Көмірлердің түзілу теориялары мен сатылары

Көмір – өсімдік қалдықтарынан түзілген жанғыш, қатты шөгінді кен жынысы. Көмір құрамында әр түрлі мөлшерде минералдық қоспалар (50%-дан аспайды) бар, ол басқа шөгінді кен жыныстарының арасында қабаттар түрінде кездеседі. Көмір үш генетикалық топқа бөлінеді: гумолиттер, сапропелиттер, сапрогумолиттер.
Олардың біріншісі – тек жоғары сатыдағы өсімдік қалдықтарынан, екіншісі – негізінен, төменгі сатыдағы өсімдік қалдықтарынан, ал сапрогумолиттер аралас өсімдік қалдықтарынан тұрады.
Химиялық құрамының, физикалық және технологиялық қасиеттерінің өзгешеліктеріне қарай көмір мынадай негізгі табиғи түрлерге ажыратылады: қоңыр көмір, таскөмір, антрацит. Көмірдің қасиеттері оның петрографиялық құрамына, көмірлену дәрежесіне және минералдық микроқұрауыштардың мөлшеріне байланысты болады. Көмірдің тығыздығы 0,92 – 1,7 г/см3 аралығында, бұл көрсеткіштің мәні күлділік азайған сайын төмендейді; қаттылығы Моос шкаласы бойынша 1 – 3 аралығында. Органикалық массасының элементтік құрамы көміртектің басымдылығымен (қоңыр көмірде 65%, антрацитте 98%), оттек (тиісінше 30-дан 1%-ға дейін) және сутек (6-дан 1%-ға дейін) мөлшерімен сипатталады.
Көмірдің басты технологиялық көрсеткіштері – ұшпа заттардың шығымы, біріккіштігі, күлділігі. Көмір – бағалы металлургиялық және химиялық өнеркәсіп шикізаты, отын ретінде кеңінен пайдаланылады; бітімі қабатты, түйіршікті, құрылымы біртекті және жолақты; түсі қоңырдан сұр қараға дейін, күңгірттен металл түске дейін жылтырайды. Көмір көп таралған пайдалы қазба. Қазақстанда аса ірі көмір кендері Қарағанды, Екібастұзкөмір алаптарында орналасқан.[1]
Көмір алаптарының қазіргі құрылымы ескеріп жасалған жіктеме. 1954 жылғы нұсқада алаптар тобы бөлінген:
1) көлбеу немесе өте жайпақ жатқан түзілімдер;
2) қарапайым қатпарлы құрылымды түзілімдер;
3) күрделі қатпарлы құрылымды түзілімдер. Сонымен қатар бірқатар қосымша көмір алаптарының тектоникалық жіктемесі бар.
        
        Көмірлердің түзілу теориялары мен сатылары.Көмір  -  өсімдік қалдықтарынан түзілген жанғыш, қатты шөгінді кен жынысы. Көмір құрамында әр түрлі ... ... ... ... аспайды) бар, ол басқа шөгінді кен жыныстарының арасында қабаттар түрінде кездеседі. Көмір үш генетикалық топқа бөлінеді: гумолиттер, ... ... ...  -  тек ... ... ... қалдықтарынан, екіншісі  -  негізінен, төменгі сатыдағы өсімдік қалдықтарынан, ал сапрогумолиттер аралас өсімдік қалдықтарынан тұрады.Химиялық құрамының, физикалық және технологиялық ... ... ... ... мынадай негізгі табиғи түрлерге ажыратылады: қоңыр көмір, ... ... ... қасиеттері оның петрографиялық құрамына, көмірлену дәрежесіне және минералдық микроқұрауыштардың мөлшеріне байланысты болады. ... ... 0,92  -  1,7 г/см3 ... бұл ... мәні ... азайған сайын төмендейді; қаттылығы Моос шкаласы бойынша 1  -  3 ... ... ... ... ... ... ... (қоңыр көмірде 65%, антрацитте 98%), оттек (тиісінше 30-дан 1%-ға дейін) және ... ... 1%-ға ... ... ... басты технологиялық көрсеткіштері  -  ұшпа заттардың шығымы, біріккіштігі, күлділігі. Көмір  -  бағалы металлургиялық және химиялық өнеркәсіп ... отын ... ... ... ... ... түйіршікті, құрылымы біртекті және жолақты; түсі қоңырдан сұр қараға дейін, күңгірттен металл түске дейін жылтырайды. ... көп ... ... ... Қазақстанда аса ірі көмір кендері Қарағанды, Екібастұзкөмір алаптарында орналасқан.[1]Көмір алаптарының ... ... ... ... жіктеме. 1954 жылғы нұсқада алаптар тобы бөлінген:1) көлбеу немесе өте жайпақ жатқан түзілімдер;2) қарапайым қатпарлы құрылымды түзілімдер;3) ... ... ... ... ... қатар бірқатар қосымша көмір алаптарының тектоникалық жіктемесі бар.Қоңыр көмір  -  пайдалы қазынды. Геологиялық жасы, құрамы, жанғыштығы жөнінен шымтезек пен тас ... ... орын ... ... ... жоғарылығымен, ал тас көмірден түрлі реңді қоңыр, қоңырқай түстерімен ажыратылады. Ауада ұсақ бөлшектерге үгілетін қоңыр көмір гумин қышқылды, су ... және ... мол ... Жанатынмассасында көміртек 55  -  78%, ... 4  -  6,5%, ... 15  -  30%, т.б. ... 5  -  20%, ұшпа ... болады, 5400  -  7400 ккал/кг жылу бөле жанады.Генетикалық белгілеріне қарай қоңыр көмір тығыз және борпылдақ (лигниттер) болып ... ... ... ... ... ... ... көмір 1Б, 2Б, 3Б сатыларына бөлінеді. Сыртқы белгілері бойынша қоңыр көмір жер сияқты қопсымалы және тығыз түрлерге ажыратылады. Сыну ... 1,60  -  1,72 ... ... ... ... салмағы 1,34  -  1,60. Спирт-бензол экстрактының өнімділігі 3  -  20%, бастапқы шайыр шығымы 5  -  20%. ... ... ... 60%-ға дейін ауытқиды, кейде одан да асады. Қоңыр көмңрдің адсорбция шамасы жоғары және газ ... мол. ... ... ... топтарға, кластарға және петрограф типтерге бөлінеді. қазба көмірлердің көмірлену дәрежесі тұрғысынан жүйеленген тізбегінің ең ... яғни ... пен тас ... ... ... ... дәрежесі нөлге тең, алайда шымтезектерден біршама каттылығымен ерекшеленеді; қоңыр немесе қоңырқай реңді қара түстерге ... ... ... жүйесіне сәйкес, Қ.к. мен тас көмірдің аралығындағы шекара оның ылғалды күлсіз массасының жану жылуы 5700 ккал/кг ... ... ... келеді деп есептеледі; Қоңыр көмірлердің орташа жану жылуы 6500 -- 7200 ккал/кг қоңыр ... әр ... ... кезеңдерде қалыптасқан. Қазақстанаумағында негізінен юра кезеңінің қоңыр көмір алаптары мен кен орындары (Майкөбен, Торғай, Қарағанды, Ленгер, ... т.б.) ... ...  -  көмірдің құрылысы мен түзілуі туралы ғылым. Ол көмірдің микроқұрауыштарын, ингредиенттерін, петрографиялық типтерін, құрамын, ... және ... ... ... ... және ... ... зерттейді. Көмір петрологиясы көмірдің микроқұрауыштары мен петрографиялық типтерін жіктеу принциптеріне қатысты жалпы мәселелерді, оның ... және ... ... ... ... т.б. ... көмірдің қалыптасуы екі сатыда жүреді:* жер бетінде жүретін шымтезектік саты (мұнда көмірдің генетикалық типтері ... жер ... ... ... және ... сатысы.Көмір петрологиясы заттық құрамы негізінде көмірдің микроқұрауыштарын ажыратады, оған оптикалық және ... ... ... ... ... материалы бойынша генетикалық топтарға жіктеледі, ал микроқұрауыштары мен ингредиенттері бойынша  -  ... ... тип ... ... және түр ... ... ... петрографиялық сипаттамасы оның физиялық, химиялық қасиеттерімен және технологиялық ерекшеліктерімен байланыстырылады.Көмір қабаттарындағы петрографиялық типтердің ... ... ... ... жағдайы (климат, өсімдік, тектоникалық және гидрогеологиялық режим, ортаның сипаты және ... ... ... ... ... қалпына келтірілген шымтезек жиналу фацияларын анықтаумен бірге қарастырылады. Көмір қабаттарын фациялық талдау бірқатар палеогеографиялық мәселелерді шешуге ... ... ... ... ... және ... процестерін көз мөлшерімен, микроскоптық әдістермен және ультракүлгін сәулесімен; майдағы иммерсиялық әдіспен зерттейді. Сондай-ақ сандық ... ... ... ... ... және ... қабаттық сынамадағы мөлшерін есептеу, шағылыстыру қабілетінің сандық көрсеткіштері мен ... сыну ... ... ... ... т.б. ... ... көмірдің төзімді микроқұрауыштарын анықтайтын мацерация (лат. maceratіo  -  жұмсарту) ... ... ... химиялық жасы бойынша жастарының органикалық массасы өсімдіктердің органикалық массасынан көміртегінің зор құрамы мен ... ... ... ... аз ... кезінде оттегінің аз құрамымен ерекшеленеді. Метаморфизм (айналу) дәрежесіне байланысты қазбалы көмірлер қоңыр көмір, тас көмір, жартылайантрацит және антрацит болып бөлінеді.Қазбалы ... ... түрі ... ... ... ... ...  -  маңызды тереңдікте.Қоңыр көмірді КОН, NаОН ерітінділерімен қыздырғанда, сілтілік ерітінді ... ... ... ерітіндіні минералды қышқылмен өңдегенде гумин қышқылдары шығады. Қоңыр көмірге ерітілген азот қышқылымен әсер еткенде, қызылқоңыр түске боялған ... ... ... ... ... ... жану ие, олар ұзақ сақтау мен ұзақ жолға тасымалдауға келмейді.Қазбалы көмірлердің диагностикалық белгілеріДиагностикалық белгілерҚоңыр көмірТас көмірГлазурленген емес ... ... ... түсіқызылқоңырқараКОН ерітіндісінің боялуықызғылтжүрмейдіНNО3 ерітілген азот қышқылының боялуыаққызылдан қызылқоңырға дейінжүрмейдіТас көмірлер ... ... ... ... Олардың құрамында көптеген жағдайда гумин қышқылдары болмайды және осыған сәйкес ерітіндіні ... ... азот ... ... ... ... боялған сығынды бермейді.Табиғатта қазбалы көмірлердің пайда болуы бірнеше кезеңде ... өлі ... --> ... --> ... ... --> тас ... --> антрацит.1) Қоңыр көмір пайда болу процесінде ағаштан дымқылдық, метан және СО2 ... ... ... => ... ... ... ... 1 тоннасына метанның (СН4) 38 м3 және 4,2 м3 СО2, қоңыр көмірдің 730 кг. ... ... ... болуы негізінен 10-60 млн жыл бұрын басталды.2) Көмірленудің екінші кезеңі  -  қоңыр көмірден жас тас ... ... ... 1 т ... СО2 ~ 145 м3 ... СО2 бөлінеді. Бастапқы ағаштың 1 т жас тас көмірлер пайда болу саны ~530 кг.3) Көмірленудің үшінші кезеңі  -  жас тас ... ... ... болуы. Түрлі қатынаста Н2О, СН4, СО2 бөлінуімен жүреді және аралық тас көмірі пайда болуымен 3 кезеңге ... ... ... ...  -  ... ... ... болуы, ол метанның СО2 және Н2О бөлінуімен жүрмейтін, зор көлемінің пайда болуымен сипатталады. Осының ... ... ... ... жану ... ... Пайда болған антрацит бастапқы ағаштың 1 т - 370 кг құрайды.Тас көмір мен антрациттің пайда болу процесі негізінен 200-250 млн. жыл ... ... ... ... ... оларды бензол, спирт немесе басқа ерітініділермен өңдейді, ... ... ... яғни ... қоспасы, майлы қышқылдар, күрделі эфир мен басқа органикалық қоспалардан ... ... ... ... ... жолында көмірден органикалық қышқылдарға тән, құрамында бірнеше карбаксильді топ  -  СООН бар жоғарымолекулярлы гуминді қышқылдарды, сонымен ... ... ... ... ... ... ... операциялардан кейін жай жағдайда органикалық қоспалар мен ерітінділерде ерімейтін қалдық көмір алынады.Көмір өнеркәсібі  -  еліміздегі пайдаланатын ... 1/2 ... ... ... ... ... шаруашылығындағы және минералдық-шикізат кешеніндегі базалық салалардың бірі. Ол энергетиканы, металлургияны, ... ... ... және ... ... ауыл ... халықты отынмен қамтамасыз етеді, сондай-ақ қазба көмірді өндіру жәнеөңдеу (байыту мен брикеттеу) шараларын да ... ... ... ... ... әр ... ... 350-ден астам құнды заттар алынады.--------------------------------------------------------------------------------Қарағанды, көмір алабыОрталықта орналасуымен және ... ... аз ... ... тас көмір ретінде қолайлы және тиімді. Негізінен технологиялық отын-кокс ретінде өнеркәсіпте қолданылады. Біраз бөлігі электр қуатын алу үшін ... ... ... отын ... пайдаланылады. Кемір тереңде орналасқан, қазып алынатын орташа тереңдігі 300 ... ... да жер ... ... әдіспен өндіріледі. Бұндай жағдайда өндірілген көмірдің өзіндік құны жоғары болады. Қарағанды көмірін негізгі тұтынушылар - Қазақстан мен Ресейдін, ... ... мен ... ... ... ... көмір болғанымен, күлі көп (орташа күлділігі 43%), сапасы төмен, өте ауыр байытылады және ... ... ... да тек қана ... отын ... ... ... ерекшелігі - көмір қабатының қалыңдығы 150 метр және жер бетіне жақын орналасқандықтан ашық әдіспен өндіріледі. ... сай ... құны ... болып келеді. ,  жәнө  кесінділерінде ашық әдіспен өте ... ... ... ... ...  кесіндісінің қуаттылығы өте жоғары. Жылына 50 млн тонна өндіріліп, дүние ... ... ... ... ... ... ... республикамыздағы өзіндік құны ең төмен көмір. Соның нөтижесінде жан-жақты игерілуде. Оны пайдалану үшін Қазақстанның ... және ... ірі ... ... ... және ... ... --------------------------------------------------------------------------------Қазіргі кездегі көмір өнеркәсібі.Қазіргі кезде Қазақстанда 100-ден ... ... ... ... ... геологиялық қоры 176,7 млрд. т. Олардың ішінде барланған қор  -  38,63 млрд. т және қазіргі кезде өндіруге жарамды ... қоры 34,1 ... т. ... ... тас ... қоры 14,33 ... т, соның ішінде 12,39 млрд. т  -  А+В - С1 санатына, 1,94 млрд. т  -  С2 ... ... Тас ... негізгі кеніштері  -  Қарағанды, Екібастұз алаптары, Қошеке кеніші. Кокстелетін көмір Қарағанды алабында өндіріледі және ... ... ... 50%-ын ... ... көмірдің жалпы қоры 6,12 млрд. т-ға тең, ... ... ... (5,82 ... т) және С2 (0,31 ... т) санатына жатады. Қоңыр көмір қорлары  -  24,3 млрд. т, олардың 21,55 млрд т-сы  -  ... және 2,55 ... т-сы С2 ... ... және ... ... Іле ... кенішінде шоғырланған. Республика аумағы бойынша көмір қорлары мынадай ... ... ... Қазақстанда 4,5 млрд. т жалпы геологиялық қор және 3,04 млрд. т барланған қор;* Батыс Қазақстанда тиісінше  -  2,9 ... т және 1,79 ... т;* ... ... 81,8 ... т және 18,52 т;* ... Қазақстанда  -  33,0 млрд. т және 0,48 млрд. т. Салада 62 ... орны мен ... ... ... ... (1998), ... ... көлемі 2698,5 млн. теңге болды.  
        
      

Пән: Өнеркәсіп, Өндіріс
Жұмыс түрі: Материал
Көлемі: 6 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Отандық шикізат негізіндегі көмірсілтілі реагенттерді қолданып, сазды бұрғылау ерітінділерін модификациялау63 бет
Отандық шикізат негізіндегі көмірсілтілі реагенттерді қолданып, сазды бұрғылау ерітінділерін модификациялау туралы61 бет
Фотосинтез5 бет
Қан алу және оның физикалық қасиеттерін анықтау жайлы8 бет
Көмірледің қабаттық кокстелуі13 бет
Сүйінбай аронұлы өмірі1 бет
Тұлға туралы ақпарат3 бет
Тұлға туралы теориялар7 бет
Тұлға туралы теориялар жайлы ақпарат5 бет
Адвокатураның құрылу сатылары28 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь