«БИАР» ЖШС-нің АҚША ҚАРАЖАТТАРЫ МЕН ОЛАРДЫ ПАЙДАЛАНУ ЖӘНЕ БӨЛУ МЕХАНИЗМІН ТАЛДАУ

КІРІСПЕ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..3
1. КӘСІПОРЫН АҚШАЛАЙ ҚАРАЖАТТАРЫН БАСҚАРУДЫҢ ТЕОРИЯЛЫҚ НЕГІЗДЕРІ
1.1 Кәсіпорынның айналым қаражаттарын басқарудың мәні ... ... ... ...5
1.2 Кәсіпорынның ақшалай қаражаттарының кәсіпорынның қаржылық жағдайының тұрақтылығын қамтамасыз етуіндегі маңызы ... ... ... ..18
1.3 Ақша ағымдарын басқарудың әдістері ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 24

2. КӘСІПОРЫННЫҢ АҚШАЛАЙ ҚАРАЖАТТАРЫН БАСҚАРУДЫ ТАЛДАУ («Кедентранссервис»АҚ Атырау қаласындағы филиалы мысалында)
2.1 Кәсіпорынның қаржы.шаруашылық қызметін талдау ... ... ... ... ... ...28
2.2 Кәсіпорынның мүлкінің құрамы мен құрылымын талдау ... ... ... ... .33
2.3 Кәсіпорынның өтімділігін талдау ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .39
2.4 Ақша қаражаттарын басқаруды талдау ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 42

3. КӘСІПОРЫННЫҢ АҚШАЛАЙ ҚАРАЖАТТАРЫН БАСҚАРУ СТРАТЕГИЯСЫН ЖЕТІЛДІРУ
3.1 Ақшалай ағымдарды басқаруды болжамдау модельдері ... ... ... ... ...52
3.2 Қаржылық менеджменттің стратегиясын, тактикасын жетілдіру жолдары ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..56
ҚОРЫТЫНДЫ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..61
ҚОЛДАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР ТІЗІМІ ... ... ... ... ... ... ... ... ... .
Қоғамымыз “Қазақстан – 2030” стратегиясында ұзақ мерзімді мақсат ретінде нарықтық экономиканы дамытуға негізделген экономикалық өсу, денсаулық сақтау, білім беру, халықтың әл-ауқаты мен жағдайын көтеру салаларын дамытуды алдына қойған. Қазақстан әлемдік тауарлар, қызметтер, еңбек ресурстары, капитал, осы заманғы идеялар мен технологиялар рыногынын шын мәнінде ажырағысыз да серпінді бөлігіне айналуы үшін біз бірнеше міндеттерді шешуіміз тиіспіз. Ол міндеттерді бірі-экономиканың тұрлаулы дамуын жай қамтамасыз етіп , ұстап тұру емес, оның өсуін басқару. Экономиканың тұрақты дамуы бізге реформалардың әлеуметтік бағытталығын күшейтуге мүмкіндік береді.»-деп айтып кеткен еді Республикамыздың Президенті Н.Ә.Назарбаев 2007ж. Қазақстан халқына арналған «Жаңа әлемдегі жаңа Қазақстан» атты Жолдауында. /1, 4-5 б/
«Қоғамдағы келісім-шарттық қатынастарды дамыту мен жеке меншік институтын нығайту үшін қосымша заңнамалық және әкімшілік шаралар, сондай-ақ даулар мен төрелік ету рәсімдерін тәуелсіз тұрғыда қарау жүйесін дамыту қажет. Шағын кәсіпкерлікті дамыту қоры халықтың кәсіпкерлік әлеуеті мен бастамашылығын іске асыруға тырысқан түрлі топтары үшін қаржы ресурстары мен сараптама жасаудың нақты қайнарына айналуға тиіс.» - деп Елбасы өзінің 2007ж. Қазақстан халқына арналған «Жаңа әлемдегі жаңа Қазақстан» атты Жолдауында айтып кеткен. /2, 6-8 б/
Еліміз тәуелсіздігін алғаннан бергі уақыттарда, әсіресе соңғы жылдары экономикалық өсім жоғары қарқын ала бастады. Алғашқы кездегі қиындықтар біртіндеп артта қалды. Қоғам өмірінің барлық салаларын дамыту арқылы халқымыздың өркениет жүйесіндегі өмір сүріп жатқан басқа елдер тірлігімен бірдей дәрежеге қол жеткізуге болатынын соңғы жылдар жемісінің нәтижелерін байқатып отыр. Өмір сапасын және деңгейін көтеру экономикалық өсудің нәтижесіне және оның жалпы жағдайына тәуелді.
Зерттеу тақырыбының өзектілігі. Нарықтық экономикада бизнесті басқару көптеген белгілермен ерекшеленеді. Біріншіден, кәсіпорынның жиынтық ресурстарының ішінде ең маңызды ресурс ретінде қаржылық ресурстар қолданылады. Екіншіден, қаржылық бейнедегі басқарушылық шешімдерді қабылдау белгісіздік жағдайында жүргізіледі. Үшіншіден, кәсіпорынның нақтылы тәуелсіздігі нәтижесінде негізгі мәселе ретінде қаржылық ресурстарды анықтау және инвестициялық саясатты ықтималды жүргізу болып табылады. Төртіншіден айналым капиталын тиімді пайдалану арқылы қаржылық жағдайды жақсарту қажет болады, ақшалай қаражаттардың ролі де жоғары мәнге ие. Кәсіпорында міндетті түрде ақшалай қаражаттар мен олардың эквиваленттерінің болуы шарт. Ақшалай қаражаттарды тиімді басқару жүйесі қаржы менеджметінде қаржылық циклды есептеумен, ақшалай қаражаттардың қозғалысын талдаудан, ақшалай қаражаттарды болжамдаудан құралады. Осы себептерге байланысты нарықтық экономика жағдайында кәсіпорын қаржыны басқаруда ақшалай қаржаттарды басқарудың мәселелері өзекті болады.
Дипломдық жұмыстың мақсаты - ақшалай қаражаттардың кәсіпорынның жағдайының тұрақтылығын қамтамасыз етуіндегі маңызын анықтау және оларды басқару стратегиясын жетілдіру.
Дипломдық жұмыстың алға қойылған мақсатына жету үшін келесідей міндеттерді шешу көзделеді:
- айналым капиталын басқарудағы ақшалай қаржаттарды басқарудың ролін және оларды басқару әдістерін анықтау;
- «Кедентранссервис»АҚ Атырау қаласындағы филиалы мысалында кәсіпорында ақшалай қаражаттарды басқаруға талдау жүргізу;
1.Әлжанова Н.Ш.Инвестициялық жобалау:Оқу құралы.-Алматы:қазақ университеті,2006.160б.
2.Мақыш С.Б.Банк ісі.Оқулық .-Алматы:ИздатМаркет,2007.471б.
3.Мақыш С.Б.Ақша айналысы және несие.Оқу құралы.-Алматы:ИздатМаркет,2004.248б.
4.Е.С.Стояновой Финансовый менеджмент 1998.33-41бб.48-56бб.
5.Л.Е.Басовский Финансовый менеджмент 1996.79-85бб.
6.Іскер адамның орысша-қазақша экономикалық түсіндірме сөздігі.Алматы,2005ж. 56-57бб.
7. Қ.Қ. Ілиясов, С. Құлпыбаев Қаржы Алматы: 2005. 471-482 бб.
8.К.Ж.Оразалин, М.М.Жантасов Орысша қазақша қазіргі уақыттағы экономикалық түсіндірме сөздігі Алматы:2004.73б.
9.Б.А.Жүнісов Жалпы экономикалық теория Алматы:2002.60б.
10.С.С.Сахариев,А.С.Сахариев Әлем экономикасы Астана:2005.6б.
11.Қ.С.Сәкібаева. Коммерциялық бәсекелестік стратегияларын құру негіздемесі //Қаз ҰУ хабаршысы 4.2006.87-91бб.
12.Ғ.С.Сейткасымов Ақша,несие,банк Алматы:2001.36-41бб.
13.А.Н.Дәуренбекова Қазақстан өнеркәсібінің индустриалдық деңгейін көтерудің экономикалық механизмі. Алматы 2005. 54-64бб.
        
        МАЗМҰНЫКІРІСПЕ..............................................................................................................31. КӘСІПОРЫН АҚШАЛАЙ ҚАРАЖАТТАРЫН БАСҚАРУДЫҢ ТЕОРИЯЛЫҚ НЕГІЗДЕРІ1.1 Кәсіпорынның айналым ... ... ... Кәсіпорынның ақшалай қаражаттарының кәсіпорынның қаржылық жағдайыныңтұрақтылығын қамтамасыз етуіндегі маңызы..............181.3 Ақша ағымдарын басқарудыңәдістері................................................242. КӘСІПОРЫННЫҢ АҚШАЛАЙ ҚАРАЖАТТАРЫН БАСҚАРУДЫ ТАЛДАУ («Кедентранссервис»АҚАтырау қаласындағы ... ... ... қаржы-шаруашылық қызметін талдау.......................282.2 Кәсіпорынның мүлкінің құрамы мен құрылымын ... ... ... Ақша ... ... ... ... ҚАРАЖАТТАРЫН БАСҚАРУ СТРАТЕГИЯСЫН ЖЕТІЛДІРУ3.1 Ақшалай ағымдарды басқаруды болжамдау модельдері...................523.2 Қаржылық менеджменттің стратегиясын, тактикасын жетілдіружолдары..................................................................................................56ҚОРЫТЫНДЫ..................................................................................................61ҚОЛДАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР ТІЗІМІ.....................................«БИАР» ... АҚША ... МЕН ... ПАЙДАЛАНУ ЖӘНЕ БӨЛУ МЕХАНИЗМІНТАЛДАУМАЗМҰНЫКІРІСПЕ………………………………………………………………………………..….…….41 КӘСІПОРЫННЫҢ АҚША ҚАРАЖАТТАРЫНЫҢ ТЕОРИЯЛЫҚ ... Ақша ... мәні ... ... ақша ... бөлу ... және есептеуәдістері...................................................................................................121.3 Кәсіпорынның ақша қаражаттары ағымын жоспарлау.....................192. «БИАР» ЖШС-нің АҚША ҚАРАЖАТТАРЫ МЕН ОЛАРДЫ ПАЙДАЛАНУ ЖӘНЕ БӨЛУМЕХАНИЗМІН ТАЛДАУ2.1 «Биар» ЖШС-нің қаржы-шаруашылық ... ... ... ... ... ... мен ... талдау...........292.3 «Биар» ЖШС-нің өтімділігінталдау..................................................352.4 «Биар» ЖШС-нің ақша қаражаттарын басқаруды талдау................373. КӘСІПОРЫННЫҢ АҚШАЛАЙ ҚАРАЖАТТАРЫН БАСҚАРУ СТРАТЕГИЯСЫН ЖЕТІЛДІРУ3.1 Ақшалай ағымдарды басқаруды болжамдау ... ... ақша ... ... ... ... ... ЖШС-нің қаржылық менеджменттің стратегиясын, тактикасынжетілдіружолдары..........................................................55ҚОРЫТЫНДЫ......................................................................................................59ҚОЛДАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕРТІЗІМІ..........................................................65Қосымшалар.....................МАЗМҰНЫКІРІСПЕ..............................................................................................................51. КәСІПОРЫН АҚШАЛАЙ ҚАРАЖАТТАРЫН БАСҚАРУДЫҢ ... ... ... айналым қаражаттарын басқарудың мәні……………81.2 Кәсіпорынның ақшалай қаражаттарының кәсіпорынның қаржылық жағдайыныңтұрақтылығын қамтамасыз етуіндегі маңызы..............271.3 Ақша ағымдарын басқарудыңәдістері................................................362. КӘСІПОРЫННЫҢ АҚШАЛАЙ ҚАРАЖАТТАРЫН ... ... ... ... ... ... ... Кәсіпорынның қаржы-шаруашылық қызметін талдау....................... 412.2 Кәсіпорынның мүлкінің құрамы мен құрылымын талдау................ .482.3 Кәсіпорынның өтімділігінталдау........................................................ .572.4 Ақша қаражаттарын басқарудыталдау............................................... .613. КӘСІПОРЫННЫҢ ... ... ... ... ЖЕТІЛДІРУ3.1 Ақшалай ағымдарды басқаруды болжамдау модельдері...................743.2 Қаржылық менеджменттің стратегиясын, тактикасын ... ... ... ... – 2030” ... ұзақ мерзімді мақсат ретінденарықтық экономиканы дамытуға негізделген экономикалық өсу, денсаулықсақтау, білім беру, халықтың әл-ауқаты мен жағдайын көтеру ... ... ... ... әлемдік тауарлар, қызметтер, еңбекресурстары, капитал, осы заманғы идеялар мен технологиялар рыногынын шынмәнінде ажырағысыз да серпінді бөлігіне ... үшін біз ... ... ... Ол ... бірі-экономиканың тұрлаулыдамуын жай қамтамасыз етіп , ұстап тұру емес, оның өсуін басқару.Экономиканың тұрақты ... ... ... ... ... ... ... айтып кеткен еді РеспубликамыздыңПрезиденті Н.Ә.Назарбаев 2007ж. Қазақстан ... ... ... ... ... атты Жолдауында. /1, 4-5 б/«Қоғамдағы келісім-шарттық қатынастарды дамыту мен жеке меншік институтыннығайту үшін қосымша заңнамалық және ... ... ... ... төрелік ету рәсімдерін тәуелсіз тұрғыда қарау жүйесін дамыту қажет.Шағын кәсіпкерлікті дамыту қоры халықтың кәсіпкерлік әлеуеті менбастамашылығын іске ... ... ... ... үшін қаржы ресурстарымен сараптама жасаудың нақты қайнарына айналуға ... - деп ... ... ... ... ... «Жаңа әлемдегі жаңа Қазақстан» аттыЖолдауында айтып кеткен. /2, 6-8 б/Еліміз тәуелсіздігін алғаннан бергі уақыттарда, ... ... ... өсім ... ... ала бастады. Алғашқы кездегі қиындықтарбіртіндеп артта қалды. Қоғам өмірінің барлық салаларын дамыту арқылыхалқымыздың өркениет жүйесіндегі өмір сүріп жатқан басқа елдер ... ... қол ... ... ... ... жемісінің нәтижелерінбайқатып отыр. Өмір сапасын және деңгейін көтеру экономикалық өсудіңнәтижесіне және оның жалпы жағдайына тәуелді.Зерттеу тақырыбының өзектілігі. Нарықтық экономикада ... ... ... ерекшеленеді. Біріншіден, кәсіпорынның жиынтықресурстарының ішінде ең маңызды ресурс ретінде қаржылық ресурстарқолданылады. Екіншіден, қаржылық бейнедегі басқарушылық шешімдерді ... ... ... ... кәсіпорынның нақтылытәуелсіздігі нәтижесінде негізгі мәселе ретінде қаржылық ресурстардыанықтау және инвестициялық саясатты ықтималды жүргізу болып табылады.Төртіншіден айналым капиталын тиімді ... ... ... ... ... ... ... қаражаттардың ролі де жоғары мәнге ие.Кәсіпорында міндетті ... ... ... мен ... ... ... Ақшалай қаражаттарды тиімді басқару жүйесі қаржы менеджметіндеқаржылық циклды есептеумен, ақшалай қаражаттардың қозғалысын талдаудан,ақшалай қаражаттарды ... ... Осы ... байланыстынарықтық экономика жағдайында кәсіпорын қаржыны басқаруда ақшалайқаржаттарды басқарудың мәселелері өзекті ... ... ... - ... ... ... ... қамтамасыз етуіндегі маңызын анықтау және оларды басқарустратегиясын жетілдіру.Дипломдық жұмыстың алға қойылған мақсатына жету үшін келесідей міндеттердішешу көзделеді:- айналым капиталын басқарудағы ... ... ... ... ... ... әдістерін анықтау;- «Кедентранссервис»АҚ Атырау қаласындағы филиалы мысалында кәсіпорындаақшалай қаражаттарды басқаруға талдау жүргізу;- кәсіпорынның ақшалай қаражаттарының қозғалысының динамикасын, ... ... ... ақшалай ағымдарды басқаруды болжамдау модельдерін пайдаланып, қаржылықменеджменттің стратегиясын, ... ... ... ... ... жұмыстың әдістемелік негізі. Бұл жұмысты жазу барысында ... ... А.Д., ... Р.С., ... В.В., Негашев Е.В. СтояноваЕ.С., Дюсенбаев К.Ш. және т.б. ... ... ... ... ... ... ... құрылымы. Дипломдық жұмыс 3 негізгі бөлімнен, кіріспе,қорытынды, қолданған ... ... ... ... ... ... саны- .Жұмыстың бірінші бөлімінде кәсіпорынның айналым капиталын басқарудағыақшалай ... ... ... ... ... ... ... жағдайға әсері, ақшалай қаражттарды басқарудың әдістеріанықталған. Екінші бөлімде «Кедентранссервис»АҚ Атырау қаласындағы филиалымысалында кәсіпорындағы ... ... ... талдау жүргізілген,кәсіпорынның ақшалай қаражаттарының қозғалысының динамикасы, қаржылық циклұзақтығы анықталған. Үшінші бөлімде ақшалай ағымдарды басқаруды болжамдаумодельдерін пайдаланып, ... ... әр ... ... әр ... ... сандық бағалау және олардың кәсіпорын балансына әсеретуін бағалау негізінде ... ... ... ... ... менеджменттің стратегиясын жетілдіру жолдарыұсынылған.МАЗМҰНЫКІРІСПЕ....................................................................................................................31 АҚША АҒЫМДАРЫН ЖОСПАРЛАУДЫҢ ТЕОРИЯЛЫҚ НЕГІЗДЕРІ1.1 Акша ағымдары туралы жалпы түсінік, мәні жәнемазмұны.......................51.2 Ақша ... ... АҚША ... ... ҚАЖЕТТІЛІГІ ЖӘНЕ ОНЫ ІСКЕ АСЫРУ2.1 Ақша ағымдарын жоспарлаудағы негізгімәселелер...................................132.2 ... ақша ... ... жағдайындағы басқару жолдарынжетілдіру..............................................................................................20ҚОРЫТЫНДЫ.......................................................................................................28ҚОЛДАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕРТІЗІМІ...........................................................30КІРІСПЕАқша ағымы – қаржылық жыл ішінде банктің табатын жәнетөлейтін ақшалай ... ... ... ... ... табылады.Ақшалай ағымның бағалануы көрінісі ең қолайлы және тиімді анализдікинвестициялық проектте жүреді. Көптеген ақшалай ағымдары 2 ... ... ... ақша ағымдарының шыққан шығындармен байланысты.Алдыңғы болжанған болжаммен бағаның көбінесе басқа ... ... ... бухгалтерлер, кәсіпкерлермен, шығарушылар. Ең бастықаржылық процесте көрсетіледі:Ақшалай ағымдар және бухгалтерлік есеп. Басқадай қате көздерге байланыстыбұл бухгалтерлік есепті әр ... ... және ... ал ... бір ... ... қорытындыға келу үшін ақша ағымы қажет.Кіріс кірген кезде шығынды санамайды капиталдың кіріс арқылы олардыңақшалай қосылғандығын керісінше амортизациялық ... ... ... ... ... Осы ... ... жұмыстың өзектілігін көрсетеді.Курстық жұмыстың мақсатына мыналар жатады:- түсімдеріне өнімдерді өткізуден алынған түсім тауарлы – материалдыққорларды жеткізуден және ... ... ... ... ... ... төленген дивиденттер мен рояльтилердің проценттері басқа да жәнеөткізуден тыс табыстар басқа түсімдер.- жұмсалуына жатады өндірістік шығындары; тауарлы – материалдық қорлардыжеткізуге ... ... және ... қызметтерге берілгенаванстар, материалдармен тауарлар үшін жеткізушілермен мердігерлергетөлемдер, жалақы бойынша төлемдер мен басқа да төлемдер, бюджетпенәлеуметтік сақтандыру органдармен бюджеттен тыс ... есеп ... ... ... да ... ... міндеттері:- бағдарламасы шеңберінде 2006 - 2008 жылдары шетелдіккорреспонденттік пунктерді құру;- материалдық – техникалық жарақтандыру ... ... ... іске ... жүзеге асыру көзделіп отыр;- жоба шеңберінде 10 – нан астам алыс және жақын шет ;- ... ... ... ... ашу ... ... шешу үшін ... компьютерлік, комуникациялық жәнебасқа да техникалық жабдық сатып алуды ... ... ... ... ... іске ... ... болжамды шығыстар 55000 мың теңгені құрайды.Жобаны іске асыру мерзімі – 2006 – 2008 жылдар. Инвестициялық жобанықаржыландыру көзі ... ... ... ... ... – 2008 ... кезеңінде Компанияның ақша ағымыныңмұнай өндіруші кәсіпорындарының өндірістік қуаттарын дамыту жер үстіобъектілерін ... ... ... және ... ... әріөнімділігі жоғары жер асты жабдығын қолдануға, компьютерлік геологиялықмодельдер негізінде кен ... ... ... ... ... құруға келіп тіреледі.Курстық жұмыстың құрылымы кіріспеден, екі бөлімнен, қорытындыдан жәнеқолданылған әдебиеттер тізімінен тұрады.1 АҚША АҒЫМДАРЫН ЖОСПАРЛАУДЫҢ ТЕОРИЯЛЫҚ ... Ақша ... ... жалпы түсінік, мәні және мазмұныАқша ағымы – қаржылық жыл ішінде банктің табатын және төлейтін ақшалайқаражаттар сомаларының арасындағы айырма болып табылады.Ақшалай ... ... ... ең ... және тиімді анализдікинвестициялық проектте жүреді.Көптеген ақшалай ағымдары 2 элементтентұрады: қажетті инвестиция, ақша ... ... ... байланысты.Алдыңғы болжанған болжаммен бағаның көбінесе басқа мамандықпен соныменқатар маркетингпен ... ... ... Ең ... ... ... және басқадай мамандығы бойынша;2.Экономикалық көріністермен көрсетілген көріністермен дайындалғандайындықпен;3.Қарсыластық тенденциялық бағалау формасы .Ақшалай ағымдар және бухгалтерлік есеп. Басқадай қате ... ... ... есепті әр түрлі біріктірулер және кірістер, ал оларкөбінесе бір келісімде болмайды, қорытындыға келу үшін ақша ... ... ... ... олар ақша ... ... ақша ... байланысты емес жартылай айналыстағы ағымдар кредитарқылы жасалады. Кіріс кірген кезде шығынды ... ... ... ... ақшалай қосылғандығын керісінше амортизациялық санау жүйесіжүреді, ақшалай ағымға тиіспейді.Тікелей әдісті қолданған жағдайдағы операциялық ... ... ақша ... ... ... ... ... өткізуден алынған түсім тауарлы – материалдыққорларды жеткізуден және қызмет көрсетуден түскен ... ... ... төленген дивиденттер мен рояльтилердің проценттері басқа да ... тыс ... ... ... ... ... өндірістік шығындары; тауарлы – материалдық қорлардыжеткізуге, жұмыстарды орындауға және көрсетілген қызметтерге берілгенаванстар, ... мен ... үшін ... мен ... ... бойынша төлемдер мен басқа да төлемдер, бюджетпенәлеуметтік сақтандыру органдарымен бюджеттен тыс қорлармен есеп айырысупроценттерді төлеу ... да ... ... ... ұзақ ... ... ... алу менсату өтелген несиелерді беру мен алу болып табылады. Инвестициялыққызметтердің нәтижесінде пайда болған ақша қаражаттары қозғалысының мысалы:1.Ақша ... ... ... ... басқада ұзақ мерзімді активтерді және материалды емесактивтерді сатудан түскен түсімдер;- қаржылық инвестицияларды өткізуден;- басқа ... ... ... ... алу;- ... ... ... алу:- күрделі жұмсалымдар;- негізгі құралдарды басқа ұзақ мерзімді активтерді және ... ... ... алу;- қаржылық инвестицияларды сатып алу;- басқа заңды тұлғаларға несие ... ... да ... ... ... ағынымен қатар инвестициялық жобаларды қорланған ақшаағымы пайдаланылады оны сипаттайды:- қорланған түсім;- қорланған жұмсалу және қорланған сальдо.Олар есепті кезеңінің әр ... ... және ... ... ... ақша ... қосындысы болып табылады.Есепті кезең қадамдарға уақыттың бөліктеріне бөлінеді. Сол уақыт ішіндеқаржы көрсеткіштерді бағалау үшін пайдаланылатын деректер жиналады.Ақша ... ақша ... ... мен жұмсалуы. Әр қадамында ақша ағымыныңмәні сипатталынады:- ... осы ... ақша ... ... ... – осы қадамдағы төлемдерге тең;- сальдо түсім мен жұмсалу арасындағы ... ... ... ... әр ... ... ақша ... тұрады:1.инвестициялық қызметтен ақша ағымы;2.операциялық қызметтен ақша ағымы;3.қаржы қызметтен ақша ... ...... ... табыс табу жөніндегі негізгіқызметі мен инвестициялық және қаржы қызметіне ... жоқ өзге де ... ... – ұзақ ... ... мен ... инвестицияларынсатып алу және сату.Қаржы қызметі – меншікті капитал мен ... ... ... ... өзгеріс нәтижесі болып табылатын кәсіпорын қызметі.Ақша ағымдарын орындармен орналастыру. ... ... ... ... ... ... келе арасындағы жағдай. Бұлардың арасындағы ақшаағымдарының ай сайын, немесе қозғалмалы ағымды ... ... – 1 Ақша ... ... ауысуы мыңЖыл0 1 2 3 4 5Ақша ағымдарының бір жүйені жүйелеген ... ... ... амортизация 20 20 20 20 203.Ескі амортизация555554.Амортизацияның өзгеруі15151515155.Амортизацияның ... ... ... ақша ... 24 24 24 24 24Ақша ағымдарының аяққы жүйесі7.Жаңа станогтың ликвидтік ... ... ... ... таза капитал1010.Ақшалай ағым операциясы22Таза ақша ағымы11.Бірлескен таза ақша ... ... Е.С. ... ... 1998.33-41 бб.Ақша ағымын бағалау көптеген көріністер көрсетеді. Ақша ағымдары бюджетпенкапитал құнының бағалануынан көрінеді. Менеджерлер ... ... ... ал ... болса ол түсуі мүмкін. Бұның біріменеджерлердің айлық ... ... ... ... ... ... 2003 жылы ... ретінде «Қазақстан темір жолы» ҰК – ның200,0 млн теңгеге бағаланған вексельдерін өтеді.Ақша экономикадағы рөлін өзінің атқаратын негізгі ... ... ... әр ... тауар айырбасы процесінен туындайтын тауарөндірушілердің формасы ретінде ақшаның ... және ... ... бір ... сипаттаиды [3].1.2 Ақша ағымдарының экономикадағы рөліАқша – бұл барлық тауарлардың құнын өлшейтін , жалпыға балама айрықшатауар.Ақшанын объективті ... ... ... және ... ... сәйкесқалыптасты. Ақша – бул тауар айналысының құралы және оның ізбасары. Тауармен ақша бір – ... ... ... ақша ... тауарайналысының да болуы мүмкін емес. Ақша тауардан бөлініп шыққанымен де, олайрықша тауар ретінде қала береді. ... ... ... ... ... алтынға жүктеледі. Сондықтан алтынның басқа тауарлардың құнынбейнелеуі, оның ең бастысы мынадай табиғи қасиетіне байланысты: ... ... ... яғни оның оңай ... ... жәнетозбайтындығы; екіншіден, құны өте жоғары, сондай – ақ, оның ... мен ... ... ... шығыны жоғары болуы.Ақша - өндіріс және бөлу процесіндегі ... ... ... ... ... ... келген экономикалық категория. Ақшаныңэкономикалық категория ретіндегі мәні, оның мынадай үш қасиетініңбіртұтастығынан байқалады:- ... ... ... ... ... ... ... формасы;- еңбек өлшемінің эаттай (материалдану) формасы.Жалпыға тікелей айырбасталу формасы, оның кез ... ... ... айырбасталатынын сипаттайды. Екіншісі тауарлардысатумен байланыссыз. Соңғы қасиеті тауар өндіруге жұмсалған еңбектің ақшакөмегімен өлшеуге болатын құнын сипаттайды.Ақшаның өзінің ... ... екі ... ... ... құнды ақшалар жәнетолық құнсыз ақшалар [4].Толық құнды ақшалар – номиналдық құны оны дайындауға кеткен нақты құныменсәйкес келетін ақшалар.Мұндай ақшаларға ... ... ... ... мыстан, күмістен жәнеалтыннан жасалғандары жатады. Металл ақшалар әр түрлі формада болған.Монета түріндегі формасы – бұл олардың соңғы формасы. ... бет жағы ... және жаны гурт деп ... ... ... – номиналдық құны нақты құнынан, яғни олардыңөндірісіне кеткен қоғамдық еңбектен жоғары болып келетін ақшалар.Оларға мыналар жатады:- құнның металдық белгілері – ... ... ... жасалған ұсақмонеталар, мысалға жез, алюминий т.б. монеталар;- құнның қағаздан жасалған белгілері.Ақшаның ... ... ... ... ... ... және баға масштабы;2.айналыс құралы;3.төлнм құралы;4.қорлану және қор жинау құралы;5.дүниежүзілік ақша [5].Ақшаның құн өлшемінің қызметі. Ақша жалпыға бірдей балама ретінде барлықтауарлардың ... ... Ақша құн ... ... ... ... аттассапасы жағынан салыстыруға келетін тауарлар құнын бейнелеу үшін тауарлардүниесіне материал беру ... ... ... та ... ... ақша ... ... өндірісіне кеткен қоғамдық қажетті еңбеколардың бірінің біріне өлшеуіне жағдай жасады. ... ... ... өнімдері сондықтан олардың құнын өзіндік құны нақты ақшалар өлшейалады.Тауар құнының ақшамен бейнеленуі оның ... деп ... Баға ... және ... қажетті қоғамдық еңбек шығыныменанықталады. Әрбір елде ақшаның өлшемі ретінде ... және ... ... қызмет ететін металдық баға белгілеу процесіндегі ақшабірлігіне бекітілетін салмақты саны баға масштабы деп аталады.Бағалардың негізінде және олардың қозғалысында құн заңы ... ... ... қызметі мен баға масштабы арасында өзара айырмашылық бар. Құн өлшемібұл мемлекетке тәуелсіз ақшаның экономикалық қызметін сипаттайды. Құнөлшемі ... құн ... ... ... Баға ... ... ... бірақ тауардың құнын көрсету үшін қызмет етеді. Бағамасштабы нарық заңына яғни сұраныс пен ұсынысқа байланысты белгіленеді [6].Ақшаның қор жинау және ... ... ... ... ... ... оның ... тауар алуды қамтамасызетумен қатар байлықты жинау құралы болып табылады. Сондықтан да адамдароларды жинақтауға немесе қорлануға тырысады. Қорлану үшін ақша ... ... ... сату және ... алу қозғалысы үзіледі.Ақшаның қор жинау қызметін толық бағалы емес ақшалар атқара алмайды, себебіолардың меншікті құны жоқ. Бұл ... ... ... ... ... ... қызметін толық бағалы емес ақшалар атқарады. Тауарөндірісі жағдайында қорлану екі формада жүзеге асырылады десе болады:1.Кәсіпорындар мен ... ... және ... ... шоттардағы солсияқты банктегі басқа шоттардағы ақшалай қаражат қалдықтары түріндеқоғамдық қорлану формасында;2.Банктегі халық салымдарында облигацияларда жинақталған жеке ... [7].2 АҚША ... ... ... ЖӘНЕ ОНЫ ІСКЕ ... Ақша ... ... негізгі мәселелеріАқша ағымындағы шығындардың құрамы әртүрлі және өнімдердің өзіндік құнынажатқызу әдісіне өндірістік көлеміне байланысты жіктеледі.Қаржы менеджментінде ақша ағымдағы шығындарды басқару ... ... ... байланыстылықта қаралады.Ақша ағымдағы шығындардың құрамын құрылымын және көлемін жоспарлауға шешімқабылдау үшін ... ... ... ... ... ... құны және алған пайда туралымәліметтер;- болатын шығындар және табыс туралы ақпарат.Егерде ... ... оны ... ... ... онда ... туралы шешім қабылдауға өткен кезеңдегі мәліметтердіпайдалануғаболады. Өндіріс ... ... ... онда ... талдау жасалынады. Олардың өндірілген көлемі оның бағасы еңбекақысы және басқа факторлардың олардың тиімділігіне әсерін бағалайды [8].Осы ... ... ... ... кәсіпорынның барлық ақшаағымдағы шығындары төмендегіше бөлінеді:- шартты-өзгермелі;- шартты-тұрақты;- аралас.Шартты-өзгермелі шығындар өндірілген өнімдердің ... ... ... ... ... тікелей пропорционалды өзгереді. Өндіріскөлемінің өсуіне байланысты олар ұлғаяды және керісінше өндіріс көлемініңазаюына байланысты кемиді. Атап кететін жай ... ... ... ... ... шамада болады.Шартты-өзгермелі шығындар өндірістік және өндірістік емес сипаттаболады.Өндірістікке қатысты өзгермелі - өзгермелі шығындарға жататындар:шикізаттар және материалдарды сатып алу, технологиялық ... ... ... ... ... ... және ... жатпайтын шартты - өзгермелі шығындарға жататындар: транспортшығыны, сатуға кеткен сауда комиссиялық жинау және ... ... олар ... ... түскен түсімнің көлеміне байланыстыболады.Тұрақты шығындардың үлесінің өсуі өндірістік тұтқаның әсер ету күшін оннанаса көбейтеді. Осыған байланысты ... ... ... ... тұтқаның әсер ету күші кәсіпорынның активтерінің құрылымынажәне айналымынан тыс активтердің үлесіне байланысты. Неғұрлым негізгіқордың құны көп болса ... ... ... ... көп ... тұрақты шығындардың үлес салмағының жоғары болуы ақша ағымдағы шығындардыбасқарылу шекарасын тарылтады;- неғұрлым өндіріс тұтқасының әсер ету күші көп болса соғұрлым ... ... ... ... ... ... ... шегін анықтаусызмүмкін емес [9].Нарықтық экономикада кәсіпкерлікпен айналысу процесінде шаруашылықпенайналысушы субъектілер ... ... және ... сатуға әртүрлішығындар шығарады.Кәсіпорынның барлық шығындарын олардың экономикалық мағынасына, жұмсалғанмақсатына қарай үш ... ... ... ... ағымдағы шығыстар;- күрделі салымдар.Ағымдағы шығындар өнімдерді өндірумен және оларды сатумен байланысты. Оларкәсіпорынның барлық шығындарының ішінде ... ең көбі және ол ... ... ... ішкі заттарды және материалдарды, негізгіөндірістік қорларды, жанар және жағар майларды, энергияны, ... ақы ... ... ... таза ... ... көлемін анықтайтын негізгі факторларыныңбірі, сөзсіз, инвестицияның, өндірістің немесе сатудың «физикалық »көлемдерінде көрінетін қызмет ... ... ... ... осы ... ... жобаларды салыстыруға арналған бұл әдісті қолдануғашектеудің қойылуы шығады: NPV үлкен мәні ... ... ... ... ... ... келе бермейді.NPV есептеуге қажетті ақпараттарды толық түсіну үшін әдеттегі ... ... ... ... ... ... сатылу көлемі және тауар бағасының көтерілуі;- жалпы шығындардың азаюы ... ... ... инвестициялық жобаның соңғы жылының аяғындағы құрылғылар құнының қалдықмәні ( ... ... ... ... ... жоба үшін ... ... инвестициялық жобаның соңғы жылының аяғындағы айналым құралдарының босауы( дебиторлар шоттарының жабылуы, тауар – материалдық қорлар қалдықтарынсату басқа кәсіпорынның акциялары мен ... сату ... ... ақша ... ... ... алғашқы жылдарындағы бастапқы инвестициялар;- инвестициялық жобаның алғашқы жылдарындағы бастапқы айналымдық құралдарғадеген ... ... ... клиенттер тарту үшін дебиторлар шоттарынкөбейту, өндірісті бастау үшін шикізат пен бөлшек заттарды алу);- құрылғыларды жөндеу және техникалық қамтамасыз ету;- өндірістік емес ... ... ... экологиялық және т.б. ).Жоғарыда айтылғандай, нәтижелік ақша ағымдары инвесторлар үшінинвестицияланған ақша сомасын қайтаруға және ... ... ... ... ... осы екі ... қалай бөлінетінін қарасырайық [10].Мысал:Кәсіпорынның 6340 $ тұратын және 4 жыл пайдалану мерзімі бар нөлдік қалдыққұнымен жаңа құрал – жабдық ... ақша ... ... ... ... ... ... әр жыл сайын 2000 $ кіріс ақша ағымын қамтамасызетеді. Кәсіпорынның ... жыл ... 2000 $ ... ақша ... ... ... жетекшілері жыл сайынғы 10 % қайтарымдеңгейінен кем болмағанда ғана инвестициялар жүргізуге рұқсат етеді.Шешуі:Ең ... ... ... таза ... ... ... есеп.Кесте – 2 КөрсеткіштерКөрсеткішЖылдарАқша сомасы, $Дисконттау көрсеткішіНақты мәніБастапқы инвестицияАқшаның жылдық ағымы Қазіргі кезде(1-4)(6340)2000 1,03,170 (6340$)6340$Қайнар көзі: Әлжанова Н.Ш. ... ... Оқу ... ... ... NPV=0, жоба ... кейінгі талдау 1000 $ кірістік ағымды 2 бөлікке бөледі:- бастапқы инвестицияның кейбір бөлігін қайтару;- инвестицияны қолданудан ... ... ... - 3 Ақша ағымдарын тарату есебі,$Жыл Осы жылға қатысты инвестицияАқша ағымыИнвестициядан қайтарым(2 графадан 10%) Инсестициянықайтару (3гр.-4 гр.)Жылдыңаяғын-ғы1234561234634049743471,41818,54Барлығы 2000200020002000634497,4347,14181,85413661502,61652,861818,1463170 ... ... Н.Ш. ... ... ... жобаның бұл бөлімінің көлемді және еңбек сыйымдылығы жоғары.Бұл мәселені түпкілікті қарастыруға ... ... ... ... ... байланысты мәселелер кешенін қарастырайық. Инвестициялықжобалаудың қаржылық бөлімінің жалпы нұсқасы қарапайым тізбекке негізделген;1.Кәсіпорынның қызметінің ... 3 жыл ... ... ... талдаужасау;2.Инвестициялық жобаны дайындау кезеңіндегі кәсіпорынның қаржылық жағдайынаталдау жасау;3.Негізгі өнім ... ... ... ... ... ... ... барысындағы пайда мен ақша ағымдарынболжамдау;5.Инвестициялық жобаның тиімділік бағасы;Кәсіпорынның бұдан бұрынғы қызметі мен ... ... ... ... ... ... ... мен оның басқару тиімділігін, несиеқабілеттілігін, өтемпаздығын көрсететін негізгі қаржылық коэффициенттерініңинтерпретациясы мен есептеулеріне келтіріледі. Әдетте бұл қиындықтуғызбайды. Қаржылық бөлімде кәсіпорынның өткен ... ... ... беру және ... ... салыстыру аса қажет. Егеринвестициялық жоба батыстық стратегиялық инвесторды тарту үшін дайындалса,онда қаржылық есепті беруін инвесторды тартқан батыс ... ... ... ... ... ... өнімдерді шығару мен өткізудің өзіндік құнқұрылымын талдау бойынша жүйелік жұмыстарды және барлық шығынныңайнымалылар ( ... ... мен сату ... ... орай ... )мен ... өндіріс көлемі өзгеруіне байланысты өзгермейтін бөлінуінқамтиды. Шығынсыздықты талдаудың негізгі мақсаты – шығынсыздық нүктесінанықтау, яғни пайданың нольдік ... ... ... ... ... ... талдаудың маңыздылығы нақты немесе жоспарланған пайданыинвестициялық жоба процесінде шығынсыздық нүктесі мен кәсіпорынның пайданыалып келетін ... ... ... ... ... ... ... неғұрлым жауапкершілігі мол бөлігі оныңинвестициялық бөлігі болып табылады, ол мыналарды қамтиды:- жоба бойынша кәсіпорынның инвестициялық ... ... ... ... ... көздерін белгілеу ( және ары қарайғыізденіс );- инвестициялық жобаны іске асыру үшін ... ... ... ... ... іске асуы есебінен түсетін пайда мен ақша ағымдарын болжау;- жоба ... ... ... іске асуы ... оның ... ... ... әдістемеліктұрғыдан өте қиын. Жобаны іске асыру нәтижесінде пайда болатын ақшаағымының көлемі, « ақшаның құны уақыт өтуіне қарай » ... ... ... ... сомалық инвестиция шамасын жабуы керек.Бұл принцип бойынша: « ... ... құны бір ... ... доллардың құнынан үлкен », яғни бір жыл ... ... ... ақша ... бір жыл ерте алынған оған көлемі тең ақша ... ... ие. Ақша ... уақыттық мәнділігін өлшейтін сипаттамасы ретіндеинвестициялық жобаны іске асыру нәтижесінде алынған ақша ағымынинвестициялаудан түскен түсімнің нормасы көрінеді.Сонымен, инвестициядан туындайтын ... ... ... ... қаржылық феноменді есепке ала отырып, оның (инвестицияның ) шамасын жабатын болса, жоба қаржылық критерийлер тұрғысынанқабылданады.Жобаның ... ... ... ... ... алу ... қарама– қайшылықты болып келеді. Әрине, уақытта өріс алған ақша ағымдарын ақшаныңсатып алушылық қабілетінің өзгеруіне байланысты қайта санау керек. ... ... ... ... ... ... қорытынды инфляциялықәсерді ескерусіз жасалуы мүмкін. Бұл ақша ағымы базасында инфляциялық жобатиімділігінің негізгі көрсеткіші анықталады [12].2.2 Компаниялардың ақша ... ... ... ... ... ... жағдайда бәсекеге қабілеттілікті құру және оны ұстаптұру үшін соңғы жылдары тұтынушыларға бағытталған бизнес концепциясықарқынды дамуда.Жалпы алғанда ... ... ... ... ... ету ... ... төмендегідей негізгі қорытындылар жасауғаболады:- фирманы рационалды « жабық » иерархиялы жүйе ретінде ал бәсекелестікмақсаттар мен ... ұзақ ... бойы ... ... ... ... және бекітіледі деп санайтын дәстүрлі пікір өз қуатынжоғалтуда;- қазіргі менеджментд философиясы жүйелі және жағдаяттық әдістергенегізделгенКомпанияның ақша ... ашық жүйе ... ... ... ... оның дер ... ... әлеуметтік –экономикалық ортаға жылдам бейімделуінде. Компанияның ақша ағымдарыныңназарынан тыс қалдырмауы тиіс ... ... ... ... ... ... мен материалдар бағасының жоғарылығын,бұйымның өмірлік кезеңдетінің қысқаруын жатқызуға болады.Осы мүмкіндіктерді қаншалықты іске асыра ... білу және ... ... ... ... ... ... – бүгінгі күннің басты талабы.Жетістікті компаниялардың ақша ағымдары сыртқы қоршамға бейімделіп қанақоймай, мүмкіндіктері жоғары ... ... ... ... ... орта қалыптастыру үшін белсенді әрекет етеді.Ешқандайда компанияның ақша ... ... ... барлықкоммерциялық қасиеттері мен жылжыту құралдары бойынша бәсекелестерінен асыптүсе алмайды. Олардың ішінен ... ... ... және ... даму тенденциясына көбірек сәйкес келетін және кәсіпорынқызметінің күшті жақтарын ең жақсы жолмен қолдана алатын ... ... ... күні ... ғылымда қойылған мақсаттарға сәйкесстратегиялардың екі түрін: портфельдік және бәсекелестік деп ... ... ... ... іс - ... және ... қызметаумақтарындағы бәсекелестік артықшылықтарын анықтап, және сол алынғанбәсекелік артықшылықтарды ары қарай бәсекелік стратегиялар шегінде ... ... ... ... ... ... болат құюқондырғыларын техникалық жетілдірулеріне және қысқа мерзімді шетелдікбәсекелестердің жаңа технологиялар күшімен төмен баға ... ... ... ... ұшырады [13.].- компания қызметінің түрлі аумақтарының арасында туындайтын синергизм;- әрекет түрлерінің стратегиялық икемділігі.Мысал ретінде ... ... ... ... ... компанияларөз сату көлемдері мен пайдаларындағы өзгерістерді бақылап отырады. Осымақсатта шетелдік нарықтарды іздей ... ... ... бір елдесату көлемі азайғанда экономикалық өрлеп жатқан басқа бір елде сату ... ... ... ... негізгі мақсаттары инвестициясалуды қажет ететін бөлімшелерді таңдау.Компанияның ақша ағымын алатын болсақ тауар портфеліндегі тауарлардыңқайсысына қаржы керек немесе ... ... ... ... ... ... бағытын анықтау.Портфельдік стратегияларға қосымша бәсекелік стратегиялар компанияның әрқызмет бөліміне не істеу қажет екенін ... ... ... ... ауык ... шешімдермен қаптап отыру қажет стержень ретіндеқарастыруға болады. Мұндай шешімдерге:- саладағы бәсекелестікті таңдау;- мақсаттарды анықтау;- бәсекелестік стратегияларды жасау және іске асыру;- ... ... ... тұруды жатқызуға болады.Жоғарыда аталған компанияның әрекеттері өзара байланысты және бір – ... ... әр бір ... шешім сала туралы ақпаратты қажететеді. Бәсекелестік стратегияны жасау және іске ... ... ... ... алға ... ... жүзеге асыру қиын. Нарықтағыжайғасымды ұстап тұру сол стратегияларының дер ... ... іске ... ... ... мен ... анықтау үшін авторкомпанияның бәсекелестіктік стратегияларын жоспарлауға қатыстыбәсекелестіктің бес күші моделін май өнімдерін ... ... ... ... ... ... құру екі ... компания әрекет ететін саланы талдау және сол саладағы бәсекестержайғасымын анықтау. Бұлар:1.жаңа бәсекелестер пайда болу қауіп – қатері;2.алмастыру – тауарлар ... болу ... ... ... ... ... ... қабілеттілігі;5.қазір әрекет етуші бәсекелестердің өзара бақталасуы.Салаға жаңа өндірістік қуат әкелетін және ... өз ... ... келетінжаңа бәсекелес компаниялардың пайда болуы тауар ұсынысын көтереді де бағағақысым көрсетеді. Бәсекелестің пайда болуы екі факторға байланысты:сұраныстың көбеюі және ... ... ... бағаның көтерілуі жаңабәсекелестерді шақыру сигналы бола алады; нарыққа ену барьерлерінің деңгейіжәне сол ... ... ... ... ... жаңа ... [14].Нарыққа енуге кедергі келтіретін барьерлері:- өндіріс масштабы: жаңа енген компанияның ақша ағымдары бірден көп ... ... ... ... ... шығындарды қажет етеді. Ал нарықтаартық тауар көлемі пайда ... ... ... ... ... ... – қатер туғызуы мүмкін;- технология мен ноу – ... қол ... ... ... ... қисығының эффектісі. Өндіріс шығындарын азайту солтауарларды өндіру тәжірибесіне байланысты;- айтарлықтай мөлшерде капитал салымын қажет етеді;- ... ... ... бақылаушы органдар іс – қимылдары;- тарифтік және тарифтік емес шектеулер болуы мүмкін.Қол жетерлік және бәсекеге ... ...... ... ... ақша ... сол ... тауарларға кетіп қалмауы үшін ұстап тұрарлық жаңабағалық ынталандырушылық жылжыту шараларын ұйымдастыруды талап ... ... баға ... ... ... ... ... ал ынталандырунемесе жылжыту шараларына қосымша шығын қажет етеді. Ол өз кезегінде бағаныжоғарлатуға әкеледі. Яғни екі жақты әсер ... Ол ... шешу ... ... ... ... іздестіру қажет.Алмастырушы тауарлардың пайда болуы тұтынушыларға олардың бағасын ғана емессонымен қатар сапалық ... ... ... ... бағасының төмен болған сайын, тұтынушы шығаратын шығыны азаяды,яғни алмастырушы – тауар ... ... ... күшейеді.Тауар – алмастырушылардың бәсекелестік күштерінің көрсеткіштері: олардыңсату көлемінің өсу қарқыны оларды ... ... ... ... ... май ... ... ретінде өсімдікті – сүтті майларды қарастырааламыз. Яғни бұл жерде айталық «Доброе» тауар маркасы «МаслоДел»компаниясының басқа тауары «Жайлау» жеңілдетілгенсары ... ... ... сары ... ... алса сонымен қатар«Вита» ЖШС – нің «Масло к чаю» тауар маркасымен бәсекелестікке түседі.Бәсекелестік саясаттың мақсатын құра ... ... ... ... ... мүмкін нарық масштабы;- нарықты өңдеу мөлшері;- стратегияның алғашқы мақсаты;«ҚазМұнайГаз» Ұлттық компаниясы» АҚ ( бұдан әрі ... ақша ... ... ... құрылым, мемлекеттің100 % үлесі бар мұнай – газ холдингі – Басқарушы компиния болып табылады.Компанияның мақсатты құрылымы қызметтің негізгі бағыттарына: ... ... ... ... мен газ тасымалдауға, маркетинг пен өткізугешоғырландырылған.Компания Қазақстанда және шетелдерде жұмыс істейтін 130 ... ... ... да тәуелді ұйымдарға қатысады немесе акционер болыптабылады.2004 жылы Қазақстан ... ... ... мен газ конденсатын өндіру59 млн. тоннадан асты.2004 жылы Компанияның ақша ... ... ... ... және ... млн. ... мұнай газ конденсатын өндірді, бұл 2003 жылдың деңгейінен 13% - ға асып түсті. ... ... 584 мың ... ... алынды. 2005 жылымұнай мен газ конденсатын өндіру 9,3 млн. ... ... ... ... ... деңгейінен 404 тоннаға артық.Компания ақша ағымдарының екі негізгі ... ... ... және ішкі ... 2004 жылы мұнайды экспортқа шығару шамамен 6,7млн. тоннаны, ішкі ... ... 2,1 млн. ... ... 2003 ... ... ... шығару 779 мың тоннаға өсті. 2005 жылыэкспортқа ... ... 7,1 млн. ... ішкі рынокқа – 2,1 млн. тоннанықұрайды.Компанияның еншілес ұйымы «Атырау МӨЗ» АҚ (бұдан әрі «АМӨЗ» АҚ) 2004 ... млн. ... ... ... ... 2419,6 мың ... мұнай өнімдері, оның ішінде392,3мың тонна автобензин, 842,5 мың тонна дизель отыны,938,7 мың тонна тауарлық мазут, 219,9 мың ... пеш ... 20,7 мың ... – 1 ... 5,5 мың ... ... газ шығарылды.2003 жылы «АМӨЗ» АҚ – тағы өңдеу көлемі 2,9 млн. тонна, оның ішіндеКомпания ресурстарынан 2,1 млн. тонна деңгейінде ... ... ... ... ... ұйымы – «КазМұнайГаз Сауда үйі»АҚ» жүзеге асырады.Компания «АМӨЗ» АҚ – ты қайта жаңарту жобасы жөніндегі зауыттыңқолданыстағы қуаттарын жаңғырту мен ... ... ... ... ... ... («ҚазТрансОйл» АҚ) мұнайтасымалдаудың жалпы көлемі 38,4 млн. тоннаны құрады, бұл ... (35,5 млн. ... ) 8 % - ға ... және 2003 жылмен салыстырғанда(34,2 млн. тонна) 12 % - ға артық. Тасымалдау көлемінің өсуі ... ... ... ... ... құбырлары жүйесіне мұнай берукөлемінің ұлғаюымен негізделген.2005 жылы мұнай тасымалдау көлемі 36,6 млн. тоннакөлемінде болады деп күтілуде, 2004 жылдың деңгейіменсалыстырғанда кему 1,8 ... ... жылы ... газ құбырларымен («Интергаз Орталық Азия» АҚ) газтасымалдаудың жалпы көлемі жоспардағы 113,7 ... м3 ... 121,6 ... м3– ні ... ... қарағанда өсу 107 % - ды құрады, бұл 2003 жылдыңдеңгейінен 10,6 % - ға (120,1 ... ... м.) ... ... 2004 жылы ішкі тасымалдау 5,1 млрд. текше м., халықаралық транзит– 109,5 млрд. текше м., экспортқа газ ... – 6,97 ... ... ... жылы ... көлемінің ұлғаюы ОАОмагистральдық газ құбырымен өзбек газын тасымалдау көлеиінің ұлғаюыменбелгіленеді.2005 жылы ресей және өзбек газының халықаралық транзитікөлемінің азаюына байланысты ... ... ... 4,8 ... ... ге (116,7 млрд. текше м.) азаюы күтілуде.Таратушы газ құбырлары бойынша тасымалданатын ... ... ... газ ... үлесі («КазТрансГаз» АҚ Өңірлікгаз тарату желілері үлесін көрсетті) 60 % - ды ... жылы ... ... ... ... 107млрд. теңге сомасына бағаланып отыр, оның ішіндеменшікті ... ... – 77,7 ... ... ... ... ... –27,9 млрд. теңге, мемлекеттік бюджет қаражаты есебінен – ... ... ... жобасына жіберілген 4 млрд. теңге, оның ішінде бұрынғышығындарды өтнуге 3 млрд. теңге.НЕГІЗГІ  БӨЛІММақта өңдеу кәсіпорындарының  қаржы-ақша  ...  ...  ... ... ... жағдайында қаржылық қамсыздандыру  негізінде  мақтаөңдеу   ...   ...   ...   ...    ...  үшін  ...  қызметтің  мақсаттарын   анықтау    маңызды.Бизнесті ... ... ...  ...  ...  мен  ...  ақпараттың  құрылу  әдіснамасы  мен  ...  ...   ... ... ... ... Coopers компаниясының Америка  құрама  штаттары  (АҚШ),Еуропа  мен  ...  ...   ...   ...   ...   ... ... статистикалық  сауалнамасына  сәйкес,  инвесторлардыңкөзқарасы бойынша кез келген қызметтің ең  маңызды  ...  ...  ... сонымен қатар, алғышарты болып табылатын басқа да бірқатар  қаржылықкөрсеткіштер (инвестициялар, ақша ағымдары, шығындар,  капиталды  ... ... ... және ... емес ...  ... нарықтық үлес, жаңа өнімдерден алынған  табыс,  стратегиялық  ... т.б.) ... ... ...  әрқайсының  маңызы  мен  салыстырмалымәні, оларды анықтау мен бағалау тәсілдері  әр  салаға  байланысты  ... ... ... ... ... ...  етеді  (кесте1).Кесте 1- Қызметті бағалаудағы ең маңызды көрсеткіштер|Кәсіпорындар           ...             ...            ||                       ...           |                       ...         ... өсу         |1.Пайда                ...              ... ... ... ... ... ағым|3.Бәсекелестік жағдайы  |3.Менеджерлер          ||3.Нарықтық өсу         ... және ... ... ...          ...                 ...           ... ...     ... ...          ... ...  ||пайдасы                ...           ... өсу         ... және ... ...      ...         ||                       ...                 |мақсаттар              ... ...         ... ...       ... ...          ||7.Бәсекелестік ... ... ... ағым |8. ... ...     ||8.Пайда                ... ... шығу ... алғашқы шығу ||9.Нарыққа алғашқы шығу |жылдамдығы              ...             ...             |                        |10. ... ...       ... ...     |                        |                       ...... ... ... ... ... жасалған       |Қазіргі уақытта мақта  өңдеу  ...  ...  ...  ...  қабылданған  алғышартты   мақсат   болып   ...   ...  ...  ...  келесілерді  ескереді:  кәсіпорынның  әлеуеттіөсуі, инвестор үшін  ...  ...  ...  ...  ... дивиденттер. Акциядан алынатын пайда көрсеткіші мен  акцияның  ағымдыққұны арасында өзара ... бар ... ... бұл  ...  ... және кездейсоқ сипатқа ие. Акцияның  ағымдық  бағасы  мен  ... ... ... ...  корелляция  айрықша  мәнге  ие  болыпотыр.Акция бағасы кәсіпорынның қазіргі уақытта және  болашақта  қаржы-  ... құру ...  ...  ...  қаржы-ақша  ағымдарыныңакция бағасына әсері келесілер арқылы байқалады:1)өнім өткізудің  табиғи  көлемі  (ағымдағы  сату  ...  мен  ... ... ... ... ...  ...  операциялық  пайда  (баға  өсуі  мен  тікелейшығындардың қысқаруы);3) пайдаланылатын ... ... ... ... ... ... ... бағасына (кәсіпорын  құнына)қаржы-ақша ағымдарының әсерін төмендегі 1-суреттегі сызба түрінде  көрсетугеболады.Ескерту: Әдебиеттерді пайдалана отырып автор құрастырған.Сурет 1- ... ... ... ... ... ... әсеріКәсіпорын құнына әсер  етуші  факторларға  байланысты  ...  ... ... ... ... бөліп қарастыруға болады:-инвестициялық қызметтің тиімділігін арттыру;-операциялық қызметтің тиімділігін арттыру;-кәсіпорынның  қарыз  ...  ...  ...   (қаржылық   тетікэффектісі);- кәсіпорынның ... мен ... ... құнын бағалаудың  берілген  әдістерін  ...  ... ... ... себебі, қолданыстағы формулаларда капиталдың  тұрақтырентабельділік деңгейі немесе  ...  өсу  ...  ...  Барлықбасқа жағдайлар тең  болған  кезде  күтілетін  қаржы-ақша  ағымдары  төменгітәуекелділікте жоғары ... ие ...  Ал  ...  ...  ағымыболса,  құнды  бағалаудың  басқа  әдістерімен  салыстырғанда  құнның  барлықфакторларын ескереді.«Қаржы-ақша ағымы» түсінігінің қарапайымдылығына ... оның ... ...  ...  ...  анықтамалар  береді.  Қазіргі  ... ... ... ... әлі жоқ. Сонымен  қатар,  баспа  беттеріндебірыңғай  терминологияда  ...  ...   ...   ...  ...  ...  ...  сөз  тіркестері  ретінде  «қаржы-ақшаағымдары», ... ... ... ...  ...  ... ал ... қаржы-ақша ағымдарын анықтау үшін  кең  түсінік«қаржылық ағым» пайдаланылады, сонымен ... орыс  ...  ...  ... ... ... мен ...  «қаржы-ақша  ағымдарының  қозғалысы»,немесе   «қаржы-ақша   қаражаттарының   ағымының   ...    ...  Бұл  ...  ...  ...  дәл  ...   кедергікелтіріп, теориялық ұсыныстардың тәжірибелік маңызын төмендетеді.Мақта  өңдеу  кәсіпорындарының  ...  ...  ...   ...  құру  үшін  ,  ...  ойымызша,  «қаржы-ақша  ағымы»  түсініктерінқұрумен қатар, олардың диалектикалық өзара байланысын бекіткен маңызды.Біздің  ойымызша,  ...  ...  ...  ...  ...  ...  кезеңді  құрайтын,  бір-бірімен  тізбектелген  уақытта   кәсіпорынқызмет үрдісінде пайда  болатын  ақша  ...  ...  ...  ...  ...  ...  және  ...  емес  есепайырысуларды қарастыру қажет.Ережеге  сәйкес,  экономикалық  әдебиеттерде  ...  ...  ... ... ... бір жобаны жүзеге  асыру  барысындағы  авансталған  капиталдыпайдалану нәтижесіндегі ... ...  ...  ...  ...  ...  барлық   шаруашылық   қызметтүрлерінің нәтижесінде құрылған қаржы-ақша ағымдары.Зерттелген анықтамалардың ең көп ... ... және ...  ... ғылыми еңбектерде кездеседі.Біздің ойымызша, ең дұрыс анықтаманы  орыс  ғалымы  И.А.Бланк  ұсынған:«кәсіпорынның қаржы-ақша  ағымдары  деп  оның  ...  ...  ... ...  ақша  ...  ...  мен  ...  жиынтығынатаймыз». Мұндай анықтаманы басқа да авторлар тобы қолданады,  олар  ... ... ... ақша ... ... көлемі  арқылы  ақшаағымын сипаттады.Біздің пікірімізше, қаржы-ақша ағымы ... тар және кең ... ... ... қаржы-ақша ағымы деп белгілі бір уақыт бірлігіндегі  ақшаарқылы  өлшенетін  ...  ...  ...  қаражаттары  мен  оныңэквиваленттерінің   қозғалысын   қарастырамыз.   Біз   ...    ...  ...  ...  ...  ...   ...   қаржы-ақшақаражаттарының сандық және  сапалық  (ақпараттық)  жағынан  қозғалысын  ашыпкөрсетуімен байланысты.Қаржы-ақша ағымы түсінігінің сипаттамасын ...  ...  ... назар аударуға болады, берілген анықтама қаржы-ақша  ағымын  қаржы-ақша қаражаттарының түсімі мен  шығысының  айырмасы  ретінде  ... ...  мен  ...  өз  ...  ...  ...  Бұл  ...  біздіңпікірімізше  үлкен  мәнге  ие,  егер  де  ...  ...  ...  депанықтайтын болсақ, онда сөз тек ағыммен байланысты  ғана  болмайды,  соныменқатар, оның  ...  ...  мен  ...  бар  екендігін  көрсетеді,себебі кез келген ағымдардың комбинациясы топтастыру сипатына  қарай  қаржы-ақша ағымын құрайды.Бірақ,  қаржы-ақша   ...   тек   ...   ...   мен   ...  ...  ғана  емес,  сонымен   бірге,   белгілі   ...  ...  ...  ...  мен   ...   ... ... Бұл жағдайда қаржы-ақша ағымының  элементтері  ретіндепайда, табыстар мен  шығыстар,  запастар  мен  міндеттемелердің  ... ... Бұл ...  ...  ...  кең  мағынадатүсіндіруді білдіреді.Нарықтық экономиканың дамуымен қатар, отандық және шет ... ...  ...  ...  ...  ...  ...   қаражаттарыныңағымының болжамды  көрсеткшін  дисконттау  негізінде,  ...  ...  ...  ...  ...  ...  ұсыну,  кәсіпорынның  қаржылыққызметінің  мөлдірлігін  қамтамасыз  етеді  және  есепті   пайдаланушылардыңқажетілігінің ... ... ... ... капитал өсімі мен ақша ағымы арасындағы  өзара  ... ... ... ... ... оның капиталын  құру,  бөлужәне  пайдаланумен  жоғары  ...  ...  ...  ...   ...  ...  ...  капитал  айналымы,  капитал   құны,   ... және ...  және  ...  ...  ...  айналымы   келесі   ... ... ... салымына ұқсас болғандықтан, табиғи ең төменгіциклді құрайды, ... орай ... ... ... ...  ...  таза  ...   қаржы-ақша   ағымымен   теңестіружуықталған  және  шын   ...   ...   ...   себебі   мұнда   әртүрлітұжырымдамалар  қолданылады,  олар   ...   ...   мен   ... ... ... – бұл  кәсіпорынның  өмір  сүруін  қамтамасызететін шынайы уақыттағы  ...  ...  ...  мен  зиян  ... баланста осы қаржы-ақша ағымдары көрсетілмеген.Осыған байланысты, кәсіпорынның қаржы-ақша ағымын басқаруды ұйымдастырубарысында ең маңызды мәселе  ақша  ...  ...  мен  оның  ... ... ... ... ... анықтау болып табылады.Шетелдік және отандық экономист ғалымдардың ғылыми зерттеулерін негізгеала отырып, ...  ...  ...  ...  ағымдарын  басқаружүйесіне ғылыми ойдың жетістіктерінің  ...  ...  ...  ... ... ... ...  жүзеге  асыру  жағдайларына  авторлықтәсілді  қолдану  мүмкіндігін  қарастырамыз.  Біздің  көзқарасымыз  бойынша,қаржы-ақша   ...   ...   ...   ...    ... ...  ...  алу  мен  бақылауды,  талдауды,  болжауды,қаржы-ақша қаражаттарының ...  ...  ...  олардың  бюджетінқұрастыруды қамтиды.Басқару тетігінің негізгі орталығы мақсат  болып  табылады.  Қаржы-ақшаағымдарын  басқару  ...  ...  ...  ...   ...   өңдеукәсіпорнының  экономикалық  құндылығын  ...  және  ...  қол  ...  қол  ...  ...  ету  ...  ақша  ағымдарын  реттеу.Басқаша айтқанда, кәсіпорынның даму  үрдісіндегі  қаржы-ақша  тепе  ... ... ... ... ... ... ... жарғылық қызметін  жүзегеасыруға бағытталған, жалпы кәсіпорынды басқарудың  экономикалық  тиімділігінарттырады. Берілген мақсатты біз келесі ерекшеліктері  ...  ...   ... ... 2 - ... ... басқару мақсаттарын жіктеу|Жіктеу белгілері   |Мақсаты                                             ... мәні       ... ... ...                    ...            ... ... ... ...                    ||                   ... ... ... ... реттеу         ||Басқару объектілері|-мақта өңдеу кәсіпорындарындағы қаржы- ақша         ...            ... ...                              ||                   ... ... бойынша қаржы-ақша ағымдарын    ||                   ...                                       ||                   ... ... бойынша қаржы- ақша         ||                   ... ...                              ... ... мақсаттар;                                 ||                   ... ...                                 ... ... |-қаржы-ақша ағымдарын стратегиялық басқару;         ||бойынша            ... ... ... ...              ||                   ... ... шұғыл басқару.                ||Ескерту – Әдебиет ... ... ... ... ...       |Қаржы-ақша ағымдарын басқару  ...  ...  ...  онда  ... ... ... олар ... құрайды:1.Капитал, табыс және қаржы-ақша қаражаттарының құрылуы;2.Қаржы-ақша ағымдарын ... ... және ... қаражаттарын пайдалану.Басқару қызметтері мен  құрылымы  бір  бүтіннің,  экономикалық  басқаружүйесін ұйымдастырудың,  екі жағы  ...  ...  және  ...  ... мен  нысанын анықтайды. Кәсіпорынның  қаржы-ақша  ...  ...  ...  ...  ...  ...  болғандықтан,   ол   да    ...   ...   ...   ...   ...   ... ол ...  ағымдарын  басқарудың  келесі  арнайы  ұстанымдарынқұрды:ақпараттық  ...  ...  ...  ...  ету  ... қамтамасыз ету ұстанымы, өтімділікті  қамтамасыз  ету  ұстанымы.Сонымен қатар, авторлардың пікірінше, берілген  ...  ...  ... ... ...  ...  ...  орай,  қаржы-ақша  ағымдарын  кеңмағынада  қарастыру  арқылы,  оның  қозғалысының  жүйелілігі  мен   ... ... және ... дұрыстығы  қағидасын  кең  ауқымдағы  яғни,ақша ағымының ақпараттық және материалдық ...  ...   ... жөн. И.А.Бланк ұсынған қағидалардың  тізбесін  біздің  ойымызша,келесі кестедегі ұстанымдармен ... ...  3 - ... ағымдарын басқару ұстанымдары|   |Ұстанымдар      |Мазмұны                                             ||1  ...      ... ... ... ішкі ...   ||   |еркіндігі       |ағымдарын реттеу мен сыртқы қаржы –ақша ағымдарын   ||   |                ... ... ... ... ...         ||2  |өз-өзін         |Тиімді ақша ... салу ... ...    ||   ...    ... қаражаттарына басымдық жасау                   ||3  ...      ... ... ... ... өнім  ||   |қызметтің       |түрі және оның қабілетінің үлесін бағалауға         ||   ...       ... бере ... ... баға жүйесін құру||   |жауапкершілік   |және пайдалану                                      ||4  ...     ... ... ... ... ...   |                ... ... ... алу ...    ||   |                ...                                              ||5  ...    ... ағымдарының кірісінің шығысымен          ||   ...       ... ... және ... түрде артуына   ||   |                |қол ...                                         ||6  ...      ... экономика жағдайында туындайтын қаржы-ақша ||   |ағымдарының     |ағымдарының тәуекелділігін басқару саясатын құру    ||   ...   ... оның ... ... бағалау                       ||   ... ...  |                                                    ||7  ...      ... ... ... ...  ||   |ағымдарын       |мақсаттылығын және заңдылығын тексеру               ||   ...         |                                                    ...... ... ... ... автормен жасалған        |Кәсіпорындағы қаржы-ақша  ...  ...  ...  мен  ... ... өте қиын, себеі оның сапасы мен тиімділігіне кәсіпорынның  тектұрақтылығы ғана емес,   сонымен  қатар,  ары  ...  ...  ұзақ  ... ... ... ...  ағымдарын  басқарудың  белсенді   нысандары   мақта   өңдеукәсіпорындарына ... ... ... ...  ...  алуға  мүмкіндікбереді.Сонымен, мақта  өңдеу  ...  ...  ...  ... ... және ... қызмет  етуі  оның  қаржылық  тұрақтылығы  ментөлемқабілеттілігінің қажетті  ...  ...  ...  ... басқару объектісі ретінде бөліп қарастырудың дұрыстығын дәлелдейді.Мақта   өңдеу   кәсіпорындарының   қаржы-ақша    ағымдарын    ... әсер ... ... үш ...  ...  ...  ... және технологиялық.Салалық ерекшеліктері. Бұл  ерекшеліктер  ең  алдымен  шикізат  ретіндемақта болатындығымен байланысты.Мақта саласында жоғарыда ұсынылған ...  ...  ...  5  ...  ...  және  ол  жаңа  ...  ... басқарудың барлық негізгі қызметтерін қамтиды. Әрбір кезең  бірнешекезеңдерге бөлінеді және ...  ...  ...  бір  ... ... ... қарастырылады. (сурет 2).Ескерту – Әдебиет көздерін жинақтау нәтижесінде ... ... 2 ... өңдеу кәсіпорындары үшін жаңа жұмыс орындарын құрумеханизмінің ұйымдастыру-экономикалық құрылымыРеспубликаның 2015 жыдарға  дейінгі  ...  ... ... ОҚО ... ... ...  ...  болжау  жәнеэкономикалық-математикалық модельдеу үлкен маңызға ие болады  және  ол  ...  ...  мен   ...   болашақтағы   дамуымен   тығызбайланысты.Өндірістік  ерекшеліктері.ОҚО  -  дағы  мақта  шаруашылығы   ... ... ... өндірісі жыл сайын  саланың  тиімділігі  есебіненемес, тек  қана  мақта  алқабының  көлемін  ...  ...  ғана  ... ... Мақта өңдеу өнеркәсібінде де жағдай мәз  емес.  ... ... 130 мың ... ...  талшығын  өндіреді,  бірақ  талшықтың97%-ы  ең  ...  ...  ...  ...  шикізат  ретінде  ең  төменгіклассификатор арқылы экспортқа кетеді. Стандартизацияның ұлттық жүйесі  жоқ.Көптеген ұсақ компаниялар  өздерінің  ...  ...  ...  ... нарыққа, қазақстандық текстильді өткізудің жалпы  стратегиясыз  шығумүмкін емес. Осының нәтижесінде Жалпы ұлттық өнімнің (ЖҰӨ)  жалпы  ...  және  ...  ...  үлес  ...  ...  ғана  ... ... Германия мен АҚШ-та осы саланың үлесі ЖҰӨ-нің  9  %,  ... ... 12%, ... - 16%-дан жоғары.Өндiрiстiк ерекшелiктерi  кәсіпорында  ...  ...  құру  ... және ... құрылымына сүйенеді.Ұйымдастырушылық  құрылымы    кәсіпорын  қызметінің  жекелеген  түрлеріарасындағы  келісімділікті  және  ...   ...   ...   ... ... ... ... етеді.Мақта  өңдеу  кәсіпорындарының  ұйымдастырушылық   құрылымы   ...   ...   ...   құрамы   мен   қатынасын   және   ... ... ... ... ... ... ... құрастырған.Сурет  3  –  Мақта  шикізатын  қабылдау-дайындау  ...   ... ...  ерекшелiктерi  мақта  өңдеу   кәсіпорындарының   негізгіөндірістік бөлімшелеріне  қозаны  дайындаудың  зауыттық  және  ...  ...  ...  ...  зауыттарының  бiрнеше  дайындау  пункттері  болуымүмкiн,  ол  ...  ...  ...  ...  ...   сипатына,дайындау мөлшеріне байланысты болады.Мақта өңдеу кәсіпорыны - ... ... ...  ...  ... ... ... өндірістік механизм.Мақта қабылдау-дайындау  пунктінде  мақтаны  дайындаудың  технологиялықпроцесін 3-ші ... ... ... ... ... ... ...  есептіұйымдастыруда    жауапкершілік    орталықтарына    теңестірілетін     ...  ...  ...  мақтаны  қабылдау  аймағы,   лабараториякептіру - өңдеу өндірісі, мақтаны сақтау аймағы.Олай болса ... ... ... дайындау, сақтау тасымалдау менөңдеудiң салалық, өндiрiстiк және технологиялық  ерекшелiктерi  ...  ... ... ... ... ... ... қаржы-ақша ағымдарын басқару жағдайын талдауМақта өңдеу кәсіпорындарынын тиімді қаржылық  ...  аса  ... ... ерекшеліктері мен  сыртқы  шарттарға  байланысты  қаржы-ақша ағымдарын ұйымдастыру қызметі болып саналады.Қаржы-ақша ағымдарның ең ... ... ... соған сәйкес  талдамалыққамсыздандыруын қалыптастыру үшін оның көлемін, қарқындылығын  және  уақытқабайланысты  қалыптасу  мінездемесін  ...  ...   ...   ... ... кәсіпорынның қаржы-ақша ағымдарын  қалыптастыру  концепциясынөңдеумен айналысқан  экономист  ғалымдармен,  аталған  мәселе  тек  үстіртінзерттеліп ... Атап ...  ...  ...  ...  ...  ...  тек  несие  мекемелерінің  қызметі  мен  есеп  жүргізудіреттеуші нормативті актілердегі өзгерістер ғана ... ... да ... аса ... ... ... ...  жекедара мінездеме беру және әрбірінің, кәсіпорынның қаржы–ақша ағымының  көлемімен ... ... ... ... туындап отыр.Зерттеу барысындағы Оңтүстік Қазақстан  облысында  орналасқан  бірқатармақта өңдеу  кәсіпорындарына  жүргізілген  зерттеу  ...  ... ... мен ... ... ... және  ...  арқылыбіздің  тарапымыздан  кәсіпорынның  қаржы-ақша   ағымдарына   ықпал   ететінфакторлардың жіктемесі ... (4 - ...  ...  кәсіпорындарының  қаржы-ақша   ағымдарын   басқару,   ірікәсіпорындарда  кездесетін   ...   ...   ...   ... Бұл  ...  ...  ұдайы  өндіріс  бойынша  шығындарөзіндік  қаражаттар  көздері  есебінен   өтеледі.   Бұл   ...   ...  ...  соммасы  қандай   көздерден   ...   және   ...  ...  ...  қаржылық  шешімдерді  қабылдау   үшін,табыстар мен шығыстардың, пайда  мен  ...  ...  ...  ...  етудібілдіреді.Мұндай түрдегі  ақпаратты,  ғылыми  негізделген  қағидалар  мен  тәсілдерденқұрылған, ақша ағымдарын басқарудың  ...  ...  ...  ... алады.|Сыртқы факторлар                     ... ...                     ... |Экономикалық дамудық          ... ...   ...                    ... ...              ... ...    ... ...  ||      ... ......                     ||      ... ...        |     ... ... және        ||      ... ...              |     ... ...             ||      ... кәсіпорындардың     |     ... ...      ||      ...                       |     ... өмір сүру       ||      ... ... аймақтардың|     |сатылары                     ||      ...                       |     ... ...        ||      ... ... мен       |     ... және ...        ||      ...                      |     |                             ...                                ... ...        ||     |                                |тік    ...                  ||     ... ...               |техноло|Өндірістік қорлардың      ||     ... ... ...  ... ...                   ||     ... шектеу              |       ... ...       ||     |                                |       ... өсу ...    ||     |                                |       ... ...       ||     |                                |       ... ... және оны      ||     |                                |       ... ету ...  ||     |                                |       ... ...       ... ... ... |марке|Стратегиялық мақсаттар       ||микал|Сатып алу қабілеті              ... ...          ||ық   ... ...       |ік   |Баға саясаты                 ||     ... ...         |     ... ...               ||     ... ...                |     ... ...       ||     ... ... ...   |     |Жеткізушілердің қаржылық     ||     ...                         |     ... ...      ||     ... ... нарығының        |     ...                  ||     ... ...           |     |                             ... ...                 ... ...         ||лық  ... жүйенің жағдайы        |лық  |страгетия                    ||     ... ...                 |     ... мүмкіндігі мен ||     ... ...                   |     ...                  ||     ... ... мен ұзақ  |     ... ... ...  ||     ... пайызсыз қарыз алу     |     |мен ...              ||     ...                      |     ... ...        ||     |                                |     ... ...        ||     |                                |     ...                     ||     |                                |     ... есеп ...     |                                |     ...                       ||     |                                |     ... есеп ...      ||     |                                |     ... ... емес    ||     |                                |     ... ... ...       ||     |                                |     ... ...            ||     |                                |     ... ...       ||     |                                |     ...                     ||     |                                |     ... ...           ||     |                                |     ... құны                 ... сүру циклының сатылары     |     |                             ||ық   ... ...          |     |                             ||     ...                    |     |                             ||     ... ... ...    |     |                             ||     ... ...                     |     |                             ||     ... ...                     |     |                             ||     ... даму ... және оның  |     |                             ||     ... табу ...       |     |                             ||     ...                         |     |                             ... ... 4 - ... ... ... қаржы-ақша ағымдарыныңталдамалық қамсыздандыруын қалыптастырудығы негізгі факторлардың жіктемесіМақта ... ... ... ... ... ... қарастыру  және осындай басқарудың  қажеттігін  негіздеу  арқылы,ең   бастысы,   ...   ...   ...   болатындығын    анықтаунәтижесінде,  қаржы-ақша  ағымдарын  ...  мен  ...   ...  ...  ...  ...  деп  ...   Қаржы-ақшаағымдарын басқару – бұл ақша ағымдарын басқарудың мақсатты параметрлері  меннегізгі факторларына жалпы күшті ...  ...  ...  ... деңгейлеріндегі шешім қабылдауларды  сапалық  жақсартуға  бағытталғанинтеграцияланған үрдіс.Қаржылық менеджмент мәселелеріне арналған  ...  ...  ... ... ... ... әртүрлі нұсқасы берілген. Бірақ,  барлығықабылдаған бірыңғай бөліну түрлері жоқ десе де болады.Экономист ғалымдар тобы ұсынған бөліну түрлерінің ерекшеліктерін талдауарқылы,   ...   ...   ...   ...   ақпараттыққажеттілігіне  бағытталғанын   көреміз.   Капиталды   басқару   ... ... ... құндағы, кәсіпорын  бизнесінің  стратегиясы  менмақсатты бағыттарының өзгеруіндегі  белгілі бір  мәселелердің  пайда  болуы,жоғарыда  ...  ...  ...  жаңа   (қосымша)   бөліну   түрлерініңерекшеліктерін   ...   ...   ...   ...   ...    ...  ...  олар   елдегі   кәсіпорындар   мен   ұйымдардыңтәжірибелік қызметінде кеңінен қолданылмайды.Біздің  ...  ...  ...  ...  түрлерінің  негізгікемшілігі, тәсілдердегі және бөліну ерекшеліктеріндегі жүйеліліктің  жоқтығыболып табылады. Кәсіпорында пайда болатын ... ақша ...  ...  ...  бар,  басқарудың  сәйкес  деңгейінің  –  стратегиялық,ағымдық   және   ...   ...   ...   ...   ... ... бөлген дұрыс болар еді.Қаржы-ақша ағымдарын басқарудың  келесі  маңызды  теориялық-әдістемелікмәселесі, оның құрылымын анықтау болып ...  ...  ...  ...  ...  ...  ...  жоқ  десе  де   болады.Басқару, талдау, менеджмент мәселелеріне  арналған  еңбектерде,  авторлардыңкөп  ...  ...  ...  ...  ...  ...   ... деп қарастырады.Мұнда қарама-қайшылық жоқ десе де болады. Қаржы-ақша ағымдарын  басқарутеориясы тұрғысынан, оларды қызмет түрлері ... ... ...  ... ... ... ... бірақ басқару  тәжірибесі  тұрғысынан  қаржы-ақша ... осы ... ... ... ...  ...  ... құрады:Жиынтық АА=операциялық қызметтен АА+ инвестициялық қызметтен ақшаағымы+қаржылық қызметтен ақша ...  ...  ...  бойынша   ақша   қаражаттарының   ағымыкәсіпорынның  ...  ...  яғни  ...   ...   ... көптеген ақша қаражаттарының келуі мен шығуын  қамтиды.  Негізгі(операциялық,  ағымдық)  қызмет  кәсіпорынға   ...   ...   ...   ...   ...   ...   ...   негізінөндірістік-коммерциялық  немесе  сауда  қызметі  ...   олар   ... ... және қаржылық қызметпен толықтырылады.Бұрын қарастырғанымыздай, жалпы қаржы-ақша  ағымы  (операциялық  қызметбойынша да) жеке есептік-талдамалық бірлік ретінде ... Сол  ...  ...  қаржы-ақша  ағымдарының   бөліну   ...   мен   ...  ...  ...  ...   ақша   ...   ...   параметрлеріне   әсері   ескерілмеген,    қаржы-ақшаағымдарының көлемі мен интенсивтілігіне әсер ететін факторлар  ... ... ... және ... есепке алу моделі  құрылмаған,ал қаржылық есеп болса, қаржы-ақша қаражаттарының кәсіпорын  шотындағы  жәнекассасындағы қозғалысымен ғана шектелген.Жоғарыда   ...   ...   ...   ...   диссертациялықзерттеудің пәнін таңдауға негіз болды –  ұдайы  өндіріс  үрдісіндегі  ... ... ... ... ақша ағымдарын басқаруда  талдамалыққамсыздандыруды құру.Жиынтық  ақша  ағымының  негізі  ретінде  ...  атап  ...  ...  ...  оң  ақша  қалдығы  қарастырылады.Тек  оның  азаюы,уақытша төмен болуы, кассаны  ...  ...  ...  ақша  тартудыталап етеді, яғни активтерді жаппай ... ...  ...  ...  ... Егер де, бұл ... туғызса немесе мүмкін емес болса, онда  өндірістікқызмет тоқтап қалады, болашақтағы ақша ағымдары азаяды, ал  ол  ... мен ... алып ... ... қозғалысы туралы есепті құрудың негізгі  екі  әдісібар:  ...  және  ...  ...  ...  ...  ...  ақша  ...  есептеу  алгоритмін   пайдалануына   ...  ...  ...  ...  ...  ...   ... құрылымдаудың маңыздылығын дәлелдейді.Бірақ, тек қызмет түрлері бойынша ақша ағымдарын құрылымдау бір себепкебайланысты   пайдаланушылардың   ...   ...    ... ... қандай қаржы-ақша  ағымы  туралы  ...  ...  ... ... ... ... орай, қаржы-ақша ағымын құрылымдауды, есептеу әдістемесі бойынша,осы  ақша  ағымдарының  құрылымдаудың  қызметінің  үш  ...   ...  ...  біз  кәсіпорынның  қаржы-ақша  ағымдарын   ... ...  ...  және  ...  ...  көлемін  есептеу  әдісіарқылы өткізген дұрыс деп ...  ...  ...  ...  ... мақсатты параметрлері анықталады.Кәсіпорындар  мен  ұйымдарда   ақша  ...  ...   ... ... ... ақша ағымының құрылымын,  басқарудың  әр  түрлідеңгейлері (стратегиялық,  ағымдық,  оперативті)  үшін  ... ... ... ... ... соның салдарынан  жалпы,  еркін,таза және жинақты дисконтталған ақша ... ...    ...    ...    тәсілдері,    мақта    өңдеукәсіпорындарының ... ... ... ...  ... ... болады.Түсімді пайдалану, бөлу процесінің алғашқы кезеңін сипаттайды.  ...  ...  ...  ...  ...  ...   ... басқа да заттарын  алуға,  сонымен  ...  ...  ... ... ... орнын жабады. Түсімді  одан  ары  қарай  бөлунегізгі қорлардың қайта өндірісі мен ...  емес  ...  ...   ...   амортизациялық   аударымдардың   құралуымен   ... ... ...  -  ...  ...  ...  кәсіпорынның  пайдасынқұруға, сонымен қатар бюджеттен тыс қорларға, салықтарға (пайдаға  салынатынсалықтан басқа), басқада міндетті төлемдерді  ...  ...  ... ... екі  формада  болады:  натуралды-заттай  және  құндық.  Тауар-ақшақатынасы жағдайында қосымша өнімнің құны  ақшалай  ...  ...  ... қаржы категориясы болатын ақшалай жинаққа айналады.Өткізуден түскен түсім қаражаттар айналымының  ...  ... ... дейін өндіріс және айналыс шығындары  айналым  қаражаттарыныңқұралуының  қайнар  көздері  есебінен  қаржыландырылады.  Қызметке  ... -  ...  ...  ...  мен  қаржыландырудың  меншіктіқайнар көздерін құру: амортизациялық аударулар мен пайда - ...  ... ... байланысты  «Мырзакент»  АҚ  ның  ақшалай  қорларының  қозғалысытуралы мәліметтерді 4-ші кестеде сипаттап отырмыз.Негізгі  қызметтен ... ... ... ...  ...  көлемі  2005-2009 жылдар аралығында 1692322 мың теңгеден 8858747 мың теңгеге  дейін  өсіпотырған,  ал  2009  жылы  2008  ...  ...  2294023  мың  ...  ...  ...  ...  ...  отырған   жылдараралығында  5198605  мың теңге көлемінде,  банк  қарыздары  бойынша  ...  ...  ...   Инвестициялар   көлемі   2009   жылы   2005   ... 4219020 мың ... ... ... 4 - ... АҚ  ...  ...   қорларының  динамикалыққозғалысы,мың теңге|№  |Көрсеткіштер            |2005    |2006    |2007    |2008    |2009    ||1  ... ... ... |        |        |        |        |        ||   ... ...  |        |        |        |        |        ||   ... ...  |        |        |        |        |        ||   ... ...         |1792365 |2518769 |6057544 |5858744 |6260024 ||2  ... ...   |        |        |        |        |        ||   ... ...       |5227510 |6884911 |9429682 |8883191 |10876115||   |жеткізушілермен және    |        |        |        |        |        ||   ... есеп     |        |        |        |        |        ||   ... ...         |2682181 |1399885 |189255  |219102  |148936  ||   ... ақы ... ... |        |        |        |        |        ||   ...                 |14851   |10611   |22123   |11619   |-       ||   ... ... мен   |        |        |        |        |        ||   ... да ...       |        |        |        |        |        ||   ... бойынша        |-       |2757    |1       |-       |2049    ||   ... ... ...   |        |        |        |        |        ||   |                        |-       |1184227 |2620243 |2635799 |1777849 ||   ... ... ...  |        |        |        |        |        ||   ...                 |2147298 |4282155 |4547579 |5987480 |8932857 ||   ... де ...        |        |        |        |        |        ||   ... мен          |845129  |1194838 |4686522 |2675902 |1788114 ||   ... ...      |        |        |        |        |        ||3  ... ...  |        |        |        |        |        ||   |                        |5712640 |2677895 |2876966 |372021  |1493620 ||     ...  ... ... есеп және есептілік мәліметтері.         |«НИМЕКС Корпорация» ЖШС-нің  айналым  құрал  ...  ... 5 ... ... ... осы ... ... серіктестігінің негізгіқұрал-жабдқтарының жағдайының өте  жақсы  екендігін  көруге  болады.  Барлықбаптар бойынша соңғы бес жыл ... ... құны ... ... ... Корпорацияы» ЖШС-нің айналым құрал-жабдықтары,мың теңге|№  |Есепті жылдың соңына     |2005    |2006    |2007    |2008    |2009    ||1  ... ...      |307341  |-       |26502   |38140   |49731   ||2  ... ... ...   |        |        |        |        |        ||   |                         |-       |-       |678     |719     |466     ||3  ...                     |55455   |52333   |40734   |203445  |93749   ||4  ... сату үшін ...     |        |        |        |        |        ||   ... тауарларды       |        |        |        |        |        ||   ... ... ...   |1692322 |3518069 |7053555 |8858747 |9475613 ||5  ... ...       |2409140 |837731  |951302  |2883110 |3216872 ||6  ... ... қаржы     |        |        |        |        |        ||   ...           |-       |-       |-       |-       |-       ||       ... ... ... ЖШС-нің есеп және есептілік        ||мәліметтері пайдаланылған                                               ...  ...   өту   ...   ...   өндіріс   шығындарынқаржыландыруда   қаржы   ресурстарының   негізгі   ...   ...  ...  ...  көзі  ...  мәнге   ие   болып   ...   ...   ...   ең   ...   ...    қайта    өндірісқажеттіліктерін қаржыландыруға ... ...  ...  ...  қайтаөндірісіне мәнге олар тек қатаң мақсатты түрде  пайдаланған  кезде  ғана  ... ... ... жағдайын сипаттайтын маңызды көрсеткіш -бұл осы негізгі  құралдардың  тозу  сомасының  оның  белгілі  бір  ...  ...  ...  ...  ...  тозу  коэффициенті.  Біздіңкәсіпорынымызда негізгі құралдардың тозу коэффициенті  2006  жылы  0,43,  ал2009 жылы - 0,49  ...  яғни  ...  ...  Бұл  ...  ...   ...  ...  тозуын  айтпайақ,  олардың  2/3-ден  көбітабиғи    ...    ...    және    ...     көрсетеді.Кейбір   экономистердің   бағалаулары    ...   ...    ...    ... ... құбылыс болып табылады.  Осыған  байланысты  кәсіпорынбасшылығы осы кәсіпорынның  материалды-техникалық  базасын   нығайтуға  жәнежаңартуға ... ... ... ... қарай, келесі 6-аналитикалық  кестені  құрастыра  отырып,  ... ... мен ... ... ... 6 - ...  мақта“  ЖШС  өндірісінің  2006  -  2009  ...         ...         ...          мен          ... ...                  |2006 ж    |2007 ж.   |2008 ж.   |2009 ж. ... ... ...      |1461344   |1623320   |2130560   |1008631 ...                        |          |          |          |        ||1.1 ......     |1015037   |183746    |3118      |640130  ...                        |          |          |          |        ||1.2 ... ...          |381391    |1393223   |          |        ||1.3 Ақша ... және     |          |          |          |        ... ... ...          |59996     |8206      |1214      |18126   ...                 |          |          |          |        ||1.4 ... да ... ...      |38145     |2126228   |350675  ... ... ... ...  есеп және ... мәліметтері       ||негізінде құрастырылған                                                 ... ... ... ... 2009 жылы 36.93 %-ға  ... ол жыл ... 640130 мың ... құрады. Олардың үлесі  5,99   пункткекөбейгенімен оның көлемі әлі де болса өте төмен  36,53  %  ...  ...  ... материалды айналым қаражаттарының құрамында  шектеулі  сұранысқа  иеболады. «Шардара мақта» ЖШС-нің  материалдық  ...  ...  ... өнім ... ... ...  ...  (дайын  өнімнің)  2009  жылда152475 мың теңгені құрады, бұл  2009  жылды  2006  ...   ...  -38,87 % -ға ... Осы мерзімде өндірістік қорлар 35,65 -ға азайған.Инвестициялар бойынша шешім қабылдаудың ең маңыздысы және  сол  уақыттакәсіпорынның қаржы-ақша ... ...  ...  ...  құрамдастарыболады, өйткені  олардың маңызды көлемін  айналымнан  ұзақ  уақыт  аралығынаалады. Кәсіпорынның  қаржы-ақша  ...  ...  ...  ...  дәрежеде   активтерге   инвестициялаудың   тиімділігін   бағалауменұштасады, өйткені бұл инвестициялар қаржы –ақша ағымдары мен  ...  ... ... ... етіледі.Қаржы-ақша ағынын уақыт  аралығында  бөлуді  есепке  алу  үшін  есептеукоэффициентін анықтау тәсілін жетілдіру қажет, яғни   ...  ...  ... ... ... кезеңіне келтіру керек.  Бірақ  та  осындай  әдістеесептеу ... ...  ...  бағдарлама  тиімділігін  бағалауүшін бірінші жақындауға әкеліп соғады.Кәсіпорынның  қаржы-ақша  ағымдарын  басқару   тиімділігін   ...   ...   ...   ...   ...   ...    ... талдауды және оның  қаржы  ресурстарын  ұйымдастырудың  қаржыжәне ұйымдастыру-құқықтық ерекшеліктерін есепке алуды талап етеді.Қаржы-ақша  ағымдарын  ...   ...   ...   ұсынылғантәсілдері   соңғы  нәтижеге  әсер  ететін  мүмкін  факторларды   «қамтитын»,«синтетикалық»  ...  ...  ...  ...  ... кәсіпорынның қаржы ресурстарының шамасы мен құрылымына  әсер  етуарқылы бағаланатын, ... ... ... кәсіпорындарының қаржы-ақша ағымдарын басқарудың әдістерінөңдеуҚаржы  –ақша  ағымдарының  мақта  ...  ...   ...  ...  ...  оның  ...  ...   қызметі   шоғырланатынфундаменті болып табыладыСонымен ... ...  ...  ...  ...  ... объектісі ретінде қаржылық басқару мәселелеріне  байланысты  отандыққана емес, шетелдік ғылыми  ...  де  ...  ...  таппаған.Дегенмен  қазіргі  заманғы  нарықтық   ...   ...   ... ... ... ...  негіздер  мен  кеңейтілген  тәжірибеліқнұсқауларды талап ететін, қаржылық басқару саласындағы аса   маңызды  объектболып  ...  ...  ...   саласында   жүргізілген   зерттеулердіжалпылай  келе  біз  мақта  өңдеу  кәсіпорындарының   ...   ... ...  ...  келесі  негізгі  ережелерге  негізделетінінайта аламыз:- қаржы-ақша ағымдары кәсіпорынның барлық аспектілеріндегі шаруашылыққызметін қамтамасыз етеді;- қаржы-ақша ағымдарын тиімді  ...  ...  ...  ...  даму  ...  ...  ...   қамтамасызетеді;-   қаржы-ақша   ағымдарының   ...   ...   ... ... ... ... септігін тигідеді;- қаржы-ақша ағымдарын тиімді басқару  мақта  өңдеу  кәсіпорындарыныңқарыз капиталға тәуелділігін ... ... ... ... ... ...  ...  капиталайналымын жиілетудің негізгі қаржылық тетігі болып табылады;- қаржы-ақша ағымдарын басқаруда тиімді шешім қабылдау,  мақта  ... ... ... ... ақша ... еркін  қалдықтарын  басқарудың  тиімді  нысандарыкәсіпорынның қосымша пайда табуына мүмкіндік береді.Мақта ... ... ... ...  ...  ... төмендегілер болып саналады:- ақпараттық дәлдік ұстанымы;- тепе-теңдікті қамтамасыздандыру ұстанымы;- тиімділікті ... ету ... ... ... ету ... ... ... аталған ұстанымдар негізінде мақта  өңдеу  кәсіпорындарының  нақтыбасқару  үрдісі  қалыптасады.  Оның  ...   ...   ...   ...   ...    ...    қамтамасыз    ету.    ...    ... ...  ...  басқару  үрдісі  негізгі  5  сатыдантұрады.  Олар: қаржы-ақша ағымдарының толық  және  ...  ...  ... ... ету; ... ... қаржы-ақша  ағымдары  қозғалысынталдау; кәсіпорынның қаржы-ақша ағымдарының оптимизациялау;  кәсіпорындардыңқаржы-ақша ... ...  ...  ...  ...  ... ... бақылауды қамтамасыз ету.Мақта өңдеу кәсіпорындарының қаржы – ақша  ағымдарын  басқару  саясатыжалпы   айналым   ...   ...   ...   бір   ...   ...  және  ...  өзгеру  динамикасы   мен   шамасына   қаржылыққатынастардың әсер ету үрдісінде қалыптасады. ...  ...  ... ағымдарын шұғыл басқарудың теориясы мен тәжірибесіне  жүргізілгензерттеу  нәтижесі   төменде   ...   ...   үш   ...   ... ... отыр:- қаржы-ақша ағымдарына деген қажеттілікті болжау және жоспарлау;- кәсіпорынның қаржы-ақша ағымдары айналымын жылдамдату,- ақша қаражаттарының ұақытша бос ... ...  ...    ...    байланысты    ақша    ...    ... ... ... ... ... ...  және  бөліп  тарату  мақсатында,сондай-ақ пайда ...  ...  мен  ...  ақша  ... мен ... ...  ...   және  де  кәсіпорынның  ағымдыққаржылық жоспарлау жүйесінде  басқарушылық  шешімдер  қабылдау  үшін  ... ... ақша ... ... ...  ...   Нақты  ақшақаражаттарының болжамы  негізгі  қаржылық  жоспардың   көрсетілген  ... және ... ... ... ... зерттеу барысындағы пайдаланылған әдебиет  көздерінің  негізіндекәсіпорындардың болжам жасауы төрт сатыдан  тұрады.  ...  ...  ...  ағымдарын  анықтау;  жоспарланған  теріс  қаржы-ақша   ... ...  таза  ...  ...  ...  ...  ... жұмылдырудың  нысаны  мен  мерзімі  мәселелерін  шешу.Қаржы-ақшақаражаттарының ... ...  ... ...  ...  ... ... құралы міндетін атқарады.Осы бюджетте барлық субъектілердің түсімдері көрсетілген,  олар:  ... мен  ...  ...  ...  ...  мен  несие  берушілердіңқаржыландыруы,  жеткізіп  берушілер  мен  мердігерлерге   төлемдер,   ... ... есеп  ...  ...  мен  ...  ... ... т.б. Сондықтан кәсіпорындағы  қаржылық  басқару  қаржы-ақшақаражаттарының қозғалысы  бюджетінің  мәліметтеріне  негізгі  құжат  ... ... онда ... контрагенттермен өзара есеп  айырысу  нысандарыбекітілген.Тапшылығы жоқ ... ... ... ... ... ... ... жасалған.Сурет 5- Мақта өңдеу кәсіпорнында ҚАҚҚБ бюджетінің тапшылығын болдырмаутехнологиясыОның көмегімен кәсіпорынның қаржылық қызметі келесі бірқатар  шарттардышешеді:- кәсіпорынның іскерлік белсенділігін ... мен ...  ... үшін қажетті көлемдегі қаржылық  ресурстармен  ... ... ... ... қызметті қаржыландыру;- барлық ағымдық  қаржылық  міндеттемелердің  орындалуы  мен  ... ... ішкі ... ...  мен  ...  ...  құрылуы  менпайдалануын талдау;- кәсіпорынның активтерін  пайдалану  рентабельділігі  тиімділігінарттыру, айналым құралдарының сақталуын қамтамасыз ету.Мақта өңдеу кәсіпорыны үшін ақша ... ... ... ... ... ... ... бюджет деп  бөлініп  қарастырылатын,коммерциялық  және  басқару  шығындары  ...  ...  ...  ақшаағымдарын талдауда өткен кезеңдермен салстырғандағы  есепті  кезеңдегі  ақшаағымдарына  сипаттама  беретін   ...   ...   ...   ... ... көрсеткіштер ара қатынасы тағайындалады.Ұйымның  қаржылық  есебі  бойынша  қаржылық  сараптаушылардың   ...  ...   ...   ...   ...   пен   ... мен таза айналым капиталының өлшемі болып табылады.Қаржы-ақша ағымдарын  кешенді қаржылық талдау ... ...  ... ... ... ... ...  болып табылады:- өтімділік  коэффициенттері  (ағымдық  өтімділік  ...    ...    ...    ...     ... ... қаржылық саясатының көрсеткіштері (ақша  ағымдарыныңжеткіліктілігі коэффициенті, дебиторлық  және  ...  ... ...  ...  айналымдылығы  жәнет.б.);- рентабельділік коэффициенттері.Кесте  7 -  Кәсіпорынның қызметінің рентабелділік көрсеткіштері|Ақша қаражаттарының қалдығының     ... ... ...       ||рентабельділік коэффициенті        ... ... орта   ||                                   ...                             ... ақша қаражаттарының         |Кәсіпорын қызметінің қаржылық       ||рентабельділік ...        ... ақша ...  ||                                   ...   ...                ... ақша ...      |Кәсіпорын қызметінің қаржылық       ... ...        ... ақша ... ||                                   ... ...                  ... ... ... әдебиеттер негізінде жасалған           |Кез  ...  ...  ...  ...  ...   ағымдарыныңжағдайына әсер етеді.Мақта өңдеу кәсіпорындарының қаржы-ақша ағымдарын ... ... ... ... ақша ...  ...  ...  сапасы  келесі  талаптардықанағаттандыруы қажет (кесте 8).Кесте 8 - Қаржы-ақша қаражаттары туралы ақпараттардың сапалық ...         ...                                                ...      ... ... ... ... басқару шешімдерін  ||                 ... әсер ету ...                         ...     | ... ... болған уақытта ақпарат дайын, әрі қол||                 ... ...                                          ...   ... ... ... ... уақыты бойынша,           ||                 ... мен ... ... бойынша      ||                 ...                                         ...      ... мен ... ... ...                     ...      ... ... ... ... қосымша түзетусіз    ||                 ... ... үшін ... ... ...   ...       ... бар болуы                               ...         ... ... ... ақша ...          ||                 ... ықтималдылығын арттыратын ақпараттардың     ||                 ...                                                ...   ... ... іс-әрекетке пайдалы қатынасы    ||                 ... ...                                            ... байланыс    |Ақша ағымдары туралы бұрынғы пайымдауларды растау      ||                 ... ...                                          ...        ... ешқандай артықтығы жоқ, нақты болуы қажет   ||Мекен жайлығы    |Жауапкершіліктегі орындаушыға ақпараттар жеткізілуі    ||                 ...                                                  ... ... ... ... автормен жасалған      |Біздің ойымызша, тиімді басқару шешімдерін ... және  ...  ... ... беру  үшін  және  ...  менеджменттің  қызметтері  меншарттарын  орындау  үшін  кәсіпорындардың   қаржы-ақша   ...   ... ... ... ... талдамалық  қамсыздандыруды  құруқажет болады.Сонымен,  қазіргі  уақытта   «есептік-талдамалық   қамсыздандыру»ұғымына  ...  ...  ...  жоқ  десе  де  ...  ал  ...   саласындағы   зерттеулер   фрагментарлы   сипатқа   ие.    Біздіңпікірімізше, ақша ... ... ... ...  деп  ...  ...  ...  коммерциялық  ұйымдардың   ақша   ағымдары   туралыжоспарлы, нормативті, болжамды, ... және ... да  ...  ... және ... ... және олар ... тактикалық,  оперативтібасқару  кезінде  қолданылады.  Сонымен  қатар,  ақша  ...   ...    ...   ...   ...    ... ... үрдістеріндегі ақша ағымдарының бағыттары мен  көлемінсипаттайтын әртүрлі есептеу түрлерінен алынған  ақпараттарды  ... және ... ... пікірімзше талдамалық қамсыздандыруда келесі  талаптарға  жауапберетін ақпараттар қамтылуы қажет:1.Есептерді құрудың қалыптасқан және үйлестірілген үрдісін  ... ... ... ... ...  ақша  ...  ...  ағымдық  жәнеболашақтағы   жағдайды   дәл   анықтауға    ...    ...    ... ең аз саны ...  ...  ұсыну  нысандарынстандарттау арқылы ақпараттарды жинау және  ...  ...  ... ... ... ... ... ақпарат нақты  бекітілгеннысанда  жеткізілуі  қажет.  Мақсаттық  бағыттылығына   байланысты   (жоғарыбасшылар, менеджерлер, жеке ... ... ...  ... ...  бір  уақыткезеңінде өткізіліп, сапалы басқару шешімдерді ... ...  ... ... ... тұтынушының деңгейіне өзіндік бөлшектеу  деңгейісәйкес келеді.2.Талдамалық  құралдардың  кең  түрде  қолданылуы.  Есептік-талдамалықақпараттардың ... ... ... мен ...  кезінде  қолданылатын  әдістермен  тәсілдерге  байланысты  анықталады,  олар:  ...  мен  ... ...  орта  ...  орта  ...  ...  ...  мөлшері;қоржынның жалпы құрылымындағы  активтер  мен  пассивтердің  жеке  түрлерініңүлес  ...  ...  ...  ...   (дәстүрлі,   статистикалық,математикалық, болжамдық және т.б.);3.Бақылау қызметін қамтамасыз ету. Кәсіпорынның  атқарған  кез  ...  ...  ...  ...  ...  ал  олар  өз   ... ... органдары арқылы бақылауға алынуы қажет болады;4.Ұйымның барлық құрылымдық  бөлімдері  мен  ...  ... ...  ...  қатысуы.  Кәсіпорынды  жетістікте  басқару  ментиімді басқару шешімдерін қабылдау үшін әртүрлі  ...  мен  ...  жеке  ...  интеграциялық  мәліметтері  қажет.   Соныменқатар,  осы  орындармен  кері  байланыстарды  орнату  ...   ... ... ...  болады,  олар  тек  бухгалтерия  ақпараттары  ...  ...  да  ...   ...   ...   және   ... ақпараттарын  қамтиды.  Бұл  жағдайда  ақпараттық  ағымдардыңжүйелігі мен орнықтылығы  болмаса,  онда  ол  ...  ...  ... тыс көп ... алып ... ... Т.В.Теплова ұсынған модель өте қарапайым   және  көрнекі.Кәсіпорынның пайдасы мен  ақша  ...  әсер  ...  ...  ... ...  және  біріккен)  бөлу  арқылы  алынған  ақпараттардыкәсіпорынның ақша ағымдарын оперативті және ... ...  ...  ...  береді.    Отандық   әдебиеттерде   ақша   ... ... ...  да  жарияланымдары  бар.  Мысалы,  ...  ... ... мен ... ...  қамтамасыз  ету  мақсатындаақша ағымдарын оң және теріс деп  бөлуді  ...  ...  ...  ...  ...   ...  ...  кіреді,соның  ішінде  еңбек   ақы,несиелерді  қайтару  соммалары,  ...  мен  ...  мен   ...   ... ал оң ақша ... ... ... қамтиды.Интеграцияланған  есепке  алу  жүйесіндегі  ақша  ағымдарын  ... ... ... ... ... ... ... ақпараттардың жеткіліктілігі ұстанымы;- пайдаланылатын ақпараттардың инварианттылық ұстанымы;- модельдердің өз қалпын сақтау арқылы ... ... ...  ...  ...  ... тиімді жүзеге асыру ұстанымы- модельдер жүйесінің ақша ағымдарын ...  ...  ... ... ... ... мен ... ұстанымы;- қадағалаушы модельдеу ұстанымы.Берілген ұстанымдар жүйелік экономикалық-математикалық  модельдеу  менжүйелік талдаудың ... ... ... ... Ақша ...  модельдеуұстанымдарының мазмұны 9 кестеде көрсетілген.Кесте 9 - Мақта өңдеукәсіпорындарының қаржы-ақша  ағымдарын  модельдеуұстанымдары|Ұстанымдар атауы |Мазмұны                                                ...    ... жеке ... ... ... ... ...    ||ұстанымы         |нәтижесінен алынған белгілі ақпараттар ғана            ||                 ... ... ... деп ... атап   ||                 ... болады: нормативтік, анықтамалық, болжамды        ||                 ... ... есеп ...             ...    ... ... кіру ... берілген зерттеу||инварианттылық   |кезеңінде әлі белгісіз модельдеу жүйесінің             ...         ... ... ... ... ... Бұл ақша  ||                 ... модельдеу кезіндегі тұйық шеңбер құруды      ||                 ... яғни ... ... ...        ||                 ... ғана осы ... ... ...        ||Модельдердің өз  |Бұл ұстанымның негізгі мәні кейінгі модельде алдыңғы   ||қалпын ...    ... ... ... қасиеті мен өзара    ||арқылы берілу    |байланыстары бұзылмай, сол күйінде ... ... Бұл  ...         |ұстаным маңызды, себебі ақша ағымдарын модельдеуде тек ||                 ... ғана ... Ол ... байланысқан ||                 |модельдер ... ... Оның ... кәсіпорынның ||                 ... ... мен ... ...      ||                 ...                                            ... жүзеге    |Компьютерлендірудің қазіргі жағдайында берілген ұстаным||асыру ұстанымы   |компьютерлік технологияда экономикалық-математикалық   ||                 ... ... ... ... ... ақша ||                 ... моделін жасауды білдіреді                  ...        ... ... жалпы моделі әртүрлі шарттарды шешуге ||жүйесінің ақша   |бағытталған және әртүрлі мақсаттарды орындайтын        ... ... ... ... Қаржылық есеп беру     ...     ... ... ... ақша ... ... ... |моделін өз қызметіне сәйкес пайдаланады. Бұл жағдайда  ||                 ... ... ... ... ...         ||                 ... ... негізін  құрайды.              ...      ... ... ... ... пайда болатын       ||модельдеу        |қателерді қадағалайтын жүйенің бар ... ...         ... ... ... ... мүмкін.   ||Пайдаланылатын   |Бұл ұстаным ақша ағымдарын модельдеудің нақты          ...    ... ... ... Дұрыс емес және сәйкес   ||дұрыстығы мен    |келмейтін ... бар ... ... ...   ||сәйкестігі       ... ... ...                        ...         |                                                       ... ... ... пайдаланылған әдебиеттер негізінде жасалған      |Әлемдік тәжірибеде есепті қаржы-ақша бірлігі ретінде ...  ... ... бір ... ...  алу  ...   «байланған»басқа  да  ақшабірліктері қолданылады. Егре де тұрақты  бағаларды  ...  ...  ...  бір  ...  аралығындағы  құндық  көрсеткіштерді  өлшеу  қамтамасызетіледі.  Бұл  жағдайда  ...  ...  ...   ...   есептерменберіледі,  яғни  инфляциялық  құраушылардан  таза   болады.   Бұл   ...  ...  ...  ...   ...   қадағалауғамүмкіндік береді және қаржы-ақша  ағымдарын  ...  ...  ... ... ... ... ...  үрдісін  талдау  барысында  біз  ескерілуі  қажет  екінегізгі ... ... ... ... олар:1)жобалық  деңгейде  кәсіпорын  айналым  құралдарына  шығынды   қолдайалмайтын нүктені ... үшін ... ... ...  ...  қарастырғанжөн болады;2)стратегияны таңдау, яғни өтпелі үрдістің  аяқталуы  нәтижесінде  қолжеткізуі қажет жағдайды ... ... ... анықтау.Берілген жағдайда критерия ретінде кәсіпорынның жинақталған қаржы-ақшақаражаттарының көлемі мен өнімді өткізуден  түскен  табыс  ...  ... ...  жабу  ...  ...  оның  ...  ...  сан жобалық деңгейдегі өнім көлемінің 20%  көрсетеді,  яғни  ... орта ... ... ... өндірісті қайта қалпына  келтіругемүмкін болатын өндіріс жағдайы болып табылады.Сыртқы орта факторларының әсері  ...  ...  ...  ... ... ... ... өткізілген зерттеу  арқылы  берілгенфакторлардың кәсіпорынның өзі жинақтаған қаражаттары  мен  ...  ... ... ... ... ... шығындарды  жабу  мүмкіндіктерінеәсері анықталып, оларға баға ... ... ... ... ... қызметүрдісіндегі  қаржы-ақша  ағымдарын  құру,  бөлу   және   ...   ...  алу  және  ...  ...   мен   ...   ретіндеқарастыруға болады. Бұл үрдістер ақпараттардың ағымы мен ...  ... ... ... олар ... ... ... автоматтандырылған  жүйесінің  құрамында  қаржы-ақша  ағымдарынбасқару   «Қаржылық  қызметті  ...  деп  ...   жеке  жүйе  ... ол ... жүйелермен  тығыз  байланысқа  түсіп,  жеке  өзі  ... ... ете ... ... ... ... табылады, яғни   бірінші  төрт   этаптыциклдың  соңынан  ...  ...  ...  болуы  мүмкін.   Сонымен   қатарзерттеліп отырған объект туралы ...  ...  және  ...  ...  ... ...  ...   бірте  бірте  жетілдіріледі.  Осылайша  модельдеуметодологиясына өзін-өзі жетілдіру мүмкіндігі салынған.Ескерту: Автор құрастырған.Сурет  6 – ... ... ... ... мен өнім өндіру көлемінжоспарлау нұсқасына сәйкес ақша қаражаттарының сыртқы орта факторларыныңәсері жағдайындағы ... ақша ... ... ... сызбасы.Сондықтан экономика математикалық модельдеудің этаптарының  бірізділігімен мазмұнын келесі алты этапқа бөліп бөлшекті талдаған дұрыс:  ... қою, оның ... ... ...  ...  құру;  модельдіңматематикалық талдауы; алғашқы  ақпаратты  дайындау;  сандық  шешім;  сандықнәтижелерді талдау және ... ...  - ... ... ... ...   өзара  тығызбайланыста екендігін мәселені шешуде көрінді. Яғни, ...  құру  ...  ...  ...  ...  ...   ...  күрделі  математикалықмодельдеуге  әкелетіндігі  анықталды.  Модельдеудің  ...  ...  ...  ... ... ... ...  пайда  болды.  Егер  де  ... ... ... оны дайындауға кететін шығындар тіптен үлкен  болатынболса, онда  тапсырманы қою этапы мен оны  формализациялауға  қайта  ... ... ... рет қайталауға тура келу нәтижесінде білінді.Кәсіпорын мен оның жетекшілерінің әрекетері болып  жатқан  өзгерістергеикемделуі қажет.  ...  ...  ...  ...  көру  реттеукәсіпорынның  мақсатына  және  сыртқы  жағдайының   ...   ... ... ...  Сол  ...  ...  да  сыртқы  ортаныңөзгерістеріне сүйене  отырып  өзінің  қызмет  ету  барысын  дайындау  ... ... ... ... ...  байланысты  кәсіпорынды   басқаруматериалдық – техникалық базасын нығайтуға және оны  жаңартуға  ...  ...  ... ... ...  ...  ...   көрсеткіштерінпайдалану нәтижесінде , біздің пікірімізше,  ...  ...  ...  ... ) ... ... ала ... түрде болжау  арқылы  тозу  коэффициентіжағымсыз құбылысқа жеткізбей кәсіпорын қаржысын тежеу мүмкін.Кәсіпорынның қаржы-ақша ағымдарын ... ... ... ... ... қатынастар  теориясы  мен  тәжірибесі  жағдайындақаржылық жоспарлаудың объектісі ретінде шаруашылық  субъектілері  ... ... ... ... ... ...  орны  мен  ролі  ... отырған концепциялар арасында  қайшылық  жоқ  сияқты.   Мұндағыалғашқы шарт уақыт факторы. Егер  де,  сөз  ...  ...  ...  ... онда ... нәтижелер болашаққа болжау объектісі ретінде  қарасады,ал  нақты  ақшаны  болжау  көп   ...   ...   ...   онда   ... ...  ...   ...   қаржылық  жоспарын  құрупроцесінде жедел болжау элементі ретінде қарастырылады.Професссор  А.М.  Ковалеваның  ...  ...  ...   ... ... қаржылық нәтиже болжауы;- қосымша инвестицияға деген қажеттілікті анықтау және қаржыландыруқайнар көздерін ...  ...  ...  ...  ...   құру   (дисконттау)   жәнезиянсыздық нүктесін анықтау.Кәсіпорынның  ...  ...   ...   ...   ...  қосымша  қаржылық  мүмкіндіктерді  нақты   ...   үшін   ... ... ... ... ...  нұсқалылық  қаржылық  болжау  кезінде   ...  ...  ... ...  болжауға,  оның  қаржылық  салдарын  бағалауғамүмкіндік береді.Қаржы-ақша ағымын болжауды ... ... де ... ...  ... және ... ...   сатудан түскен пайыз тәсілін сипаттай келе,  оныңнегізгі кезеңдері төмендегідей:-сату бойынша операцияларды белгілеу;-ақша шығындары ... ... ... ... отырған өткізу көлемін қамтамасыз ету үшін керекті айналымактивтері мен негізгі қорларға салымдар ... ... ала ... ... ...  ...  ...  сатудан   түскен   пайыз   тәсілінің   бастыартықшылығы  оның қарапайымдығы мен пайдаланудағы ...  ...  ... ... ...  ...  ...  түсім)  өсуіне   пропорционалдыөсетін, активтер мен міндеттемелер тобын жеткілікті анық  бөлу  кезінде  бұлтәсіл қосымша ...  ...  ...  ...  пен  ...  ақша  ... анық ... береді.Мақта  өңдеу  кәсіпорындарының  тұрақты  қаржылық  жағдайы   қаржы-ақшаағымдарын жетік басқару нәтижесі болып ... ... біз ... мақта өңдеу кәсіпорындарының қаржы-ақша ағымдарын қаржылық жағдайдың жеке көрсеткіштері, қызметтік ынталылығынжәне  басқа  да  ...  ...   ...   ...   ... ... ... ұсынылады.Мақта өңдеу кәсіпорындарының  қаржылық  жағдайын  кешенді  салыстырмалырейтингтік бағалау әдістемесінің ... ... ... ... ... ... ағымдық ақпаратарды жинақтау және  талдамалықөңдеу;- қаржы-ақша ағымдарын басқаруды рейтингтік бағалауға және жіктеугеқажетті көрсеткіштер жүйесін ...   ...   ...    ...    ...    есептеу;кәсіпорындарды рейтингі бойынша жіктеу.Қорытынды рейтингтік ... ... ... ... ... аса ... ... есептейді.ҚОРЫТЫНДЫЖүргізілген ғылыми зерттеу жұмыстары мен өңделген  ұсыныстар  нарықтықэкономика жағдайындағы мақта ...  ...  ...  ағымдарынбасқарудың теориясын, әдіснамасын және тәжірибесін әрі қарай дамытуға ықпалететін ... ... ... ... береді:1. Әлемнің экономикасы дамыған  мемлекеттердегі  кәсіпорындардың  ...   ...   ...    біздің    еліміздегі    мақта    ... ... ... ...  ...  ... Оның негізгі себебі келесілерде:-қолданыстағы есеп жүйесі мен құқықтық  және  нормативтік  нормалардыңсай ...   ...   ...   ...   ...   ... ... кірістерінің көлемінің өзгеруіне  едәуір  әсер  ететін  ... баяу ...  ...  ...  ...  есеп   ...   пайдаланудықйындататын қысқа мерзімді қор айналымдары тізімінің шектелгендігі.2.Қаржы-ақша ағымдарын басқару мәселесі жалпылама ...  ...  және  ...  ...  ...   ...   ағымдарытүсінігіне біркелкі көзқарас қалыптаспаған. Сондықтан  да  қазіргі  ... ... ... ... қатар кәсіпорынның  экономикалыққызметінің тиімділігін арттыруға ықпал ететін  басқару  үрдісінің  оң  ... ... ... ... ...   ...  ағымдарының  толықжіктемесі мен оларды басқару тиімділігін талдау әдістемесі жасалмаған.3.Кәсіпорынның қаржы-ақша ...  ...  ...  құру  ... қазіргі уақытта жинақталған әлеуетті  тиімді  пайдалануға  мүмкіндікбермейтін маңызды мәселелерді анықтады. ... ...  ...  ...   бірқалыпсыз   пайдалану.   «Тиімсіз»   ұғымы   келесіні    білдіреді:кәсіпорынның  ...  және  ...  ...  ...   ...  алу;   ...   ...   құндылығын   дұрыс   бағаламау;кәсіпорынрдағы   қаржы-ақша    ағымдарын    ...    ...    ...   ...   оңтайлы   ара    қатынасының    ...  ...  ...  қолданыстағы  әдістерінің  елдегіағымдық  экономикалық  жағдайға   ...   ...   ...  ...  ...   және   ...   үрдісіндегі   экономикалық-математикалық әдістер мен модельдерді әлсіз қолдану.4. Берілген мәселелердің салдары ... ... ...  ...  ...  бөлудегі  көпкритериялы  шарттарды  шешу   ұстанымдарынанегізделген ... және ...  ...  ...  ... артуын қарастырса болады..5. Диссертациялық зерттеуде  жүргізілген  мақта  ...  ...  ...  ...  ...  көреткеніндей   олардыңкөпшілігі қаржы-ақша ағымдарын басқаруы  мен  жоспарлауға  аса  мәнебермейді.отандық  және   ...   ...   ...   ... ... ...  ... моделі  мен  әдістеріотандық мақта өңдеу кәсіпорындарының алдында тұрған  мәселелерге  ... ... ... ... ... ... ...  факторы  қаржы-ақша   ағымдарыны   ...   ...   ...   ...   себебі    олар   арқылы   шаруашылықсубъектілерінің барлық қызмет  салалары  ...  ...  ... ... ... ... ұйымдастырылмаған,құрылымдықбөлімшелер арасында бісекелестік орын алған және қаржы саласында  ...  ...  ...  да  ...  ...  пен  ... Осы  мақсатта  өндірістің  сапасын  бағалау  мен  кешенді  ...  ...  Оның  ...  ...   ...   шаруашылығыныңобъектілерін  көпфакторлы    ...   ...   ... ... қызметіне әсер етуші факторларды  талдау  нәтижелерінжалпылау негізінде өндіруші мақта өңдеу  кәсіпорнының  ...  ...   ...   беретін   бағалау   параметрлеріанықталды. Әртүрлі ... ... үшін ... қолданылатын бағалаупараметрлерінің іріленген топтары ретінде  келесілер  қарастырылады:экономикалық көрсеткіштер  мен  кәсіпорынынң  өндірістік  қызметініңкөрсеткіштері;  ...  ...   ...   ... ... ... ... билік пен  басқару;қаржыландыру жобасының сапасы;  несие  бойынша  кепілдіктер;  «несиеалушы-  несие  беруші»  ара  ...  ...  ...   ... ... Жүргізілген зерттеу нәтижесінде жасалғанәдістеме келесі кәсіпорындар тобы үшін интегралдық  бағалауды  алуғамүмкіндік береді: мемлекет; ҚР  ...  мен  ...  ... сонымен қатар, муниципалитеттер мен қалалар; мақта  өңдеукәсіпорындары  мен  қызмет  көрсету  сала  кәсіпорындары;   ... ... ... ...  сапасын  бағалаудыескеру  арқылы  анықталған  экономикалық   ...   ... мен ...  негізінде мақта өңдеу кәсіпорындарының қаржы –ақша  ағымдары  құрылымын  оңтайландырудың  (оптималдаудың)  кешендімоделі жасалды,  оның  ...  ...  ...  орта  және  ... ... ... табылады.Берілген модельдің ең жоғары мақсатты функциясы ретінде шартты  пайданыпайдалану  ұсынылады,  ол  келесілерді   салыстыру   ...   ...  ...  ...  алу   ...   анықталған   активтердіңтабыстылығы, активтердің тұрақсыздығы коэффициенті,  салық  салудың  әртүрліставкалары.   ...   ...   ...   ...   ...   ...  ...  реттеуші  органдар  мен  кәіпорын   ...   ...    және    ...    ...    ... ... пайдалану арқылы қаржылық қоржынды  оптималдаушарты іс-тәжірибе жүзінде шешілді.9. Талдау көрсеткеніндей мемлекеттік құрылымдар тарапынан  мақта  өңдеукәсіпорындарының қаржы-ақша ағымдарын   ...  ...  ...     ...     толыққанды    нормативті    –     ... ... . ...   ...  ...  ...  нормативтерді  пайдаланудың   әдістемелікнұсқауы өте ... ... ...  ...  ... ...  ...  қаржылық  тұрақтылығын  бағалаудыңматрицалық әдісін ... ...  ...  ...  ...  қаржы-ақша   ағымдарын   басқарудыңтиімділігін  ...  ...  ...  кең  түрде  ендірілуікәсіпорынның қаржы-ақша  ресурстарын  басқарудың  тиімділігін  толықмінездеуге мүмкіндік береді, ... ... әдіс ...  ... ... ... барлық деңгейлерінің көрсеткіштері бойыншакәсіпорындардың жағдайын өзара салыстыруға болады11.  Құрамына  қаржы-ақша  ағымдарын  ...  ...   ... ... ағымдарын құраушыларын  есептеу  алгоритмін,қаржы-ақша ағымдарын қалыптастырушы сыртқы  және  ішкі  ... ету ... ... ... ...  мен  ... қалдығын мінездейтін талдамалық көрсеткіштер жүйесін,бюджеттеу  негізінде   мақта   өңдеу   ...   ... ...  ...  ...  ...  мен  қалдық  ақшақаражаттарын  оптимизациялау  әдісін   және   ...   ...  ...    мақта   өңдеу   кәсіпорындарының   қаржы-ақшаағымдарын   басқарудың   теориялық   және   ...   ...  ақща  ...  ...  ...  әлдеқайдаарттырады.12. Диссертациялық зерттеу нәтижесінде анықталған әдістер мен модельдерхалық шаруашылығының барлық тізбегіндегі қаржы-ақша  ағымдарын  ...  ... ... ... ... құрылған қаржылық ресурстардың базасын  басқарубойынша   шешімдерді  қабылдау  мен  ...   ...   ... ...  ... .Сонымен   қатар,   шет   елдік    ғалым-экономистердің    ...  ...  ...  ...  ...   ... ... сәйкес аз зерттелген: бірігудің  түрлері,  бірігу  әдістері,қорғау  нысандары  ...   ...   ...   ...   тәжірибелікбайқаулардың  нәтижелері   жалпыланғанмен   ...   ...   ...  ...  ...  құны  мен  ...  ...  әдістерікөрсетілген, олардың барлығы  өтпелі  кезең  ...  ...  ... ... ... ...   ...   ғалымдардың   еңбектерінде   қаржылық   көзқарастұрғысынан күрделі  ...  ...  ...  қаржы-ақша  ағымдарынбасқару құрылымын оптималды таңдау мәселесі мүлдем зерттелмеген.Диссертациялық жұмыста қаржы-ақша ағымы ұғымы ұсынылған, сонымен қатарқаржы ... ... ... ... өңдеу кәсіпорындарының қаржы-ағымдарының ерекшеліктері анықталған.Кәсіпорынның қаржы-ақша ағымдарын басқару тиімділігі кәсіпорын  қаржы-ақша  ағымы  ...  ...  ғана  ...  ...   ...   ...  сәйкес  қаржылық  тәуекелділігін  анықтау  мен   бір   ...  және   ...   ...   ...   мен   басқарудыңәдістемелік негіздемесін жасауды қамтиды.Диссертациялық  зерттеуде  мақта  ...  ...  ...   бір   ...   ...   ...   ...   болатынұйымдастырушылық  салдары   мен   олардың   тиімділігін   артыру   ... ... ... ... ... диссертациялық жұмыста мақта өңдеу кәсіпорындарының  қаржы-ақша ағымдарын  басқару  тиімділігін  бағалаудың  ...  ...  ... негізделген болса, екінші жағынан, кәсіпорынның қаржылық менеджментдеңгейін ... ... ... ... ТАҚЫРЫБЫ БОЙЫНША ЖАРЫҚ КӨРГЕН ҒЫЛЫМИ ЕҢБЕКТЕРДІҢ ТІЗІМІа) ҚР БжҒМ білім және ғылым саласындағы бақылау  ...  ... ... ...   ... ... немесе тұтынушы ретіндегі қарым-қатынасы||     |бойынша есеп ... ... ... ғылыми||     |әлемі». – Шымкент, 2008 - № 3.- ... - 0,4 б.т                ||2.   ... ... ... басқаруды ұйымдастыру жолдары. ||     |//«Қазақстанның ғылыми әлемі». – Шымкент, 2008 - № 5.- С.66-74. -   ||     |0,5 б.т                                                             ||3.   ... ... ... мен ... ... ... ||     |тиімділігін бағалау.// «Қазақстанның ғылыми әлемі». – Шымкент, 2008 ||     |- № 6.- 105-112 Б. - 0,5 б.т.                                       ||4.   ... ... ... ... в ... политике||     |Казахстана. //«Научный мир казахста на». – Шымкент, 2008 - № 5.-    ||     ... - 0,125 п.л (в ...                              ||5.   ... ... и роль ... ... на                  ||     ... предприятиях.//«Вестник КазЭУ».- Алматы,        ||     ... С. -251  -255.- 0,25 п.л. (в ...                 ||6.   ... ... ... ... жоспарлаудың негізгі       ||     ... ... ... ... Б. ||     |- 0,38 б.т.                                                         ||7.   ... ... саласы кәсіпорындарының қызметін  жетілдіру жолдары.  ||     |// «Қазақстанның ғылыми әлемі». – Шымкент, 2009 - №6.- 140-144 Б. - ||     |0,2 б.т.                                                            ||8.   ... және ... ... ... ...     ... ... әлемі». – Шымкент, 2009 - № 6.- 119-121 Б. -   ||     |0,4 б.т.                                                            ||9.   ... ... ... ішкі ... ... ...  ||     |бағыттары.//«Ізденістер,нәтижелер» . – Алматы, 2009 - №4.- 181-184  ||     |Б. - 0,25 б.т.                                                      ||10.  ... ... ... ... ... ...     ... «Ізденістер,нәтижелер» . – Алматы, 2009 - № ... ||     |Б. - 0,31 б.т.                                                      ||11.  ... ... ... жақсарту жолдарын жетілдіру      ||     ... ... ... 2009.- №4(15).- 53-56 Б. -||     |0,2 б.т.                                                            ||12.  ... ... ... «Қаржылық қызметті басқару» ішкі     ||     ... құру ... ... ... .- Қарағанды, 2010.-     ||     ... 57-60 Б.- 0,25 б.т.                                        ||13.  ... ақша ... ... мәселелері және оны          ||     |жетілдіру.//«Экономика және ... ... 2010.- ...  ||     |Б.- 0,31 б.т.                                                       ||14.  ... ... ... ... жүйесінде ақпараттық      ||     |технологияларды пайдалану үшін «экономикалық ынталандыру қорлары»   ||     ... ... ... және ... .- Астана,    ||     |2010.- №2.-132-135 Б.-0,25 б.т.                                     ||15.  ... ақша ... ...  ... және оны         ||     ... хабаршысы». - Алматы, 2010. - №3.- 104-108 Б.-   ||     |0,31 б.т.                                                           ||16.  ... ақша ... ... мен ... ...   ||     ... ... әлемі». – Шымкент, 2010 - № 3.-||     |119-121 Б.- 0,43 б.т.                                               ||17.  ... ... ... при ... ... ...       ||     |потоками хлопкоперерабатывающих ... ... мир         ||     ... ... 2010.- №3.- ... п.л.               ||18.  ... ... ақша ағымдарын бағдарламалық-бағыттылық     ||     |басқару жүйесін тиімділігін арттырудың негізі.//«Зерттеуші».-       ||     ...  2010.- ... 48-55 Б.- 0,44 б.т.                       |б) шет ел ...  ...  ...  мен  ...  ... бюджетно-финансового потенциала государства.// Материалы   ||     ... ... ... ...         ||     ... ... ... муаммолар ва ривожланиш             ||     ... ... ... п.л. (в соавторстве)   ||20.  |Организация государственного финансового регулирования в            ||     ... ... ... ... республиканской  ||     |научно-практической конференции «Узбекистон иқтисодиети: эришилган  ||     |ютуқлар, ... ва ... ... - ... 2008.-   ||     ... п.л. (в соавторстве)                                  ||21.  ... ... ... ... в             ||     ... ... ... Казахстан.// Материалы        ||     ... ... ... «Узбекистон         ||     |иқтисодиети: эришилган ютуқлар, муаммолар ва ривожланиш             ||     ... 2008.- ... 0,1 п.л. (в ...  ||22.  ... ... ... финансовыми ресурсами         ||     ... ... ...            ||     ... ... ... ...  ||     ... 0,2 п.л. (в соавторстве)                                 ||23.  ... ... ... аудит на предприятиях хлопкового     ||     ... ... ... ...     ... ... ... ва иқтисодий усишининг узаро алоқадорлиги||     |ва таъсири».-Ташкент,2009.- С.248-250.-  0,13 п.л. (в ...  ||24.  ... ... ... ... в повышении эффективности        ||     ... ... ...            ||     ... научно-практической конференции «Милли валюта       ||     ... ва ... ... ... ... ва           ||     ... ... 0,13 п.л. (в соавторстве)       ||25.  |Совершенствование учета расходов по центрам ответственности и видам ||     ...  в ... ... ... ...   ||     ... научно-практической конференции «Милли валюта       ||     ... ва ... ... ... ... ва ...     |Ташкент, 2009. – С.251-253- 0,19 п.л. (в ...               ||26.  ... ... ... қаржылық ресурстарын талдауда          ||     ... ... ... ... -7: ... және    ||     ... өзекті мәселелері» атты халықаралық ғылыми тәжірибелік ||     |конференцияның еңбектері.- Шымкент, 2008.- ... 0,31 б.т      ||     ...                                                        ||27.  ... ... елдердегі ішкі аудит институттарының қалыптасу  ||     |тәжірибесі.// «Ғаламдық экономикалық дағдарыс: себептері,мәні және  ||     ... ... атты ... ... ... конференция     ||     |материалдары ІІ том.- Алматы, 2009.- 132-137 Б.-0,38 б.б.           ||     ...                                                        ||28.  ... ... ... долгосрочных материальных    ||     ... ... ... ... ... ||     |«Глобальный экономический кризис: причины, реалии и пути            ||     ...  ... 2009.- ... -0,19 п.л. (в ...  |Объективная необходимость формирования принципов учета долгосрочных ||     |материальных активов.//Материалы ... ...  ||     ... ... индустриально-инновационного развития         ||     ... ... - ... 2009.- С.46-49.- 0,25 п.л. (в   ||     ...                                                       ||30.  ... ... ... в ... ...         ||     ... международной научно-практической конференции «Проблемы ||     |подготовки специалистов высшего ... ... в XXI ||     ... ... ... и ... 2009.-             ||     ... п.л. (в соавтортве).                                  ||31.  ... ... ... ... ... ...      ||     ... көздерін талдау.//«ХХІ ғасырдағы жоғары кәсіби білімді       ||     ... ... ... ... және ... атты  ||     ... ғылыми практикалық конференцияның материалдары.-        ||     ... 2009.- 171-176 Б.- 0,31 б.б. ...                  ||32.  ... методических основ внутреннего аудит на           ||     ... ... ... ... ...          ||     ... ... ... ... ...  ||     |специалистов высшего профессионального образования в XXI ...      ||     ... ... и ... ... 0,31 п.л. (в ||     |соавторстве).                                                       ||33.  ... ... ... ... ... есебінің шетелдік ||     |тәжірибесі.//«ХХІ ғасырдағы жоғары ... ... ...          ||     ... ... ... және ... атты         ||     ... ... ... конференцияның материалдары.-Шымкент,||     |2009. –183-185 Б.- 0,125 б.т. (авторлықта).                         ||34.  ... ... ... ... ...       ||     ... жоғары кәсіби білімді мамандар даярлаудың мәселелері:     ||     ... және ... атты ... ... практикалық   ||     |конференцияның материалдары.-Шымкент,2009.- 185-189 Б.- 0,25 б.т.   ||     ...                                                        ||35.  ... ... как положительная форма экономической     ||     |интеграции Казахстана.// Материалы международной научно-практической||     ... ... ... специалистов высшего               ||     ... ... в XXI ... ... настоящее и       ||     |будущее».-Шымкент,2009.–С.168-174.-0,2 п.л. (в соавторсте).         ||36.  ... ... ... как ... ... ... Труды ||     |международной ... ... ...             ||     ... новых инновационных технологии в учебном              ||     ... 2009.- ... 0,25 п.л.                      ||37.  ... ... ... ... в Республике   ||     ... ... ... ... ...    ||     ... ... новых инновационных технологии в учебном    ||     ... 2009.- ... п.л. (в ...        ||38.  |Ұзақ мерзімді материалды активтерге байланысты ... ... ||     ... құру ... ... жаңа инновациялық      ||     |технологияларды қолдану мәселелері» атты халықаралық ...         ||     ... ... ... 2009.- ... 0,31    ||     |б.т.                                                                ||39.  ... ... ... ... ... ...     ||     ... үдерісінде жаңа инновациялық технологияларды     ||     |қолдану мәселелері» атты халықаралық ғылыми практикалық ... ||     ... ... б.т. ...           ||40.  ... ... финансирования долгосрочных материальных    ||     |активов предприятия.//«Оқытушылардың бәсекеге қабілеттілігін        ||     ... ... атты ... ... ... ...     ||     |материалдары.- Шымкент, 2008.- 145--147Б.- 0,12 б.т. (в ...  ... ... ... ... тиімділігін арттырудағы               ||     ... ... ...  ...           ||     ... индустриалды-инновациялық даму механизмін            ||     ... ... ... атты ... ... ||     ... материалдары.-Түркістан,2010.- 373-376.Б.- 0,25 б.т.    ||     |(авторлықта)                                                        ||42.  ... ... ... и их ... на         ||     ... ... денежных потоков.//«Қазақстан экономикасының      ||     ... даму ... ... ...       ||     ... атты ... ғылыми-тәжірибелік конференция         ||     ... 0,35 б.т. (в ... ||43.  ... данные как информационная база планирования денежных потоков||     |хлопкоперерабатывающх предприятии.//«Сойскатель».- Шымкент, 2009.-  ||     ... С ... 0,25 п.л. (в ...                        |в) ...   ... ... кәсіпорындарының қаржы ресурстарын басқаруды           ||     ... ... ... ... ...      ||     ... ... әлеуметтік-педагогикалық университеті,             ||     |2009.-138 б. (8,75 б.т.) ...                               ||45   ... ... ... ... ... ... бюджеттік||     |саясатты жетілдіру мәселелері.-Шымкент:«Жебе Дизайн», 2009.-136 б.  ||     |(8,5 б.т.) ...                                             ||46   ... ... влияния налоговых механизмов на инвестиционную ||     |деятельность ... ... ... ... ||     ... 2009. - 142 ст.( 9,0 п.л.) (в соавторстве)            ||47   ... ... ... ... в ... ||     |деятельности Республики Казахстан.-Шымкент: Шымкент                 ||     ... ... ... ст. (9,75 п.л.) (в ||     ...                                                        ||48   ... ... ... мемлекеттік реттеудегі фискалды  ||     ... ... ... ... Шымкент                      ||     ... ... ... б. (9,75 б.т)      ||     ...                                                        ||     |                                                                    ||     ... ... ... теориялық негіздері                     ||     ...                                                             ||     ... 3                                                           ||     |1 АҚША ... ... ТЕОРИЯЛЫҚ НЕГІЗДЕРІ 5                 ||     |1.1 Ақша ... ... ... ... мәні және ... 5         ||     |1.2 Ақша ... ... рөлі 8                           ||     |2 АҚША ... ... ... ЖӘНЕ ОНЫ ІСКЕ ... 12    ||     |2.1 Ақша ... жоспарлаудың негізгі мәселелері 12               ||     |2.2 ... ақша ... ... ... ... ||     |мен ... 18                                                     ||     ... 26                                                        ||     ... ... ТІЗІМІ 28                                    ||     |                                                                    ||     |                                                                    ||     ...                                                             ||     ... ... ... жыл ішінде банктің табатын және төлейтін ақшалай||     |қаражаттар сомаларының арасындағы айырмасы болып табылады.          ||     ... ... ... ... ең ... және тиімді анализдік ||     |инвестициялық проектте жүреді. Көптеген ақшалай ағымдары 2          ||     ... ... ... инвестиция, ақша ағымдарының шыққан      ||     ... ... ... ... ... бағаның көбінесе||     |басқа мамандықпен сонымен қатар маркетингпен бухгалтерлер,          ||     ... ...                                        ||     ... ... РК ... ... ... скачать,   ||     |контрольные РК скачать, контрольная Казахстан скачать, рефераты для ||     |РК, ... для ...                                          ||     |                                                                    ||     |                                                                    ||     |                                                                    ||     |1 АҚША ... ... ... НЕГІЗДЕРІ                   ||     |1.1 Ақша ... ... ... ... мәні және ...           ||     ... ... қаржылық жыл ішінде банктің табатын және төлейтін ақшалай||     ... ... ... ... ... ...            ||     ... ағымның бағалану көрінісі ең қолайлы және тиімді анализдік  ||     ... ... ... ... ағымдары 2 элементтен||     |тұрады: қажетті инвестиция, ақша ағымдарының шыққан шығындармен     ||     ... ... ... ... ... ... басқа      ||     |мамандықпен сонымен қатар маркетингпен бухгалтерлер, кәсіпкерлермен,||     ... Ең ... ... процесте көрсетіледі:                ||     ... ... РК ... ... ... скачать,   ||     ... РК ... ... ... ... ... для ||     |РК, реферат для Казахстана                                          ||     |                                                                    ||     ... ... ... ... ... табу ...      ||     |негізгі қызметі мен инвестициялық және ... ... ... жоқ   ||     ... де ...                                                     ||     ... қызметі ұзақ мерзімді активтер мен қаржы              ||     ... ... алу және ...                                ||     ... ... ... ... мен қарыз қаражаттарының мөлшері мен ||     |құрамындағы өзгеріс нәтижесі ... ... ... ...     ||     ... ... РК скачать, курсовая Казахстан скачать,   ||     |контрольные РК скачать, ... ... ... ... для ||     |РК, ... для ...                                          ||     |                                                                    ||     ... ... ... орналастыру. Қаржылық анализ ақшаның      ||     ... ... ... ... келе ... ... ...    ||     |арасындағы ақша ағымдарының ай сайын, немесе қозғалмалы ағымды      ||     ...                                                          ||     ... 1 Ақша ... активтермен ауысуы мың                     ||     ... ... РК ... ... ... ...   ||     ... РК скачать, контрольная Казахстан скачать, рефераты для ||     |РК, реферат для Казахстана                                          ||     |                                                                    ||     |1.2 Ақша ... ... рөлі                             ||     ... бұл ... ... ... өлшейтін , жалпыға балама айрықша ||     |тауар.                                                              ||     ... ... ... ... ... және айналысының болуына||     |сәйкес қалыптасты. Ақша бул тауар айналысының құралы және оның      ||     ... ... мен ақша бір ... ... себебі ақша        ||     ... ... ... да ... ... ...                ||     ... бүркеме)Курсовые РК скачать, курсовая Казахстан скачать,   ||     |контрольные РК скачать, ... ... ... ... для ||     |РК, ... для Казахстана                                          ||     |                                                                    ||     |2 АҚША ... ... ... ЖӘНЕ ОНЫ ІСКЕ ...       ||     |2.1 Ақша ағымдарын жоспарлаудың негізгі ...                  ||     ... ... шығындардың құрамы әртүрлі және өнімдердің өзіндік  ||     ... ... ... ... көлеміне байланысты жіктеледі.    ||     |Қаржы менеджментінде ақша ... ... ... ...       ||     |әрекетінің нәтижесіне қатаң байланыстылықта қаралады.               ||     ... ... ... ... құрылымын және көлемін жоспарлауға||     |шешім қабылдау үшін төмендегі мәліметтерді қолданады:               ||     ... ... РК ... ... ... ...   ||     |контрольные РК скачать, контрольная ... ... ... для ||     |РК, ... для Казахстана                                          ||     |                                                                    ||     |2.2 ... ақша ... ... ... ... ||     |мен ...                                                        ||     ... экономикалық жағдайда бәсекеге қабілеттілікті құру және   ||     |оны ... тұру үшін ... ... ... ... ...  ||     |концепциясы қарқынды дамуда.                                        ||     ... ... ... ... ... ... ...   ||     |қамтамасыз ету әдістеріне қатысты төмендегідей ... ... ||     ... ...                                                     ||     ... ... РК скачать, курсовая Казахстан скачать,   ||     ... РК ... ... ... ... ... для ||     |РК, ... для Казахстана                                          ||     |                                                                    ||     ...                                                           ||     ... ... қорыта келе ақша ағымы қаржылық жыл ішінде ...  ||     ... және ... ... ... сомаларының арасындағы     ||     |айырмасын айтамыз.                                                  ||     ... ... РК ... ... ... ...   ||     ... РК скачать, контрольная Казахстан скачать, рефераты для ||     |РК, реферат для Казахстана                                          ||     |                                                                    ||     ... ... ...                                       ||     ... Н.Ш.Инвестициялық жобалау:Оқу құралы.-Алматы:қазақ       ||     ...                                             ||     ... ... ісі.Оқулық .-Алматы:ИздатМаркет,2007.471б.         ||     ... ... ... және ...                            ||     ...                               ||     ... Финансовый менеджмент 1998.33-41бб.48-56бб.         ||     ... ... ... ...                 ||     ... адамның орысша-қазақша экономикалық түсіндірме              ||     ... ...                                      ||     |7. Қ.Қ. ... С. ... ... ... 2005. 471-482 бб.       ||     ... ... ... ... қазіргі уақыттағы       ||     ... ... ... ...                    ||     ... ... ... ... ...            ||     ... Әлем ... Астана:2005.6б.       ||     ... ... ... ... құру     ||     ... //Қаз ҰУ ... ...                      ||     ... ... ...             ||     ... ... ... индустриалдық деңгейін  ||     |көтерудің экономикалық механизмі. Алматы 2005. 54-64бб.             ... ... ... маржасыОрташа  шығындала-тын капиталКапитал айналымыҚаржылық тетікПайдаШығындарАйналым капиталыНегізгі капитал▪ Сату көлемі▪ ... ... ... Баға ... ... ... мен ... Ассортимент▪ Персонал▪ Қуаттылық▪ Дебиторлық қарыз▪ Кредиторлық қарыз▪ Жойылу▪ Капиталдағы шектеулік▪ ... ... ...  ... ... әсер ... сыртқы факторларЖаңа жұмыс орындарын құрудың ұйымдастыру-экономикалық механизміМақта кластеріндегі ЖЖО құру үрдісіне қатысушыларМемлекеттік және аймақтық деңгейдегі келісімдер мен шешім қабылдауүрдістеріЖЖО құру ... ... ...  құру  ... нің  ... ...  ресурстық және құқықтық қамтамасызетуМеханизмнің қызмет етуін әдістемелік қамсыздандыру(тоқыма саласының кәсіпорындарында жаңа жұмыс орындарын құру үрдісін ретеуәдістері мен ... ... ... ... механизмін жүзеге асыру кезеңдеріМеханизмнің  қызмет   етуінің   реттегіштері   (Ресурстық,   ...   ...  ...  ...   үрдіске   қатысушылардың   ... ... ... ... ... сапа мен сорттағы қозаМақта шикізатыМақта шикізатының сапасын  анықтауМақта шикізатын өлшеуМақта шикізатын түсіру, сорттауБунттарға ... және ... салу ... ... ... ... ... бунттарға салынған мақташикізатымақта шикізатызауытқа жіберуЖоспардың бастапқы нұсқасыАқша қаражаттарының тапшылығымен жоспарлау аралығын анықтауТапшылық бар ма?Жоқ   ИәТүсімдердің артуы мен ... ... мен ... жылжыту арқылы ақша ағымдарын түзетуҚарыз қаражаттарын тарту көлемі мен мерзімін бағалауБастапқы кезеңдегі өзіндік қаражаттар көлемін арттыруСату және сатып алу ... ... ... ... ... ... ... 2КЕЗЕҢ 3КЕЗЕҢ 4КЕЗЕҢ 5КЕЗЕҢ 6Қорытынды қаржы-ақша ағымдарының көлемін қалыптастыруУақытқа сәйкес кәсіпорынның тұрақты шығындарына шығысталатын  қаржы-ақшаағымдарын ... ... ақша ... ... ... ... ... кәсіпорынның өзгермелі шығындарына шығысталатын қаржы-ақшаағымдарын қалыптастыруКәсіпорынның өнімдерін сатудан кірістелетін қаржы- ақша ағымдарынқалыптастыруКірістелетін ... ... ... ... шығындарынашығысталатын шығындарына тең боладыСалық төленгеннен кейінгі қорытынды қаржы-ақша ағымдарын қалыптастыруӨндіру ... ... өнім ... қаржы- ақша ағымдарыныңкөлемі ( 0Өндірістің тоқтатылуыКірістелетін және шығысталатын қаржы-ақша ағымдары айырмашылығын реттейтінқаражаттарды қалыптастыруЖоқИяЖоқИя  
        
      

Пән: Қаржы
Жұмыс түрі: Дипломдық жұмыс
Көлемі: 75 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 1 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Ағылшын тіліндегі есімдік және олардың атқаратын қызметтері24 бет
Дипломатиялық хаттамалар36 бет
Макро-, микро-және ультрамикроэлементтер6 бет
Әлеуметтік психологиялық тренингтерді ұйымдастыру принциптері8 бет
Ақша-несие саясатының теориялық негіздері немесе ақша-несие саясатының мәні, түрлері және құралдары37 бет
Қазақстан Республикасының ақша-несие саясатының бағыттары мен ресурстары26 бет
Аймақтық экономиканы басқару мәні мен мазмұны9 бет
Мемлекет механизмі жайлы9 бет
Мемлекеттік және құқық теориясы.32 бет
Мемлекеттің органы және оның мемлекет механизміндегі орны10 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь