ...  ...  жалғаса  түседi.Ауыл шаруашылық егістік өнiмдерi  кәсiпкерлiгiнiң  үлғаюына  ...  ...  ...  ...  ...  ...  2007-2010  жылдары   жаңаданқосымша мыңдаған  ... орны ... ... таза  ...  емес,  сонымен  бiрге  ...  ... ... айналып келгенде  шаруа қожалықтары қызметiне декерi әсерiн ... ...  ... ... егін ...   ...  үш  ...  бөлiп  айтуға  болады:  экономикалық,  әлеуметтiк,экологиялық.1. Экономикалық  тиiмдiлiктiң   басты  өлшеушiсi-  ...  бiр  ... ... ...  ...  Егін  шаруашылық  субъектiлерiнiң  әлеуметтiк  тиiмдiлiгi-  ауылшаруашылық еңбеккерлерiнiң  ... және  ...   ... Егін ... ...  экологиялық  тиiмдiлiгi-  олардыңауылшаруашылығы жерлерiнiң, су және жел ... ... орта мен  ...  ... әсер етуiмен анықталады.ПАЙДАЛАНЫЛҒАН    ӘДЕБИЕТТЕР ТІЗІМІ1.  Назарбаев   Н.А.   ...   ...    ...   ... ҚР-ң ...  Н.  ...  Қазақстан  халқына  жолдауы.  «Жаңаәлемдегі жаңа қазақстан», 2007 ж. 28 ...  ... ... ...  ...  ... ... Жолдауы. Астана, 2005 жыл.4.   «2003-2015   ...   ...   ...   ... даму стратегиясы», 2003 жылғы 17 шілдедегі  ҚР  Үкіметініңжарлығы.5.    «Экономикалық  ...   ...   ...   дамуының   негізгібағыттарының стратегиялық жоспары». Егемен Қазақстан, 2003 жыл.6. «Бәсекеге қабілетті Қазақстан үшін, бәсекеге қабілетті экономика  ... ... ... ... Қазақстан Республика Президентінің 2003жылдың  4 сәуіріндегі  ... ...  ...  /Егемен  қазақстан,2003 жыл, 6 сәуір7.  Жеделдетілген  экономикалық  өсу  –  ...  ...   ...  негізгі  мақсаты.  //  29.12.2000  жылдан  ҚР   Үкметініңқаулысы.8. Алексеева М.М. « Планирование деятельности ......  ... ... 2001 г.9.  ...  И.Т.  ...  и  планирование   финансов   ... ... ... и ... 1998 г.10.  Тулегенов   Б.Т.,   ...   С.А.   ...   ... ... ... LEM, 2001 г.11.  ...  Ж.  «Планирование  и  прогнозирование  в  условиях  рыночнойэкономики»: Учеб. пособие / ... им. ... 2-е  изд.,  доп.  ... ... 2004 г.12. ... Н.К. «Социально-экономические проблемы адаптации промышленностиКазахстана к рынку» Алматы 1998 г.13.  ...  В.А.,  ...  Э.Р.,  ...  А.Ю.   «Планирование   напредприятии»: Учебник.- Москва.: Филинъ, 2000. 2-е издание.14. Дюсембаев К.Ш. ... ... ... предприятия»: Уч.  пособие/ КазГАУ.- Алматы: Экономика.15. Егоров Ю.Н. Варакута С.А. « Планирование на  предприятии».  –  ... 2001.16. ...... ... / под. ред. В.М. ... и С.И. ... ... и статистика, 2001 г.17.   Смагулова Н.Т. // Система  планирования  под  влиянием  ... ... // ... КазЭУ, 2003 № 1.18. Коласс Б. «Управление финансовой деятельностью предприятия».  ... и ... Уч. ... / ... с ... Под ред.  проф.  Я.В.Соколова, Москва.: Финансы. ЮНИТИ.- 1997г. ...  ...  ...  ...  ...   ...   вусловиях рыночной экономики», сборник научных трудов, Алматы:Экономика,2001г.20.   «Рыночный   ...   к   ...   ...    программыпредприятия»,  сборник  научных  трудов,  Алматы,  издательство  ... ...  ... А.М. ... ...  как  ...  ...  стратегиипредпиятия /Вестник КазГАУ №1-2 1997г/47. Оңтүстiк Қазақстан  облысының  статистикалық ... ...   ...   ...   облысының    әлеуметтiк   –экономикалық    дамукөрсеткiштерi. Оңтүстiк Қазақстан- N8.,2007 ... ... ... (сұраныс, ұсыныс, бәсеке)ТұтынушыларАуылдың әлеуметтiк саласы°лемдiк рыногАграрлықазық-түлiкрыногыАгроөнеркәсiптiк өндiрiсЭкономикалық реттеу (бюджеттiк  қолдау,  несие  ...  және  ...  ... және сатып алу, кедендiк  тарифтiк реттеу т.б.)Әкiмшiлiк реттеу (монополияға қарсы саясат,  ...  ... ... ... өндiрiстi және  шетке  шығару  мен  шеттенәкелудi лицензиялау)Мемлекеттiк реттеу (заң шығару, нормативтiк-құқыққық база, ... ... ...  
        
      

Пән: Экономика
Жұмыс түрі: Дипломдық жұмыс
Көлемі: 50 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 1 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Бірінші сынып математикасында дамыта оқытудың теориялық негіздері58 бет
Балабақшада тіл дамыту жұмыстарының жүйесі31 бет
Балаларға үй жануарларымен, жабайы аңдарды таныстыру4 бет
Бастауыш мектепте дамыта оқыта теориясының тарихнамасы52 бет
Бастауыш мектептерде дамыта оқыту технологиясын сөз тіркесінде қалыптастыру47 бет
Бастауыш сынып оқушыларын дамыта оқытудың педагогикалық шарттары44 бет
Бастауыш сынып оқушыларының шығармашылық іс-әрекетін дамытудың әдістемелік жүйесі39 бет
Бастауыш сынып оқушыларының өзіндік жұмыс үрдісіндегі дамыта оқытудың теориялық және тәжірибелік негіздері31 бет
Бастауыш сыныпта дамыта оқыту технологиясын қолдану42 бет
Бейнелеу өнері арқылы мектеп жасына дейінгі балалардың шығармашылық қабілетін дамыту63 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь