Ер Шотан (1705-1786)

1999ж сәуір айының 14-і сәрсенбінің сәтті күні, еркіндік аңсаған ел үшін, атамекен жер үшін ерен ерлігімен жадымыздан мәңгілік орын алған мәңгілік аяулы,асыл ерлігіміздің бірі Жары Назарұлы Ер Шотан туралы тарихи-шежіре дастанымызды бастады
Меннен бұрында күміс күмей,шешен тілдің жүирігі ақындармен жыраулар мұндаған үлгілі ұлы жыр дастандар жазып немесе ауышса жырсып, ол жыр дастандар халқымыздың тарихи асыл мұрасына сол жыр дастандардың қай мезгілде, қай жерде,қай елде, кім жазғанын әдебиет тарих танушы,зертеуші ғалымдарымыз анықтай алмай іздегенмен ізін таппай жатады. Халқымызға ортақ шежіре ізімен әрине сізбен біздің,ортақ ата-бабаларымыздың шежіресі толығырақ танысып өткенімді айтқа бұйырмассыз.
“Ер Шотан” тарихи шежіре дастанымның тарихи-шежіре дерегінен, әдеби көркемдігінен жанылған жерім болса алдын ала кешірім сораймын. Себебі бәрін анық білеуші тек қана аса қамқор,ерекше мейірімді, рақымды бір Алла Тағала жаратқан ием шындық жолымен жемісті жыр жаздырып талабыма таусылмас күш беріп,ақындық шабытымды шындық нұрымен Рейімбайұлы. Қ шалқытқан
Сондай ел қорғаған батырлардың бірі де берегейі жары Шотан батыр. Түрікменадай Атақозы,Қонанорыс Лабақпен Шабай, олжашы Құлбен Қосқұлақ Бекет, Есембет Бердібек батырлар сияықты халық тағдыры толқыға түскен заманда елін қорғау үшін, ата қонысы үшін орыс отаршауларына, қалмақ жауласшыларына, Хиуа басқыншыларына қарсы талай қанды қырғынды бастан кешкен.Ел ішінде,жау өтінде дүркін жауға қасқайып қарсы тұрған талай майданда қолбастап қан кешкен. Орыс патшалығының саясатына көнбей Хиуа, түркімен басқыншыларына қарсы қол бастап неше бір жорықтырға қатысқан сөйтіп Жем,Сағыз,Маңғыстау өніріне ірге тебеуіне ұйытқы болған. Ұйдаса қозғалған Адай тайпасы ірге тепкен үш қиянның бірі Маңғыстау-жері бабаларымыздың қасиетті аймақты қылыштың жүзімен найзаның ұшымен қорғап өткен сол батырлардың бірі Жары Шотан деп, жоғарыда айттық сол батыр бабалардың ішенде Жары Шотанның тұлғасы бөлек. Оның өміріне терең болсақ, толған батырлық, билік ерлік ел бастаған қайраткерлік, қайытпас қайсарлықты көруге болады.
Жарыұлы Назар 16 жасында Ақкете Балпыш байдың қызы қалыңдығы-Қобажанға ұйленгенмен 7 жыл бір бала сүй алмай, сырты бүтін іші дертпен өмірі өте береді... Бір күні Құбажан енесіне түнде әкем Балпыш Қарығым! Күйеу балам Назарды, құда-қадағайларымды сүйіндір. Ол үшін ата-ене Назарға өздері қалаған қызын екіншісін келіндікке алсын. Алла сәтін,салса сол келіні жыл өткен сол ат басындай ұл туар келісімінен ұлды етегіне сал! өзін туғандай бақ, тәрбиеле! Сәті келгенде өзіңдей ұлды боларсың. Ақбатамды қабыл ал, Құба жаным!-деп ақбасын беріп түсімнен ғайып болды. Ал ене кеңесіп, Назарға екінші әйел алыңыз. Мен тату тірлік құруға әзірмін!-деді.Енесі қуанған Құбансанды бауырына басып, егіліп жылап қол берді.
...Жаулы ұрпақтар Құбажаның түсін жақсылықа жорық Төле бидің төрелігінен соң, Беріш Айтболат байдын ару қызы Мақпал жанды құда түсіп, ырзаласып, Назарға сәтімен бұйырған күні қосады.
Шотан батыр ұрпақтары жөніндегі шежірелік деректерді Сәтенұлы Досайдың (тоқсан жасында 1881 жылы дүниеден өтті ) 75жасында – 1866жылы өз аузынан жазып алынған-Атабай немересі Әбішұлы Оспан ағамыз. Осы күнге дейін жалықтырып Оспан ағамыз жинақталған шежіре нұсқасын ұсынып отырмыз.
Шотан ұрпақтары шежіресін Шотан,- Сарқұл,- Көсеп,- Қожаахмет,Сәтенұлы Досайдан жазып алған Шотан Сарқұл,- Көсеп,- Еламан,- Атабай,- Әбішұлы Оспан жинақтаған (Р.К)
Әлқисса, Шотан 18 жасқа жетіп әкесі- Назардың 5000 мың жылқысынан еріге лайық тұлпар тандап мінуге жылқыға аттанды.Қыдыр көрген Назарда тұнғыш ұлының ат жалын тартып мініп,ел қорғаны ерлердің санатына қосылар бастағаныны аса қамқор,ерекше рақымды Аллаға мың шүкіршілік етті.
        
        Ер  Шотан  (1705-1786)1999ж сәуір айының 14-і сәрсенбінің сәтті ...  ...  ... ... ... жер үшін ерен ерлігімен жадымыздан мәңгілік  орын  алғанмәңгілік аяулы,асыл ерлігіміздің бірі Жары Назарұлы Ер Шотан ... ... ... ...  бұрында  күміс  күмей,шешен  тілдің  жүирігі   ақындарменжыраулар мұндаған үлгілі ұлы жыр ... ... ... ... ...  ... ... халқымыздың тарихи асыл мұрасына сол  жыр  дастандардың  қаймезгілде, қай жерде,қай елде, кім ... ...  ...  ... ... ... іздегенмен ізін таппай жатады. Халқымызға ортақшежіре  ізімен  әрине  сізбен  біздің,ортақ  ата-бабаларымыздың   ... ... ... ... бұйырмассыз.“Ер Шотан” тарихи шежіре дастанымның тарихи-шежіре дерегінен, әдебикөркемдігінен жанылған жерім болса  алдын  ала  ...  ...  ... анық ... тек қана аса ... мейірімді, рақымды бір  АллаТағала жаратқан ием шындық жолымен жемісті жыр жаздырып талабыма таусылмаскүш  ...  ...  ...  ...  ...  Қ  ... ел ... батырлардың бірі де берегейі жары Шотан  батыр.Түрікменадай ...  ...  ...  ...  Құлбен  ҚосқұлақБекет, Есембет Бердібек батырлар  сияықты  халық  тағдыры  толқыға  түскензаманда елін қорғау ...  ата  ...  үшін  орыс  ...  ... Хиуа ...  қарсы  талай  қанды  қырғынды  бастанкешкен.Ел ішінде,жау өтінде  ...  ...  ...  ...  ...  ... қолбастап қан кешкен. Орыс патшалығының  саясатына  көнбей  ... ... ... қол  ...  неше  бір  ...  ... ... өніріне ірге  тебеуіне  ұйытқы  болған.  Ұйдасақозғалған  Адай  тайпасы  ірге  тепкен  үш  ...  бірі   ... ... ... ... жүзімен  найзаның  ұшымен  қорғапөткен сол батырлардың бірі Жары  Шотан  деп,  ...  ...  сол  ... ... Жары ... ... бөлек. Оның өміріне терең  болсақ,толған  батырлық,  билік  ...   ел   ...   ...   ... ... ... Назар 16 жасында Ақкете Балпыш байдың қызы  қалыңдығы-Қобажанға ұйленгенмен 7 жыл бір бала сүй ... ...  ...  іші  ... өте ... Бір күні ... енесіне түнде  әкем  Балпыш  Қарығым!Күйеу балам Назарды, құда-қадағайларымды сүйіндір. Ол үшін ата-ене Назарғаөздері қалаған қызын екіншісін  ...  ...  Алла  ...  ... жыл ... сол ат басындай ұл туар  келісімінен  ұлды  етегіне  сал!өзін  ...  бақ,  ...  Сәті  ...  ...  ұлды   ... қабыл ал, Құба жаным!-деп ақбасын беріп түсімнен ғайып болды. ... ... ... ... әйел ... Мен тату тірлік құруға  әзірмін!-деді.Енесі қуанған Құбансанды бауырына басып, егіліп жылап қол ... ... ...  түсін  жақсылықа  жорық  Төле  бидіңтөрелігінен соң, Беріш Айтболат байдын ару қызы Мақпал жанды  құда  ... ... ... ... күні ... ... ... жөніндегі шежірелік деректерді СәтенұлыДосайдың (тоқсан жасында 1881 жылы дүниеден өтті ) ...... ... ... ... ... ... Оспан ағамыз. Осы күнге дейінжалықтырып Оспан ағамыз жинақталған шежіре ... ... ...   ...   шежіресін   Шотан,-    Сарқұл,-    Көсеп,-Қожаахмет,Сәтенұлы Досайдан жазып алған Шотан  ...  ...  ... ... ... ... ...  Шотан  18  жасқа  жетіп  ...  ...  5000  ... еріге лайық тұлпар тандап мінуге жылқыға  аттанды.Қыдыр  көргенНазарда тұнғыш ұлының ат ... ... ... ...  ерлердің  санатынақосылар бастағаныны аса қамқор,ерекше рақымды Аллаға мың ... ... ат ... ... ... ... ...  біргекелген шұбар атты Шотаның қалай тандағаның сізбен өзіде  көңіл  көзімізбенкөрелік. Қоныс қандасқан.Әлқисса,1727жылдардың орта тұсынан ... ... ... ... ... араласып тұрған.1740 жылдары түрікменен Аушар  тайпасы  гараклы  ...  ... ...  шах  Хиуа  ...  ...  ...  ...  аттаныпжаулауға кіріседі сол жылы Надир шақтын ...  Хиуа  ...  ... ...  ел  ...  түрікмендермен  адайлардан  салықтыеселеп жинауға кіріседі зорлықа көнбегентүрікмендермен адайлар күш  қосып,азатық үшін күресті.Түрікмендердің көбі  ...  ...  ... қоныс аударып, көшіп кетті.Бір қатар желкенді көшелермен  Әзірбайжанеліне,Астархан  жері  не  көшті  бұрынғы  Хиуа   ...   ...   ... ел билері – құтлық, сейід, оғылша тағы басқалар. Нәдір шапқадабой сынап, қызмет ... ... ... өз ... де  алып  құныққанолар халыққа жәйсыз болды.Нәдір шақтым қысымына салғына көнбеген Адайлар салықшы-елбегілерҚұттылық, ... және ... мен ... үшін ... ... болды.  Азаттықүшін алысқан жүздеген ерлеріміздің бірі  Ер  Шотанның  Оғылшамен  ... және ... ... Оразгүл өзімен арадағы оқиғаларын  жырлайық.Мың жеті жүз қырқыншы тариқатты,Айтқанды жетімектің муса қартты“Ел үшін намыс етіп ОғылшаныЖенген  сол  тағы  ...   ... ... ... ... ... ...  жазған  ҚР-ның жазушылар  және  журналистер  одақтарының  мүшесі,  ...  ... ... 1705 жылы ... 1786 жылы ... бір  жасында  дүниеденозған.  
        
      

Пән: Әдебиет
Жұмыс түрі: Материал
Көлемі: 2 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Алаштың алдаспаны11 бет
Райымбек батыр7 бет
Қазақ аңшылығы жайындағы мақалалар жинағы90 бет
Кіші жүз қазақтарының Сырым Датов басшылыгымен жасаган көтерілісі (1783—1797 жж.)9 бет
Xix ғасырдағы салыстырмалы-тарихи тіл біліміне ғалымдардың қосқан үлесі4 бет
Ар жақта дүмбірлеген арынғазы11 бет
Валюта11 бет
Орталық азиядағы исламның радикалдану үрдісі5 бет
Қазақстанның солтүстік – батысында Ресей билігінің күшеюі (хVііі – ғасырдың ортасы мен хіх ғасырдың бірінші ширегі)30 бет
Қарқаралы ауданы8 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь