Қазақстан мұнай өңдеу саласы

КІРІСПЕ
1 ӘДЕБИ ШОЛУ
1.1 Атырау мұнай өңдеу зауыты
1.2 Павлодар мұнай өңдеу зауыты
1.3 Шымкент мұнай өңдеу зауыты
1.4 Қазақстан зауыттарында мұнай өңдеуді тереңдету
1.5 ЖШС «АМӨЗ» кәсіпорыны туралы жалпы мәлімет
1.6 Өнеркәсіптің отын.энергетика ресурстарын пайлану туралы мәліметтер
1.7 Техникалық қондырғылардың қысқаша сипаттамасы
1.8 Энергиямен жабдықтау жүйесі
1.9 ЖЭС өнеркәсібі
2. АРНАЙЫ БӨЛІМ
2.1 Қазандық агрегатындағы жылу үрдістері
2.2 Қазан қондырғыларының технологиялық схемасы
2.3 Е.50.3,9.440ГМ қазандығы
2.4 От жағатын камера
2.5 Құбыр жолдары жүйесі
2.6 Ауа мен жағу өнімдерінің есебі
2.7 Ауа мен жағу өнімдерінің энтальпия есебі
2.8 Жылу жоғалту мен пайдалы әрекеттің коэфициенті
2.9 Отынның шығынын анықтау
2.10 Отын жағатын камераның жылулық сипаттамалары
2.11 Отын жағатын камералардың өлшемін анықтау және жанарғыларды орналастыру
3. ТІРШІЛІК ӘРЕКЕТІ ҚАУІПСІЗДІГІ
3.1 Санитарлық қорғау аймағының есебі
3.2 Қазандық операторының жұмыс жағдайының сараптамасы
3.3 Кондициялау жүйесінің есебі
4. ЭКОНОМИКАЛЫҚ БӨЛІМ
4.1 Атырау МӨЗ ЖЭС жаңартуға дейінгі электр және жылу энергиясының өзіндік құнының есебі
4.2 Атырау МӨЗ ЖЭС жаңартудан кейінгі электр және жылу энергиясының өзіндік бағасының есебі
ҚОРЫТЫНДЫ
ПАЙДАЛАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР ТІЗІМІ
ҚОСЫМША
Қазақстанда мұнай өңдеу мұнай алу көлемінің ұлғаюына қарай синхронды дамуда. Қазіргі таңда ішкі сұранысы 20 млн.тонна, суммалық қуаты 18,5 млн. тоннаны құрайтын 3 МӨЗ бар.
Алайда қазақстандық МӨЗ-дер өңдейтін мұнайдың басым бөлігі импортталады. Бұл Шымкент және Павлодар зауыттарының ресей мұнайын өңдеуге негізделуіне байланысты. Қазақстанның мұнай өңдеу және мұнайхимия өнеркәсібі басқа салалар сияқты СССР кешенінің құрамдас бөлігі ретінде ұйымдастырылған және дамыған. Мұнай өнімдерін, химия және мұнайхимия өнімдерін шығару бойынша өнеркәсіптің өндірістік қуаты өнімдерді өзара жеткізу туралы келісімдер негізінде осы өнімдерге жалпы одақтық сұранысқа негізделген.
Экономиканың қарқынды дамуы мен әлеуметтік саладағы жағымды өзгерістерге байланысты мұнайөнімдерін шығару отынға артып отырған сұраныстан төмен болып отыр. Нәтижесінде елдің мұнайөнімдерінің импортына тәуелділігі сақталуда. 2003 жылы 490 мың тоннадан артық бензин импортталған, негізгі көлем – шамамен 95% - бензинге жоғаы емес октан санымен келген (95 және төмен). Қазақстан нарығына бензинді негізгі жеткізуші Ресей болып табылады (98% артық), отын біршама аздаған мөлшерде Қытай мен Өзбекстаннан жеткізіледі [3]. Бұл белгілі бір дәрежеде энергияның бұл түрлері бойынша энергетикалық тәуелділік, энергетикалық қауіп туғызады және энергетиканың тұрақтылығын төмендетеді. Осыған байланысты жергілікті мұнайды өңдеу үшін әрекеттегі МӨЗ-дерді кеңейту және жетілдіруді және жаңа МӨЗ құрылыстарын, сондай-ақ кішігірім зауыттардың құрылыстарын қамтамасыз ету керек.
Негізгі проблема рсепубликада мұнайхимия өнімдерінне ішкі және сыртқы сұраныстарды максималды қанағаттандыруға негізделген, көмірсутегі шикізаты бойынша республиканың рационалды пайдаланатын мүмкіндігін ескеретін технологиялық байланысқан мұнайхимия өнеркәсібінің кешенінің жасалмауы болып табылады.
Соңғы алты жылда ҚР МӨЗ-да мұнай өңдеу көлемі 2 есе артты. 2007 жылы республиканың мұнай өңдеу зауыттары 12 млн. тонндан артық мұнай өңдеген (жоспар бойынша 12 млн. тонн).
Ішкі нарықты қамтамасыз ету үшін 2008 жылы МЭМР ҚР МӨЗ-нда 12,5 млн. тонн (+4%) мұнай өңдеу жоспарын бекітті. Өңдеу жоспарланған: 2,9 млн. тонна (+9%) бензин; 3,9 млн. тонна (+1%) дизотын; 2,7 млн. тонна (+3,9%) мазут; 6,5 тыс. тонна (+37,8%) авиациялық керосин[1].
Қазақстан мұнай өңдеу саласы бастақыдан мұнай өңдеудің отындық схемасы бойынша жұмыс істейтін үш ірі кәсіпорынмен – АҚ «Атырау МӨЗ», АҚ «Павлодар мұнайхимия зауыты» және ОАО PetroKazakhstanOilProduct (бұрынғы – Шымкентнефтеоргсинтез») белгілі. Олардың суммалық өндірістік қуаты отынға елдің ішкі сұранысын қамтамасызетеді. Алайда отынның кейбір түрлері, әсіресе Еуростандартқа сәйкес кейбір түрлері жеткіліксіз. Мұнай өнімдерін өндіру мен пайдалану балансы 1 кестеде берілген. Бұл кестеден Қазақстанда жоғарыоктанды бензин мен авияциялық керосин бойынша тапшы екенін көреміз.
1. Абрютина М.С., Грачев А.В. Анализ финансово – экономической деятельности предприятия. М.2001.
2. Алияров М.Б. Казахстан: энергетическая безопасность, энергетическая эффективность и устойчивость развития энергетики. (состояние и перспективы) Аналитическое исследование. Алматы 2010.
3. Астахов В.П. Анализ финансовой устойчивости фирмы и процедуры, связанные с банкротством. Москва: Издательство «Ось-89», 1996. –80с.
4. Баканов М.И., Шеремет А.Д. Теория экономического анализа: Учебник. Москва: Финансы и статистика, 1997. – 416с.
5. Балабанов И.Т. Финансовый анализ и планирование хозяйствующего субъекта. М.,2000.
6. Басовский Л.Е. Теория экономического анализа, М. 2001.
7. Борисова Н.Г. Энергосбережение в теплоэнергетике и теплотехнике. Учеб. Пособ.-А.,2006.
8. Бочаров В.В. Финансовый анализ, С-П, 2001.
9. Бурман А.П. Основы современной энергетики. Ч.2. Современная электроэнергетика. Москва, 2005.
10. Быстрицкий Г.Ф. Общая энергетика (производство тепловой и электрической энергии). Москва: Кнорус, 2013.
11. Быстрицкий Г.Ф. Теплосиловое оборудование промышленных предприятий. Москва 2007.
12. Далсвен Т.,Борисова Н.Г. Научно-технические проблемы теплоэнергетики и теплотехники энергоаудит в зданиях: введение в методы и инструменты.- А.,2009.
13. Дмитриев А.Н. Энергосбережение в реконструируемых зданиях. Москва: 2008
14. Жандаулетова А.С., Бегимбетова Ф.Р. Безопасность жизнедеятельности. Методичекие указания к выполнению раздела «Защита от производственного шума» в выпускных работах для всех специальностей. Бакалавриат. – Алматы: АИЭС, 2009. – 34с.
15. Зубарева В., Саркисов А. Проектные риски в нефтегазовой промышленности. Москва 2005.
16. Кувшинов Ю.А. Энергосбережение в системе обеспечения микроклимата зданий. Москва:2010.
17. Лисиенко В.Г Хрестоматия энергосбережения Кн.2. Москва: «Теплотехник», 2005.
18. Лисиенко В.Г. Хрестоматия энергосбережения Кн.1. Москва: «Теплотехник», 2005.
19. Парамонов С.Г., Таранова Г.А.. Методические указания к выполнению лабораторных работ для студентов всех форм обучения специальностей 050717 − Теплоэнергетика, 050702 − Автоматизация и управление.− Алматы: АИЭС, 2007. −30с.;
20. Промышленная теплоэнергетика и теплотехника. Справочник. Кн.4./под ред. А.В.Клименко. Москва:1983,1991,2004,2007.
21. Савицкая, Г.В. Анализ хозяйственной деятельности предприятий: Учебное пособие/ Г.В. Савицкая. -2-е изд., перераб., доп. Минск: ИП "Экоперспектива", 2002. - 498 с.: ил.
22. Санатова T.C., Мананбаева С.Е. Экология и устойчивое развитие. Методические указания и задания к расчетно-графической работе для студентов всех специальностей – Алматы: АУЭС, 2010 – 26 с
23. Сергеев, И.В. Экономика предприятия: Учебное пособие/ И.В. Сергеев. – 2-е изд. перераб. и доп. Москва: Финансы и статистика, 2000. – 304
24. Сериков Э.А. Теплоэнергетические системы и энергоиспользование в промышленном технологическом производстве. Алматы,2007.
25. Смирнова Е. Местный бюджет – новый источник финансирования // Промышленность Казахстана № 02 – 2004. – с.2.2
26. Соколов Б.А. Устройство и эксплуатация оборудования газомазутных котельных. Москва, 2007.
27. Стражев В.И. Анализ хозяйственной деятельности в промышленности: Учебник. 2-е изд. – МН.: ВШ, 1996. - 363с.
28. Сыромятников Е.С., Победоносцева Н.Н., Зубарева В.Д., Шпаков В.А. Организация, планирование и управление нефтегазодобывающими предприятиями. Издательство «Недра» 1987г.
29. Хакимжанов Т.Е. Охрана труда. Учебное пособие для вузов:-Алматы: Эверо, 2006-264с.
30. Энергосбережение в теплоэнергетике и теплотехнология/под ред. А.В.Клименко. Москва: «МЭИ»,2011.
        
        МАЗМҰНЫКІРІСПЕ1 ӘДЕБИ ШОЛУ1.1 Атырау мұнай өңдеу зауыты1.2 Павлодар мұнай өңдеу зауыты1.3 Шымкент мұнай өңдеу зауыты1.4 Қазақстан ... ... ... ... ЖШС  кәсіпорыны туралы жалпы мәлімет1.6 Өнеркәсіптің отын-энергетика ресурстарын пайлану туралы мәліметтер1.7 Техникалық қондырғылардың қысқаша сипаттамасы1.8 Энергиямен жабдықтау жүйесі1.9 ЖЭС ... ... ... Қазандық агрегатындағы жылу үрдістері2.2 Қазан қондырғыларының технологиялық схемасы2.3 Е-50-3,9-440ГМ ... От ... ... ... ... ... Ауа мен жағу ... есебі2.7 Ауа мен жағу өнімдерінің энтальпия есебі2.8 Жылу жоғалту мен пайдалы әрекеттің коэфициенті2.9 Отынның шығынын ... Отын ... ... ... ... Отын жағатын камералардың өлшемін анықтау және жанарғыларды орналастыру3. ТІРШІЛІК ӘРЕКЕТІ ҚАУІПСІЗДІГІ3.1 ... ... ... ... ... операторының жұмыс жағдайының сараптамасы3.3 Кондициялау жүйесінің есебі4. ЭКОНОМИКАЛЫҚ БӨЛІМ4.1 Атырау МӨЗ ЖЭС жаңартуға дейінгі электр және жылу энергиясының өзіндік құнының ... ... МӨЗ ЖЭС ... ... электр және жылу энергиясының өзіндік бағасының есебіҚОРЫТЫНДЫПАЙДАЛАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР ТІЗІМІҚОСЫМШАКІРІСПЕҚазақстанда мұнай өңдеу мұнай алу көлемінің ұлғаюына қарай ... ... ... ... ішкі ... 20 млн.тонна, суммалық қуаты 18,5 млн. тоннаны құрайтын 3 МӨЗ бар. Алайда қазақстандық МӨЗ-дер өңдейтін мұнайдың ... ... ... Бұл ... және ... ... ... мұнайын өңдеуге негізделуіне байланысты. Қазақстанның мұнай өңдеу және мұнайхимия өнеркәсібі басқа салалар сияқты СССР ... ... ... ... ұйымдастырылған және дамыған. Мұнай өнімдерін, химия және мұнайхимия өнімдерін шығару бойынша өнеркәсіптің өндірістік ... ... ... ... ... келісімдер негізінде осы өнімдерге жалпы одақтық сұранысқа негізделген. Экономиканың қарқынды дамуы мен әлеуметтік саладағы жағымды өзгерістерге байланысты мұнайөнімдерін ... ... ... ... ... ... болып отыр. Нәтижесінде елдің мұнайөнімдерінің импортына тәуелділігі сақталуда.  2003 жылы 490 мың тоннадан артық ... ... ... ...  -  ...  95% - ... жоғаы емес октан санымен келген (95 және төмен). Қазақстан нарығына ... ... ... ... болып табылады (98% артық), отын біршама аздаған мөлшерде Қытай мен Өзбекстаннан жеткізіледі [3]. Бұл белгілі бір ... ... бұл ... ... ... ... энергетикалық қауіп туғызады және энергетиканың тұрақтылығын төмендетеді.  Осыған байланысты жергілікті мұнайды өңдеу үшін әрекеттегі МӨЗ-дерді кеңейту және жетілдіруді және жаңа МӨЗ ... ... ... ... құрылыстарын қамтамасыз ету керек. Негізгі проблема рсепубликада  мұнайхимия өнімдерінне ішкі және сыртқы сұраныстарды максималды қанағаттандыруға негізделген, көмірсутегі шикізаты ... ... ... ... мүмкіндігін ескеретін технологиялық байланысқан мұнайхимия өнеркәсібінің кешенінің жасалмауы болып табылады. Соңғы алты жылда ҚР ... ... ... ... 2 есе ... 2007 жылы ... мұнай өңдеу зауыттары 12 млн. тонндан артық мұнай өңдеген ... ... 12 млн. ... Ішкі ... ... ету үшін 2008 жылы  МЭМР ҚР МӨЗ-нда 12,5 млн. тонн (+4%) мұнай ... ... ... ... ... 2,9 млн. тонна (+9%) бензин; 3,9 млн. тонна (+1%) ... 2,7 млн. ... (+3,9%) ... 6,5 тыс. тонна (+37,8%) авиациялық керосин[1].Қазақстан мұнай өңдеу саласы бастақыдан мұнай өңдеудің отындық схемасы бойынша ... ... үш ірі ...  -  АҚ , АҚ  және ОАО ... ...  -  ... ... Олардың суммалық өндірістік қуаты отынға елдің ішкі сұранысын ... ... ... ... ... ... Еуростандартқа сәйкес кейбір түрлері жеткіліксіз. Мұнай өнімдерін өндіру мен пайдалану балансы 1 ... ... Бұл ... ... ... ... мен ... керосин бойынша тапшы екенін көреміз.2007 ж мұнай өнімдерін өндіру мен пайдалану 1.1 кестеде берілгенКесте 1.1 -  2007 ж. ... ... ... мен ... ... А - 801199,582,6164,41117,8Бензин АИ - 92/931266,5577,254,61789,1Дизельдік отын3919,4511,9725,03706,3Авиакеросин258,9234,91,4792,4Мазут2575,0207361211,21571,3Республикада авиациялық бензин, қысқы дизельдік отын, майлағыш майлар өнеркәсібі жеткілікті ... ... ... ТМД ... ... ... ... етіледі. Бұл проблеманы шешу үшін Қазақстан Республикасында 2003 ... 1 ...  Заңы ... оның ... ... ... ... мемлекеттік бақылауды күшейту болды. Мұнай өңдеу өнімдерінің кейбір ... ... ...  1.2 ... ... 1.2 - ... ... мұнай өнімдерінің өндірісі, мың. т. жылынаАвтобензиннің кейбір маркалары ... ... ... емес және сондықтан дамыған елдер нарығына қатыса алмайды. Бұл кестеден пайдаланылатын бензиннің басым бөлігі Қазақстанға ... және алыс ... ... көруге болады.1 ӘДЕБИ ШОЛУ1.1 Атырау мұнайөңдеу зауыты. Атрау МӨЗ  -  Қазақстанның ертеден келе ... ... ... ... ... 1945 жылы салынған. Атырау МӨЗ  -  Қазақстан мұнай өңдеушілерінің алғашқысы. 1999 ... ... ... ... ... пакетін (86%) ұстаушы ЗАҚ , одан кейін - АҚ  болды. Мұнай өңдеу ... 1.1 ... ...  1.1 - АМӨЗ ... ... ... ...  американдық фирмасы жасаған, олар сонымен бірге құралдар әкелген. Зауыт ... ... ... ... ... авияциялық және автомобильдік бензин, әртүрлі мотор және қазандық отындар бойынша дамыған. Зауыттың бастапық қуаты 800 мың тонна мұнай ... ... және Ембі ... ... мен ... келетін Бакинский мұнай дистиллятына негізделген. Батыс Қазақстан аймағының дамуы мен 1965 жылдан мұнай өңдеу артқандықтан зауыт өзінен ... ... ... ... үшін ... құрылған. 1980 жылы Қазақстанда алғашқы баяу кокстеу қондырғысы құрылды. Тоғыз жылдан кейін мұнай кокс шанышқылау қондырғысы іске қосылды. 2000 жылы ... азот ... ... ... іске қосылды.Шикізатты пайдаланудың жеткіліксіз кешенділігі (тек отындық нұсқа ... ... ... ... ... талап етті. 1999 жылы ННК  (қазіргі- ) Marubeni Corporationмен  келісімге қол қойды, ол 2003 ... 14 ... ... ... ... құны 300-310 млн. $ ...  ... реконструкциясында жаңа технологиялық  қондырғылардан құрылады:* Дизельдік отынды гидротазалау және депарафиньдеу (сутегін тазалу ... ... ... ... (кең ... ... ... және гидротазалау қондырғысы, изомеризация қондырғысы).* Күкірт өндіру қондырғысы (амин регенерациясы, қышқыл ағындардың кері итеру колоннасы, күкірт өндірісі, күкрт ... Бар ... ... ... АТ-2, каталикалық реформинг, баяулатқан кокстеу.Техниканы жаңарту қуатты жылына 5 миллионға дейін арттыруға мүмкіндік береді. Өнеркәсіп ... ... және ... ... ... ... ... сай болады. Атырау МӨЗ алғаш рет құрамында метил - және этилмеркаптаны жоғары ... ... ... ... ... ... үлесі  12% құрайды. Зауыт өңдеу тереңдігінің 62,5%-на қол жеткізген. ... ...  ашық ... ... өнімдерін алу орташа алғанда 46%. Мұнай өңдеу тереңдігі 85-92%.Қазіргі таңда зауыт 16 атаумен мұнай өнімдерін шығарад, оның ішінде: автомобиль ... АИ-93, 98 ... ... отын ... ... ... ... ауыр дизельдік отын УФС-Л-0, -2-10, қазандық отындары, мұнай отындары (мазут), вакуумдық дистиллят, СПБ ТЛ тұрмыстық газ, кокс KП -1, 2. ... ... ... АИ-95 автобензині мен қоспа қосылмаған қысқы дизотын өндірісі меңгерілді. АИ-93 бензинінің өндірісі 4 ...  ... ... ... 2 ... ... ... 1.3 кестеден к-ре аласыз.Кесте 1.3 - АМӨЗ-де мұнай өнімдері өндірісіАтауыЖылдар2005(мың.т)2006(мың.т)2007(мың.т)Бензин509493470Дизельдік отын9589951019Авиакеросин21521Мазут135413431096Басқа өнімдер466569747Барлығы329934053353Шикізатты тасымалдау құбырлы трансортпен, ал дайын өнім теміржолмен ... ... ... МӨЗ ... Қазақстан мұнайын өңдейтін Қазақстандағы жалғыз мұнай өңдеу өндіріс болып табылады. ... ... ... 1,0 ... ... ... ... (мысалы Теңіз кені) қабылдай алады. Атырау МӨЗ-де соңғы жылдары қасиеті жағынан ... ... ... ... отын ... дамып отыр. Рконструкциядан кейін өндіріс Еуро-3, Еуро-4 ... ... отын ... ... ... ... ... сертификаттық зерттеулер жасалды және Премиум -95 маркалы автомобиль бензиніне ... ... ... ... мен ... ... ... пайдалануға енгізу шығарылатын бензиннің заманауи талатарға сәйкес саа даңгейін қамтамасыз етеді. 2008 ... ... ... мұнайдан барлық күкірт алынады, содан кейін ұсақталады және экспортталады. АМӨЗ-да алынатын күкірттің сапасы  көрсеткішіне дейін жеткізілген. Бұл ... өнім үшін ... ... ... ... жоқ ... көрсететін жоғары көрсеткіш болып табылады.Ішкі нарықта ұсынылатын мазут (құрамында түссіз мұнай өнімдері жоғары) мол болып және өз ... ... ... ... Атырау МӨЗ-да мұнайды терең өңдеу кешенін жасау жоспарланып отыр. Жаңа кешен сұранысы төмен мазут мөлшерін азайтып, мұнайдан ... ... ... едәуір арттырады. Бензин шығарудың өндірістік мүмкіндігі жылына 600 мың тоннадан 1,3 млн. ... ... ... ... отын ... бір ... есеге артады.  2003 жылмен салыстырғанда АМӨЗ-да мұнай өңдеу ... 2007 жылы 1,6 ... ... және 3,7 млн.тоннаға жетті. Алайда шығарылған отындық өнімнің  ... ... ... ... ... үлесі аздап төмендеді (33,7 % дан 31,6 % дейін), дизельдік отынның меншікті салмағы 30,2% дан 27,6 %ға дейін ... ... ... ... 14 %-ға ... жылдың бірінші жарты жылдығында өткен жылғы нәтижемен салыстырғанда ... ... ... 10 %ға ... ... бензин өндірісі 12,8 %, дизелдік отын  -  19%-ға артты. 1.2. Павлодар мұнай өңдеу ... ... ... (2000 ... ... деп ...  -  Қазақстанның ең ірі мұнай өңдеу кәсіпорыны.    АҚ  технология бойынша Қазақстандағы және ТМД-ғы заманауи ... бірі ... ... және оның ... ... берілген. Зауыт елдің солтүстігінде орналасқан және 1978 жылы іске ... ... ... ... ... ТМД территориясында ең жақсы кәсіпорындардың бірі болып табылады.  Бұл зауыт ... ... ... ... ... мұнай өнімдері жоғары (57%) батыссібір күкірті аз (0,56 мас. %,) мұнайды пайадлануға арналып жобаланған. Бірінші кезекті ... іске қосу 1978 ... ... ... осы ... ... мұнайын тасмалдайтын алғашқы мұнайқұбыры іске қосылды. Павлодар МӨЗ ... БАҚ   ... ... ... ... ... өңдеу сызбасымен отындық профильді кәсіпорын болып табылады. Зауыттың жұмысы мұнайды біріншілік өңдеу бойынша параллеь жұмыс істейтін құрама ... ... және ... ... ... бойынша дистилляттарды каталикалық жақсарту  (ЛК-6У) мен құрама қондырғыларды, оның ішінде каталикалық крекинг, гидрокрекинг және кокстеуді пайдалануға ... ... ... 82%, ... ... ... -  А-76, А-93, А-72 автобензиндері, дизельдік отын (қысқы, жазғы, оның ішінде УФС), қазандық ... ... газ, ... ... Бұл ... ... жобаға сәйкес, Самотлорск жеңіл мұнайын қабылдауға негізделген, түссіз мұнайдың шығуын 72,3% дейін қамтамасыз етуге бағытталған. Сурет 1.2 - Технологияық схема ... ... ... ... өңдеуге негізделген көмірсутекті шикізаттарды тиімді және кешенді пайдалану концепциясы негізге ... ... ... ... ... іске ...  -  технологиялық циклде тек қана отындық бағыт болды.  ... атап ... ... ... ... энергияның осы түріне тәуелділік көзінің бірі болып табылады. Мысалы, 1992 жылы Павлодар МӨЗ квота бойынша тиесілі 7,5 млн. батыссібір ... 1,1 млн. ... Ал ... ж. ... Сібірден мұнай жеткізу тоқтағандықтан, Павлодар МӨЗ қуаты уақытша тоқтатылды. Керосин фракцияларын гидротазалау қондырғысы қажетті қоспалардың (мұнай қышқылдары) ... ... ... 120 ... кем ... ... жылы 25 ... тауар өнімдері шығарылды. 1992 жылы сонымен бірге АИ-91 маркалы этилденбеген бензин алу ... ... ... және ... Каталикалық крекинг қондырғысында АИ-94 маркалы автомобиль бензинінің жоғарыоктанды ... алу ... ... А-76 ... ... ... отын Л-62-29 700 т, мазут - 67 400 т, пештік отын - 24 066 ... ... ... ... ... ... ... отын) 1.4 кестеде берілген. Бутан-бутилен фракциясы негізінде Павлодар МӨЗ 1996 жылы ПО  ... эфир ... ... ... ... кірді.  МӨЗ каталикалық крекинг қондырғысынан ППФ және ББФ ... ... ... ... ... ... жобаланбаған катализатор және үрдісті енгзудің тиімсіз рижимінен). 1.4 кесте  Павлодар МӨЗ қосымша өнімдер, мың. ТӨнімЖобланғанНақтыПропан-пропиленді фракция (ППФ)Оның ішінде пропилен ... ... ... ... ... ... - 25 2001 ... 2005 жылға дейін каталикалық риформинг қондырғыларының катализаторларын алмастыру бойына жұмыстар жүргізілді, бұл вакуумдық ... ... және ... ... ... қамтамасыз етті, сонымен қатар АИ-93 маркалы автомобиль бензинін шығаруға көшуге мүмкіндік берді. Сұйытылған газ бен ... ... ... ... ... мұнайын біріншілік айдау қондырғысының жәнеКТ-1 кешенін абсорбациялау және газфракциялау қондырғысының технологиялық схемасына ... ... ПМӨЗ 25 ... ... ... ... және ... ғимараттардың қоқыржинағыштарда мұнайқоқырларының мөлшері көп жиналған және қоймалардың көлемі олардың әрі қарай жиналуына мүмкіндік ... ... ... 2004 жылдың маусымында мұнайқойыртақтарын (сұйық біртекті емес жүйелер) ортадан тепкіш және гравитациялық бөлуге  арналған FLOTTWEG (Германия) фирмасының қондырғысы іске ... және ... ... әрі ... ... ... 2006 жылдың қаңтар айында күкіртті түйіршіктеу қондырғысы ... және іске ... ... ... ... іске қосу ПМХЗ-на қысқа мерзімді уақытта  тауарлық бегзин мен дизельдік отындардың құрамындағы күкіртті Еуро II еуразиялық стандарттың талаптарына дейін ... ... ... Ұзақ ... ... ... өндіру қондырғысын іске қосу тауарық мұнай өнімдерінің сапасын Евро III және Евро IV европалық ... ... ... ... ... ... ... мүмкіндік береді. Осыған байланысты 2005 жылы ПМХЗ құралдар жеткізілімге арналған келісімшартқа отырды. Сутегі өндірісінің жаңа қондырғыларының негізгі технологиялық қондырғысы ...  ... бу ... ... пеші ... ... өндірісінің қондырғыларын іске қосу тамыз-қыркүйек айларына жоспарланған. Алайда бірқатар ... ... ... ... 1.3 ... мұнай өңдеу зауытыШымкент мұнай өңдеу зауыты да (қазір - PetroKazakhstan Oil Product) бастысібір мұнайын ... ... ... осы түрі ... ... бір тәуелділікті көрсетеді) және 1985 жылы жылына 6,2млн.тонна мұнай өңдеу қуатымен іске ... ... ... өңдеу схемасы 1.4 суретте көрсетілген.Сурет 1.4 - ШМӨЗ технологиялық схемасы1995 жылы шикізатты, дизельдік отынды және керосинді гидротазалаумен каталикалық риформинг қуаты іске ... Осы жылы ... ... 20 мың ... ... өндіретін қондырғы салынды. Шымкент МӨЗ отындық схема бойынша жылына 6 млн.тонна батыссібір және қазақстан ... ... ... ... 59%, ... - 85%. ... ... өнімдері - А-76, А- 72 (20,2%) автобензиндері, дизельдік отын (қысқы, ... оның ... ... (30,5 %), отын ТС-3 (4,4;%), пеш ... (40,5%), ... газ (0,8%). 1991 жылы ... ... аяқталды, ол өңдірімділікті жылына 7 млн.тоннаға арттыруға мүмкіндік берді. 1992 жылы құрамында парафині жоғары Құмкөл кенінің мұнайын өңдеу үшін ... ... ... 2000 жылы ... ... асыру бойынша қондырғы енгізілді, 2005 жылы бензин мен дизельдік отынның барлық түрінің қалдықтарын шаюға ... ... ... ... ... ... ... үрдісін пайдаланумен реактивті отын алу технлогиясы жасалды және патенттелді. Қазіргі уақытта әр түрлі мұнайлардың қоспасын өңдеу кезінде ЕВРО ... ... ... ... ... ... жүзеге асырылуда. Былтырғы жылы зауытты жаңарту жобасы басталда, ол түссіз мұнай өнімдерінің ...  61 % дан 89 % - ға ... ... және Еуро-3 стандартының талапратының деңгейіндегі өнім шығаруды қамтамасыз етуге негізделген.              ... ... ... ... ... ... ішкі отындық нарықтың сұранысын толық қамтамасыз етуге мүмкіндік береді. Алайда зауыттың жоғарыда көрсетілген себептеріне ... ... ... ... ... қуаттың шамамен жартысы орташа пайдаланылады. Пайда болған өз отынымыздың жетіспеушілігі импорттық өніммен  орындалады. Елімізді өз отынымызбен қамтамасыз ... ... үшін және ... ... номенклатурасын арттыру үшін қазақстан шикізатын өңдеуге ауыстыру үшін ... ... ... ... Жуық ... ... ... МӨЗ құрылыстары көзделіп отыр. Көмірсутекті шикізаттарды өңдеу өнімдерін арттыру ... ... ... ... ... ... Үкіметі ұзақ мерзімді бағдарламалар негізінде осы бағыттардың барлығы ... ... ... атқаруда. Импорттық шикізатқа тәуелділіктің әсері 1990-2004 жылдары мұнай өңдеу динамикасынан көрінеді.1.4. Қазақстан зауыттарында мұнай өңдеуді тереңдету. Мұнай өңдейтін өнеркәсіптің тиімділігі ең ... ... ... ... және өңделетін мұнайдың оптималды тереңдігіне байланысты. Өңдеу тереңдігі жеткіліксіз болғанда ... ... ... ... ... ... ... ол мұнай өңдегенде алынатын өнімдердің бағасы төмені болып табылады. Мысалы, мазуттарды ... ... ... 1 т мотор отыныңа кететін шикі мұнайдың шығынын 2,2-2,3 тен 1,2- 1,3 ... ... ... ... ... Терең өңдеу -  мотор отындарын, күкірті төмен қазандық отындарын, күлі аз кокс пен мұнайхимия өнімдерін алатын ауыр қалдықтарыдң максималды ... жету ... ... үш зауытында да жүзеге асырылады. Мұнай өңдеуді тереңдетудің арқасында мотор отындары ... өсуі ... ... шикі ... ... өңдеуге эквивалентті. Ауыр қалдықтарыд (мазут) өңдеу мен мұнай өңдеу тереңдігі  65,%.ға дейін жеткізудің арқасында түссіз отын алу ... ... ... ... тиімділігінің негізгі көрсеткіші  -  оның тереңдігінің  Қазақстандағы деңгейі төмен -  60%дан төмен, ал дамыған елдерде  85  -  90%. Ауыр ... алу ... ... ... бұл ... ... ... табылады  (17,5%  1980 жылдан  19,8%  2000ж дейін)Мұнай өңдеу тереңдігі негізнен МӨЗ ... әсер ... ... ... ... тиімділік өзгеріссіз қалады (мұнай өнімдерінің бөлінбеген бөлігі мазут ретінде пайдаланылады).  Терең өңдеудің барлық үрдістері мұнай ... ... ... ... Химиялық жақсарту көміртегінің сутегіне қалдықтарға тән қатынасын 1.4тен 8000 мың т ... ... ... ... ... тұрғыдан төрт топқа біріктіруге болады:  шикізатты өңдеуге дайындау, каталикалық крекинг, гидрогенизация үрдістері, термиялық үрдістер.Шикізатты өңдеуге дайындау ... ... ... және ... ... ... төмендетуге әсер ететін көміртегі, асфальтендер, темір, күкірт, азоттың жоғары болғандықтан қажет.   ... ... ... ... ... фракциялардың шығуын арттырады.Қазақтан мұайларының басым бөлігі жататын сапасы төмен мұнайларды сәтті өңдеу үшін МӨң ...  ... ... ... ... тән  (каталикалық крекинг, гидроазалау, гидрокрекинг, риформинг және т.б.) 1.4 ...  ҚР МӨЗ ... ... көлемі. 1 т мұнайдың гидрогенизациясына 15 - 20 кг ... ... [1], ол ... ... кезінде қосымша өнім ретінде өндіріледі.Соңғы онжылдықта ресейдің кейбір ... ... ... түссіз ұнай өнімдерін шығаруды арттыратын күрделі каталикалық жүйелер пайдаланылып жүр (батыссібір мұнайынан 70% ... ... ... ... ... ... түссіз мұнай өнімдерін алуды  6% дейін арттыруға, меншікті капиталдық шығынды 33% дейін азайиуға және түссіз мұнай өнімдерін шығару бойынша ... 1,5 ... ... ... ... ... МӨЗ ... көрсеткіштеріне әсер етеді (1.5 кесте). Кестеде көрсетілгендей, эконмикалық тиімдісі  3 нұсқа.1.5кесте Өңдеу нұсқаларының ... ... ... ... емес(негізгі схема)Нұсқа бойынша терең123Мұнай шығыны,  1  т  мотор отынына т 2,11,671,461,2747,760,068,378,751,569,080,792,3Мотор отындарының шығу, % мұнайға 100126165Мұнай ... ... %1, ... ... % ... отындары119Отындық мазут100170328Өнеркәсіптің жаппай сатылым бағасымен тауар өнімі, % 216Өңдеу ... ... ... % ... ... жұмсау, %100156184245Энергетикалық шығындар (отын жағдайында), %100133180210Барлық нұсқаларда өңдеу 100 %ға ... ... ... ... %бен ... ... ... алу тереңдігін арттырғанда рентабельдіктен мұнайға түскен пайда  артуда (65-68% дейін), содан ... ... және  70%  ... ... Бұл мұнай өңдеуді тереңдеткенде электр- және жылуэнергиясына, құралдарды пайдалануға және т.б.шығындар төмендейді. Технологияның дамуының ... ... 81- 83 % ... ... ... сәйкес түссіз мұнайөнімдерін алу тереңдігі 68-70% м оптималды болып табылады.  ... ... ... ... ... ... шығару көлемі мен экономикалық өндірімділігі 1.6 және 1.7 кестелерде берілген.Алынған қазақстан мұнайдаларында көлемі арты ... ... ... ... мен мұнайбитумды жынытарды өңдедудің энергетикалық және экологиялық проблемалары оларды өңдеудің жаңа ... ... ... ... ... ... ... өнімдерінің көлеміӘр түрлі нұсқаларда (% мұнайға) шығуы12345Автомобиль ... ...  ... ... ... ... ... 0,2 % дейін)39,648,251,041,238,1Қысқы12,015,616,216,212,0Жазғы27,632,634,825,026,1Битумдер8,34,24,24,24,2Кокс11,92,62,62,62,6Қазандық отындары (тауарлық.)0,42,01,41,47,1Сұр ком0,60,450,50,50,4Сұйытылған көмірсутекті газдар1,21,21,21,21,21.7 кесте ... ... мен ... ... ... өңдеу тереңдігіне тәуелділігі  , %КөрсеткіштерОтындық нұсқа (1-негізгі)В нұсқасында ... ... ... ... ... шығындар100124125,9Келтірілген табыстар100127,7135,7Мұнай өнімдері: Шымкент МӨЗ үшін - 71% (Құмкөл ... ... ... ... ... МӨЗ үшін  - 65% (қазақстан мұнайын пайдалануға негізделген және ... ... ... ... МӨЗ үшін - 58% ... ... ... жеткізілмеуіне байлансты) құрайды.Қосымша өнім ретіндегі сұйытылған газ өдірісі энергияның осы түрінде ... ... ... және ... ... көз ... ... (өйткені сұйытылған газды пайдалануды электрді қолдануға алмастыруға болады)Қазақстанда бар МӨЗ-ді дамыту мен ... ... құны 3.1 ... ... тұратынбағдарламалар жасалған және олар жүзеге асса 2015 жылы жобалық ... ... ... ...  ... мұнай өнімдерінің өндірімділігі артуы тиіс және оның сапасы   стандартына сәйкес болады. Мұнай мен ... ... ... жою үшін ... жаңа МӨЗ ... ... отыр. Отандық МӨЗ жұмыстрын қаржыландыру үрдістерін жеңілдету үшін 2008 жылы ... ...  ... ... ... ... ала бастады. Бұл жағдайда мемлекеттің ішкі нарықтағы мұнай өнімдерінің құны мен ... ... әсер ... ... көп ...   Бұл мұнай өнімдерін өндірушілердің арасындағы бәсекелесікті ... ... ... ... ... туралы жалпы мәлімет жауапкершілігі шектеулі серіктестігі (әрі қарай  - ЖШС ) Қазақстандағы мұнай өңдейтін алғашқы өнеркәсіп болып табылады. ... 1945 жылы іске ... 1999 ... АҚ  ...  жатады. Қазақстанда мұнай өңдеудің жалпы көлемінде ЖШС  үлесі 30% құрайды.ЮридЗаңды ... 060001, ... ... ... ... Қабдолов көшесі1.2008 жылдың 26 маусымынан №000096 мемлекеттік лицензияға сәйкес ЖШС  келесі жұмыстардың түрлерін ... ... және ... ... ... өнімдерін өңдеу;* компаунділеу, октан санын арттыру мақсатында тауарлық бензинге қосындылар мен компоненттерді, ... ... ... ... ... мен ... ... өңдеу бойынша белгіленген қуат жылына 4,3 млн. тонна.2008  -  2012 ж ... ... ...  1.8 ... ... 1.8 кесте Өнеркәсіп жұмысының көрсеткіштеріЖыл20082009201020112012Шикі мұнайдың өңдеу көлемі (мың. тонн)3924,54004,04300,14471,54422,82008-2012 ж. шикі мұнайды өңдеу көлемінің өзгеру ... 1.5 ... ... ...  2008 ж 2012 ж ... шикі ... ... көлемінің өзгеру графигі1.9 кестеде  2008 - 2012 ж.шығарылған өнімнің ... ... ... 1.9 - ... ... ... (мың. ... (бензин)492,8528,98600,8567,9506,4Дизельдік отын1175,41101,01 258,81 330,11 216,5ТС-1 отын44,653,2365,646,454,2Тауарлық мазут товарный1566,21673,531 953,31 785,31 585,4Басқа ... - 2012 ... ... өндіріс көлемінің өзгеру графигі 2 суретте.Сурет 1.6 - ... ж. ... өнім ... өзгеру графигіҚазақстан Республикасы Үкіметінің 13.10.2006 жылғы № 989 бекітілген  ... ... ... ж. ... модернизациялау мен ароматты көмірсутектер өндірісінің кешендерінің құрылысына байланысты күрделі қаржы салудың өсуіне әкелді.1.10 кестеде 2008-2012 ж.жаңа энергия үнемдеу ... мен ... ... ... ... ... мәліметтер келтірілген.Кесте 1.10  - Энергия үнемдеу технологиясыжылӨлш бірл20082009201020112012Энергия үнемдеу технологиясы мен ... ... ... ...  Өнеркәсіптің отын-энергетика ресурстарын пайлану туралы мәліметтерОтын-энергетика ресурстарын жеткізушілер туралы мәліметтер 1.11 кестеде.Кесте 1.11  - ... ... ... п/пҚызметті негізгі жеткізушілерЖұмыстың, қызметтің атауыКелісімшарт нөміріКелісімшарт күні 1.КГП Суқоймасыкелісімшарт№ 1215-1105.12.20112.ТОО Табиғи газ жеткізукелісімшарт№1351123.12.20113.ТОО ... ... ...... ... су мен ... ... (ОЭР) алуға кеткен шығын мен пайдаланудың көлемі 1.12 кестеде берілген.Кесте 1.12  -  Су мен ... ... ... кеткен шығынЭнергия ресурстың атауыӨлш. бірлЖылдар бойынша энергия ресурстарын пайдалану20082009201020112012Электр энергиясы (кіріс)мың. МВт.ч.201,688197,266198,439208,554218,733Сыртқы көздерден98,74688,25380,32591,14094,608Өзінікі  (ЖЭЦ)102,942109,012118,114117,414124,124Электр энергиясын ... ... ...  ... ... ... сатып алу тарифітг./кВт.ч9,0511,7214,5215,4416,00Табиғи газтыс.куб. м.51591,6043033,1353077,4068317,9683975,86Табиғи газ сатып алуға кеткен шығынмлн.тг.258,03294,50560,95734,77923,44Табиғи газға орташа сатып алу тарифі тг./т.у.т.5001,356843,6310568,5610755,1010996,46Жылу ... ... ... ... отыныт.н.т.652,7622,1600,8606,9610,51.7 суретте негізгі энергия тасымалдаушыларға тарифтердің өсу мен  2008-2012 ж. өнеркәсіптің су мен ОЭР ... ... ... түрде берілген.Сурет 1.7- 2008-2012 ж. өнеркәсіптің су мен ОЭР пайдалану, тарифтің өсу динамикасыБерілген мәліметтер электр энергиясын, табиғи газ бен суды ... ... ... Бұл шикі ... өңдеу көлемінің артуы (2008 ж. 3924,5 мың тоннадан  2012 ж. 4422,8 мың ... ... мен ... өңдеу тереңдігінің артуына байланысты. 2012 ж. су мен ОЭР пайдалануға кеткен қаржы шығыны  1.8 ... ... 1.8 - 2012 ж. су мен ОЭР ... ... кеткен шығынның үлесі (мың тенге).Диаграммадан шығынның негізгі үлесі электр энергиясы мен табиғи газға кететіні көруге болады.1.13 кестеде   ... шикі ... ... ... ... отын-энергетика ресурстарының меншікті шығыны берілген.Кесте 1.13 - өнеркәсіптің отын-энергетика ресурстарының ... ... ... ... бойынша ОЭР меншікті шығыны201020112012Электр энергиясыкВт.ч/тонн46,1446,6349,45Отын энергиясыГкал/тонн0,1720,1640,166Мұнай өнімдерін ... ... ... ... шикі мұнай өңдеу көлеміне өнеркәсіптің отын-энергетика ресурстарының меншікті ... ... ... ... 1.9 - ... шикі ... ... көлеміне өнеркәсіптің отын-энергетика ресурстарының меншікті шығыны.Берілген мәліметтерден мұнай өңдеу тереңдігінің артуы энергия ресуртарын пайдаланудың артуын көрсетеді.Технологиялық қондырғылардың ... ... 1.10 ...  ЖШС өнім алу мен ... ... және терең өңдеу өнімдерін өңдеу үрдістерінің құрылымдық схемасы берілген.Өнеркәсіпте негізгі өнімдерді өндіру үшін келесі өндірістік ... ... ... және ... ... ... ... мұнайды өңдеуге дайындау, яғни одан құралдарды коррозиялау көзі болатын лас көмірсутек емес қоспаларды (су, тұз) ... жою. ... тура ... ... отын ... ... көмірсутекті газ.Мұнайды тұссыздандыру және сорғыту қондырғысы ЭЛОУ-АВТ-3.Мұнайды атмосфералық өңдеу мен мазуты вакуумдық айдау үшін пайдаланылады. Шығаратыны: автокомпонент, уайт-спирит, ... ... ... ... ... ... ... гудрон.Сурет 1.10 -  ЖШС өнім алу мен мұнайды біріншілік және терең өңдеу өнімдерін өңдеу үрдістерінің құрылымдық ... ... ... қондырғысы ЛГ-35-11/300-95.Негізгі міндеті автомобильдік, авиациялық бензиндердің жоғары октанды омпоннеттерін ... үшін R-86 ... ... ... ... ... ... Қондырғы келесі өнімдерді шығарады: тауар бензиндерінің жоғары октанд компоненттері; сұйытылған тұрмыстық газ; сутекті газ.Баяу кокстеу қондырғысы (БКҚ) предназначена для ... ... из ... ... ... ... ... мазут), служащего сырьем в производстве электродов для алюминиевой промышленностиМұнай кокстерін қыздыру қондырғысы (МКҚҚ) шикі мұнай коксінен ұшатын ... мен ... жою ... ... ... ... кокс алу үшін пайдаланылады.Бензинді гидротазалау мен изомеризация жүйесі сітегінің қатысуымен арнайы катализаторда бензинді күкірт-, азот- және ... ... ... ... бірге ректификация әдісімен дизотын депарафинизациясы қондырғысы мен гидротазалау секциясынан бензинді тұрақтандыру үшін пайдаланылады. ... ... ... ... ... отынды депарафинизациялау мен гидротазалау қондырғысы керосин/дизельдік отынды күкірт-, азот- және оттекті көмірсутектерден  арнайы катализаторда сутегінің ... ... ... ... жылдың қыс мезгілдерінде қату мен лайланудың температурасын төмендету мақсатында дизельдік ... ... ... ... үшін қолданылады. Келесі өнімдерді шығарады: тұрақсыз бензин, тұрақты бензин, құрамында күкірті аз керосин және дизельдік отын, жайқататын дизельдік ...  ... ... және тазалау қондырғысы (СӨТҚ). Бұл қондырғы алты адсорберде 78-R-001 A/B/C/D/E/F ... ... ... ... ... ... пайдаланумен мұнай риформингінен сутекті газды (СГ) тазалау үшін пайдаланылады.Кристалдау ... ... ... ... технологиялық қондырғылардан шығатын газ бен қышқыл ағыстарды күкіртті амин ерітіндісімен адсорбациялау жолымен және әрі қарай кристалл күкіртке ... ... ... алу үшін пайдаланылады. Келесі өндірістер үшін күкірт шығарады: күкірт қышқылы; ... ... ... ... ... ... күкірт цементі  және т.б.  Техникалық азот өнідірісінің қондырғысы (ТАӨҚ).Азот станциясы газтектес және сұйық азот өндіруге арналған.  Газтектес азот ... орта ... және тез ... ... ... сқтау және тасымалдау кезіндегі қауіпсіздікті арттыру үшін қолданылады. Сұйық азот хладагентретінде пайдаланылады.Газагрегаттық шаруашылық ... ... ... ... ... ... отын газддарын жинау және бөлу;* сұйытылған газдарды жинау, паспорттау және айдау (сұйытылған көмірсутекті газ (СКГ) паркінде КУ ГБД аминді тазалау ... ... ... мұнай газы және ЛГ қондырғысының тұрақты басы  және әрі ...  ... ... ... ... ащы натр ерітінділерін дайындау, сақтау,құю және технологиялық қондырғыларға дайын ерітінділерді бөлу;*  ащы натрмен ЭЛОУ-АТ-2, УЗК ... ... және ... ... КУ ГБД ... керосин-газойль фракциясын -өңдеу.Ағын суларды биологиялық тазалау қондырғысы техологиялық қондырғылардың ағындарын және тұрмыстық кәріз ағыстарын тазалауға арналған.Жалпы шырақты жүйе және ... ... ... ... ... ... ... технологиялық аппараттардан газ қалдықтарын сұйылту мен бөлуге, аппараттарды жөндеуге дайындағанда, қосқанда және тоқтатқанда аппараттарды көмірсутекті ортадан босатуға ... ... су ... ... ЭЛОУ АТ-2 ... ... құралдарын, ГБД араласс қондырғыларын, күкірт өндіру қондырғыларын, сутегін өндіру және ... ...  ... ... ... етуге арналған. Жоғарыда көрсетілген барлық қондырғылар энергиясыйымды жүйе болып табылады және едәуір ... ... ... ... ... қондырғылардың отын, электр және жылу энергиясына сұранысының артуы негізінен шығарылған өнімнің ассортименті ,  маркалы ... ... ... ... сонымен бірге заманауи дизельдік қозғалтқыштармен жабдықталған жүк және жеңіл автомобильдерге пайдалануға ... ... ... ... ... отын шығаруға  бағытталуына байланысты.Диаграммадан жоғарыда көрсетілген өнімдердің технологиялық шығуына қатысатын қондырғылардың ең энергиясыйымдыларын көруге болады:* ЭЛОУ-АТ-2 және ЭЛОУ АВТ-3 ... ... және ... ... ;* ... ... риформинг жүйесі ;* дизельдік отынды депарафиндеу және гидротазалау ... ... ... және ... ... ... жабдықтау жүйесіАтырау МӨЗ тұтынушыларын энергиямен жабдықтау параллель жұмыстардың есебінен жүзеге асырылады:* Атырау ЖЭС-ң екі тізбекті қоректендіргіш ауа желісі 35 кВ 31Ц және 32Ц ... ОРУ - 35 кВ оған ... ... ... - 25000/35/6/6 ЦРП  -  1 ТОО ;* ГРУ - 6 кВ ЖЭС үш ... ... ... ТГ - 1, ТГ құбыргенераторлармен;- 2 және ТГ - 3 суммалық қуаты  18 МВт., байланыстың үш желісі бойынша 6 кВ  № 1, № 12 және № 22 ...  ЦРП  -  1 ТОО .1.8 ЖЭС ... ЖЭС ... электр жүктемесінің негізгі үлесімен және жылумен қамтамасыз етуге арналған.1.14 кестеде ... ... ЖЭС ... ... ... ... 1.14 - ... ж.аралығындағы ЖЭС жұмысының техника-экономикалық көрсеткіштері№ п/пКөрсеткіштерБелгіленуіӨлшем бірл.Электростанция бойынша ... ... ... Квт. ... ... бөлу Эоттыс. Квт. ч.85620,292161,3100824,299761,3105278,11.3.Жылу энергиясын бөлуQотГкал6905915618285629455703255608791.4.Шартты отынның меншікті шығыны:Жіберілген ... жылу ... ... ... ... ... шығыны:Электрэнергиясын шығаруғаЭсн%4,03,73,53,63,6Жылу энергиясын бөлугеЭснкВт.ч/Гкал19,122,823,323,525,51.6.Электрэнергиясын шығаруЭтыс.кВт.ч.102942,3109012,9118114,6117414,0124124,11.7.Мерзімдегі орташа жүктемеNcpМВтч.11,712,413,513,414,11.8.Жылудың орташа жүктемесі өндірістік іріктеуQпоГкал2861612230321857071679901607251.9.Бу өндірілдітонна139273612334551192584126213313107151.10.Орташа бу жүктемесіт/ч158,5140,8136,1144,1149,21.11.Брутто жылуды бөлуГкал6905915618285629455703255608791.12.Жылудың ... ... өз ... ... ... шығыныQт(ф)Гкал3251333407673711133713314221571.14.өз қажетіне кететін жылу шығыныGсн т%32,037,739,739,442,91.15.өз қажетіне кететін эл. эн. шығыныЭснмың.кВт.ч17322,116851,617290,417652,718846Шығарудан % %16,815,514,615,015,2Бу күйіндегі жылу ... өз ЖЭС және ... ... ... ... бу параметрлер талаптарына сәйкес келесі бағыттарда пайдаланылады:Сурет 1.11 - Өз ЖЭС және утилизатор-қазандықтарынан ... (бу) жылу ... ... ... ... өз ... ... үшін жаңа энергетикалық қуаттар орнату, яғни өнеркәсіптің өсіп отырған жылу және ... ... ... ... үшін ... ... істейтін Е-50-3,9-440ГМ маркалы 3 қазандық қондырғыларын орнату ... ... ... ... қазандығының жылу есебі келтіріледі. Өнеркәсіптің бас жоспары 1.12 суретте берілген.Сурет 1.12 - Схемада жобаланған қазандықтар қызыл түспен белгіленген.2. АРНАЙЫ БӨЛІМАтырау ... ... ... ... ... жағу камерасының тексеру есебін жүргізу.Бастапқы деректер: Буөндірімділік 50 т/ч; қоректік су температурасы 145 °С; Кететін газ температурасы130 °С;2.1 ... ... жылу ... ... ... деп су буын алуға арналған агрегаттар кешені аталады. Бұл кешен өзара байланысты және отын жағу ... су мен буға жылу ... ... ... ... ... Су мен бу жасауға керекті бастапқы энергия тасымалдағы отын болып табылады.Қазан қондырғыларында ... ... ... ... негізгі элементтері:o отынның жану үрдісі,o жану өнімдерінің арасындағы немесе ... ... ... ... жылу алмасу үрдістері,o суды ысыту, оның булануы және алынған буды ысытудан тұратын бу ... ... ... жұмысы кезінде бір бірімен өзара әрекеттес екі ағын пайда болады: дененің жұмыс ағысы және жылуалмастырғыштың оттығында пайда болған ағыс.Осы ... ... ... ... ... қысым мен температурада бу пайда болады.Қазан агрегаттарын пайдалану кезінде туындайтын негізгі міндеттердің бірі  өндірілетін және пайдаланылатын энергияның арасындағы ... ... ету ... ... ... агрегатындағы бу түзі және энергия беру үрдістері жылутасымалдағыш пен жұмыс денесінің оттығындағы заттардың мөлшеріне байланысты.Отынның ... ... ... ... табылады.Жанудың химиялық жағы белгілі бір температурада және жылу бөліп жүретін оның элементтерінің оттегімен тотығу үрдісі ... ... ... ... ... бірге отынның жану үрдісінің тұрақтылығы мен тиімділігі отын бөліктерінің арасында ауаны беру мен бөлу әдістеріне ... ... жану ... үш ... ... ... жану және ... сатылар әдетте уақытпен біртіндеп жүреді, бірінен екіншісіне біртіндеп ауысады.Жану үрдісінің есебі әдетте ауа мөлшерін м³ ... ... ... отын мөлшерінің көлемі немес масса бірлігі және жылу теңгерімінің құрамы мен жану ... ... ... беру мәні бу ... керекті немесе будың тепературасын қанығу температурасынан жоғары арттыруға керек суға ... ... ... жылу ... жылу ... ... ... жылуалмасу үрдісі ысыту беті деп аталатын сугазөткізбейтін жылуқұбырлы қабырғалар арқылы өтеді. Ысыту беті ... ... ... ... су ... айналады, ал сыртында олар ыстық өртеніш газбен шайылады ... жылу ... ... шығарумен алады. Сөйтіп қазанагрегатта жылуалмастырғыштың барлы түрі орын алады: жылу өткізгіштік, конвекция және сәуле ... ... беті ... және ... болып бөлінеді.Қазанагрегаттарда бу пайда болуы белгілі бір бірізділікпен жүреді. Экрандық құбырда бу пайда болуы басталады. Бұл үрдіс жоғары ... мен ... ... Булану құбылысы сұйықтықтың бетінде болатын және жоғары жылдамдыққа ие, демек басқа молекулалармен салыстырғанда ... ... көп  жеке ... беткі керіліс тудыратын көрші молеклалардың күш әрекетін жеңіп, қоршаған кеңістікке ұшып шығуына негізделген. Температура жоғарылағанда булану қарқыны артады. Бу ... ... кері ... ... деп ... Конденсацияда пайда болған сұйықтықты конденсат деп атайды. Ол бу ысытқышта темірді бетін суытуға ... ... ... бу ... және ... ... ... Қаныққан бу құрғақ және дымқыл болып бөлінеді. Технологиялық қажеттіліктерге ысытылған бу ... ... оны ... үшін бу ... ... онда буды ... үшін ... газ және отынның жануы нәтижесінде алынған жылу пайдаланылады.  Т=440 °С  ... және Р=40 ... ... ... бу ... қажеттіліктерге жұмсалады.+ Қазан қондырғыларының технологиялық схемасы.Заманауи өнеркәсіптік қазан қондырғылары негізгі және ... ... ... ... саналады. Технологиялық схемаларды таңдау және құралдарды орналастыру қондырғының тағайындалуына, жанатын отынның түріне, қуатқа және орнатылған қазанагрегаттарының типіне және басқа да ... ... ... құралы бугенератры, ол келесі элементтерден тұрады: жанарғысы бар жағу камерасы, ысытудың экранды және конвективті беттері, ... су ... және ауа ... Жағу камерасы отынды жағу мен аяқтауға, ысыту бетінде орналасқан жылуды беруге арналған. Қазанагрегаттың ... беті оған жылу беру ... ...  ... ... және ... деп ... Жағу камерасында орналасқан ысытудың сәуле қабылдағыш беті ... деп ... Жылу жану ... ... ... ... ... беті конвективті деп аталады.Бу ысытқыш құрғақ қаныққан буды ысытылғанға айналдыруға арналған. Ысытылған бу ... ... ... ... ... жоғары температура мен энтальпияға ие.Су экономайзері бугенераторына келетін қоректік суды ысытуға арналған.  Экономайзерде суды ысыту бу ... ... жану ... ... ... жану өнімдерінің жылуынан отынды жағу үрдісінде пайдаланылатын ауаны ысыту жүзеге асырылады. Ауаысытқыш пен су экономайзері ысытудың соңғы беті деп аталады.Қазанагрегатының газ ... мен жағу ... ... ... ... ... айналдыра қаптау деп аталады. Газжолдары деп жану өнімдерін тасымалдайтын каналдар аталады. Газ жолдары немесе жану ... ... деп ... ... ... ... дейін қазанагрегатының барық газ жолдары айтылады.Түтінтартқы жану өнімдерін бугенераторынан шығарады және оларды атмосфераға ... ... ... ... ... ... ауа жолы ... ауаысытқыштан және каналдар жүйесінен тұрады. Желдеткіш оттықта жану үрдісін жүргізуге қажетті ауаны беруге арналған.Желдеткіш ауа беретін ... ... ауа ... деп ... бу ... бөлу ... бар ... ысытылған бу темпераурасын реттеуге арналған қондырғысы бар бу ысытқыш және тұтынушыларға бу беруге арналған бу құбырлары бар. Бугенераторының ... ... ... және ... бетінде пайда болған бу жиналады. Бөлу қондырғыларында бу ысытқышқа түсер алдында будан су тамшыларын бөлу жүреді.Буысытқыштағы тұрақты ... ... тұру үшін оған ... бу ... тең су беру ... ... су қоймасынан келетін су бугенераторына берер алдында механикалық қоспалардан химиялық өңдеуде тазартудан өтеді. Химиялық тазаланған су (ХТС) және бу ... ... ... ... дегазация үшін бағытталады.Деаэратор судан онда еріген оттегі мен көмірқышқыл газын жоюға арналған. Деаэратордан су  сорғымен алынып ... ... деп ... құбыр жолымен бкгенераторының су экономайзеріне беріледі. Белгілі бір температураға дейін ысыған қоректік су су ... ... ... ... ... қауіпсіздігін қамтамасыз ету үшін, су мен бу мөлшерін реттеу үшін, жеке ... ... ... үшін ... ... ... ... және өшіргіш арматура бар.2.3. Е-50-3,9-440ГМ қазандығы.Бу шығаратын қазан Е-50-3,9-440ГМ жану отыны  - мазут немесе табиғи ... ... ... ... бу алу үшін ... (А1 ... А ... қазанның жалпы түрін көре аласыз).Қазан  -  бу, суқұбырлы, ысытудың бу шығаратын бетінде ... бар, ... ... ... ... ... ... П-тектес.Қазан келесі негізгі бөліктерден тұрады:* жандырғыштары бар жану камерасы;* түсірмелі кен;* сепарациялық қондырғысы, түсірмелі және бу шығаратын ... бар ... ... циклондар;* 1- деңгейлі бу ысытқыш;* 2- деңгейлі бу ысытқыш;* өз конденсатын ... ... ... ауа ... ... бетін тазалау қондырғысы;* айналдыра қаптау және  изоляция;* тұғырлар және сатылар;* тұғырлардың қаңқасы, ... ауа ... және ... ... ... тіреуіштері;* арматура жиынтығы және КИП.Қазан қанығу температурасына қатысты ысыту қысыммен су буын өндіреді. Сөйтіп, қазанда су ысытылады, буланады және ... ... бу ...  ... - ... ... жану өнімдері  -  түтін газдары. Отын экрандық құбырда пайда болған ... тік жағу ... ... ... ... ... ... мазут немесе табиғи газды жағуға көмектесетін оттық орналасқан.Отындық және конвективті кен жасайтын газбен ысытылған құбырларда қаныққан су буы түзіледі. Бу мен су ... ... ... одан бу ... ... арқылы барабанға -  бу жинағыш пен шығаратын сеараторға  -  ... ... ... мен циклонда бу мен су бөлінеді. Барабанған ... ... ... ... ал ... су ... ... коллекторына түсетін ысытылмаған түсірмелі құбырлар жалғанған.Осы тұйық контурда түсірмелі құбырдағы ... және ... ... су мен қоспасының  салмағының әр түрлі болуынан жұмыс денесінің циркуляциясы ... және ... ... су мен бу ... одан әрі бу ... ... онда ыстық түтін газымен ысытылады. Бу ысытқыштан бу тұтынушыға барады. Қазанға ысытылатын су экономайзермен құйылады. Су экономайзерден барабанға ... ... ... суды барабаннан алады.Отынды жағу үшін ысытық ауа ... ол ... ... ... ... ... ауа ... беріледі.Қазан газ жолдарынан тұратын үш жолды конструкция: оттық, бу ... ... ... ... ... ... газ жолы, бу ысытқыштың бірінші деңгейі мен экономайзер және ауа ысытқыштың газ жолы орналасқан түсірмелі газ ... ... ... ... ... ... жолдарымен қозғалады. Сонымен бірге қазан үрлеумен жұмыс істейді, түтін газдары жоғары қысымды желдеткіш арқылы ... ... ... ... және ішкі ... денелері немесе ыстық ауа жылу оқшаулағышпен жабылады.+ От жағатын камера.От жағатын камера 75 мм ... Ø 57x5 ... және ... ... ... ... ... сыртқы, артқы және жанындағы мембраналық экраннан жасалады.От жағатын камераның емі  -  4550 мм, ... 4500 мм. ... ... әр ... 40 және 20 құбырдан пісірілген оттықтың тереңдігінің бойымен екі блоктан тұрады. Бұл блоктардың әр қайсысы Ø 219 коллекторларға пісіріліп ... ... ... ... тұрады.40 құбырдан тұратын блок 2 тең бөлікке (20дан)  ... ... және 2 ... 2 ... Ø 219 ... ... ... камераның фронттық қабырғасы сыртқы қабырғадан, жартылау оттықтан және төбеден тұрады. Оттықтың иілгін бұрышы  -  10 °С,төбенікі  -  15 °С. ... ... ... ... ... тік ... жанарғының ажыратқышы бар. Фронттық экран 40 құбырдың біреуінен, 2 тең бөлікке бөлінген 20 құбырдың біреуінен  ... ... ... газ ... ... ... ... оттықтың жартысын, көлденең газ жолының оттығын, үш қатарлы фестон және ... газ ... ... құрайды.Артқы экран фронттық экранда секцияланады және жеткізіледі.Фестонның көлденең жолы 225 мм,бойлай  -  150 мм. ... ... екі Ø 540 мм лаза және 8 ... ... ... бұрыштары аралық экрандардың шеткі құбырларына пісіріліп бекітілген ... ... ... ГМУ  -  15 типті газмазутты жанарғы орнатылған.От жағатынның оттығында айналдырыған қаптауда фронттық артқы ... ... ... ... ... ... ағыстарды жоюға арналған теіск бар.+ Құбыр жолдары жүйесі.Бу немесе су ысытқыш қазандары бар өнеркәсіптік қазандықта ... ... ... бар, ол барлық құралдарды өзара байланыстыруға арналған: бугенераторлары, сорғылар, деаэрациялық қодырғыларды, жылу ... ... және т.б.  ... ... құбыр мен арматура жүйесінен тұрады, ол жеке құбыр жолдарын және олардың аймақтарын ағытуға, ... жылу ... ...  және оның ... ... реттеуге арналған.Барлық құбыр жолдары жұмысына қарай су құбыры, бу құбыры, мазут құбыры және газ ... ... Су ... су ... бөлуге және беруге арналған: шикі, ХВО, конденсат, қоректік, құралдың жеке элементтерін суытатын. Бу ... ... ... және газ ... да мазут және газ, параметрі әр түрлі буды бөлуе және жіберуге арналған.Барлық құбырлар негізгі және ... ... ... ... ... ... су ... қоректік жолақ жатады. Негізгі құбырлар бу қазандарын жынамалы қазанмен ... бу ... ... ... ( оған әр түрлі тұтынушыларды бумен қамтамасыз ететін бу құбырлары жалғанған),  сонымен бірге құбырсорғы мен су ... бу ... ... ... ...  ... ... являются продувочные, обдувочные, дренажные, выхлопные и другие служебные водопроводы.2.1 суретте өеркәсіптік-жылыту қазандықтарының негізгі құбырларының схемасы берілген. ... ... ... ... ... бу ...  секцияланған немесе екі қосқыштан тұрады. Арматура тұтынушыларды жылытудан ... ... кез ... ... ... ... мүмкіндік береді. Қысымы төмен бу құбыры РОУ кейін екі есе ... бұл ... РОУ, ... құралдарды жөндеуге мүмкіндік береді және цехтың қажетіне будың сенімді берілуін қамтамасыз етеді.  ... су ... ... ... дейін секцияланған қосқышпен  жалғыз орындалады. Сонымен қатар қоректік суды қазандыққа жүндеу немесе істен шыққан ... ... ... беру ... сурет Өнеркәсіптік-жылыту қазандығының құбырларының схемасы.  1- сорғылар; 2  -  деаэратор; 3  -  РОУ; 4  -  өз ... ... РУ; 5- ... ... ... б  - бугенераторы; 7  -  ... ... жолы + Ауа мен жағу ... ... ... есептік сипаттамалары 2.1 кестеде. 2.1 кесте. Пайдаланылатын отынның ... ... ... ... ... ... ... ккал/м3Қалыпты және орташа жағдайда газдың қысымы ρ, кг/м3CH4C2H6C3H8C4H10N2CO2881,90,20,39,30,381470,789Әдістеме бойынша жағатын өнім мен ауаның көлемі куб ... ... ... беріледі 1 кг жағатын отынға (қатты немесе сұйық) ... 1 м3 газ ... ... ... сұйық отынның жұмыс массасының құрамы бойынша деректерден ауа мен жанатын өнімдердің теориялық есебін төмендегідей жасауға ... dг  -  газ ... ... ... 20ºС ... ... ...  Аграгаттың газ жолдарымен жанатын өнімдердің нақты ... ... үшін ең ... ... ... бөлігіндегі ауаның артығының коэфициенті αт және ысытқыштың жеке бетінің ауа ... ∆α ... ... ...  αт ... оттықтың түріне және жанатын отынның түріне байланысты таңдап алынады. Жандырғыға берілетін ауа ... ... ... ... ... суық ... ...    αт  жатады.Отын жағатын камерадан кейін әр ысыту бетіндегі ... ... αт ға ... ауа қосу ... ... бен су буының көлемі ысыту бетіндегі артық ауаның ... ... ...  және ... 2.2 ... берілген.Кесте 2.2  -  Көлем есебіКөлемнің атауы мен белгіленуіӨлшемділікОт ... ... ... бу ... ... бу ... ... йзеріАуа ысытқышБеттегі артық ауауның коэффициенті а поверхностью α//-- 1,11,151,181,211,24Ысыту бетіндегі артық ... ... ... αср-- ... ... көлемім3/м32,0202,0232,0292,0332,038Газдың толық көлемім3/м310,94711,13711,49611,76512,034Үш атомды газдардың көлемдік үлесі-- 0,0860,0840,0810,0800,078Су буының көлемдік үлесі-- 0,1830,1800,1740,1710,167Сомалық көлемдік үлес-- 0,2690,2640,2550,2510,245+  Ауа мен жанатын өнімдердің ... ... ... түрі үшін ауа мен ... өнімдердің теоретикалық көлемдерінің энтальпиясы келесі формуламен анықталады:α>1 болғанда жанатын өнімдердің энтальпиясы:Газ жолдарындағы ауа артық болғанда газ ... ... ... 2.3 ... ... Есептеудің бұл сатысында қандайда бір ысыту бетінің газ температурасы ... ... газ ... осы ... ... температура диапазонымен есептеледі.Кесте 2.3 - Энтальпиясын есептеудің нәтижесіЫсыту бетіБеттің температурасы ϑ, ºСОт ... ... ... ... ... ... үсті ... ширма αт=1,11300110017825,214873,421994,218248,41782,521487,3423776,7219735,74Көлденең газ құбырының ортасыαср=1,125100090080013330,811912,010474,216449,414576,512950,21666,351489,001309,2818115,7516065,5014259,48II деңгейлі  бу ысытқыш αпеII=1,1580070060010474,29064,97712,812950,211040,39377,91728,241495,711272,6114678,4412536,0110560,51I деңгейлі бу ысытқыш αпеI=1,186005004007712,86379,75065,79377,97706,26104,11504,001244,04987,8110881,908950,247091,91Су экономайзері αэк=1,214003002005065,73770,72494,86104,14509,82971,91139,78848,41561,337243,885328,213533,23Ауа ысытқыш2002494,82971,9628,453897,14αвп=1,241001237,91468,7278,531747,232.8. Жылу жоғалту мен ... ... ... ... пайдалы әрекетінің коэфициенті мына формуламен анықталады:ηпг= 100  -  (q2+q3+q4+q5) , ... ... және ... ... жанбағанда жылу жоғалту (q3+q4) отынның түрі мен оны жағу әдісіне байланысты ... және ... ... ... ... ... алынады.q3=0,5 %; q4=0 %;Бугенераторының немесе оның сыртының сыртқы суықтан жылу жоғалтуы q5 екікорпусты орындауда көп емес, өнімділік артқанда ... ... q5=0,80 ... газдардың жылу жоғалтуы q2 бугенераторынан шыққан газдың алдында таңдап алынған  температурасына байланыысты және келесі формуламен анықталады:мұндағы Iух  --  ... ... ... 3 кестеде ϑух көлеммен анықталады,  кДж/м3;    --  суық ауа энтальпиясы; температуре tх.в.= 30°С және α=1 ...  ... ...  ... ... Қатты отын мен газ отындарының көптеген түрлері үшін αух  --  кететін газдағы артық ауаның коэффициенті, ... газ ... ... ºС ... ... ... ... берілетін отынның шығынын отын жанғанда бөлінетін пайдалы жылу мен бугенераторында жұмыс ртасының жылу қабылдағышының арасындағы баланстан анықтауға болады:Бұданмұндағы Dпе   --  ... кг/с; iп.п. , iп.в.  , iкип  --  ... ... ... су мен қоректік судың, ысытылған будың энтальпиясы, кДж/кг. Энтальпиялар бугенераторының  ... ... ... ... өзгеруі ескеріліп, сәйкес температура бойынша анықталады; Dпр  -- бугенераторының буландырғыш контурында ... ... ... , ... = ... ... р  --  бугенераторының үздіксіз үрлеуінің көлемі, %; р=2 %;t п.п.= 440°С, tп.в.  = ... = ... = 7835,24 кДж / кг, iп.в = 2714,69 кДж / кг, iкип = 4340,97 кДж / ... кг/с екі ... үшін ... ... шығынын анықтаймыз, ал бір қазандық қорда болады.+ Отын жағатын ... ... ... ... ... ... берілетін  жылу оттықта толтырылған үшатомды газ бен ... ... ... ... ... ... жылудың жалпы мөлшері пайдалы жылу бөліну мен оттықтың шығуындағы газ ... ... әр ... ... жағатын камерадағы айдалы жылу бөліну (отынға 1 кг есебімен) Qт оттыққа келетін ауаның жылуы мен жылу жоғалтуды алғанда отынның ... ... ... ... ауаның жылуы мен Тепло воздуха состоит из ... ... ... и небольшой доли тепла присосов холодного воздуха извне ... ... ... ∆αт   --  ... ... ... ағыны, ∆αт=0,08,  ауа tгв, кДж /м3;--  ыстықтың энтальпия Ыстық ауаның температурасы мына формуламен ... ... ... ... ... қоршаған экрандарымен жылу алмасу болмағанда жанатын өнімдердің температурасының максималды деңгейін көрсетеді. Максималды жылу бөлу  Qт, көлеммен сипатталғандықтан ... ... ... ...  Viсi  --  ϑа ... жанатын өнімдердің і-ші компонентінің жылу сыйымдылығына  көлемнің көбейтіндісі.Бугенераторы ϑа   3 кесте бойынша  белгілі Qт ... ... ... ... ... ... егер αт   анықталады.Қабылданған температура мен ... ... ... өте ... ... ...  ϑа =2200 ºС деп ... сондаОттықтан шығатын газдың температурасы ϑт// отынның сипаттамсынан алынады. 2.3 кестедегі ... ϑт// ... Iт//  ... шығысындағы газдың энтальиясы шығады.Оттықтың шекті жылу қабылдауы (1 м[3] отынға есептегенде):мұндағы  --  қызу беті ... газ ... ... ... сақталу коэфициенті.Сыртқы суыққа кететін жылу жоғалту осы беттің жылу қабылдағыш үлесіне пропорционал болады. Сондықтан барлық беттердегі коэфициент ... :+ Отын ... ... ... ... және жанарғыларды орналастыру.Отын жағатын камералардың көлемі (2.2 сурет) қабырғалардың экрандық құбырларының осьтік жазықтығы мен төбемен, ... мен ... ... ... ... осьі ... өтетін бетімен, суық құйғыштың биіктігін жатылай бөлетін көлденең жазықтықпен, немесе оттықтың түбінің жазықтығымен шектеледі.Сурет 2.2 - От ... ... ...  ... оттықтың қимасы оттықтың түбінің оның еніне көбейтіндісі ретінде оттықтың ... ... ... ... мен ... арасындағы арақашықтық:Жанарғы осьтерінің арасындағы көлденең айырмашылық	1,5 м;  шеткі қабырғадан шеткі жанарғының осьіне дейінгі қашықтық  		1,5 м; ... ... ... қатарына дейінгі қашықтық	1,5 м; Жанарғының амбразурасының диаметрі		0,4 м; Оттықтың төменгі бөлігі көлденең түп ретінде жасалған.Оттықтың биіктігі hт=8 м. Отын ... ... ... ... ... қабырғаларының беті:БӨЛІМ 3. ТІРШІЛІК ӘРЕКЕТІ ҚАУІПСІЗДІГІ+ Санитарлық қорғау аймағының есебі Санитарлық қорғау аймағының есебі Атырау қаласында орналасқан ... ... ... ... ... үшін жасалады. Түтін құбырының биіктігі 60 м, аузының диаметрі 1.5 м, түтін газының шығу жылдамдығы 18 м/c, шыға ... газ ... 140 оС, ... ауаның температурасы 23 оС, көмір оксидінің шығарылуы МСО2 13.37 г/с, азот оксидінің шығарылуы МNOX 0.757 г/сЕсеп:Газ ауа қоспасының шығыны V1:Температураның ...  f ... ... Паратметрін табамыз :Алатынымыз n=1Табамыз СМ:Азот оксиді үшін (NOx)Көміртегі оксидтері үшін (CO2)d коэфициентін табамыз:xм   арақашықтығын ... ... (СO2) ... азот ... (NOx) үшін ... ... ... заттардың концентрациясы жоғары х қашықтығын табамыз. Ол үшін зиянды заттардың қисық шашыраулар құраймыз. Қисық шашыраулар жасалмайды, өйткені См мәні ПДК ... ... ... жер ... ... ... ... болмайды.Жел тармақтырының сипаты:3.1 сурет. Жел тармақтарыСанитарлық қорғау аймағының шегін табамыз:Солтүстік: Солтүстік-шығыс:Шығыс:  Оңтүстік-шығыс: Оңтүстік: Оңтүстік-батыс: Батыс: Солтүстік-батыс:Санитарлық қорғау ... ... ... ... ... ... Қазандық операторының жұмыс жағдайының сараптамасы Климаттық жағдайЕсептеу температурасына, метеорологиялық қызмет деректері бойынша, ең ыстық ай  -  ... +17.0 С° ... ... ауа ... ... Ең суық ай  -  ... -17.3 С° ... температурасы алынады.3.1 кесте. Жел бағытының қайталануы  БағытыССВВЮВЮЮЗЗСЗҚайталануы 912723162076Қауіпті және зиянды факторлар. Физикалық факторлар:* Қзандықтың барлық жылу механикалық құралдары (қазандар,  ... ... ... және  т.б.) жылу бөлу ... ... ... Сорғылар, желдеткіштер және басқа да құралдар қазандықта діріл мен шу тудырады;* Электрдің болуы да жылу бөлу көзі болып табылды, сонымен ... ... ... ... тоқ ... ... ...  ;* Бұл қазандықта негізгі және қордағы отын газ болғандықтан  -  ол жарылу мен өрт шығу ... ... газ ... ... ... зат ...  :-Еңбектің бірсарындылығы.-Ақылдың артық күш жұмсауы.-Эмоцияның артық кетуі.Психофизиологиялық факторлар ең алдымен қызметкердің үнемі ... ... ... және КИП ... ... жұмыс режимін бақылауға, қосу мен апаттық тоқтату (яғни штаттық және штаттық емес жағдайлар) байланысты жұмыс түрлеріне кері әсер ... ... ... ... негізгі және көмекші құралдарының жұмысына байланысты қауіпті жағдайлардың мүмкіндігін жою мен төмендетуге бағытталған келесі іс-шаралар қарастырылған:Барлық оттықтың ыстық ... ... мен ... газ жолдары, тасымалдау құбырлары, сонымен бірге едәуір жылу бөлетін көмекші ... ... ... ... ... +25С° ...   сыртқы оқшаулау қабатының температурасы +45 С болады.Негізгі және көмекші құралдардың қызметінің жолдарының өлшемі Кентехқадағалаумемком ережелерінің талаптарына ... ... ... ... ... ... ... орнатылған. Қызметкердің жұмысы үшін қауіпті орындарда қопарғыш клапандар ... олар ... ... ... ... ... болатын жағынан босатқыш қалқанмен қамтылады.Тасымалдау құбырлары, арматурамен қосылған жерінен басқасы  пісіріліп жалғанған.Жалғастырғыш қосындылар диаметрі 50 мм ден артық емес ... ... ... ... қысымының көтерілуінен қорғау үшін сақтандырғыш клапандар орнатылады:+ қазандықтарда  -  зауыттың жеткізу көлемімен;+ қоректік құбырда першеньні сорғы мен ... ... ... ... әр бір ағытылатын ілмекті органның төменгі нүктелерінде босатуға арналған арматурамен жабдықталған түсірмелі жалғастық қарастырылған. Ауаны шығару үшін ... ... ... ауа ... ... ... мен құбырдың төсеніші оларды ыңғайлы әрі қауіпсіз қызмет көрсетуге мүмкіндік береді.Қазандықта қызмет көрсететін қызметкер медициналық куәландырудан, аттестаттаудан, нұсқаулықтан өтуі тиіс және ... ... ... ... ... ... ... қондырғылар: техникалық қондырғылар мен жылу жүйесінің құралдарының техникалық төлқұжаты болады және ... ... ... ... ... ... ... сертификатталған.Электр қауіпсіздігіЭлектр қондырғыларын пайдланғанда қауіпсіздікті қамтамасыз ету үшін жобада барлық электр қондырғылары ПУЭ талаптарына сай найзағайдан сақтау және ... екі ... ... ... ... ... қосу жолымен жерге тұйықталады.Есептік тоқ жүктемесі таңдап алынған сым мен кабель қимасына мксималды беруден ... ... сым ... ... мен ... ... ... режимінің орташа жағдайына сәйкес.Электр құралдарын жерге тұйықтау ... ... ... мен ... ... қызметкердің қауіпсіздігін қамтамасыз етеді. Жерге тұйықтау қондырғысының кедергісі фаза аралық кернеу 380 және  220 В ... 4 және 8 Ом ... ... ... құралдар, электр қондырғылары белгілі бір жағдайда электр тогымен зақымдауы мүмкін. Адамның жылумен оқшауланбаған жылу тасымалдаушы ... және жылу ... ... ... әр ... ... ... мүмкін.Қарастырылған автоматтық құралдар мен жүйелер қауіпсіздік ережелері мен нормаларының талаптары мен тапсырмаларына сәйкес апаттық параметрлердің ... ... ... ... ... түрде қорғау мен блокадалауды қамтамасыз етеді.Қазандықтың химсумен таззалау реагент-кешенін мөлшерлеу қондырғысы сыйымдылығы сирек ... ... ... мүмкіндік беретін, химреагентті автоматты түрде мөлшерлейтін жеке қондырғы ретінде жоспарланған (6-8 айда 1 рет). Реагент-кешеннің қорабы мен бактың конструкциясы қондырғыны ... ... ... ... ... ... ... байланыспауына мүмкіндік береді. Жылу желісіне реагентті мөлшерлеп минималды беру ... да, ... ... қамту жүйесін де толық қауіпсіз етеді.МикроклиматТемпература нормасы +240С аспауы тиіс, ылғалдылық 75 %, ауа қозғалысының  ... ... жылу ... үшін табиғи қосылатын желдеткіш қолданылады.Құрамында зиянды заттар жоқ.Қазандықта сәйкес микроклимат блуы ... ... және ... ... ... ... ... Жоғарыда температураның ауытқуы 30С артық емес.* Температураның көлденең төмендеуі мен өзгеруі ... 50С ... ... ... жыл ... суық және ... ... СанПин 2.24.548-96 бойынша анықталады:* оператор бөлмесіндегі жұмыс үшін энергия шығынының деңгейі бойынша  категория 175-232 Вт, IIа.* ... ... -  ... ... ... ... 17-18,9 оС; оптималды көлемнен жоғары болғанда 21,1-23,3 оС;* беттің температурасы 16-24 оС.ЖарықҚазандықта орындалатын жұмыстың көру ... ... IV ... жатады.  Табиғи жарықтың нормативті коэфициенті СН және П 23-05-95 ... 1,5%  ... ... пен еңбек гигиенасы шарттары бойынша өнеркәсіптік және бас қа да ғимараттарда табиғи жарық пайдаланылуы керек. Жасанды ... ... ... НСП 11 ... қызу ... ... көмегімен жоспарланған. Оператор бөлмесінде қызу лампалы шаммен жарық беріледі, өйткені газразрядтық шаммен дисплеймен  жұмыс істеуге болмайды (көзге салмақ ... ... ... ... реттелген деңгейіндегі), апаттық (уақытша жұмыс істеуге қажетті көруді қамтамасыз ететін ... және ... ... ... Жарық желісі үш сымды үш мәрте тұйықталған қорғаныс сымынан жасалған.СНиП 3.05.06-85 талаптарына сәйкес ... ...  [11] \ 75 лк ... мен дірілден сақтауҚазандықта шулы және дірілмен жұмыс істейтін көптеегн құралдар бар. Ондай құралдарға: сорғылар, желдеткіш, жанарғы т.б. ...  Шуды ... мен оның ... ... бойынша келесі іс-шаралар қарастырылған:а) құрастырушылық.Басқару қорғаны қабырғасы мен жабын дыбыс өткізбейтін арнайы бөлімдерге шығарылады.Бұл ғимараттың аэрациясын, дыбыс ... ... ... ... әсер ... ... мүмкіндік береді.б) технологиялық.* негізгі техникалық құралдар жеке ғимаратта орналасқан топтық басқару қалқандарымен басқарылады;* негізгі және көмекші құралдар жұмыс барысында 80 дБ  ... шу ... ГОСТ ... ... ... [9];* қатты амартизаторларда дірілдейтін агрегаттарды орнату;* дірілді тоқтату үшін ... көп ... ... ... орны жеке ... ғимаратта орнаасқан.Аспаптар көрінетін және қолжетімді жерде болуы тиіс.Аспаптар мен жазулардың өлшемі ГОСТ 12.2.049-80 [16] бегіленген ... ... ... ... және түс ... ... ... істегенде көзге салмақ түсірмеу үшін дисплей эргономикалық көзқараспен, оптиалды орнатылуы тиіс: дисплейдің жоғарғы жағы көз ... ... ара ...  65 см кем ... ... ... жылтылдау жиілігі  fмер >70 Гц болуы керек.Кабинете жұмыс орындары терезе ойығына перпендикуляр орналасуы тиіс, бұл қызу лампалы ... ... ... ... мен ... ... ... қорғау үшін жасалады.Төтенше жағдайларТөтенше жағдай деп белгілі бір аймақта, нысанда төтенше жағдайлар көзінің туындауы салдарынан адамдардың қызметі мен ... ... ... ... олардың өмірі мен денсаулығына қауіп төнетін, халықтың, халық шаруашылығы мен қоршаған ... ... ... ... ...  -  жарылу қауіпсіздігіЖылу энергиясы өндірісінің технологиялық үрдісінің өретну және жарылу қауіпті болғандықтан тек қазандықтың бұзылуы емес, сонымен ... ... ... қаза ... ... ... ... апаттық төтенше жағдайлар болуы мүмкін.Қазандықтағы боуы мүмкін апаттық жағдайлар:* табиғи газдың ағуы және жануы;* қазандықтың оттығында отын-шаңауа қоспасының атылуы;* өрт;* ... ... ... сыеу, бұзылу салдарынан болатын апаттар;* есептелмеген режимде пайдалану;* дайындау, ... ... ... ... ... ... автоматты реттеу мен қорғау жүйесінің бұзылуы;* кернеу мен ток жиілігінің шектен тыс ауытқуы;* қазандықты тоқтан ажырату;* қызмет көрсететін ... ... ;* ішкі және ... физикалық факторлардың әсері.Тұжырым: Оператордың жұмыс орны жеке тұрған ғимаратта және санитарлық нормаларға сәйкес болады.+ Кондициялау ... ... Жылу ... мен жылу ... ... ... ... нәтижесінде болады. Жылдың жазғы мезгілінде сыртқы қоршаған конструкция арқылы жылу келуін есептеу тәулі бойы сыртқы ауа ... ... және күн ... қоршаудың сыртқы бетіндегі жылу ағысыныңкөп ауытқуына байланысты қиындық тудырады. Жылу алмасуға қоршауыдң массивтілігі әсер етеді, соның арқасында олардың ішкі ... ... ... ... ... ... үшін сыртқы температураның есебі (tНрасч) ең ыстық айдың сағат 13 тегі ... ... ... ... Ішкі (tВрасч) технологиялық талаптар мен жайлы жағдайдан алынады.Ғимаратқа жылу келесі жолдармен ... ауа мен ... ... ... әр ... және күн ... Q1 ... жылу мына формуламен есептеледі :Qогр=k*F*(tНрасч-tВрасч),Вт	(5.3.1)мұндағы F- ғимараттың аумағы, м2;k  -  жылу беру ... Вт/ ... = +29,7 °С  -  жылы ... ең  ... ... ... температурасы;tBpacч=+20 °С  -  ішкі ауаның температурасы.Оның ішіндегі кеңсе техниксынан шығатын жылу Q2.Құралдардан шығатын жылу ең алдымен пайдалану ... мен ... ... ... ... ... олар пайдаланылатын қуаттан көлемінде алынады 30%.Кеңсе құралдарының жылу ... ...  -  ... Вт;* ... ...  -  ... Вт; Тұрмыстық техникадан шығатын жылу.* қыздырғыш беті бар кофе қайнатқыш -  300 Вт;* электр ...  -  ... Вт;* ...  -  900  -  2500 Вт;- ...  -  1100...1250 Вт;* тоңазытқыш  -  150 Вт* теледидар  -  55 Вт.Ғимараттағы адамдардан бөлінетін жылу ... ... ... жылу мына ... есептеледі.Q3 = q *  n  ВтМұндағы q  -  бір ... ... ... жылу ... Вт; n  -  ... ... саны.Адамдардан ғимаратқа айқын жылу (ауа мен ғимарат бетінің сәулелі ... жылу ... ... және ... жылу (сыртқа шығатын ауаның ылғалы мен терінің бетінің булануынан ...  ... ... жылу ... және ... ... ... тең. Адамдардан шығатын жылу жасалатын жұмыстың ауырлығына; қоршаған ауаның ылғалдылығы мен температурасына, оның қозғалғыштығына, ... ... ... тұру ... ... эылу ... ... байланысты. Адамның жылуы және оның жылуды реттеу қабілеті оның жынысы мен жасына байланысты. Ересек адамдардан бөлінетін жылу мен ... ... 3.1 ... ... ... 3.1  -  ... ... бөлінетін жылу мен ылғалдың мөлшері (ерлер) КөрсеткішБөлме ... оС бір ... ... жылу ... ... және ылғал mч, г/(ч*чел),  101520253035Тыныш болғандаНақты жылу qч.я14012090604010Толық qч.п165145120959595Ылғал mч3030405075115Жеңіл жұмыста qч.я1501209965405qч.п180160151145145145mч405575115150200Орташа ... ... 12 ... ... ... зияндылылықтың бөлінуі 0,5 коэфициент.* Әйелдер үшін зияндылылықтың бөлінуі 0,75 ... ... ... ... жылу ... ... Жылу келуQ1:Qогр=k*F*(tНрасч - tВрасч), ВтQогр =0.5*54*(29.7-20)=261.9Жылу келу Q2 және Q3:Оператор  бөлмесінде 10 ... және 3 адам бар. Бұл ... ... аға ... және ... .Q2=10*450=4500 Вт Q3=99*3=297 ВтЖылу келудің суммалық мөлшері келесі формуламен есептеледі Q = Q1+ Q2 + Q3, ... ... = (Q1+ Q2 + Q3) * 1,2 Вт   ... жылу ...  20% есептелмеген жылу ағысы қосылады Qобщ  =5058.9*1.2=6070,68 ВтАртық бөлінген ауаны араластыруға қажетті ағысты ауаның көлемі келесі формуламен есептеледі ... L  -  ... ... ... ... ...  - жылу ... Вт;γ  -  ғимаратқа берілетін ауа температурасына сәйкес температурадағы ауаның тығыздығы, кг/м3 ;tпр  - ... ... ... °С;tух  - ғимараттан шығатын ауаның температурасы, °С.4. ЭКОНОМИКАЛЫҚ БӨЛІМ4.1 ... МӨЗ ЖЭС ... ... электр және жылу энергиясының өзіндік құнының есебі ... ... ... ... жылу және ... энергиясына сұраныс та артады.Атырау МӨЗ ЖЭС модернизациялау ... МӨЗ ... ... ету ... ... мүмкіндік береді.Қазақстанда шағын және орта бизнестің дамуына байланысты электр және жылу ... ... да ... ... деп болжануда.Су ысыту қазандықтарын орнату:* ЖЭС нан электржинау сенімділігін арттыруға;* Атырау МӨЗ электрмен қамтамасыз етуді ... ... ... ... ... ... қуаты 100МВт құрайды.Бұдан АМӨЗ ЖЭС орнатылған жылу және электр қуатын максималды пайдалану өте маңызды екенін ... ... ЖЭС жылу және ... ... ... ... жобалық есебі келесі шығындар элементімен жасалады:+ техникалық мақсатқа жұмсалатын ... ... ... ... су;+ ... ... ... еңбекақы;+ өндірістік жұмыскерлердің еңбекақысынан әлеуметтік сақтандыру қорына аударым (жалақыға ... ... ... ... ... ... ... орындаға арналған бастапқы деректер: Электр энергиясын шығарудың жылдық көлемі:Эв=124 млн.кВтч;Жылу энергиясын ... ... ... Qв =560 ... ... отыны жану жылуы төмен Атырау газы Q р=5200ккал/кг;Отынның бағасы :Цт=16 ... ... ... ... ... /100 ...  Nу=100МВт- ЖЭС белгіленген электр қуаты; Станцияның жеке қажеттіліктеріне кететін электрэнергиясының шығыны Эсн =9% ; өз ... ... ... ... Qсн=1%1 квтч электроэнергиясын өндіруге кететін отынның меншікті шығыны :bэ= ... ... ... ...  Гкал жылу энериясын өндіруге кететін отынның меншікті шығыны:  bт= 230(кгут/Гкал)Электр және жылдық энергиясының жылдық сатылуын анықтау.Эот=Эв(1-Эсн)=124(1-0,09)=112,84 млн. ... = Qв ... ... мың.Гкал;Электр және жылу энергиясын өндіруге кеткен отынның жылдық шығыны.Вэ=Эв*bэ=	124* 249 /1000 = 30,88  тыс. ... ... ... көлемін табиғи отынға ауыстырамыз, себебі отынды тасымалдау мен ... ... ... ... отын ... жүзеге асырылады. Ол үшін ауысу коэфициентін Кп табамыз:pКп= Qy  / Qн =7000/ 5200  = 1,34  ;Вт= Qв* bт=560* ... ... ... ... ... ... ...  30,88+128,80	=  159,68 тыс.тут;Вг=Ву*Кп=  159,68*870	=  138,9216 млн тм3Отынға кететін шығын:Ит=Вг*Цт=  138,9216*16 =2 222,690 теңгеОтынды ... ... ... ... : bэ ∙ 100%=123:249 *100%=49,40  %Бөлгіш 1  кВтч  электр энергиясын алу үшін 123 гут ... ... ... ... 230 ... %Бөлгіш 1 Гкал жылу энергиясын алу үшін 143 кгут ... ... ... ... ... пайдалы әрекетінің коэффициенті:Зв=Эв*1,2=  124*1,2 =148,8млн. теңге0,86-электрэнергиясын ... ... ... ... шығынның есебі.Жылу электрстанциясында негізгі су пайдаланушылар бу турбинасының конденсаторлары болып табылады. Олардан басқа электрстанцияларда  ... жылу ... ... бар, ... ... су ... генераторлардың ауа суытқыш және газ суытқыштары, қоректік электрсорғыарының және генератор қоздырғыштарының ауа суытқышы, механизмдердің майлау жүйелерінің май суытқыштары.Сонымен қатар ... бұл ... ... ... су шаруашылық жүйесінен пайдаланылатын су үшін бюджетке төленетін қаржы есептеледі, қазандықтың астынан шығарылатын шлак пен ... ... күл ... ... ... ... Бұл ... су шығыны отынның түріне, оны жағу әдісіне, күл мен ... ... ... ... Суға ... ... ...  1,2  -  1,5тенге/кВтч.Жалақыға кететін шығын.ЖЭС жұмыс істейтін қызметкерлердің жалақысына кететін шығынды анықтау үшін ... ... білу ... ... ... саны станцияның белгіленген 1 МВт электр қуатына ... адам ... ... штат ... байланысты.Nу=100  МВт.Егер станцияның белгіленген қуаты 500 МВт кем болса, біздің жағдайда бұл 100 МВт онда то ... ... (Кш) ... ...  ... саны белгіленген қуат пен штаттық коэфициенттің көбейтіндісімен анықталады.ЧП=Кш*Nу=1,7*100 = 170 адам.Жалақының суммалық қорын анықтау.Жалақының суммалық қоры келесі формуламен ... ... млн. ...  -  ... ... оған ... жалақысы, атқарылған уақыттың ақысы,сыйлықақы,  мереке күндерінің ақысы, және т.б. жатады. Изпд  -  ... ... ... ... ... ...  -  жалақыға есептелетін төлем, оған салық зейнетақы есептеулер жатады.Орташа ... бір ... ... 950 мың. теңгеден келеді, осыдан:Изпо=(ЧП* 1000)/1000 =(1000*170)/1000 =  170,0 млн. ... ... ... ... 15% ... алынады:Изпд=Изпо*0,08=170,0*0,08  =13,6 млн. теңге.Жалақыға есептелген төлем негізгі және қосымша ... ... 21, % ... млн. ... ... ... ...  170,0+13,6+38,6= 222,16 млн. теңге.Амортизациялық аударымдардың есебі  ЖЭС те амортизациялық ... не үшін ... ... ... ... физикалық және моральдық тозуын ақшалай өтеуді анықтау үшін қажет, соның ... ... ... ... мен ... ... ... Олар сомалық қаржы бөлу үлесін құрайды. Құралдардың әр бір түріне құралдың қызмет ... ... мен ... ... ... қордың міндетіне байланысты.Негізгі өндірістік қордың бағасын анықтау үшін Куд деген меншікті қаржы салымы бар.  Меншікті ... ... ... ... ... өсуінің бірлігіне немесе өндірістік қуаттың бірлігіне келетін бөлінетін қаржының ... ... ... ... . ... станция үшін Куд=2100$/кВт. Доллардың бағамы 185 теңгені құрайды.Станцияға қаржы бөлу:К=Куд*Nу=(2100*185*100*1000)/1000000=  3885 млн. тенге.Қаржы бөлуді анықтау кезінде құралдың тозу пайызын ... ... ... 0,03* 3885  = 1165,5 млн. ... ... жүргізуге кететін шығын.Өндірістік құралдарға ағымдағы жөндеу жүргізуге кететін шығынға құраларды жұмыс істген күйінде сақтау мен техникалық ... ... ... ... (сүрту және майлағыш материал ):Ирем = 0,09 * Иао=0,09* 116,55 =104,90 млн. теңге.Шығарулардың ... ... ... ...  ... істегенде шығаруларға кететін шығын аз болады және оны 30 теңге көлемінде есептеуге болады:Ивыб = 30 * ... = 4,17 мил. ... ... және ... шығындардың есебі Бұл құрайтындар қызмт көрсету мен цехтерді басқаруға, мақсатты шығындарға әкімшілік-басқару, жалпыөндірістік аударымдардың ... ...  =  ...  +  Изп  +  ... және жылу ... ... ... шығынды кестеде көрсетейік Құрайтын шығынИ млн.тенгеИэ энергияИт жылуОтын  Ит2222,69429,791792,90Су  Ив148,828,77120,03Жалақы қоры  Изп222,1642,96179,20Амортизациялық аударым Иао1165,5225,37940,13Жөндеу  ... ...  ... ...  ... ... және жылу энергиясын шығарудың өзіндік бағасын келесі формуламен ... ... ... өзіндік бағасы  Sт=(Ит+Ив+Изп+Иао+Ир+Иоб+Ивыб)/Qот= 3702,67/554*1000=6678,70 теңге/Гкал;4.2  Атырау МӨЗ ЖЭС жаңартудан кейінгі электр және жылу ... ... ... ... К=Куд*Nу=(1000*185*150*1000+2100*185*35)/1000000= 55500 млн. теңге.Амортизациялық бөлу:Иао=0,03*К= 0,03*55500 = 1665,0 млн. ... ... ... ... ... құралдарға ағымдағы жөндеу жүргізумен қатар, бұл құрайтынға құралдарды жұмыс істеп тұрған күйде сақта умен техникалық байқауға кететін шығындар жатады (сүртетін және ... ... = 0,09 * ... 1665 =  149,85 млн. ... ... ... табиғи газбен  жұмыс істегенде шығаруларға кететін шығын аз болады және оны 30 теңге көлемінде есептеуге болады:Ивыб = 30 * Вг= ... 4,64 млн. ... ... және ... шығындардың есебі Бұл құрайтындар қызмт көрсету мен цехтерді басқаруға, мақсатты шығындарға әкімшілік-басқару, жалпыөндірістік аударымдардың ... ... = 0,2 * (Иао. + Изп + ... ... 894,22 ... және жылу ... өндіруге кеткен шығындард кестемен көрсетейік.Құрайтын шығынИ млн.тенгеИэ энергияИт жылуотын Ит2472,89519,911952,98Су Ив18037,84142,16Еңбекақы қоры  ... бөлу ...  ... ...  ... ...  Ивыб4,640,973,66Барлық шығын5699,831198,364501,47Электр және жылу энергиясының өзіндік бағасын келесі ... ... ... ... ... ... энергии определяетсяSт=(Ит+Ив+Изп+Иао+Ир+Иоб+Ивыб)/Qот=4501,47/604*1000=7454 тенге/Гкал;Бірінші бөлімде жылу және электр энергиясын босатудың өзіндік бағасын есептеуде Атырау МӨЗ ЖЭС ... ... ... ... ... ... Бұл өзіндік бағаларды табу үшін ЖЭС экономикалық есебін ... ... ол үшін  ... ... ... МӨЗ ЖЭС ... және жылу энергиясын шығарудың өзіндік бағасын анықтау бойынша есеп жүргізу жолымен энергетика саласының экономикасы облысында теориялық және ... ... ... ... Атырау МӨЗ ЖЭС көрсеткіштері көтерілгеннен кейінгі жылу және электр энергиясының өзіндік бағасын ... үшін ... есеп ... ... ... дейінгі және кейінгі өзіндік бағасын салыстырдым.  Кейінгі өзіндік бағсы Sэ=7,87 ... және Sт =6678,70 ... ... ... ... өзіндік бағасы Sэ=8,78 теңге/кВтч және Sт=7454 тенге/Гкал. Қайнау қабаты бар ... ... ... ЖЭС көрсеткіштері кеңейтілгеннен кейін жылу және электр энергиясының щығуының өзіндік бағасы артық ... ... ... ... алу ... ... ... синхронды дамуда. Қазіргі таңда ішкі сұранысы 20 млн.тонна, сомалық қуаты 18,5 млн. ... ... 3 МӨЗ бар. ... жұмыста Атырау Мұнайөңдеу Зауытында өнеркәсіпте пайдалануға арналған жылу және ... ... алу үшін ... ... қуат енгізу бағыты қарастырылды, бұл АМӨЗ артып отырған ... үшін аса ... ... ... ... ... ... көп мөлшерде шығуына байланысты жылдан жылға жылу және электр энергиясына сұраныс артқандықтан ... ... ... ... үш ... өңдейтін зауыттың техника-экономикалық көрсеткіштерінің салыстырмалы сараптамасы көрсетілді: Павлодар МӨЗ, Шымкент МӨЗ және АМӨЗ. Жұмыста жаңа ... ... ... әсіресе  жеткізетін газ қоспасымен және негізгі өндірістің өз екіншілік энергоресурсымен ... ... ... көп ... ... ... агрегаттарының 3 данасын орнату қажеттілігіне дәйектеме жасалды.Есептеу бөлімінде жанатын өнім мен ауаның көлемі, ауа энтальпиясының есебі, КПД және жылу ... мен ... ... ... ... ... қорғау аймағының, есебі, қазандықтың операторының еңбек жағдайының ... ... ... ... ... ... қорғау аймағының есебінің қорытындысы бойынша өнеркәсіптік өндіріске ... ... ... ... ... ... ... және кейінгі өзіндік бағасы есептелді Sэ=8,78  теңге/кВтч, Sт=7454 теңге/Гкал.ПАЙДАЛАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР ТІЗІМІ* Абрютина М.С., Грачев А.В. Анализ финансово  -  ... ... ... ... ... М.Б. ... ... безопасность, энергетическая эффективность и устойчивость развития энергетики. (состояние и перспективы) Аналитическое исследование. Алматы 2010.* Астахов В.П. ... ... ... фирмы и процедуры, связанные с банкротством. Москва: Издательство , 1996.  - 80с.* ... М.И., ... А.Д. ... экономического анализа: Учебник. Москва: Финансы и статистика, 1997.  -  416с.* Балабанов И.Т. ... ... и ... ... ... ... ... Л.Е. Теория экономического анализа, М. 2001.* Борисова Н.Г. Энергосбережение в теплоэнергетике и теплотехнике. ... ... ... В.В. ... ... С-П, 2001.* ... А.П. Основы современной энергетики. Ч.2. Современная электроэнергетика. Москва, 2005.* Быстрицкий Г.Ф. Общая энергетика (производство тепловой и электрической энергии). ... ... 2013.* ... Г.Ф. ... ... ... ... Москва 2007.* Далсвен Т.,Борисова Н.Г. Научно-технические проблемы теплоэнергетики и ... ... в ... ... в ... и ... ... Дмитриев А.Н. Энергосбережение в реконструируемых зданиях. Москва: 2008* Жандаулетова А.С., Бегимбетова Ф.Р. ... ... ... ... к ... раздела  в выпускных работах для всех специальностей. Бакалавриат.  -  Алматы: АИЭС, 2009.  -  34с.* ... В., ... А. ... ... в ... ... Москва 2005.* Кувшинов Ю.А. Энергосбережение в системе обеспечения ... ... ... ... В.Г Хрестоматия энергосбережения Кн.2. Москва: , 2005.* Лисиенко В.Г.  ... ... Кн.1. ... , 2005.* ... С.Г., Таранова Г.А.. Методические указания к выполнению лабораторных ... для ... всех форм ... ... 050717 − ... 050702 − Автоматизация и управление.− Алматы: АИЭС, 2007. −30с.;* Промышленная теплоэнергетика и теплотехника. ... ... ред. ... Москва:1983,1991,2004,2007.* Савицкая, Г.В. Анализ хозяйственной деятельности предприятий: ... ... Г.В. ... -2-е изд., ... доп. ... ИП ... 2002. - 498 с.: ил. * ... T.C., Мананбаева С.Е. Экология и устойчивое развитие. ... ... и ... к ... ... для ... всех специальностей  -  Алматы: АУЭС, 2010  -  26 с* ... И.В. ... ... ... ... И.В. Сергеев.  -  2-е изд. перераб. и доп. Москва: Финансы и ... 2000.  -  304 * ... Э.А. ... ... и энергоиспользование в промышленном технологическом производстве. Алматы,2007.* Смирнова Е. Местный бюджет  -  новый ... ... // ... ... № 02  -  2004.  -  с.2.2* ... Б.А. ... и эксплуатация оборудования газомазутных котельных. Москва, 2007.* Стражев В.И. Анализ хозяйственной деятельности в промышленности: ...  2-е изд.  -  МН.: ВШ, 1996. - 363с.* ... Е.С., ... Н.Н., ... В.Д., ... В.А. ... ... и управление нефтегазодобывающими предприятиями. Издательство  1987г.* Хакимжанов Т.Е. ... ... ... ... для ... ... 2006-264с.* Энергосбережение в теплоэнергетике и теплотехнология/под ред. А.В.Клименко. Москва: ,2011.ПРИЛОЖЕНИЕХарактеристики парового котла E-50-3,9-440 ГМНаименованиеМарка котлаНоминальная производительность, т/ч50Избыточное ... ... ... ... ... топливоМазутПриродный газТемпература, °С:горячего воздухауходящих газов207203178139Расчетный КПД брутто, %9293Теплонапряжение объема топки, кВт/м[3]292197Объем топочного пространства, м[3]144Количество горелок, шт.6Площадь поверхности ... ... ... ... ... м[2]воздухоподогревателя, м[2]16522165 3005211428Барабан (диаметр и толщина стен), мм1500x40Число ступеней испарения2Количество выносных циклонов, шт.2Диаметр и толщина стенок труб, ... ... ... х ... ... ... в осях колонн, м:ШиринаДлинаНаибольшая высота5,939,815,6  
        
      

Пән: Мұнай, Газ
Жұмыс түрі: Материал
Көлемі: 56 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 2 500 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Мұнай газ өңдеу саласын жоспарлау негізі33 бет
TRACE MODE®G жаңа буындағы жобалу технологиясы9 бет
Жаңажол мұнай газ кешенінің автоматтандырылуын жобалау25 бет
Қазақстан Республикасының өнеркәсібі мұнай-химия саласы28 бет
Мұнай және газ саласындағы терминологиялық өрістің ерекшелігі93 бет
Мұнай-газ саласындағы инвестициялық-инновациялық даму проблемалары110 бет
Қазақстан Республикасында мұнай газ кешенін мемлекеттік реттеу81 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь