Отбасы тәрбиесіндегі ата-ананың үлгі-өнегесі

КІРІСПЕ
1 ТАРАУ. ОТБАСЫ ЖӘНЕ МЕКТЕП
1.1. Қазіргі отбасының басты қызметтері мен міндеттері
1.2. Отбасының тәрбиелік күш қуаты . ата.ананың үлгі.өнегесі
1.3. Отбасы балаларда қарым.қатынас мәдениетін қалыптастырудың факторы ретінде ... ..
1.4. Отбасындағы балалардың қарым.қатынас мәдениетін қалыптастыруда мектептің ынтымақтастығы
1.5. Мұғалімнің бірінші сынып оқушысының отбасымен танысуы
1.6. Ата.аналарды балалар ұжымын тәрбиелеу ісіне қатыстыру
2 ТАРАУ. БАСТАУЫШ СЫНЫП ОҚУШЫЛАРЫНЫҢ ПСИХОЛОГИЯЛЫҚ МӘСЕЛЕЛЕРІ БОЙЫНША АТА.АНАЛАРҒА КЕҢЕС БЕРУ
2.1. Ата.ана өнегесі . ұрпақ тәрбиесі
2.2. Ұрпақ тәрбиесінің ұлы ұстанымдары
2.3. Әке . асқар тау, ана . бауырындағы бұлақ, бала . жағасындағы құрақ
2.4. Балаңызбен қалай қарым . қатынас жасау керек?(педагогикалық іс.тәжірибеден)
2.5. Бақылау экспериментінің нәтижелері
Қорытынды
Пайдаланылған әдебиеттер
Қосымша материалдар
Зерттеудің көкейтестілігі. Қай заманда да, қай елде болса да отбасының адамзат ұрпағына тигізетін ықпалы мен әсерін өмірдегі басқа ешнәрсенің күшімен салыстыруға болмайды.
Отбасы — адам баласының өсіп-өнер алтын ұясы. Адамның өміріндегі ең қуанышты, қызық дәурені осы отбасында өтеді. Бала өмірінің алғашқы күнінен бастап, ата-ана өздерінің негізгі борыштарын — тәрбие жұмысын атқаруға кіріседі.
Алайда, қазіргі кездегі елдегі әкономикалық әлеуметтік жағдайлардың қиындығы, жұмыссыздық, материалдық-рухани қажеттіліктердің тапшылығы осының бәрі отбасындағы ата-ана мен бала арасындағы қарым-қатынасты күрделендіріп отыр. Бала тәрбиесінің негізі — бұл оның отбасы. Осы шағын әлеуметтік топ — бала үшін өмір мектебі. Отбасындағы ата-ана — баланың өмірлік ұстазы және тәрбиешісі. Баланың болашағы, білімі, мәдениеті отбасындағы ата-ананың сіңірген еңбегіне, тәлім-тәрбиесіне байланысты. Сондықтан, әрбір ата-ана өзінің баласын білімді, мәдениетті, жан-жақты етіп тәрбиелеуге міндетті. Қазіргі кезде отбасы тәрбиесі мәселесі әлемдік деңгейде қарастырылуда. Оған «Балалар құқығы туралы Конвенция» (1995), Қазақстан Республикасының «Білім туралы заңы» (1999), Қазақстан Республикасының «Балалардың құқығы туралы заңы» (2002), «Қазақстан Республикасының 2015 жылға дейінгі білім беруді дамыту тұжырымдамасы» (2004) сияқты құжаттар дәлел бола алады [1,2,3,4]. 2004 жылы ақпан айында Үкіметтен қолдау тапқан «Білім тұжырымдамасы» үздіксіз білім беру жүйесінің алғашқы сатысы балабақшадан бастап, мектеп аяқтағанға дейінгі балаларды оқыту, тәрбиелеу мәселесін жоспарлы түрде шешіп, отбасына педагогикалық көмек беруді мақсат етеді. Ал ата-ананың педагогикалық білімінің неғұрлым жоғары болуы олардың қоғам алдында өз балаларының тәлім-тәрбиесі үшін жауапкершілігін арттырады. Сондықтан да баланы жағымды ортада тәрбиелеу мен оқыту қазіргі таңдағы ең өзекті мәселелердің бірі болып табылады.
Қазақ халқының бала тәрбиесіне деген көзқарасының өзіндік ерекшеліктері бар. Келешек ұрпақ тәрбиесіне үлкен мән беріп, балаларды ата-баба дәстүрінде тәрбиелеуді мақсат тұтқан қазақ отбасылары баласын мәдениеттілкке, зерделілікке баулып, халықының мәдениеті мен әдет-ғұрпын тәрбиенің бұлжымас құралы ретінде ұстанған. Бұл ретте педагогика тарихында қазақ ауылындағы отбасы тәрбиесі, мектептегі тәрбие жұмысын ұйымдастыру, балалардың даму ерекшеліктері, адамгершілікке тәрбиелеу және т.б. мәселелер зерттелген. Қарым-қатынас мәдениетін қалыптастыру мәселесімен де бірқатар ғалымдар айналысқан, атап айтсақ, ресей ғалымдары Урунтаева Г.А., Афонькина Ю.А., Петерина С.В., Лисина М.И. және т.б. қарым-қатынас мәдениетін қалыптастырудың жолдарын ұсынса, қазақ педагог-ғалымдары Шериазданова Қ.Т., Ауталипова Ү.И., Елеусізова С.М., Оразбекова К.К. және т.б. қарым-қатынас мәселелерін сөз етеді. Десек те, қазақ отбасындағы ата-ана мен бала арасындағы қарым-қатынасты, оның өзіндік ерекшеліктерін қарастырған еңбектердің өте аздығы анықталды. Сонымен, балалардың қарым-қатынас мәдениетін бүгінгі өмір талабына сай, ұлттық сипатта қалыптастыруды жүзеге асырудың қажеттілігі мен оны отбасы тәрбиесі жағдайында ғылыми-әдістемелік бағыттарының жеткіліксіздігі аралығында қарама-қайшылықтар байқалады.
Бұл қарама-қайшылықтардың шешімін табу бізге диплом жұмысымыздың тақырыбын «Отбасы тәрбиесіндегі ата-анаға қойылатын талаптар» деп айқындауға мүмкіндік берді.
Абай. Қара сөздер. Поэмалар.- Алматы: Ел, 1992. – 272б.
Адалдық /Құраст. Н. Төреқұлов, Ө.Есназаров.- Алматы: Жазушы, 1964. – 68б.
Бұл жинаққа адалдық туралы шығармалар енгізіліп отыр. Олардың ішінде атақты жазушыларымыз М.Әуезовтың, С.Мұқановтың, Ғ.Мүсіреповтың, Ғ.Мұстафиннің шығармалары да бар.
Балаларды туған жерді, туған елді, Отанды сүюге баулу, адалдыққа үйрету – міне, кітаптың негізгі мақсаты осы.
Аймауытов Ж. Ақбілек: Роман. - Алматы: «Раритет», 2003.
240б.
Айтматов Ш. Боранды бекет: Роман.- Алматы: Жалын, 1986.- 304 б.
Ақыш Н. Алтынбек Қоразбаев: Деректі повесть. – Алматы: Балауса, 2003. – 140б.
Бұл деректі повесте қазақ халқының талантты ұлы, белгілі әнші-сазгер Алтынбек Қоразбаевтың балалық шағы мен шығармашылық өмірінің кейбір кезеңдері баяндалады. Кейіпкер өмірінің жалпы жұртшылық біле бермейтін қызықты да құпия қалтарыстарын қамтыған Асылов Ұ., Нұсқабайұлы Ж. Әдеп: инабаттылық дәрістері. – Алматы: Рауан, 1998. – 31б.
Асылбеков А. Бала тәрбесіндегі семьяның рөлі. – Алматы: Мектеп, 1966. – 18б.
Ахметова З. Шуақты күндер: Естелік, эссе. – Алматы: Жалын, 1987. – 264б.
Кітап Ұлы Отан соғысының сұрапыл жылдарында қан майданда әйгілі командирлердің бірі болған, гвардия полковнигі Бауыржан Момышұлының өміріне арналған. Ақылы мен адамгершілігі мол, халықтың ер жүрек асыл перзентінің бейнесі келіні жазған бұл шығармада жан-жақты ашылды. Семьялық архивтен алынған суреттер де кітаптың мазмұнын толықтыра түседі.
Әуезов М. Абай жолы: Роман-эпопея.- Алматы: Жеті жарғы, 1997.-
1 кітап.- 320б.
2- кітап. - 352б.
3 –кітап.- 320б.
4- кітап.- 336б.
Әшімұлы А. ... Жан бөлек.- Алматы: Санат, 2001.- 208 б.
Бегалин С. Бала Шоқан. – Алматы: ҚМКӘБ., 1964.- 116 б.
Берік болсын босаға: Деректі әңгімелер, очерктер, мақалалар / Құраст. Ж.Солтиева. – Алматы: Жалын, 1988. – 246 б.
Қабанбаев М. Арыстан, мен, виоланчель және қасапхана: Повесть, әңгімелер. – Алматы: «Жалын», 1977. – 200б.
Жазушы жинағындағы «Арыстан, мен, виоланчель және қасапхана» атты повесі өз уақытында жасөспірімдер мен балаларға арналған шығармалардың республикалық конкурсында үшінші бәйге алған туынды.
Повесть кейіпкері сезімтал да ұшқыр қиялды бала. Негізгі сюжет осы Асан мен көрші үйдегі баланың арасындағы қарым-қатынасқа құрылады. Сонымен қоса шығармада ата-аналардың жас ұрпаққа тәрбие берудегі жаупкершілігі жайлы да сөз қозғалады. Повесть тілі жеңіл, юморға бай.
Қазақ ертегілері (Қиял-ғажайып және тұрмыс-салт ертегілері).- Алматы: «Балауса», 2001.- 262 б.
Құлжанов Б.Ж. Семьялық қарым-қатынастардың мәдениеті.- Алматы: Білім, 1986. – 38б.
Қоянбаев Ж. Балаларды семьяда тәрбиелеу. – Алматы: Білім, 1997. – 44б.
Момышұлы Б. Ұшқан ұя: Шығармалар. – Алматы: Жазушы, 1975. – 384б.
Жинақтың жас буын мен жалпы қауымға берер өнегесі мол.
Момышұлы Б. Ұяда не көрсең..: Әңгімелер.- Алматы: Жалын, 1988. – 44б.
Мұқанов С. Сұлушаш: Роман мен повесть.- Алматы: Атамұра, 2002.- 288б
Мұратбеков С. Жабайы алма: Повесть.- Алматы: Атамұра, 2002.- 400б.
Қазақ прозасы хас шеберлерінің бірі Сайын Мұратбековтың «Жабайы алма» атты шығармасы – кезінде қолдан-қолға тимей оқылатын дүние еді… Міне, араға жылдар салып сол шығармасы бүгінгі жас буын және баяғы сақа буын оқырмандарымен қайта жүздесіп отыр. Сонау сұрапыл соғыс жылдарындағы қабырғасы қайысқан балалық шақ пен бүгінгі балалар мен үлкендердің тұрмыс-тіршілігіндегі ұқсас жайттарды көзі қарақты, зерделі оқырман тап басып тани қояры ақиқат. Бұл шығарма бүгінгі кезең шындығымен астарласып жатқанымен де құнды.
Мүсірепов Ғ. Қазақ әйелі: Роман және әңгімелер.- Алматы: Жалын, 1982.- 416б.
Әйел–ана тағдыры академик–жазушы Ғабит Мүсіреповтің сүйікті тақырыбы. Алып та, батыр да анадан туады ғой. Ана – тіршілік басы ғана емес, адамгершіліктің де өлшемі, қаһармандықтың да үлгісі. Қазақ халқының тарихын терең зерттеген жазушы өз шығармаларында әйел–ананың әлеуметтік рөлін, қоғамдық мәнін, патриоттық биік қасиеттерін зор шабытпен бейнелеген. Бұл кітапқа жазушының «Ұлпан» романы мен «Ананың анасы», «Ашынған ана», «Ақлима» және басқа белгілі әңгімелері тұңғыш рет топтастырылып беріліп отыр.
Мүсірепов Ғ. Өмір жорығы: Әңгімелер. - Алматы: Жазушы, 1964.- 100б.
Қазақ совет әдебиетінің көрнекті жазушысы Ғабит Мүсірепов қысқа әңгіме жазуда да шебер жазушы. Бұл жинағына Ана туралы әңгімелер циклы енді. Ананың мейірімділігі, тапқырлығы, ақпейілділігі суреттеледі.
Назарбаев Н. Туған елім – тірегім /Құраст. М.Қасымбеков, Қ.Әлімқұлов.- Алматы: Рауан, 2001.- 128б.
Бұл кітапқа Қазақстан Республикасының Президенті Нұрсұлтан Әбішұлы Назарбаевтың кітаптарындағы, алқалы жиындар мен кездесулерде, ел аумағының әр жерлерінде сөйлеген сөздеріндегі өмірдің сан саласын қамтитын қанатты сөздері топтастырылған.
Нұржекеев Б. Күтумен кешкен ғұмыр: Роман және повестер.- Алматы: Жазушы, 1982.- 408б.
Адамгершілік қасиет, туған жерге деген сүйіспеншілік, адамдар арасындағы қатынас –жинақтағы шығармаларға ортақ өзек болып тартылған негізгі желілер.
Оңғарсынова Ф. Мен саған ғашық емес ем. - Алматы: Білім, 1997.- 168б.
Өтеуова Ж. Семьяда оқушыларға эстетикалық тәрбие берудің кейбір мәселелері. – Алматы: Мектеп, 1966. – 32б.
Сейдімбек А. Аққыз: Повестер мен әңгімелер. - Алматы: Атамұра, 2002.- 288б.
Жинаққа жазушының оқырман қауым ықыласына бөленген «Күзеуде», «Аққыз»сияқты повестері мен әңгімелері енді.
Бұл шығармаларда халқымыздың рухани биік парасаты, төлтума қасиеттері, мәдени бітімі шыншылдықпен көрініс тауып, ата – бабаның арман–аңсары, адам өмірінің мәні мен сәні сөз болады. Жазушының құнарлы тілі, халықтың тарихы мен өмір салтына жүйріктігі айрықша ден қойғызады.
Соқпақбаев Б. Менің атым – Қожа: Повесть.- Астана: Елорда, 1999. – 468б.
Соқпақбаев Б. Балалық шаққа саяхат: Повесть, роман (Жоғарғы сынып оқушылары үшін). – Алматы: Балауса, 1992. – 528б.
Көрнекті балалар жазушысы Б.Соқпақбаевтың бұл жинағына «Балалық шаққа саяхат» повесі мен «Өлгендер қайтып келмейді» романы енді. Қалың оқырман қауымға белгілі шығармаларында қаламгер жас кейіпкерлерінің жан сезімін, бастан кешкен қиыншылықтарын шынайылықпен баяндап береді.
Тал бесіктен жер бесікке дейін: Қазақтың отбасылық ғұрып-жырлары / Құраст. К.Ісләмжанұлы. – Алматы: Ана тілі, 1995. – 272б.
Шәкәрім Құдайбердиев. Шығармалары: Өлеңдер, дастандар, қара сөздер /Құраст. М.Жармұхамедов; С.Дәуітов.- Алматы: Жазушы, 1988.- 560б.
Х1Х ғасырдың аяғы мен ХХ ғасырдың басындағы қазақ әдебиеті тарихында Абайдан кейінгі ірі тұлғалардың бірі – Шәкәрім. Ол ұлы Абайдың реалистік дәстүрін жалғастырған, эпикалық жанрдың дамуына үлкен үлес қосқан ірі ақын және ойшыл болды.
        
        Қазақстан Республикасы Білім және ғылым министрлігіҚ. Дүтбаева атындағы Атырау гуманитарлық колледжі>  бөлімі2013ж.  ... ... ... Г.Ж..                    ... жұмысТақырыбы: Отбасы тәрбиесіндегі ата-ананың үлгі-өнегесіЖетекшісі: Сұлтанова Ғ.Т. педагогика пәнінің оқытушысы                                                  ... ... ... 4(9б)  ... ... ...       Мамыр 2013жСақтау мерзімі: 5 жыл 524  -  ... адам ...  ... ... көрініп,қалыптасады.Отанға деген ыстық сезім  -  жақындарына,туған-туысқандарына деген сүйіспеншіліктен басталады.Н.Ә.НазарбаевМАЗМҰНЫКІРІСПЕ1 ТАРАУ. ОТБАСЫ ЖӘНЕ МЕКТЕП1.1. Қазіргі отбасының ... ... мен ... ... тәрбиелік күш қуаты - ата-ананың үлгі-өнегесі1.3. Отбасы балаларда қарым-қатынас мәдениетін ... ... ... Отбасындағы балалардың қарым-қатынас мәдениетін қалыптастыруда мектептің ынтымақтастығы1.5. Мұғалімнің бірінші сынып оқушысының отбасымен танысуы1.6. Ата-аналарды балалар ұжымын ... ... ... ... БАСТАУЫШ СЫНЫП ОҚУШЫЛАРЫНЫҢ ПСИХОЛОГИЯЛЫҚ МӘСЕЛЕЛЕРІ БОЙЫНША АТА-АНАЛАРҒА КЕҢЕС БЕРУ2.1. Ата-ана өнегесі  -  ... ... ... ... ұлы ... Әке  -  асқар тау, ана  -  бауырындағы бұлақ, бала  -  ... ... ... ... ...  -  ... жасау керек?(педагогикалық іс-тәжірибеден)2.5. Бақылау экспериментінің нәтижелеріҚорытындыПайдаланылған әдебиеттер Қосымша ... ... Қай ... да, қай елде болса да отбасының адамзат ұрпағына тигізетін ықпалы мен әсерін өмірдегі басқа ешнәрсенің күшімен салыстыруға ...  --  адам ... ... ... ... ... өміріндегі ең қуанышты, қызық дәурені осы отбасында өтеді. Бала өмірінің алғашқы күнінен бастап, ата-ана өздерінің негізгі борыштарын  --  ... ... ... ... ... ... ... әкономикалық әлеуметтік жағдайлардың қиындығы,  жұмыссыздық, материалдық-рухани ... ... ... бәрі ... ... мен бала арасындағы қарым-қатынасты күрделендіріп отыр. Бала тәрбиесінің негізі  --  бұл оның ... Осы ... ... топ  --  бала үшін өмір ... ... ...  --  ... өмірлік ұстазы және тәрбиешісі. Баланың болашағы, білімі, мәдениеті отбасындағы ата-ананың сіңірген еңбегіне, тәлім-тәрбиесіне байланысты. Сондықтан, әрбір ата-ана өзінің баласын ... ... ... етіп ... ... ... кезде отбасы тәрбиесі мәселесі әлемдік деңгейде қарастырылуда. Оған  (1995), Қазақстан Республикасының  (1999), ... ...  (2002),  (2004) ... ... ... бола алады [1,2,3,4]. 2004 жылы ақпан айында Үкіметтен қолдау тапқан  үздіксіз ... беру ... ... ... ... ... ... аяқтағанға дейінгі балаларды оқыту, тәрбиелеу мәселесін жоспарлы түрде шешіп, отбасына педагогикалық көмек беруді мақсат етеді. Ал ата-ананың педагогикалық білімінің ... ... ... ... ... ... өз балаларының тәлім-тәрбиесі үшін жауапкершілігін арттырады. Сондықтан да ... ... ... ... мен ... қазіргі таңдағы ең өзекті мәселелердің бірі болып табылады.Қазақ халқының бала тәрбиесіне деген көзқарасының өзіндік ерекшеліктері бар. Келешек ұрпақ ... ... мән ... балаларды ата-баба дәстүрінде тәрбиелеуді мақсат тұтқан қазақ отбасылары баласын мәдениеттілкке, зерделілікке баулып, халықының мәдениеті мен әдет-ғұрпын тәрбиенің бұлжымас ... ... ... Бұл ... ... тарихында қазақ ауылындағы отбасы тәрбиесі, мектептегі тәрбие жұмысын ұйымдастыру, балалардың даму ерекшеліктері, адамгершілікке ... және т.б. ... ... ... ... ... мәселесімен де бірқатар ғалымдар айналысқан, атап айтсақ, ресей ғалымдары Урунтаева Г.А., Афонькина Ю.А., Петерина С.В., Лисина М.И. және т.б. ... ... ... жолдарын ұсынса, қазақ педагог-ғалымдары Шериазданова Қ.Т., Ауталипова Ү.И., Елеусізова С.М., Оразбекова К.К. және т.б. ... ... сөз ... ... те, ... отбасындағы ата-ана мен бала арасындағы қарым-қатынасты, оның өзіндік ерекшеліктерін қарастырған еңбектердің өте аздығы ... ... ... ... ... ... өмір ... сай, ұлттық сипатта қалыптастыруды жүзеге асырудың қажеттілігі мен оны ... ... ... ... ... ... аралығында қарама-қайшылықтар байқалады.Бұл қарама-қайшылықтардың шешімін табу бізге диплом жұмысымыздың тақырыбын  деп айқындауға мүмкіндік берді.Адамдар арасындағы қарым-қатынаста адамгершілік, ... ... ... кең ... ... ... ең ... олардың жекелеген отбасында өркен жаюына, яғни баланың ата-анасын жан-жүрек қалауымен, ... ... ... ... ... ... үлкендерден үйрене отырып, олардың өздеріне деген қарым-қатынастарында мүлтіксіз жүзеге асырып отыруларына байланысты. Шынында да, өз ... ... ... ... ... ... ... ынтамен орындамайтын, әдептілік, кішіпейілділік, сергек сезімталдық көрсетпейтін, бұл ... ... ... ... ... ... не опа, не қайыр, олардан отбасынан тысқары әлемде не береке ... ... ... ... ... ... ... беріктігі мен  азаматтарының көңілінен шығатын өркениеттілігінің ... ...  -  ... ... ... пен ... орнықтыру, білім-тәрбие берудің оңтайлы жүйесін құру арқылы әрбір отбасында  адамгершілік, әдеп-инабат қарым-қатынастары салтанат құруына жағдай жасау.Адам ... мәні мен ... ... келешегіне  сенімділігі  --  баланың ата-анасын ардақ ... ... ... ... бір сәтке де есінен шығармауында. Бұл  --  жас ұрпақтың мәдениеттілігінің, ... ғана ... ең ... ... белгісі. Ол жас болсын, жасамыс болсын, баланың өмір бойы ... ... ... ... оңды ... татулық пен тыныштық, жайдары қабақ, ойға алған ... өрге ... ... ... ... ... ... әлеуметтенуіне және тұлға боп қалыптасуына әлеуметтік- психологиялық жағдай жасау.2. Білім беру бағдарламаларына сай балалардың мүмкіншіліктеріне қарай  ... ... ... технологиясының салыстырмалы анализдерін құру, оқушылардың интеллектуалды және шығармашылық қабілетін ұйымдастыру.Жұмыстың негізгі бағыттары:* Оқу- тәрбие үрдісінде ... ... ... Оқушылардың интеллектуалдық, тұлғалық, әлеуметтік дамуын қалыптастыру.Жұмысының негізгі түрлері:Диагностикалық іс- әрекеті:1. Мотивациялық, сферада даму ерекшелігін анықтау (1- ... ... ... ... ... Оқушының интеллектуалды деңгейін анықтау (5 сыныптар).4. Өзін- өзі бағалау мен топтағы атмосфераны анықтау (6-8 сыныптар).5 Ақыл- ... ... және ... ... ... (9-11 ... ... компитентті емес балалармен дамыту жаттығуларын жүргізу.7. Педагогтардың кәсіби бағытын және тұлғалық типерін анықтау (мектеп мұғалімдерінің).8. Ата- ана мен педагог, ата- ана мен ... ... ... ... ... ... ... (ата- аналар).Профилактикалық және коррециялық іс- әрекет:Баланың мектепке бейімділігін бастауыш сынып жетекшілерімен біргекоррекция жүргізу.Мұғалімдерге индивидуалды кеңес, психологиялық ... ... және ... дамытуды ұйымдастыру.Педагогикалық ұжымдағы қарым-қатынас түрлерін белсендендіру.Психологиялық кеңес:Педагогтарға кәсіби және жеке мәселеер төңірегінде кеңес беру.Педагогикалық ұжымның инновациялы процестерге дұрысбейімділігімен ... ... ... қолайлы климат ұйымдастыру.Оқушылардың дамуы, оқуы, өзін-өзі бағалауы мен өзін-өзі тануына топтық және жеке кеңес беру.Ата- ... ... ... ... ... ... оқу-тәрбие процесінің мазмұнымен және әдістемесімен таныстыру. Ата-аналармен педагогикалық және психологиялық ағарту жұмыстарын ұйымдастыру. Отбасы тәрбиесіне ... ... ... ... ... нысаны:   әрекетті екі түрлі бағытпен:а) оқушымен тікелей;ә) субьектің дамуындағы ... ... ... ... ... ... ... негізгі әсер етуші педагог, ата-аналар.Зерттеудің пәні: психологиялық қызмет, оқу-тәрбие үрдісінде баланың интеллектуалды және ... ... ... ... бейімділігін танытуға және дер кезінде пайдалануын қамтамасыз етеді.Зерттеудің міндеттері:1. ... ... ... экспериментті психологиялық- педагогикалық тұрғыда жүргізу.2. Оқушыны оқу-тәрбие үрдісінде іскерлігі мен дағдыларын, білім сапасы мен ... ... ... ...  ... мен ... дифференциясын нәтижесін коррекциялық жұмыстың қорытындысы бойынша өңдеу. Оқушыларға кәсіптік бағдар беруде психологиялық көмек ұйымдастыру.4. ... ... ... ... ... мен мұғалімдердің эксперименталды зерттеу кезіндегі  психопрофилактика және денсаулығын сақтау.6. Өз кезегінде оқушылар мен ... ... ... ... ... ... ... кеңес беру саласында психологиялық қызмет ең негізгі компонент болып табылады. Мектеп психологінің қызметінде негізгі ... түрі ... ... ... дамуы болып табылады.Мұндағы білім беру үрдісі логикалық дамуымен тығыз байланыста болуы тиіс. Тәжірибеде нақты ... ... жеке ... және ... ... ... ... сүйенеді. Психологтің практикалық жұмысында баланың әр түрлі жастағы кезеңіндегі логикалық психикалық дамуы мен әлеуметтік-педагогикалық ситуациялардағы ерекшеліктерін анықтайды. Мектеп психологінің ... ... ... ... ...  психикалық дамуындағы жетістіктері мен ерекшеліктерінде өз болмысын табады. Психолог жұмысында бар мүмкін варианттардың негізгі міндеті ... ... ... ... ... ... ... фиксация кезінде коррекция арқылы ерекшелік кезеңіндегі барлық потенциялды мүмкіндіктерді дамыту.Зерттеудің әдіснамалық және теориялық ... ... ... ... ... ... ұлы ... әдістері:     * Оқушылардың шығармашылық дамуына әдістемелік-зерттеу жұмысын ұйымдастыру.* ... ... мен оқу ... мүмкіндіктері мен перспективаларын зерттеу.* Индивидуалдыққа, бейімділікке үйрету, оқушылардың әлеуметтік даму интеграциясы.* Оқу- тәрбие процесінің мұғалімдерге тигізетін әсерін ... ... ... ... көздері. Философиялық, психологиялық, педагогикалық бағытта жазылған еңбектер, ... ... ... ... ... адам тәрбиесі мен мәдениетін қалыптастыруға қатысты жазылған тұжырымдамалар және т.б. Зерттеудің ғылыми жаңалығы мен ... ... Жас ... және педагогикалық мәселелерге семинар жүргізу.2.Жас ерекшелік және ... ... ... ата-аналарға дәріс ұйымдастыру.3. Мұғалімдер мен ата- аналар үшін психологиялық библиография құру.Зерттеудің практикалық маңыздылығы мен мәні:- зерттеу материалдарын мектептің бастауыш ... ... ... пайдалануға болады.Диплом жұмысының құрылымы. Диплом жұмысы кіріспеден, негізгі екі тараудан, қорытындыдан және әдебиеттер тізімі мен қосымшадан ... ... ... ... зерттеудің мақсаты мен міндеттері және басқа да ғылыми аппарат айқындалады.Отбасы және мектеп деп аталатын 1-бөлімде  қазіргі ... ... ... мен ... ... ... күш қуаты, және отбасылық қарым-қатынас, балалардың қарым-қатынас мәдениетін қалыптастыруда мектеп пен ...  ... ... ... ... ... оқушыларының психологиялық мәселелері бойынша ата-аналарға кеңес беру деп аталатын ... ... ...  -  ұрпақ тәрбиесі, тәрбиенің ұлы ұстанымдары анықталып, педагогикалық ... ... ... бақылау эксперименті және оның нәтижелері қарастырылған.Қорытынды бөлімде жұмыс бойынша ... ... ... ... түйіндер жасалады. Зерттеу нәтижелеріне сүйеніп ұсыныстар беріледі.Қосымшалар бөлімінде практикалық іс-тәжірибеден материалдар топтастырылады.1 ТАРАУ ОТБАСЫ ЖӘНЕ ... ... ... ... ... мен міндеттеріБіздер отбасын әлеуметтік тұрғыдан зерттеу кезінде, ең алдымен, отбасындағы адамдардың тәртіп үлгілеріне, ондағы ... ... ... ... баса ... ... Ерлі-зайыпты адамдардың арасындағы қатынастар некелесу (үйлену, тұрмысқа шығу) ... ... ... ... ... ... жазалау шараларының жиынтығы арқылы реттеліп отырады. Бұл некелесу ұйымы еркек пен әйелдің арасындағы қарым- қатынастарды реттеп ... ... ... ... арасындағы міндет пен құқықтың жиынтығын белгілейді. Отбасының топ ретінде дұрыс қызмет атқаруын, өмір сүруін ... ... Осы ... оның  ... ... пен құқық ережелері құықтық сипатта болады. Ол неке мен отбасы туралы заң мен кодекстер ... ... ... ... ережелерге кіретін мәселелер: мүлікке иелік ету, ерлі-зайыпты адамдар ... және ... ... ... ету, т.б. Осыған сәйкес бұл жерде некені бұзу туралы ережелердің жиынтығы бөлінеді.Неке туралы басқа да ережелер бар, олар ... ... ... ... ... ... ... ерлі-зайыптылардың бір-бірінің көңілін табу, жағыну ережелері, некені және некелік тәртіпті сұрыптап алу, отбасындағы ... және ... ... ... ... ... бос ... дұрыс пайдалану, т.б. кіреді. Отбасы қатынастарының басқа да ... бар. ... ... достармен, т.б. қатынасу.Ережелер мен салт-дәстүрлер отбасының дамуына, өзгеруіне байланысты әрбір кезеңде әр түрлі сипатта көрінуі ... ... ... ... ... мен ... бөлініп отыруы, сонымен  қатар ресмилікке жатпайтын ережелерді ... ... ... ... ... кездесіп қалады.  Бұлардың көбі салт-дәстүрлерге, олардың кейбірі, мысалы, діни наным айырмашылықтарына, көзқарастарға байланысты болып келеді.Неке әлеуметтік институт ретінде ... ... мен ... оның ... ... ... ... өзгеріп отырады. Отбасын әлеуметтік институт ретінде зерттеудегі талдау оның қандай мәселелеріне көңіл аударуды анықтап береді: қоғамның ... ... ...  - ... ... әсер ... әр түрлі әлеуметтік, саяси, экономикалық жағдайларда отбасы ережелрі мен бағалы құндылықтары ... ... ... ... ... қатынастар әлеуметтік тұрғыдан қалай реттеліп отыратынын, т.б. айтуға болады. Қоғамдық қажеттілік пен талап-тілекке отбасындағы тәртіп типтерінің (түрлері) қайсысы ... ... ... ... т.б. ... ... ... ретінде зерттегенде мынандай жалпы ұғымдар қолданылады: 1) некелік қатынастардағы қоғамдық қажеттілік, талап-тілекткр, мұқтаждықтар; 2) отбасының әлеуметтік ... 3) ... ... ережелер мен бағалық құндылықтар; 4) әр түрлі типтегі (түрдегі) отбасындағы тәртіп ... ... ... ... ... ... ... берілген: қазіргі заманғы отбасы  -  ерлі-зайыпты екі ... ... ... құрылған негізгі әлеуметтік топ, отбасыға сонымен бірге ұрпақтары (ұл-қыздары) да кіреді. Отбасының негізгі функцияларының қатарына мыналар кіреді: өмірге бала ... оны ... ... ең ... ... ... қарым-қатынас қажеттілігін және эмоциялық сезімдерін және басқа ішкі және сыртқы (әлеуметтік, экономикалық) мұқтаждықтарын өтеу [28;29].Көптеген зерттеулерде отбасына деген жағымды ... ... ... ... ... деп ... Балалық шақта адамгершілік қасиет ата-ананың балаға қатынасына және олардың өз басына деген қатынасына тәуелді болып келеді. Балалық шақ ... даму ... адам ... ... ... ... ... шағының өту жағдайына байланысты, яғни оның санасы мен жүрегіне қоршаған әлемнің әсер ... ... ... нәрестенің ертеңгі болмысы қалыптасады. Қазақ халқы отбасы тәрбиесіне ерекше мән беріп,  деген. Ерте кезде қазақ ...  қыз ... 3-5 ... ... ... ... ... жұмысына араластырса, ұл балаларды аңшылық, мал бағу сияқты ... ... ... Осы ... ... өмір ... ... басқа сипатта. Сондықтан отбасында әке мен ананың қарым-қатынасы ... ... ... ... ... ... негізі болып табылады. Ал, қазіргі таңдағы ересек азаматтардың өзі отбасылық жауапкершілік пен міндеттерді дұрыс түсінбеуінен қаншама шаңырақ ... ... ... отбасы мүшелері тұлғаның ең алғашқы қоғамдық ортасы мен өмір ... ... ... ұстазы болып табылады. Бұл жағдайда отбасы қарым-қатынасында жағымды сезімдер оның мүшелерін көркемдейтін болады. Отбасы әлеуметтік институттың ... ... ...  ... өмірін әрдайым қолдап отыруы қажет. Себебі, осы әлеуметтік ортада әр баланың ата-анаға деген сүйіспеншілігі шексіз, шартсыз, кіршіксіз ... ... Егер бала ... ... ... ата-анасының сүйіспеншілігі оның өмірі мен қауіпсіздігін қамтамасыз етсе, өсе келе ата-ана махаббаты адамның ішкі, эмоциялық және психологиялық әлемінің қауіпсіздігі мен ... ... ... махаббаты  -  адамның жан және тән саулығының, ... ... және ... сапа ... мен ... көзі ... ... Дәл осыдан ата-ананың бірінші және негізгі міндеті баланың көзқарасында оны жақсы көретіні туралы сенімділікті  ... ... ... ... ... ... күйде болсын балада ата-ана сүйспеншілігінен еш күмән болмауы тиіс. ... қай жас ... ... ... ... ... және ... қарау  -  ата-ананың  табиғи да ең ... ... ... ... ... ... ерекшелеу бала тұлғасында кейбір жағдайларға байланысты қажеттілік тудыратындығы белгілі. Қазіргі таңда өсе келе бала ата-анасынан бөлек кететін жағдайлар сирек кездестіріп ... Бұл ... ... ең ... ... ...  ... үзіліп, психологиялық, ішкі жан дүниелік жағынан алшақтайды. Қазіргі таңдағы зерттеулерге сүйене отырып, психологтар жеткіншектік кезеңдегі маскүнемдік пен ... ... ... ... сүймейтін ата-аналар жатқанын дәлелдеген. Нарық жағдайында, материалды құндылықтар басым болып тұрған уақытта отбасылық тәрбиеге негізгі психологиялық талап  -  ... ... ... ... баланы сүйіп және күнделікті соны жетекшілікке алып қоймай, сонымен бірге баланың өзі қандай қиындықтар мен қақтығыстар, жанжалдар туындатып отырса да, ... ол ... ... ... ... ... оған деген кіршіксіз махаббатын, жылуын үнемі сезінуі керек. Тек осы жағдайда ғана ... ішкі ... ... қалыптасып, сүйспеншілік негізінде ғана адамгершілік құлықтық іс-әрекет жасалады, ал сүйіспеншілікке тек сүйіспеншілік ғана үйретуі сөзсіз.Қоғамдағы түбегейлі ... ... ... ... ... оған ... көзқарас жаңа сипатта көрініс беріп жүр. Ғылыми-экономикалық даму жағдайында ата-ана өз сезімдеріне, жүрегінің үніне, өз баласының  қабілеттеріне сенімділікпен арқа ... ... Осы ... ата-ана тәрбиенің қандай жүйесін ұстануына тек өзі ғана шешім жасауы тиіс. Бұл жағдайда баланың ... ... ... үшін оның ... сүйікті екенін сезіну,  ата-анасы үшін  қымбат екенін ұғыну болып табылады.Ғылыми зерттеулер көрсеткендей, өскелең ұрпақтың қалыптасуындағы отбасының ... рөлі оның бала ... ... және ... ... және жақындығымен  анықталады. Шын мәнісінде ата-анадан жақсы баланы ешкім біле алмайды [30;31]. Жоғарыда атап өткендей біз ... ... ... психологиялық дайындауда балалық кезеңдегі отбасыішілік қарым-қатынасқа тікелей байланысты жағдайларды сипаттап отырмыз. Ата-ана тәрбиесі негізінде отбасында тұлғаның адами  сапалары ... Бұл ... ... ... қайғыра білу, сөйлеу мәдениеті, зейінділік, мақсаттылық, инабаттылық, ізгілік және т.б. қасиеттер кіреді. Керісінше, ... ... ... ... ...   ...  өзімшілдік, қаталдық, үлкенге деген дөрекілік, қоршаған ... ... ... және ... ... ... ... да дамитыны сөзсіз. Осы орайда, ұрпағының тұлғалық сапаларын қалыптастыру мақсатында ата-аналар әр жағдайда отбасылық салт-дәстүрді ұстанып, өз ... ... ... ... ... ... болып, шыншылдық, адалдығын көрсетіп, оны жетілдіруі керек. Жалпы алғанда, әлемде мекендейтін тіршіліктің ішіндегі ең әдемі де ... ... ... ... ... ... Адам баласы тұлғалық дамып, әрі жетіліп өзіндік ... тән мен жан ... жету үшін және ... ... ... ... үшін шамамен екі он жылдықтай керек. Осы онжылдықтар ... ... ... ... ... ... алып, еңбек әрекетіне қатысып, қоғамда өз орнын табу үшін маңызды болып келеді. Сондықтан әрбір кезеңдегі ... ... ... ... ... маңызды мәселелердің бірі. Біздің зерттеуіміздің басты мәселесі болып табылатын студенттерді отбасылық өмірге дайындау өзінің құндылығымен алға шығады.Белгілі ғалым, ... ... ... ... А. ... ... сәтті дамуы үшін оның қажеттіліктері өтелуі тиіс деген тұжырым жасайды [32]. Бұл қажеттіліктердің қанағаттандырылу ... оның ... ... ... ... жетілуіне немесе оның қате жолға түсуіне әсер етеді. Сонымен қатар, баланың жеке тұлға ретінде ... ... өз ... ... ... ... ... отырған мәселе тікелей оның ата-анасының қатынасына тәуелді болып келеді.Бүгінгі күні ... өмір сүру ... ... ... ... ... отырған жайы бар. Отбасында ерлі-зайыптылардың бірге тұруы, олардың ара қатынасын айналасындағылардың  деп бағалауы некеде де бақыттылығын ... ... ... ... ... ... әртүрі болады: сырттай тату болып есептелетін отбасыларда ерлі-зайыптылардың бір-бірін жек көріп, рухани ...  ... ... Өз ... жан дүниесін ата-аналардың жақсы түсінуі, оларға отбасында дұрыс та тиімді тәрбиелік орта ... ... бала ... ... ... және ... ... көтеріп отыру қажеттілігін өздері түсінуі тиіс. Белгілі психолог Э. ... ... ... ... және ... ... табиғаты, генезисі және көріну формасы бойынша бір-бірінен ... және ... ... ... ... әсер ... [33]. Ананың махаббаты- шексіз, нәзік және шарттанбайды. Әкенің махаббаты- баладан көп нәрсені талап етеді және ол шарттанған болып ... Ол ... бала  ... ... ... Әке ... туа ... алғышарты болмайды, ол бала өмірінің алғашқы жылдарында қалыптасады деп тұжырымдайды кейбір зерттеулер бар  [34;35]. Бала ... ... ... ... үшін ... бір ... ... талаптарына сәйкес болуы тиіс. Егер бала анадан эмоциялық қолдауды және жақындықты сезінуді қалайтын болса, әкеден бірлескен іс-әрекетте серіктесті және беделді ... ... ... ... ... ...  деген қатынасы ерлі-зайыптылардың бірі-бірімен қарым-қатынасынан туындайды.Қазіргі ... көп ... алып ... ... аз ...  ерлі  - ... түрлі ойлардан бірге тұра береді. Біреудің қызмет беделіне нұқсан келмес үшін, екіншілерін - белгісіз тұманды болашақ ... ... - бала ... ... ... ... маңызды деп есептейді. Алайда мұндай позиция көп таралған ... алып ... Әке мен ана ... ... ... белгілі бір қасиеттердің дамуына негіз болады. Бала өзін әкесі сияқты көріп, өзін сол сияқты сезінеді, өзінше оның ... ... ... ... ... Ол ... ... рухани тепе-теңдік пен сабырлық қалыптастыруға көмектеседі. Кейбір жағдайларда ерлі-зайыптылар өзінің жұбайын бала ... ... ... бала арқылы мойындамау - отбасы қарым-қатынасының бұзылғандығының күрделі белгісі, әйелінің не  күйеуінің ... ... ... ... ... ... " тырысу күші отбасылық қарым-қатынаста балаға  бағытталады. Мұндай отбасыларда бала әрдайым қысымшылықта ... ол ... ... ... ... ... ...  қоймайды. Бұған қарамастан бала өзін-өзі бағалауын онша жоғалтпайды, ...  ол ...  ... ... ие ... ... Нарық жағдайында отбасында ата-ананың екеуі де ортақтық сезімін сезбесе, болашаққа  бірлескен ... ... оның алға ...  ... даму жетістіктерін көрмесе, тұлғааралық қысымшылық туады. Мұндай отбасылық жағдай әрине баланың тұлғалық дамуына соққы болары сөзсіз. Дегенмен, ... ... ... ... да бала ... кері ... тигізбеуі шарт болып табылады.Отбасы нақты қоғамда өмір сүретін болғандықтан  оның жалпы ... ... өзі өмір ... ... ... мазмұнына сәйкес ерекше белгілері де болатыны анық. Отбасы туралы философ, педагог, психолог, әлеуметтанушы, ... және т.б. ... ... беріп, еңбектер жаза отырып, осы мәселенің негізін қалаған.  Айталық, әлеуметтанушылардың пікірінше, отбасы бұл қоғамның ... ... оны тар ... ... ... емес десе, ал психологтар отбасы бұл әлеуметтік институт, қоғамның бастауыш ... ... ... ... және өмір ... кіші топ деп ... [26; 27].Әлеуметтік институттардың бірі ретіндегі отбасының бала тәрбиесінде рөлі төмендегідей:* бала ... ... ... ... ... жүргізілетін тәрбиелік ықпалдарға қарағанда басым болып келеді;* жаһандану жағдайындағы өркениетті, зайырлы, құқықты мемлекеттің азаматын тәрбиелеуде ... ... ... ... болып табылады;* отбасы өскелең ұрпақтың бойында ең құнды адамгершілік қасиеттерді қалыптастыратын қоғамның ажырмайтын басты әлеуметтік институт;* ... ең ... ... бірі жеке ... ... Ол өскелең ұрпақтың дене жетілуіне, шынығуына, рухани және адами дамуына, ең құнды жалпы адамзаттық құндылықтарды және ұлттық ... ... ... ... ету дағдысын тәрбиелеуге ықпал етуші;* отбасы бала тәрбиесінде адамзат қоғамының тарихындағы ғасырлар сынынан мүдірмей ... ... ... ... отбасының әлеуметтік міндеттерінің өзегі тәуелсіздікке ие болған ҚР мемлекеттік заңдарын құрметтеуші, елжанды азамат тәрбиелеу;* отбасы баланың ... ... және ... таңдауына ықпал жасаушы.Кез-келген отбасы оның мүшелері үшін аса маңызды қажеттіліктерді қанағаттандыру мақсатында құрылады. Қандай да болсын бұл қажеттіліктер отбасылық қатынастардың ... ... ... және ... қажеттіліктермен толықтырылады. Отбасы мен тұлға және отбасы мен қоғам ... ... ... ... мен ... ... ... бір қажеттіліктерін қанағаттандыруға негізделген тіршілік ету сфераларымен байланыс жүйесінің көрініс табуы отбасының функциясы деп ... ... ... ... ... ... ... негізгі функциясы анықталады.Әлеуметтік институт ретінде отбасы қоғаммен тығыз байланыста бола отырып, оның функцияларының бірқатары тікелей ... ... ... Бір ... ... өз ... мен ... әрекет ететін тұлғааралық қарым-қатынастар сферасы болып табылады. Осы орайда, қоғамның отбасыға және ... ... ... ... ... ... және тұлғаның оған қатысты функцияларын атауға болады. Осы тұрғыдан отбасы функцияларын әлеуметтік (қоғамға ... және дара ... ... деп ... ... Отбасы функциясы қоғамның отбасы институтындағы қажеттіліктерімен және отбасылық топқа қатысты ... ... ... ... ... ... Сонымен қатар, отбасы функциялары терең тарихи, қоғамның тіршілік әрекетінің әлеуметтік - экономикалық жағдайларымен тығыз байланысты. Сондықтан уақыт өткен ... ... ... ... мен оның ... өзгереді [4,б.104].Маңызды қажеттіліктер мен тіршілік әрекетінің басты сферасымен байланысты қазіргі отбасының негізгі ... Т.В. ... [36] атап ... ... функцияларыРепродуктивтік ЭкономикалықҚорғанысПедагогикалықЭмоциялықӘлеуметтендірубала табу арқылы қоғамды қалпына келтіруөндіру мен тұтынуотбасы мүшелерінің денсаулығымен, игіліктермен қамтамасыз ... ... ... ... ... оқыту-тәрбиелеуерлі  -  зайыптылардың бірін-бірі сүюібалаларды қоғамдық тәртіпке, мінез-құлыққа бейімдеу1-сурет.  ... ... ... өте келе ... ... ... ... болып саналатын ерлі-зайыптылар ие болады. Көптеген зерттеулерде отбасының функциясын  шартты түрде барлық түрін шамамен төмендегі екі топқа бөліп қарастырады:1.Ерлі - ... ... Ата - ... ... Ерлі - ... ... ... қарым - қатынас, күнделікті шаруашылық, басқарушылық (ерлі - зайыптының ... де ... ... өмір сүру ... ... ... ... функциялары, алғашқы әлеуметтік бақылау функциясы, өкілеттілік функциясы (ерлі-зайыптылар өз отбасыларының ... ... ... ... ... ... өз отбасы атынан шығады), эмоциялық, жыныстық - эротикалық және басқа да функциялар жатады.Ата - ... ... тобы ... туу және ... ... ... қабілетсіз және кәмілетке толмаған отбасы мүшелеріне қамқорлық ету, оларды материалдық және ... ... ... ету ... ... ... ... қарым - қатынас функциясы отбасындағы бос уақытты бірге өткізудегі, өзара жан дүние байлығын нығайтудағы ... ... ... ... ... ... оның құрамдас бөліктері: отбасы ішіндегі қарым-қатынасты ұйымдастыру; бұқаралық ақпарат құралдарымен, көркем әдебиет пен шығармашылық пен өзара бірлестіктегі отбасы ... ... ... ... өз ... ... орта мен ... орта арасындағы әртүрлі байланыстарға әсері болып табылады [38].Некедегі ерлі - ... ... ... ... келісушіліктерден отбасылық бақыт құралады, яғни бұл процесс барысында ой алмасу мен жағымды эмоциялар алмасуы жүзеге асады. Мұндай қарым-қатынастағы  жағымды кері ... ... ... ... жағдай  қалыптасқан әдет - ғұрып ережелері мен қағидалар  жүйесі болып табылады. Бұл функцияның ең басты мақсаты  -  ... ... ... ... ... ... ету. ... рухани қатынастарды жетілдіру қарым - қатынас мәдениетінің жоғарылауын қамтамасыз етеді. Ерлі-зайыптылардың қарым - ...  -  ... ... ... ... ... ... жатады.Отбасында ерлі-зайыптылар арасындағы рухани қарым - қатынас мәдениетінің негізі өзінің серіктесіне тең ... - ... ... болып табылады. Мұндай қарым - қатынас барысында ерлі - зайыптылар өздерінің рухани әлемін, айналасындағылармен байланыс қабілеттерін жетілдіре түседі. Егер де ... бірі ... өзін ... ... өз ... биік қойса, онда өзара түсінушілік ғана бұзылып ғана ... ... ... ... - ... барлық түрінің бұзылуына әкелуі мүмкін [39]. Осы орайда,  ерлі-зайыптылардың бірін - бірі сыйлауы, ... ... ... етуі аса ... болып табылады. Бұл жағдайлар нәтижесінде жан тыныштығын сақтауға және эмоциялардың жақындасуына көмектеседі. Отбасының эмоциялық функциясы оның ... ... ... психологиялық қорғаныс, өзара сыйластық және көңіл білдірудегі қажеттіліктерді қанағаттандыруды қамтамасыз етеді. Отбасындағы оңтайлы эмоциялық атмосферасы оның ... ... ішкі ... ... ... ... ... сәтсіздіктер мен көңіл-күйін айтуға, толғандырып жүрген мәселелер бойынша кеңес алуға, рухани және физикалық күш - ... ... және ... ... кең ... ашады.Отбасының алғашқы әлеуметтік бақылау функциясы - отбасы мүшелерімен, әсіресе әртүрлі жағдайларға (жасерекшелігі, сырқаттануы және т.б) байланысты әлеуметтік ережелермен ... ... ... ... өз ... ... ... деңгейде қабілетсіз мүшелерімен әлеуметтік ережелердің орындалуын қамтамасыз ету болып ... ... ... ... ... психологиялық және әлеуметтік қажеттіліктерінің қанағатандырылуына ерлі-зайыптылардың жауапкершілік сезімі жоғары болуы шарт.Отбасының мемлекеттік мекемелермен, қоғамдық ұйымдармен, ... ... және ... да ... ... (туыстық, достық,  көршілік), сонымен қатар, жекелеген тұлғалармен байланыс жасап, олармен түрлі сипаттағы қарым - қатынасқа ... ... аса ... ... ... ... аталған функциялар көмегімен отбасы басқа әлеуметтік қауыммен экономикалық, идеологиялық, заңды, жалпы мәдени, эмоциялық және басқа да ... ... ... ... ... ... ... байланысқа түсе отырып, қоғамның алғашқы бөлігі ретінде өзін танытады.Қазіргі таңда аса маңызды және өзектілерінің қатарына күнделікті ... - ... ... ... да ... Бұл функция материалдық қажеттілікті қамтамасыз етуге (азық - ... ... үй, ... ... ... ... ... және отбасылық топтың барлық мүшелерінің денсаулықтары мен физикалық ... ... ... етуі тиіс. Отбасының экономикалық функциясы мынадай негізгі ... ... ... өндіріске қатысу, үй шаруашылығын жүргізу, отбасылық қаржыны қалыптастыру, тұтынушылық әрекеттерді ... ... ... Осы ... ... ... жұмысымыз нарық жағдайында жастарды отбасылық өмірге психологиялық дайындау болып таңдалуының өзі осы ... ... ... 1.2 ... ... күш ... - ... үлгі-өнегесіОтбасы тәрбиесінде ата-ананың мінез-құлқы, тіршілік ортасы үлкен маңызға ие. ... ... ... ... ... ... ортасынан, отбасынан алады. ,  деген мақалдар тегін айтылмаған. Әйелді отбасының құты деп, әспеттеп-құрметтеген. Қазақ ежел - ден ... ... сай ... ... ... ... ... ғана емес, елдің анасы болған ана-апалардың мысалы аз болмағаны да сондықтан. Ғабит Мүсіреповтің  повесіндегі Ұлпан ана ел ... ... ... ... ибалы, ізетті, қарапайым жан. Ыбырай Алтынсарин  деген өлеңінде ананың балаға деген шексіз махаббатын, ынтызарлығын паш ... ... ... ... ... ... - ... ұйқысын төрт бөліп, кірпікқақпай,Шешең байғұс дамылсыз жүретұғын.Кім сендерді, балалар, тербететін,Еркелетіп, ойнатып, сергітетін?Жалқау болсаң, балалар, жаманболсаң,Қамқор анаң көз ... ... ... ... ... кетсең,Ғылым іздеп, тез қайтпай көпкекетсең?Ұмытпа, ең кемінде жұлдыз ... ... тұр, ... көккежетсін.Кім сағынар сендерді келгеніңше,Құлындарын көзімен көргенінше?Сендер қайтып келгенде адам болып,Еш арманым болмас дер өле-өлгенше.Исі қазақ қандай қиын-қыстау кезеңде де ... ... ... ... ... ... ... өсіруді мансұқ етті. Отбасындағы имандылық, ынтымақ арқылы жаны таза ... ... ... мән ... Халық әдебиетінде әке сөзі заң болып табылады. Әкенің ісі балаларға үлгі саналады. Ал, ананың ақ сүтін Меккеге жеті рет арқалап ... да ... ... деген ұғым-түсінік ежелден бар. Ұрпақ мейірбан жүректі, жайдары, таза рухты, ақыл-парасатты, инабатты да иманды адам болып қалыптасуы керек. Ұлт ... ... ... әуел ... ... ... тәрбиелегенде оған болашақ ана ретінде қараған. Қыз баланы болашақ ана, әйел заты болғандықтан жас кезінен бастап ... ... ...  ... ... даналығы. Бұл қыз баланың жанұядағы тәрбиесіне қаншалықты мән берілетінін білдіреді. Қыздың әдептілігі сөйлеген сөзінен, жүріс-тұрысынан, жібек - тей ... ... ... ... Қазақ қыздарының көрік-келбеті сұлулық, әсемдік символы ретінде аса жоғары бағаланып отырған. Халық ауыз ... ... ... аты  -  ... ... толған айдай жүзі жарқын.Үлкеннің алдын орап сөз сөйлемес,Халқының сақтай білген ізгі салтын,  -  деген шумақта қыз баланың қасиеті ... - ... ... ұлы ақын ... мына ... ... ... інжу-маржаны:Гаухардай көзі.Бұлбұлдай сөзіЖанынан асқан бір пері.Жүзі бар айдай,Мінезі майдай,Өзгеден артық сол ... ақыл мол ... ... сол ... ... ... ... кірі жоқ,Бойы бар сымдай,Белі бар қылдай.Мүшесінің міні жоқ.Қыз осындай болар ма,Оны сөккен оңар ма.Қазақ қызының табиғаты осындай-ақ ... ... ... ... ... ... ... армандаған қазақ халқының жас ұрпақ тәрбиесіне бағытталған жарасымды, ... ... ... салт-дәстүрлері аз емес. Айталық, қазақтың дәс - түрлі тыйымдарында жас ұрпаққа жаман әдеттен ... ... ... жа - ман - шылыққа үйір болмауды ... ... ...  -  ... жаманнан  -  жирен" дейді халық даналығы. ... етіп ... ... ... ерік ... ... ... аһлама, аяғыңның басына қарап жүрме, аяғыңды айқастырып жатпа, аяғыңды көтерме, басыңды салбыратып отырма, ... ... ... ... ... ... жылама, ғайбат сөйлеме, жаман сөз айтпа, жалған сөйлеме, жуған қолыңды сілікпе, жүрелеп отырма. Адамға ... үй ... ... ... ... адамға түкірме, адамды санама, ақты төкпе, ала жіпті аттама, ас қайырмай дастарқаннан тұрма, бос бесікті тербетпе, дастарқанды аттама, есікті теппе, екі ... ... ... ... ер ... ... болмайды, қыз баланы босағаға отырғызба, құран оқығанда сөйлеме, нанды баспа, нанды бір қолмен үзбе, нанды жерге тастама, нанмен ойнама, үйге ... ... ... ... ... ... сен деме, үлкеннен бұрын билік айтпа, үлкеннен бұрын төрге шықпа, үлкен ... ... ... құдыққа түкірме, отқа түкірме, от шашпа, суға түкірме,  -  ... ... ... ... тыйымдар ұл-қызды жамандықтан бойды аулақ ұстауға үйретеді. Мұның өзі қазақ этнопедагогикасындағы айқын ерекшеліктердің бірі ... ... ... ... ғана емес ... ... ... тәрбиелейді. Ежелден қалыптасқан ұлттық салт-дәстүрде үлкеннің кішіге ескертпе жасап, ақыл айтып отыруы. Бұл қалыптасқан ... Мұны жасы кіші жан ... ... ... ... ... отырған. Үлкеннің сөзін бөлмеу, онымен қатарласып отырмау үлкен ... ... ... ... Жасы ... кісі төрге шығып отырған, бірінші болып сөз бастаған. Қазақта ата-анаға деген құрмет дәстүрі ұрпақтан-ұрпаққа мирас ... келе ... асыл ... әдеті көп дәстүрімен,Мендағы оның бәрін жақсы білем.Ата-ана қартайғанда бел бүгіліп,Құрметтеп сыйлайды оны елжүгініп.Тәтті дәм, асыл деген киімдері,Қарттікі әр ... ...  -  деп ... ... ақын қызы ... ... этикеттің өнегелік мазмұны ұл-қыздан байсалдылық пен орнықтылықты талап етеді, дарақылықтан, даңғойлықтан бойды аулақ салуға үйретеді. Үлкеннің ой-пікірі мен ақыл-кеңесіне құлақ асу бұл - ... заң ... ... ... - ... ... қалай болса солай киініп бой көрсету, ерсі қылық жасау, күнә саналады. Отбасының басшысы әке болып есептеледі. Егер ол қайтыс ... ... ... ... ... ... ұлға ауысты. Үйдің үлкені барлық шаруашылық істерге басшылық жасайды. Мұндай құрмет отбасындағы үлкенге қатынаста ғана ... жасы ... ... жандарға жасалатын болды. Ақсақалдар болса, көпшіліктің жалпы құрмет, сыйына бөленеді. Қоғам дамуының ... ... ... ... ... селкеу түсіп, өзінің шынайы, таза нақыш-өрнектерінен айырыла бастағанын жоққа шығаруға болмайды. Бұл қазіргі жас ... ... ... ... ... ... ... аңғарылып жататыны құпия емес...Этикалық әдеп пен инабат рәсімдері ғасырлар бойы қалыптасып келді, онда тұтас халықтың тәжірибесі жатыр. Осы этикалық жүйенің ... ... ... ... Ха - ... әдет-ғұрып рәсімдерінде жал - қаулық, даңғойлық, қорқақтық, маскү - ... т.б. ... ... ... ... айыпталады. Әділдік, шыншылдық, берген сөзге болаттай беріктік жоғары бағаланады. Бүкіл қазақ қашанда жас ұрпақ тәрбиесіне үлкен мән ... ұлы ... ... жас ... ... ... зор. Ол зерделеп оқыған жастарға баға жетпес бай қазына. , дейді Абай.  ...  ...  ... ... - бұл ... түрі ... ата-аналар арасында эмоционалды жылылық тудырмайды, себебі талап, тәртіп нормалары іске ...  -  ... ... ... ... деген сүйіспеншілік, баланы түсіну, құрмет көрсету талап бірлігімен ұштасады. Мұндағы диктат, опека,  интолеранттылықтың көрінісін байқататын ата-аналар мен ... ... ... ... ... ... керісінше толеранттылыққа тәрбиелеудің ең қолайлы қатынас түрі болып саналады.Ж.Қ.Мұқытова  атты ... ... ... ... ... түрлері белгіленген. Ынтымақтастық  -  идеалды қатынас түрі, бір бірін түсіну, көмек көрсетумен ... ...  -  тең ... ... зиян ... ...  -  бір-бірінен асып түсуді көздейді. Конкуренция  -  билікке таласу. Антагонизм  -  өшігу, үнемі кек ... ... ...  -  ... ... ... ... Ең жақсы қатынас түрі  -  ынтымақтастық [3].Отбасындағы психологиялық саулық сақталмай, ... ... ... ... бойында жағымсыз сезімдер мен эмоциялар туындайды.Отбасы балаға адамдармен өзара әрекеттесуге қатысты маңызды тәжірибе ... ... ол ... ... басқаларды тыңдауға және олардың көзқарастарын сыйлауға, туған ... ... ... ... Ата-ана  -  толеранттылықтың үлгісі бола білу керек. Толерантты мінез-құлықтың ... ... ... ... ... ... үлгілері үлкен мәнге ие. Ең негізгісі бұл бала бойында ... ... ... қарым-қатынас, ата-аналар мен туысқандар арасындағы әрекет жасау стилі жатады.Педагог ата-ананы қайта тәрбиелей алмайды, бірақ ата-анамен бала арасындағы өзара ... әсер ете ... және де ... жұмыс негізінде баланың өзгелерге деген қатынасын түзетуге болады.Бала бойында толеранттылықты қалыптастырудағы педагогтардың ата-аналармен жүргізілетін жұмыстары отбасы қарым-қатынасы мен отбасы ерекшеліктерін ... ... іске ... ... күрделі үрдіс. Мұнда да мектеп психологы мен сынып жетекшінің көмегінсіз болмайды. Ең алдымен ... ... ... ... Яғни ... толеранттылық деңгейін диагностакалаусыз оны қалыптастыру жұмысын жоспарлау мүмкін емес. Сондықтан психолог түрлі әдістерді пайдалана ... ... ... қалыптасу деңгейін анықтап беруі шарт.Біз ғылыми зерттеу жұмысын №30; №19 орта мектептерінде практика кезінде оқушылар мен ата-аналар ... ... ... анықтау мақсатында диагностика жүргіздік.П.В. Степановтың  әдістемесін оқушылар ... ... ... және интолеранттылық деңгейін анықтау мақсатында бірнеше сыныптан 30 ... ... ... Оқушылар арасында өткізілген бұл сауалнамалар нәтижесінде оқушылардың толеранттылық ... ... ... ... ... ... оқушылардың басқаның көзқарасына деген шыдамдылығын және оған құрметпен қарау деңгейін анықтау үшін  тестін жүргіздік. Бұл ... ... ... ... тез жауап беру болып табылады. Бұл тестте оқушылардың қоршаған ортасына деген қатынасын анықтауға арналған сұрақтар қолданылды. Оқушылардың ... ... ... өз ... нық ... ... диалог жүргізуге дайын екендіктерін көрсетті. Дегенмен кейбіреулері өз көзқарасын біреуге жүктейтіндігін немесе басқа адамдармен тіл ... ... ... ... ... жасырмады.Бала тәрбиесінде ата-ананың алатын орны өте зор. Ата-ана мен балалар арасындағы толеранттылық қарым-қатынас жасау мәселелеріне келетін ... ... ... ... түсіну үшін, ең алдымен, оның дамуына және оған не нәрсе қажет екенін білу керек. Ол үшін біз ата-аналарға ... ...  атты ... ... ... ... Жалпы бұл сауалнамаға 28 ата-ана қатысты. Бұл тесттің нәтижесінде ата-аналардың 80%-ы бала құқығын ... жеке ... ... ... ... оның өзі ... әрекеттері үшін жауап беруге үйретуші ата-ана екендері анықталды [4].Сондай-ақ, ата-аналар мен оқушыларға арналған Н.И.Дереклееваның  атты сауалнаманы ... ... ... пен ... ... ... мәселелер қамтылған, сонымен қатар, мектепте қандай ұлт өкілдері оқитынын анықтау үшін 7-9сынып оқушыларына да зерттеулер жүргізілді. Осы сауалнамалар нәтижесінде ... ... ...  -  8 ... ... ... ... емес  -  11ата-ана, интолеранттылық дамуы ... ...  -  ... ... даму деңгейі жоғары емес  -  5ата-ана екені анықталды. ... ... ... ... ... ... өйткені ата-аналар да, оқушылар да өзге ұлттарға сыйластықпен және ... ... ... ... ... ... жөнінде тәрбие беру түсініктері мен білімдерін жетілдіру мақсатында келесідей жаттығулар өткізілді:, , , ... ... ... олардың ата-аналарымен де бірнеше жұмыс түрлерін өткіздік. Солардың бірі ата-аналарға арналған  тренингі.Мақсаты: қазіргі кездегі баланың дамуына, жеке ... ... ... ... ... ... ... әдіс-тәсілдерін жетілдіре отырып, қарым-қатынас орнату.Сонымен қатар, ата-аналармен дөңгелек үстелде жағдаяттарды талқылап, пікір алыстық. Кейін ата-аналарға  атты қытай ... ... ... ... ата-аналарға біздің тарапымыздан төмендегідей кеңестер ұсынылды:Егер баланы тұрақты сынап ... ол ... ... бала ... өмір ... ол басқыншылыққа үйренеді.Егер баланы келекелесе, ол тұйық болып өседі.Егер баланы жиі кінәласа, ол өмір бойы кінә ... өмір ... бала ... ... ол ... ... ... балаға дем берсе, ол өзіне сенуге үйренеді.Егер баланы мақтаса, ол мейірбан болуға тырысады.Егер бала адалдықта өссе, ол ... әділ ... ... бала ... өмір ... ол ... ... үйренеді.Егер де бала оны түсініп, оны құрметтейтін ортада өмір сүрсе, ол ... ... ... таба ... ... өз кезегінде жалғасын тауып отырса, онда әлемде, мемлекетте, ұлттар, адамдар арасында ... ... ... ... ... жетіліп, ал шиеленістер болған жағдайда дұрыс шешімі табылып, сыйластық қарым-қатынас орнары сөзсіз. ... ғана ... ... ... ... ... өмір сүре алады.Сонымен, жоғарыда айтылғандарды қорыта келе, отбасында оқушыларды толеранттылыққа тәрбиелеудің қажеттілігі бүгінгі күнде шешімін қажет ететін ... ... бірі ... ... ... ...  -  ұрпақ тәрбиесіЕл  болам  десең, бесігіңді  түзе>>-деген   ...  ...  сөзі  ...  ...  ...  ... ...  даму  жолындағы  қоғам  алдымен  балалы  отбасына  ...  ...  ... оның  ...  ... ...  деңгейге  көтеруге  тырысады. Сондықтан отбасы тәрбиесінің ролі ерекше. Бала тәрбиелеуде ата-аналар  топтарына тоқталып өтсем: жанұя ...   ... ... ... ... ... тобы . Бұл ...  Балаға тәрбие  берудегі бағыт- бағдары талапқа сай отбасылар.* Балалары нашар оқитын  ...  ... Бұл ...  бала  тәрбиесіне көңіл бөлмейтін, селқос қарайтын, ішімдікке әуес отбасылар.* Тұрмыс жағдайының қиындығы бала тәрбиесіне әсер ететін отбасылар  ... Бұл ...  ...   тәртібі, талпынысы жақсы, бірақ отбасының материалдық тапшылығы  бала психологиясына  әсер ететін  отбасылар.* Материалдық ... өте ...  ... ... Бұл ...   барлық мүмкіндігі бар, тек бала тәрбиесіне кері (әр түрлі себептерге сай әсер ететін отбасылар)Қазіргі  уақытта  ... ... ...  шамамен алғанда  1 жылда  5 мыңдай  ...  ...   ... 2 мың ...  ... ... ... кетіп отырады. Бұл да  бала тәрбиесіне  әсері мол.Бала  -  ... ... ...  әсер ету жақтарын сөз еткенде, оны үш топқа  бөліп  қарастыруға болады:* Баланы қалай ... ... және дәл ... ... Олар көп ... ...  өздерінің саналы өмірімен және сапалы іс- әрекетімен  тек өз ... ғана ... ... ... ...  ... жұмыстарға  қолғабыс  етіп, басқа ата- аналарға үлгі көрсетеді.* Өз балаларына өнегелі тәрбие бергісі келеді, бірақ, қалай тәрбиелеу  ... ... ... ... ата- аналардың басым көпшілігі. Олар  білмегендіктен балаларына кері әсер етуі ... ... ...  ... білмейді, білгісі де келмейді, мұғалімдерге қарсы тұратын  ... ...  топ. ... ... көп ...  ...  ... отбасылар.Отбасы - адам  баласының  дүниеге  ...  ...  ...  ашып  ...  үйі, өсіп  ер жететін,  тәрбие  алатын  аса  қажетті  әрі  ...  ...  ... ...  ...  ...  аса құнды  ықпалы  мен әсерін  өмірдегі  басқа  еш  ...  ...  ...  ... ...  ...  тәрбиесінің  орнын еш  нәрсе  ...  ... Бала ... ... ... әр ... ... өзін  қалай ұстауды, адамгершілік әліппесі: кішіпейіл болу, ізеттілік, сыйластық, ... және ... ... ... ...  болу  ... тәжірибе жинақтайды және оны меңгереді.Моралдік жағынан азғындаған отбасында, әдетте, балаға жеткілікті көңіл бөлінбейді. Балалар ата- анасының  қамқорлығы мен ... ... олар  ... ... ... олар ... ... алмаған жылылық пен қайырымдылықты  сырттан, көшеден іздейді.Қазіргі кездегі аса бай ... ... ... оларда бала тәрбиесінің дұрыс тәжірибесі қалыптасты деген сөз емес. Міне, ... ... ... ата- ... баланың кез келген сұранысын сол мезетте қанағаттандыру, аламын деген нәрсесінің бәрін сөзге келмей сатып әперу, үй тірлігіне қатыстырмауы баласының өзімшіл, тек қана ... ... ... ... ... өмір ... ... арам тамақ болып қалыптасуына әкеліп соқтыратынын ескере де бермейді.Дәл осыған қарама- қарсы ... ... ата- ... да ... ... тура ... шығаруға итермелейді.Үшінші топқа  жататын ата-аналар өз балаларының не істеп, ... ... ... ісі жоқ, оны ... міндеті деп санамайтындар. Олардың балалары қараусыз қалғандай әсер береді. Бұл ең қауіпті әрі сөз жоқ, ... ... ... ... ... ... отбасылар.Бала  тәрбиесіндегі ананың  орны  ерекше. Ана ... ...  ... ... тән  ...  ...  ана ...  сіңеді. Сондықтан  ана  болмысының  өзгеруінің  әлеуметтік  себептерінің  алдын ... оны ...  ...  ...  ...  ...  жасау. Баланы  кішкене  кезінен  анасының  сүт  ақысын  өтеуге  ... ...  ...  ...  ...  ...  қалыптастыру;Бала  тәрбиесіндегі  әкенің  жауапкершілігін, тәрбиешілік мүмкіндіктерін  арттыру. Әке шаңырақтың  қорғаны, асыраушысы, ақылшысы. Сондықтан  ...  ...  ер ...  бағалау, пір  тұту  дәстүрін одан әрі жалғастыру.Отбасының  жеміс  берер  гүлі  -  ... ...  ...  ... көп  бала  ...  жастар  санасына  сіңіру; ұрпақ  тәрбиесінің  қазіргі  өмір  ...  сай  ...  ... үйрету.Жас адамды есті, саналы, сергек етіп тәрбиелеу отбасы мен ... ... ...  -  бір ... ... ... отбасында басталып, оқу- тәрбие орындарында есті ұрпақты тәрбиелеу ісімен шешілмек. Отбасы  ...  ...  ...  ұя  ... ...  бас  ... Отбасы-таным  бесігі, өркениет  ошағы, үлгі-өнеге  бастауы. Ата-ана  ...  өмір  ...  ... адамдық  бейнелері,  жақсы  мінез  -  ...  ...  ...  ...  балаға  үлгі. Ата-анаға  баладан  жақын  ешкім  жоқ. Сондықтан да  баласының, ... арлы ...  ...  ...  оларға  тікелей  байланысты.Бүгіндері  қаптап  кеткен  компьютер  ойындары, казинолар, ... бар, би ...  және  ...  ...  түнгі  сауыққойлық  мекемелерде, үйдегі  ...  ...  ...  ... ... көріністер  көрсетіліп, темекі мен арақты  жарнамалау  оқушылардың  ...  ...  ...  ...  ... ...  еліктеп  соған бет бұра бастады. Түнгі жүрістер көбейіп, ішкілік ішіп, есірткіге еліктеген  ... ... ... көргенде кеудеңе реніш сезімі келеді.Ата-аналар ұйымының рөлін ...  ... үшін оңай іс ... Мектеп- қоғамның, отбасының, өзінің өзара тәрбиелік іс-қимылын үйлестіруші ...  ... ... ...  пен  серіктестік жүйесін ата-аналар үшін мектеп жетілдіруге бағыттап отырса ... ... ... аналарымыздың  тәрбиеге немқұрайлы қарауынан  қиын оқушылар  көбеюде.  оқушылар  туралы  тоқталсаққ:   оқушылар деген ... Олар  -  ... ... ... ... бақылауды талап ететін, тәрбиелеуге қарсылық білдіретін, тәртібі ... ... ... ... ... ... ... топтарымен үнемі  тіл табыса алмайтын, ұжым ... ... ... ... 2 ... ... болады.Біріншісі  -  тән құмарлығы және жан ... бар ...  -  ... жеке басын қалыптастыруда сыртқы кері факторлардың, әлеуметтік жағдайдың әсері болған және өтпелі кезеңнің ... ... ... ... ... ... ... нәтижесі бойынша, қылмыс жасауға  итермелейтін тағы бір әсер отбасындағы жетіспеушілік, таршылық.Адам баласының жаман құлқы жаратылысынан емес, өскен орта, ... үлгі ... -деп ... ... жас ... ... ... мен  саналы тәрбие беруде мектептің ерекше орын алатынын білеміз.Мектеп - өткен мен бүгіннің, бүгін мен ... ... ... Ал, ... сол ... заман талабына сай ағыспен қайық есуші. Оқу-тәрбие үрдісіндегі жаңа, озық педагогикалық технологияларды тиімді пайдалану арқылы ... ... ... ...  яғни ескегі мықты болса, қандай болмасын  толқындарға ... ... ... жетеді.Сынып  жетекші  ролі жайына тоқталсақ қазіргі ...  ...  ... 55 ...  ... бар. ... сыныптарда  -  24. Соның ішінде - 2 ... алды ... орта буын ...  -  16, ... ... -15.Тәрбие  жұмыстарын жүргізгенде  сынып жетекшінің  ролі ерекше. Сапалы білім, саналы тәрбие ... ... ... ... ... тұлға ретінде сынып жетекші деп атап өткім келеді. Өйткені ол-балалар мен ата-аналардың, үлкендердің арасындағы сарапшы. ... ... ... ... ...  біле ... ... білім береді. Ең жауапты, ең негізгі болып табылатын сынып жетекшінің еңбегі аса ... ... ... ... ... ...  ... жетудің бір жолы ол- іс-әрекетті дұрыс жоспарлау. Сынып ...  ... ... тәрбие міндеттерін нақты белгілеп, балалардың жеке жас ерекшеліктерін және ... ...  ... өмірдің талабын еске ала отырып атқару қажет. Мектептегі сынып жетекшісінің тәрбие жұмысындағы  негізгі міндет-оқушылардың  жеке басын қоғамның    ... сай ... өз ... жан ... ... түсінуі, оларға отбасында дұрыс та тиімді тәрбиелік орта тудыру үшін, бала тәрбиесіне қатысты білімі және біліктерін ұдайы көтеріп ... ... ... ... ... Сол үшін де мектептің, сынып жетекшісі ата  -  ... ... ... ... оның бағытын дұрыс ұйымдастырып отыруы міндеттеледі.Баланың  жақсы болып өсуі  -  ... ... ... ... Баланың ең алғашқы тәрбиешілері- ата- анасы. Бойына білім дәнін себетін басты тұлға- ұстаз. Ұстазы білімді болса, шәкірттерінен озық ойлы ... ... Ана ... әке ... ата- ене ... ... ... сабақтасады. Ғұлама ойшылдарды, ақиық ақындарды, әділ билерді, шешендерді, ел қорғаған батырларды, халқын біріктірген хандарды да ...  ... ... ... ... жырлаған жырауларды да халық тәрбиелеген.Халық тәрбиесі ұрпақты ақыл-кеңес, ... ... ... ... ...  ...  ... дұрыс  күтіп баптаса, өскенде  талда ... ...  өз ... ... өсіп   ... ... Сол ағаштың  түзу  болып  өсіп-өніп  жеміс беруі  күтім, тәрбиеден болып отыр.  ... ... ...  ... ... ... ағаш ... түзу  болып өсіп, өркенін  жаяды.Кейбір ата-ана ұлы мен қызына  ...  ... ... ... ... ... ... рухани мүгедек болуына өздері себепкер болады. Баласына қастандық жасағанын кеш түсініп бармағын шайнайды. ... ...   ...  тәрбиелемесе  қисық ағаш  болып өседі. Сондықтан   ұстаз- педагогикалық шеберлігімен ... ... бола ... ... өмір ... бағыт береді.Қорытындылай келе    
        
      

Пән: Педагогика
Жұмыс түрі: Дипломдық жұмыс
Көлемі: 50 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 1 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
«жұмыссыздық және оның түрлері.»7 бет
Оқу – тәрбие үрдісінде бала мінезін тәрбиелеу38 бет
Бала тәрбиесіндегі халықтық ұстанымдар, нақыл сөздер,адамгершілік7 бет
Отбасындағы қыз бала тәрбиесі5 бет
"Бала тәрбиесіндегі халықтық ұстанымдар."12 бет
"Модильяни мен миллер үлгілері"11 бет
10 сынып оқушыларына ұлттық киім стиліндегі киім үлгісін дәстүрлі емес әдістер негізінде әзірлеуге үйрету68 бет
AD – AS үлгісі4 бет
XIX г. 60-70-жылдарына дейінгі қазақ әдеби тілі және оны танытатын үлгілер25 бет
«АD-AS» үлгісі4 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь