Тұтқырлық аномалиясының релаксациялық механизмі

Сыртқы күштердің әсерінен бөлшектерінің орын ауыстыруына қарсы құратын сұйықтардың қасиеті – тұтқырлық немесе іштей үйкелу деп аталады.
Мұнай өнімдерінің тұтқырлығы двигательдерді, машиналар мен механизмдерді пайдалану кезінде сұйықтықтар мен газдардың қозғалуын анықтайды, оны тасымалдауда энергия шығынына зор әсер етеді.
Басқа да сипаттамалары тәрізді тұтқырлық химиялық құрамына байланысты және жоғарлаған сайын тұтқырлығы артатын молекула аралық әсерлесу күштерімен анықталады. Жағар майлардың двигательдердің істен шығуын болдырмау қабілеті тұтқырлыққа байланысты. Тұтқырлықты динамикалық (n), кинематикалық (ν) және шартты (шт) деп бөледі. Көбінесе мұнай жайлайтын майларының негізгі физика-механикалық сипаттамасы болып табылатын кинематикалық тұтқырлық қолданылады.
Кинематикалық тұтқырлық – бір-бірінен 1см қашыұта орналасқан көлемі 1см2 сұйықтықтың екі қабатының күші және сұйықтық тығыздығының бірлігіне қатысты 1дин күштің әсерінен бір-біріне 1см/с жылдамдықпен ауысатын кедергі күші. Басқаша айтқанда, кинематикалық тұтқырлық – мұнай өнімінің динамикалық тұтқырлығының оның тығыздығына қатынасы:
ν=μ/ρ
мұндағы, μ-динамикалық тұтқырлық, кг/(м,сек).
Кинематикалық тұтқырлықтың өлшем бірлігі стокс (Ст)=1 см2/сек немесе сантистокс (сСт)=1 мм2/сек, 10-2 ст сәйкес келеді. Тез жүретін дизель двигательдерінің отынының МЕСТ-да кинематикалық тұтқырлық 200С – да мөлшерленеді және қысқы сұрыптары үшін 2-3 сСт, ал жазғы сұрыптары үшін 3-6 сСт құрайды. Майлайтын материалдар үшін тұтқырлық майдың двигательде қолданылуына болатындығын сипаттайтын маңызды көрсеткіштердің бірі. Бұл өз кезегінде әртүрлі температурада, жылдамдықта, жүктемеде сұйықтықтың үйкелуін қамтамасыз етумен байланысты.
Температураға байланысты тұтқырлықтың өзгеруін сипаттайтын көрсеткіш 500С температурадағы кинематикалық тұтқырлықтың 1000С-дағы кинематикалық тұтқырлығына қатынасы болып табылады. Кинематикалық тұтқырлық шамасы көптеген майлардың индексіне кіреді.
Әртүрлі кен орындарындағы мұнай тұтқырлығы 200С-да 2-ден 300сСт аралығында өзгеріп отырады. Бірақ көптеген мұнайдың тұтқырлығы орташа есеппен 40-60 сСт-дан сирек асады. Температураны жоғарлатқанда фракция тұтқырлығы төмендейді, бірақ бұл өзгеру бір жақты болмайды да, өзіне тән сипатқа ие.
Динамикалық және кинематикалық тұтқырлықты анықтаудың калибрлі капиллярлармен жабдықталған арнайы конструкциялы шыны вискозиметрлерде жүргізіледі. Көптеген мұнай өнімдері үшін металдан жасалған вискозиметрлерде анықталатын шартты тұтқырлық белгіленеді. Мұнай өнімдерін практика жүзінде сипаттау үшін шартты тұтқырлық мәнін қолданады. Шартты тұтқырлық – сынау температурасында вискозиметрден 200мл зерттелетін мұнай өнімінің ағуының 200С-да 200мл дистелденген су ағу уақытына қатынасы. Шартты тұтқырлық – салыстырмалы шама және шартты градуспен өлшенеді. Шартты градуста тұтқырлықты анықтау дәлдігі әдетте жеткіліксіз.
        
        Тұтқырлық аномалиясының релаксациялық механизміСыртқы күштердің әсерінен бөлшектерінің орын ауыстыруына қарсы құратын сұйықтардың қасиеті  -  ... ... ... ... деп ... ... өнімдерінің тұтқырлығы двигательдерді, машиналар мен механизмдерді пайдалану кезінде сұйықтықтар мен газдардың қозғалуын анықтайды, оны тасымалдауда энергия шығынына зор әсер ... ... да ... ... ... ... құрамына байланысты және жоғарлаған сайын тұтқырлығы артатын молекула аралық әсерлесу күштерімен анықталады. Жағар майлардың двигательдердің істен шығуын болдырмау ... ... ... ... динамикалық (n), кинематикалық (ν) және шартты (шт) деп ... ... ... ... ... ... физика-механикалық сипаттамасы болып табылатын кинематикалық тұтқырлық қолданылады. Кинематикалық тұтқырлық  -  ... 1см ... ... ... 1см2 сұйықтықтың екі қабатының күші және сұйықтық тығыздығының бірлігіне қатысты 1дин ... ... ... 1см/с ... ауысатын кедергі күші. Басқаша айтқанда, кинематикалық тұтқырлық  -  мұнай өнімінің динамикалық тұтқырлығының оның ... ... ... ... кг/(м,сек).Кинематикалық тұтқырлықтың өлшем бірлігі стокс (Ст)=1 см2/сек немесе сантистокс (сСт)=1 мм2/сек, 10-2 ст ... ... Тез ... ... ... ... МЕСТ-да кинематикалық тұтқырлық 200С  -  да мөлшерленеді және қысқы сұрыптары үшін 2-3 сСт, ал жазғы сұрыптары үшін 3-6 сСт ... ... ... үшін ... майдың двигательде қолданылуына болатындығын сипаттайтын маңызды көрсеткіштердің бірі. Бұл өз кезегінде әртүрлі температурада, жылдамдықта, жүктемеде сұйықтықтың үйкелуін қамтамасыз етумен ... ... ... ... сипаттайтын көрсеткіш 500С  температурадағы кинематикалық тұтқырлықтың 1000С-дағы кинематикалық тұтқырлығына қатынасы болып ... ... ... ... ... майлардың индексіне кіреді.Әртүрлі кен орындарындағы мұнай тұтқырлығы 200С-да 2-ден 300сСт  ... ... ... ... ... мұнайдың тұтқырлығы орташа есеппен 40-60 сСт-дан сирек асады. Температураны жоғарлатқанда ... ... ... ... бұл өзгеру бір жақты болмайды да, өзіне тән ... ... және ... ... ... ... капиллярлармен жабдықталған арнайы конструкциялы шыны вискозиметрлерде жүргізіледі. Көптеген мұнай ... үшін ... ... ... анықталатын шартты тұтқырлық белгіленеді. Мұнай өнімдерін практика жүзінде сипаттау үшін шартты тұтқырлық мәнін қолданады. Шартты тұтқырлық  -  ... ... ... 200мл ... мұнай өнімінің ағуының 200С-да 200мл дистелденген су ағу уақытына қатынасы. ... ...  -  ... шама және ... ... ... Шартты градуста тұтқырлықты анықтау дәлдігі әдетте жеткіліксіз. Технологиялық есептеулер үшін ... ... ... ... олардың бірі Вальтер формуласы:lglg(νt+0.6)=A  -  B lgTМұндағы, А және В  -  ... ... үшін ... ... ... мен ... температураларының жоғарлауына байланысты тұтқырлық та біршама жоғарлайды. Егер 200С- да ... ... ... ... ауыр ... ... 300-400 сСт сипатталады. Мұнайдың жеке компоненттерінің ішінен тұтқырлығы жоғарысы жалтырлы заттар; көмірсутектердің ішінен алкандардың (балқытылған парафиндердің  де) ... ең ... ең ... ... ... ... көмірсутектер аралық орын алады. Майлайтын майларды дайындауда әртүрлі фракциялар қоспасының тұтқырлығын білу керек. Тұтқырлықтың аддитивтік қасиеті болмайтындықтан, қоспалар үшін оны ... ... шама ... ... ... ... ... анықтау үшін эксперимент мәліметтері бойынша тұрғызылған арнайы номограммаларды қолданады. Олар бойынша берілгені тұтқырлық бойынша май алу үшін компоненттерді қандай қатынаста ... ... ... анықтауға болады.Тұтқырлықтың шамасына температураның тигізетін әсері зор. ... ... ... ... ... ... температурада көптеген мұнай өнімдерінің тұтқырлығы дереу жоғарылайды. Жоғары температурада мұнай өнімдері сұйылады. Көптеген майлар мен ... ... ... ... кең ... қолданылатын болғандықтан тұтқырлықтың температураның қисығының сипаты олардың маңызды сапалық сипаттамасы болып табылады.Майлардың ... ... ... ... бірі тұтқырлық индексі (ТИ) болып табылады. Тұтқырлық индексі  -  зерттелетін майдың тұтқырлығын эталон ретінде ... ... ... ... ... формула бойынша анықтайтын шартты шама:ТИ=L-UL-H * 100,L- ТИ 0-ге тең деп қабылданған асфальтты шайырлы мұнайдан алынған ... ... ... ... ... майдың тұтқырлығы;H- ТИ 100-ге тең деп алынған парафинді мұнайдан ... ... ... ... тұтқырлығы.Қазіргі кезде тұтқырлық индексі 50 және 1000С-да кинематикалық тұтқырлық мәні негізінде кесте ... ... Бұл ... ... шегі ... ... оның ... төмен температурада майдардың әсерін көрсетпейтінін есте сақтаған жөн. Температура өзгерген сайын майдың тұтқырлығы неғұрлым аз ... ... оның ТИ ... көмірсутектірдің ТИ мәні жоғары, бүйір тізбекті күрделі полициклді көмірсутектірдікі төмен болады.Тұтқырлық қозғалтқыштар, машиналар мен механизмдерді пайдаланған ... ... ... ... анықтайды, тасымалдағанда, сүзгілегенде, араластырғанда энергия шығынына елеулі әсер етеді. ... (), ... () және ... (ВУ) ... бөлінеді.Шартты тұтқырлық дегеніміз вискозиметрден сынақ температурасында 200 мл сыналатын мұнай өнімінің ағып өту уақытының 20С-да 200 мл ... ... ағып шығу ... ... ... ... ...  -  бұл салыстырмалы, өлшемсіз шама және шартты градуспен өрнектеледі.Динамикалық тұтқырлық  сұйықтықтың физикалық қасиеттеріне тәуелді. Мұнай өңдеуде сан ... ... ... ... ... оның тығыздығына қатынасына тең =/ кинематикалық тұтқырлық кеңінен қолданылады. Динамикалық ... ... ...  -  Пуаз (П) немесе СИ - Пас, мұндағы с  -  секунд түріндегі уақыт, Па  -  ... (Па = н/м2, ... н  -  ... м2  -  ... ... қимасы). Олардың арасындағы қатынас: 1 П = 10-1 Пас. Кинематикалық тұтқырлықтың өлшем бірлігі  -  ... (Ст) ... СИ ...  -  м2/с. ... ... ... 1 Ст = 10-4 м2/с. Шартты (ВУ) және кинематикалық тұтқырлық () шамалары арасында келесі эмпирикалық тәуелділік ... ... 1 ден 120 сСт ... ... - ал ... тұтқырлық 120 сСт дан жоғары болатындар үшін:17,24ВУ ... ... t  -  ... ... ... ... 0С; 1  -  ... өнімдерін сынау температурасындағы кинематикалық тұтқырлық, сСт (1 сСт  10-2 Ст).Күрделі қоспалар болып келетін мұнай және мұнай өнімдері үшін ... ... ... ... ... ... ... болып табылады, және молекулааралық әрекеттесу күшімен анықталады. Мұнай фракцияларының қайнау температуралары неғұрлым жоғары болатын болса, соғұрлым ... ... ... ... үшін ... тұтқырлық 200С температурада 0,6 сСт құрайды, ауыр майлар үшін 300-400 сСт арасында болады. Әртүрлі кен орындарынан алынған мұнайлар ... ... 2 ден 300 сСт ... ... ... және ... ... үшін 40-60 сСт аспайды.Жоғары молекулалық көмірсутектердің тұтқырлықтарын анықтау бойынша әртүрлі зерттеулер мәліметтерін талқылай отырып ... ... ... болады:молекуланың бірдей құрылымдарында нафтенді сақиналардың болуы көпшілік ... ... ... ... шамада) ароматты сақиналармен салыстырғанда (50  -  мұнай өнімдерін 500С, сП І сП 10-2 П ... ... ... ... тұтқырлықты жоғарылатады;молекуладағы циклдар саны жоғары болған сайын, ... ... ... ... молекулаларында бірдей сақина санында бүйірлік парафиндік тізбектер саны жоғары болған сайын тұтқырлық жоғары ... ... ... өз ... тұтқырлықты арттырады.Тұтқырлық температураға тәуелді болады, сондықтан әруақта ... ... ... өнімдері үшін жасалған техникалық талаптарда тұтқырлық әдетте негізінен 50 және 1000С ... ... ... ... ... бағалау үшін тұтқырлық индексі ұсынылған: 500 және 1000С температуралардағы тұтқырлық қатынасы () және т.б. ... ... (ТИ)  -  ... ... ол сыналушы май және эталондық май салыстырмалы сипаттамасы болып табылады. Тұтқырлық индексі мәні майлар 50 және 100 ... ... ... ... ... ... ... Температура өзгерген сайын тұтқырлық мәні аз өзгеретін болса, солғұрлым оның ТИ жоғары болады. Тұтқырлық ... ... ... құрамына және көмірсутектердің құрылымына байланысты екендігі анықталған. Тұтқырлық индексінің ең жоғарғы мәніне парафинді көмірсутектер ие, ал ... ... ... тізбектері қысқа полициклді ароматты көмірсутектер ие. Тұтқырлық аддитивті емес қасиет және мұнай дистиляттары қоспасы немесе майлар үшін ... ... ... ... ... ...  
        
      

Пән: Өнеркәсіп, Өндіріс
Жұмыс түрі: Материал
Көлемі: 4 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Автотербеліс14 бет
Алматы және Астана қалаларының физика географиялық сипаттамасы19 бет
Батыс Қазақстан бойынша станциялардың физико – георгафиялық сипаттамасы52 бет
Полимерлердің фазалық және физикалық күйлері4 бет
Қан эритроцит осмостық резистенттілігіне төмен диапазонды сәулелердің әсерін зерттеу62 бет
Газдардын тұтқырлығы (ішкі кедергі)6 бет
Керосин9 бет
Мұнай және мұнай өнімдерінің химиялық, физикалық қасиеттерін анықтау.52 бет
Мұнай және оның өнімдерінің тұтқырлығын анықтау19 бет
Мұнай туралы12 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь