Әйгілі химиктер өмірінен

Эрнест Резерфорд 1908 жылы өзіне Нобель сыйлығы тағайындалғанын естігенде : «Барлық ғылым –не физика ,немесе маркілерді коллекциялау»деп мәлімдеді.Ол зерттеулерінің бәрін физика саласында жүргізгенімен Нобель сыйлығын химия ғылымы саласы бойынша алды.Ол физикалық-химия ғылымын дамытуға үлкен үлес қосқан еді.
Резерфорд Эрнест -ағылшын физигі, радиоактивтілік және атом құрылысы жөніндегі ілімнің негізін салушы Лондон король қоғамының мүшесі (1903). Резерфордқа ғылымға сіңірген еңбегі үшін “лорд Нельсон” атағы берілді (1931). Румфорда (1904) және Копли (1922) медальдары иегері.
Резерфорд 1871жылы Жаңа Зеландияның Спринг-Грув атты шағын поселкесінде фермер отбасында дүниеге келген.Ол обасындағы он екі баланың төртіншісі болатын.Ол табиғатынан таңғажайып есте сақтау қабілетімен ,алып күш иесі болуымен және денсаулығы мықтылығымен ерекшеленетін.Мектепті үздік бітіргеннен соң,Нельсон қаласында колледжде оқуын жалғастырып,одан Жаңа Зеландия университетін(Крайстчерч қаласында) жақсы бағамен бітіріп шықты. (1894) англия ғыл. жұмысын жалғастыру үшін Кавендиш лабораториясына аттанады. Бұл жерде Резерфорд Дж.Томсон жетекшілігімен газдағы иондалу процестерін, ал 1896 ж. француз физигі А.Беккерель (1852 — 1908) радиоактивтілікті ашқан соң осы құбылысты зерттеумен айналысты. 1897 ж. Монреаль, Канада ,Кембридж (Англия) физика кафедраларында жұмыс істеді. 1919 жылдан өмірінің соңына дейін Кембридж университетінің профессоры және Кавендиш лабораториясының директоры қызметтерін атқарды. Резерфордтың негізгі ғылыми жұмыстары атом ядросын зерттеуге арналған. Алғашқы жұмыстарында Резерфорд радиоактивтіліктің корпускула және электро-магнитті сәуледен тұратынын көрсетті. -бөлшектер деп атады. Зерттеулер - және -корпускул. сәулелерді -бөлшектердің электрон немесе позитрон екендігін -гелий атомының ядросы екендігін дәлелдеді. Резерфорд 1903 ж. Ф.Соддимен (1877 — 1956) бірге радиоактивтілікті бір атом ядросының басқа атом ядросына айналуымен түсіндіретін теория ұсынып, осы жұмыстары үшін Нобель сыйлығын алды (1908). 1911 жылы -бөлшектермен жұқа алтын пластинканы атқылап, және олардың шағылуын зерттеу арқылы атомның массасы мен оң заряды оның центріне шоғырланғанын анықтады. Осы зерттеулердің нәтижесіне сүйене отырып Резерфорд атом құрылысының күн жүйесіне ұқсайтын планетарлық моделін ұсынды. Н.Бор осы модель негізінде атом ядросы мен спектрінің теориясын жасады.. 1921 ж. ол бейтарап бөлшектер — нейтронның болу мүмкіндігі жөнінде болжам айтты. Одан кейінгі жұмыстары әр түрлі элементтердің жасанды радиоактивтіліктерін зерттеуге арналды. Резерфорд атақты физиктердің (Г.Мозли, Дж.Чедвик, Дж.Кокрофт, Н.Бор, В.Тейтлер, П.А. Капица, т.б.) үлкен тобын тәрбиелеп шығарды. Резерфорд 1919 жылы Кембридж университетінде экспериментальді физика профессоры,Кавендиш лабораториясының директоры қызметтерін атқарды.1921 жылы жаратылыстану ғылымдары профессоры атанды.Кембридж университетінде көптеген талантты физиктерді ғылыми зерттеулерге баулыды, олар; П.М. Блэкетт, Джона Кокрофт, Джеймса Чедвик и Эрнеста Уолтон т.б.Ол табиғатынан көреген,дәл болжағыш адам болды,кейбір есептеулер мен зерттеулердің нәтижесін алдын ала болжап айтатын қасиеті бар болатын.
        
        Әйгілі химиктер өмірінен                                                                                                   ... ... 1908 жылы ... ... сыйлығы тағайындалғанын естігенде : деп мәлімдеді.Ол зерттеулерінің бәрін физика саласында жүргізгенімен Нобель сыйлығын химия ғылымы саласы ... ... ... ғылымын дамытуға үлкен үлес қосқан еді. Резерфорд Эрнест -ағылшын физигі, радиоактивтілік және атом ...  ... ... ... ... Лондон король  қоғамының мүшесі (1903). Резерфордқа ғылымға  ... ... үшін ... ... ... ... (1931).  ... (1904) және Копли (1922) медальдары иегері.Резерфорд  1871жылы Жаңа Зеландияның  ... атты ... ... ... ... ... келген.Ол обасындағы он екі баланың төртіншісі болатын.Ол табиғатынан таңғажайып есте сақтау қабілетімен ,алып күш иесі болуымен және денсаулығы мықтылығымен ... ... ... ... ... ... ... жалғастырып,одан Жаңа Зеландия университетін(Крайстчерч қаласында) жақсы бағамен бітіріп шықты. (1894)  англия ғыл. ... ... үшін ...  лабораториясына аттанады. Бұл жерде Резерфорд Дж.Томсон  жетекшілігімен газдағы иондалу процестерін, ал 1896 ж. француз ...  ...  (1852  --  1908)  ... ... соң осы ... зерттеумен айналысты. 1897 ж. Монреаль, Канада ,Кембридж (Англия) физика кафедраларында жұмыс істеді. 1919 ... ... ... ... Кембридж университетінің профессоры  және Кавендиш лабораториясының директоры қызметтерін атқарды. Резерфордтың негізгі ғылыми ... атом ... ... ... Алғашқы жұмыстарында Резерфорд радиоактивтіліктің корпускула және электро-магнитті сәуледен тұратынын көрсетті. -бөлшектер деп атады. Зерттеулер - және ... ...  ... ... немесе позитрон екендігін -гелий атомының ядросы екендігін дәлелдеді. Резерфорд 1903 ж. Ф.Соддимен (1877  --  1956) ... ... бір атом ... басқа атом ядросына айналуымен түсіндіретін теория  ... осы ... үшін  ... ...  алды (1908).  1911 жылы ... жұқа ... пластинканы атқылап, және  олардың шағылуын зерттеу арқылы атомның массасы мен оң ... оның ... ... ... Осы ... ... сүйене отырып Резерфорд атом құрылысының күн жүйесіне  ... ... ... ... ... осы ... ... атом ядросы мен спектрінің теориясын жасады.. 1921 ж. ол бейтарап бөлшектер  --  нейтронның болу ... ... ... ... Одан ... ... әр түрлі элементтердің жасанды радиоактивтіліктерін зерттеуге арналды. Резерфорд атақты физиктердің (Г.Мозли, Дж.Чедвик, Дж.Кокрофт, Н.Бор, В.Тейтлер, П.А. Капица, т.б.) ... ... ... ... Резерфорд 1919 жылы Кембридж университетінде экспериментальді физика профессоры,Кавендиш лабораториясының директоры ... ... жылы ... ғылымдары профессоры атанды.Кембридж университетінде көптеген талантты физиктерді ғылыми зерттеулерге баулыды, олар; П.М. ... ... ... ... Чедвик и Эрнеста Уолтон т.б.Ол табиғатынан көреген,дәл болжағыш адам болды,кейбір есептеулер мен зерттеулердің ... ... ала ... ... қасиеті бар болатын.Өмірінің соңына дейін денсаулығы мықты болды.1937 жылы аз уақыт ауырып қайтыс болды.Резерфорд  ... ... ... Пенсильван и Макгилл университеттерінің құрметті дәрежелеріне ие болды.Көптеген алдыңғы қатардағы дамыған мемлекеттердің король қауымдастығының мүшесі атанды. Кейіннен Резерфордтың 12 ... ... ... ... ... ... ... лауреаттары болды.Олар: Мозли,Генри, Н.Бор,П.Капица т.б.ТИЩЕНКО Вячеслав Евгеньевич 1861жылы Санкт-Петербург қаласында туған. Химик-органик.  СССР ҒА Корреспондент-мүшесі (1928). СССР ҒА ...   ... ...  ...  ... жылы  ... ...  Петербург университетінің жаратылыс бөлімінің   физико-математика факультетіне түсті.. В 1884 жылы университетті үздік аяқтап, университетте қалдырылды.Үлкен ... ... Д.И. ... және  ... сияқты атақты ғалымдардың дәріс беруі ықпал етті.Осы ғалымдардың ... ... ... отырып, органикалық заттар синтездеуге қатысып, ғылыми-зерттеу мақалаларын жазды.Д.И.Менделеевке ассистент және лаборант ретінде қызмет етті. Мұнайдың химиялық табиғатын зерттеді , ол ... ... ... ... физика-химия қоғамының журналы)зерттеу еңбегін жазды.  . после окончания.1894 жылы В.Н.Тищенко приват-доцент ... ... Ол ...  ...  минерал заттар технологиясы курсынан дәріс оқыды.  1901 жылдан бастап   ... ... ... ... ... берді.   (1895) атты монографиясын жазды..1906 жылы В.Н. Тищенко  ...  ... ... ...  ... ... алуға байланысты болды, бұл реакция  деп аталады,практикалық және теориялық маңызы зор.   Ол ... ... ... ... үлес ... ... әртүрлі сорттарын зерттеді (1909), химиялық шыны жасау әдісін, ... ...   алу ... ұсынды. Газ тазартатын шыны ыдыстарды ойлап тапты, олар қазіргі кезге ... > ... ... ... ... ... ... конфигурациядағы сіңіргіш шынылар газдарды қоспалардан сұйық немесе қатты сіңіргіштер арқылы өткізіп тазартуға пайдаланылады.Мұндай ыдыстарды пайдалануды ең алғаш ...  -  ... ... және ... ... ...  Дрексель (1843-1897) және орыс химик  -  органигі ... ... ... (1861 ... ... және ... ала сақтауға  арналған шыны ыдыстар ойлап тапқан адамдардың атымен аталады, олар : Дрексель, Мюнке, Тищенко, Салюцо-Вульф және ... ... ... тәжірибеде Дрексель шынысы жиі  қолданылады (а).Сіңіргіш (тазартқыш) сұйықты ыдыстың (1/2) бөлігіне дейін ... ал ... ... ... ... ... ... түбіне дейін жеткізіп,газ жібере бастайды.Екінші түтік арқылы тазартылған газ ...  ... да ... ... жету үшін (б) шыны ... ... болады.Бұл ыдыстың түбінде саңылаулы шыны диск бар.Газ түтік арқылы ыдыс ... ... да ... ... саңылаулы  шыны дискіден тазарып өтеді.Келесі (в,г) шыны ыдыстарда газ жүретін түтіктің аузына саңылаулы шыны пластинка балқытылып киілген.Ол газ көпіршіктерін ... ... ... ... ... ... ... құйып, қысыммен газ жібереді.Бұл ыдыстар (в,г) кемшілігі : ыдыс ішінде тұман түзіліп, ластанады. Сілті ерітіндісін пайдаланатын Дрексель  ...  ... және ... ... ... ... ... фторопластан кең етіп жасалады 1914-1918 жылдары теңіз балдырларынан иод алу әдісін ұсынды.Хибин аппатиттерінің өндірісте қолданылуына өз ... ... ... дәріс беріп қана қоймай, проректор ,декан тәрізді әкімшілік қызметтерді де атқарды.В.Н.Тищенко 1941 жылы Ленинград қаласында қайтыс болды. деген ... ... ... ... әйгілі  химиктерімен белгілі Германияның Дармштад аймағында   Георг Либих отбасында дүниеге ... ... қала ... өз ... ... ... зертханасы бар , дәріханалық дүкеннің иесі еді. .Ол оқитын гуманитарлық пәндерді оқуға бағытталған гимназия ... ... мен ... ... сәйкес келмейтін.Балалық шағында болашақ әйгілі химик ұлы герцог  кітапханасынан  ... ... ... ... көптеген тәжірибелер жасаған.Кітапханашы Гесстен химия кітаптарын түгелдей дерлік алып ,оқып шыққан.Әкесінің дәріханасында шөп тұнбасын алу, сұйықтарды айдау сияқты химиялық тәжірибелерді ... ... ... ... ... ... мәні , тағдыры химия ғылымымен байланысып , осы жерден бастау алды.Либих көршісі Эйснердің отбасына жиі ... , олар  ... ... ... . Ол көп уақытын Бауэрдің бояу шеберханасында , Шиндлердің тері өңдейтін  шеберханасында өткізетін .Әкесіне көмектесіп ,дәрі жасауды ... Дәрі , ... ... ... , ... ... ... кіргізді.Әкесі баласының дарындылығын байқап, оған жоғары білім ... ... ... Бонн және ... ... білім алды.1822 жылы Париж қаласына ғылыми еңбектерін ... ... ... сол ғалым арқылы Гей-Люссакпен тығыз байланыс жасады.1824 жылы ... ... , ал 1826 жылы ...  ... ( ... ... ... таланттылығы арқасында ол Германияда ғылыми мектепті, үлгілі химиялық лабораторияны ширек ғасыр уақыт басқарды.Оның  лабораториясында органикалық заттар: хлораль ,хлороформ ,ацетальдегид , ... ... және ... т.б. ... ... талантты экспериментатор болды, ол заттарды дәл танып , болжауы нәтижесінде көптеген заттар белгілі болды.  Әйгілі  ... оның ... ... ... ...  ... , Н.Зинин,А.Ходнев,П.Ильенков ,Н.Соколов,К.Шмидт.Либих студенттердің сүйікті ұстазы болды , оның ... ... ғана емес , ... , ... ... мол мағлұмат берді. Барон атағын ала отырып, 1852 жылы Мюнхен университеті ... , 1860 жылы ... ... ... ... Германия,Франция,Англия,Ресей,Швеция елдерінің университеттерінің құрметті мүшесі атанды.Либих  - ... ... Ол ... ... барлық саласында көптеген еңбектер жазып қалдырды.Олар бірнеше тілдерге аударылды.> ,  т.б. еңбектерін жазды, ... ... ... ... ... және ... химияға көп үлес қосты.Органикалық заттарды жағатын пеш (Либих пеші) ойлап тапты.Экология ғылымында  ашты.Ол сонымен бірге асқан шешен және ... еді.  ,  ... ... ... ... ... Мюнхен қаласында 1873 жылы қайтыс болды.Қайтыс болғаннан кейін Либихке химиялық қоғам ескерткіш қойды. 1887 жылы Дармштадта Либих құрметіне ескерткіш орнатылды.Бұл ... ... ... ... ... ... қаласында дүниеге келген.Бала кезінде Гете шығармаларын көп оқып, өлең шығарумен шұғылданады, ... ... ... ойға да ... ... химия саласына біржалата бет бұрады.Габер 1886 жылы химияны оқып-үйрену үшін ,Берлин университетіне түсіп,көп ұзамай Гейдельберг университетіне ауысады.1891ж. ... ... ... ... ... ... істейді.Содан кейін Цюрихтегі федералдық технологиялық институтқа ауысып,жаңа ... және ... ... ... уақыт өте келе Германияны әлемдік химиялық технологияның көшбасшысына айналдырқан болатын.1896 ж.ол Ханс Бунтенің ... ... ... ... мен жануы туралы тәжірибелік зерттеулер"деген кітабын шығарады.Сол жылы Карлсруэ университетінде дәріс оқиды.1906 жылы Габерге  физикалық химия және электрохимия ... ... ... ... ... етіп ... ... 3 кітабы жарық көреді.Ол 1905 жылы аммиак өндірумен шұғылданып,оны әрі қарай нитратқа айналдыруды мақсат етеді.Габер аммиак алу үшін ... ... ... ... ... ... 3000С ... температурада да синтездеуге болатынын түсінеді.Сондай-ақ ,ол қалыпты өршіткі ретінде пайдаланылған темірдің орнына осмий мен уранды алса,аммиактың мол ... ... ... ... ... ... ... германиялық БАСФ фирамасының инженері Карл Бош ғалымның әдісін жетілдіріп,зауыттардағы аммиак өндіру ісіне енгізеді.Габер-Бош үрдісі ... бұл әдіс ... кең ... ... ... негізі болып табылады.Берлиндегі зерттеу институтында директор долып жүрген габер бірінші дүниежүзілік соғыс басталған кезде Германия әскери министрлігінің кеңесшісі ... ... жау ... ... ... ... мәжбүр ететін улы затты ойлап табу тапсырылады.Бірнеше айдан кейін Габер әріптестерімен бірге газ тәрізді хлорды қолданатын қару ... 1915 ... ... ... ... ... ... мың адамды улап тастайды.Габер соғысты жек көрсе де ,Батыс майдандағы жан қинарлық траншеялық соғысты тоқтату ... ... ... ... көп ... ... сақтайды деп есептейді.Ғалымның әйелі Клара да химик болатын,ол күйеуінің әскери жұмыстарына батыл түрде ... ... ... ... ... ... өзіне-өзі қол жұмсайды.Араларында бір ұлдары бар еді,Габер 1917ж. екінші рет үйленіп,бір қыз,бір ұлы болады.Габер химиялық қару ... ... ... мекеменің бастығы болып тағайындалады.Оның жасанды тыңайтқыш өндіру үшін ойлап тапған әдісі ең алдымен Германияның жарылғыш заттар жасаудағы әскери мағсаттарына ... ... ... ... ... ... ... сыйлық оның "Құрамдас элементтердің ішінен аммиакты синтездегені үшін"беріледі.Габердіңжаңалығы ауыл шаруашылығы үшін және ... ... үшін өте ... деп ... химиялық қару жасауға қатысқан әскери қылмыскер деп санаған Антанта ... ... оған ... ... ... ... ... және ғылыми өміріндегі осындай қолайсыз жағдайлар оның денсаулығына нұқсан кетіреді.Соған қарамастан,теңіз суынан алтын алу жолдарын зерттей бастайды.Алайда бұл тәжірибе ... ... ... ... ... еңбек еткен кеі ғылым саласына біршама жетістік әкелді.Отызыншы жылдардың басында бұл институт әлемдегі ең әйгілі ... ... ... ... билік басына елуі Габерге қауіп төндірді,өйткені оның ата-анасы еврей ұлтынан болатын.Ол өзін босату туралы өтініш береді.Нацистерден қашып,Англияға барған ғалым Кембридж ... 4 ай ... ... кейін оны Израйльдің тұңғыш президенті болған,ал ол кезде химияк ғалым Х.Вейцман Палестинаға жұмысқа шақырады.Габер жүрек ауруына қарамастан ,1934жылы шақырылған жаққа ... ... үшін ... ... ... ... күні көз ... дүниеден өткеніне 1жыл толғанда 500-ден астам шәкірттері мен әріптестері нацистердің қауіп төндіруіне қарамастан институтға жиналып,Габерді еске алу ... ... ,әрі ...                                                                                                         ... ... ... неміс химигі ,әрі дәріханашы.Германияның Карлштадт қаласында діни қызметкер отбасында дүниеге келген.Өмірінің маңызды бөлігін Голландияда ... ... ... ... жетпегендіктен өз бетімен ғылыммен  шұғылдана бастады. Айна ... ... ... ... ... жылы ... ... қаласынан үй сатып алып,меншік зертханасы жанында зерттеу бағы болды.Онда ... ... ... ... ... ... сульфаты мен аммиакты алып,өз бағында минералды тыңайтқыш ретінде пайдаланған.Глаубер тұздардың құрамын және оларды алу жолдарын зерттеді, бұрыннан белгісіз ... ... ... ... ... т.б.) ... ... пештің әр түрін пайдаланып, шыны ыдыстарды алғаш қолданған адам болып табылады. Кейбір тұздардың дәрілік ... ...   ... ... ...  ... шығарған.Өз атымен аталатын -глаубер тұзын әйгілі іш жүргізетін құрал ретінде ас тұзы мен күкірт қышқылы қоспасын айдау арқылы ... зат ... ... қышқыл натрий тұзын (глаубер тұзын )алды.Әйгілі дәріханашы алғаш рет ... ... ... да ... ... ... алып,медицинада пайдаланды. Селитраны айдау арқылы таза күкірт ... ... ... ... қыздыру арқылы таза тұз қышқылын алды.Шыны қайнатумен шұғылданып,түрлі-түсті шыны алудың ... ... ... салды,сұйық шыны(натрий,калий метасиликаты)алу жолын зерттеді.Өсімдіктерден құрғақ айдау арқылы сірке ... алу ... ... ... өз ... 7 ... еңбегінде сипаттап жазды. Маңызды еңбегі  - .Ол басқа алхимиктер сияқты  жай  ... ... ... ... деп ... өмір сыйлайтын эликсир жасауға болады деді.Глаубер  бар-жоғы 64 жыл өмір ... ... ... көп үлес ... ... ... ... Ахметұлы Бірімжанов (1911-1985)ҚазҰУ-дың тарихы және Қазақстанның химия саласындағы ғылыми жетістіктері Батырбек ... ... ... ... Ол 1934 ... ... 1985 ... дейін ҚазҰУ-дың химия факультетінде қызмет істеген ғалым. Жарты ғасыр бойы өзінің бар күшін химияға, ... мен ... ... сарп еткен жан. Қазақстандық көрнекті ғалым-химик, республика жоғары білімі мен ғылымының ірі ұйымдастырушысы, шығармашылықтың шыңы ... ... ... ... Бірімжанов бұрынғы Самара губерниясының Бузулук қаласында 1911 жылғы 10 желтоқсанда дүниеге ... ... ... ... ... ... алып, орта мектепті Қызылордада бітірген. Ол 1928 жылы Халық білімі тәжірибелік институтының (ПИНО) студенттері санатына еніп, 1932 жылы Қазақ педагогикалық ... ... ... ... ... ... ... Қорғанбекұлы белгілі заңгер, Мемлекеттік Думаның депутаты,  партиясының қайраткері, кеңес дәуірінде халықтық әділет комитетінің алқа мүшесі, Қазақстан Жоғарғы сотының мүшесі ... ... ... ... ... Әбілқайыр ханның шөбересі. Еңбек жолын студент кезінде-ақ бастаған Б. Бірімжанов 1930 жылы Қазақ КСР ... ... ... ... ... Нұра ... ... сауатсыздықты жою жөніндегі төтенше өкілі болған, ал 1931 жылы Халық ағарту комиссариатының өкілі ретінде ... ... ... бастауыш білім беру мен ұйымдастыру ісімен айналысты. 1934 жылғы қаңтардан ... Б. ... ... ... ... ... етті. Ал 1936 жылы Ленинград мемлекеттік университетінің аспиранты болып ... ... ... ... профессор С.А.Щукаревтің жетекшілігімен бастады. ҚазМУ-ға оралған соң Батырбек Ахметұлы осы оқу орнының қабырғасында ассистент, аға оқытушы (1940), доцент (1948), ... ... (1954), ... (1965) ... ... ... Оның 85 жылдық мерейтойы қарсаңында жарық көрген  атты ... жас ... ... жылдары  көру мақсатында Мәскеуге барып келуге сұранатыны жайында дерек бар. Ол ... бұл жай ... еді  -  ... ... дәрежелі маман химиктер жетіспейтін. Ал бүгінде ҚазҰУ-дың химия ... аса зор ... ... ... ондаған профессорлар саны барлық кез келген өзге факультеттегілерден асып түседі. Бұл істе Б. ... ... ... ... ... керек. Батырбек Ахметұлының бүкіл ғұмыры химия факультетімен байланысты. Осындағы ... ... және ... іс ... қызмет ететіндердің көпшілігі  -  оның әкелік қамқорлығы мен мейірімділігін сезінген адамдар. Бүгінгі көрнекті ... ... ол ... ... мол. Оның үстіне ҚазМУ-да химияның қазақ тілінде оқытыла бастауы да профессор Б. Бірімжанов еңбегінің нәтижесі. Ол 1940 ... ... ... ... ... ... химия өнеркәсібі үшін зор маңызы бар ғылыми проблемалармен айналысты. ... ... ... енді ғана ... ... ... қышқылсыз қайта өңдеу мүмкіндіктерін зерттеді. 1946 жылы  деген тақырыпта кандидаттық диссертациясын қорғады. 1952 жылы Балқаштың мыс балқыту ... ... ... ... ... ... ... ендірді. 1954 жылдан бастап ҚазМУ-дың бейорганикалық химия кафедрасының меңгерушісі, сонымен бірге 1980 жылға дейін 26 жыл бойы химия ... ... ... Б. ... жаңа оқу ... ... және ... сирек элементтер, табиғи қосылымдар, жоғары молекулярлық қосылымдар, коллоидтық химия, жалпы химия, химиялық кинетика және жану сияқты жаңа ... ... ... ... ... ... факультеті оның басшылығымен университеттің алдыңғы қатардағы оқыту және ғылыми орталығына ... ... ... сан ... ... оның ... ... байланысты. ҚазМУ-дың физикалық-химиялық әдістер зертханаларында Б. Бірімжановтың ... ... ... ... Ресейдің техникалық ғылымдар академиясының академигі Г.И.Ксандопуло құрған және көп жыл басшылық еткен Жану проблемалары институтында қазір де ... ... Дәл осы ... 1996 жылы 12 ... Б. ... 85 ... орай  атты ... ашылып, ғалымның барельефі бар ескерткіш тақта орнатылды. 1965 жылы Б. Бірімжановқа профессорлық ғылыми атақ берілді, ал 1967 жылы ол  ... ... ... ... ... 1970 жылы ол ... ... Қазақ Совет Энциклопедиясының бас редакциясының мүшесі және ... ... ... химия жөніндегі редакциялық кеңесінің төрағасы болып тағайындалды, 1981 жылы ... ... ... ... ... ... ... сөздігінің редакторы болды. Сол сөздікте Қазақстанда жаңа ғылыми бағыт  -  химиялық физиканың зерттеле бастағаны ресми ... ... және ... ... Б. Бірімжанов оқыту әдіскері ретінде де танылған азамат. Он жыл бойы (1963-1973 жж.) ол Қазақ КСР Білім ... ... ... ғылыми-әдістемелік кеңесін басқарды, сонымен бірге кеңестік химиктердің ұлттық комитеті (ИЮПАК) жанындағы жоғары білім мәселелері жөніндегі жұмыс тобының мүшесі болды. Б. ... ... ... даярлау жөнінде көп жұмыстар атқарды, 1964 жылдан бастап ол жеті мамандық бойынша ... ... ... және ... ғылыми дәрежелерін беру жөніндегі ҚазМУ Ғылыми кеңесін басқарды, ал 1978 жылдан бастап бейорганикалық, аналитикалық химия және электрохимия жөніндегі мамандандырылған кеңестің ... ... ... Оның ... 36 ... және 5 ... ... қорғалды. Ол қайтыс болған соң тағы 6 шәкірті кандидаттық диссертация қорғады. Б. Бірімжановтың жеке өзі және ... ... ... 900-ге жуық ... ... соның ішінде 17 монография шығарды. Ғалым республиканың орта және жоғары мектептеріне арналған 10 оқулықты қазақ тіліне аударып, 6 оқулықты редакциялады. Оның 20 ... ... ... ... Б. Бірімжановтың шығармашылық және ғылыми тақырыптарының шеңбері өте кең. Ол Қазақстан Республикасындағы табиғи тұздарды іс жүзінде қолдану жөніндегі көлемді зерттеулердің ... ... ... ... ... тиімді пайдаланудың және қоршаған ортаны қорғаудың тиімділігін өз еңбектерінде ұдайы айтып отырды. ... ... іс ... ... ... ... жүргізумен қатар ол континенталдық тұздардың түп тамырын зерттеу ... өте ... ... ... жүргізді. Балқаш, Алакөл, сондай-ақ 100 тұзды көлдің, 15 өзеннің және 39 өзен сағаларының ... ... ... үлкен жұмыс нәтижесінде континенталдық тұз түзілу теориясын жасады. Одан кейінгі жылдары Сырдария, Іле, Шу, ... ... ... ... сондай-ақ олардың бойында жасалған Бұқтырма, Қапшағай, Шардара, Сергеев су қоймаларының суларын зерттеуді ... Осы ... ... ол ... ... тыңайтқыштарды өңдеу мақсатында Қазақстанның табиғи фосфаттарын зерттеу ісін жүргізді. Атап айтқанда, Қаратау және Ақтөбе кен орындарының фосфориттерін зерттеді. Б. Бірімжановқа ... ең жаңа ... жіті ... өзі ... бейорганикалық химия кафедрасының ұжымын қазіргі заманғы ғылыми деңгейге бағыттап отыру қасиеттері тән ... Ол  -  ... ... ... ... сынақтардың математикалық жоспарлануының, нәтижелерді статистикалық өңдеуден өткізудің бастамашысы. Б. ... ... ... ... ... бір бағытта алмастыру үшін иондалған сәулелендіруді және радиациялық химия әдістерін пайдалануға көп ... ... ... ... ... ... ... жүзеге асыруға ұдайы назар аударып отырды. Мәселен, ол өзінің жетекшілігімен жасалған ультрадыбыстарды қолдану арқылы сараптаудың тиімді әдістерін бірқатар кәсіпорындарға ... ... ... ұйымдастырушылық жұмыстарды жүргізді. Оның ғылыми-педагогикалық, ұйымдастырушылық және қоғамдық қызметін мемлекет жоғары бағалап, білікті мамандар даярлау ісіндегі зор табыстары үшін ... ... ...  ... алты ... ... КСР Жоғарғы Кеңесінің көптеген грамоталарымен марапаттады. Сонымен қоса  құрметті атағы берілді. 1996 жылдан бері химия және химиялық ... ... ... съезі ұйымдастырылып келеді. Бірінші съезд ІNTAS-тың қолдауымен Алматы қаласында өткізіліп, онда 132 баяндама жасалған болатын. ІV съезд ... ... ... ... ... ... өтті. Химия ғылымдарының докторы, профессор, ҚР ҰҒА мүше-корреспонденті Батырбек Ахметұлы Бірімжановтың ... 95 жыл ... орай V ... ... ... ... ... Қазақ ұлттық университетінде ұйымдастырылған еді. Батырбек Ахметұлы Бірімжанов білімпаз ғалымдығымен қатар, химия факультетінің бүкіл бір дәуірін ... ... ... адам ... Оның ... ... және ... мен білім ұйымдастырушысы ретіндегі жарқын бейнесін есте ... үшін ... ... мол ... ... ... ... жалғастыру қажет. З. МАНСҰРОВ, Азотты ашқан ботаник кім ?Шотланд химигі ,ботанигі,дәрігері Даниель ... азот ... ... ... ... профессоры отбасында дүниеге келген.1777 жылы медицина докторы атанды.Эдинбургта дәрігер болып қызмет атқарды.1786 жылы Эдинбург университетінің ботаника кафедрасының профессоры атанды және ... ... ... бағын бақылаушы қызметін атқарды.Медицина және ботаника ғылыми қоғамдарының мүшесі болды.Студент кезінен бастап химия саласында зерттеулер жүргізді.1772 жылы көмірді,фосфорды,күкіртті жаққанда ... ... ... жану мен ... алуды қолдамайтын ,бірақ көмірқышқыл газынан айырмашылығы сілті ... ... газ ... ... ол белгісіз газ туралы жазды. Ол газға қаныққан  деп жаңылыс ат қойды.Бұл ... ... ... ... ... ... зерттеу қорытындысын жария етпегендіктен ол қалыс қалып қойды.Өз еңбегін дер кезінде жариялаған Резерфорд азот газын ашқан адам болып ...  
        
      

Пән: Тарихи тұлғалар
Жұмыс түрі: Материал
Көлемі: 11 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Бірімжанов Батырбек Ахметұлы4 бет
Киіз үйдің символикасы6 бет
Р.Тоқтаровтың «Абайдың жұмбағы» романына әдеби талдау12 бет
Шыңғыс хан мемлекетінің нығаюына түрік тайпаларының ықпалы6 бет
Қазақ поэзиясындағы Әуезов бейнесі6 бет
Қастеев, Әбілхан (1904-1973) 11 бет
Қоғамдық қатынастардың мәселелері10 бет
Әл-Фараби және Ақжан Машани (Қасым Аманжолов порталынан)14 бет
Жыраушы тұлғалар3 бет
Д. Рикардоның өмірінен мағлұмат15 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь