Аралас экономика, оның мәні және ерекшеліктері

Кіріспе ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..3
І бөлім. Аралас экономиканың қалыптасуы.әлеуметтік бағыттағы қоғамның экономикалық негізі
1.1.Аралас экономика: мазмұны және белгілері ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...5
1.2.Аралас экономиканың қалыптасуының алғы шарттары ... ... ... ... ... ..10
II бөлім. Аралас экономика: қалыптасу негіздері және қызмет ету заңдылықтары және ерекшеліктері
2.1.Аралас экономика қалыптасуының материалдық.техникалық негізі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 15
2.2.Қазақстан Республикасының аралас экономикасын қалыптастырудағы қызмет ету заңдылықтарының ерекшеліктері ... ... ... ... ... ...19
2.3.Аралас экономикада нарықтық қатынастар дамуының негізгі ерекшелігі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...23
Қорытынды ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...29
Қолданылған әдебиеттер тізімі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .31
Қосымша ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 32
Курстық жұмыстың тақырыбы: «Аралас экономика, оның мәні және ерекшеліктері».
Курстық жұмыстың мақсаты: Аралас экономиканың мазмұнын, мәнін, белгілерін ашып көрсету, аралас экономика қалыптасуының материалдық-техникалық негізін, Қазақстан Республикасының аралас экономикасын қалыптастырудағы қызмет ету заңдылықтарының ерекшеліктерін және аралас экономикада нарықтық қатынастар дамуының негізгі ерекшелігі туралы толық ашып көрсету.
Курстық жұмыс кіріспеден, екі тараудан, қорытындыдан және қосымшадан тұрады.
Аралас экономика экономикалық өмірдің нашарлауын жалпы сауықтардың нақтыланған алып жүйесі болып табылады. Аралас экономика - бұл нарық, бұйрық, дәстүр элементтерімен бірге болатын экономика. Аралас экономика мынаны көрсетеді: батыстағы нарық экономикасы өндірістен шектелген жұмысшы күшін қабылдайтын шағын бизнессіз және экономикада тепе-теңдік пен қоғамда тұрақтылық қамтамасыз ететін мемлекеттік кірісушіліксіз өмір сүре алмайды. Аралас экономиканың алғашқы көрінісі – экономика реттеудің мемлекеттің араласуы. Бүл ең алдымен мемлекеттің экономикалық қызметінің күшеюінен көрінеді. Бұған сұранысты ынталандыру, салықты реттеу арқылы инвестицияны ынталандыру, амортизацияны жылдамдату және т.б. шаралар кіреді. Аралас экономикаға тән белгінің бірі- мемлекетпен бизнестің өзара байланысы. Бірақ мұнда басқа да көптеген аралық буындар мен элементтер бар, ол әртүрлі өнеркәсіп, сауда, саяси таптардың мүддесін білдіріп, қоғамдық өндірісті біртұтас өзара байланыстың түрлері мен саяси лоббизм жолымен реттеуге қатысады.
Қазіргі қоғам дамуының объективтік процестерін талдау мынаны білдіреді: қазіргі экономикалық құрылыс-аралас экономиканы сипаттайды, ол бұрынғының қойнауында туған қоғамдық шаруашылықты жүргізудің жаңа түрі. Тек сыртқы көрініс түрі тауарлы ұжымдық қатынастардың бар екенін көрсетті, сөйтіп экономист ғалымдарды аралас экономика туралы айтуға мәжбүр етті, содан кейін теория жасауға кірісті. Қоғамдық шаруашылықты жүргізудің екі түрі, аралас экономиканың тарихи алғы шарттары еді. Сондықтан аралас экономикашын өмірдегі қатынастардың бер жағын емес, ең терендігішын нақты қатынастарды айқындайды. Аралас экономика өзінің бойына мемлекет пен кәсіпкерлердің арасындағы қатынастарды емес, тіпті формациялар мен өндіріс арасындағы қатынастарды емес, ол бір қоғамдық өндіріс түрінің екіншісімен ауысу қатынастарын жинақтайды. Аралас экономикада ешкімді, ештеңені ешқандай қыстау, қинау, шындау жок.
Аралас экономиканың басты белгісі - мемлекеттік меншік. Айталық, жеке сектордың қорынан бәрі келе бермейді, бұл әсіресе темір жол
транспортына, атом энергетикасында, космостық техникада игеруде ерекше білінеді.Қазіргі өндірістің бұл саласы тек үлкен көлемде ақша қаржыларын талап етіп қана қоймай, сонымен қатар қоғамның барлық күш жігерін қажет
1. В.И Черковец, Социолизм как экономическая система.,
М.,Экономика,1982
2. М.В.Сокович, Сравнение планирование товара, Минск,1984
3. В.М.Агаев. Экономические категории социолизма: система анализ,М.,Мысль, 1980
4. О.Ананьин, Экономическая теория на пути к новой парадигме М., 1992
5. Сатыбалдин, Только соблюдая равенство, журн.Казахстан: экономика
и жизнь, 1992, № 3 стр 21-28
6. Л.Никифоров, Социально-экономический строй Россиии: от прошлого
к будущему, Вопросы экономики, № 4-6 стр 5-9
7. Т.Ашимбаев,Где конец беспределу, журн. Казахстан: экономика и жизнь, 1992 № 3
8. Г.Манасян, Экономические реформы, Экономический журнал, 1992,
№ 9 стр 15-18
9. Г.В Плеханов, Плановое хозяйство,Экономические науки,1988, № 7
10. Я.А. Аубакиров, Экономикалық теория негіздері, Алматы,1991
11. В. Кузнецов, Рынок и приватизация, МЭ и МО,1992 №7 стр 23-28
12. И.Дерягина, Приватизация в посстсоциалистическую эру., 1992 №8
13. Е.Жатқанбаев, Аралас экономика негіздері,Алматы,1996
14. Я. Әубәкіров «Экономикалық теория негіздері» Алматы 2004ж.
15. К. Р. Макконнелл, С.Л. Брю, 14-издание, «Экономикс», Москва – 2003.
16. Шеденов Қ. «Жалпы экономикалық теория» Ақтөбе – 1999
17.Я.Ә. Әубәкіров, Б.Б. Байжұмаев, Ф.Н. Жақыпова, Т.П. Табеев «Экономикалық теория», оқу құралы
18.С.С.Сахариев, А.С.Сахариева «Жаңа кезең – экономикалық теориясы» (оқулық), Алматы «Данекер» 2004ж.
19. www.Google.ru
20. Әкімбеков «Экономикалық теория»
21.Кулыгин П. Социолистік экономикадағы нарық - «Вопросы экономики»,1990ж.
22.Журавлева Г. Социолизмнің экономикалық жүйесіндегі нарық-«Экономические науки»,1990ж. №7
23.Саяси экономия -Алматы, «Ана тілі»,1991ж.
24.Қазіргі замандағы нарық: табиғаты және дамуы/Э.П.Дунаев, И.Е.Рудакова Редакциясымен-М,МГУ,1992ж.
        
        ЖоспарКіріспе..........................................................................................................................3І  бөлім.  Аралас  экономиканың  қалыптасуы-әлеуметтік  бағыттағы   ... ...        ...         ...         ...      ...       ...       алғышарттары......................10II  бөлім.  Аралас  экономика:   ...   ...   және   ...   етузаңдылықтары және ерекшеліктері2.1.Аралас   экономика   қалыптасуының   материалдық-техникалықнегізі............................................................................................................................152.2.Қазақстан     ...     ...     ...            ...            ету            ...  ...  ...  қатынастар  дамуының  негізгіерекшелігі...................................................................................................................23Қорытынды...............................................................................................................29Қолданылған                                                       ...   ...   ...   «Аралас   экономика,   оның    мәні    ... ... ... Аралас экономиканың  мазмұнын,  мәнін,  белгілерінашып  көрсету,   аралас   ...   ...   ...  ...  Республикасының  аралас  экономикасын  қалыптастырудағықызмет ету заңдылықтарының ерекшеліктерін және ...  ...  ... ... ... ... туралы толық ашып көрсету.Курстық  жұмыс  кіріспеден,  екі   тараудан,   қорытындыдан   ... ... ... экономикалық өмірдің нашарлауын жалпы  сауықтардыңнақтыланған алып жүйесі болып  табылады.  ...  ...  -  бұл   ... ... ...  ...  болатын  экономика.  Аралас  экономикамынаны көрсетеді: батыстағы нарық экономикасы өндірістен  шектелген  жұмысшыкүшін ... ... ... және ... тепе-теңдік  пен  қоғамдатұрақтылық қамтамасыз ететін мемлекеттік кірісушіліксіз өмір  сүре  ... ...  ...  ...  –  экономика  реттеудің  ... Бүл  ең  ...  ...  ...  қызметінің  күшеюіненкөрінеді. Бұған сұранысты ынталандыру, салықты  реттеу  арқылы  инвестицияныынталандыру, амортизацияны  жылдамдату  және  т.б.  ...  ...  ... тән белгінің бірі- мемлекетпен бизнестің өзара байланысы.  ... ... да ...  ...  ...  мен  ...  бар,  ол  әртүрліөнеркәсіп, сауда, саяси  таптардың  мүддесін  ...  ...  ... ... ...  ...  мен  саяси   лоббизм  жолымен  реттеугеқатысады.Қазіргі  ...  ...  ...  процестерін  талдау  мынаныбілдіреді: қазіргі экономикалық құрылыс-аралас  экономиканы  ...  ... ... ... ... ... ... жаңа түрі.  Тексыртқы көрініс түрі  ...  ...  ...  бар  ...  ... экономист ғалымдарды аралас  экономика  туралы  ...  ...  ... ... ... ... кірісті.  Қоғамдық  шаруашылықты  жүргізудің  ...  ...  ...  тарихи  алғы  шарттары  еді.  ...  ... ... қатынастардың бер жағын емес,  ең  терендігішын  ...  ...  ...  ...  ...  ...  ...   пенкәсіпкерлердің арасындағы  қатынастарды емес, тіпті формациялар мен  өндірісарасындағы қатынастарды емес, ол бір қоғамдық  ...  ...  ...  қатынастарын  жинақтайды.  Аралас   ...   ...   ... ... ... шындау жок.Аралас экономиканың басты белгісі -  мемлекеттік  меншік.  Айталық,жеке сектордың ... бәрі келе ... бұл ... ... жолтранспортына,  атом  энергетикасында,  космостық  ...  ...  ... ... бұл ... тек  ...  көлемде  ақша  қаржыларынталап етіп қана қоймай, сонымен қатар қоғамның барлық күш жігерін қажет3етеді. Олар өз ... ... ... ... айтарлықтай  тікелейықпал жасайды.Адамзат тіршілігінде нарыққы  өту  жағдайы  біркелкі  болуы  мүмкінемес, ... ... ... ... ... ...  ...  мәжбүретеді, яғни, бұл түрлі саладағы капиталдың мөлшеріне  байланысты.  ... ... ... ...  ...  алу,  кооперациялау,  жекелейеңбек ету және т.б. ... ... ... ... Бұл  тұста  форма  нақтыжайға байланысты. Осыған меншік иелерінің ...  ...  ... ... ... да әрқилы айырмашылықта болады.Аралас экономика экономикалық жүйенің  бір  типі  болып  табылады.Экономикалық жүйенің бұдан басқа дәстүрлі экономика, ... және ... ... ... ... ...   экономиканы   қазіргі   қоғамның   индустриалдық   дамудәуіріндегі экономикалық жүйе ... оған ... бір ...  ... ... ... және ұжымдық  өндірістің  заңдарына  тәуелді.  Араласэкоомика шаруашылықты жүргізу жүйесі ретінде ... ... тек  қана  ... ... ... ең ... ... қатынастар жүйесін  тереңдететүседі. Бұл шеңбердің ұлғаюы тауарлы ...  жер  ...  ... ... айқын білінеді. Олар тауар заңдылықтарының дамуынан,  оныңзаңдары әрекетінің күрделенуімен, элементтерінің  жаңа  түрлерінен  ...  олар  ...  ...  тең  ...   ...   табылады.Араласэкономиканың өтпелі экономикадан айырмашылығы: өтпелі экономика  формациялаудаму деңгейін және қайта өзгерісті ұйымдастыруды көрсетеді.4І бөлім. Аралас экономиканың ... ... ... ... ... ... және ... экономиканың  алғашқы  көрінісі  –  экономика  реттеудіңмемлекеттің араласуы. Бүл ең  алдымен  ...  ...  ... ...  Бұған  сұранысты  ынталандыру,  салықты  реттеу  арқылыинвестицияны  ынталандыру,  ...  ...  және   т.б.   ... ... ... тән ... бірі-  мемлекетпен  бизнестің  өзарабайланысы. Бірақ мұнда басқа да көптеген аралық буындар мен элементтер  ... ... ... ... ...  ...  ...  білдіріп,  қоғамдықөндірісті біртұтас өзара байланыстың  ...  мен  ...   ...  жолыменреттеуге қатысады.Аралас  экономиканың  басты  ...  -  ...   ... жеке ... қорынан бәрі келе бермейді, бұл  әсіресе  темір  жолтранспортына,  атом  энергетикасында,  космостық  техникада  ...  ... ... бұл ... тек  үлкен  көлемде  ақша  қаржыларынталап етіп қана ... ... ...  ...  ...  күш  ...  ... Олар өз кезегінде шаруашылықтың басқа салаларына айтарлықтай  тікелейықпал жасайды.Мемлекеттік меншіктің пайда болуы - ... ...  ... ... ... түрі ... ... болып, басқа түрлерінің  пайдаболуына әсер етеді. Аралас экономиканың  маңызды  бір  белгісі  ...  ... ... арқылы реттеу. Оларды  қолдану  басқарудың  ... ... да ... жүреді, бұлар  кеңістік  және  консультация  немесезерттеу сипатында болады. өнеркәсіп органдарын ...  ...  ...  ...  ...  құрылысының  кеңесі  сияқтыстратегиялық жоспарлау принципі негізінде “тұрақтандыру саясатына  ,  ...  және  ...   ...   экономикалық   белсенділікті   реттеу   үшінқолданылуы”.Жапония аталған  ...  ...  да  ...  ...  экономика  үшін  ұзақ  мерзімді  индустриалдық  құрылымды  жан-жақтыжасайды.  Бұл  құрылымдар  әлем  ...   ...   ...   ... анықталады”. Жапонияның, мысалы, индустриялдық дамуы  жоғары  жәнепостиндустриалдық  жағдайына  көшуі  анығырақ   ...   ...   ... та ... ... Әр ... ... құрылымдарда  олар  түрлікөріністер табады .Аралас   экономиканыі   мәнді   бір   сипаты-    ... ...  ...  ...  ...  ...  Ұйымдастыру  қатынастары   рөлінің   артуы   тек   қана   техникалықсебептерден  ...  ...  ...  ...  ...  ...  ...  аралас  экономиканың   белгілерінің   тағы   бір   ...   ...   ...   ...    диверсификацияланғанкәсіпорындарға, фирмаларға ауысуы. Олар  ...  ...  ...  ... ... ... өзгертеді. Ірі  кәсіпорындардың  көлемі,  олардыңөндірістік тұтынуы, транспорттық және  ақпарат  мүмкіндіктеріне  қарап  ... бәрі  баға  ...  ...  ұсынысты  бақылауға,  нарықтықберекетсіздігін5жоюға  жағдай  ...  ...  ...  ...  тән  қиындықтарды   жеңугекөмектеседі.Аралас  экономиканы  ...   ...   ...   ... ... жүйе сипаттайды, оған белгілі бір заңдылықтар  тән.Ол заңдылықтар тауарлы және ұжымдық  өндірістің  ...  ...  ... ... жүргізу жүйесі ретінде пайда болып, тек  қана  ұжымдықөндірісті дамытып қоймайды, ең алдымен тауарлы қатынастар ...  ... Бұл ... ұлғаюы тауарлы қатынастардың  жер  шарындағы  көптегенелдерде қамтуынан айқын білінеді. Олар тауар заңдылықтарының дамуынан,  оныңзаңдары әрекетінің ... ...  жаңа  ...  ... олар ұжымдық өндірістің тең заңдылықтары болып табылады.Қазіргі қоғам дамуының объективтік  процестерін  ...  ... ... ... ...  ...  сипаттайды,  олбұрынғының қойнауында туған қоғамдық шаруашылықты жүргізудің жаңа ...  ... ... түрі  ...  ...  ...  бар  екенін  көрсетті,сөйтіп экономист ғалымдарды аралас  экономика  туралы  ...  ...  ... кейін теория жасауға кірісті.  Қоғамдық  ...  ...  ...  аралас  экономиканың  тарихи  алғы  шарттары  еді.  Сондықтан  араласэкономикашын өмірдегі қатынастардың бер ... ...  ең  ...  ...  айқындайды.  Аралас  экономика  өзінің  бойына  мемлекет   пенкәсіпкерлердің арасындағы  ... ... ... ... мен  ... ... ... ол бір қоғамдық  өндіріс  түрінің  екіншісіменауысу  қатынастарын  ...  ...   ...   ...   ... қыстау, қинау, шындау жок. Мұнда  табиғи  эволюция  табиғи  жолмен,бірелері    жаңадан,    ...    ...    ...    ... өзгерін, жүріп отырады. Оның отпелілігі мүндағы  жаңа  өндірісәдісінің пісіпжетілуінде, бірак бұл бір  өндіріс  әдісінің   ...  ...  ...  Мұндағы  процестер  өте  күрделі,  өткен  жаңа  ...   ...   ...   мен   ...    ... ... ... түралы сөз болып отыр. Бұлар жөнінде  өтпелікезенде ...  ...  ...  ол  ...  түрдегі  процестерді  өзінеқабылдамайды және адекватты  материалдық  –техникалық  база  ...  ... ...  ...  жаңа  ...  ...   ... атап өту керек: жаңаның бәрі емес  жаңаның  ...  ... ... ... ... ауыстыруы бұл  тауарлы  өндірістің  заңы.Өндірістің  жаңа  ұжымдық  түрінің  ену  ...  ...   ...  ...  ...  айырмашылығы  мынада:  өтпелі  экономикаформациялық даму ... ... ... ... ... ... ...  ғасырдың  барысындағы  аралас  экономика  түсінігі  ...   ...   ...   ...   ...   ...  ұшырамайды.  80-жылдарда   да   негізінен   аралас   ... пен  жеке  ...  ...  негізделген  некеге  отырулары»  депанықтады. Мұндай көзқарас Ф. Марш, Э.Шонфилд, Э.Рол, М.Пестон, ...  ...  ...  ...  экономистеріне  тән.  Бұлардың  ...  ...  өмір  сүру  ...  ...  ...  бар.  ...  айтуынша,   аралас   экономика   үстіміздегі   ғасырдың   ... ... ... ... ...  ...  200  жылдай  өмірсүрген. Мұндай алшақтықтың  себебі  аралас  экономиканың  анықтамасын,  ... ... аша ...   ...    ...    экономистерінің    теориялықеңбектерінде: «бұл проблеманы түсінуде үш ...  ...  ...  Біразыаралас экономиканы көп укладтықпен теңестіреді.  Екіншілері  аралас  қоғамды«формацияға жатпайтын қоғамның типі» деп  қарайды.  Ең  ...  ... ... ... өтпелі типке  жатқызады».  Көзқарастарының  әртүрлілігіаралас экономика анықтамасының анық еместігінде  жатыр.  Алған  үш  ...  ...  ...  ...  ...  және  ол  ...   ...   детуындайды. Нәтижесінде осы  ұғымның  мәндік  мазмұнын  анықтауға  бір  ... ... тиіс  және  ол  ...  ...  бір  уақытта  деген  ойаспанында қалықтайды.Шынында, алдымен мына ... ...  ...  ...  ... себептен аралас болады? Немен араласады және бұл араласу  қайда  апарады?Аралас экономика неден басталып қалыптасады? Әрбір ...  өз  ... Осы ... мына ...  жаны  бар:  ...  ...  ... ситуацияны бағалағанда және теорияны таңдағанда  құнды  пікірлеробъективті  экономикалық  зерттеулерден  анық   ...   ...   ...  ...  өндірістің  тауарлы  және  ұжымдық   түрлері   араласуынтұйықтайды. Экономика дүниесін тек қана жеке  ...  ...  тек  ... кәсіпкерден  емес,  сонымен  қатар  ұжымдық  меншіктен  тұрып,  олардыңтүрлілігін  ...  ...  ...  әртүрлі  меншік   түрлері   пайдаболуының  басты   себебі-   ...   ...   ...    ...  қоғамдық  өндіріс  машинаға  ...  өз  ... екі ... ... ...  иен  ...  салаларыныңоқшаулануы  және   өзара   байланыстылығы.   ...   ...   ...  ...  ...  ...  тауарлы  қатынастарды   қоғамдықөндірістің  бір  ...  ...  ...  өтпелі  жағдайын  білдіреді.Қоғамдық өндірістің  бұл  ...  ...  ...  қатынас  дамуының  жаңасатысы- аралас экономика көрсетеді.Тауарлы  өндіріс  аралас  экономика,  ...  ...   ...  ...  біреуінің  заңдылықтары  басқасына  айналады.  Араласэкономиканың тауарлы өндіріс болуы- ұжымдық  аралас  ...  ...  ...  ...  ...  қызметінің  ерекшелігі,   тауарлыөндіріс  заңдылықтарына  негізделген  ұжымдық   ...   ...  ...  ...  ...  ...  дамуының  табиғи-тарихи процесі  меншіктің  ...  ...  ...  ...  Шаруашылықтыжүргізудің бір тәсілі табиғи жолмен басқасына ауысып отырады.  Бұл  ... ... мына ...  ...  ...   «Екі  жүйе  ...  ... бір түрлерінің конвергенцияға бағыт ұстағаны айқын  байқалады».Мұнда автор капитализм мен социолизм айтып отыр, бірақ  ол  ...  ... Бұл ... атап ... жай, ... ... ойға ... экономиканы формациялық  емес  деп  қарау  да  ...  ...  ...  ...  ұштасады,   оған   маркстік-лениндікформация жүйесінде  орын  ...  ...  Шын  ...  бұл  ...  ... сырт қараушылықтан шығады. Бұл құбылыс  капитализмдеемес,  социолизмде  ...  ...  ...   ...   ... онда ... құбылыс емес. Мұндай көзқарас  қоғамдық  дамубарысындағы процестерді көрсете алмайды.Қазіргі қоғам дамуының объективтік процестерін  талдау  мынаныбілдіреді: қазіргі ... ...  ...  ...  олбұрынғының қойнауында туған қоғамдық  шаруашылықтың  жүргізудің  жаңа  түрі.Тек ... ... түрі ... ... ... бар  ...  көрсетті,сөйтіп экономис-ғалымдарды  аралас  экономика  туралы  айтуға  ...  ... ... ... ... кірісті.  Қоғамдық  шаруашылықты  жүргізудің  екітүрі  аралас  экономиканың  тарихи  алғы  шарттары  еді.  ...   ... шын ... ... ...  жағын  емес,  ең  терендігі  шыннақты   ...    ...                   ...    ... ... типі», «мұнда жаңа метацивилизация мен жаңа  өндіріс  әдісіқатар жүруі» ... ... мына ... ...  ...  ...  ... итермелейді? Қарап  отырған  көзқараста  механикалық  элемент  басым.  Олмынадай ... ... ... ... құрылыстың  моделі,  «жаңаэлементтер шындалады».Аралас  қоғамда  ешкімді,  ештеңені,  ...  ...  ...   жоқ.   ...   ...   табиғи   жолмен   біреулердің    ... ...  ...  элементтерінің  ескертуімен  пайда  болып,жүріп  отырады.  Оның  өтпелілгі  мұндағы  жаңа  ...   ...   ... бірақ бұл бір  өндіріс  әдісінің  екіншісіне  өту  кезеңі  емес.Мұндағы процестер  өте  ...  ...  жаңа  ...  ...  ... мен ... ...  қатынастардың  өзгергентүрлері  туралы  сөз  болып  отыр.  Бұлар  ...  ...  ...   ... өйткені ол бұрынғы түрдегі процестердің  өзіне  қабылдамайды  жәнеадекватты   ...   база   ...    ...    ... ...  жаңа  ...   ...  айтқандаатап өту керек,  мұнда  жаңаның  бәрі  ...  ...  ...  ...  ...    келе    ...    ...     шығару     тауарлы     ... жаңа ... ...  келу  ...  ...  ...  өтпелі  экономикадан  айырмашылығы   ...   ... даму ... және ... ... ... ...  елдердің  қазіргі  экономикасын  аралас  экономика  депсипаттауға ... ... ...  немесе  ФРГ-ның  экономикасын  өтпелі  депайтуға ...  ...  ...  ...  өз  ...  ...  жәнеұжымдық  қатынастардың  заңдылықтарын  ұстайды,  ...  туып   келе   ... ... ... ... жоқ.  Сондықтан  бізАҚШ-тың немесе ФРГ-ның қазіргі экономикасын өтпелі экономика  дей  алмаймыз.Жаңа экономикалық жүйенің  алғы  ...  және  жаңа  жүйе  ...  ... дамитын ерекше эмбрион сияқты.Аралас  экономика  бір  ...  ...  ...   ауысуықұбылысы8ретінде  қарау,  бұлардың  ұзақ  өмір  сүруінің  құпиясы  неде  деген  ... және бұл ... ... ...  ...  экономикалық  негіз  абстрактыұғымдар мен адамзаттық тәжірибе ретінде  барлық  өндіріс  тәсілдерін,  түрліэкономикалық  ...  тән  және  бұл  ...  олар  ...  ... ерекшеліктерін білдіре алмайды.Зерделеп  отырған  құбылыстың  белгілерін  атау  қиын   емес,өйткені оларды бұрынғы ... өз ...  ...  Ғылымиәдебиетте олар монополистік  капитализмнің,  немесе  индустриалды  қоғамның,болмаса ... бір ... ... ... ... көрінеді. Осы  алғышарттар аралас экономика  ұғымын  анықтайды  және  ...  ...  ... ... ... ...  қоғамдқы  өндірістегі  тауарлы  жәнеұжымдық өндірістің балығын, оларға тән заңдар, заңдылықтар мен  қатынастардысипаттайды.Құбылыстың  бетінде  ...  ...  ...  ... ... ... ... алдымен  мемлекеттің  экономикалыққызметінің күшеюінен көрінеді, бұған сұранысты ынталандыру,  салықты  ... ... ... ... ... және т.б.  ... ... экономикаға тән белгінің бірі-мемлекет  пен  бизнестің  өзарабайланысы. Бірақ мұнда басқа да көптеген аралық буындар мен ...  ... ... ... сауда, саяси  топтардың  мүддесін  білдіріп,  біртұтасөзара байланыстың түрлері  мен  саяси  соббизм  ...  ...  ... ... ... ... алғы шарттарыАралас экономиканы түрлі  өндіріс  әдістері  арасындағы  кедергі,  олмемлекеттік жеке кәсіпкерлер ісіне араласуынан  ...  деп  ...  ... ... көп ... ... де қате  ...  Әр  түрліукладтар  түрлі  дамыған  өндіріс  әдістерінде  ...   ...   ...  ...   жер   ...   ұсақ   ...   шаруашылықтыңқалдықтары  болады,   бірақ   ...   ...   ...   ...  ...  ...  ...  кіргізу   тауарлы   өндірістіңкапитализмді  туғызғанымен  бірдей,  ...  ...   ...   ... емес деп ... да ... ... көзқарас  азиаттық  өндіріспенұштасады,  оған  ...  ...   ...   орны   табылмағанбелгілі. Шын мәнінде бұл  ...  ...  ...  ...  ... Егер бұл ... ... емес, социализмде де емес десек,  ондаол  информациялық  құбылыс  бола  алмайды.  Мұндай  ...  ...  ... ... ... ... алғы ... анықтау мынандай сұрақтарды  туғызады:  пайдаболған қоғамдық  өндіріс  түрінің  ...  ету  ...  не  ...  ...  бұл  ...  ...  қандай  түрлерден   шығады?   ... ... ... ... жолсерік түрлеріне  ойша  алшақтасақ,К.Маркстің байқағанын көруге болады. Ол былай деп  жазды:  «Көп  ... ... ... ... ...  ...  қолөнершілер  одағыныңөніміне  айналады.  Одақтың  әр  мүшесі  операцияның  белгілі  бір   ... ... бір ... ол ... атап ... ... қолөнерінің жеке-дара өнімінен сағат көптеген жұмысшылардың қоғамдық ... ...  ...  ...  ...  процестерін  талдау  мынаныбілдіреді: қазіргі ... ...... экономиканы сипаттайды,  олбұрынғының қойнауында туған қоғамдық шаруашылықты жүргізудің жаңа түрі.  ... ...  түрі  ...  ...  қатынастарды  бар  екенін  көрсетті.Сөйтіп экономистер ғалымдарды аралас экономика туралы  айтуға  ...  ... ... ... жасауға кірісті.  Қоғамдық  шаруашылықты  жүргізудің  екітүрі  аралас  экономиканың  тарихи  алғы  ...  еді.  ...   ... шын ... ... бер жағын емес, ең тереңдегі шын  нақтықатынастарды  айқындайды.  ...  ...  ...  бойына  мемлекет   пенкәсіпкерлердің   арасындағы   ...   ...   ...   ...  ...  ...  тіпті  формациялар  мен  ...   ... ... ... ол бір қоғамның  өндіріс  түрінің  ...  ...  ...  ...   ...   ешкімді,   ештеңеніешқандай қыстау, ... ... жоқ. ... эволюция табиғи  жолмен,  біреулеріжаңадан, бұрынғылары ... ... ...  «ескертуімен»  өзгеріпжүріп  отырады.  Оның  өтпелілігі  мұндағы  жаңа  өндіріс   ...   ... ... бұл бір  ...  ...  ...  өту  кезеңі  емес.Мұндағы процестер  өте  ...  ...  жаңа  ...  ... ... мен жаңаруы,  мәндік  қатынастардың  өзгергентүрлерітуралы сөз  болып  отыр.  ...  ...  ...  ...  айтуға  болмайды,өйткені10ол  бұрынғы  түрдегі   процестерді   өзіне   қабылдамайды   және   ... база ... ... ... қамтымайды.Шаруашылықты жүргізудің жаңа түрінің  қалыптасуын  айтқанда  мынаныатап өту  ...  ...  бәрі  ...  ...  жоғары  дәрежелі,  қоғамдықөндіріс түрінің ... ... ... бұл  ...  ...  заңы.Өндірістің жаңа ұжымдық түрінің  ену  ......  ...  ...  ...  ...  айырмашылығы  мынада:  өтпелі  экономикаформациялық даму деңгейін және қайта ... ... ...  ...  елдердің  қазіргі  экономикасын  аралас  ...  ... ... ... ... ... ... экономикасын өтпелі  деп  айтуғакелмейді.  АҚШ-ң,  ГФР-ң  экономикасы  өз  бойына   тауарлы   және   ...  ...  ...  оларда   туып   келе   ... ... ... ... жоқ.  Сондықтан  бізАҚШ-ң немесе ГФР-ң қазіргі экономикасын өтпелі экономика дей алмаймыз.  Жаңаэкономикалық жүйенің алғы ... және жаңа жүйе  ...  өз  ... ... эмбрион сияқты. Зерделеп отырған құбылыстың  белгілерін  атауқиын емес, өйткені оларды  бұрынғы  ғалым-экономистер  өз  түсінігі  ...  ...  ...   олар   ...   ...   ... қоғамның, болмаса  басқа  бір  концепцияның  белгілі  сипаттарыретінде көрінеді. Осы алғы шарттар аралас  экономика  ...  ...  ...  өндірістің   барлығын,   оларға   тән   ...   ...   ... сипаттайды. Аралас  экономика  нақтылы  ...  ... заңы  мен  ...  ...  ...  ...  Олар  ...  Дж.Гелбрейт «Нарықтық  қатынастар  кейбір  жоспарлау  жолымен  модификацияланыпотыру тиіс» деп жазды. ... осы  ...  ...  ...  ... Линбломның мына сөздерін келтіреді:Нарық экономикасына мемлекеттік араласу  ...  оның  ... ... әр ... ... ... болды. ХVII-XVIII  ғасырлардағынарықтық  қатынастардың  қалыптасу  кезеңінде  үстем   ...   ...... ... мен ... ... ...  мемлекеттікреттеудің сөзсіз қажеттілігін тануға негізделген.Нарықтық өатынастардың дамуымен күш жинаған  кәсіпкерлер  ...  ...  және  ...  ...  ...  өз  ... ретінде қарастыра бастады. А. Смит  өзінің  ...  және  ...  ...  туралы  зерттеу»  еңбегінде,   экономикалық   ... ... ... ... рет  ...  негізделген  және  оның  көптегенжақтаушылары болды.А. Смит көзқарасы бойынша, пайда  алуға  ұмтылуға  байланысты,жеке  ...  ...  ...  ...  ...  ...   ...   екенінбайқатты.  Бұл  мүлде  ...  ...  ең  ...   қозғаушы   ретіндекөрінеді.А.Смиттің   іліміндегі   идеяларының   бірі,    ... ... алып  ...  онда  экономика   тиімді  қызмет  етедідеген идея болатын. А. Смит: рынок  ...  ...  ...  рынокқатолық еркіндік беру қажет,- деп есептеді.11Рыноктық үйлестіру ресурстардың тиімді пайдалануды қамтамасыз етпегенде,нарық  сәтсіздігі  деп  ...  ...  ...  ...   ... Рыноктағы нарық сәтсіздігі қоғамның игілігі  мен  сыртқы  әсерлергеғана емес, басқа жағдайларға да байланысты пайда  болады.  Оның  ең  ......  тән  ...  ...  Бұл  ...  бәсекелестіқамтамассыз  ету үшін, рынок қызметін ...  ...  ...  ...  –монополияға қарсы  заңды  әзірлеу  және  оны  мемлекеттің  қолдануы  өмірлікқажеттілік ...  ...  ...  рөлін  теориялық   танудыңмаңызды  сатысы  көрнекті  ағылшын  экономисі   Дж.М.   ...    ...  ...  революциясы  »   барысында  алға  қойылған  идеялар,экономикалық  құлдыраудан  өз  бетімен   ...   ...   емес   ... ... ... дағдарыстық жағдайдан шығару үшін,  жиынтықтысұраныс пен ... ... ... және  әрі  ...  ... ... құрал ретінде қажет  екенін  дәлелдеді.  Дж.М.  Кейнсидеяларын  екінші  ...  ...  ...  ...  ...   ...  Сұраныс  жиынтығын  реттеуде  кредиттік-ақшалы   және   қаржылықсаясатты  пайдалану,  бұл  ...   ...   ...   ... ... деп ...  ...   (экономиканы   мемлекеттік   реттеудің   )объективті мүмкіндігі экономикалық ... ...  бір  ...  жетумен,өндіріс пен капиталдың үйлесуінде, өндірістің  шоғырлануында,  өндіріс  күшімен өндіріс қатынастарының  дамуында  ...  ...  ЭМР  ...  ... ...  ...  үдерісінің  құрамды  бөлігі  болып  табылады.  ... ... ... жұмыспен қамтамасыз  етуді  реттеу,  салалықжәне аймақтық  құрылымдағы  ілгерілеушілікті  көтермелеу,  экспортты  қолдаусияқты әр ... ... ... ... ... ...  нысаны  қоғамдамуындағы әр сатыдағы сипатпен,экономикалық  және  әлеуметтік  ...  ...  ...  ...  –  бұл    ...   турдешешілмейтін, немесе алыс келешекте шешілетін ...  ...  ... ... немесе пайда болған еліміздің өміріндегі әлеуметтік жағдай  меноқиғалардың аялары, салалары, аймақтары, сонымен  ...  бұл  ... ... - ... ...  қолдау  және  экономиканың  қалыптыдамуы   үшін   қажетті.   ЭМР-дің   ...   ...    ... ... ... салалық және  аймақтық  құрылымын;  капиталжинақтау жағдайын; жұмыспен  қамтамасыз  ...  ,  ақша  ...  ...   ...   ...   ...   ...   қатынастарын;әлеуметтік қамтамасыз етілуін; кадрларды  дайындауы  мен  қайта  ... ... ... ... ... ...  ...  қарсы  немесе  шаруашылық  жағдаятынреттеу саясатынын мәні ... мен ... ...  ...  мен  ... ... мен капртал салу және жұмыспен  қамтамасыз  етуден  тұрады.Ол үшін жеке ... ... ...  ...  ...  мемлекеттікшығындар мен инвестициялар өсіріледі.Экономиканың ұзақ мерзімді көтерілу кезінде, тауар  қорларыныңазаюы, импорттың өсуі және ... ... ... ... ... ... тәрізді қауіпті жағдайлар пайда болуы мүмкін және осыданкеліп, баға мен еңбекақының негізсіз өсуіне әкеледі. ...  ...  ... ... -  «  экономиканың  қызып  кетуіне  »  жол  ...  ...  ... ... өндіру мен артық қорланудың мүмкін  болуына  кедергі  жасауүшін, сұраныстың күрделі  қаржы  жұмсалымының  және  ...  ...  ... ... ... ... ең  ...  қателіктерінің  бірі  –бизнесмендерді қозғаушы күш қызмет көрсету мен ... ... ал  ... ... ... бірден-бір мүдде –  сатып  алу  мен  сатуқатынастары. Мұнда ... ірге ... ... жүйесі қызмет  істей  алмайды,оның дамуы үшін мемлекеттік реттеуді енгізу керек». Жоспарлылық  пен  құнныңмодификацияланған  ...  әлі  де  ...  ...  ...  экономикадаклассикалық тауар өндірісінің жоқтығын  білдіреді.   Тарихи  алғы  шарттардыанықтау ... ... ... ... ... ... өндіріс  түрініңәрекет ету негізіне не  жатады?  Мәнін  сипаттайтын  бұл  заңдылықтар  ... ... ... ...  ...  ...  ...  енгізілгенжолсерік түрлеріне ойша алшақтасақ, К.Маркстің байқағанын көруге болады.  Олбылай деп жазды:  «Көп  операциядан  ...  ...  ...  ... ... ... ... өніміне  айналады.  Одақтың  әр  мүшесіоперацияның белгілі бір бөлігін ... ... бір ... ол  ...  ...  қолөнерінің  жеке-дара  өнімінен  сағат  көптеген   жұмысшылардыңқоғамдық өніміне айналды».Қазіргі ... ... ... ... өнім бірлескен  еңбектіңнәтижесі деп айтуға болады. Алайда, экономикалық әдебиеттерде өзге  пікірлербар. Осылардың ... ... ... өнім ... ... ретінде  ұсынды.Мұны В.Н. Черковец былай  жазды:  «...  егер...капитализмнің  ...  ... ... ...  ...  онда  ...  түр  тікелей  қоғамдық  өнімболады...». Оның бойында  қоғамдық  өнімге  тән   ...  мен  ... ... ...  пен  ...  ...  ...  өнімін  тікелейқоғамдық өнім деп сипаттау дәрежесіне жеткен жоқ.Заттық  күш  қасиетерінен  шығатын  еңбек   ...   ... ... ... үшін  дәл  ...  ...  -  ол  ...  Соңғы  жағдай  тікелей  қоғамдық  ...  ...  ... мен ... ... тұтыну үшін өндіріледі және  ол  пайдаланылуынақарай болады. Тұтыну ... -  ...  ...  ...  ... сапалық жағы. Демек, ол - қоғамдық өндірістің қасиеті.Қоғамда  өндірілген  өнімге   белгілі   қатынастар   ... Бұл ... ... өнім және ... оларға  қажеттілігіайырбас түріндегі айналысты тудырады. Құн - еңбек өнімінің  факторы  ретіндетауар түрінде көрінеді, бірақ ол ... ... ...  ...  белгіліқатынастар нәтижесінде пайда болып, осы себепті тек  ол  ...  ...  ... ... тауар айырбасы  тумайды,  эквивалентті  айырбас  жоқ,  ... ... ... ... ... ... ... басты буыны –  есеппен бақылау.  Ұжымдық  өндіріс  жағдайында  өнімдерді  ...  ...  ... арқылы жүреді, олардың сипаты мен күрделілігі түрлеше.13Ұжымдық өндірістегі еңбек ... - ... ... ол ... мен ... ... әсер  ...  машиналардың  өнімділіктехникалық  параметрлеріне  байланысты.  Бұл  құбылыстар  объективті   түрдекелістүруды қалайды, ... ... оны ... ... Белгілі  бір  өнірістіңішінде жұмысшы топтарының немесе жекелеген адамдардың  ...  ... ... ететін үйлестіруді жүзеге асыру үшін  есеп  ... ... пен ...  ...  ...  ...  және  бөлу  қатынастарынүйлестірудегі   нышандардың   қызметінен    бастау    ...    ... ...  нәтижесі  ретінде  есеп  пен  бақылау  үйлестірудесыртқы нәрселер сияқты. ...  ...  және  есеп  ...  ...  тәннәрсе. Тап осй күйінде олар ұжымдық өндірістің қажетті элементті.  Есеп  пенбақылаудың міндеттері туралы В.И.Ленин бірінші рет айтқан ... Ол  ... ... ... пен  бақылау  –міне  бұл  ...  ...  ... қызмет істеу ішін басты нәрсе», «Өнімдерді өндіру мен  бөлудегі  жалпымемлекттік есеп жүргізу, жалпы ... есеп – ... ...  қоғамныңқаңқасы». Сөйтіп, есеп пен  бақылау  ...  ...  ...  ... пайдалану-әртүрлі тарихи формадағаыұжымдық өндіріс үшін өмірлік қажеттілік.14II бөлім. Аралас экономика: қалыптасу негіздері және қызмет етузаңдылықтары және ... ... ... ... ... өндіріс шаруашылықты жүргізу типі ретінде тарихи жағынан тазакүйінде алғашқы ... ... ...  ...  де  ...  жоқ.  ... натуралды, одан кейін тауарлық өндірістің  оқшауланған  ...  ... ... ...  ...  ...  даму  барысында  укладтың  ... тек ... ... ...  ұсақ  ...  ...  ...  оныжоғары  ,  өндірістің  ...  ...  ...  ...   ...  капиталистік  өндірістің  ұсаққа  қарағанда  артықшылығы   болыпкөрінеді. Кооперацияның өзі капиталистік шаруашылыұтың ерекше ... ... ... ... қателіктерінің  бірі-жаңа экономикалық жүйе  тек  ...  ...  ...  деп  қарауы.Алайда  мұндай  көзқарас  материалистік  ...   ...   ... төңкеріс тек  өндірістік  қатынастары  дамып  келе  жатқан  ... ... ...  ...  жаңа   ...   ...   ...   екіқатынастардан пайда  болады.  Айталық,  буржуазиялық  өндірістік  қатынастарнәсілдік, тұқымы жағынан феодалдықпен еш қатынасы жоқ, ...  олар  ... ... ... ...  ...  ...  меншіктің  азаматтық  түрінқарастырғанда: «Адамдар жерге жай қарапайымдылықпен ... ...  ... Жанды еңбекте өзін  өмірге  келтіріп  және  ...  ...  ...  жеке  -дара  адам  тек  ...  ...  ...  ғана   оның   ... бола ... ... көлемінде  еңбек  процесі  ұжымдық  сипаттажүреді.Еңбек бөлінісі нәтижесінде адамдардың бір-біріне  ...  ... ... қоғамда еңбек процесінің қоғамдық реттелуі талап  етіледі.Бұл процесс ұжымды құрайтын қоғам ... ...  ...  ... ... ... қабілеттілігі мен икемділігі ескеріледі.Қызмет айырбастау түрі  ...  ...  ...  ... болып, оның дамуы сонымен  анықталып  отырады.  Сонымен,  біріншідәрежедегі  мән  еңбек  өнімінің  ...  ...   ...   ...  және  ...  ...  белгілі  қатынастар  туғызады.  Тауарөндірісте қызмет алмасу  айналыс  арқылы  жүреді,  мұнда  ...  ... ... тек ... ...  ...  болады.  Ұжымдық  өндірістебарлық қоғам мүшелері қоғамға қажетті  еңбек  жұмсайды.  Және  ...  ... ... еңбекке  мүмкіндігінше  қатысады.  Демек,  ...  ... ... шығындарының нәтижесі, яғни  қоғам  алдын-ала  еңбекті  қайдажұмсау керектігін  анықтап  алады.  Екінші  ...  ...  ...  ... ... ...  ...  еткен  қоғамның  әрбір  ...  ... оны ... және  ...  ...  Мұнда  тек  құқықты  ... үшін ... ... ... сіңірудің және ұжым  ішінде  бас  тауарайналысына қарағанда ерекше түрде жүреді.Үшіншіден,  еңбек  бөлісінің   ...   ...   ...  ...  сан  ...  болып,  қызмет  айырбасының  ерекше   түрі   -өндірісті,15ұйымдастыру мен басқару пайда болды.Не  себепті  тек  ...  ...  ...  ...  ...  көпжақтылығы,  еңбекшілердің  оның   нәтижесінде   теңқұқылығы,  қажеттілік  пен  осы  ...  ...  ...  ...  өндіріспроцесінде ерекше  айырбас  әдісін  ...  ...  ...  ...  ...  ...  пайда   болады.    Айырбастың   мұндай   түрі   ...  ...  ...  мануфактуралық  еңбек  бөлісіне   негізделгенұжымдық  өндіріс  әртүрлі  қоғамдық  өнімдерді  өндіру   ...   ... ... ... ... ... ...  өндірістің  әртүрлі  бөлімдерінде  ...  ...  ...  ...  белгілі  бір  құрылымын  қалады.   ... ... өнім ...  арасында  біршама  қатынастар  туғызады.Ұжымдық ... ... ...  ...  ...  ...  ...  Демек,  ұйымдастыру  мен  басқару-  айырбас   мәнінің   сыртқыкөрінісі. Бұлай ... ... ... ...  және  ол  ...  осылайбола алмайды.Сөйтіп,   ұйымдастыру   мен    ...   ...   ... тауарлы  өнірістегі  экономикалық  дағдарыстар  сияқты  белгілікедергілер болады. Сондықтан ұйымдастыру мен  басқаруда  ...  ... болу ... ... ... ... реттеу жоғарыда көрсетілген  екіжолмен жүреді. Біріншісінде ол сапалы жаңа жағдайда , ал  екіншісінде  тауарайналысындағы  сияқты-дағдарыстар  ...   ...   бұл   ... ...  тән  емес.  Барлық  шығындарға  қарамастан  мұндағы  ... ... ... ... ... бір  ...  ...  ауыстырғын  өндіргішкүштердің   өсуі   адамзат   қоғамының   әлеуметтік-экономикалық    ... да  ...  ...  туғызады.  Бұл  процестердің  белгілеріРесей ғалымдарын мынадай қорытындыға итермеледі:”  Мүмкін  соғыстан  кейінгітарихқа тән ... ... ... ... ... ...  жаңатүріне өтудің куәсі  болар.  Ол  экономикалық  тиімділікті  терең  түсінгеніізгілікпен қосуға ... ... бұл ... ...  ... ... ... бар.Екінші жағынан, болып  жатқан  өзгерістерді  ...  ...  ...  ...   көшіруге   болмайды.   Олар,   жай   ғанамодификация  емес,  басқа  да  ...  ...   өту.   Бұл   ...  ...  ірі  ...  ...  ...  кейінгі  қоғамдықөндірістің индустриялануы капитализм шеңберінде  ұжымдық  өндірістің  өміргеобъективті келуін қамтамасыз етті.  ...  ...  ...  ... өз ... қарама-қарсы екі  тенденцияны  қосады,  кәсіпорындар  ...  ...   ...   және   ...   ...   ...  ...  қатынастарды  немесе   ұжымдық   өндірестегі   тауарлықатынастардың ...  ...  бір  ...  ...  ауысып  өтпеліжағдайы нарықтық қатынас дамуының жаңа сатысы-аралас экономиканы туғызады.Тауарлы  өндіріс  -  аралас  экономика,  ...  ...  ...  ...  ...  ...  басқасына  айналады.  Араласэкономика қызметінің ерекшелігі, тауарлы өндіріс заңдылықтарына  негізделгенұжымдық   ...   ...   ...    ...    ...  дамуының  табиғи-тарихи  процесі  меншіктің  түрлі  формаларыныңбасын  қосады.  Шаруашылықты  жүргізудің  бір  ...  ...  ...  ... ... ... экономиканы түрлі өндіріс әдістері  арасындағы  кедергі,ол мемлекеттік  жеке  кәсіпкерлік  ...  ...  ...  деп  ... ... ... көп ... теңестіруде  қате  көзқарас.  әртүрлі укладтар түрлі дамыған өндіріс  әдістерінде  болды.  Айталық,  ... ... жер ... ұсақ тауарлық шаруашылықтыңқалдықтары   болды;   бірақ   ...   ...   ...   ...  ...  ...  экономиканы  кіргізу,  тауарлы   ...  ...  ...  ...  ...   Аралас   экономиканыформациялық емес деп қарауда күмәнді. Мұндай  ...  ...  ...  оған  ...  ...  ...   орын   ... Шын мәнінде бұл көзқарас қоғамдық  қатынастарға  үстіртін  қарауданшығады. Егер бұл ... ... ... социализмде емес десек, онда  олинформациялық  құбылыс  бола  алмайды.   ...   ...   ...   ... ... ... алмайды.Кооперация   қолөнершілердің   жеке-дара   еңбектерін    капиталистікөндіріске біріктіріп, еңбек процестерінде  ...  ...  ...  ... ... ... ... өндіргіш күш ретіндегі  өнімділігіартады. Еңбектің қоғамдық өндіргіш күшінің артуы  еңбек  ...  ... ...  ...  ...  Бұл  өзгеріс-өндірістің  технологиялыққайта өзгерістерінде төңкерістің алғашқы қадамы.Кооперациядан  басталған  еңбек   ...   ... ... ...  жұмысшысын  жиынтық  жұмысшы  органныңмүшесіне айналдырады. Жекелеген жұмысшыларда бір жақты шеберлік  қабілеттеріжетілген, ал ... ... ол  көп  ...  болады.  Жеке  жұмысшы  жалпықолөнерді  білмейді,  мануфактура  істеу   мүмкіндігінен   ...   ...  ...  еңбек  құралдарына   бекітілген,   соңғысының   қосалқыбөлшегі. Қол еңбек пен қолөнердің негізінде ... ...  ...  ... мамандануын туғызады, «оларды өте шебер пйдаланады».ХIХ ғасырдың   екінші  жартысында  ...  ...  ... ... ... ... болады.  Олардың  ішіндегі  -  металлургия,химияда, машина жасауда, инфраструктура құрылымында - мануфактурадағы  еңбекбөліністеріңнің одан әрі ... ... ... да алғы ... ... ... жанатын  двигательдер  электржәне  т.б.  ...  ...  ...  кәсіпорындардың  құрылуына,әртүрлі экономика саласында жұмыскерлердің пайда болуына негіз болды.«Машиналы өндірістің принциптері - өндіріс процестерін  ... бөлу және ... ... ...  және  т.б.  ...  ...  индустриализациялау  дуәірінің  талабына  сай  келеді.  Машиналыөндіріс ірі өнеркәсіпті туғызды, мұнда ...  ...  ...  ... ... ... артықша өсу заңын шығып, дамыды.Қарастырылып  отырған  экономикалық  дәуір  электр  ... жаңа ...  ...  ...  ...  еді.  ...  шаруашылығынаэлектрді17еңгізу  техникалық  прогрестің  негізі  ...  ...  ...  ... ... ... мол істерге  жол  ашып,  энергияны  қолданатынөнеркәсіп салаларын дүниеге ... ... ... ... өнімді  өндіріс  құрал-жабдықтары енгізіледі, олар жеке-дара еңбек бөлісін  ...  ... ... ... ... ... принциптерге негізделген.Жоғарыдағы бағыттан кейін  үшінші  бағыт  ...  Ол-  ... ... ... ... ... көрінеді.  Бұл  тенденцияенді байқалып келеді, оның болашағы ... ...  ...  ... ... ...  ...  зат  өтетін  техниклық  буындар  саныназайту. ... ... ... ... технологиялық буындар  санынқысқарту   еңбек   өнімділігн   өсіреді,   қоғамдық   ...    ...   ...   ...   пен   еңбек   ...   ...  ...  табиғи  ортаны  сақтау,   ең   ...   ... ... ... көбейеді.Машиналардың, ірі кәсіпорындардың бастапқы  және  одан  кейінгікезеңдерінде,  әсіресе,  тауарлы   қатынастардың   ...   ... ... ... ...  дами  ...  ...  қатар  оныңзаңдылықтыры соншалық қайта өзгереді, ол  ... енді ...  ...  ... ... оның  негізінде  нақтылы  өндірістің  ұжымдық  түріжатыр..». Қоғамдық өндірістің мұндай жағдайы  таза  ...  ...  ... деп ... жазуға  да  қарсы  болады.  ...  ...  ... ... ... түрі ... атап өтуге  де,  ерекшелеуге  деболмайды.Өндіргіш күштердегі,  өндірістегі  өзгерістер  меншіктің  жаңатүрінің-ұжымдықтың пайда болуына  ...  ...  жаңа  ...  өміргекелуі бұрынғылардың ішінде жаңа қатынастарды  қалыптастырады.  Бұрынғылардыңнегізінде  жаңа  құбылыстардың  өзара  ...  ...  ...  ... ... мен тәсілдердің табысуы арқылы жүреді.  Мұның  бәрі  жаңақұбылыстың  қалыптасқандығын  ...  Ол  өз  ...  ...  ... ... ... ... және жаңасын (ұжымдық) сіңіреді.  Бұлжаңа құбылыс - аралас ... ... ... ... ... ... ... ерекшеліктеріАралас экономика ХІХ  ғасырдың  соңғы  ширегінде  өнеркәсіптішоғырландыру  процесі  нәтижесінде   ...   ...   ... ... ... ... ХХ  ғасырдың  30-  жылдарында  ...  ... Д. М. ... өз ... ... Кейнс мемлекеттік күрделі  қаржыларбасқармасын құру қажет деп санады.  Сонымен  бірге  жекеменшік  капиталы  ... ... ... ... ... ... жарнама, маркетинг, жоспарлау  т.б.ұйымдастыру  шаралары  арқылы  күрделі,   орташа   және   ұсақ   ... ... ... ... ... ... ...  өндірілетінөнім көлемін мемлекет жоспар арқылы белгілемейді, қайда қанша,  және  ... ... ... ... ... ... өзі анықтайды.Жоғарыда  көрсетілген  аралас  экономиканың  негізгі  ... ...  ...  даму  ...  тән  ...  ... ... бағынышты. Бұл  заңдылықтар  дегеніміз  жеке  меншіккенегізделген  тауар  өндірісі  мен   ...   ...   ...   ... ... Тауар өндірісінің негізгі  заңы  –  құн  заңы.  Бұлзаңның басты талабы  ...  ...  ...  ...  оны  ... ...  ...  еске  алынады.  Баға  –  дегеніміз  құнның  ... ... ...  ...  ...  ...  қоғамда  жеке  тауарөндірушілер өз тауарына баға  тағайындағанда  оған  жұмсалған  ...  ... ... ... ... ... Осыған орай  тауарлы  ақша  қатынастарынанарықтық экономика қажет болатынына тоқтау керек.Қазақстан республикасы ұлттық  тәуелсіздік  ...  қоса  ...  ...  ...  ...   ...   көшудің   қырлымеселелерін шешуге  ...  ...  ...  ...  ...  ...  ... жүйенің тұтас  дәуірі  аяқталды  да,  ХХғасыр  соңындағы  ... ... ... сай  ...  өркениетті  шаруашылық  нарық  құрудыңмүмкіндігі әлемдік ... ... ... ... қатарға  қосылуыүшін бізге жаңалық болып отырған нарықтық экономиканы  мемлекет,  кәсіпорын,ұйымдар деңгейінде  ғана  ...  ...  ...  ...  адамға  дейін  жақсымеңгеруі тиіс. ... ... ... мен ...  ...  ... ... күнде  өзіңді  білімді,  өз  қоғамыңның  шынайы  экономикалықөміріне аяқ басқан адам ретінде ... ... Жеке ... -  ...  құралжабдықтарына, оның нәтижесінде  жеке  бір  адамдардардың  –  ...  ... ... Ол екі ... ...  ...  негізделген  және  өз  еңбегіненегізделмеген. Еңбекке негізделген ... ... бір  ...  әріқызметкер (өзі еңбек етеді  ),  әрі  ...  иесі  ...  ...  ол  ... тек өзі ... ... қанаудың  қандайда  болсын  түрін  қолданбайды.Еңбекке  ...  жеке  ...  ...  ...  ...  ... ... Жұмыс  күшінің  өндіріс  құрал  –  жабдықтарымен  қосылуы,меншік ... ... ... ... ... еніп  келе  ...  ... үшін өте маңызды.Меншіктің тағы бір түрі – аралас меншік. Мұнда  жеке  және  қоғамдықменшіктің әр қилы ... орын ... ... ... ... меншік. Жекешелендіру – нарықтық  қатынасқа  өтудіңтүбірлі мәселесі. Ол жеке ... ... мен  ...  ...  ... ... алдыңғы позицияларды алуын  көрсететін  қозғалыстыанықтайды. Оның  жүргізулі  нарықтық  ...  ...  ... ...... ... түріне – мемлекеттік, ұжымдық  жәнежеке меншіктің  теңдігі  мен  ...  ...  ...  ...  ... қайтарумен  байланысты  өндірушілерден  бәсекелесуге  жарамды  өнімтүрлерін өндіруге деген ... арта ...  ...  білдіруге  болады.Нарықтық экономикаға көшу мен меншік қатынастарын түбірімен өзгертуді  талапетеді. Өйткені,  шаруашылық  ...  ...  ...  өз  ... ... беретіндей, соған әрдайым мүдделі, жұмыс нәтижесінде  толығымениелік  ететіндей  болуы  керек.  Мұндай  ...  ...  ...  үшіннарықта  меншік  иелері  бәсеке  жағдайында  әрекет  етіп,  жұмысты   ... ... ... ... ... ... көп ...  жағдайдағана өз қызметін ойдағыдай атқара алады.  Меншікті  мемлекет  иелігінен  алумен жекешелендіру нарыққа көшу ... аса ...  ...  ...  ...  де,  қиын  жағдайда  қалыпты  әлеуметтік  ахуалды  жасауғаеңбекшілерді  әлеуметтік  ...  ...  ...   ...   ...  күші  ...  ...  көрсетуде.  Міне,   осындай   жағдайдаменшіктің бірқатар бөлігін ортақ ... сай ... ...  ... ... ... Екіншіден, өндірісті дамыту, бағаның  өсуін  тоқтатып,өндіріс шығындарын кеміту, тек бәсеке механизмі әрекет еткенде  ғана  мүмкінболады. Бәсеке –  ...  ...  күші  ...  ...  ете  бастағанғадейін, халық шаруашылығын тұрақтандырып,  инфляция  құбылысын  ...  ... ... ... ... ... ...  Сондықтан,  жоғары  салықставкасы мен банк процентін  енгізу  керек  болды.  Әрине,  мұндай  ...  ...  ...  дами   ...   оның   ...   ... де ... Ал нарықтың қалыпты қызмет  етуі  үшін  монополиялықүстемдікті жою және ... өте ...  ...  ...  мәні  мынада.  Орталықтандырылғанмемлекеттік  экономиканы  көп  түрлі  аралас  экономикаға  ...   ... ... ... ... ... басқару  формасына  өтудіқарастырады. Мемлекет иелігінен алу мен жекешелендірудің формалары әр  ...  ...  ...  ...   иелігінен   алуды   меншік   ...  тек  ...  ...  өзгерту  жолымен  жүргізуге   деболады. Мысалы, аренда кезінде негізгі қорлар иесі өзгермейді,  ...  ... ... ... ... ... етеді,  соған  байланысты  меншікқатынасы  да  өзгеше  сипатқа  ие   ...   Ал   ...   ... ... айналдырғанда бүкіл акциялар  мемлекет  пен  ... ... Осы екі ...  де  ...  ...  тікелей  әкімшілік  басқару  қызметіненайырылады.Жекешелендірудің   ең   қарапайым   түрі    өнім    ... ... ... ... ...  Бұл  ...  сатып  алушытолық меншік иесі болады. Тағы бір қарапайым формасы кәсіпорын20мүліктерін  түгелімен  бөліп  беру.  ...  ...  ...  ... акционерлік  қоғамға  және  жауапкершілігі  шектеулі  қоғамға(серіктестікке) айналдыру.Жекешелендірудің   субъектісі   физикалық   ...    ... ... мағынада – кәсіпорындар мен  ұйымдар.  Бірінші  жағдайдамемлекет меншігі жеке меншікке ауысады. ... ... жеке ...  ... ... 5-13 ... ... етеді.  Ал  акционерлік  қоғамдарменшіктің басым бөлігіне ие болып отыр. Жекешелендіру ...  ... ... да ... ... ... ... (халықтық)  кәсіпорын  идеясыорын алады.Мемлекет  иелігінен   алу   мен   ...   ... ... оның  ...  ...  ...  ...  қорлары,мемлекеттік кәсіпорындардың қаржы активтері, тұрғын үй  қоры  т.б.  ...  алу  мен  ...  ...   ...   ...   ... меншіктің басым көпшілігі жаңа субъектілерге көшуі  тиіс.  Сондағана  қоларды  ...  ...  ...  ...  өндірудің   экономикалықтиімділігі  мен  әлеуметтік  ...   ...   ...   ... ... салу оңай ... ... ол үлкен талдауды қаже  етеді.  Бұларада қиындықтар да, жоғалтулар да орын  алуы  әбден  ...  ...  ...  де,  ...  де  ...  ...   ...   демократиялыққоғамдардың әлеуметтік базасы орта  тап  өкілдері.  Міне,  осылардың  қатарынеғұрлым  көп  ...  ...  ...  ...  ...  ...  ...  нығаяды.  Мемлекет   меншігіне   орта   таптың   иелік   етуідүниежүзілік тәжірибе  ...  ...  ...  ...  ... ...  ...  да  тәуелсіз  мемлекетіміздің  егемендігін  баяндыетуің, күш-қуатын арттырудың маңызды факторлары  жүріп  жатқан  ...  ...  ...  ...  ...  күннің   өзекті   проблемасыҚазақстанның нақты экономикалық және ғылыми-техникалық тәуелсіздігіне  жету.Егеменді экономикалық мағынада  ...  ...  ең  ...  ...   нарықтықұрумен тікелей байланысты. Міне,  сондықтан  да  ...  ...  ...  ...  ...  ...  ...  мәселесі  мемлекетиелігінен алу мен жекешелендіру болып отыр.  Қазақстанда  ...  ... ... ... мемлекет иелігінен алу  мен  жекешелендірудің  Ұлттықбағдарламасында мемлекеттік  меншікті  одан  әрі  өзгертудің  жолдары  ...  Бұл  ...  ...  ...  ...  Атап   айисақжекешелендірудің   ...   ...   ...    ...    ... ... азаматтардың  мемлекет  меншігіндегі  өз  ... ... және т.б. Тағы бір ... ...  ашып  ...  мемлекетиелігінен алу бар да, жекешелендіру бар. Мемлекет  иелігінен  алу  дегенімізмүлікті  мемлекеттің  басыбайлы  ...  ...  оның   ...   ...  басқа  да  түрлерін  ...  ...  ...  ...   ... компания болуы мүмкін. Ал жекешелендіру дегеніміз  -  әр  адамғаменшік беру деген сөз. ... ... алу мен  ...  біріншікезеңі біз күткендей нәтиже бермеді. Сансыз кедергілерге  тап  болып,  қолдыбір ... де, ... ...  ...  ...  ...  ...  дежетіп жатыр. Ал  енді  осышақтағы  бейберекетсіздік  пен  бақылаусыздықты  ,ақшаның құнсыздануын, бағаның тұрақсыздығын ... ...  ...  ...  жәй.  Осындай  бұра  тартушылық  пен   ...  ...  ...  ...  кезең  де  аяқталды.  Осы  біріншікезеңде ұжымдық меншік деген ... ... ... ... дегеніміз де  иесізменшікке айналды. “Бәрі де біздікі – бәрі де ... деп  ...  ... нақты жағдайы үшін жауап  беретін  адам  ...  ...  ...  ...  ...   жасалды.   Кей   жерлерде   кеңшарлардыжекешелендірубарысында маңдайшадағы жазуды “ ... деп ... ... Ең  тиімсізберекесіз  жұмыс  істегендер  де  осы  топтпғылар  болды.  ...  ...  ...  ...  ...  ...  ...   бөлекжасалған.  Себебі,   агроөнеркәсіп   кешенінде   қалыптасқан   өте   ... ... ... ... Әр адам өз ... алсын. Ал ары  қарай  жекедара  тірлік  ете  ме,  жоқ,   әлде   ...   құра   ... ... отырған адамдарды ешкім  күштеп  тартпайды.  Ал  ...   ...   жеке   ...   ...   де   ...   ...    керек.Жекешелендірудің алдында барлығымыз бірдейміз, маман да, шопан  да,  жұмысшыда т.б.  Бұдан  ...  ...  ...  ...  сәйкес  әр  адамға  тұрғын  үйкупондарыесептелді.  әр  адамға  100  купон   ...    120   ...   ... ... ... ... ... тең мүмкіндік  беруі  осы,мемлекет бағыт ...  ...  да  ...  шараларын  жүргізеді.  Ал  әріқарайсол теі мүмкіндікті қалай жүзеге асыру бұл  әркімнің  міндеті.  ...   ...   ...   мен   тәжірибелер   біздің    кең    ...  ...  ...  ...  ...  екіншікезеңінде  мемлекет  меншіктің  көптүрлігіне   көшудің   бірыңғай   ... алға ... ... ... ...  ...  жекешелендірудіңбірінші кезеңіне тәнболған қателерді жоюға жағдай  жасап  отыр.  Мемлекеттенсатып алу  мен  жекешелендіру  ...  іске  ...  ... қатайту қажет екенін алғашқы кезең  тәжірибелері  көрсетті.  әрине,бұл өте қиын мәселе, ... ... ...  ...  ...  мемлекеттікменшікте  болып  келген  қыруар  байлықтықалайша  ...  ...  ... ... ... тең ұстап  бөліп  беруге  болады.  ...  ... ... нені жекешелендіру керек, нені  мемлекеттен  сатып  алуғаболады, осы мәселелерді  ...  ...  және  ...  ...  ... ... нарықтық қатынастар дамуының негізгі ерекшелігіАралас экономика  қоғамдық  өндірістің  жаңа  түрінің  қалыптасуретінде қазіргі  ...  ...  ...  тән  заңдылықтарыменсипатталады. Аралас  экономика  ...  ...  ...  ... ...  ...  ...  қатынастарды  қолдануды  теориялықжағынан негіздей алмайды. Мұндай сипттама қажет, бірақ ол  қазіргі  ...  ...  ...  индустриалды,  постиндустриалды   болыпқалыптасу  дәуірлерін  анықтағанда  оларға  тән  экономикалық   ... да ... ... мемлекеттің ролінің маңыздылығы басқа  елдертәжірибесінде дәлелденді. «Францияда және  Шығыс  Азияда  жаңа  ... ... ... экономиканы басқаруды басты орын береді,  сөйтіпмемлекет  қандай  да  болмасын  шешімдер   қабылдағанда   ...   ... ... ... ...  экономика  саяси  өкіметтің  экономикалықпроцестерге араласуына шек қояды». Бұл  елдердегі  ...  ... ...  кәсіпкерліктің  дамуы  дәстүрлі  нарықтық  қатынастарорнаған жағдайда болып отыр.Ресейге  елдеріне  мүмкін  ...  даму  ...   деп   ... мыналарды ұсынады:- ашық нарықтық экономика- жабық нарықтық ... ... ... хаостық даму (әртүрлі варианттары)Бұл  сценарийларда  ұсынылған  даму  жоларында  шетел  ...  арқа  ...  деп,  ...  экономикаға  қайта   келу   бар   немесеэкономикада  хаос ... Бұл  ...  ...  ...  мен  мафияүстемдік жасайды, монополияның өктемдігі күшейеді.Аралас  экономика  жағдайында  тауарлы  және   ...   ... өте ... байланысады.  Мұнда  екіншісінің  аяғын  анықтау  өтеқиын,  өмірдің  объективті  ерекшеліктерін  ескеру  ...  ...  ...  біз  ...  ...  ...  тап   болып,   ...  ...  ...  сәтсіздікке  ұшыраймыз.  Сондықтан  біздің   қайқоғамнан,  қандай  ...  ...   ...   ...   ... қай бағытқа қозғауға тиісті екенімізді білуіміз қажет.ФРГ, Жапония,  Оңтүстік-Шығыс  Азия  ...  Чили  және  ... ... ... тек  қана  ...  ...  ... пайдаланудың нәтижесі емес, ең бастысы оның заңдылықтарын  қолданудыңсалдары.  Соңғыына  қызмет  көрсету  ...  ...  ...   ... ... ақша ...  тұрақтылығы,  экономика  мен  мемлекеттіксаясаттану өзара тығыз  байланысты  және  т.б.  ...  ...  ...  ... ... ... өздеріне тән ерекшеліктер, өзінің экономикалық  саясатыболуы  ...  ...  ...  Азия  ...  «реформалар   ашықнарықтық сипатта болды, бірақ күшті мемлекет сақталды, оның ролі ... ... ғана  ...  ...  бірге  экспортты  ынталандырудан  дакөрінеді. Әсіресе,  азиаттық  ...  ...  ...  еткендер-сәттісалық   саясаты-ол   инвестицияны   өсірді,   ...   ...    ... ... және ...  ... көбейтті».Қазіргі нарықтық экономика  берекесі  жоқ  нарық  емес.  ... ... ... ... яғни ... өндірістің екі  түрініңзаңдылықтарын  қосу,  нарықта  қалыптасқан   ...   ...   ... ... бұл ...  -  ...  адамзаттық  дамудың  табиғикезеңі.  Сонымен  қатарбіздің  қандай  қоғамдық  жүйеден  аңа   ... өтіп ... ... онда туып  келе  ...   ...  ... - бай қоғамдағы   байыған  азамат.Мұндай  мақсатқа  жетудіңқұралы-әлеуметтік   ...   ...   ...   туып   келе   ... жүйе ...  қазақстандықтардың  жынсына,  діни  сенімшілдігіне,ұлтына, өмір сүру, ... ...  және  т.б.  ...  ...  ...  ...  ...  нарыққа   өту   бағдарламасындағы   осы   ... ... деп ... ... ... ... -  республиканыңәлеуметтік бағыттағы нарыққа оптимальды өтуін қамтамасыз ету...».  Экономикажүйелерінің осы замандағы ... бірі – ... ... ... ... экономика жүйесінің  басты  ерекшелігіне  келсек,  мұндайэкономикалық жүйеде жоспарлы экономиканың элементтері  ...  ...  ...  ...  және  ...  да  болмасын   әлеуметтік-экономикалық даму негізін салады. Аралас экономика жүйесінің басты негізі  –жартылай мемлекеттік,  ...  ...  ...  ...  келеді.  Мысалы,Швецияда,  жалпы  Скандинавия  елдерінде  аралас  экономика   ...   ... бойы ... ... Соның негізінде осы елдерде аса жоғары  деңгейдеәлеуметтік-экономикалық  даму  қамтамасыз  етіліп,  нақтылы   өмір   ... ... ... ... ... ...  негізінде  –  тұрақтыкапиталдың, онда ең бірінші инвестициялық процесс  арқылы,  ...  ...  ...  ...  арқылы  халық  шаруашылығын  өркендетуде,  жалпыэкономиканы өрлеу ... ... ... ...  ...  ...  тиімді  пайдаланып,  барлық  халық   шаруашылығының   ... ... ... құрып, іске қосып жұмыс істету - өндіріс  пенэкономиканы өркендету. Осындай ... осы  ...  ...  өмір  ... ... ... ... өнім көлемінің өсімі ең жоғары деңгейге жетті.2. Салыстырмалы қосымша құн өндіру әдісін қолдану ең  маңызды  шара.Оның ... ... ... ... арттыру арқылы қажетті  уақытын  кемітіп,қосымша уақытын көбейту;ә) өндірілген тауардың құнын, тауардың  ...  ...  әр  ... ... ... алынатын құнды арттыру;б) жұмысшының жұмыс күнін  ұзарту  арқылы  өндірілген  қосымша  құн.Аралас    экономика    ...  ...  ...  ......  ...  ... мазмұны болып келеді. Жоғарыда қаралған аралас экономика  жүйесініңбасты  ерекшеліктері  –  осы  ...  ...   ...   ... үлгі механизмдер,24нарықтық экономиканың методологиялық негіздері қалыптасады.  Ол  жүйеде  ...  ...  ...  ...  дәл,  ...  үйлестіріліп,  сол  деңгейдеолардың әлеуметтік-экономикалық ...  атап  ...  ...  жүз  жыл  ... ... оның ... ... мемлекеті  осындай  аралас  экономикажүйесінің ... ... ... ... ...  даму  ...  ...  көрсетіп   келеді.   Осы   кезеңде   аралас   экономика   ... ... ...  ...  де  ...  ...  Бұл  ... Халық Республикасын айтуымызға болады. Қазіргі  жағдайдағы  тәжірибегесүйенсек, ол аса ірі  әлем  ...  ...  ...  ...  ... жүйе ... қолданған осы және басқа  елдерде  жалпы  дамуы  асажоғары ... ... келе  ...  ...  ...  ...  ...  еңжоғары  деңгейдегі  даму  –  аралас  экономикалық  жүйесі,   яғни   ... және ... ... жүйесі болып келеді.Қандай да болмасын экономикалық нұсқаны құрғаннан ...  ... ...  ...  ...  даму  ...  салыстырмалы  түрдеайналуы, жалпы экономикада кіріс пен  шығыстың  деңгейін  шығару,  теңестіруболып  келеді.   ...   ...   осы   ...   ...   ... ... ... дамудағы барлық ресурстарды  толықпайдалану негізінде жасалады. Экономикалық есептеу –  талдауда  экономикалықнұсқаны  ...  іске  ...  ...  ...  ...  модульдерді   қайтаесептеп,  түзетіп,  жаңартып,  өмір  ...  ...  ...   керек.Әсіресе,  мынадай  мәселелерге  жауап  беруге  ...   ...   ... ...  ...  ...  ...  шаруашылық  мекемелерде,ондағы еңбек өнімділігі жалпы табыс-кіріс,  шығын,  қорыта  келгенде,  жалпыпайда, таза пайда қаралады. ... ... шешу үшін және  ... тұрақты экономикалық талдау  –  есептеу,  тұжырымдау  және  шешімқабылдау қажет болады.Мұндай экономикалық жүйеде жоспарлы ...  ...  ... ... ... ... нақты  негізде,  олардың  араласжүйесі ... ... да  ...  елде  даму  негізін  салады.  Мұндайелдер жайлы жоғарыда айтып кеткен болатынбыз.Жаңа  заманда  әлем  ...   ...   ...   ... ... ... оның жалпы ел  экономикасы  деңгейіндеболатындығын  және  методологиялық  негіз  және  сол  ...  ... ... болады. Теория  бойынша  саясаттың  экономикаға  тікелейәсерінен саяси экономика – ...  ...  ...  ...  Ал,  ...  ...  ...   теориясыз,   ғылымға   айналғантеориясыз еркін бағалау ... ... ... даму ... емес.Макроэкономика үш бөлімнен тұрады:1.Қарапайым  және  фундаментальды,   макроэкономиканың   функционалдықнұсқасы;2.Нарықты нұсқа жоспарлы және  аралас  ...  ...  ...  ...  экономикалық  талдау,  яғни   микроэкономикалықтеория.25Егер  де  аралас  экономикалы  ...  ...  оның  ...  ...   оны   ...   ...   ...   жәнемакротеория   негізінде   ...   ...   ...   ...    ... жүйе  ...  оны  ...  өндірістік  қатынастар  мәселесі,экономикалық теорияның негізін қамтамасыз ету қажет. Онда:а) қоғамдағы  өндіріс  ...  ...  ...  ...  ... – адамдардың санасы мен еркінен тыс пайда болып, олардың  арқасындақалыптасатын экономикалық қатынастар жиынтығы;ә)  қоғамда  өндіріс  ...  ...  ...  ...  жәнетұтынуда – адамдардың санасы мен еркіне  байланысты  пайда  болатын,  олардареттелетін экономикалық қатынастар.Осы аталған  ...  ...  ең  ...  ...  ... ... байланысты, оның  басты  нақты  дәлелдері,  біріншіден,бұл жұмыс күшін сатып алуға жұмсалатын, әр өндіріс процесінде өсіп  ... ... ...  ол  ...  капитал  ретінде  өз  құнымен  ...  ...  ...  ...  ...  және  ...  ... болатын, өндіріс процесінде өз құнын өзгертетін бөлігі,  жұмыс  күші– тауардың  ...  ...  ...  негізі  болады.  Өзгермелі  немесеайналмалы  ...  өзі  ...  күші  ...  ...  ...  ...   ақытөленбеген еңбегі арқылы жасалатын құн ...  ...  ...  ... және оның ... ...  өмір  ...  үшін  қажетті  тіршілікзаттарының құны. Өндірісте өінм өндіруде аталған капитал,  еңбек  процесіндежұмысшының өзінің жұмыс  күші  құны  ...  ...  ...  құн  ... ... ...  Нарықтық  экономикалық  қалыптасу  ҚазақстандақмоделіЖалпы  нарықтық экономикалық  жүйе  –  ...  ...  ... ... жеке дара ... ... ...  мәртебе  берілуқажеттілігіне,    жекеменшік    құқығының    ...     ... ... орай жеке  ...  ...  және  ...  кәсіпкерлікке,  бәсекелікке  негізделген    жүйе.  Бұл   ... ... ...  ...  ...  ...  ...  бекітетінқұқықтық  негізді  қамтамасыз  ету  ...  ...  өз  ...  ...  қызмет     саласында     мемлекет     заңнама     негізінде   сот     ...  ...  ...  ...  нарықтық     бәсеке   жағдайында үйлестіріледі. Нәтижесінде мемлекеттің экономикалық араласуы  кеңөріс    ...    ...    ...    ...     тиімді    пайдалануға     және экономикалық тез көтерілуге ықпал етеді,  ...  ... ... да ... ... ... ... жөнінен әлеуметтік  топтардыжіктеуге  алып  келеді.  Ал  Қазақстан    ел   ...   ...   ... тудыруға бағытталған институционалдық, құрылымдық  реформалардыңкешенді  бағдарламасын  жүзеге  асырды.  Алғашқыда  ...  ...   ...  ...  ...  ...  ...   экономикалықреформа  тәуелсіздік  жарияланғаннан  кейін   қарқынды   түрде   ... ... сәт  пен   ...  ...  ...  ...  экономикалық  өзгерістер:            1992ж.   7   ...   ...  ...  басталды.    1993ж.       қабылданған   Атазаңда    жеке  меншік  құқығын  ...  бап  ...   жеке   ... ... жүргізіле басталды және  ол  төрт  кезеңді  қамтыды.Меншікті      мемлекет      иелігінен      ...    ...    ... ... ... түрлеріне (мемлекеттік емес)  негіздеп  қайтақұру деп анықтауға болады.  Қазақстан  ...  ...  ...  ...   ...  ...  ...  кездегі    бастан   ...   ...   ...  болмайды.   Ол:  жекеменшік   сектордың   жоқ   болуы,   өндірісауқымындағы   ...   ...   ...   ...    ... және т.б.  ...  аталған  осынау  кедергілердің  тізбесініңөзі-ақ Қазақстан  басшылығының  экономикалық,  әлеуметтік,  саяси,  ...  ...  ...  ...  ...  стратегиялық  дамуына   кешендіжағдайда ... ... ... куәлендіре алады.  Мұның  өзінде  табысшарты болып - дұрыс таңдалынған Стратегия  аталынады.  Мәселен,  ... ... ... үшін ... ... жақсы ұйымдасқан адамдар  тобының,саяси тұрақтылық және  қоғамды  нығайтудың,  заңның  үстемдігі  болуы  шарт.Мұның  ... ... ... ...  ...  ... ... жағдайдағы  бағалар  құрылымы  әлемдік  ...  ... ...  халықтың    психологиялық    дайындығы,  адамдардың  рыноктікқатынастарға тән  ...  ...  ...  Осы  ...  алғанда  1996  ж.Қазақстанды  ...  2030  ...   ...   ...   бағдарламасынқабылдаудың маңызы өте зор болды. Бұл бағдарламада  жеті  басымдық  ... 1. ... ...  және  тәуелсіздік.  2.  Ішкі  саясаттағытұрақтылық  және  қоғамдық  бірлікті  ...  3.  ...  ... ...  ...  және  ішкі  ...  мол  ...  арқылыэкономиканың ұзақ мерзімдік   тұрақты өсуін  қамтамасыз  ету.  4.  Қазақстаназаматтарының денсаулығы, ...  ...  ...  және  сапалы  тұрмысы.   5.Энергетикалық ресурстар, инфрақұрылым  ...  ...  және  ...  ... ... ... 7. Сыбайлас  жемқорлықпен  және  қылмыспен  аяусызкүрес.Сонымен,  аталған   осынау   ...   ...   ...  басшылығының  экономикалық,  әлеуметтік,  саяси,  құқықтық   жәнеимандылық түсініктер ... ...  ...  ...  кешенді  жағдайдакеліп  отырғандығын  күмәнсіз  ...  ...  ...  -2030»   ... орай ... ... ... жасап,  оларды  іске  асыруүшін жұмыс істеп жатыр. Жаңа ғасырдың басында Қазақстанда  нарықтық  ...  ...  ...  өрлеу  кезеңі  басталды,  оның  ... өмір ... ... деңгейі жақсара бастады. Осылай дей тұра, тек қана бай  табиғи  ресурстарға  иек  ...  және  ...  ...  реформаларды   "сонан  кейін"  деп  кейінге  қалдыраберсек қателік болар еді,  ...  ...  ...  ...  ...  ...  ...  ары  қарай   жемісті   түрде   ұзақмерзімдік даму траекториясына көшіру  үшін  қазіргі  ...  ... ... іске асыру керек.Нарықтық экономиканы жетілдіру үрдістерінің бірі – Қазақстан  ...  ...  ...  2006  жылы  1  ...  күні  ... жолдауында - «Қазақстанның әлемдік  бәсекеге  барынша  қабілетті  50елдің ... кіру ... ...  ...  ...   пен   жеке   ...   сектор   арасындағыэкономикалық  ...  ...  ...  ...   Біз  экономикағамемлекеттің қатысуын әкімшілік реформаның есебінен  оңтайландаруымыз  керек.Жаңа экономика жаңа ... ... ... ал ... шешімдерді  осызаманға сай ойлай  білетін  және  түпкі  нәтижеге  бағдарланған  мемлекеттікменеджерлер ғана ... ... ... – шарттық қатынастарды дамыту мен жеке  меншік  ... үшін ... ... және  ...  ...  ...  ... төрелік ету рәсімдерін тәуелсіз тұрғыда қарау жүйесін дамыту қажет.Келісім  –   шарттық   ...   ...   үшін   ...  керек  десең,  қылмыстық   жауаупкершілік   билік   органдарыныңөкілдеріне  де,  ...  ...  ...  ...  ...  ... ... үшін  маниторлық  акционерлер  мен  құрылтайшылардың  құқықтарын  қорғаужөніндегі бара – бар ... ... өте  –  мөте  ...  ...  ... ... алуға қарсы заңнамалық  кепілдіктер  берілуін  қарастыруқажет.«Электрондық үкімет» ... ... ... ...  әдейі  баса  көрсеткімкеледі.   Ол   мемлекеттік   органдар   қызметінің   ...   ... пен ... ... ... қол ... делінген.Міне, Республикамыздың нарықтық  экономиканы  жетілдірудің  үрдістері,  яғнибағыттары жасалынуда. Бұл нарықтық ... ...  әрі  ...  ... роль атқарады.         28ҚорытындыТауарлық өндіріс  –  аралас  экономика,  өйткені,  мұнда  ұжымдықөндіріс қалыптасып, біреуінің заңдылықтары басқасына ... ...  ... ... ... ... заңдылықтарына негізделген  ұжымдықөндірістің заңдылықтарының әрекеті  сипатымен  байланысты.  Өндірістің  жаңаұжымдық түрінің ену процесі – аралас ... ...  ...  ...  ...  ...  ...   экономика   формациялық   дамудеңгейін және ... ... ... көрсетеді.  Аралас  экономиканыңалғышқы  көрінісі  –  экономиканы  реттеуге  мемлекеттің  араласуы.   ... ... ... ... ... ...  тек  ұжымдық  өндірістідамытып қоймайды,  ол  ...  ...  ...  ...  түседі.  Осытұрғыдан  алғанда,  экономика  теориясындағы  ...  ...  ол  –  ... ... ... ...  айналады.  Осы  замандағыэкономикалық  қоғам  өмірінің  нақты  шындығы  –  кәсіпорындарда  ... ... ... ... ... ...        Қазақстан  Республикақалыптасу мен дамуының стратегиялық мақсаты  ...  ...  ... ...  ...  ...  Ол  ...  бастауға,  меншіктіңнегізгі   түрлерін   ...   ...   ...   ... жалпы экономикалық және әлеуметтік  өзара  ...  ...  ... ... ...  ...  элементтерге  талдау  жасауоның  көпқырлығы  көрсетеді.   Бұл   еңбектегі   кейбір   ...   ... ... процесінде пайда болатын  түйіндердің  шешімі  табуғаболатындай мөлшерде ғана бірақ көзқарастарды негіздеумен  ...  ... ... ... ерекшелігіне келсек,  мұндай  экономикалық  жүйедежоспарлы экономиканың элементтері ... ... ...  ... және ... да  ...  әлеуметтік-экономикалық  даму  негізінсалады. Аралас ... ...  ...  ......  ...  ...  жүйесі   болып   келеді.   ...   ...   ... ... ... ...  жүйесі  өткен  ғасырлар  бойы  дамыпкеледі.  Соның  негізінде  осы  елдерде  аса  ...  ...   ... даму ... ... ... өмір ... көрсетіліп отыр.Аралас экономика жүйесінің нұсқасы, механизмі  ...... онда ең ... инвестициялық процесс  арқылы,  немесе  ...  ...  ...  ...  ...  ...  ...  жалпыэкономиканы өрлеу деңгейінде тұрақты өсіруде, күрделі  ...  ...  ...  ...  ...  ...   ...   потенциалын,әлеуметтік сапасының салаларын құрып,іске қосып  жұмыс  істету  -  ...  пен  ...  ...  ... осы ... ... өмір  жүзінде  орын  алып,  ондағы  жалпы  өнімкөлемінің өсімі ең жоғары деңгейге жетті.2. Салыстырмалы ... құн ... ... ... ең маңыздышара. Оның негіздері:а) жұмысшының еңбек өнімін арттыру арқылы қажетті  уақытын  ... ... ... ... тауардың құнын, тауардың қоғамдық құнынан әр түрлі29жолдармен кеміту нәтижесінде алынатын құнды арттыру;б) жұмысшының жұмыс күнін  ...  ...  ...  ...  ... экономика жүйесінің сипаттамасының қатарында басты  мәселе  –экономикалық  нұсқаны  құрудағы  кезеңнің  мазмұны  болып  ...  ... ... ... ... ... ... –  осы  экономикалықжүйеде  жоспарлы  экономикалық  элементтер,   үлгі   механизмдер,   ... ... ... қалыптасады. Ол  жүйеде  бұл  қатынас,әсіресе  меншік  ...  дәл,  ...  ...  сол  ...   ... даму, атап айтсақ, мысалы жүз жыл  бойы  Скандинавияелдері, оның ... ...  ...  ...  ...  ...  ... дамып, әлемдік деңгейде  өркендеу,  даму  тәжірибесін  іс  ...  ...  Осы  ...  ...  ...  жүйесінің   элементтерінпайдалануда социалистік елдер  де  кездесіп  ...  Бұл  ...  ...  ... ... ... ... жағдайдағы тәжірибеге сүйенсек,  оласа ірі әлем елдерінің  біріне  ...  ...  ...  ...  ... ... осы және басқа елдерде жалпы дамуы аса жоғары  ... келе ... ... ... ...  ішінде  ең  жоғары  деңгейдегідаму – аралас экономикалық жүйесі, яғни жартылай мемлекеттік  және  жартылайжекеменшік жүйесі ... ... да ... экономикалық нұсқаны құрғаннан кейін, оның шынайыкүнделікті өмірде экономикалық даму  ...  ...  ...  ... ...  ...  пен  шығыстың  деңгейін  шығару,  теңестіру  болыпкеледі. Ондай  теңестіру  осы  ...  ...  ...  ... ... дамудағы  барлық  ресурстарды  толық  пайдаланунегізінде ... ... ......  экономикалық  нұсқанықұрып,  іске  асыруда  ...  ...  ...  модульдерді  қайта  есептеп,түзетіп,  жаңартып,  өмір  ағымымен  байланыстырып  отыру  керек.   ...  ...  ...  ...  ...  қабылданған   шешім   бойынша;экономикалық нұсқа бойынша; өндірістік шаруашылық мекемелерде, ондағы  еңбекөнімділігі жалпы табыс-кіріс, ...  ...  ...  ...  ...  тазапайда қаралады. Осындай мәселелерді шешу үшін және  экономикалық  нұсқалардытұрақты ... ...... ... және шешім қабылдау  қажетболады.Қорыта айтқанда,  мен  осы  курстық  жұмысымда  аралас  ... ... ... мәнін, мазмұнын, түрлерін және  ерекшелігінашып, сипаттадым.30Қолданылған әдебиеттер тізімі1. В.И ... ... как ... система.,М.,Экономика,19822. М.В.Сокович, Сравнение планирование товара, Минск,19843.    В.М.Агаев.    Экономические    ...    ...     ... 19804. О.Ананьин, Экономическая теория на пути к новой парадигме М., 19925. Сатыбалдин, ... ... ... ... ... ... 1992, № 3 стр 21-286. ... Социально-экономический строй Россиии: от прошлогок будущему, Вопросы экономики, № 4-6 стр 5-97. Т.Ашимбаев,Где конец беспределу, журн. Казахстан: экономика  и  ... № 38. ... ... ... ... ... 1992,№ 9 стр 15-189. Г.В Плеханов, Плановое хозяйство,Экономические ... № 710. Я.А. ... ... ... ... ... В. ... Рынок и приватизация, МЭ и МО,1992 №7 стр 23-2812. И.Дерягина, ... в ... эру., 1992 №813. ... ... ... негіздері,Алматы,199614. Я. Әубәкіров «Экономикалық теория негіздері» Алматы 2004ж.15. К. Р. Макконнелл, С.Л. Брю, 14-издание, ... ... – 2003.16. ... Қ. «Жалпы экономикалық теория»  Ақтөбе – 199917.Я.Ә. Әубәкіров, Б.Б. Байжұмаев, Ф.Н. Жақыпова, Т.П. Табеев  «Экономикалықтеория», оқу ...  ...  ...  ...   –   экономикалық   теориясы»(оқулық), ... ... ... ... Әкімбеков «Экономикалық теория»21.Кулыгин П. Социолистік экономикадағы нарық - ... ... Г. ... ...  ...  ... ... экономия -Алматы, «Ана тілі»,1991ж.24.Қазіргі замандағы нарық:  ...  және  ...  ... ... жылдарға арналған өсу өлшемдері,өткен жылға қарағанда %|Көрсеткіштер         |2009     |2010     |2011       |2012       |2013     ...               |0,3      |2,7      |3,1        |3,3        |3,5      ... ...         |-0,2     |2,2      |2,5        |2,7        |3,0      ... ...          |         |         |           |           |         ...          |3,0      |4,4      |5,0        |5,2        |5,3      ...        |0,0      |4,2      |4,6        |5,1        |5,3      ... мен         |2,0      |3,1      |2,0        |2,3        |3,2      ... ...   |         |         |           |           |         ... мен         |0,4      |3,7      |1,1        |1,5        |2,7      ... ...    |         |         |           |           |         ... ... 2009 – 2013 ... ... ... болжамы|Көрсеткіштер атауы   |болжам                                            | ||                     |2008    |2009    |2010    |2011    |2012    |2013    | ... ... ...     |15907,0 |16865,2 |18947,4 |21221,0 |23767,0 |26621,0 | ... ...        |103,2   |101,0   |103,0   |103,8   |104,1   |104,3   | ... өткен жылғы |        |        |        |        |        |        | ...                |        |        |        |        |        |        | ... ... АҚШ ... |130,9   |112,4   |126,3   |141,5   |158,4   |177,5   | ... ... бойынша  |        |        |        |        |        |        | ... жан ...  |8339    |7071    |7846    |8733    |9721    |10822   | ... ЖІӨ, АҚШ  |        |        |        |        |        |        | ... ресми бағам    |        |        |        |        |        |        | ...              |        |        |        |        |        |        | ... ...  |94,4    |102,0   |103,5   |103,5   |103,5   |103,5   | ... ...       |        |        |        |        |        |        | ... ... ...  |        |        |        |        |        |        | ... ... %-бен    |        |        |        |        |        |        | ... өнім    |102,1   |100,4   |101,6   |102,7   |103,2   |103,5   | ... ... ...  |        |        |        |        |        |        | ...                |        |        |        |        |        |        | ... және газ       |70,7    |76,0    |77,0    |78,0    |79,0    |82,0    | ... ...  |        |        |        |        |        |        | ... ...           |        |        |        |        |        |        | ... ... баға |97,6    |40,0    |50,0    |50,0    |50,0    |50,0    | ||(Brent ...     |        |        |        |        |        |        | ||бір ... үшін АҚШ |        |        |        |        |        |        | ...              |        |        |        |        |        |        | ... ... жылғы |101,9   |98,0    |102,1   |102,5   |102,8   |103,0   | ...                |        |        |        |        |        |        | ... ... ... |107,0   |101,0   |103,5   |103,0   |103,5   |103,5   | ... %-бен          |        |        |        |        |        |        | ... өткен     |110,4   |105,0   |110,0   |110,5   |111,0   |111,3   | ... %-бен          |        |        |        |        |        |        | ... ... жылғы   |102,1   |101,0   |102,0   |103,0   |103,2   |103,5   | ...                |        |        |        |        |        |        | ... ... ... ... ... ... »Қазақстан Республикасының 2010жылғы 29 қарашадағы № 357-IV Заңы|Атауы                                 ... мың ...                    ||I. ...                           ...                        ... ...                     ...                        ... ...                          ...                        ... ... және           |1 045 149 743                        ... ... iшкi ...   |                                     ... ... мен ...          ...                          ... ... ...      |                                     ... да ...                     |4 580                                ... ... ... ...  |16 783 069                           ... ...  оған ... бар   |                                     ... ... ... лауазымды |                                     ... ... ... үшін ...                                     ... ...                     |                                     ... емес ...                ...                           ... ... ... ...                           ... ...                 ...                            ...  ...        |                                     ... ... (жұмыстарды,  |                                     ... ... ...       |                                     ...                              |                                     ||                                      |                                     ||II. ...                          ...                        ... ... ... қызметтер |156 709 963                          ... ... ...  ...                            ...                            |                                     ... ... ...  ...                            ... ...                 |                                     ... ...                |2 703 075                            ... ...           |                                     ... құқықтары жөніндегі ұлттық       |69 216                               ...                               |                                     ... ... Iшкi ...     |14 306                               ...                           |                                     ... ... Сыртқы iстер   |32 195 246                           ...                           |                                     ... ... ...          ...                           ...                           |                                     ... ... ...   ...                            ... және сауда министрлігі           |                                     ... ... ... және     ...                            ... ...                     |                                     ... бюджеттiң атқарылуын    |833 231                              ... ... есеп ...       |                                     |35  
        
      

Пән: Экономика
Жұмыс түрі: Курстық жұмыс
Көлемі: 36 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 700 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Аралас сандық қондырғылар26 бет
Аралас шөп тұқымын сақтауда жүретін физиологиялық, биологиялық және микробиологиялық үрдістер17 бет
Аралас экономика25 бет
Аралас экономика жүйесі19 бет
Аралас экономика жүйесі және оның басты ерекшеліктері6 бет
Аралас экономика мәні, маңызы34 бет
Аралас экономика туралы ұғымды түсіну, оның сипаттамалары мен белгілерін талдау және қазіргі Қазақстандағы аралас экономиканың ахуалы22 бет
Аралас экономика: қалыптасу негіздері және қызмет ету заңдылықтары18 бет
Аралас экономикалық жүйе11 бет
Аралас экономиканың қалыптасуының теориялық ас – пектісі28 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь