Ұлттық банктің қызметтері және ақша-несие жүйесі

КІРІСПЕ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...3


1. ҚАЗАҚСТАН РЕСПУБЛИКАСЫНЫҢ ҰЛТТЫҚ БАНКІ . БАНКТЕРДІҢ БАНКІСІ: ҚАЛЫПТАСУЫ, ҚЫЗМЕТТЕРІ МЕН ОПЕРАЦИЯЛАРЫ ... ... ... ...5

1.1 Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкі . еліміздің Орталық банкі ретінде қалыптасуы мен даму барысы ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..5
1.2 Ұлттық Банктің экономикадағы атқаратын қызметтерi мен операциялары ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..10

2. ҰЛТТЫҚ БАНКТІҢ ЭКОНОМИКАНЫ РЕТТЕУДЕГІ САЯСАТТАРЫ ЖӘНЕ АҚША.НЕСИЕ ЖҮЙЕСІ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...13

2.1 Ұлттық Банктің жүргізетін ақша.несие саясаты ... ... ... ... ... ... ... 13
2.2 Еліміздегі ақша.несие жүйесінің даму проблемалары ... ... ... ... ... ... .18
2.3 Қазақстан Республикасының ақша несие жүйесінің бүгінгі қаржылық дағдарыс кезіндегі даму барысы ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...22

ҚОРЫТЫНДЫ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..30
ҚОЛДАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...31
Қазақстан Республикасының қазiргi банк жүйесiнiң құрылуы 1990 жылдың желтоқсанында ҚазКСР – нiң Жоғары Кеңесi қабылдаған “Банктер және банк қызметi туралы” Заңынан бастау алады. Заңға сәйкес республикада екi деңгейлi банк жүйесi құрылды: жоғары (бiрiншi) деңгейдегi банк – ҚазКСР-нiң Мемлекеттiк банкi және төменгi (екiншi) деңгейдегi банк – коммерциялық банктер жүйесi. Әлемдiк тәжiрибе көрсеткенiндей экономикада нарықтық қатынастар өз-өзiн реттей алмайды. Оған белгiлi бiр деңгейде мемлекет әр түрлi саясаттар жүргiзу арқылы араласып, реттеп отырады. Мұндай экономиканы реттеу саясаттарына ақша-несие және бюджеттi-салық саясаты, валюталық саясаттар жатады. Бұл қаржы нарығының саясаттарын мемлекет тарапынан банк жүйесi атқарып отырады.
Сонымен 1995 жылы 15 ақпанда Қазақстан Республикасы Президентiнiң қаулысымен бекiтiлген, 1995 ж. арналған Қазақстандағы банктiк жүйенi реформалаудың бiрiншi бағдарламасы жасалынды. Бұл бағдарламаның негізін Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкі туралы 1995 ж. 30 наурыздағы N 2155 Қазақстан Республикасының Заңы құрады. Қазақстан Республикасының банк жүйесi Қазақстан Республикасының банк жүйесi екi деңгейден тұрады.
Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкi (Қазақстан Ұлттық Банкi) Қазақстан Республикасының орталық банкi болып табылады және Қазақстан Республикасы банк жүйесiнiң жоғары (бiрiншi) деңгейiн бiлдiредi. Қазақстан Ұлттық Банкiнiң негiзгi мақсаты мен мiндеттерi Қазақстан Ұлттық Банкiнiң негiзгi мақсаты Қазақстан Республикасында баға тұрақтылығын қамтамасыз ету болып табылады.
Негiзгi мақсатты iске асыру үшiн Қазақстан Ұлттық Банкiне мынадай мiндеттер жүктеледi:
• қаржы жүйесiнiң тұрақтылығын қамтамасыз етуге жәрдемдесу мемлекеттiң ақша-кредит саясатын әзiрлеу және жүргiзу;
• төлем жүйелерiнiң жұмыс iстеуiн қамтамасыз ету;
• валюталық реттеу мен валюталық бақылауды жүзеге асыру;
Осы аталған Ұлттық Банктің міндеттері мен қызметтерінің тиімді жүргізілуі ұлттық экономиканың тұрақты дамуын, инфляция деңгейінің төмен шамасын қамтамасыз ету, валюталық операциялардың бір ізге түсуін, елдің жалпы қаржы жүйесінің дамуын жүзеге асырады. Сондықтан Ұлттық Банктің еліміздің орталық банкі ретіндегі экономикадағы атқаратын қызметтері мен саясаттарын толық зерттеп қарастыру менің осы жұмысымның мақсаты болып табылады.
Сондықтан мен курстық жұмысымның тақырыбын «Ұлттық Банктің қызметтері және ақша-несие жүйесі» деп алдым. Бұл тақырыптың өзектілігі Ұлттық Банк елміздің несие және банк жүйесінің негізгі құрылымы және бүкіл экономиканы реттейтін экономикалық құрылғы болып табылады.
1. С.Б. Мақыш, Оқу құралы “Ақша айналысы және несие” – Алматы, Қазақ университетi, 2004 ж. – 248 бет.
2. «Деньги, кредит, банки» Учебник Под. Ред. О.И Лаврушина, Изд. 2-е, - Москва: 1999г.
3. Абрамова М.А., Александрова Л.С. Финансы, денежные обращение и кредит. Учебние пособие – Москва , 1996г.
4. Баян Көшенова, Оқу құралы Ақша, несие, банктер, валюта қатынастары, - Алматы: “Экономика” 2000ж.
5. Сайденов А.Г. «О перспективах развития денежно-кредитной политики и других направлениях деятельности Национального Банка» // Банки Қазахстана, №12, - 2004 г. 2-4 стр.
6. Мырзабеков Ш. Қазақстанның банк жүйесi ТМД көлемiнде бiрiншi орында: “Центркредит” банкiнiң директорымен сұхбат // Дала мен қала. – 2004.-1 қазан (№39).-13 бет.
7. Сайденов А. Г. «О перспективах развития денежно-кредитной политики и других направлениях деятельности Национального Банка» // Банки Қазахстана, №10, - 2005 г. 2-4 стр.
8. Досниязова А.К. «Инфляционное таргетирование: SWOT-анализ» // Банки Қазахстана, №10, - 2005 г. 56-61 стр.
9. “Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкi туралы” ҚР-сы Президентiнiң Заң күшi бар Жарлығы, 1995 жылғы 30 наурыздағы, №2155;
10. «О международных резервах и денежной базе» // (Национальный Банк РК Пресс-релиз №33 от 17 октября 2005 года) Банки Казахстан, 2005 г. №10. 65стр
11. «Статистикалық мәліметтер» // Банки Казахстан, 2008 г. №10. 89стр
12. Н. Ә. Назарбаев. «Қазақстан әлемдегі бәсекеге барынша қабілетті 50 елдің қатарына кіру стратегиясы» Жолдауы, Астана, 2006 жыл, 1 наурыз.
13. Вестник Национального банка РК , 2008 ж. №1,2.
14. Статистический ежегодник. Алматы. – 2007г.- 446 с.
15. Ақша, несие, банктер: Оқулық / Ғ.С. Сейiтқасымов. – Алматы: Экономика, 2001, - 466 б.
16. «О ситуации на финансовом рынке» // Банки Казахстана, №9, - 2008 г. 2-7 стр.
17. «Текущее состояние банковского сектора на 1 июля 2007 года» // Банки Казахстана, №8, 2008 г.
18. Национальный Банк Республики Казахстан Пресс-релиз №33 от 7 сентября 2008 года.
19. «Перспективы перехода Казахстана на инфляционное таргетирование» // Сембиева Л.М., Банки Казахстана, №9, 2007 г.
        
        ЖОСПАРКІРІСПЕ.......................................................................................................................31. ҚАЗАҚСТАН РЕСПУБЛИКАСЫНЫҢ ҰЛТТЫҚ БАНКІ – БАНКТЕРДІҢ БАНКІСІ: ҚАЛЫПТАСУЫ,ҚЫЗМЕТТЕРІ МЕН ОПЕРАЦИЯЛАРЫ ...............51.1 Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкі – еліміздің Орталық ... ... мен даму ... ... ... экономикадағы атқаратын қызметтерi мен операциялары..................................................................................................102. ҰЛТТЫҚ БАНКТІҢ ЭКОНОМИКАНЫ РЕТТЕУДЕГІ САЯСАТТАРЫ ЖӘНЕ АҚША-НЕСИЕ ЖҮЙЕСІ...........................................................................132.1  Ұлттық Банктің жүргізетін    ... ... ... ... ... даму ... ... Республикасының ақша несие жүйесінің бүгінгі қаржылықдағдарыс кезіндегі даму барысы...................................................................22ҚОРЫТЫНДЫ..........................................................................................................30ҚОЛДАНЫЛҒАН                                                       ... ... ... банк ... құрылуы  1990  жылдыңжелтоқсанында ҚазКСР – нiң Жоғары Кеңесi  қабылдаған   “Банктер   және  ...  ...  ...  бастау  алады.  Заңға  сәйкес  республикада   ... банк ... ...  ... ... ...  банк  –  ҚазКСР-нiң Мемлекеттiк банкi және төменгi (екiншi) деңгейдегi банк  –  ...  ...  ...  тәжiрибе  көрсеткенiндей   экономикада   ... ... ... алмайды. Оған белгiлi  бiр  деңгейде  мемлекет  әртүрлi саясаттар жүргiзу арқылы араласып, реттеп отырады. Мұндай  ...  ...  ...  және  ...  ...   валюталықсаясаттар жатады. Бұл қаржы нарығының саясаттарын  мемлекет  тарапынан  банкжүйесi атқарып отырады.Сонымен 1995 жылы  15  ...  ...  ...  ...  ...  1995  ж.  ...  ...  банктiк   жүйенiреформалаудың бiрiншi  бағдарламасы  жасалынды.  Бұл  бағдарламаның  ... ... ... ... ... 1995 ж. 30 наурыздағы  N  2155Қазақстан  ...  Заңы  ...  ...  ...   ... ... Республикасының банк жүйесi екi деңгейден тұрады.Қазақстан  Республикасының  Ұлттық  Банкi  ...  ...   ...  ...  ...  ...  ...  табылады  және  ҚазақстанРеспубликасы банк ... ... ... ...  бiлдiредi.  ҚазақстанҰлттық Банкiнiң негiзгi мақсаты мен  мiндеттерi  Қазақстан  Ұлттық  Банкiнiңнегiзгi мақсаты ... ... баға ...  ...  ... ... мақсатты iске асыру  үшiн  Қазақстан  Ұлттық  ...  ... ...  ...   ...   ...   қамтамасыз   етуге   жәрдемдесумемлекеттiң ақша-кредит саясатын әзiрлеу және жүргiзу;• төлем жүйелерiнiң жұмыс ... ... ... ... ... мен валюталық бақылауды жүзеге асыру;Осы  аталған  Ұлттық  Банктің  міндеттері  мен  қызметтерінің   ... ... ... тұрақты  дамуын,  инфляция  деңгейінің  төменшамасын қамтамасыз ету, валюталық  ...  бір  ізге  ...  ... ...  жүйесінің  дамуын  жүзеге  асырады.  Сондықтан  Ұлттық  Банктіңеліміздің орталық банкі ...  ...  ...  ...  менсаясаттарын толық зерттеп  қарастыру  менің  осы  жұмысымның  мақсаты  болыптабылады.Сондықтан мен ... ... ... ... ...  қызметтеріжәне ақша-несие жүйесі» деп алдым. Бұл  ...  ...  ...  ... ... және банк жүйесінің негізгі құрылымы және  бүкіл  экономиканыреттейтін экономикалық құрылғы болып табылады.Бүгінгі таңда Ұлттық Банк өзінің  ...  ...  ... ... ...  ...  стандарттарына  өтуде.  Сондай-ақҰлттық Банкіміз ТМД елдері бойынша нағыз  классикалық  ...  ...  ... жүргізіп отырған жалғыз  банк  болып  табылады.  Яғни,  ТМДелдерінің Орталық банкі деп те атасақ болады.Осы  ...  ...  ...  ...  ҚР  ...   Банкініңэкономикалық  мәнін,  қызметтерін  және  экономиканы  реттеудегі  ... ... ... талдау болып табылады.Қойылған мақсатқа жету барысында  келесідей  міндеттер  қарастырылады:Ұлттық Банктің  ҚР-ның  Орталық  ...  ...  ...  мен  ... ... Банктің  қызметтері  мен  операцияларын  және  еліміздегісоңғы жылдардағы Ұлттық Банктің жүргізіп ...  ...  ...  ... ... ... ... келетін болсақ:  бірінші  бөлімде  Ұлттық  Банктіңқалыптасу кезеңдері мен экономикалық қызметтері, операцияларын  қарастырдым,ал екінші бөлімде Ұлттық Банк іске ...  ...  ...  ... ... елімізде бүгінгі таңдағы нақты жүргізілу барысына тоқталу  болыптабылады.Курстық  ...  ...  ...  келесі   авторлардың   ғылымиеңбектерін пайдаландым: С.Б. Мақыш, О.И Лаврушина,  Баян ...  ...  ... А.К.,  Ғ.С. ... және т.б. ... еңбектері.1. ҚАЗАҚСТАН РЕСПУБЛИКАСЫНЫҢ ҰЛТТЫҚ БАНКІ – БАНКТЕРДІҢ БАНКІСІ: ҚАЛЫПТАСУЫ,ҚЫЗМЕТТЕРІ МЕН ОПЕРАЦИЯЛАРЫ1.1 Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкі – еліміздің Орталық банкіретінде ... мен ... ... ... ... ...  ...  реформаларжүргізілуде. Қазақстан Республикасының банк жүйесі банк  қызметтері  бойыншаәлемдік стандарттарға өтуді  ...  ...  ...  зейнетақы  және  төлемжүйелері ТМД елдері ішіндегі ең дамыған ...  ...  ...  ...  қаржыжүйеміздегі  Ұлттық  Банк  басқа  елдерге  үлгі  ...  ...  ...  Ұлттық  Банкі  ТМД  елдерінің  ...  ...   ...   қызметінатқаруда.  Ал  осындай  жетістікке   жетіп   отырған   Орталық   ...  мен  даму  ...  ...  өтіп  және  ...  ... ... көрейік.Қазақстан Республикасында банктiк  жүйенi  реформалаудың  қажеттiлiгi,дүниежүзiлiк  банктiң  мамандарының  пiкiрiнше,  қысқа  ...   ...  бар  ...  ...  және   оларды   өз   кезегiндемакроэкономикалық реформасын жүргiзуде  кедергi  етуi  ...  деп  ...  ...  ...  ...  мұра  болып   қалғанмақсатты несие мен банктiк тәжiрибенi мемлекеттiк  үлестiру  жүйесiнiң  ескiтәжiрибесiмен келiсiлген ... ... ... ...  мәселесi;екiншi категория мәселерiне банктердiң “сапасыз” қарыздары мен  мемлекеттiкзиянды кәсiпорындарын жатқызады. Бұл мәселелер несие ...  ...  ... ... ...  ...  қол  ...  кедергi  болып,банктiк  қаржылық  ресурстардың  өмiршең  емес   кәсiпорындардың   пайдасынакетуiне жол ... ... ... дейiн Қазақстан  Республикамызда   банк  жүйесiболған жоқ.  Елде КСРО - ның орталықтанған ...  ...  ... ... ... көрсеттi.   Сондықтанда  Қазақстанда  банк  жүйесiнiңқалыптасуы мен ... ... ... ... патшалық Ресейдiң  және  КСРО– ның банк жүйесiмен  тығыз  байланысты.  Сондықтан  мен  ...  ... ... өз  ...  ...  1991   ...  бастап  қалыптасуы  менжүргiзiлiп жатқан реформаларға тоқталғым келдi.Қазақстан Республикасының қазiргi банк ... ...  1990  ... ... – нiң ... ...  қабылдаған   “Банктер   және  ...   ...   ...   ...   ...   ...   Кеңес    СоциалистiкРеспубликасының территориясында жинақталған несие ресурстары осы Заң  ...  ...  ...   меншiгi   болып   саналды.   Мемлекеттiк   банкреспубликаның меншiгi және оның ... ... ... саналды. Оның  айналымғамонополиялы құқықпен ақша белгiлерiн эмиссиялауға,  ақша-несие  ...  ...  ...  кассалық  жұмысын  жүргiзуде,  республикатерриториясында коммерциялық банктер ашуға рұқсат беретiн құқығы болды.Қазақстан ... ...  өз  ...  ...  кезiнде  пайда  табумақсатын басшылыққа алмауға  тиiс.  Екiншi  деңгейдегi  ...  ...  ...  ...  ...  қызметiнiң  және  таратудың  тәртiбiҚазақстан Республикасының  банк  ...  ...  ...  ҰлттықБанкiнiң нормативтiк құқықтық  актiлерi  Қазақстан  Ұлттық  Банкi  ҚазақстанРеспубликасы Заңдарының негiзiнде және оны орындау  ...  өз  ... ... ... банк  операцияларының  жекелеген  түрлерiн  жүзегеасыратын барлық банктердiң,  ұйымдардың,  олардың  клиенттерiнiң,  ҚазақстанРеспубликасының ... ...  ...  да  заңды  және  жеке  ... ... ... жататын нормативтiк актiлер шығарады.Қазақстан Ұлттық Банкi  Қазақстан  ...  ...  ... оны ... ...  өз  ...  жататын  мәселелер  бойынша  банкоперацияларының  жекелеген  түрлерiн  жүзеге  асыратын  ...   ...  ...  ...  Қазақстан  Республикасының   аумағындатұратын басқа да заңды  және  жеке  тұлғалардың  ...  ...  ... ... ... ... ... Банкiнiң нормативтiк  актiлерi  -  "Қазақстан  ҰлттықБанкiнiң ...  ...  ...  Банка  Республики  Казахстан"ресми басылымдарында қазақ және орыс тiлдерiнде ...  ...  ...  Банкi  -  заңды  тұлға.  Қазақстан   Ұлттық   Банкiмемлекеттік мекеме ұйымдық-құқықтық нысанындағы заңды ... ...  ... ... ... болады және өзiнiң  филиалдарымен,  өкiлдiктерiмен  жәнеұйымдарымен  ...  ...  ...  ...  Қазақстан  Ұлттық  Банкiнiңорталық  аппараты  Алматы  ...  ...  ...  ...   ...  ...  және  одан  тыс  жерлерде  өз   ...   ... аша ...  ...  ...  мен  ...  ...  Банкi  өзқызметiн Қазақстан Республикасының Үкiметiмен үйлестiрiп отырады.  ҚазақстанҰлттық Банкi мен Үкiмет жалпымемлекеттiк ... бар  ...  ...  ... ... ... ... бiр-бiрiн  хабардар  етiп  отыруға  және  ұдайыконсультациялар алысып отыруға мiндеттi.Қазақстан Ұлттық Банкi өз жұмысында  Үкiметтiң  ...  ... ... және оны егер мұның өзi оның  негiзгi  функциясын  атқаруынаәрi ақша-кредит ...  ...  ...  ...  келмесе,  жүзеге  асыруғажәрдемдеседi.Қазақстан Ұлттық Банкiнiң Төрағасы немесе оның  ...  ... ... кеңесшi дауыс құқымен қатысуға хақылы.Үкiмет  Қазақстан  Ұлттық  Банкiнiң   мiндеттемелерi   бойынша   жауапбермейдi, сол ...  ...  ...  ...  де  ...  ... алатын кездердi  қоспағанда  Үкiметтiң  мiндеттемелерi  ...  ... ... ... - ...  ...  ...  қаржысынорналастырылады.  Қазақстан  Ұлттық  Банкi  Үкiмет  шоттары  бойынша   ... өзге де ... ... асырады,  сондай-ақ  оған  басқа  дақызметтер көрсетедi.Қазақстан Ұлттық Банкiнiң жарғылық ...  ...  ...  боладыжәне бөлiнбеген таза кiрiстен аударымдар жасау жолымен, кемiнде 20  миллиардқазақстан теңгесi мөлшерiнде қалыптастырылады.Қазақстан Ұлттық Банкiнiң құрылымы мен ... ... ... Банкi -  тiке  бағыныстағы  схемасы  бар  бiртұтасорталықтандырылған ... ... ... ... ... ... мен ... кеңесi(Директорат) болып табылады.•  Қазақстан  Ұлттық  Банкiнiң  құрамына  ...   ... ... пен ... ...  филиалдар,  өкiлдiктер  жәнеұйымдар кiредi.Қазақстан Ұлттық Банкi өз ... ... ...  ...  менбилiк  жүргiзу  құқығын  Қазақстан  Ұлттық  Банкiнiң  Басқармасы  ... ... ... ... ... Үкiметiн  Қазақстан  Ұлттық  Банкiнiң  тiкелейқаржыландыруына жол берiлмейдi.Қазақстан ... ... ... Республикасының Қаржы  министрлiгiменкелiсе отырып, Қазақстан Республикасы Yкiметiнiң  және  жергiлiктi  атқарушыоргандардың  мемлекеттiк  бағалы  ...  ...  ...   ... ... ... ... атқаратын қызметтерi мен операцияларыҰлттық Банктiң негiзгi мiдеттерi – ... ... iшкi  және  ... ... ету. ... Ақша ... несие, банктiк есеп  айырысу  мен  валюталық  ... ... ... және банк ... ... ... қамтамасыз етедi;• Несие берушiлер мен салымшылардың , сондай-ақ шетел ... ... алу ...  және  ...  ...  ...  ...   және   басқаұйымдардың  мүддесiн  қорғау  және   ...   ...   ...   ... ... ... жүргiзедi.   /1, 74 б./Қазақстан Республикасы ... ... ... мен ... Банк ... ... ... Банкi туралы” Заңға  сәйкесмынадай қызметтер мен операцияларды орындайды:Қазақстан Ұлттық Банкiнiң функциясы, өкiлеттiгi және құқықтары:• Қазақстан Республикасының мемлекеттiк ... ...  ... мен ... ... ... аумағындағы бiрден-бiр эмитентi  болып  табылады,  ...  ...  ...  ... Ұлттық Банкi эмиссия жасайтын  бағалы  қағаздар  мемлекеттiкбағалы қағаздар болып табылады  және  олар  ...  ...  ... ... ...  ...  ...  Үкiметiмен  келiсiм   бойынша   ҚазақстанРеспубликасы  ...  ...  ...  ...   ... және ... Ұлттық Банкiнiң мемлекеттiк қарыздарына қызметкөрсетедi;• Банктерге,  ...  ...  ...  ...  ...  ... ... Ұлттық Банкiнде банк шоттарын ашқан заңды тұлғаларғакредит беруге құқылы.  Банктер  үшiн  соңғы  сатыдағы  ...  ...  ...  ...  ...  ...  ...   жәнешартпен  банктердiң  және  басқа   ұйымдардың   алған   ...   ... ... ... ... ... қайта құрылымдауға құқылы;1) Банк операцияларының мынадай түрлерiн  жүргiзу  тәртiбiн  айқындайды:банктердiң және банк операцияларының жекелеген түрлерiн жүзеге  ... ... ... ашу және жүргiзу; жеке  және  заңдытұлғалардың металл шоттарын ашу және жүргiзу, оларда осы тұлғаға тиесiлiтазартылған  қымбат  ...  ...  ...   ...   ... ... ... операциялар; есепке  алу  операциялары;жеке  және  заңды  ...  оның  ...  ...  ... ... ... банк шоттары бойынша есеп  айырысуларды  жүзегеасыру; банкаралық  клиринг;  сейфтiк  операциялар;  ...  ... ... ... мен ...  инкассациялау;  шетелвалютасымен айырбас операцияларын ұйымдастыру; чек кiтапшаларын  ... ашу  ...  және  ...  мен  ол  ...  ... Қазақстан Республикасының  заң  актілерiнде  белгіленген  ... ... мен ...  ...  реттеу  және  қадағалау  жөнiндегiуәкiлетті  мемлекеттiк  органға  (бұдан  әрi  -  ...  ...  ... жекелеген түрлерi бойынша  уәкілетті  органның  ... ... ... ...  ...  ...  осындай  қорытындыберудің тәртібін айқындайды;• Қаржы рыногындағы сыйақының ... ... ...  ...  жүзегеасырады.• Қазақстан Республикасында ақша төлемдерi мен аударымдарын жүзеге асырутәртiбiн, жүйесi мен нысанын белгiлейдi, банктер, банк операцияларыныңжекелеген  ...  ...  ...   ұйымдар   арасында   ... ақша ...  ...  және  ...  жүргiзiлуiнқамтамасыз  ететiн  төлем  ...  ...  ...  ұйымдастырады,сондай-ақ қадағалауды жүзеге асырады, банктердiң, банк ... ...  ...  ...  ұйымдардың  өздерi  пайдаланатынавтоматтандырылған  жүйелер  мен  банк  ...  ...  ...  болуын  қамтамасыз  ету  жөнiндегi  ең  төменгi   талаптарынбелгiлейдi; Банк операцияларын жүзеге ... ...  ...  ... ... ережелерiн белгiлейдi;• Қазақстан Республикасында валюталық  реттеу  мен  валюталық  ... ... және ... операцияларының барлық  түрлерiн  жүргiзугеқұқылы;1) қызметiнiң ... түрi  ...  ...  айырбас  операцияларынұйымдастыру  болып  табылатын   заңды   тұлғаларға   ...   ... ... ... ... ... ...  жүзеге  асыруға  жәнеқызмет  көрсетуге,  ...  ...  ...  ...  операцияларынұйымдастыруға лицензиялар бередi;2) банк операцияларының жекелеген  түрлерiн  жүзеге  асыратын  ұйымдарға:банкноттарды,  монеталар  мен  ...   ...   ... сейф ...  ...  ...  шығаруға  лицензияларбередi;3) Қазақстан Ұлттық Банкінің лицензиясы негiзiнде инкассациялау жөнiндегiоперацияларды  жүзеге  асыратын  заңды  тұлғалардың,  ...   ... түрi ... ... айырбас  операцияларын  ұйымдастыру  болыптабылатын заңды тұлғалардың жарғылық капиталының ең  төменгi  ...  ... ... ... қызметiнiң бiрден-бiр түрi  шетел  валютасымен  айырбас  операцияларынұйымдастыру   болып   ...   ...   ...   әдiлет   органдарындамемлекеттiк тiркелуге рұқсат бередi;•  Банк  қызметi,  ақша  төлемдерi  мен  ...  заң   ... ... шегiнде  валюталық  операцияларды  жүзеге  ... ... ... ... банк  операцияларының  жекелегентүрлерiн  жүзеге  асыратын  ...  және   ...   ...  түрде  орындауына  жататын   нормативтi   құқықтық   ... ... ... ... ... ... ... барлық қаржы ұйымдары орындауға мiндеттi бухгалтерлiк есепкe алу  жәнеоперацияларды  автоматтандыру  жүйелері  ...  ...   ... ...  ...  және  ...  ...  Қазақстан  ҰлттықБанкінің  лицензиясы  негiзiнде  банк  операцияларының  жекелеген   ... ... ...  ...  ...  бухгалтерлiк  есепкеалу және қаржылық есептiлiк ...  ...  ...  мен  ... алу стандарттарын сақтауын бақылауды жүзеге асырады;2) операцияларды автоматтандыру жүйелеріне  қойылатын  талаптарды  барлыққаржы  ұйымдарының  сақтауын  ...  оның  ...  ...   ... ... отырып тексерулер арқылы бақылауды жүзеге асырады;• Бухгалтерлiк есепке  алу  және  қаржылық  ...  ...  ...  ...  ...  ...  ...  халықаралық   қаржылықесептiлiк стандарттарымен реттелмеген және  ол  арға  ...  ...  ...  ...  есептiлiк  стандарттарын,  сондай-ақоларға әдiстемелiк ұсыныстарды әзiрлейдi және бекiтедi;1) уәкілетті мемлекеттік органның құзыретіне  кіретін  мәселелер  ...  ...  ...  статистикалық  есеп  беру   тізбесін,   ... ... ... органмен  келiсiм  бойынша  барлық  қаржы  ұйымдарының  жәнеҚазақстан Республикасының  заң  актiлерiнде  ...  ...  ... ... ...  есептiлiгінің  халықаралық  стандарттарғасәйкес келетiн тiзбесi мен нысандарын, сондай-ақ табыс  ету  мерзiмдерi  ... ... ... реттеу мен бақылау мәселелерi  бойынша  ...  ... және ... ету мерзiмдерiн белгiлейдi;4)  банктердiң  және  банк  операцияларының  жекелеген  түрлерiн   жүзегеасыратын ұйымдардың ... ... мен ... ...  ... ... талаптарды тиiстi уәкілеттi органдармен келiсiм  бойыншабелгiлейдi;  /9/• ... ... ... ... бойынша, ақша төлемдерi менаударымдары реттеу мақсатында, егер заң ... ... ... ...  банк  операцияларының  жекелеген  түрлерiн  жүзегеасыратын ұйымдардың және барлық  шаруашылық  жүргiзушi  субъектiлердiңбанк ... ... ... ...  ...  ...  белгiлеугеқұқылы;• Қазақстан Ұлттық Банкi өзiне жүктелген  функцияларды  жүзеге  асыруынажәрдемдесетiн  және  ...  ...  ...  ...  ...  ...  табылатын  ұйымдарды  құруға  және  олардың   ... ... ... ... мен ... есепке алу, сақтау, тасымалдау жәнеинкассациялау тәртiбiн белгiлейдi, банкноттар мен ...  ...   және   ...   ...   етуге   қатысады,банкноттар мен тиындардың ... ... ... ... ... ... банктерiнiң жиынтық  балансы  мен  өз  балансынжасайды және оны үнемi жариялап отырады;• Елдің есептiк төлем балансын, ... ... ... жәнежалпы сыртқы борышын бағалауды қалыптастырады, төлем балансының  қысқамерзiмдi,  орташа  мерзiмдi  және  ұзақ  ...  ...  ... қатысады, валюталық операцияларды тiркеудi және  мемлекеттiккепiлдiктерi жоқ мемлекеттiк емес сыртқы  ...  ...  ... ... ... ... ... банктік шотына қате есептелгені анықталған кезде  ... ... ... бар, ...  шоттан  ақшаны  алуға  оның  келісімінрастайтын құжаттар  бар  ...  ...  ...  ...  ... Мемлекеттiк органдар мен қаржылық ұйымдар үшiн кадрлар даярлауға  ... ... ...  ...  ...  ...  министрлiгiнiң  бiрыңғай  қазынашылықшотына қызмет көрсетедi;1)  өз  ...  ...   ...   ...   ...   ... (одақтарынан) және  мемлекеттiк  органдардан,  жеке  жәнезаңды тұлғалардан қажеттi ақпарат алуға құқылы;2) Қазақстан  Ұлттық  Банкiнiң  ...  ...  ...  ... ... ... жүзеге асырады;3)  Қазақстанның  Ұлттық  Банкi  мен  ...  ...  ...  ...  және  ресми  басылымдарда  жарияланатын  ... ... ...  ...  ...  Республикасының  Ұлттық  қорынсенiмгерлiкпен басқаруды жүзеге асырады;4) Қазақстанның Ұлттық Банкi мен Қазақстан Республикасы ... ... да ... тұлғалардың арасында жасалатын сенiмгерлiкпен басқару  туралышарттардың ... ...  ...  ...  ...  ... ... Банкi мен  Қазақстан  Республикасы  Үкiметiнiң  арасындажасалатын сенiмгерлiкпен басқару туралы шарттар ресми  ...  ... банк ... режимiн белгiлейдi;6) ең төменгі резервтік талаптардың нормативтерiн белгiлейдi және олардыңорындалуын бақылауды жүзеге асырады;7) банктер  ...  мен  ...  ...  ...  ... шектеулердi белгiлейдi;8) Қазақстан Республикасының заң актілерiнде  айқындалған  банк  қызметiнжәне бағалы қағаздар рыногындағы кәсiби қызметті тиiстi  ...  ... ... ...  ...  Қазақстан  Республикасының  банктiк  және   валюталықзаңдарын  бұзғаны  үшін  өз  құзыретi  ...  ...  ету  ...   ... ...  банктерге  және  банк  операцияларының  жекелеген  түрлерiн   ... ... банк ...  ...  есепке  алу,  оның  төлемдерi  ...  ...  ...  ...  ...  ...   бойыншанормативтiк құқықтық актiлердi бұзған жағдайда, оларға өз  құзыретi  шегiндебанктік және валюталық заңдарда белгіленген ...  ...  ету  ... ... ...  жеке  және  ...   ...   инвестициялық   және   коллекциялықмонеталарды сату бағасын белгілейдi;12) Қазақстан Ұлттық  Банкiнiң  бағалы  ...  ...  ... ... ... Банкiнiң ұлттық валютамен операциялары және мәмiлелерiҚазақстанның  Ұлттық  Банкi  ұлттық  валютамен   ...   ... осы ... ... жағдайларды қоспағанда, Қазақстан Ұлттық  Банкiндеашылған  банк  ...  ...  бiр  ...   ...   мерзімгеөтімділігі  жоғары,  тәуекелсіз  бағалы  қағаздармен  және  ...   ... ... етiлген кредиттер бередi;2) өтеу мерзiмi бiр жылдан аспайтын, саудаға шығарылған  ...  ... ... қайта есепке алады;3) мемлекеттiк бағалы қағаздарды сатып алады және сатады;4) Қазақстанның ... ... ... ... ету үшiн ...  ...  ...  сертификаттарды,  борыштық  бағалы  қағаздардысатып алады және сатады;5) депозиттердi қабылдайды, ақша төлемi мен аударымдарын жүзеге  асырады,бағалы ... мен өзге  де  ...  ...  және  ... ... қаржы құралдарымен операцияны жүзеге асырады;7) қажет болған жағдайда Қазақстан Республикасының аумағындағы және  одантыс жерлердегi банктер мен ... ... ... ашады;8) чек жазып бередi және вексельдер бередi;9)  егер  осы  ...  ...  ...   ...   ...   ...   банкоперацияларын, сондай-ақ өз міндеттеріне сәйкес өз атынан  мәмілелердіжүзеге ...  ...  ...   ...  ...   ретiнде  ең  басты  мақсатыэкономиканы төлем құралдарымен  ...  ...  ...  ету  ... ... ...  жүйесiнiң  қызмет  етуiне  жағдай  ...  есеп  ... ... ... банк ...  ...  болып   табылады.  Ол  басқақаржы – несие құралдарымен бәсекелеспейдi және өз  қызметiнде  пайданы  ... ... Оның ...... ...  және  ...  данесиелiк  мекемелер  болып    табылады.   Осыдан   келiп,   ...   ... ... деп ... ... ... Ұлттық Банктің  қалыптауын,  қызметтері  ...  ...  ...  ал  енді  ...   тарауда   Ұлттық   Банктіңэкономиканы ... ... ... ... өтсек.2. ҰЛТТЫҚ БАНКТІҢ ЭКОНОМИКАНЫ РЕТТЕУДЕГІ САЯСАТТАРЫ ЖӘНЕ АҚША-НЕСИЕ ЖҮЙЕСІ2.1  ... ... ...    ... ...  күнi  Қазақстан  Республикасы  Ұлттық   ...   ... ... ...  ...  ...  ...  бiрнеше  көрсеткiштергебөлуге болады:- ықпал ету нысаны бойынша- тiкелей және жанама. Ақша-несие  ...  ...  ету  ...  ...  ...  ...  ...   етугемүмкiндiк бередi, олар басқаруы жоғары деңгейде  орталықтандырылған  елдергетән, сондай-ақ нарықтық экономикалы елдерде мына тарихи ерекшелiктерге  ... ... ... ... ... бойынша - ақша ұсынысымен ақша сұранысы;- реттеу барысында  ... ... ... ... ... ... ... негiздеп- ақша-несие реттеудiң қысқажәне ұзақ мерзiмдi құралдары;- ықпал ету ауқымы бойынша- жалпы және iрiктемелi; /11/Ақша-несие саясаты – бұл ...  ақша  ...  ...  ...  ... өзгертуге, жалпы банк жүйесiнiң қызметiн реттеуге  бағытталғаншаралар  ...  ...   ...   ...   ... – Ұлттық Банк болып табылады. Ал  ақша-несие  ...   ... ... ... объектiлерiне экономикадағы қолма-қол  және  қолма-қолақшасыз жиынының ... ... ... ... ... саясатының екi түрi бар:1) рекстрикциялық ақша-несие саясаты;2) экспанциялық ақша-несие саясаты.Рекстрикциялық  ақша-несие  ...  -   ...  ...   ... ... ... ... және қатаң шарт белгiлеуге,  сондай-ақсыйақы мөлшерлемесiнiң деңгейiн арттыруға бағытталатын шаралар жиынтығы.Экспанциялық ...  ......  беру  көлемiн  кеңейтумен,айналымдағы  ақша  ...  ...  ...  ...  және   ... ... ... сипатталады. Соңғы  жылдардағы  ақша-несие саясатының басты көздеген бағыты: инфляцияны ...  және  ... ... ету.   /1, 79-80 ... ... құралдарын төмендегiдей топтастыруға болады:Ақырғы мақсат:а) экономиканың өсуi;ә) толық ... ... ... ... ... тұрақтандыру.Аралық мақсат:• ақша жиыны;• пайыз мөлшерлемесi;• айырбас ... ... ... ... ... ... тiкелей реттеу;• мiндеттi резервтер нормасының өзгеруi;• есептеу мөлшерлемесiнiң өзгеруi;• ашық нарықтағы операциялар.Аралық мақсаттар нарықтық  жағдайда  тiкелей  орталық  ...  ... ... ... асырылады.Бұл мақсаттарға жетуге  Ұлттық  Банк  ақша-несие  саясатын  жүргiзуде.Нысанаға  алатын  ақша  ...  ...  ...   ...   негiзгiқұралдарының көмегiмен реттеледi:  /4, 144 б./• қайта қаржыландыру  мөлшерлемесi:  ...  ...  ... белгiлеу;• Қазақстан Ұлттық Банкi жинақталатын ең  төменгi  мiндеттi  резервтернормасын  белгiлеу,  оның  ...  ...  ...   ... ... және ... байланысты жiктеу;• мемлекеттiң бағалы қағаздарын  сатып  алу  және  сату  бойынша  ақшанарығындағы операцияларды жүргiзу;• ... және ... ... ... ... нарықтағы басқыншылық;• кейбiр  жағдайларды  несиелiк  операциялардың  ...  ... мен ... ... ... ... енгiзу;• ресми есепке алу (дисконттық) мөлшерлемесi.Қазақстан Ұлттық Банкi операциялар ...  ...  ...  ... , сол ... ... да мүдделендiру мөлшерiн белгiлейдi.  Ресмиқайта  қаржыландыру  мөлшерлемесiн  ақша  нарығының  ...  ...  ... ... пен  ұсынысқа,  инфляция  деңгейiне  байланысты  белгiлейдi.Қазақстан Ұлттық Банкi мүдделендiру мөлшерлемесi саясатын мемлекеттiк  ...   ...   ...   ...   ...   нарықтың    мүдделендiрумөлшерлемесiне әрекет ету үшiн ... ... ... ... ... ... ...  –  айналыстағытеңге  деңгейiн  көтере  отырып,  несиеге  деген  ...  ...   ... ақша ... және ...  ...  ...  қамтамасыз  етуболып  табылады.  ...  ...  ...  шын  ...   ...  ... өз кезегiнде шығынның көлемiн құрайды. Демек,  жаңа  пайыз  саясатыалдағы ... ... ... бiр ... аралығында өзiнiң  нәтижелерiне  қолжеткiзуi тиiс.Қазақстандағы инфляциямен күресуiң тағы да  маңызды  факторы  –  ... ... ... ... ... ... ... тәжiрибеде мiндеттi резервтердiң өте  жоғары  деңгейде  болуы,банк  жүйесiнiң  қаржы  делдалы  ретiндегi  ...  ...  ал  ...  резервтер  нормасының  артуы  несиелiк   ресурстардың   экономикағақұйылуына ... ... ... Банк ...  деңгейдегi  банктер  үшiн,  олардың  нормативтердiорындауына байланысты ең  ...  ...  ...  ...  ... ... екi ... қолданады:1) мiндеттi резервтеу;2) резервтеудiң баламалы тәртiбi.Орталық  банк   неғұрлым   мiндеттi   ...   ...   ... ... ...  банктердiң  операцияларды  жүзеге  асыруғапайдаланатын қаражаты аз  болады.   ...  ...  өсуi  (  rr  )  ... ... ақша  ...  азаюына  алып  келедi.  СоныменОрталық банк ... ... ... өзгерте отырып  ,  ақша  ұсынысыныңдинамикасына әсер етедi.Ақша-несие саласындағы теориялық ережелердi қорытындылай  келе,  ... ... ... ... 1 – Ұлттық Банктің жүргізетін негізгі саясаттары|Ақша-несие     |Ықпал ету ...             ... ...             ...     |                             |                            ...   |                             |                            ... ...   ... нарықтағы               ... ...  ...   ||               |операциялар                  ... ... ...      ||               |                             ... ол ... ...               ... басқыншылық        |өсуiне әкеп соқтырады;      ||               |                             ... ... ... ол||               |3. Ұлттық банктiң несие      |ЖIӨ  ...           ||               ...                      ...                ||               |                             ... ...               |4. ... резевтерiнiң     |бұлтаруға,  көлеңкелi       ||               ...                      ...  әкеп ... ||               |                             |                            ||               |5. ... шаралар     |                            ... ...  ... ... ... ... массасының депозиттiк  ||               ...  ...            ... әсер ету мақсатында||               ...                ... ...        ||               |                             ... ... ...  ||               ... шаралар        |                            || ...     ... ...        ... ... ...    ...         |                             ... ... ...   ||               |                             ...            ... ... ... ...  ...  ...  бiрiтиiмсiз   инвестицияларға   жол   ...   және   ...   ...  күйрететiн  әсерiнен  сақтап  қалуға  мүмкiндiк  беретiн   оңдыпайыздық ... ... ... ... ...  нарықтағы  операциялар  ақша-несие  саясатының  ең  бiр  ...  бiрi  ...   ...   ...   ...   ашық   ... меншiк ноталарын да қоса алғанда құнды қағаздарды  сату  немесесатып алу арқылы ақша жиынының мөлшерiн реттеудi  жүзеге  ...  ... ... ... ақша ...  ...  Банк  ...  ноталарын  немесеҚаржы  министрлiгiнiң  операторы  ретiнде  банктер  мен   ...   да   ...  ...  дилерлерге  мемлекеттiк  құнды   қағаздарды   сатабастайды, осымен ол  ...  ақша  ...  ...  ...  және  ...  ...  Осымен   қатар   мемлекеттiк   құнды   қағаздарменжүргiзiлетiн операциялар бюджет тапшылығын қаржыландырудың инфляциялық  ... ... ... ... ... реттеудiң бiрi есеп  мөлшерлемесiн  өзгерту.Мұндай  тiркеу  мөлшерлемесiн   пайдаланатын   ...   банк   ... ... ... ... есеп ... ... болса, онда  Орталықбанктен  қарыз  алу  азаяды,   ...   ...   ...   қарыз   беруоперациялары азаяды және коммерциялық банктер  қымбат  ...  ...  ... ... ... ...  /4, 145 ...  азаюы  және  ақшаның  қымбатауы  барлық   ...   ... ... ... ... ... ... мөлшерлеме  нарықтағыбанкаралық мөлшерлемеден төмен  болады,  бiрақ  Орталық  банктен  несие  алубелгiлi ... ... ... саясатының мәнi айналымдағы ақша мөлшерiн  өзгерту  жолыменэкономикалық  жағдайға  ықпал  етуге  негiзделедi.  ...   ... ... ... да, ... әр ...  ...  бағыттар  арасындаақша ұсынысының экономикаға ықпал етуiне  қатысты  әртүрлi  ...  ...  ...  саясатынының  негiздемесi,  оның  стратегиясы  ментактикасын белгiлеу алдымен ... ... ... және оның  ... ашуды талап етедi.Ақша  жиынын  зерделеу  дәстүрлерi  көптеген  он  жылдар  бойы   тереңтеориялық ... ... олар iс ... ... ...  ... Басты мәселе-осы салада дүниежүзiлiк ғылыми бiлiм  әлеуетiнiңқолданылуы, бұған мына құбылыстар кiредi:-экономикалық және институционалдық ... ... ... ... ... орталық банктiң ақша жиынын бақылау мүмкiндiгi анықтау;- ақша жиынына ықпал ету құралдарын талдау және олардыңсалыстырма тиiмдiлiгi;Кесте 2 - Ақша-несие ... ... ...  /4, 156 ... реттеу тетiгiнiң үлгiсi                                ... ...                                                 ... ... ... (ресми пайыздық мөлшерлемелер,        ||мiндеттi резерветер нормалары, валюталық басқыншылық, мемлекеттiк ||қарызды басқару, банктерге несие, ... ... ...    ... ... әдiстерi –несиелеудi реттеу, пайыздық реттеу,   ||мемлекеттiк қарызды басқару, ... ...                     ... ... ... ұлттық валюта бағамын           ||тұрақтандыру, инфляция қарқынын ... ... өсуi және   ||т.б.                                                              ... ... –  бұл  ...  ақша  ...  несие  көлемiн,сыйақы мөлшерлемесiн  өзгертуге,  жалпы  банк  ...  ...  ...  ...  жиынтығы.  Ақша-несие   саясатының   ...  ......  Банк  болып   табылады.   Ал   ...  ... Банк ... реттеу объектiлерiне экономикадағы  қолма-қол және қолма-қол ақшасыз жиынының жиынтығы жатады.Қазiргi замандағы банк ... – жеке ... ... ... ...  ... бiр бөлiгiн ғана резерв түрiнде сақтайды, ал  қалған  бөлiгiнқарыз беру үшiн және ...  ...  үшiн  ...  ...  ... ... банктiң ақша ұсынысын  өсiру  мүмкiндiгi  ... ......  ...  ...  ...  ... эмиссиялық үрдiсi.Қосымша  ақша  ұсынысының  жалпы  түрi  жаңа  депозит  ...  ... ... = 1 / rr * D       (5)Мұндағы:rr – банк резервiнiң нормасы;D – ... ...   –   банк   ...    ...    ...  ұсынысының  жалпы  үлгiсi  Орталық  банк  рөлiн  ескере  ... және банк ... ... ...  бiр  ...  ... ауысуы.Ақша  базасы  Орталық  банкте  ...   ...   ... мен банк ... тыс ... ... = C + R       ... – ақша базасы;С – қолма-қол ақша;R – резерв.MS = C + D       ... – ақша ...... ақша;D – депозиттер.Ақша мультипликаторы – ақша ұсынысының ақша базасына қатынасы:m = MS / MB => MS = m * MB       ... – ақша ... ... ... ақша ... (с  *  r)  ... және  ...  депозитiне  (rr)  қатынасы  түрiнде  анықтауғаболады.m = cr + 1 / cr + rr * MB        ... = C / D – ... бар ... = R / D – ...  ақша  ...  ақша  ...   және   ақша   мультипликаторыкөлемдерiне тәуелдi.    /1, 284 ... ...  ...  келе  ...  саясаты  экономиканыреттеудің жанама құралы  болып  табылады,  яғни  ақша-несие  саясаты  арқылыайналыстағы ақша  ...  ақша  ...  ...  және  ...  ... ... шаралары екендігі қарастырылды. Сондай-ақ бұл  бөлімде  ақша-несие саясатының түрлері мен негізгі құралдары да қарастырылып өтті.Енді  келесі  ...  ...  ...  ...  іске  асуыныңқұқықтық  аспектілері  мен  оны  іске  ...  ...  ...  ... мен әрекеттерін қарастырып өтуді жөн көрдік.2.2 Еліміздегі ақша-несие жүйесінің даму проблемаларыБiздiң ... ... 18 жыл бойы  ...  ...  алу,  ... ...  қатынастарға  көшуi,  жаңа  мемлекеттiк  құрылымныңбiрте-бiрте  дамып,  нығаюы,  экономиканың  ...   және   ... ...  ...  ...  ...  ...  сипаттталады.Мұның өзiнде қаржы секторындағы,  әсiресе,  экономиканың  банк  секторындағытүбегейлi қайта құруларды атап өту қажет.1993  жылғы  ...  ...  ...  Республикасының  Ұлттық  банкiтуралы”  Қазақстан  ...  жаңа  Заңы  ...  онда   ... ... ... ... орталық  банктiң  құқықтық  мәртебесiмен   өкiлеттiктерi,   банк   жүйесiндегi   орны   мен    рөлi,    ...   ...   ...   ...    ...    қатынастарыбелгiлендi.Ұлттық  валютаның  ендiрiлуiне  ...   ...   ... ... мен банк реттеуi қатысында  Қазақстан  Республикасы  ... рөлi ... ...  ...  ...  Ұлттық  Банкi  банкжүйесi жұмысының нормативтiк және құқықтық базасын ... көп  ...  ...  ...  ...  ...   ...   ендiрiлдi,банктер үшiн ең төмен резерв талаптары, экономикалық нормативтер  белгiлендiжәне  ...  ...  ...  ...  бөлiгiн  iшкi  активтергеорналастыру  және  банктердiң  қарыз  қоржынын  сыныптау   ...   ... жылы ... ... ... ... ...  көшубағдарламасының қабылдануы реформалаудың негiзгi кезеңi болып  табылды.  Осыбағдарламаға сәйкес барлық жұмыс iстейтiн банктер 2000 жылдың  ...  ...   ...   активтердiң   сапасы,    ...    ...  ...  ...  ендiру  мен   тарату   бөлiгiнде   халықаралықстандарттарға  жетуге  тиiс  ...  ...  ...  1998  жылы  Банк  ... ... ... ...  стратегиялық  жоспары  қабылданды,  олбанк жүйесiнiң нормативтерiн  және  жаңа  банк  құруға  ...  ... ... ... және ... банк ...  құруға  бағдарланды.  /2,138 б/Қазiр банктер ...  ...  ...  ...  тәжiрибедеқабылданған стандарттар  негiзiнде  қалыптастырады.  Қызметтерi  халықаралықстандарттарға  жауап  бермейтiн  банктер  Ұлттық  ...   ...   ... және ... ... ... табыс етуге тиiс.  Мұндайжоспар Ұлттық Банк тарапынан нысанды ... ... қана ... ол активтер  менпассивтердi басқаруды, несие және депозит  ...  iшкi  ...  ... ... есеп ... ... көшу және ...  ендiрумен таратужөнiндегi ең төмен  стандарттарына  қол  жеткiзудi  қоса  ...  банк  ...  ...  ...  ...  және   ...   бойынша  белгiленген  талаптарға  және   ...   да   ... қол ... ... қызметкерлермен  жұмыс  iстеу  жоспарларын,жаңа банк қызметтерiн игеру,  банктiң  басқару  және  экономикалық  ... ... ... ...  ...  банк  ...   ...   стандарттарға   көшужөнiндегi қызметiн тұтастай жағымды деп бағалауға болады.  Жоғарыда  ... ... ... 2003 жылғы тамыз  айының  соңына  дейiн  9отандық  банк-1  топқа,  ...  ...  ал  6-  банк  осы  ... ... ... басқа, қызметтерi халықаралық стандарттарға толық сәйкес келетiншетелдiк қатысумен банктердiң еншiлес банктерi  де  бар.  Бұлар-  ABN,  ... ... ... ... ... ...  халықаралық  стандарт  талаптарынакөшуге байланысты,  банктер  ...  ...  ...  ...  арттыруғатиiс. Бұл түсiнiктi, өйткенi қаржы институтының  ұзақ  мерзiмдi  тұрақтылығытұрғысынан, меншiк капиталдың  жеткiлiктi  ...  ...  ...  ... ... ... банктiң, банктердiң меншiк капиталды арттыру, сондай-ақ  банктердiң  халықаралық  стандартарға  көшу  ...  ...   ... 1999 ... ... теңгенiң құнсыздануын да ауыртпалықсыз  бастанкешiруге мүмкiндiк бердi.  Қаржы  дағдарысының  нәтижесiнде  Ресей  банктерiжүйесiнiң  капиталдары  ...   рет   ...   ...   банк   ...   ...   банк   ...   ...    банктердiңэкономиканың нақты секторының  ...  мен  ...  ... ... ... ... шектеуi бiздiң  банк  жүйесiн  ... ... ... ... ... күнi банк жүйесiнiң жиынтық меншiк капиталы 114 млрд.  теңгегенемесе 774  млн.  АҚШ  ...  ...  ТМД  ...  ...  бiр  банккешаққанда меншiк капиталының мөлшерi бойынша Қазақстан  алда  болса  да  ... ...  млн.   ...  банк  ...  капиталандыру  әлi  детұрақты даму мен ... ... ... ...  ...  ... де жеткiлiксiз. Осыған байланысты Ұлттық Банк жаңадан ...  ...  2  ...  ...  ...  жарғылық  капитал  белгiледi.   Бұл   банкқұрылымдарының  бiрiгуiне  ...  ...  ...  ...  ...   ... ...  жұмыс  iстейтiн  банктердiң  ширегiне  ...  ...  ...  ...  ...  ...  ...  кейiн  олардың  негiзгiқаржылық  және   сапа   көрсеткiштерi   ...   ...   ...   ... қатарынан көрiнуге мүмкiндiк бередi. /14/Ұлттық Банк банк санын қысқартуға ұмтылмайды, керiсiнше, әрбiр банктiңтаратылуы бүкiл елдiң банк жүйесiн беделiн кетiруi мүмкiн және бұл өте  ... ұзақ  ...  ...  ...  Сондықтан  және  Қазақстанның  ауқымдыаумағын  ескере  отырып  және  ...   банк   ...   ... ... ... Банк банк  ...  нарығында   өзiнiңорнын  нық  алатын  ...  ...  ...  ...  ...   ... ... банктер үшiн Астана  және Алматы қалаларында  орналасқанбанктермен   ...   ...   ...   ...   ...    даңгейдебелгiленген. Аймақтық банктердiң меншiк капиталының ең төменгi  мөлшерi  500млн. теңгеден кем  болмауға,  басқа  ...  ...  ...  1  ... артық болуға тиiс. Қазiргi уақытта 34  банктiң  меншiк  ... 1 ... тең ... одан артық.Нарық  жағдайының  тұрақтандырылған  және  инфляция  деңгейiнiң  жалпытөмендеу жағдайында, банк институттары үшiн ... ...  ... ... ... ...  несиелеу  үшiн  белгiленген  жағдайларжасалуда.  Атап  ...  ...  Банк  ...  ...   ... жолымен экономиканың нақты секторының кәсiпорындарын белсендi  түрденесиелейтiн екiншi деңгейдегi банктердi қайта қаржыландырады.Ұлттық банктің ақша-несие  саясатының  ...  және  ...  ...   ...   ...   бағыттары   инфляцияның   деңгейін   ...  ...  ...  тұру  ...  ...  ...   банк   ... көрсеткіштері: 2007 жылы 7,0%-9,0%-дан, 2008  жылы  6,5%-7,5%-дан және 2009 жылы 6,0%-7,0%-дан аспауы керек;Ұлттық экономика дамуының тұрақты ...  яғни  2006  жылы  ... 6-7% ... нақты деңгейі 8,4% шамада орын  алып,  белгіленгенмөлшерден 1,5%-ға артық  орын  ...  ал  ...  ...  орын  ... 2007 жылы ... деңгейі межелеген  7-9%  шамадан  асып  кетіп,оның  жалпы  шамасы  15%  мөлшерінде   ...   ...   ... ... Қазақстан  Республикасының  биылғы  2008  ...  ... ... 9 ... ... ... ... межеге жеткендігін  көреаламыз.2007-2010 жылға арналған ақша-несиелік реттеу бағдарламасының  ... ... ... 3-ші ... ... ... /14/Кесте 3- 2007-2010 жылдарға арналған ақша-несие саясатының ...                     |2007      |2008      |2009     |2010     ... ... ... %       |9-10      |5-7       |4-6      |4-6      ... (ТБИ) орташа, %         |9-10      |6-8       |5-7      |5-7      ... ... ... %     |9,0       |7-8       |7        |6,5      ||ҚҰБ ... алтын-валюта           |4852      |5156      |5679     |6438     ... АҚШ ...          |          |          |         |         ... %                    |54,5      |6,3       |10,1     |13,4     ... ... млрд ...          |312       |411       |495      |574      ... %                    |50        |31,6      |20,3     |16,1     ... ... млрд ...          |1026      |1325      |1607     |1898     ... %                    |34,2      |29,1      |21,3     |18,1     ... ... ...  |780       |972       |1183     |1407     ... млрд ...          |          |          |         |         ... %                    |29,4      |24,6      |21,7     |18,1     ... ... ...      |940       |1225      |1520     |1844     ... теңге              |          |          |         |         ... %                    |39,8      |30,3      |24,1     |21,3     ... ...        |10-11     |9-10,5    |8-9,5    |7-9      ... ... бойынша     |          |          |         |         ... ... ...   %    |          |          |         |         ... ... берілген        |14,5      |12-13,5   |11-13    |10-12    ... ... ... ...          |          |         |         ... ... %           |          |          |         |         ... ... ... банк iсi ... қызмет аясын едәуiр кеңiттiжәне  банк  қызметтерi  пәрмендi  ...  ...  кең   банк   ...  өзiнiң  өнiмдерiн  нақты   тұтынушыларға   ықтимал   клиенттергебағыттайды.Қазақстанда  барлық  банктердiң  75%  ...   ...   ... ...  осы  ...  ...  шоғырланған.  Қазiргi  уақыттаАлматы қаласын аймақтық  ...  ...  ...  ...  тұжырымдамасынiске асыру жөнiндегi iс-шаралар жоспары жүзеге асырылуда.Соңғы жылдары  банктер  ...  ...  ...  ...  ...  ...  ...  жөнiндегi  компаниялар,  сондай-ақөнеркәсiптiк, сауда және басқа да ... ...  ...  ...  топтарының  бөлiгi  болып  қалуда.  Осыған  банк   қадағалауы,   ... ... ... ... жаңа  ...  және  ... ... қабылдануы негiз болды.Банк қызметiн реттеу жеке банк те, сондай-ақ бiрiктiрiлген негiзде ... банк тобы ... да ... ... ... бiр тұлғаның осы  топқажатқызу өлшемi банктiң шешiм қабылдауына оның  ықпал  ету  мүмкiндiгi  болыптабылады. Ұлттық Банк ... ... ...  ...  қатар,банк  қызметiндегi  тәуекелдердi  басқару  жөнiндегi   ...   ... күнi ТМД ... ... ... ең ...  қаржылықжағынан тұрақты және серпiндi  дамушы  ел  болып  танылады.  ...  ... банк ... ... ... және ... көрсеткiштер  дәлелболады.2.3 Қазақстан Республикасының ақша несие жүйесінің бүгінгі қаржылықдағдарыс кезіндегі даму барысыБүгiнгi  күнi  Қазақстан  Республикасы  ...   ...   ... ... ...  қарай  отырып,  оларды  бiрнеше  көрсеткiштергебөлуге болады:1) ықпал ету ... ... ... және ... ... ... ... ету әдiстерi реттелетiн объектiге  тiкелей  ...  ... ... олар  ...  ...  ...  ...  тән,  сондай-ақ  нарықтық  экономикалы  елдерде  мына  тарихиерекшелiктерге орай пайдаланылады:2) ... ... ... ... ... - ақша ұсынысымен ақша сұранысы;3) реттеу барысында  белгiленетiн параметрлер бойынша сандықжәне сапалық;4) уақыт ... ... ... реттеудiң қысқажәне ұзақ мерзiмдi құралдары;5) ықпал ету ... ... ... және iрiктемелi; /11/Жалпы  құралдар  ақша  нарығында  қалыптасатын   қатынастар   ... ... ...  ...  ...  ...  Iрiктемелi  әдiстербасқарылатын объектiлердi саралауды (мысалы,  ...  ...  ... ... ... ... Банк ұлттық валютаның ішкі және сыртқы тұрақтылығын  қамтамасызетсе, енді соңғы өзгерістерге сәйкес Ұлттық  банктің  негізгі  мақсаты  ... ... ету ... табылады.Ұлттық Банк Еуроодақтың стандарттарына және негізгі мақсаты айырбастаубағамынан бағалардың тұрақтылығын қамтамасыз етуге ықпал ететін  инфляциялықшектеу  қағидаларына  көшу  ...  ...  ...   ...   ... ...  туындады.  Әрине,  ақша-несие  саясатын  жүзеге  асырубарысында туындауы мүмкін кез-келген басқа міндеттер  мен  ...  ... ... болады.Инфляциялық шектеу принципінің басты ерекшелігі оның келешекке қарауы,атап  айтқанда,  ...  ...  орта  және  ұзақ  ...  ... ... ... ... отырып,  ақша-несие  саясатының  параметрлерінқабылдау болып табылады.Ұлттық   Банк   ...   ...   ...   ...    үшінжауапкершілікті  арттыру  үшін  инфляциялы  шектеу  қағидасын   ...  ...  ...  (базалық  инфляция)  индексін  ...   ала   ... ...  ...  ...  ...  ...  ҚазақстанРспубликасының Үкіметі Ұлттық банкпен  бірлесе  ...  ...  ... әдістемесін әзірлейді. /12/Трансмиссиялық тетік әзірлеу жөніндегі жұмыстар басталды,  ол  ретіндеРЕПО операциялары жөніндегі мөлшерлеме қабылданатын  ...  ...  ... ...  базалық  инфляцияның  өзгеруін  бағалауға  мүмкіндікбереді.  ...  үлгі  ...  ...  ...  қатаң  сақтаудықамтамасыз етуге мүмкіндік береді  және  ...  ...  ... ... ықпал етеді.Қазіргі таңда ақша-несие саясатын жүзеге  асыруда  онымен  ...  ... ... мәселелер тобын айта кету қажет, олар өздеріне ерекше оларға:• Экономиканың жаппай қызуы,• ... ... ... ... ... ... ... азаюы.Осыған байланысты инфляция  тек  қана  Ұлттық  банк  бақылауында  ... ... ол кең ... ... ішкі  және  ...  ... ... отыр. Макроэкономикалық көрсеткіштер мен  инфляция  арасындағыбайланысты  ...  ...  ...  банк  ...  ...   ...... шараларға әсер ету әдістерін қолдануда.Сондықтан жоғарыда аталған мәселелерді шешу  үшін  ...  ... бірі  ...  ...  ...  ...  негізде  өсіру  қолғаалынып отыр. Осыған ... ...  банк  2005  жылы  ...  ... реттеуді кеңейтті.  Оларға:  ақша-несие  саясаттарын  оптимизациялау,салымдардың  ...  ...  ...   ...   ...   ... шығуы, қайта қаржыландыру  операциялары.  Осы  қайта  ... ... ... ... ... өсіруді қолға алды.  Қаржырыногын қайта қаржыландыру пайыздары арқылы кварталдар ... ...  ... ... ... ...  ...  бағыттары  бойынша  қызмететуге мүмкіндік береді.Ұлттық  банк  бұл  ...   ...   ...   ...   ... Себебі, Қазақстанға капитал ағымы пайыз  қойылымына  байланыссызболып отыр. Оның мөлшері ...  ...  ...  Яғни  ол  ...  ...  ...  ал   ...   капитал   ағымдарынакерісінше  тосқауыл  қояды.  Сонымен  қатар  қазақстандық  ...  ...   ...   ...   интервенцияланбаған,   бағалы   қағаздарнарығында   нақтылы   қысқа   мерзімді   ...   ...   ... пайыздар оларды ынталандырмай отыр.Ұлттық  банк  арқылы   коммерциялық   ...   ...   ... ... ... ... болады.Елдің макроэкономиклық тұрақтылығы, қаржы секторының жедел әрі  сапалыдамуы,  ...  ...  ...  экономикалық  жағдайлың  жақсаруы  Ұлттықбанктің  жаңа  ...  ...  ...  ...  ...  ...  Бұл   банкстратегиясы ақша-несие саясатиын нақты жүргізуге,  осы  арқылы  коммерциялықбанктердің  қызметтері  мен  ...  ...  және   ақша   ... ... қоюда.Биылғы  жылы  Қазақстан алғаш рет әлемдік экономикалық форумның екіншіжүйесінің  анализдерінен  өтіп,  өз  кезегінде   ТМД   ...    ...  ...  орынға  ие болды.  Ол   өсімнің   бәсекеге   ...  ... 61 орын ... 75),   ...  бәсеке  қабілеті  бойынша  62  орын(Ресей 74).Бүгінгі таңдағы ақша-несие  ...  ...  ...  белгіленгенинфляция мөлшерінің  тұрақты  деңгейін  сақтау  және  елдегі  қазіргі  болыпжатқан қаржылық, ...  беру  ...  ...  ...  ...  реттеуболып табылады.  2007  жылы  еліміздегі  инфляция  деңгейінің  ...  ... Оның ... мемлекеттік есептеу мекемелері 9-10%  шамасында  депболжаса, ал тәуелсіз сараптаушы орындар инфляция 2007 жылы 15-20%  ... ... деп ... жылдың тоғызыншы айынан басталған инфляцияның  кең  ауқымды  орыналуы негізінен экономиканың келесі салаларында орын  алды:  астық  ... ... ... ... сатып алушылардың  жоғарғы  сұранысы,  нан  жәнежалпы тағам өнімдерінің ...  ...  ...  өсіп  ... елде энергия және газ  бағасы  тарифтеріінң  күрт  өсуі,  осыныңсалдарынан  ...  ...  ...  ...  ...  өндіріс   пенөнеркәсіп бағалары өсуде.Ал еліміздегі қаржы нарығындағы туындап отырған мәселе  несие  ... ... оның ... өсіп кетуі бұл негізінен әлемде  орын  алыпотырған қаржылық дағдарысқа байланысты  және  қаржылық  дағдарыстан  сақтануүшін ... ... ... Банк  ...  отырған  шаралар  негізінде  орыналуда.Қазақстандағы алдағы жылдарға инфляция  ...  ...  ... 2010 ... ... ...  жоспарланған  шамада  белгіленген:/7, 45 б/Кесте 4 - Қазақстан ... ... ...  ...  ...  ...  ...  жылдар  аралығындағы  инфляцияның  деңгейініңболжам көрсеткіштері|           |2003   |2004   |2005                                         ...           |6,7               |7,9     |8,4     |10    |15    ||%       |              |                  |        |        |      |      ||        |              |                  |        |        |      |      ||        |              |                  |        |        |      |      ||        |              |                  |        |        |      |      ||        |              |                  |        |        |      |      ||        |              |                  |        |        |      |      ||        |              |                  |        |        |      |      ||        |              |                  |        |        |      |      ||        |              |                  |        |        |      |      ||        |              |                  |        |        |      |      ||        |              |                  |        |        |      |      ||        |              |                  |        |        |      |      ||        |              |                  |        |        |      |      ||        |              |                  |        |        |      |      ||        |              |                  |        |        |      |      ||        |              |                  |        |        |      |      ||        |              |                  |        |        |      |      ... 1 – ... ... ... ... инфляцияның деңейiСондай-ақ  2008  жылғы  инфляцияның  одан  да  әрі  үдей  ...  ...  ...  әлемдік  қаржы  дағдарысы  себепші  болуда.  Осы  ... ... ... ...  ...  ...  ...  экономиканыңдағдарысқа  ұшырауы,  тұрақсыздықтың  орын   алуы  және  ірі  ... ... ... ... ... орын ... ҚР ... агенттігінің  болжам мәліметтері  бойынша  2007жылы инфляцияның жылдық пайыз мөлшері 10% шамасында,  ал  биылғы  2008  ... ... 13-15%, 2009 жылы ...  ...  9%  ...  ... Жалпы  еліміздегі  2005  жылдан  бергі  ЖҰӨ  мен  инфляцияның  ... ... ... көре аламыз. /16/|                                       |       |       |         ||                                       |       |       |         ||                                       |       |       |         ||1. ... ... ...        |       |       |         ... ...                       |34     |33     |33       ... ...                            |       |       |         ...                            |2      |1      |1        ...                         |-      |-      |-        ... капиталы қатысуымен:             |16     |15     |14       ... ...                            |       |       |         ||- 100% / 50%- ден аса:                 |10/4   |10/4   |10/4     ... ...                            |       |       |         ... ...                       |10     |10     |10       ||2. ... ...             |37     |44     |49       ||3. ...                          |35     |37     |37       ||4. ... ...              |2      |2      |2        ||5. ... да ...                    |47     |54     |56       ... состояние банковского сектора на 1 июля 2009 года» //    ... ... №8, 2009г. 2-6 стр.                             ... ... ...  жағдайын  сипаттай  келе,  банктерде«қысқа  мерзімдегі  ақшалар»  жинақталып  ...  атап  өту   ...   ... ... ... 2-3 жіне одан да  ұзақ  ...  ...  қажет.Осылайша,  нақты  секторды  ұзақ  мерзімді  несиелеу  болашағы  коммерциялықбанктерде ұзақ  ...  ...  ...  ...  ...  ... күні  орта  және  ұзақ  мерзімді  несиелердің  үлесі  ...  ... ... ... ... экономиканың нақты  секторының  сұранысынтолық қанағаттандыра алмай отыр.6-кесте .  ЕДБ-дің нақты секторға берген несиелері|           ...    ...    ...    |12,2008ж    |12,2009ж    ||           |млн. т.     |млн. т.     |млн. т.     |млн. т.     |млн. т.     ||           ...       ...       ...       ...       ...       || | | | | | | | | | | ... ... |148830 |100,0 |276218 |100,0|489804  |100,0  |672413  |100,0  |781805  |100,0  |  ...  ...  ... |140607 |94,5 |261570 |94,7 |458989 |93,7 |613913 |91,3 ... | ... ... |63534 |42,7 |126709 |45,9 |129777 |26,5 ... |286274 |36,6 | |Шетел валютасында |77073 |51,8 |134861 |48,8 |329212|67,2 |420530 |62,5 |413840 |52,9 | |Бұл  ...  ...  ...  ...   ...   ...   ... үлесі 90-93%  екенін  көруімізге  болады.  Яғни,  несие  банктертабысының  ең  көп  ...  ...   ...   тұлғалардың   қызметібанктердің қызметіне тікелей әсер етеді.Енді келесі суреттен еліміздегі жеке тұлғаларға берілген несиелердіңөімін талдап ... | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | || | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | || | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | || | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | || | | | | | | | ... 3 – Жеке ... ... ... жыл ... үлесіЖоғарыдағы екі суреттен келесідей  қорытынды  шығаруға  болады.  Яғни,Еуразиялық банктің жалпы жеке тұлғаларды  несиелеу  ...  ... келе ...  оның  2008  жылғы  ...  ...  ...  ... аз ... анық ... ... бойынша 2006  жылы  несиелеуүлесі 530%-ды, 2007 жылы 94%-ды ... ал 2008 жылы ...  өсу  ... ал 2009 экономикада несиелеу біршама өсіп, өткен  жылмен  салыстырғанда86% өсті.Бүкіләлемдік  қаржы  ...  ТМД  ...   ...   ең   ... әсер етуі еліміздің қаржы жүйесінің нарықтық  ...  ... ...  ...  ...  ...  ...  көрсетеді.Мұның бір себебі  осы  уақытқа  дейін  еліміздегі  екінші  деңгейлі  ...  ...  ...  ...   ...   ...   жүйелерінен,шетелдік ір банктерден төмен  пайызбен  алып,  отандық  экономика  ... ... Ал ... орын ала сала ...  ...  банктердереу несипе беруді азайтты, немесе мүлдем тоқтатты,  ол  банктер  ... ... яғни ... ... ете бастады және олардың  да  несиепайызы өсіп кетті. Осының салдарынан ... ... ... ...  орыналып, қаржы саласы тоқырауға ұшырады.Орын алған қаржылық  ...  ...  ...  үшін  ...  ...  ...  ...  экономикаға  бағыныштылығын  азайту,   ... ... ...  ...  ...  бағытынанарылу, өңдеу өнеркәсібін  дамыту,  банк  жүйесін  одан  әрі  жетілдіру  жәнеҰлттық Банк пен ... ... ...  ...  ...  ... ... ұйымдастыру болып табылады.ҚОРЫТЫНДЫҚорыта   келгенде,   еліміздің   Ұлттық   Банкінің   бүгіндегі   ... ... ... ... ...  ...  ...  саясатыныңдамыған елдердегі стандарттарына өтуіне байланысты болып отыр.  Оның  негізі2004 жылы 1 қаңтарынан бастап ... ...  ...  ...  ...  ...  тұрақтылығын  сақтау,  яғни  ақша-несие  ...  ...  ...  ...   ақша   ...   ...   ...   болыптабылмайды.   Яғни  Ұлттық  Банк  ...  ...  ...  ...  ...   ...   ...   елдің   төлем   ...  ...  ...  ету,  ...  ...   және   ...  ...  қаржы  жүйесінің  тұрақтылығын  қамтамасыз  ету   болыптабылады.Ұлттық  Банктің  ақша-несие  саясатындағы  ...  ...   ...  ...  ...  ету  үшін  ...   ...   уақыттардағысаясаттарын  алдағы  жылдарға  ...  ...  ...  қатаң  түрдежүргізуге  бағытталып  отыр.  Осы  саясат  ...  ...   ... және ...  Банк  ...  таргеттеу  бойынша  Еуропалықкеңістіктің стандарттарына өту барысындағы шараларын айтып кетуге ...  ...  мен  ...  ...  ... отырып Ұлттық Банк оларды реттеудегі комплексті  шараларға  әсер  етуәдістерін қолдануда. ... ... ... ... шешу үшін  ақша-несие саясаты құралдарының бірі  пайыз  саясатын  қысқа  мерзімдегі  негіздеөсіру қолға алынып ... ... ... ... Банк 2005 жылы  ...   арқылы   реттеуді   ...   ...   ...   ... ... ...  мерзімдерін  белгілеу,  қысқа  мерзімдіноталардың айналысқа  ...  ...  ...  операциялары.  Осы  қайтақаржыландыру  елдегі  инфляцияны  төмендету  мақсатында  пайыздарды  өсірудіқолға алды.Ал ... ... ... ... ...  ...  ... дағдарыстың әсері салдарынан несие берудің тоқтатылуы  ...  ... өсіп  ...  бұл  ...  ...  орын  алып  ...  ...  байланысты  және  қаржылық  дағдарыстан  сақтану  үшін   ... ... Банк ... ... ... ... орын алуда.Сондықтан  Ұлттық  Банктің  негізгі  және  басты  міндеттерінің   ... ... ең ... әдіс ... ... ...  ...  қысқамерзімді қойылымдарын енгізу болып табылады. Яғни, Ұлттық Банк өзінің  ақша-несие саясатын жүзеге асыруда  ...  ...  ...  ... іске асырады. Биылғы  жылы  Ұлттық  Банк  инфляцияның  ...  ... ... ... мерзімді пайыз  қойылымын  екі  мәрте  өсірді.  ... ...  ...  2005  ...  1-ші  ...  ...  РЕПО  ... қойылымының өсуімен көрініс тапты.ҚОЛДАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР1. С.Б. Мақыш, Оқу құралы  “Ақша айналысы және  несие”  –  Алматы,     ...  2004 ж. – 248 ...  ...  ...  ...   ...    Под. Ред.  О.И  Лаврушина,   ...  - ... ... Абрамова  М.А.,    Александрова  Л.С.   ...   ...  ...  ...   ... пособие – Москва , 1996г.4. Баян Көшенова, Оқу құралы   ...  ...  ...  ...  ... ... ... 2000ж.5. Сайденов А.Г. «О перспективах развития  ...  ...  ...  направлениях  деятельности  Национального  Банка»   //   ... №12, - 2004  г. 2-4 ... ... Ш.  ... банк ... ТМД ... бiрiншi  орында:“Центркредит” банкiнiң директорымен сұхбат // Дала мен қала. – 2004.-1қазан (№39).-13 бет.7. Сайденов А. Г.  «О ... ... ... политики  идругих  направлениях  деятельности  ...  ...   //   ... №10, - 2005  г. 2-4 ... ... А.К. ... ... SWOT-анализ»   //  БанкиҚазахстана, №10, - 2005  г. 56-61 стр.9. “Қазақстан Республикасының ... ... ...   ...  ... күшi бар Жарлығы, 1995 жылғы 30 наурыздағы, №2155;10.  «О международных резервах и ... ... // ...  Банк  ... №33 от 17 октября 2005 года)   ...  ...  2005  ... ...  ... мәліметтер»  // Банки Казахстан, 2008 г. №10. 89стр12. Н. Ә. Назарбаев.  «Қазақстан  ...  ...  ...  қабілетті  50елдің қатарына кіру стратегиясы» Жолдауы,   Астана, 2006 жыл, 1 наурыз.13. Вестник Национального банка РК ,  2008 ж. ... ... ... ... – 2007г.- 446 с.15.  ...   несие,   банктер:   Оқулық  /   Ғ.С.  Сейiтқасымов.  –  Алматы:Экономика,  2001, - 466 б.16.  «О ... на ... ... // Банки Казахстана, №9, - 2008 г. 2-7 стр.17.  «Текущее ... ... ... на 1 июля 2007 ... //  ... №8, 2008 г.18. Национальный Банк Республики Казахстан ... №33 от  7  ... ... ... перехода Казахстана на инфляционное  таргетирование»   //Сембиева Л.М., ... ... №9, 2007 г.  
        
      

Пән: Қаржы
Жұмыс түрі: Курстық жұмыс
Көлемі: 30 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 700 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Ақша-несие саясатының теориялары8 бет
Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкінің ақша-несие саясатының ерекшеліктері және оның нарық кезеңіңде тауарлар мен ақша нарығындағы тепе-теңдікке әсері28 бет
Қазақстан Республикасы ұлттық банкінің ақша-несие саясатын жетілдіру бағыттары9 бет
"Ақша-несие саясаты"7 бет
"Макроэкономикалық көрсеткіштер"4 бет
"Тіл және ұлттық мінез."16 бет
10 сынып оқушыларына ұлттық киім стиліндегі киім үлгісін дәстүрлі емес әдістер негізінде әзірлеуге үйрету68 бет
1922-1924 жж. ақша реформалары9 бет
1922-1924 жж. ақша реформасын жүргізудін, себептері және оның мазмұны6 бет
«Қоғамдық ұдайы өндірістегі ақшаның мәні, функциялары және рөлі»6 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь