Жергілікті салықтардың рөлі және жетілдіру жолдары

Кіріспе ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .. 5
1.ҚР салық жүйесіндегі жергілікті салықтардың қалыптасуының теориялық аспектілері
1.1 ҚР салық жүйесіндегі жергілікті салықтардың пайда болу тарихы ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...
7
1.2 Жергілікті салықтардың экономикалық мәні мен құрылымы ... ... .. 15
1.3 Жергілікті салықтарды қалыптастырудың шетел тәжірибесі ... ... ... 22
2 Рыноктық қатынастары жағдайында жергілікті бюджет кірістерін қалыптастырудағы жергілікті салықтардың экономикалық рөлін талдау
2.1 Жергілікті салықтардың бюджетке түсу механизмі және пайдалану ерекшеліктері ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..
30
2.2 Жергілікті бюджет кірістерін қалыптастыруда жергілікті салықтық түсімдердің рөліне экономикалық талдау ... ... ... ... ... ... ... ... ... 49

3 Жергілікті салықтардың қызмет етуі проблемалары мен оларды шешу және болашақта жетілдіру жолдары ... ... ... ... ... ..
Қорытынды ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .. 71
Пайдаланылған әдебиеттер тізімі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 73
Зерттеу тақырыбының көкейтестілігі. Рыноктық экономика жағдайында қандай мемлекеттің болмасын экономикалық құрылымын зерделеу оның қаржы жүйесін талдаудың қажеттілігінен туындайды. Мемлекеттің қаржы жүйесі саяси–экономикалық және әлеуметтік саланың қызметіне қажетті қаражаттарды жинақтайды. Қай уақытта да көп мәселенің шешілуі қаржыға кеп тірелетіні белгілі. Мемлекеттік қаржылар ұлттық табысты қайта бөлуде, қоғамдық ұдайы өндірісті дамытуда, өндіргіш күштерді жетілдіруге маңызды роль атқарады.
Қоғамдық өнімнің ақша формасындағы бір бөлігі – жергілікті қаржыны жергілікті басқару органдары өздеріне жүктелген міндеттеріне сәйкес жинайды, бөледі және пайдаланады. Жергілікті қаржының құрылымы мен бағыттарын жергілікті басқару органдары өздеріне жүктелген қызметтеріне сәйкес айқындайды.
Жергілікті бюджеттерде айрықша орынды салықтар алады. Олар жергілікті әкімшіліктер мен мәслихаттың көп қырлы қызметінің қаржы базасын толықтырушы болып табылады және аймақтық мәні бар экономикалық, әлеуметтік, мәдени және басқа да бағдарламалар мен шараларды қаржыландыруда елеулі рөл атқарады. Тәуелсіздік алғалы бергі он тоғыз жыл ішінде салық жүйесі дербес қызмет етіп келеді.
«Қазақстан-2030» Қазақстан Республикасы Президентінің халқына жолдауында экономикалық өсімнің нақты, тұрақты және өспелі үрдістерін жүзеге асыруда қаржы саясатының ролі атап көрсетілген. «Аймақтардың жарысы олардың әсіресе тым орталықтанған бюджет мәселесіндегі үлкен дербестігінде құрылуы тиіс . Біз халқымыздың ұзақ мерзімді басымдылықтарды қолдауға бағытталған бюджеттік реформаларды жүзеге асырамыз»,- деп көрсетілген [1].
Жоғарыда жазылғандар ҚР бюджет механизмінің қызмет етуіне және оны жетілдіру жолдарын іздеуге, мемлекеттің бюджет жүйесі дамуының жаңа кезеңдері жағдайларында Қазақстанның жергілікті салықтарды ролі мен жетілдіру жолдарының әдістері мен принциптерін талдауға бағытталған зерттеу тақырыбының өзектілігін растайды.
Диплом жұмысын жазудағы негізгі мақсат – жергілікті бюджеттің қалыптасуына жергілікті салықтардың рөліне экономикалық талдау жасай отырып, жүзеге асырылудың теориялық және практикалық тұрғыда зерттеу және оның жетілдіру жолдарына ұсыныстар беру.
Бұл мақсатқа қол жеткізуде келесі мәселелерді шешуді қажет етті:
- жергілікті салықтардың экономикалық мәні мен құрылымына, қызмет етуінің ұйымдық-құқықтық негіздеріне, салықтық түсімдерге сипаттама беру;
- жергілікті салықтарды қалыптастырудың шетел тәжірибесіне заңдылықтарының негіздеріне салыстырмалы талдау;

- Алматы облысының ///////Салық басқармасының мәліметтері негізінде ///////бюджеттерінің қалыптасуы негізінде жергілікті салықтың алатын орнын айқындау;
- жергілікті салықтардың даму сипатына баға беру және оны жетілдіру жолдарына ұсыныстар жасау.
1 «Қазақстан-2030» Қазақстан Республикасы Президентінің халқына Жолдауы. Алматы, 2001.
2 Қазақстан Республикасының Президенті Нұрсұлтан Назарбаевтің халыққа Жолдауы.-Астана. Елорда, 6 ақпан 2008ж
3 К.К. Ильясов, С. Құлпыбаев Қаржы. Алматы, 2005, 552 б.
4 ҚР Бюджет кодексі // Егемен Қазақстан, 2009.
5 С.Құлпыбаев, Ш.Баязитова Қаржы теориясы. Алматы: Мерей, 1999, 320б.
6 Елубаева Ж.М. Бюджетная система Республики Казахстан: теория, практика и направления развития. Алматы, 2004, 346 с.
7 Қызылорда облысы бюджетінің 2007 жылғы атқарылуы есебі туралы түсіндірме жазба.
8 Қызылорда облысы бюджетінің 2008 жылғы атқарылуы есебі туралы түсіндірме жазба.
9 Қызылорда облысы бюджетінің 2009 жылғы атқарылуы есебі туралы түсіндірме жазба.
10 Мукина Б. Местные бюджеты и механизм межбюджетных отношений: зарубежный опыт// Аль-Пари, №1, 2006, 118-124 с.
11 Бюджетные рычаги государственного регулирования экономики США // Экономика и управление в зарубежных странах. 2005, № 1, с.49-59
12 2007-2009 жылдарға арналған Қызылорда қаласының Орта мерзімдік саясаты. Қызылорда, 2007, 18 б.
13 Б.С.Өтебаев Мемлекеттік бюджет: Оқулық. Алматы: Экономика, 2006, 320б.
14 Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2009-2011 жылдарға арналған орта мерзімдік фискалдық саясаты. ҚР Үкіметінің 2009 жылдың 12 шілдедегі №660 Жарлығымен бекітілген.// htpp: www.minfin.kz
15 Малышева В.И. Эффективно планировать и управлять // Журнал «Қаржы-қаражат», 2004, № 8, с.56-59.
16 Родионова В.М. Финансы. Москва: Финансы и статистика, 1994, 648 с.
17 Общая теория финансов. Под ред. Дробозиной Л.Н. Москва: ЮНИТИ, 1997, 438 с.
18 Финансы. Денежное обращение. Кредит. Учебник для ВУЗов. Под ред. Дробозиной Л.Н. Москва: ЮНИТИ, 1997
19 Есимханов С.О. Местная бюджетная политика в условиях развития рыночных отношений (на примере Павлодарской области). Автореферат диссертации на соискание ученой степени к.э.н. Астана: Евразийский государственный университет им.Л.Н.Гумилева, 2001, 26 с.
20 Үмбеталиев А.Д., Керімбек Ғ.Д. «Салықтар және салық салу»: Оқулық. – Алматы: Экономика, 2006.
21 «Салық және бюджетке төленетін басқа да міндетті төлемдер» туралы ҚР-ң Салық Кодексі, - Алматы, 2010.
22 Құлпыбаев С., Ынтыкбаева С.Ж., Мельников В.Д «Қаржы негіздері» Жоғары оқу орындарына арналған оқулық. Алматы,2009ж
        
        Т. Рысқұлов атындағы Қазақ Экономикалық Университеті«Қаржы» факультеті«Қаржы» кафедрасы«Жергілікті  салықтардың рөлі және ...  ... » ... ... ... ... ЖҰМЫСОрындаған:                                                         ... курс ... ... ... ... доцентДипломдық  жұмыс  «Қаржы»  кафедрасы отырысының 20__ жылғы  «___» _______  №_______ хаттама шешімімен Мемлекеттік ... ...    ...  ... ... ... С.ЖАлматы, 2011Т.Рысқұлов  атындағы Қазақ Экономикалық Университеті«Қаржы» факультеті«Қаржы» кафедрасы«050509-Қаржы» ... ... ... жұмыс тақырыбы:«Жергілікті  салықтардың рөлі және жетілдіру  ...  «___» ... ... ... ... ... өткізу уақыты____________________________Алғашқы материалдар мен мәліметтер сипаттамасы:_______________________________________________________________________________________________________________________________________________________________Дипломдық жұмысты дайындауда жататын сұрақтар тізбесі:1. _____________________________________________________2. _____________________________________________________3. _____________________________________________________4. _____________________________________________________Ұсынылатын негізгі әдебиеттер:________________________________________________________________________________________________________________________________________Графиктік материалдардың (кестелердің, ... ... беру күні ... ...        ____________________________(аты жөні)    ... ... ... ...  ... ... ... Университеті«Қаржы» факультеті«Қаржы» кафедрасы«050509-Қаржы» мамандығы«Мақұлданған»                                          ... ...                                    ... ...                                   ...     э.ғ.д.,профессор__________________                                      ...      ...   қолы                                                      ... ...    тобы, «050509-Қаржы» мамандығы студентінің«Жергілікті  салықтардың рөлі және жетілдіру  жолдары» тақырыбына арналғандипломдық жұмысын жазудыңКҮНТІЗБЕЛІК ГРАФИГІ|№   ... ...                ... |Жетекшінің  ||    |                                  |            |           ...     ||    |                                  |            |           ...      ||    |                                  |            |           ...     ||1   |Дипломдық жұмысқа тапсырма беру   |            |           |            ||2   ... ... ...            |            |           |            ||    ... құрастырумен бірге |            |           |            ||    ... ... ... және |            |           |            ||    ...                             |            |           |            ||3   ... ... ...       |            |           |            ||    ... және оның  ...       |            |           |            ||    ... ...                |            |           |            ||4   ... ... ... бөлімін|            |           |            ||    ... және оны ... ...     |            |           |            ||5   ... ... ...     |            |           |            ||    ... өту ... орны    |            |           |            ||    ... жиналған практикалық      |            |           |            ||    ... бір ... ...  |            |           |            ||    ... мен ...                  |            |           |            ||6   ... ... ... бөлімін |            |           |            ||    ... және ... ...       |            |           |            ||7   ... ... ... ... |            |           |            ||    ... және ... ...         |            |           |            ||8   ... ... ... мен|            |           |            ||    ... ...             |            |           |            ||9   ... жұмысты ескертпелерге   |            |           |            ||    ... ... ... ... ...  |            |           |            ||    ... және оны кафедраға ғылыми  |            |           |            ||    ... ... ... ұсыну  |            |           |            ||10  ... ... ...       |            |           |            ||    ... ...                  |            |           |            ||11  ... жұмысты кафедра         |            |           |            ||    ... ... ...    |            |           |            ||    ... ... ... оппоненттің|            |           |            ||    ... алу үшін ... ...            |           |            ||    ... ... алу           |            |           |            ||12  ... ... мен ...   |            |           |            ||    ... ... ...       |            |           |            ||    ... ... ...    |            |           |            ... графикті беру күні  «____» ___________20__ж.Күнтізбелік графикті орындауға ...  ...    ...                     |     ||    |                                                               |     ||1.ҚР ... ... ... салықтардың  қалыптасуының         |     ... ...                                                |     ||1.1  ҚР ... ... ...   салықтардың пайда болу        |     ||тарихы...............................................................|7    ...                     |     ||1.2 ... ... ... мәні мен ...  |15   ||1.3 ... ...  қалыптастырудың шетел                     |22   ...                                                |     ||    |                                                               |     ||2 ... ... ... ... ... кірістерін       |30   ||қалыптастырудағы жергілікті салықтардың экономикалық рөлін талдау    |     ||2.1 ... ...   ...  түсу  механизмі  және         |     ...                                                            |30   ...     ...                                                       |     ||2.2 ... ... ... ... жергілікті  салықтық |49   ||түсімдердің рөліне экономикалық талдау                               |     ...                                  |     ||                                                                     |     ||3  ... ...   қызмет етуі проблемалары мен оларды шешу |     ...   ...   ...  ...          |62   ||    |                                                               |     ...                                                            |71   ...     ||.....................                                                |     ||   |                                                                 |     ... ...                                             |73   ...     ...  ...  ...   Рыноктық  экономика  жағдайындақандай мемлекеттің  болмасын  экономикалық  құрылымын  зерделеу  оның  ...  ...  ...  ...  ...   ...   ... және әлеуметтік саланың  қызметіне  қажетті  қаражаттардыжинақтайды. Қай ... да көп  ...  ...  ...  кеп  ... Мемлекеттік қаржылар ұлттық табысты қайта  бөлуде,  қоғамдық  ... ... ... ... ... ... роль ... өнімнің ақша формасындағы  бір  бөлігі  –  жергілікті  қаржыныжергілікті  басқару  органдары  ...   ...   ...   ...  бөледі  және  пайдаланады.  Жергілікті   ...   ...   ... ...  ...  ...  өздеріне  жүктелген  қызметтерінесәйкес айқындайды.Жергілікті бюджеттерде айрықша орынды салықтар ...  Олар  ... мен ... көп ... ... ... ...  толықтырушыболып табылады және аймақтық мәні бар экономикалық, әлеуметтік, мәдени  жәнебасқа да бағдарламалар мен шараларды  қаржыландыруда  ...  рөл  ... ... ... он ... жыл  ...  салық  жүйесі  дербес  қызмететіп келеді.«Қазақстан-2030»   Қазақстан   Республикасы    ...    ...  ...  ...  ...  ...  және  өспелі  үрдістерінжүзеге асыруда қаржы саясатының ролі атап көрсетілген.  «Аймақтардың  жарысыолардың әсіресе тым орталықтанған бюджет ...  ...  ... тиіс  .  Біз  ...  ұзақ  ...  ...  ... бюджеттік реформаларды жүзеге асырамыз»,- деп көрсетілген [1].Жоғарыда жазылғандар ҚР бюджет  механизмінің  қызмет  етуіне  және  ...  ...  ...  ...  ...  ...   ...   жаңакезеңдері жағдайларында  Қазақстанның    жергілікті   салықтарды  ролі   менжетілдіру  жолдарының   ...  мен  ...   ...   ... ... ... ...  жұмысын  жазудағы  негізгі  мақсат   –   жергілікті   ...  ...  ...   ...  ...  талдау   жасайотырып,  жүзеге  асырылудың  теориялық  және  ...  ...   ... оның  ... жолдарына  ұсыныстар беру.Бұл мақсатқа қол жеткізуде келесі мәселелерді шешуді қажет ... ... ...  экономикалық  мәні  мен  құрылымына,  қызмететуінің ұйымдық-құқықтық негіздеріне, салықтық түсімдерге  сипаттамаберу;-   ...   ...   ...    шетел    тәжірибесінезаңдылықтарының негіздеріне салыстырмалы талдау;- Алматы облысының ///////Салық  басқармасының  ...  ...   ...  ...  жергілікті    салықтыңалатын орнын айқындау;-  жергілікті салықтардың даму сипатына баға беру және  оны  ...  ... ... объектісі  –  Жаркент    бюджетінің  кірістеріндегі  жергіліктісалықтар жүйесі.Зерттеу  ... ...  ... ... ...   жергілікті  салықтардың экономикалық мазмұны мен құрылымы  ашылды.-    салықтардың жергілікті бюджеттегі ... рөлі ...  ...  ...  ...  ...  ...  салықтардыңрөлін жетілдіруге  ұсыныстар берілді.Зерттеудің пәні -  ... ...  ...   ...  ...   ...    ...   болатын    ұйымдық-экономикалық   қарымқатынасы.Диплом жұмысының  тақырыбы  бойынша  ...  ...  ... мен ... және ...  экономистердің  ғылыми  зерттеулерініңнәтижелері  зерттеудің  теориялық   негізін   ...   ...   ...  ...  мен   ...   ...   бюджет   саясатынқалыптастыру мен жүзеге асыруда пайдаланылатын теориялар,  концепциялар  менәдістемелер ... ... ... ... ...  заң  актілері,ҚР Президентінің жарлықтары, нормативтік актілер құрады.Зерттеу ҚР Экономика және  бюджеттік  жоспарлау  министрлігінің,  ...  ...  ...  ...   ...   Қызылордаоблыстық Салық басқармасының  жергілікті  салықтарды  жоспарлау  мен  атқарубойынша мәліметтері негізінде құрылған.Жұмыстың құрылымы. ... ... ... үш тараудан, қорытындыдан,12 суреттен, 8 кестеден тұрады. Оның құрылымы диплом  жұмысының   мақсатыменжәне міндеттерімен анықталады.1.ҚР  ...  ...  ...  ...   ...  ...  ҚР салық жүйесіндегі жергілікті   салықтардың пайда болу ...  ...  адам  ...  ...  ...   ... ... қалыптасты. В. Пушкарева салық салудың   ...  ... ... ... әрқайсысының өзiне тән ерекшелiктерi  мен  белгiлерiбар. 1-кезең ежелгi дүние  мен  орта  ...  ...  ...  ... ... ...  даму  кезеңi  дамымағандық  деңгейi  мен  кездейсоқсипатымен ерекшеленедi. Бұл кезеңде қалыптасу жағдайында  ...  ... ... ... болды. Салықтың  пайда  болуын  алғашқы  мемлекеттiкқұрылымдардың пайда болуымен сәйкестендiредi.Себебi-тауар өндiрiсiнiң, мемлекеттiк ... ... ...  ... ... натуралды түрге ие жүйесiз төлемдердi бiлдiредi.  Мемлекеттiкқұралдарды  ...  ...  ету  ...  ...  ...   пайдаболуына негiз болды. Қоластындағылар салықты  өнiммен,  әскер  ... Рим ... және ... бейбiтшiлiк кезде  салықтар  болмаған.Ал олардың пайда болуы әскери  ...  ...  ...  ...  ...  қатынастардың  дамуы,  бекiтуiмен  қатар  салықтар   бiрте-бiртеерекше  ...  ...  ие  бола  ...  ...  салықтар  мемлекеттiңақшалай  қажетiнiң  негiзгi  ...  көзi  ...  ...  ...  ... ... ...  түрде  қазiргi  салықтарды  ескертедi.  Нақтыайтқанда бұл квазисалықтар болды.Квазисалықтар  салыққа   ...   ...   ...   ...   ... ... ... бiрi  болып  Ежелгi  Римнiң  салық  жүйесiболып  табылады.  Рим  мемлекетiнiң  ...  ...  ...   ...  ...  iс-әрекеттердi  қаржыландыру  үшiн   қолданылды.   Римазаматтары табысына және жанұялық жағдайына ... ...  ...  ... ... ...  арнайы  тұлғалармен  жүргiзiледi.  Б.э.д.  4-3ғасырларда  салық  жүйесi  ...  ...   ...   және   ... ... пайда болу жағдайына алып келдi. Бiрақ бұл  кезеңдебiрыңғай  салық  жүйесi  болмады  не  ...  ...   ...   ... ... шара ...  атқаратын  iсiмен  байланыстырлды.  Әскердежеңiстерге үлесiн қосқан орталық  жерлердiң  ...  ...  ... ... ... ... ...  институттарының  дамуы  императорОктавиан салық реформаларын жүргiзуге  алып  келдi.  Нәтижесiнде  атрибуттаратты ... ... ... ... болды және  оның  алынуы  арнайы  құрылғанқаржылық мекемелердiң бақылауында ... ... ... ... ...  тек  ...  қызметті  ғана  емес,сонымен қатар техникалық реттеушi және  экономикалық  қатынастарды  реттеушiқызметiн атқарды. Жалпы салықтық төлемдердiң  саны  200-  ден  ...  ... ...  ...  ...  өзгертiлген  түрде  Ежелгi  дүниенiңжүйесiн ... ... салу  ...  ...  ...  ... ...  жолдары  бiздiң  күнiмiзге  дейiн  сақталғанын  айтып  кетуқажет.  ...  Рим    мен   ...   ...   ...   жүйелерiнсалыстыратын болсақ, онда бiрнеше салықтардың түрлерi ұқсас болып  табылады.16-17 ғасырларда Еуропада ... ... ... ... 17 ...  соңы  –18 ... ... салық салу жүйесiнiң дамуының 2- шi  кезеңi  басталды.  Бұлкезеңде өз құрамына тiкелей және жанама салықтарды енгiзетiн  ...  ... ... ... ... ... салынатын салық, акциз  және  жанбасына ... ... ... ... ...  демократиялық  процестердiңдамуы өз көрiнiсiн салықты еңгiзу туралы ... ...  ...  ...  еркiндiктiң  ұлы  партиясында  ...  тек  қана   ұлт   ... деп ... Францияда парламент бюджетпен салықтарды тек  1791жылдары ұлы Франция революциясынан  кейiн  бекiте  бастады.  Мемлекет  ...  ...  бiр  ...  ...  ...  ғылыми  теориясы  қалыптасабастады. Оның негiзiн салушы шотландық  экономист  және  философ  Адам  ... пен ... ...  ...  зерттеу»  атты  өзiнiң  еңбегiнде(1776 ж.) ... салу ... ... ... ... ...  бердi,мемлекеттiк қаржы жүйесiндегi олардың орнын көрсеттi . Жалпы көрнiсте  ... ... 3-шi ... өз ... 19 ... ... және салық  саныныңтөмендеуiмен, олардың алынуындағы құқыққа зор маңыз берiлетiнiмен ... ... ... ... салық салудың проблемалары, әдiстемелерiпайда  бола  бастады.  Экономикалық  мектептер  мен  ...   ...  ...  сұрақтарын  айналып   өтпедi.   19   ғасырдың   екiншiжартысында  ...  ...  ...  ...  тәжiрибеде  қолдануғақадам жасады. В. Пушкарева айтқандай  қаржылық  ...  ...  ...  ...   ...  олар  1-  шi  Дүние  жүзiлiк  соғыстан   ... ... ...  ғылыми  принциптерiмен  негiзделдi.  Осы  уақыттақазiргi салық жүйелердiң құрылымы қалыптасты. ...  ...  ...  ... жеке ... салығы алғашқы орынға ие бола бастады.Бiрақ әлi күнге дейiн  адамзат  идеалды  ...  ...  таба  ... ... күнi ... ... көптеген салықтық  сұрақтарға  жауап  ... ал  ...  ...  ...  ...  ...  реформалары  салықсалудың  бекiтiлген,  әдiлеттi  болуының  дәлелi  болып  ...  ... ... ... ... ... дамып, көптеген  жылдарды  алды.Қазақстан  Республикасының  салық  ...  ...  ұзақ  ... жоқ және ... едi, ... ... Республикасы  1  кезең  iшiндеқанағаттанарлық және салық  салу  ...  өте  ...  Бұл  ...  жетубiрнеше  кезеңнен  тұрды.  ...  ...  ...  да   ...   ...   ...    салық    жүйесiн    құрайды.    ...  ...  ...  ...  ...   ...   бөлугеболады:1. 1994-1995 жылдар 1-шi этап2. 1996-1998 жылдар 2-шi жаңа ... ... ... этапта 1994-1995 жылдарды салық жүйесiне базалық  негiз  құрайтынсалық кодексiнiң өңделiп, iске қосылуы жүрдi. 1995 жылдың сәуiр айында  ... ... ... ... ... ...  жағдай  күрделiболды. Кәсiпорын өндiрiсiнiң көпшiлiгi мүлдем жұмыс  iстемейдi,  ал  60%  ... ... ... тұрды. Тiзiмде 12 iрi кәсiпорын  банкрот  кауiпiндеболды. Елде қанша ... бар ... ... ... ...  43  түрi  бардесе (сонық ... 16 түрi – ... 10 түрi – ... ...  ... ... ... екiншiлерi 47 салық түрi бар дедi  ...  ... ... 8 түрi).  Үкiмет жаңа салық кодексiн қабылдауда  алдыментөмендегiлердi мақсат етiп қойды: - қайшылықтарды жеңiлдету, жою;- Қазақстан ... ... ... ... ... ... ...  ал  азаматтардың  табысынан  салықты  40%-  ... ... ... ...  ...  ...  Ең  маңыздысы  -  жаңатиiмсiз салық түрлерiн енгiзбеу. Қазақстан  Республикасының  Үкiметi,  ...  ...  ...  ...  ...  ...  ... кодекс бойынша жаңа бiрнеше  баламалы  жобалар  өңделдi.  Өңдеушiлер,ғалымдар пiкiрi бойынша   үкiметтiк  ...  ...  ... ... ... ... қарапайымдылығы;- салық ставкiлерiнiң сәйкестiгi.Салық   салудың   прогрессивтi-регрессивтi  ... ... ... ... ... 1995 ...  1  ...  бастапҚазақстан Республикасында  жаңа  салық  кодексi  ...  ...  Бұл  ...  ...  ...  ...  мүдделерiне   сай   келедi,нарықтық қатынастарында экономикаға бейiмделуге мүмкiндiк бередi.Салық    қатынастардың  жаңа  ...    iске  ...   ... ... ... ... ... бетi болып табылады.  ҚазақстанРеспубликасының мемлекеттiк салық  қызметi  1991  жылы  ...  Бұл  ... ... ... бақылауда болашақта жетiлдiру  мақсатында  құрылды.1995  жыл  1-шi  ...  ...  ...  жыл  болды,   ҚазақстанРеспубликасының  салық  жүйесiнiң  реформалауының,  жобалар  өткiзудiң  жылыболды. 1995 жыл ...  ...   ...   жылы   ...  ...  ... ұшырады.Салық салудағы өзгерiстер  экономикалық  жағдайына  байланысты  болды.1995 жылдық қаңтарында барлық  салық  және  ...  ...  ... 4,8 млрд  ...  өстi.  ...  1  ...  ...  салық  базасынкеңейтуге, стратегияны  және  тактиканы  ...  ...  ...  Салықкодексiнiң  механизмiн  жүзеге  асыру  iске  ...  ...   ...   ...  енуi  ...  ...  мүмкiн.  Сондықтан  1996   жылдыңбасында салық қызметi Президент жарлығының 4  ...  ...  ... ... ... ... дамуына бағытталған 10 құрал  әзiрлендi,  жылдықжиынтық табысқа түсiнiк  пайда  ...  ...  ...  ... ... ... ... кәсiпорындар, қаржы және  агрономмамандары  тұрақты  iс-әрекет   жасауға   мүмкiндiк   алды:   ...  ...  ...   ...   созуға   рұқсат   етiлдi.   Салықұйымдарының ... ... бұл ... салу ... ...  байланыстыинвестицияларды  экономикалық  зоналарға  бағыттау,  оларды  құру,  кеңейту.Мысалы: өз iс-әрекетiн сондай территорияда  жүзеге  ...  ...  ... жеңiлдетiлген ставкасы 20%  қолданылады.  1996  жылы  2  рет  салықсалуды ... ... ТМД ... 2  ...  ...  ...  ... жалғастырылды.Мемлекеттік салық салу саясаты -  салық  саласындағы  шаралар  жүйесінқоғамның оның нақтылы кезеңіндегі  ...  ...  ...  менміндеттеріне  қарай  әзірленген  экономикалық  саясатқа  сәйкес   жүргізеді.Нарықтық экономиканың қалыптасу кезеңінде ...  ...  ...  бағытынемесе салық саясатының басты мақсаты - салық жүйесін құру және оның  тиімдіқызмет етуіне мүмкіншілік ... ... ... іске ... жүйесі - өзінің құрамы жағынан бірнеше  компоненттерден  тұратынкүрделі  модель.  ...  ...  ...  құрамы  мынадай :   қаржықатынастары және осы қатынасты анықтайтын салықтар;  салық  механизмі,  ... салу ... мен ... нұсқаулар мен әдістемелік  құжаттар;  салықсалуды басқару және салық қызметі  органдары.  Салық  ...  ...  ... нұсқаулар  мен  әдістемелік  құжаттар,  салық  ...  ... ... ... ... және  ...  салық  механизміне  жатады.Салық жүйесінің жақсыда, тиімді  қызмет  істеуіне  салық  салу  ... ... өте зор. Енді осы  ...  ...  ...  мен  ...  салумеханизміне  кеңірек  тоқталайық.  Қандай  да  бір  механизмінің   құрамындабірнеше ... және ... ... Салық салу механизмі де сол  сияқтыбелгілі бір салық элементтерінен құралады[3].Салықтар негізгі мынадай қызметтері (функциялары) бар:• реттеушілік;• фискалдық;• қайта ...   ...   ...   функциялармен   қатар   салықтардыңынталандыру, ... ... атап ... ... ... ...  –салықтың ең негізгі қызметі. Осы қызмет арқылы салықтар ел экономикасына  өзықпалын  тигізеді,  яғни  ...  ...  ...   ...   ...  ең  басты  мақсаты  -  өндірістің  дамуына   ықпал   ету.   ... салу ... ...  ...  ...  болып  саналады.Жоғарыда  көрсетілген  ...  ...  ...  тек  қана  ... ... қана ... ... қатар ақша және баға саясаты,  шетелдікинвесторларды ынталандыру, шағын және кіші кәсіпкерлікті  ...  ... ... ... ... ... тетіктері тиімді қызмет атқару  үшін,олардың басқа да экономикалық  ...  ...  ...  ...  ... ... ... ставкалары мен салық  жеңілдіктерінің  алатын  ... ... ... ... шектен тыс жоғары  қойылған  ставкаларкәсіпкерлердің ынтасын төмендетіп, өндірістің ...  және  ...   ...   азайуына   әкеліп   соқтырады.   Осы    сияқты    ... де ... жағы және бар. ...  ...  тарихынан  салықставкалары жөнінде мынаны байқауға ... егер ... ... мөлшері салық төлеуші  табысының  50  процентіненасып кетсе, онда ол өндірістің ... ... ... егер ... ... ... ... табысының 45-50  проценті  аралығындаболса, онда жай, ұдайы өндіріске әкеледі;3. егер салық мөлшері, салық төлеуші табысының 35-40 ... ... ... онда ... ... ... ... [4].Салықтардың екінші қызметі – фискалдық немесе бюджеттік  қызметі.  Бұлқызметі (функциясы)  ...  ...  ...  ...  ...  ... ... міндеті артады. Себебі, салықтар мемлекеттік  бюджеттіңкірісін топтастыра отырып, әлеуметтік, әскери  –  ...  тағы  ...  ... іске ... ... етеді.  Қайта  бөлу  қызметі  ...  ... ... бір бөлшегі мемлекет пайдасына  өтеді.  Бұл  қызметтіңіс - әрекетінің көлемі ішкі ... ...  ...  ...  үлес  ...   анықтайды.   Соңғы   жылдардағы   ...   ...    ...  ішкі  ...  салықтардың  үлес  салмағы  40   ...  ...  ...  Бұл  экономикасы  дамыған  басқа  елдерден  әлдеқайдажоғары. Еліміздегі мемлекет мүддесі үшін  ...  ...  ... ... осы. Мемлекет  мына  жоғарыда  көрсетілген  салықтардың  қызметін(функциясын)  пайдалана  отырып  ...  ...   ...   ...   ... қызмет ету жолдарын  белгілейді,  жалпы  экономикалық  саясаттынегізге  ала  отырып  салық  ...  ...  ...   ... ... мазмұны олар қарайтын функциаларда толық ашыла  түседі.Қазіргі кезде салықтар фискалдық, ... және ...  бөлу  ...  ... ...  орындайды.  Олардың  әр  қайсысы  –  осы  ...  ...  ... ... ... білдіреді.  Фискалдық  функция  барлықмемлекеттерге  тән   ...   ...   Оның   ...   ...   ... ... өзі  салықтардың  қоғамдық  міндеттерін  арттыра  түседі.Өйткені  ...   ...   ...   ...   ...   ... әлеуметтік – мәдени шараларды жүзеге асыруды қамтамасыз етеді.Салықтардың реттеуші  функциясы  мемлекеттің  экономикалық  қызметініңұлғаюымен  ...  ...  ...  Ол   ...   ...   дамуынақабылдаған  бағдарламаларға  сәйкес  ықпал  етеді.  Бұл  кезде   салықтардыңнысандарын таңдау ...  алу  ...  ...  ...  ...   Бұл   ...   ...   ұдайы   өндірістіңқұрылымына, қордалану мен тұтыну ауқымына ықпал етеді.Қайта бөлу ... ... ...  ...  ...  бір  бөлігімемлекет қарамағына өтеді. Бұл функцияның іс-әрекетінің  ...  ішкі  ...  ...  ...   ...   ...   анықталады.   Соңғы   жылдарыҚазақстанда ішкі жалпы өнімдегі салықтар үлесінің төмендеу тенденциясы  ...  ...  Егер  1997  жылы  ішкі  ...  өнімдегі  олардың  үлесі   19,7%болса,1998 жылы ол ... ... жылы - 22,2% ...  ... ... – 29 %, ... – 33,3%).  ...  салу  объектілерін  есепкеалу және оларды бағалау тәсілдеріне қарай салық алудың  мынадай  төрт  әдісіқолданылады: ... ... ... декларациясы бойынша, табысты  алукөзінен ұстап қалу, патенттік негізде.Салық салу элементтері мыналар: Субъект,  объект,  ...  ...  ... ... ... ... ... оклады, салық жеңілдіктері, салық  төлеумерзімі мен тәртібі, салық төлеушінің және салық қызметі  органдарының  құқымен міндеттері, салықтың ... ... ... ... ... Салық субъектісі (салық төлеуші) дегеніміз – заң бойынша  салық  төлеуміндеті жүктелген жеке және ... ... ... ......  ...  ...  ету  түрі,  қызмет  көрсету,ақшаменжасалатын операциялар, мүлікті басқаға  беру,  табиғи  қорларды  пайдалану,қосылған құн, ... және ... ... көзі – ... ... ... ... ставкасы немесе  өлшем бірлігінен алынатын салық мөлшері.• ... ... ... ... ...  Тұрақты  ставкалар  салық  объектісінен  түсетін  ...  ... ... ... ... соммамен тағайындалады.• Проценттік ставкалар үш түрге бөлінеді: үдемелі немесе прогрессивті;Регрессивті  және   ...   ...   ...   прогрессивтікставкалар салық салынатын табыстың өсуіне сәйкес ұдайы үдеп,  өсіп  отырады.Регрессивтік ставкалар,  керісінше,  ...  ...  ...  ... ... отырады. Пропорционалдық ставкалар  салық  салу  объектісініңмөлшеріне ... ... бір ... ...  [4].• Салық  оклады  –  салық  төлеушінің  белгілі  бір  салық  ... ... ... ... ... ... сәйкес салық төлеушіні біртіндепнемесе  салық  төлеуден  ...   ...   ...   ...   ...  ...  салынбайтын  минимум,   шегерістер,   салық   ставкасынтөмендету, салық ... ... ... ... ... ... мерзімі – салық төленетін уақыт.• Салық төлеу тәртібі –  белгіленген      ...    ...    ... ... ... ... төлеу  керек  екенін,  яғни  төлеу  кезіндебелгілі бір дәйектілікті белгілейді.• Салық қызметінің ... ... ... ...  заңдарының орындалуын қамтамасыз ету, оның тиімділігін зерделеу;  -заңдардың, салық салу  мәселелері  ...  ...  ...  ...  жобаларын  әзірлеуге  қатысу;  -  салық   төлеушілерге   олардыңқұқықтары мен міндеттерін ... ... ... мен салық салу  жөніндегінормативті  актілердегі  өзгерістер  туралы   салық   ...   ...  ...  ...  ...   өз   ...   мынадай   міндеттердіатқарулары тиіс:1. уақытылы салық инспекциясына тіркеліп, тіркеу нөмірін алуға;2. мемлекеттік салық комитетінің актілеріне  ...  есеп  ... осы есеп ... бес жыл бойы ... белгіленген мерзімде салық декларациясын тапсыру;4.  атқарылған  жұмыс  ...  ...  ...  үшін  ...  ... ... төлеуші салық  қызметінің  талабы  бойынша  атқарушығатөленген соммалар туралы ақпарат беруге;5. салық заңдарын, салық  төлеу  ...  ...  ...  ...  ...  міндетті.1.2 Жергілікті салықтардың экономикалық мәні мен құрылымыСалықтар мемлекеттің өмір сүруінің негізі  ...  ...  ...  ...  ...  ...  ...  натуралдық  формада  тұрақты  түрдетөлейтін  жарналары  қажет  болады.  Адамзаттың  даму   ...   ...  мен  ...  ...  ...  мен  ...   ... өзгерістерге ұшырап отырды.Салықтар баршаға  белгілі көптеген ғасырлар бойы қоғамның  экономикалықбазалық құрамы және мемлекеттің  ...  ...  ...  ... ретінде қолданылып келеді.Салықтар  мемлекеттік  бюджеттің  басты  кіріс  көзі  ...   ...  ...  ...  ...  қамтамасыз  ету,  субъектілерменжергілікті   өзін-өзі   ...   ...   ...   ...    ... атқаратын қоғамдық  қайта құрудың жаңа құралы болып табылады.Қоғамның даму ... ...  ...  ... рөлі күн ... ... жаңа нысанға  айнала  отырып,  артып  келеді.Бұл   әсіресе   нарықтық   ...   ...   ...   ... өрлеу кезеңдеріне тән  нәрсе,  өйткені  салық  салу  жекелегентұлғалардан  ...  ...  ...  ...  оның  ...  ... ... әсер ете алатын  бірден  бір  макроэкономикалық  құралболып  ...  ...  да  ...   ...   ...   қарым   –қатынастардың  ұлғаюына  байланысты  ...  ...  ...  бір   жекелегенелдердің ішкі жұмысы болудан қалды.  Осылайша,  салық  салудың  бір  ...  ...  ...  ...  ...  ...  оның  ... кезде салықтардың атқаратын рөлінің жан-жақты  қанат  жаюына  жағдайжасап отыр.Салықтар  мемлекет  үшін   маңызды   ...   ...   ... ... ... қалыптастырумен байланысты қаржы  қатынастарыныңбір бөлігі. Өндірістік қатынастардың бір бөлігі ретінде  салық  экономикалықнегізге ... ... ... қажеттілік немесе қоғам  дамуының  негізінереттеледі.  Мемлекет  осы  объективті  қажеттілікке  ...  ...   ... ... ... ... ... ету  механизмін  оның  құрылымынжасақтайды.  Әлеуметтік   және   ...   ...   ...   ... өндірістік қатынастардың жаңаруына ықпал  етеді.  Яғни,  нарықтықжүйеге көшу ... ...  ...  және  ...  ...  ... құруды жүргізуді талап етеді.Нарықтық қатынастары дамыған елдерде салықтар ... мен  ... ... ... ... қасиеттері  бюджеттік  қатынастармүмкіншілігіне тікелей басқару әдістері  ретінде  қолданады.  Яғни   тұрақтысалық  жүйесі  ...  ...  ...  ...   пен   ... оларды  қанағаттандырудағы  салыстырмалы  тепе  –  ...  ...  ...   ...   ...   даму   ...   дамумүмкіншілігіндегі қаржылық қамтамасыз  ету  және  ...  ... ... ... ие ...... жүйесінің негізгі  элементі  болып  ...  ...  ...  мен  ...  ...   ...   да   ...   төлемтүрлерінің, оны құру мен алудың нысандары мен  әдістерінің,  ... ... мен ...  ...  ...  ...  ...  қызметіоргандарының жиынтығы мемлекеттің салық жүйесін құрайды.Салықты  ...  да  ...  ...  ...  ...   Себебі,салықтар  белгілі  бір  объектілерден  (табыс,  мүлік,  тауар,  жер,  ... ...  ...  ...  ...   өзіндік  бір  мерзімі  болады.(салық кезеңі – бір  ...  он  ...  ...  тоқсандық,  жылдық)  жәнебелгілі бір көлемде немесе мөлшерде алынады.Салықтарды материалдық тұрғыдан алғанда – бұл, салық төлеушінің белгілібір ... және ... ... ... ... ...  бір  ақшасомасы болып табылады.Экономикалық   категория    ...   ...   ...... ... ... белгілі бір мөлшерде,  белгілі  бір  мерзімдежәне белгіленген тәртіппен бір ... ... ... болып саналады.Ал, құқықтық тұрғыдан қарайтын болсақ, бұл мемлекеттік бекітілім,  яғнитұлғалардың  мемлекетке  белгілі  бір   ақша   ...   ...   ... ... ... ... ... көрсетілетіндерді атауғаболады: мемлекетке тиесілі қоғамдық жиынтық өнімді бөледі;  ...  ... ... ... ...  ...  ...  сипатта  болады;салықты төлеген кезде меншік  нысандары  айқындалады;  тұрақты  экономикалыққатынас туғызады[19].Мемлекет өз қазынасын  толықтыру  ...  ...  ...  ...  төлеушілерге  нормативтік  құқықтық  актілер  негізінде  салық   жәнебюджетке төленетін басқа да міндетті төлемдерді ... ...  ...  ...  ...  ...  Салықтардың  қазыналық  қызметі  –  ...  ...  бір  ...  ...  ...   кіріс   бөлігіқұралып, салықтың қоғамдық  міндеті  артады.  Қорыта  айтқанда,  ... ... ... ... ... дамыту  жолында  салықтық  реттеу  процесі  арқылыэкономиканың кейбір салаларын дамытуды  ынталандырады  және  ...  ... ...  ...  ...  ...  түсімдерін  реттейді  және  бақылапотырады. Кез келген қызмет  түріне   бақылау  жасау  ...  Ал  енді  ... ... өте қажет екені даусыз. Мемлекет  бюджеттің  кірісі  меншығысын ... ... ... өз ... атқарады.Бюджетке  түскен   салық   түсімдерін   қаржыландыруды   ...   ...  ...  ...  және  әр  ...  ...  сай   және   ...  жұмсалуына қадағалау жасайды.Салықтардың қайта бөлу қызметінің көмегімен ...  ақша  ... ... кейін жалпы  мемлекеттік  мәселелерді  шешуге  бағытталады,әлеуметтік топтардың   табыстары  ...  ...  ...  ... ... ұстап тұрады.2009 жылдың 1-қаңтарынан бастап «Салық және  бюджетке  төленетін  басқамігдетті төлемдер туралы» Қазақстан Республикасының жаңа кодексі  ...  ...  ...  және  бюджетке   төленетін   ...   ...  ...  ...  және  ...  мен  төлеу  тәптібі  жөніндегібиліктік  қатынастар,  ...  ...  ...  пен   ...   төлеушілердіңарасындағы  салықтық   міндеттемелерді   атқаруға   байланысты   ...  ...  ...  ...  кең  ...  сектордың  қайтарымынарттыру   есебінен   ...   ...   емес   ...   ... ...  жеңілдіктер  жүйесі  оңтайландырылған,  салықтықәкімшілік  ету   оңайлатылған,   кодекс   ...   ...   ...  және  ...  ...  ...   ...   жақсартуға,отандық, сондай ақ шетелдік өндірушілер үшін де  бизнес  жүргізуді  ...  ...  ...  Жаңа  ...  ...   ...   ... мен толықтырулар енгізілді.Салықтарды бірнеше белгілері бойынша жіктейді.1. Өндіріп алу ... ... ... салу ... бойынша:• тікелей салық;• жанама салық.Тікелей салық – тікелей табыс, немесе меншіл  иеленушілерден  алынады.Жергілікті бюджетке түсетін ... ... жеке  ...  ...  ... жер ... ... салығы тікелей салықтар қатарына  жатады.  Мәселен,жеке тұлғалар бүгін салық төлеуші  болмаса  да,  ол  ...  күні  ... ... ... ... ... Себебі ол белгілі  бір  жұмыс  атқарады,табыс ... ... ...  ...  –  тауар  бағасына  қосылады   және   тауар   сатқандатұтынушылардан өндіріп алынады. Мәселен, ... ... ... және ... салықтар:Тікелей салықтар нақты және дербес салықтар болып бөлінеді.Нақты  салықтар  деп  ...  ...   ...  ...   ... ... сыртқы белгілеріне қарап алынады, яғни салық  салудасалық объектісі  назарға  алынады.  Нақты  салықтарға  мүлік  ...  ... ... жер ... ...  ...  деп  салық  төлеушілердің  табыстарына   салынатынсалықтарды атауға болады. Дербес  салықтарда  тек  ...  ғана  емес  ... ... жағдайы да ескеріледі.  Жергілікті  бюджеттерге  түсетіндербес салықтарға жеке табыс салығы, әлеуметтік салығы саналады.3. Салық сомасы ... ... ... ... ...  алатын  жәнеоған билік жасайтын органға қарай:• жалпы мемлекеттік немесе республикалық салықтар;• жергілікті салықтар ... ... ... деңгейіне қарай және  Қазақстан  Республикасыныңбюджет жүйесіне орай республикалық және жергілікті деп ... ... төрт ... ... ... ... кім ... аталған салықтар қай органға жатқызылады және салық салудың  ... ... ... ... қай түріне бекітілген,  яғни  мемлекеттік  ...  ...  ...  салықтар   жергілікті   бюджеткетүседі;• қай бюджеттің ... ... ... ... қатарына жеке табыс салығы,  әлеуметтік  салық,акциз  және  меншікке  салынатын,  яғни  ...  ...  ...   ... салық, жер салығы жатады[19].Жергілікті бюджетке түсетін салықтарды жергілікті салықтар деп атаймыз.Республикалық  салықтар   ...   ...   ...   ... бюджеттің  қажеттіліктерін  жергілікті  салықтар  қанағаттандырыпотырады. Жергілікті бюджеттердің кірістерін қалыптастыруда салықтардың  рөліаса зор. Жергілікті ... жеке ...  ...  ...  ...  жәнеменшікке салынатын  салық,  яғни  мүлік,  көлік  құралдары  мен  жер  ... ... ... ... ... жер ... мүлік немесе  көлікқұралдарына  салынатын  салық  болсын,  олардың  мақсаты  меншікті   ...  ...  ...  ...  ...  меншіктің  көлеміне,сапасына қарай белгіленеді. Алайда, көлемінің ірі болуы табыстың  көбеюуінекепілдік бермейді: егер салық салынбаса ірі ... ... ... да, ... дұрыс пайдалануға  ұмтылмайды. Осылайша  мүлік  салығы,жер салығы қоғам алдында салық ... ...  ...  ...  ...  Бұл  ...  әрқайсысы   өздерінің   салық   салубазаларымен, ставкаларымен, есептеу әдістерімен, ...  ...  ...  өзгеше  екеніне  қарамастан  бір  функционалды  топқа  біріктіругеболады:❑ ... мен ... ... ...  және  ...  салу  ... тікелей салықтарға жатады. Өйткені белгіленген ставкаларды негізгеала отырып, салық мүліктің құнына тікелей ... ... ... ... ... ... ...  жалпы  салықтарғажатады. Яғни, бұл салықтар түрлері бойынша салық сомасы мемлекет  қорынатүсіп, ... ... ғана ... ... салу  ...  бағалау  дәрежесіне  қарай  бұл  салықтар  нақтысалықтарға жатады. Нақты салықтар ... ...  ...  ... ... түсуі  есептелместен  салынады.  Сонымен  бірге,  аталмышсалықтар тобын қазіргі кезде жеке ... ... ... жүр, ... ... ... ... жеке салықтармен бірге алынады.❑ Меншікке салынатын  салықтар  ...  салу  ...  ...  ... ... алынады да, жергілікті бюджетке түседі.❑ Меншікке салынатын салықтарды “санитарлық” (сауықтыру) салықтар  деп  ... ... ... ... ... ставкасын жоғары көтерген  кезде,салық төлеушілер өз  меншік  құқығындағы,  оралымды  ...  ... ... ... қолданылмайтын немесе пайда әкелмейтін,тиімсіз салық салу объектлерінен құтылуға асығады.  Әрине,  пайдасы  жоқобъектге босқа ... ... ... ... ... ... ... бюджетке қайтарымсыз түседі.❑  Меншікке  салынатын  салықтар  жеке  ...  ...  ...   ...  ...  ...  ...  міндетті  салықтар  қатарынажатады.  Сондықтан  бұл  ...  ...  ...  өте  аз.  ... ... бұл салықтың  түрлері  бойынша  оның  ...  ... ... ... қана қоймай, оған қол жеткізуге толық  мүмкіндігібар.Енді осы  меншік  салығы  тобына  жататын  ...  ... тән ... мен ... жеке жеке ...  ... ...  мүлікке  салатын  салықты  қарастыратын  болсақ,  әртүрлішаруашылық  субъектлері  мен  жеке  ...  үшін   ...   әрі   ... ... ... мүлік салығы табылады. Өйткені оны жеке  азаматтарда, кәсіпкерлер де төлейді. Қазақстан заң ... ... оның ... ... ...  және  ...  басқару  құқығында  салық  салуобъектісі бар заңды және  жеке  ...  ...  ...  оны  ... ... міндеті салық салу базасын тиімді  анықтау  және  мүліктідұрыс бағалау болып табылады. Мүлік салығы жылжымайтын мүлікті ...  ...  ...  ...  ...  бағалауға  сәйкес   аумақтық   салықоргандарымен есептеледі.Жоғарыда атап көрсетілгендей мүлік салығының салық салыну  объектісіжәне оның ... ... ... Егер есеп беру кезеңінің  ұзақтығыбір  жылдан  аз  болса,  осы  ...   ...   ...   ... ... жылдық қалдық құны есептік кезеңдегі әр-бір  ... ... ... ... ... ... ... айдың бірінші  күніне  осыактивтердің  қалдық  құнының  қосындысынан  ...  ...  тең   ...  салу  объектілерінің  тұрған  жері  бойынша  ...  ... ... ... ... ... ... тараптары бар, яғни салық салуобъектілері басқа  облыстардың  (аудандардың)  аумағында  орналасқан  заңдытұлғалар (оның ішінде резидент еместер) ... осы түрі ...  ... ... ...  белгіленді.  Бұл  ретте  төлемдер  объектініңтұрған жері бойынша жүргізіледі, ал заңды ... ...  ... ... да ... бөлімшелері тұрған жері бойынша ағымдық төлемдердіңесептерін және ... ... ... ... ...  бұл  ...  ...  ұйымға  көшірмелерді  жібереді.  Олардың  негізінде  заңды  ...  ...  ...  ...  ...  бөлігінде   есептелген   жәнетөленген салық сомалары  ...  ...  ...  ...  ... ... ...  есепті  кезеңнен  кейінгі  жылдың  31-наурызынанкешіктірмей тапсырады. Қолданылып жүрген заңдарға сәйкес мүлікке  салынатынсалықты ... ... ... салық жергілікті  болғандықтан,  ол  мүлік  орналасқан  аумақтыңжергілікті бюджетіне төленеді. Егер жеке тұлғаның саяжайы қаланың  ... ... ... ... салық комитетінен алынған хабарламасына  сәйкесосы аумақта төленеді.Тұлға меншік құқығын ... ...  және беру ... салу ... іс ... ... кезеңі үшін төленуге жататын  салықсомасын меншік құқықтарын мемлекеттік тіркеу  кезіне  дейін  немесе  ... ... ...  тиіс.  Салық  жылының  сомасын  салық  ...  ...  ...  ...  тіркеу  кезінде  тараптардың  бірі(келісім  бойынша)  бюджетке  ...  ...  Бұл  ...  төлеу  жөніненжеңілдіктер бар.Меншікке салынатын келесі салықтың  түрі  ...  ...  ...  ...  құралдарына  салынатын  салықты  төлеушілер   ...   ... ... ... ... оралымды басқару құқығында салық  салуобъектілері бар заңды және жеке тұлғалар,  олардың  құрылымдық  ... ... ...  ...  ...  мен  есептеу  тәртібі  ... ... ... салық сомасын салық заңдылықтарына сүйене отырып,салық салу  объектісі  арқылы,  салық  ...  ...  ...  ... ... ... қолдана отырып есептейді. Сонымен бірге  салықтыбюджетке төлеу объектінің тіркелген жеріне байланысты төленіп отыру ... ... ...  ...  ЖАҚ  бар.  Оныңқызметіне жоғарыда көрсетілген мәселелерді реттеу кіреді. ... ... ... жүргізуші субъектілер осы ұйымнан салық төлеу  мақсатындаүнемі көлік құралдарының қандай да бір ...  ...  ...  алыпотыруға міндетті.Көлік құралдары салығын есептеуге қатысты мәліметтердің барлығы көріністабатын ... ... бірі ... ... табылыды.Жол полициясы органдары көлік  құралдары  тіркеу  ...  ...  ... ... ... кезде оның иелерінен көлік  құралдары  үшінсалықты ... ... ... ... ... ... жер салығына келетін  болсақ,  жер  ...  ...  жері  ... төлейді.Жер салығы 1992 жылы енгізілді. Жерге салынатын салықты енгізу мынандаймақсаттарды ... ... ... жерді  ұтымды  пайдалану  жәнежерге  орналастыру,  жердің  құнарлығын  ...   оны   ...   ... ... ... ... ... аумақтың әлеуметтік-мәдени дамуы  үшінбюджет кірістерін қалыптастыру. Жер салығын ...  ...  жер  ...  ...  ...  ...  ...  мен  жер  иелері  үшін  (бірқатаржағдайларды ... ... ... ... ... ... тұрақты  жер  пайдалану  құқығын,  өтеусізуақытша жер  ...  ...  ...  құжаттар;  жер  ресурстарынбасқару жөніндегі уәкілетті орган әр жылдың ...  ...  ...  ...  мемлекеттік  сандық  және  сапалық  есебінің   деректерінегізінде есептеледі.Жеке меншік құқығында; тұрақты жер ... ... ... уақытша жер пайдалану құқығындағы салық салу объектілері  бар  жекежәне заңды тұлғалар жер ... ... ... ... жер ...  ...  өтеусіз  уақытша  жер  пайдаланудыңменшік құқығын куәландыратын ... акт ... жер  ...  ... ... ... ... пайдаланушыны жер учаскесіне қатысты жерсалығын төлеуші ретінде тану үшін осындай учаскені оның ... ...  ... ... ... табылады.Жер салығын анықтау үшін жер учаскесінің  алаңы  салық  базасы  болыптабылады. Ауыл шаруашылық мақсатындағы  ...  ...  жер  ... ... 1 ... есептеліп белгіленеді және топырақтың  сапасыбойынша сараланады.Жер учаскесін  иелену  құқығы  немесе  пайдалану  құқығы  ...  жер  ...  жер  ...  іс  жүзінде  пайдалану  кезеңі  үшінесептеледі. Ал, ... жер ... ... жер учаскесінің орналасқан  жерібойынша жүргізіледі.Жергілікті салықтардың ішінде үлкен ... ... ...  ... түрі акциз салығы  болып  табылады.  Акциз  ...  ...  ... алушы төлейтін тауарларға салынатын салық. Акциздерді  өзінің  айрықшаерекшеліктеріне қарай монопольды түрде жоғары ... мен ...  ... тауарларды өндірушілер төлейді. Акциздер көрсетілген қызметтерге  десалынуы  ...  бұл  ...  ...  сомасы  тарифке   кіреді.    ... ...  ...  ...  өнімі  мен  темекі  бұйымдарыакциздерді жинаудың толықтығын қамтамасыз ету және  оның  аумағында  жасырынәкелу, ... және ... ... ... ...  түрде  таңбалауғажатады.Акциз салығын төлеушілер бұл ҚР аумағында өндірілген және  ҚР  аумағынаимпортталатын тауарларға және ҚР  ...  ...  ...  ... ... ... ... салығы болып аталады.Жергілікті бюджетті қалыптастыруда  ерекше  орынды  жеке  табыс  салығыалады. Бұл ... ... ... ... ... ...  ...  9%алады.  Салық  салу  обьектілері  бар  жеке  тұлғалар  жеке  табыс   ...  ...  ...  салу  ...  ...  көзінен   салықсалынатын табыстар және төлем көзінен салынбайтын табыстар  болып  саналады.Жеке ... ... ... ... ... және салынбайтын болып бөлінеді.Жергілікті салықтардың ең ауқымды түрі әлеуметтік салық болып табылады.Ол 1999 жылдан бері  бұған  дейін  ...  ...  ...  ...   ...   ...   сақтандыру,   міндетті   медициналықсақтандыру,халықты жұмыспен қамту  қорларына  аударылатын  сақтық  ...  ...  ...   ...   ...   мөлшерлемесіеңбекке  ақы  төлеу  қорларының  28%  ...  ...  ал  ... ... ... ... ... [19].1.3   Жергілікті салықтарды  қалыптастырудың шетел тәжірибесіҚазақстан  Республикасының  ...  қолы  ...  ...   ...  қатынастарға   қарқынды   көшумен   әрі   ...   ... ... ... ... қажеттілігі туындады. Теориялық талдау  менкөп жылдық әлемдік  тәжірибелер  экономиканың  ...  ...  ... ... ... шын  нарықтық  және  нысаны  бойынша  өркениеттісалық  жүйесінің  негізін  қалауда  ...  ...   ...   ... ... ...  таңда  өткізіліп  жатқан  реформалар   барысындағы   ... ...  ...  кенеюі  орталық  және  жергіліктібюджеттердің  ара-қатынастарының  проблемасын,  ...   ...   ...  ...  ...   қажеттілінгін   бағалау   дұрыстығыпроблемасын шешудің жаңа  жолын  ...  ...  ...  ... ... ... бұл мәселеге  қатысты  қомақты  тәжірибе  жинақталғанжәне әкімшілік-территориялық  бірліктер  арасында  қаржы  ...  ... ... ... ... тиімді жұмыс істеуде.Ең алдымен жергілікті бюджеттерді  қалыптастырудағы  шетел  тәжірибесінқарастыратын  ...  ...  ...   ...   ...   ... қарау және бекіту тәртібі нақты түрде регламенттелген.Онда  тиісті  қаржы  жылына  арналған  аймақ  бюджетінің  ...  ...  ...  ...   ...   түсімдермен   салыстырылуы   арқылықалыптастырылады. Бюджет жобасы,  муниципалдық  кеңес  ...  ... ... ... бекітуге берілді. Осы кезде салықтық  ставкалармен жобаланған займдар туралы шешім қабылданады.  Көптеген  елдерде,  мысалыүшін   ...   ...   ...   ...   әкімшілік   аймақтықбасшылардың бюджеттерді (әсірісе салықтық  түсімдерге  қатысты)  нақтылауынақатысады. Олар арқылы  ...  жан  ...  ...  ...  ... ... жоғары аймақтық  бюджеттерден  салықтық  түсімдердің  бірбөлігі алынып, жан басына шаққандағы ... ...  ...  ...  ... ... қайта бөлінеді.Қазақстан салық салу  жүйесін  қалыптастырудың  күрделі  ...  ...  ...  қай  ...  дұрыс   шешілді,   ал   қайсысын   ... бар ... ...  ...  ...  Мұны  ...  үшін  осындайжолдан өткен  басқа  елдердің,  яғни  экономикасы  дамыған  алдыңғы  қатарлымемлекеттердің тәжірибесін ... ала ...  ...  ...  ... ... ... кірістері  жергілікті  салықтар  мен  алымдардың,салықтық емес түсімдердің, жоғары тұрған  бюджеттерден  түсетін  кірістердіңесебінен ... ... ... ... ...  ... ... жалпы мемлекеттік ресурстар көлеміндегі аймақтық  бюджеттеркірістерінің үлесі ... ... ... егер олар ... ...  ... ... –15%,  Швецияда -31% құрап отыр.Жергілікті салықтар- аймақтық бюджеттердің  негізгі  кіріс  көзі  ... Олар әр  ...  ...  ...  ...  ...  бюджеттердіңәрқайсысы  бойынша  бектілген,  олардың  ставкаларын   биліктің   жергіліктіоргандары орнатады. Бұндай салықтардың саны әр ... ...  100-ге  ... ал ... ... ... кірісіндегі  үлес  салмағы  –  30-дан70%-ке дейін.Батыс Европалық елдердің салық жүйесі өзара ... ... 80  ...  ...  ...   келе   ...   ...   реформалар   олардыжақындатады.   Экономикалық   бірігу    ...    ...    ... ...  бұл  ...  әсер  ...  ...  елдерде  салықжүйесі үш деңгейлік сипатқа  ие.  ...  ...  ...  ...  ...  ...  ...  анықталған  қателіктерді  жібермеу  мақсаттарындаескеру қажет.Қазіргі  салықтық  ...  ...   ...   және   себептерінқарастырайық. Салық жүйесінің қазіргі  ...  ...  ...  ... ... ... ... реттеу 70  жылдардың  аяғынан  басталды.  Олкездерде индустралды дамыған елдерде мемлекеттік реттеу  әдістеріне  өзгерісенгізілді: ... ... ... араласуға және  оның  материалдықнегізі –  ...  ...  шек  ...  ...  қатынастардыынталандыру  және   шаруашылық   қызметті   ...   ...   ... ие болды. Бұндай  өзгеріс  салықтық  реформалар  бағдарламасынабастапқыда енгізілген деп  айтуға  болмайды.  ...  ...  ... қателіктер және тәжірибе арқылы өңделді.Салық жүйесін көп жылдардан  бері  ...   ...  ...  ... және ... ... ... келе  жатқан  Ұлыбритания,  Германия,Америка Құрама Штаттарының салық  жүйесімен  қысқаша  да  ...  ... өте ... ... ... ... ...  бері  10-15  жылішінде көптеген елдермен тығыз қарым-қатынас жасап, ел  экономикасын  дамытуинвестиция тарту барысында үлкен ...  ...  ...  ... ... ... бірі – ...  жүйесін  реформалау,  еліміздіңсалық жүйесін халықаралық деңгейге көтеру. Осы орайда дамыған Европа  ... ... ... ... ... ісіндегі тәжірибесімен  танысу  болашақсалық мамандарына, қаржыгерлер мен кәсіпкерлерге  өз  көмегін  ...  ... ...  ...  Штатының  салық  жүйесі  200  жыл   қолданылуда   ...  ...   ...   ...  тигізеді.  Ол  фискальді,  яғнифедералды бюджетті, штат  ...   және  ...  ...  ... ету  мәселесін   ғана  шешпейді.   Салықтар   мұнда   экономиканыреттеу   және  ...  ...  ...   ...  ...  мемлекетініңэкономикалық  саясатын  өткізуде  бюджеттік  қаржыларды қалыптастыруды  жәнеқозғалысын қамтамасыз ...  АҚШ   ...   ...  ...   ...  ...  бюджеттік   механизмі  құрайды.   Ірі  ...  ... ... ...   ...  ...  ...   Оның  үлесінешамамен табыстар мен шығындардың 70% келеді.Бірақ, басқарманың жергілікті  ұйымдары  қаржылық  ...  ...   ие,   ...    кезекте,    жергілікті     салықтар    ... ... ... көптеген Батыс  Европалық  елдердегі  сияқтыАҚШ-та да басқарудың  қаржылық   жергілікті  ...   ...  ...  ...  сала  ...  іске   ...    ...  саладағыүлес салмағының артуы байқалады.  Жергілікті  ...  ...  ... ... ...  есебінен   әлеуметтік  қамтамасыз  ету,  ... ...  ...  жол  ...  ...  ...   ...  үлес салмағы 70-тен 90 %  дейін,   ал  табиғи  ресурстарды   ...  және ...  үй  ...  40% ... ... ... ... және жанама болып бөлінеді. Батыс Европаныңжергілікті салық салу жүйесінде негізінен тікелей салықтардың үлесі  жоғары:яғни  табыс,  ...  және  ...  ...  ...  үлесіне   жалпысалықтық түсімдердің орташа 70-75% келеді, жанама  салықтарға   3-4%,  басқада салықтарға – 20-25%. ... ... ... ... - 85%,  ... - 15%.Жергілікті  салықтарға,  сонымен  қатар,  жоғары   тұрған   бюджеттергебекітіліп берілген салықтарға  ...  ...  ...  ...  билікоргандарының  салықтары  жатқызылады.  Олардың  көлемін   жергілікті   ... ... ... ...  ...  табыс  салығы,  жер  салығы,қосылған құнға салынатын салықтарға орнатылады.Табысқа, пайдаға, меншікке салынатын салықтармен қатар жергілікті билікоргандары, бюджетті ...  ...  ...  да  ...  ... алады. Бұндай салықтардың ставкалары  төмен  болады,  олардың  ... ... ... ...  ...  мәмілелерді  рәсімдеуге,көшеде жарнама орнатқаны үшін, ойын ... ... ... және  ...  ...  жол  ...  тәртібін  және  экологиялық  стандартардыбұзушыларға қолданнылатын айыппұл түріндегі қатаң санкциялар  да  жергіліктібюджеттерді   толтыруға   ...   ...   ...   ...    ... түрде жоғары емес.Францияның салық жүйесінде  жергілікті  салықтар  маңызды  орын  алады.Жергілікті  ...  ...  ...  ...  ...  ...  ...  құрайды.  Жергілікті  салықтар  жүйесінен  төрт   негізгісін   атапкөрсетуге  болады:  ...  бар  ...  жер  ...  ...   ... жер ... тұрғын үйге салық; мамандық салығы.Аталған  негізгіден  басқа,  жергілікті  басқару  ұйымдары   басқа   ... ... ... ...  ...  ...  түрлері:  жеке  тұлғалардан   табыссалығы; корпорацияларға салық; қосылған құн салығы;  кәсіптік  ...  ... жер  ...  жер  учаскесін  сатып  алу  кезінде  төленетін  ... ...  ...  және  ...  ...  ...  салығы;өрттен қорғауды қамтамасыз етуге салық; акциздер кедендік ... ... ... прогрессивті. Оның минималды ставкасы – 19% ,ал максималды ставкасы –  53%. Ескерілмейтін минимум жеке  ...  ... ... және ... ...   3072  ...  ...  қатар,  балаларғасалықтық жеңілдіктер қолданылады. Табыс салығының  объектісі  болып  адамныңбарлық табыстары ... ... ... ... 19 ... ...  бірақ  олда  өзгерістерге  ұшырады.   Ұлыбританияда   салықтық   реформаның   ...  1979  ...    1990  ...  ...  қамтиды.  Ұлыбританияныңсалық жүйесі екі  ...  ...  ...   және  жергілікті  салықтарданқұралады. Ұлыбританияның  ... ... ...  ...  негізін1799 жылы енгізілген тұрғындардың табыс  салығы  құрылымын  шедулды  формасықабылданған, мұнда әрбір ...  ...  ...  ...  ... «табыс көзін табу» мақсатын  көздейді.  Ұлыбританияда   6  ...  ...  ...  –  мүлікпен  табыстар:  жерге  меншік  ,  ...   ... ... ... ... мен ... ... – коммерциялық мақсатта қолданылатын  ормандық  массивтердентабыс.С    ...... ... ... табыс. Бұл  шадулағатабыстардың әртүрлі кіреді. Сондықтан  ол  алты  ...  ...  ... ... ... ... ... алынатын табыс,  мысалы,  дүкениесінің  пайдасы;  Екінші  бөлігі,  ...  ...   ... ... ...  ...  немесе  адвокат  пайдасы;  Үшінші  ...  ...  ...  ...  ...  алименттер;  Төртінші   бөлігі   Ешедуалына кірмейтін шет елдегі құнды қағаздардан ... ... ...  ... ... ... Алтыншы бөлігі, жоғарыда көрсетілмеген және басқа  даеңбектік табыстар.Ғ шедуласы – Ұлыбританиялық компаниямен жүргізілетін  дивидендтер  жәнебасқа да ... ... ... ... бюджеттерден түсетін  түсімдердің  құрамына  белгілі  бірсалық сомасынан  аударымдар,  ...  мен  ...  ...  ... бюджеттерден  салықтық  аударымдар  жергілікті  ...  ... ... ... үшін ...  сақтау,  қоршаған  ортанықорғау)  қаржыландыру  үшін  меншікті  қаржы  ...   ...   ...   ...   Соңғы   он   жылдықта   ...   ...  ...  кең  етек  алып  ...  ал  бұл  жергілікті  билікоргандарының  жоғары  ...  ...  ...  ...  ... ... ... жалпы кірістер көлемінің 60-%-н құрайды.Аймақтық бюджет кірістерінің екінші бір маңызды көзі – дотациялар. Оларәртүрлі елдердегі  жергілікті  бюджет  ...  ...  ...  ...  ...  белгілі  бір  мақсат  үшін  берілетін  субвенцияларкіреді.Аймақтық бюджеттердің салықтық емес  ...  ...  ...  кәсіпорындардан  алынатын  табыстарды,   арендалық   табыстарды,айыппұлдарды, ...  ...  мен  ...  ...  ... Әртүрлі елдердегі олардың үлес салмағы жалпы  кірістердің  10-30%-нқұрайды.Аймақтық бюджеттердең шығыстары, көбінесі, елде ... ... ...  ...  ...  Әртүрлі  бюджеттер   арқылы   өтетін   шығыстаркөліменің ара-салмағы бірдей емес. Мысалы.  Финляндия,  ...  ... ... ... ... бюджетке қарағанда  көп  қаражатжұмсалды.Аймақ бюджеттердің қаражаттары эскплуатациялық, сондай-ақ инвестициялықшығыстарды қаржыландыруға жұмсалады. ... да ...  ...  ...  ...  және  даму  ...  ...  Ереже  бойынша  ағымдағышығыстар бюджеті салықтық және салықтық емес түсімдер  есебінен  қалыптасып,эксплуатациялық  ...   ...   ...   Даму   ... жергілікті займдар есебінен қалыптасады.Аймақтық  шығыстарда  негізгі  орынды  әлеуметтік-мәдени   ...  ...  бұл  ...  ...   және   орта   ... ... бұл шығыстар  жергілікті  бюджет  ...  ... мен ... ... ...  ...  мен  АҚШ  бюджеттерінің40%-тен жоғарғысын құрайды.  Бірқатар  елдерде  (Германия,  АҚШ)  ... ... ... оқу  орындарының  шығысы  қаржыландырылады.  Соныменқатар жергілікті бюджет ...  ...  ...  да  ...  ... қаражаттарының маңызды статьяларының бірі  –  алынған  займдарғабайланысты өтелімдер және олар бойынша проценттерді төлеу.  ...  ... ... ... үшін қаражаттардың - 10%, алынған займдарды  өтеуүшін – барлық муниципалитет бюджеттердің шығыстарының - 20% бөлінеді.Әртүрлі еледердің бюджет ... әр ... ... ... өзіндік ерекшеліктері бар. Осының ішінде  АКШ-тың  жергіліктібюджет  жүйесіне  сипаттама  беріп  ...  ...  онда  ...  ... ... ... ... өте кең ауқымды жүйесі  қызмететуде.Жергілікті органдар ... ...  ...  ...  ... жергілікті өзін-өзі басқару жақсы жетілген. Олар штаттардың  әкімшілік-территориялық бірлігі бола тұра, өздерінің құрамында кіретін  ... ...  және  ...  ...  аймақтық  үкметі  болып  табылады.Штаттарға қарағанда олардың тәуелсіздігі шектеулі,  алайда  ...  ... ... ... ... функцияларды  жүргізуге,  аймақтағы  жердіпайдалануды бақылауға, өздерінің салық салу жүйесін  жүргізуге,  ...  ... ... ... жасауға құқығы  бар.  Олардың  әрқайсысыныңжергілікті бюджеті ...  ...  және  ...  ...  ...  әрбір  округтың  жергілікті  органы  бюджетті   ...   ... ... және ... ... (графство) құрамына өзіндік муниципалдық статусы бар  өзін-өзі басқарудың территориялық органдары: қалалар, тұрақтар, ауылдар,  соныменқатар мектеп және арнайы ... ...  ...  бұл  ...  ...  үшін  аса  ...   ...   салаларда   (көшелерді   жарықтандыру,   сумен   қамту,   табиғиресурстарды  қорғау)  ...  ...   ...   мақсатымен   құрылғантерриториялар АКШ-та бұндай округтердің саны 22 жетеді.Сонымен  қатар  ...   ...   ...   ...   ...  ...  қарасты  аймақтарда  экономиканы  мемлекеттік  реттеу,түрақтандыру және экономикалық өсімді ынталандырумен  ...  ... ... Бұл ... ... ... салалардын,  сондай-ақ білім беру, денсаулық сақтау, табиғи ресурстарды қорғау  және  ... ... ... сияқты шараларды  қаржыландыруға  қатысуы  жергіліктітүрғындардың белгілі бір  бөлігін  ...  ...  ...  ... бюджеттен полиция (90 жылдары орташа – 73%). өртке қарсы  (100%),санитарлық   (100%),   рекреациялық   ...   ...   ... инфрақұрылымды (яғни оның ішінде көпір, жол,  су  жолдары,порттар, аэродром және  сумен  қамту  жүйесінің  құрылысына)  ... ... ... ... ету ... ...  ...  АКШ-тың бұл мақсатқа жіберген шығыстары ішкі және ... ...  ... ... аса ... шарты  болып  табылады.  Себебі,  оларбір  территорияда  орналасқан  корпорацияларға  жоғарыда   ...   ...  ...   қызмет   қөрсетуде   үнемдеуге,   құрылыс    мерзімінқысқартуға ... ... ... ...  ...  ...  нәтижесінде  бүкіл  ел  экономикасының  дамуына  әсер  ...  ... ... ... ... ... ...  өнеркәсіптік  жәнетұрғын үй құрылысы сияқты бизистік салаларын ... ...  ...  ...  ...   ...   ...   төменамериканың аз  қамтылған  тұргындарына  арнап  ...  үй  ...  ... Жергілікті бюджет есебінен салынған үйлер жеке құрылыс  фирмаларменсалынған үйлерге қарағанда  әлдеқайда  төмен  ...  ...  және  ... ... ...  ...  ...  тұрғын  үй  бағдарламасындағыжергілікті бюджеттердің үлесі орташа 50%-тен жоғары.Ал енді ... ... ... ...  айта  кететін  болсақ,  ...  ...  ...  ...  емес  ...  ...  ...  және  жергілікті  үкіметтен  берілетін   субсидиялар   есебіненқалыптасады. Бұлардың ішінде жергілікті бюджет  ...  ...  ... ... ... Оны ... 3 ... бөлуге болады:1. Бірінші топ – жергілікті деңгейден жиналатын жергілікті билікоргандарының өзіндік (меншікті) ... Бұл ...  ... ... салықтар кіреді. Тікелей салықтардың ішінен мүліксалықтарын, мұралардан және  ...  ...  ...  салықтарға  саудаға  салынатын   ...   ... мен ... сусындарына салынатын салықтарды  атапөтуге болады.2. Екінші  топ  –  жалпымемлекеттік  салықтарға  үстеме  ...  ...  ...  ...  ...   салықтаржиналмайды,  ал  жергілікті  бюджетке  ...  ... бір ... ... ғана ... ...  ... сомалар түседі. Салықтың бұндай түрлеріне  жеке  табыссалығы мен корпоративтік табыс салығы жатқызылады.3. Үшінші топ – бұл ит ...  ...  ...  ... басқа да  шағын  салықтық  түсімдер  мен  алымдар.  Бұлтоптың  мемлекеттік  және  де  ...   ...   ... ... ... ... қатынастары жағдайында жергілікті бюджет кірістерінқалыптастырудағы жергілікті салықтардың экономикалық рөлін талдау2.1 Жергілікті ...   ...  түсу  ...  және ... ...  ...  «ҚР  жергілікті  мемлекеттік  басқару  туралы»Қазақстан  Республикасының  ...  ...  ...   ...   бюджеттергетүсетін түсімдер республикалық бюджеттің түсімдеріне  ұқсас  және  мыналардыбіріктіреді:1. салықтардың, алымдардың және бюджетке төленетін  ...  да  ... ... ... ... ... ... салықтық түсімдердің бөлінуі|Облыстық бюджетке түсетін түсімдер  |Республикалық маңызы бар қала,       ||                                    ... ... ... ...   ||                                    ...                             ...                                                                  ... ... ...                   ... табыс салығы                    ... ...                    ... ...                     ||                                    ... ... жеке ... мен  ||                                    ... ... ... салынатын  ||                                    ...                                ||                                    |Жер ...                           ||                                    ... жер ...                  ||                                    ... және ... ... көлік    ||                                    ... ... ...          ||                                    ... ... бюджетке     ||                                    ... газ ... қоса ...                                    ... ... салынатын акциздерден   ||                                    ...                            ... ...                                                         ... ... бар ақылы           |                                     ... ... ...      |                                     ... жүріп өткені үшін алым және  |                                     ||бұл ... ... ...      |                                     ... ... ...    |                                     ... төлем                          |Жер ... ... үшін    ... ... ... үшін ...                                ||Жер үсті су ... ...  ... ... және ...         ... үшін ...             ... ... ... ... ... үшін төлем     |төлем                                ... ... бар ...        ... ... түрлерімен       ||қорғалатын табиғи аумақтарды        ... ... үшін ... ... үшін ...             ... алынатын алым және     ||                                    ... ... мен ...           ... ...  ... С., ... В.Д  Қаржы негіздері.2. салықтық емес түсімдер;3.негізгі капиталды сатудан түсетін түсімдер;4.  жергілікті  ...  ...  ...  ...  ... ...  кірістері  Қазақстан  Республикасы  заңдарындабекітілген ... және ... ... салықтар мен  кірістер  аударымдарыесебінен қалыптасады.Жергілікті бюджеттің ...  ...  ...   өздерінетән есептелу механизмі бар.Жергілікті бюджеттің кірістерін қалыптастырудағы  салықтық  түсімдердіңішінен жеке ... ... ең ... рөл  ...  ...  салу  ... жеке тұлғалар жеке  табыс  салығын  төлеушілер  ...  ...  ... салықты, тіркелген  салықты  төлеушілер,  сондай-ақ  ...  ... ... үшін ... ... режимін  қолданатын  дара  кәсіпкерлеросы арнаулы салық  ...  ...  ...  жүзеге  асырудан  түсетінтабыстар бойынша жеке табыс салығын төлеушілер болып табылмайды.Салық салу ......  ...  салық  салынатын  табыстар  жәнетөлем көзінен салынбайтын табыстар болып табылады.Салық  мөлшерлемесі  Қазақстан  Республикасындағы  және  одан   ... ... ... ...  ...  ...  қоспағанда,салық төлеушінің табыстарына 10% ставка бойынша  салық  салынады.  ҚазақстанРеспубликасындағы   және   одан   ...   ...   ...   алынғандивидендтер түріндегі табыстарға 5% ставка бойынша салық салынады.Салық агенттерінің төлем көзінен салық салынатын табыстардан жеке ... ... үшін ... ай салық кезеңі болып табылады.Төлем көзінен салық салынбайтын табыстардан жеке табыс салығын  есептеуүшін ...  ...  ...  ...  КТС  ...  ...  кезеңіне  сәйкесайқындалады.Төлем көзінен салық салынатын табыстарға  табыстардың  мынадай  түрлеріжатады:▪ қызметкердің табысы;▪ жеке тұлғаның салық агентінен ... ... ... ...  ...  ...  зейнетақытөлемдері;▪ дивидендтер, сыйақылар, ұтыстар түріндегі табыс;▪ стипендиялар;▪ ... ... ... бойынша табыс.Салықты есептеу, ұстау және төлеу тәртібі:Жеке табыс салығын есептеуді салық агенті төлем көзінен салық салынатынтабыстар  бойынша,  салық  ...  ...  ...  ...  жазу   ... Жеке ... ...  ұстауды  салық  агенті  төлем  көзінен  салықсалынатын  табысты  төлеу  ...  ...  ...   Салық   агентітөленген табыстар бойынша жеке табыс салығын аударуды төлем  айынан  кейінгіайдың 25-іне ... өзі ... жері ... ... ... ... ...  шешімі  бойынша  оның  құрылымдық  бөлімшелерісалық  агенттері  ...  ...  ...   ...   ...   ... ... салық төлеу  тиісті  бюджеттерге  құрылымдық  бөлімшелерорналасқан жер бойынша жүргізіледі.Депозитарлық  қолхаттар  ...  ...  ...  ...  ...  ...  депозитарлық  қолхаттардың  базалық   активінің   ... ... ... ... бизнес субъектілері және  шаруанемесе фермер қожалықтары үшін арнаулы  салық  режимдерін  ...  ... жеке ... ...  ...  мерзімдері  есепті  салық  кезеңіненкейінгі  екінші  айдың  25-нен  кешіктірмей,  ...  ...  ...  ...  1  ...  дейін  есептелген  соманы  төлеу   ...   ... 10 ... ... және ... кезеңінің 1  қазанынан  31желтоқсанына дейін есептелген соманы төлеу  есепті салық  кезеңінен  кейінгісалық кезеңінің 10 ... ... ...  ...  ...  ...  ...  салық  салынбайтын  табыстарғажатады:• мүліктік табыс;• дара кәсіпкердің табысы;• жекеше нотариустар мен адвокаттардың ... ... да ... ... ... салынбайтын табыстар  бойынша  жеке  табыс  ... ... ... ... ...  ...  жеке  ...  салығынесептеуді салық төлеуші салық кезеңі үшін төлем  көзінен  ...  ... ... 10% ... ... жолымен дербес жүргізеді.Жекеше  нотариустар  мен  адвокаттардың  табыстарын  ...  ... ... ... ... ... ...  бірнеше  түрі  болғанкезде жеке табыс салығын есептеуді салық төлеуші 10% ставканы ...  ... ... ... ... түрлерінің сомасына  қолдану  жолымен  дербесжүргізеді.Салық  кодексінде  ...  ...  ...  егер   ... ... табысын айқындаған кезде жүргізілмеген болса,  төлемкөзінен салық салынбайтын табыстардың  жиынтық  сомасы  бойынша  жеке  ... ... ... ...  ...   ...   декларация   негізінде   шағын   бизнессубъектілері үшін  арнаулы  ...  ...  ...  дара  ... дара кәсіпкерлер салық кезеңі үшін  дара  кәсіпкердің  табысы  ... ... ... ...  немесе   оңайлатылған   декларация   негізінде   шағын   бизнессубъектілері үшін ... ... ... ...  дара  ...  ... ...  салық  режимдерінде  көрсетілген  шеңберде  салық  салынатынтабыстар бойынша жеке табыс салығын ... ... ... ...  салықтарының бірі  болып  табылатынжергілікті салықтардың бірі әлеуметтік салық.  Әлеуметтік  салықтан  ... ... ... 15-16 %  ... Ол 1999  ...  бері  ... қолданылып келген әлеуметтік  қорларға:  зейнетақы  қоры,  ... ... ... ... медициналық  сақтандыру  қоры,  халықтыжұмыспен қамту қорларына аударылатын сақтық жарналары аударымдарының  орнынаенгізілген еді.Әлеуметтік салықты ... дара ... ... ... адвокаттар;3) Қазақстан Республикасының резиденті – заңды тұлғалар;4) Қазақстан Республикасында қызметін тұрақты мекемелер арқылы  жүзегеасыратын резидент емес заңды  тұлғалар  ...  ...  ...  ... салықтың   салық  салу  объектілері  болып  ... ... ... ... –  заңды  тұлғалар,  ҚазақстанРеспубликасында қызметін тұрақты мекемелер, филиалдар мен өкілдіктер  арқылыжүзеге асыратын резидент ... және ... ... ...  ...  ...  беруші  материалдық,  әлеуметтік  игіліктер  немесе   өзге   ... ... ...  ...  ...  қоса  ...  ...  берушітөлейтін  ақшалай  және  заттай  нысандағы  кез-келген  табыстар,  сондай-ақөтемді  қызметтер  көрсету  ...  ...   жеке   ...   төлемдертүріндегі оның қызметкерлерге төлейтін шығыстары;2)   Жеке  кәсіпкерлер  және  жеке  ...  мен  ...  ... өздерін қоса алғанда  қызметкер саны.Жоғарыда аталған жеке тұлғалардың салық салынбайтын табыстарынан  жәнетөменде келтірілген төлемдерден әлеуметтік салық алынбайды:1) мемлекеттер, ...  ...  және  ...  ... ... ... гранттар қаражаты есебінен жасалатын төлемдер;2) Қазақстан  Республикасының  Президенті,  Қазақстан  РеспубликасыныңYкіметі ... ... ... ... спорт жарыстарында, байқауларда, конкурстарда жүлделі орындар  үшінберілетін ақшалай наградалар;4)  ұйым  ...  ...  ...  ...  ...   ... штат саны  қысқартылған  немесе  ...  ...  ... ... ... ... бұзылған кезде Қазақстан  Республикасыныңзаңнамасында белгіленген мөлшерлерде төленетін ... ... ... ... ... пайдаланылмаған еңбек демалысы  үшінтөлейтін өтемақы төлемдері;6) Қазақстан Республикасының заңнамасына сәйкес  жинақтаушы  ... ... ... зейнетақы жарналары.Салық ставкалары:1. Әлеуметтік салық 11 проценттік ставка бойынша есептеледі.2.  Арнаулы  салық   ...   ...   ...   ... ... ... адвокаттар өзі  үшін  тиісті  қаржы  жылынаарналған  републикалық  бюджет  туралы  ...  ...   ...   есептіккөрсеткіштің екі  еселенген  мөлшерінде  және  әрбір  қызметкер  үшін  ... ... бір ... ... ... салық төлейді.3.  Тірек-қимыл  мүшесі  ...  ...  ...  көру   ... ... жұмыс  істейтін  мамандандырылған  ұйымдар  4,5  процентставка бойынша әлеуметтік салық төлейді.4. Шаруа және фермер қожалықтары үшін ... ... ... қолданатындара кәсіпкерлер үшін әлеуметтік салық ставкалары 20 процент белгіленген.Әлеуметтік салықты есептеу үшін салық  кезеңі  күнтізбелік  ай   ... ... ... мен ... ...   ...  декларация  тапсырутөмендегідей болады:1.  Төлеушілер  жеке  ...  ...  мен  ...  ...  ... ... жері  ...  салық  органдарына  есепті  тоқсаннанкейінгі екінші айдың 15-нен кешіктірмей ... ... ... ... ... ... мен ... салық  бойынша  декларацияға  қосымшажыл қорытындысы ... ...  және  ...  ...  ...  ... ... табыс етіледі.2. Құрылымдық бөлімшелері бар төлеушілер  құрылымдық  бөлімше  бойыншажеке табыс салығы  мен  әлеуметтік  салық  ...  ...  ... ... жері ... ... органына табыс етеді.Жергілікті  және  республикалық  бюджетке  ...  ...  ...   ...  Акциз  салығының  басым  бөлігі   жергілікті   бюджетке   түседі.Қазақстан    ...    ...    ...    және    ... аумағына импортталатын, спирттің  барлық  түрлері,  алкогольөнімі, құрамындағы этил  спиртінің  ...  0,5  ...  ...  ... ... ... (авиациялық  бензинді  қоспағанда),  дизель  отыны,жеңіл  автомобильдер  (арнайы  ...  ...  ...  ... ... ... ... бар автомобильдерден басқа), шикі мұнай,  газконденсаты акцизделетін тауарлар болып табылады.Акциз салығын төлеушілер:1)   ...   ...   ...   ...   ... ... тауарларды Қазақстан Республикасының кедендік  аумағынаимпорттайтын;3) Қазақстан Республикасының аумағында бензинді  (авиациялық  бензиндіқоспағанда) және ...  ...  ...  ...  ...  өткізуді  жүзегеасыратын.Акциз ставкалары тауар құнына процентпен ... ... ... ... ... ... белгіленеді. Алкоголь өніміне акциздер  ставкасыне онда су ...  ... болу ...  ...  ... барлық түріне және  шарап  материалына  акциз  ставкалары  спирттіңжәне  шарап  материалының   ...   әрі   ...   ...   қарайсараланады.Алкоголь  өнімдерін  өндіру  үшін  ...  ...   және   ... ... ... алкоголь  өнімдерін  өндіру  үшін  пайдаланбайтынтұлғаларға өткізілетін спиртке және шарап материалына  белгіленетін  ... ... ... мүмкін.Әрбір салық кезеңі аяқталған соң салық  төлеушілер  өзінің  ... ... ... органдарына акциз  жөніндегі  декларацияны  есепті  салықкезеңінен кейінгі екінші айдың 15-нен кешіктірмей салық ...  ... ... ... ... декларациямен бір  мезгілде  акциз  бойыншаесеп-қисапты табыс етеді.Қазіргі  қаржы-экономикалық  қатынастардың  қарқынды   ...   ... ...  салудың  рөлі  мен  маңызы  өзекті  ...  ...  ...  ...  ...  ...  ...  қызметінің  әлеуметтік-экономикалық негізі  екені  баршамызға  аян.  Үлес  ...  ...  ... арту ... ... ... ... мүлік салығы,  екінші  орындакөлік және үшінші орында жер салығы  ...  ...  ...  да  ... ... ... ... рөлі зор.Мүлік салығын меншігінде мүлкі бар заңды тұлғалар мен ... және жеке ... ... Заңды тұлғалар мен даракәсіпкерлерге салынатын мүлік салығына тоқталып өтейік.Заңды тұлғалар мен дара ... ... ... ... ... ... ... меншік, шаруашылық  жүргізунемесе оралымды басқару құқығында ... салу ... бар ... ... Қазақстан Республикасының аумағында  меншік  құқығында  салық  салуобъектісі бар дара кәсіпкерлер;3) концессия шартына сәйкес концессия объектісі ... ...  ... ... ... ... ... бар концессионер мүлік  салығынтөлеушілер болып табылады.Төмендегілер  ... ... ... ... ... өз ауыл ...  өнімдерін  өндіру,  сақтау  және  қайта  өңдеупроцесінде  тікелей  ...   ...   ...   бар   ...   ... ... бірыңғай жер салығын төлеушілер;2) мемлекеттік мекемелер;3) уәкілетті   мемлекеттік   органның қылмыстық    жазаларды    ... ... ... мемлекеттік кәсіпорындары;4) діни бірлестіктер.Салық салу объектісі:1. Дара кәсiпкерлер мен заңды тұлғалар үшiн Қазақстан  Республикасыныңаумағындағы:1)  техникалық  реттеу   ...   ...   ...   ... ... ... осындайларға  жататын  және  негiзгi  құралдарқұрамында есепке алынатын ғимараттар, құрылыстар немесе қаржы  есептiлiгiнiңхалықаралық стандарттарына және ... ... ...  есепжәне қаржылық  есептiлiк  туралы  заңнамасының  талаптарына  ...  ... ... ... ... ...  сәйкес  концессия  объектiлерi  болып  табылатынғимараттар, құрылыстар салық салу объектiсi болып табылады.Заңды тұлғалар мүлік салығын ...  ...  1,5  ...  ... ... ... ... базасының 0,5 процент ставкасы бойынша мына  салықтөлеушілер:1) дара кәсіпкерлер;2) оңайлатылған декларация негізінде арнаулы салық режимін  ... ... ... ... заңды  тұлғалар  мүлік  салығын  салық  базасының  0,1процент ставкасы бойынша есептейді:1) діни бірлестіктерді ... ... ... ... ... қызметін жүзеге асыратын ұйымдар;3)  негізгі  қызмет  түрі  ...  ...  ...   ... орындау (қызметтер көрсету) болып табылатын ұйымдар;4) ғылыми кадрларды мемлекеттік аттестаттау  саласындағы  функциялардыжүзеге асыратын мемлекеттік кәсіпорындар;5)   ...   ...   және    ...    қаражаты    есебіненқаржыландырылатын су  қоймаларының,  су  тораптарының  және  табиғат  ... ... да  су  ...  ...  ...  ... тұлғалар;6) ауыл шаруашылығы тауарларын өндіруші заңды тұлғалардың  және  шаруанемесе  фермер    ...   ...   ...   үшін   ... құрылыс объектілері бойынша заңды тұлғалар;7) ауыз сумен қамту объектілері бойынша заңды тұлғалар.Салық  төлеушілер  салықты  ...  ...  ...  ...   ... ...  арқылы  дербес  жүргізеді.   Ортақ  үлестік  меншіктегісалық салу объектілері ... ... ... ... үшін ...  салығы  мүлікқұнындағы оның үлесіне барабар есептеледі. Патент  негізінде  арнаулы  салықрежимін қолданатын дара кәсіпкерлерді  қоспағанда,  ...  ...  ... ... ... ... бойынша  ағымдағы  төлемдерді  төлеуге  міндетті,олар салық кезеңінің басындағы бухгалтерлік  ...  алу  ...  ...  ...  салу  ...  ...  ...   тиісті   салықставкасын қолдану  арқылы  айқындалады.  Бюджетке  салық  төлеу  салық  ...  ...  жері  ...  ...  ...   ... ... патент  негізінде  арнаулы  салық  режимін  қолданатындара ... ... ... ... ... кезеңіндегі 25  ақпаннан,25 мамырдан, 25 тамыздан  және   25  қарашадан  кешіктірмей  тең  үлестермененгізеді. ... ... ... салық салу объектілері келіп түскен  жағдайда,мүлік салығы бойынша ағымдағы төлемдер ... салу ...  ...  түскенайдан бастап салық кезеңінің соңына дейінгі ағымдағы салық кезеңі  айларыныңсанына көбейтілген, келіп түскен күніне бухгалтерлік есеп ...  ... ... түскен салық салу объектілерінің бастапқы  құнының  ... ... ... ... ... айқындалады.  Салық кезеңі ішінде  салықсалу  объектілері  шығып  қалған  жағдайда,  ...  ...  ...  салуобъектілері  шығып  қалған  айдан  ...  ...  ...  ...  ... ... кезеңі айларының санына көбейтілген, шығып қалған салық  ...   ...   ...   ...   ставкасын   қолдану    жолыменайқындалатын    сомаға    азайтылады.    ...    ...    ...    ... ету  мерзімі  басталғаннан  кейін  күнтізбелік  ... ... ... есеп ... ...  және  ...  ...   Патент  негізінде   арнаулы   ...   ...   ...   ...  мүлік  салығын  салық  кезеңі  ішінде  декларацияны  ...  ...  ...  ...  күнтізбелік  он  күннен  кешіктірмей  төлейді.Жекелеген жағдайларда  дара  ...  ...  ...  пайдаланылатынсалық салу объектілері бойынша салықты  осы  ...  ...  ... және ... ... және ...  ...   арнаулы   салық   режимін   қолданатын   ...  ...  ...  төлеушілер  салық   салу   объектілерініңорналасқан жері бойынша  салық  органдарына  ағымдағы  төлемдер  ...  және  ...  ...  ...  міндетті.  Патент  негізіндеарнаулы салық режимін қолданатын дара кәсіпкерлер ... салу  ...  жері  ...  салық  органдарына   декларацияны   ...   ... ... ... ... төлемдер сомаларының есеп-қисабы есептісалық кезеңінің 15 ақпанынан кешіктірілмей табыс етіледі.  Жаңадан  құрылғансалық  төлеушілер   ...   ...   ...   есеп-қисабын   салықоргандарына тіркеу есебіне қойылған айдан кейінгі айдың 15-інен  кешіктірмейтабыс ... ... ... ... ... бойынша салық міндеттемелері өзгергенкезде, ағымдағы төлемдердің есеп-қисабы салық  салу  ...  ...  ... 1  ...  1  тамыздағы  және  1  қарашадағы  жағдай  бойыншатиісінше ағымдағы салық кезеңінің 15 ақпанынан, 15 ... 15  ... 15 ... ... табыс етіледі. Декларация есепті жылдан кейінгі жылдың  31  наурызынан  кешіктірілмейтабыс етіледі.Жеке  тұлғалар  меншік  құқығымен  ...  ...  ... тұрғын үй-жайлар, саяжай  құрылыстары,  гараждар  және  өзге  деқұрылыстар,  ғимараттар,  ...  және  ...  ...  ... ... кезінен бастап салық салу объектісі бар  жеке  ... ... ... ... ...  жеке  ...   мүлік   салығын   ...   ... ... ... ...  ...  мерзімді  қызметтегі  әскериқызметшілер;2) меншік құқығындағы барлық салық салу объектілерінің  жалпы  құнынанРеспубликалық Бюджет туралы ... ... және ...  ...  ...  ... қолданыста болған  айлық  есептік  көрсеткіштің  1000  еселенген мөлшері шегінде  -  ...  ...  ...  ...  ...  ... ... «Қазақстанның Еңбек Ері»  атақтарын  алған,  үш  дәрежеліДаңқ орденімен және ... ...  ...  ...  ...  ... алған, «Алтын алқа» алқасымен наградталған көп  балалы  аналар,  жекетұратын зейнеткерлер;3) меншік құқығындағы барлық салық салу объектілерінің  ...  ... ... ... ... белгiленген және тиiстi  қаржы  жылының  1қаңтарында қолданыста  болған  айлық  есептік  көрсеткіштің  1500  ... ... - Ұлы Отан ...  ...  мен  ...  ... І және ІІ топтағы мүгедектер;4) меншік құқығындағы барлық салық салу объектілерінің  ...  ... ... туралы Заңда белгiленген және тиiстi  қаржы  жылының  1қаңтарында қолданыста  ...  ...  ...  ...  1500  ... шегінде - Ұлы Отан соғысы жылдарында тылдағы жанқиярлық  еңбегі  ...  ...  ...  үшін  ...  КСР   ...   ...   ... наградталған адамдар, сондай-ақ 1941 жылғы 22  маусым  -  1945жылғы 9 мамыр  аралығында  кемінде алты  ай  ...  ...  және  Ұлы  ... жылдарында тылдағы жанқиярлық еңбегі мен мінсіз әскери  қызметі  үшінбұрынғы  КСР  ...  ...  және   ...   ... ... ... пайдаланылатын салық салу объектілері  бойыншадара кәсіпкерлер.Жеке тұлғаларға меншік  құқығымен  ...  ...  ... ... ... саяжай  құрылыстары,  гараждар  және  өзге  деқұрылыстар,  ғимараттар,  ...  және  ...  ...  ... ... кезінен бастап  оларға  мүлік  салығын  салу  объектісіболып табылады.Жеке тұлғалардың салық салу объектілері бойынша  салықты  ...  ...  1  ...  ...  тиісті  салық  ставкасын  салықбазасына қолдану  арқылы,  салық  төлеушінің  ...  ...  ...  салу  ...  ...   жері   ...   ...   органдарыжүргізеді.Егер салық салу объектісі салық кезеңі ішінде меншік құқығында он  екіайдан аз болса, ... ... ... ... осы ... 1-тармағына  сәйкесайқындалған салық сомасын он екіге бөлу және ... салу ...  ... ... ... ... ... жолымен есептеледі.Бірнеше жеке тұлғаның ортақ үлестік меншігіндегі салық салу  ... ... ... осы ... ... ... есептеледі.Бірнеше салық салу объектілері бойынша салық төлеуші  бір  жеке  тұлғаболған жағдайда, салықты есептеу әрбір салық салу  ...  ...  ... ... ... ... салық салу объектісін    иеленудің  нақты кезеңі үшін төленуге жататын ...  ...  ...  ...  ... кезіне дейін немесе тіркеу кезінде бюджетке енгізуге тиіс. Бұл  реттебастапқы төлеушіге ағымдағы жылдың 1 қаңтарынан бастап,  ол  ...  ... ... ... ... есептелген салық сомасы көрсетіледі. Одан  кейінгітөлеушіге мүлік салығының есептелген сомасы ...  ...  ...  жіберетінхабарламада оның меншік құқығы  туындаған  ...  ...  ...  ... ... салық сомасы көрсетіледі.Салықтың  жылдық  сомасын  ...  салу  ...   ...   ...  ...  ...  ...  бірі   бюджетке  енгізуі  мүмкін.Аталған салық сомалары кейіннен қайталап төленбейді.Жылжымайтын  мүлікке  және  ...  ...   ...  ...   уәкілетті   мемлекеттік   ...   ...   ... ... ... жағдайда, салық  алдыңғы  салық  кезеңіндеесептелген салық сомасы негізге ... ... ... ... ... ... түрі жер ... болып табылады. Жер- белгілі бір өлшемдегі  пайдалану  ...  ...  зор  ...  ... ... пайдалану арқылыөзінің қажеттіліктерін қанағаттандырып  келеді.Жер салығы 1992 жылы енгізілді.Жер салығын енгізу мынандай мақсаттарды көздейді:• Экономикалық әдістермен жерді ұтымды ... ... ... ... Жердің құнарлығын арттыру;• Жерді қорғау жөніндегі шараларды енгізу үшін төлемдер төлеу;• Аумақтық әлеуметтік-мәдени дамуы үшін бюджет кірістерні қалыптастыру.Жер салығы – жер ...  ...  ...  ...  ...  ... бірінші қаңтарындағы  жағдай  бойынша  берген  жерлердің  мемлекеттіксандық  және сапалық есебінің деректері ...  ...  ...  ...  жер  ...  құқығын  куәландыратын  сәйкес  есептеледі.  Барлықжерлер салық салу мақсатында олардың  арналған  нысанасы  мен  ... ...  ... ... ауыл ... мақсатындағы жерлер;2. елді мекендер жерлері3.  өнеркәсіп,  көлік,  байланыс,  қорғаныс  және  де   өзге   ... емес ... ...  ...   ...   ...   ...   жерлері,   сауықтыру,рекреациялық және тарихи-мәдени мақсаттағы жерлер;5. орман қорының жерлері;6. су қорының жерлері;7. запастағы ...  ...  бір  ...  өзге   санатқа   жататындығы   ҚазақстанРеспубликасының  жер  туралы  заң  ...  ...  Елді  ... ... салу ... үшін ... екі ... бөлінген:•  тұрғын  үй  қоры,  соның  ішінде  олардың  жанындағы  құрылыстар  ... ... ... ... елді мекендер жерлері;•  тұрғын  үй  қоры,  соның  ішінде  олардың  жанындағы  ...   ... ... ... ... ... ... салынбайды:• ерекше қорғалатын табиғи аумақтардың жерлері;• орман қорының жерлері;• су қорының жерлері;• ... ...  ...  ...  ...  ...  қоспағанда)  тұрақты   жерпайдалануға  немесе  бастапқы  ...  ...  жер  ...   ... жер салығында белгіленген тәртіппен салық салынады.Жер  салығының  мөлшері  жер  иеленушілер  мен  жер  ... ... ... ... ... ... есептеу үшін:1. меншіл құқығын, тұрақты жер пайдалану  құқығын,  өтеусіз  уақытша  жерпайдалану құқығын ... ... ... жер ... ... ... уәкілетті орган  әр  жылдың  ... ... ... ... ... ...  сандық  жәнесапалық есебінің деректері көрсетіледі.Жер салығын төлеушілер:1) жеке меншік құқығындағы;2) тұрақты жер ... ... ... ...  ...  жер  пайдалану  құқығындағы  салық  салуобъектілері бар жеке  және  ...  ...  жер  ...  ...  ... тұлғаның шешімі бойынша оның құрылымдық бөлімшелері жер салығынтөлеушілер  ретінде қарастырылады:1)  шаруа  немесе  фермер   ...  үшін  ...  ...  ... ... ... жер  ...  бойынша  бірыңғай  жерсалығын төлеушілер;2) мемлекеттік мекемелер;3) уәкілетті   ...   ...    ...    ... ... мекемелерінің мемлекеттік кәсіпорындары;4) Ұлы Отан соғысына қатысушылар және соларға  ...  ... Отан ... ...  ...  ...  еңбегі  мен  мінсіз  әскериқызметі үшін бұрынғы КСР Одағы ордендерімен және медальдарымен  наградталғанадамдар, 1941 жылғы 22 ... - 1945 ... 9 ... ...  кемінде  алтыай жұмыс істеген (қызмет өткерген) және Ұлы Отан соғысы  жылдарында  ...  ...  мен  ...  ...  ...  үшін  ...  КСР   Одағыордендерімен және медальдарымен наградталмаған адамдар, ...  ... бала ... ... ... ...  ...  қоры,  соның  ішінде,  оның  жанындағы  құрылыстар  менғимараттар орналасқан жер учаскелері;• үй маңындағы жер ... ... ... үй ... ... ... үшін  берілгенжәне құрылыс алып жатқан жерлерді қоса алғанда,  ...  ... жер ... ... ... жер учаскелері бойынша;5)  «Ардақты  ана»  ...  ие   ...   ...   ...   ... көп ... аналар:•  тұрғын  үй  қоры,  ...  ...  оның  ...  ...  менғимараттар орналасқан жер учаскелерi бойынша;• үй маңындағы жер ... ... жеке ... ...  тұрғын  үй  қоры,  соның  iшiнде  оның  ...  ...  ... орналасқан жер учаскелерi бойынша;• үй маңындағы жер учаскелерi бойынша;7) діни бірлестіктер жер салығын төлеушілер болып табылмайды. Жер ... (жер ...  ...  ...  ...  ...  -  жерүлесі) салық салу объектісі болып табылады.Төмендегілер салық салу объектісі болып табылмайды:1) елді ... ... ... жер учаскелері.Алаңдар, көшелер, өткелдер, жолдар, жағалаулар,  ...  ... су ...  жағажайлар,  зираттар  және  халықтың  мұқтаждарынқанағаттандыруға арналған өзге де объектілер (су құбырлары, жылу  құбырлары,электр  беру  ...  ...  ...  ...  ...   жылутрассалары және  басқа  да  ортақ  пайдаланудағы  инженерлік  жүйелер)  алыпжатқан және соларға ... ... елді ...  ...  ... жатады;2) ортақ пайдаланудағы мемлекеттік автомобиль жолдарының  желісі  алыпжатқан жер ...  ...  ...   пайдаланудағы   мемлекеттік   автомобильжолдарының желісі алып жатқан жерлерге жер ... жол ...  ...  ...  құрылғылар,  жол  бойындағы  резервтер  мен  өзге  де  жолқызметін көрсету ... ... жол ... ... және  ... ... қорғайтын және әсемдік екпелер орналасқан жерлер жатады;3) Қазақстан Республикасы Үкіметінің шешімі бойынша  консервацияланғанобъектілер орналасқан жер учаскелері;4)  ...  ...  ...  ...  үшін  ...  ...   ... салығын айқындау үшін жер учаскесінің алаңы  салық  базасы  болыптабылады.Ауыл  шаруашылығы  ...  ...  ...  базалық  салықставкалары:1. Ауыл шаруашылығы  мақсатындағы  жерлерге  салынатын  жер  салығыныңбазалық  ставкалары  бір  ...  ...  ...  және  топырақтыңсапасы бойынша сараланады.2. Далалық және қуаң  ...  ...  ...  және  ... және тау  ...  ...  аймақтардың  жерлеріне  бонитет  балынабарабар түрде жер салығының  базалық салық ставкалары белгіленеді. 2.2   Жергілікті  ...  ...   ...    ... түсімдердің рөліне экономикалық талдауМемлекеттің ең  басты  мәселелерінің  бірі  ...  ...  ... ... ... ... табылады.  Жергілікті  атқарушы  органдартиісті әкімшілік – аймақтық   ...  ...  ...  ...  ...  әрі  ...  жұмсалуын   ұйымдастырады.   Жергіліктібюджеттерді  ...  ...  ...  ...  ...   ... ... республикалық және облыстық  маңызы  бар   қалалардыңбюджеттерінің,  аудан  ...   ...   ...   кірістері   меншығыстарының   жазбасы   бойынша   жүзеге   асырылады.   ...    ... ... ... ... ... сай  емес  ...  тиімсізпайдаланылған жағдайда қаржыландыруды тоқтата тұруға немесе  қайтарып  алуғақұқығы бар.Республиканың  ...  ...  ...  тез  ...   ...  ...  қаржы   институттарының   белгіленген   ережелерінқабылдау үшін бұл бағытта алғашқы ... ... ... ішінде  нақтырақайтқанда 2002 жылғы 19 қаңтарда «Республикалық және жергілікті  бюджеттердіңатқарылуын бақылау туралы» ҚР заңы ... ... ... ақша ... құру  ...  ... ... ұйымдармен және халықпен болатын  экономикалыққатынастарынан  тұрады.  Бұл  экономикалық  ...   ...   ... бюджетке түсетін кәсіпорындар, ұйымдар және  халықтың  әр  түрлітөлемдері, ал олардың ... ...  ...  ...  ...  ... қаражаттары. Бюджеттік кірістер, қор жағынан, ұдайы өндіріс  процесініңәр түрлі қатысушылары арасындағы қоғамдық өнім  құнын  бөлу  ... - ... ... ... ... әрі  қарай  бөлудің  обьектісі,яғни аймақтық салалық және ... ... ... ... құру  ... ... болып табылады.Салықтар  мемлекеттік  бюджеттің  басты  ...  көзі  ...  ...  реттеу,  әлеуметтік  кепілдікті  қамтамасыз  ету,  ...   ...   ...   органдарының   қаржылық   базасын    ... ... ... ... ... жаңа  ...  ...  табылады.Осы  орайда  мемлекетіміздің  қазынасын  толықтыруда   ...   ... орны ...  ...   ...   ...   ...  облысы  бойынша  салықтар  мен  төлемдердің   басқа   ... ... ... ... ... ... ... бойынша салықтар мен төлемдердің мемлекеттікбюджетке түсу динамикасы (мың ...                                  |   2007 жыл  |     2008 жыл|    2009 жыл ... ... ...            |  2 629 048  |  ...  |  2 400 514  ||                                  |106          |559          |561          ... ... СД ...          |    45 694   |     43 853  |     44 061  ||                                  |289          |052          |043          ... ... СД ...          |  127 837 299|   236 034   |   142 907   ||                                  |             |065          |536          ... облысы СД бойынша          |  129 576 321|   124 366   |   117 959   ||                                  |             |990          |382          ... ... СД ...          |  205 129 698|   274 062   |  186 614 179||                                  |             |436          |             ||ШҚ ... СД бойынша              |  124 343 158|   114 867   |    97 832   ||                                  |             |404          |539          ... ... СД ...          |    29 521   |     38 890  |    39 725   ||                                  |149          |775          |999          ||БҚ ... СД ...              |  188 314 589|    305 114  |   240 605   ||                                  |             |253          |770          ... ... СДбойынша        |  204 027 249|    204 043  |   126 596   ||                                  |             |191          |921          ... ... СД ...       |    35 409   |     51 833  |    49 378   ||                                  |721          |073          |915          ... ... СД бойынша        |    66 821   |      83 975 |    68 316   ||                                  |186          |595          |326          ... ... СД ...       |  131 116 570|    173 544  |   109 658   ||                                  |             |177          |282          ... ... СД ...        |  111 501 841|    123 671  |   103 682   ||                                  |             |734          |824          ||СҚ ... СД ...              |    38 341   |      43 693 |     35 280  ||                                  |418          |820          |633          ||ОҚ ... СД ...              |  108 403 456|    114 549  |   120 424   ||                                  |             |586          |143          ... ... СД ...          |  786 534 607|    722 026  |   638 703   ||                                  |             |698          |950          ... қаласы СД бойынша          |  209 616 096|    268 922  |   211 801   ||                                  |             |582          |721          ... ...  ҚР ҚМ СК ... ... жасалынған.Жоғарыдағы 2 кестеден Алматы   облысының  мемлекеттік  бюджетте  ... ... 2009 ... ... 2007 жылғы көрсеткішке қарағанда 28%-ға артқан. Сонымен қатар Алматы облысы 2008 жылы мемлекеттік бюджеттің 1,9%-н құраса, 2009 ... ... ... 2,06%-н ... ...  бюджетінің  кірістеріне  тоқталатын  болсақ,  Алматыоблысының бюджетінің кірістерінің көрсеткіші жылдан  ...  ...  ... және 2006 ... ... өте  жоғары  деңгейде  болса,  2007  жылданбастап бұл көрсеткіш күрт  ...  ...   2005  жылы  ...  ... 38736,9 млн теңгені құраса, ал 2007 жылдың көрсеткіші 2005  жылменсалыстырғанда  50%  төмендеп  кеткен.  ...  ...  2007   ...   ... ... ... ... 2007 жылмен салыстырғанда 2009  жылдыңкөрсеткіші 48% артқан. Осы  айтылғандарға   дәлел   ...   ...   ...  ...  ...  болады.Сурет  4.  2005-2009  жылдардағы   облыс  бюджеті  кірістерінің  өсусерпіні (млн.теңге)Дерек  көзі: ...  ... ... ... ... бойыншаТөмендегі  5–сурет   бойынша  2007-2009  ...   ...    ...  ... ... ...  ...   көрсетілген.  Яғни,   облысбюджетінің  кірістерінің   2007  жылғы  ...   ...  58181  млн   ... 2009 жылы  бұл  ...  сомасы  біршама  көбейген,  яғни  ...  ... 106307  млн  ...   ...   ...  2007  жылғы  көрсеткішкеқарағанда  2008 жылғы кірістердің көрсеткіші 9,1 пайызға  ғана  ...  ... ...  жоқ.  ...   ...   ең  көп   ...  трансферттіктүсімдер құрап отыр. Трансферттерден түскен түсімдер  2007  жылы  38510  ... ... 2009 жылы 72654 млн ... дейін жоғарылап отыр, яғни 50  %дейін өскендігін көрсетеді. Жергілікті бюджеттердің  кірісін  ...  ...  ...  ...  ...   ...   алып    ...  түсімдердің   2007  жылғы   сомасы  18215,2   млн   ...   ... жылы 20403,6 млн  ...  ...  2009 ...  ... алдыңғы   жылдарменсалыстырғанда  көбейген,  яғни, ... 31788,2  млн   ...   ...   ... емес  ...   де    2007  жылғы   сомасы  301,8   млн   ...  2008 жылы 339,1 млн  ...  ...  2009 ...  сомасы 2007   жылменсалыстырғанда  біршама көбейген,  яғни, сомасы  1074,6  млн   ...   ... Ал,   ...   ...   ...   ...   ...  2007  жылғысомасы 1153,7 млн  теңгені, 2008 жылы 802  млн   ...  2009  жылы  ...  ...  ...  Сонымен, бұл  көрсеткіштерден 2007  жылға   қарағандасонғы екі  жылғы  сомасы  ... 2009 ...  ...  2008  ...   тек  ... ... Түйінінде, облыс  бюджетінің   кіріс   көздерінің   көп   ...   ...  және  ...  трансферттердің  түсімдерінен   құралыпотыр.Сурет 5. 2007-2009  жылдардағы  облыс бюджетінің  кіріс көздерініңатқарылу   ...  млн. ...  ... ... облысы салық комитетінің мәліметі бойыншаТөмендегі  6-сурет   бойынша   2009  ...   ...  ...    ...   ...     ...    ...   Яғни,   трансферттердіңтүсімдері 68%, жалпы сомасы 72654 млн  теңгені  құраса,  ...   ... ...  ... 31 788 296  ... салықтық емес  түсімдер 1  %,  жалпысомасы  1 074 663 теңге,  негізгі   капиталды   ...   ...   ... ... ...  808 467 сомасы  теңгені   құрап  отыр.Осы суреттен байқағанымыздай жергілікті ... ...  ... ... қоса салықтық түсімдердің  экономикалық  маңызызор.  Жергілікті  бюджеттің   ...  ...  ...  68%-ды   құрағантрансферттік  түсімдер  мен  29,9%-ды  құраған  салықтық  түсімдердің  ... 6. 2009  ...  ... бюджетінің  кіріс көздерініңатқарылу   құрылымы ( ...  ... ...  ... ... ... мәліметі бойыншаТөмендегі   3-ші   кестеде   Облыстық   бюджетінің   2007–2009   ...   ...   ...   жеке   және   ...   ... сипатталған. Яғни, 2007  жылы  облыстық  бюджетке  кірістелгенкірістердің ... 58180800 мың ...  2008 жылы   83180500  мың   ... жылы  ... сомасы 106307400 мың теңгені құрап, жылдан дылға  тоқтаусызөсіп  отырғанын  көрсетіп  отыр.  Сонымен,   ...   ...   ... ... көлем мөлшері 2007  жылға  қарағанда  2009  жылғы   кірістерсомасы 45%-ға артқан.  ...  ... ... ... ...  ең  ... яғни 69% пайызын ресми трансферттердің түсімдері құрап отыр.  Себебіірі  ...  яғни   ...   ...   ...   ...   салықтарреспубликалық    бюджетке    көшірілгеннен    бері    жергілікті    ... ... ... ...  ...  Осы  жағдайға  байланыстыҚызылорда  облысы  дотациялық  аймақ  болып  ...   ...   ...  ...  ...  ...  Ресми  трансферттерден  кейін  ...  ...   ...   түсімдердің   маңызы   зор.   ... 2007 - 2009 ... ... ... ...  ... артық орындалып, бюджет кірістерінің 28%-нан  астам  үлесін  ...  ...  ...  жергілікті  бюджетінің  негізгі  кіріс  ...  ... ...  ішінен  жеке  табыс  салығы  мен  әлеуметтік  салықтарқұрайды екен.Кесте ...  ... ... ... мен ...  ...                |2007 жыл      |2008 жыл      |2009 жыл       ||                            |мың ...    |мың теңге|%    |мың теңге |%   ||  ......       |58 180   |100  |83 180   |100  ...   |100 ||                            |800      |     |500      |     |400       |    ||  ... ... оның   |18 215   |31,3 |20 403   |24,5 |31 788 ...                     |231      |     |612      |     |          |    ... ... салығы           |4 118 749|7    |4 987 860|6    |5 463 547 |5,1 ... ...            |8 487 213|14,5 |8 325 268|10   |5 295 925 |4,9 ...                    |62 317   |0,1  |66 547   |0,08 |82 544    ... ...                  |177 728  |0,3  |183 564  |0,2  |184 591   |0,1 ... салығы                |1 378 003|2,3  |1 873 016|2,2  |2 855 106 |2,6 ... ... ...     |283 619  |0,4  |355 236  |0,4  |441 506   |0,4 ... жер салығы         |6 286    |0,01 |8 096    |0,01 |7 826     ... де ... ...   |3 701 308|6,3  |4 604 026|5,5  |17 457 ... емес ...      |301 860  |0,5  |339 115  |0,4  |1 074 663 |1   ||  ... капиталды сатудан |1 153 712|1,9  |802 015  |0,9  |808 467   |0,7 ...                       |         |     |         |     |          |    ||  ... ... ...   |66,1 |61 635   |74,1 |72 654 ...                            |000      |     |000      |     |          |    ... ...  Қызылорда облысы салық комитетінің мәліметтері  негізіндежасалынған.Алматы   облысы  ...  ...  ...  жылдар   аралығындаатқарған жұмыстарының қорытындысы облыс  бюджетіне  ...  мен  ...  ... ... ... оң серпінін көрсетеді.Сонымен қатар, салықтық түсімдерде қандай салық қанша мөлшерде ... ...  ...  ...  ...  өзіндік  ерекшелігі  олардыңбюджетке көп немесе аз мөлшерде түсу себебінен  көрінеді.  Соған  байланыстыосы  салықтардан  ...  ...  ...  ...  ...   ...   түсіп,кірістің қанша  мөлшерін  құрап  отырғандығын  немесе  олар  бойынша  жоспаркөлемінің ... ... ...  білу  ...  осы  ... ... экономикалық талдау жүргізейік.Жоғарыда  атап  өткендей  облыс  бюджетінің  салықтық  ...  ...  ...  ...  ...  кең  көлемді  алып   отыр.   Табысқасалынатын  салықтар  ...  ...  ...   ...   ... Бұл ... болжамнан атқарылу  серпіні  әрқашан  жоғарғы  деңгейдікөрсететінін көруге болады.Сурет 7. Табысқа салынатын салықтар болжамының орындалу ...  ...   ... облысы салық комитетінің мәліметі бойыншаӘлеуметтік салық жергілікті бюджеттің кірісін қалыптастыруда,  салықтықтүсім ретінде ерекше орын алады.  Бюджеттің  ...  ...  ...  ... 2009 жылы 2007 ...  салыстырғанда  шамамен  3,2  млрд.теңгегенемесе 29,9%-ға ауытқыған, яғни төмендеген.Алматы облысы ... ... ... ... әлеуметтік  салықтыңүлесін          келесі          ...          ...           ...  8.  ...  салықтың   салықтық   түсімдердегі   үлесі(пайызбен %)Дерек   көзі:    ...   ...  ...  ...   ... көріп отырғанымыздай, әлеуметтік салықтан 2007 жылы  Алматыоблысы бюджетіне түскен салықтық түсімдердің  43,1  пайызын  ...  ... ... ... ... түскен. Алайда бұл көрсеткіш 2008 жылы  4,5%-ға төмендеген, немесе салықтық түсімдердің  38,6%-ын,  яғни  8,3  ... ... Ал  2009  жылы  ...  ...  ...  ...  ... әлеуметтік салық қатары мүлдем төмендегін байқауға болады.  Соғансәйкес ... ... 2008  ...  салыстырғанда  22,9%-ды  құрайды.  Бұлжылы әлеуметтік салық ... ... ... ...  ...  құрап,5,3 млрд.теңге мөлшерін көрсетуде. Әлеуметтік салық бойынша  түсімнің  бұлайкүрт түсу себебі, Жаңа Салық Кодексінде болған өзгерістермен  ...  бұл ...  ... ... есебінен.Сондай-ақ, бұл өндірілетін жұмыстар, көрсетілетін қызметтер  көлемініңазаюымен  шартталған,  ...  ...  ...   ...   ... тиісінше  әлеуметтік  салық  бойынша  есептеулер  мен  түсімдердіңсомасы  ...  Осы  ...  орай  ...  ...  болжамыныңорындалу көрінісін нақтырақ жоғарыдағы 8-суреттен байқауға болады.Әлеуметтік салық жергілікті бюджетте  аса  зо  орын  ...  ... түсу ...  жоғарыда  қарастырдық.  Алматы   облысы  ... ... ... ...  ...  ...  ...  жылдардағыбюджеттегі болжамының орындалуын келесі 9-суреттен көруге болады.Сурет 9. Алматы  облысы ... ... ...  ...  ... ... ...  көзі:    Алматы  облысы салық ... ... ...  байқағанымыздай,  әлеуметтік  салықтан    түскен   салықтықтүсімдер  2007  жылы  ...  105,5   ...  ...  ...   ... ... ...  сонымен  қатар  өткен  жылмен  салыстырғанда  ... ... ... ... бойынша жоспарлар  Өңірлік  жұмыспен  қамтужәне кадрларды қайта даярлау  стратегиясы  шеңберінде  жұмыс  орындарын  ... ... іске ... ... 2009  ...  1  қаңтарынанбастап  бюджет  саласының  қызметкерлері  жалақыларының  25%-ға  көтерілуінебайланысты орындалды.Жергілікті салықтардың ішіндегі келесі ... ...  түрі – жеке ... ... салығынан 2009 жылы бюджетке 5,4  млрд.теңге  түсіп,  болжам106%-ға орындалған. Бұл өткен  ...  ...  93,3  ...  артықтүскен немесе 156,4%-ды  құраған немесе бұл  салықтан  соңғы  жылдары  ... ... ... ... түсу ... 4-кестеде қарастырылған.Кесте 4Алматы  облысы бойынша жеке табыс салығы төлеу әдістері бойынша жоспарыныңорындалу қарқыны|Жеке табыс ... |2007 жыл          |2008 жыл          |2009 жыл           ||                  |  ...     ...  Болжам     Нақты|   Болжам          ||                  |%                 |%                 ...      %       ||  ... оның   |   3872890        |   4856986        | 5155078           ...           |4118749  106,3    |4987860  102,7    |5463547  106,0     ||  ... ...   |  3497441         |    4128701       |  4403912          ...      |3730138  106,7    |4216716  102,1    |4576994  103,9     ... ...     |    217911        |  310078          | 325436            ...    |230676   105,9    |344108   111,0    |343592   105,6     || ...      |    157538        |     172503       | 149956            ...         |157935   100,3    |175028   101,5    |151345   100,9     ... |                  |                  |                   ||  ...           |                  |                  |                   ... ...                -|245704    251909  |275774             ... ... |-                 |102,5             |390877   141,7     ||  ...           |                  |                  |                   ... ...                 |-              99 |-               ...           |-            -    |-                 |-                  ...    |                  |                  |                   ...  көзі :   ...  облысы  салық  комитетінің  мәліметтері  ... ...  ...  ...  ...  ...  бойынша  түсімдердің  19,5пайызын құрап отыр және жеке табыс салығының тағы бір  ...  ...  ...  түсетіндігі.  100  пайыз  жергілікті  бюджетте  қалып,жергілікті атқарушы ... бұл ... ... ... арттырады.Жеке табыс салығының бір  ерекшелігі  кәсіпкерлікпен  айналысатын  жекетұлғалардан бөлек, ... ... ... алынады.  2002  жылдың  1  қаңтарынанСалық кодексінде  жеке ... ...  ...   төлем  көзінде  ұсталынбайтынтабыстар  пайда болды.  Төлем  көзінен алынатын табыс  салығынан  2009  ...  4,6  ...  ...  немесе  болжам  103,9  пайызға   орындалса,кәсіпкерлерден ... ... ... 151,3  ...  ...  ...  ... орындалған, ал төлем  көзінен  салық  салынбайтын  ...  ... 343,6 ... ... ... 105,6 пайызға  орындалып отыр. Сондай-ақ  соңғы  екі  жыл  ...  ...  ...  ...  көзінен   салықсалынатын табыстарына  және  төлем  көзінен  ...  ...  ... ... ... бойынша түсім түскенін байқап  отырмыз.  2009  жылы  шетелазаматтарының төлем көзінен салық салынатын табыстарынан ...  ...  ...  ...  жоспар  141,7  пайызға  орындалған  болатын,  яғни  бұлкөрсеткішті  2008  ...  ...  ...   ...   ...   ...  сәтті  аяқталғанын  байқауға   болады.   ...   ...   ... ... көзінен салық салынбайтын табыстары бойынша  2009  ...  739,0  ...  ...  ...  2008  ...  ...  ... ұлғайған.Бұл салық түрі 2007 жылы салықтық түсімдердің 20,9%-нан 2008 жылы 23,2%-ға ... Ал 2009 жылы бұл ... ... дейін  қайта  төмендеген.Төмендегі  10-суреттен  жеке  табыс  салығының  ...  ...  ... ... ... ... көрсетілген.Сурет 10. Жеке табыс салығының салықтық түсімдердегі үлесі (пайызбен %)Дерек  көзі:   Алматы блысы ... ... ... бойыншаСалықтың болжамнан артық орындалу себебі,  соңғы жылдары тоқтап  тұрғанкәсіпорындардың іске қосылуымен,  ондағы еңбек ақы  ...  ...  ...  ...  күрт  ...  онда  ...  ...  өсуімен,  сондай-ақ  облыстық   салық   ...   ... ... және ...  ... ...  сондай-ақ  облыстағымұнай компанияларындағы жалақының жоғары болуы да оң ықпал ... ...  ...  ...  қарқынды   дамуымен   ... ...  ...  рөлі  мен  ...  ...  ...  айналып  отыр.Өйткені  меншік  қатынастары  экономикалық  жүйелер  ...  ... ... ... ... аян.Үлес салмағы бойынша меншік салығының арту беталысы бойынша  біріншіорында мүлік салығы, екінші орында  ...  және  ...  ...  жер  ... табылады. Сондықтан да меншік салығы қатарынан  мүлік  салығының  ...  ... ... ... ...  ...  ...  төлемдерініңдинамикасы  көрсеткендей,  бюджеттің  кіріс  ...  ...   ... ... үлес ... жыл ...  ...  отырғанын  байқаймызжәне оның нәтижесі төмендегі  6-кесте арқылы беріліп  отыр.  Соңғы  жылдардаболжамдық  мәліметтердің  ...   ...   ...   ...   ...  өсуімен,   екіншіден,   болжамдаудың   қателіктерінен   ... ... ... ... ... экономиканың  даму  ерекшеліктері  менесеп факторларын ескермей  болжамдалады,  бұл  өз  ...  ...  ... ... ... ... орайда, меншік салығы үлесіндегі мүлік салығы  жоспарының  атқарылуқарқынын төменде көрсетілген 5-кесте арқылы көруге болады.Кесте 5Мүлік ... ... ... ... ... салығы        |2007 жыл          |2008 жыл         ...           ||                    |  ...     ... Болжам          | Болжам      ...                    |%                 ...     %      |%                 || ... ...     | 1304051          |1670648          | 2396891          ...             |1378003    105,7  |1873016  112,1   |2855106   119,1   || ... ... мен | 1284295          | 164955          | 2366198          ...                |1356369    105,6  |1841215  111,6   |2822894    119,3  ... МС   |                  |                 |                  || Жеке ... МС|  19756           |  21090          |   30693          ||                    |21634        ...     150,8  |32212      104,9  ... көзі:  Алматы  облысы салық  комитетінің  ...  ... ... ... жылдары Алматы  облысы бюджетінің30%-дан аса бөлігін әлеуметтік салық  құрап  отыр.  Содан  кейін  ... ... ... ... түсімдердің көп   бөлігін  жекетабыс салығы құрап отырғанын, ал ... ... ...  ...  ... ... ... байқауға болады. Мұны  жоғарыда  баяндалған  3-кесте ... анық ... ... өндіріс сатысы бойында мүлікке салынатын салықтар өндіріске үлкенықпал  етпейді.  Өндіріс  шығындарына  пропорционалды  әсер  ...   ... бұл ... ... сол, оны ... деп  қарастыруғаболады. Оның бұл ерекшелігі өндірістің қарқынды дамуы кезінде  өнім  ... ... ... ... бұл өз ... бағаның  өсуіне  кедергікелтіреді. Бұл жағдай әсіресе, шығындар инфляциясын болдырмайды.Мүлік салығы бойынша түскен түсімдер  ...  ...  ... ... ... ... жалпы сомасында үлесі  болмашы  ғанажәне мемлекеттік ... ... 5,7 ... ғана (2009 ж) ...  ... бюджетінде негізгі үлес салмақты әлеуметтік  салық  алыпотыр. Мемлекеттік және жергілікті бюджеттің кіріс бөліміндегі  ...  ... ... түсімдерде болмашы үлесті құрайды, сондықтан  еліміздің,  солсияқты облыстың да қаржы кірістерінде мүлде рөл атқармайды десе де ... ...  ...  ...  ...  ...  ...  жергіліктібюджеттің кіріс бөлігінің 40% және одан да жоғары  ...  ...  ...   ...   ...    ...    бойынша    жергілікті    ...  ...  ...  соңғы  үш  жылдағы   динамикасын   төмендеберілген 11-сурет арқылы анықтауға болады.Сурет 11. Мүлік салығының ... ... ... үлесі (пайызбен)Дерек  көзі: да облысы салық комитетінің ... ... ... салынатын салық мүлік салығынан кейінгі екінші орындыалады. Бұл салық бойынша  түсім  жылдан  ...  арту  ...  ...  ... ... ... ... ғана. Яғни, бюджет  меншігіндегі  жалпысалықтық түсімдердегі  үлесі   ...  ...  ...  ...  ... ... ...  орындалу  серпінін  төмендегі  6-кестеден  назаралуға ... ... ... ... ... болжамының орындалу серпінімың теңге|Көлік құралдары      |2007 жыл          |2008 жыл         |2009 жыл         ...               |                  |                 |                 ||                     | ...     ... |  ...   Нақты | Болжам   Нақты  ||                     |%                 |%                |%                ||  ... ...     | 251 757          |   307 070       |  376 622        ...              ...   112,7   ...   115,7  ...    117,2 ||Заңды тұлғалардың КҚС| 110 813          |   143 901       | 136 569         ||                     ...   103,8   ...   108,5  ...   101,9 ... ... КҚС | 140 944          |   163 169       | 240 053         ||                     ...   119,6   ...  122,0  |302 375    126,0 ...  ...  ...  ...  ...  ...   мәліметтерінегізінде жасалынған.Көлік құралдарына салынатын салық 2009 жылы  376,6  млн.теңге  жоспардабюджетке 441,5 ...  ...  ...  117,2%,  салық  салынатын  базаныңұлғаюы есебінен  бюджетке  жоспардан  64,8  млн.теңге  ...  ...  ... атқарылу қарқыны 2007 жылға  қарағанда  4,5%-ға,  ал  2008  ... ... ... ... ... үшінші орынды  иемденетін  жер  салығы  жергіліктібюджеттің салықтық түсімдерінің  небәрі  0,7%  көлемін  ...  ...  ... ... ...  көлемінің  соңғы  2007-2009  жылдар  ...  ...  ...  ...  ...  жерінің   құнарсыздығынан   жердіпайдалану  көп   ...   ...   ...   Жер   ...   ...   ... орындалу қарқынын төмендегі 7-кестеден көруге болады.Кесте 7Жер салығы болжамының орындалу серпіні ( мың теңге)|Жер салығы             |2007 жыл         |2008 жыл         |2009 жыл        ||                    ...            ...            ...             ... ... |% |  ... |Нақты |% | Болжам |Нақты |% | |  Барлығы,оның ішінде: |55449 |62317 |112,4 |56327 |66547 | 118,1 |61154 ... | |  ... ... |5000 |5000 |100,0 |7998 |9948 | 124,4|4025 |4025 |100,0 | |  Ойын бизнесі |7765 |8051 |103,7 |- |2862 |- |-|16813 |- | |  ... |36017 |41794 |116,0 |39856 |44760 | 112,3 ... |110,2 | |  ... ... |6667 |7484 |112,3 |8473 |8976 | ... |13789 |112,0 |  |           ...  ...   Қызылорда  облысы  салықкомитетінің мәліметтері негізінде жасалынған.Кестеден  байқағанымыздай,  2008  жылы  алкоголь  ...  ... ......  7,9  ...  кезінде  түсімдер  алкогольөнімін сату  көлемінің  артуы  есебінен  9,9  ...  ...  ... Ал, 2007 және 2009 жылдары жоспар мен бюджет параметрлерінің  ... ... ... ... ...  ...  және  дизель  отынына  акциз  ...  ... ...  тұр.  ...  және  дизель  отынына  салынатын  акциздербойынша 2009 жылғы жоспар  шамамен  111,0%-ға  ...  ...  ... ... ... өнімдерін сату көлемін арттыру  есебінен  іс  жүзінде63,2 млн.теңге түсті.Қорытындылай келе, Қызылорда облысы бойынша ресми ... ...  ...   ерекше   орын   алады,   өйткені   салықтар   бюджеттіңкірістерінің  ...  аса   ...   ...   яғни   жергілікті   бюджеткірістерінің біршама бөлігі салықтардан түскен  ...  ...  ... ... облысы бюджетінің негізгі  параметрлерінің  атқарылуы  оларғажасалған болжамның сапасымен өзара тығыз байланысты ... ... ... ...  ...  салықтардың  жергілікті  бюджеттіңкіріс көзін қалыптастырудағы рөлі әлі де арта түседі деп сенеміз.3. ... ...   ... ету проблемалары  мен  оларды  шешужәне   болашақта   ...  ... тал ... ...  ...  ...  ... сегіз  жылдың  ішінде  ғасырлық  өлшемге  пара-пар  даму  ...  ...  Ел  ...  ...   бір   ...   ...   өтпелі   кезеңніңтығырығынан, даму қарқынын қарыштатқан өркенді  өсу  ...  өте  ... ... ... ... ...  ...  көтерілді.  Заманареформаторы  тұңғыш  Президентіміз   Нұрсұлтан   ...   ... ... ... ...  ...  ...  өсу  жолыныңстратегиялық тұғырына айналды.Елбасы  Нұрсұлтан  Назарбаев  өзінің  “Қазақстан  халқының   әл-ауқатынарттыру – ... ... ... ...  атты   ...  еліміздіңәлеуметтік-экономикалық  даму  үрдісінде  шешуші  рөл  ...  екі  ... ... атап ... Ол – жаңа ... ... мен үш ... бюджет.“Салық  жүйесін  Қазақстанның  жаңа  ...  ...   ... ... ... Салық кодексі экономикалық  өсуде  оң  ... ... ... ... оның ... іс ... таусылды.  Кодекстеүнемі  және  жүйесіз   өсіп   отыратын   ...   ...   ...   ... бар”, – деп Жолдауда мәселе барынша ашық айтылған.Қазір жағдай түбірімен өзгерді.  Енді  ...  ...  ...  ...  арылып,   өзі   де   ірі   ...   ...  ...  ...  ...  ...   ...   жасалынғанэкономикамызға тиімсіз келісім - шарттардың бәрін бірдей қайта қарау  мүмкінемес. Бұл  еліміздің  халықаралық  биік  ...  ...  ...  ... ... ... нұқсан болған ел мүддесінің  есесін  жаңаСалық кодексінде ... ... ... ... ... жағдайларда республикамыздағы салық  төлеушілер  үшін  салықтықауырпалық әлі де жоғары, олардың  ішінде  көбісінің  тиімділігі   де  ...  ...   ...    ...   ...   салық   салудыңауыртпалығы, салық салу  деңгейін   ...   ...  ...  ...  ...  ...   ...  ауыртпалық  пен  салықтар    деңгейініңауырсалмағын анықтайтын, жалпы қабылданған, бекітілген  әдістемесі жоқ.Салықтық қарудың реттеуші рөлі  ...  ...  ...  ... Салықтың фискалдық қызметін дамытумен  шектелу  мүмкін  емес.  Яғни,салық өнім өндірушілердің еркін  ...  ...  ...  ...  ...  ...  бірден-бір  жолы  болып  өндірісті  ынталандыру  болыптабылады. Әлемде  ...  ...  ...  ...  ең  алдымен  салықтықжеңілдіктер  берумен іске асырылады. Бұл  жерде  экономиканың  осы  секторындамытуды ынталандыратын ... салу ... ...  ...  ...  ...  жеңілдіктер  шешілетін  тапсырмаларға  байланысты  әр  түрлі  ... ... ... ... ... сатысында шағын  және  орта  бизнессубьектілерінің іс-әрекеттерін қолдау үшін салықтық ... кең ... және орта ... дамыту  бағдарламасын  іске  асырудың  алғашқықадамы бұл салықтық жеңілдік беру және салықтық  реттеудің  ...  ... ... ...  жеңілдікті  қолдану  тек  бір  салық  түрі  бойыншаставканы  төмендетумен  шектелмеуі  ...  ...   ...   әр   ...  мен  ...   ...   қарастырушы   салық   салу   жүйесінқалыптастыру қажет. Президент Жолдауында  жаңа  ...  ...  ... айта келіп, “Бірақ,  ең  бастысы,  ол  экономиканың  шикізаттықемес  секторы,  әсіресе,  ...  және  орта  ...  үшін   ...   салықтықауыртпалықтардың төмендетілуін қарастыруы керек”, деп атап көрсетті.Аталған  кемшіліктерді  жою  үшін,  ең  ...  ...  ...  жаңаданөзгертулер енгізу аса қажет.  Кіріс  министрінің  атап  өткеніндей,  жаңаданқабылданған салық ...  ...  ...  ...  ... кемшіліктер алдағы уақытта да жіберілуі мүмкін. Әрине  енгізілгенөзгерістер әбден саралануы және  салық  жылының  ...  ...  іске  ... Салық төлеушілер үшін салық  жүйесінің  ең  болмағанда  үш-бес  жылғадейін  тұрақты  болып  ...  аса  ...  шарт  ...  ...  ... жағдайында бұлай  болу  әрине  мүмкін  емес,  әсіресе  жалпы  ішкіөнімнің мөлшері  ...  ...  ...  жағдайында  бұл  өте  қиынғасоғады.Республикамызда өмір сүріп  отырған  ...  ...  ...  үшінсалық заңымызда жеңілдіктер қарастырылмаған  деуге  болады.  Мәселен,  салықзаңында жеке  тұлғалардың  табыстарына  ...  ...  ... жеке ... үшін ......  есептік  көрсеткіші  деңгейіндежәне әрбір бір  айлық  есептік  көрсеткішінен  төмен  ...  ...  ... ... жоқ ... жанұя  мүшесі  үшін  бір  айлық  есептеу  ... ... ... рұқсат етіледі. Яғни жалақы мөлшері  45000  теңгеболатын және жалақысы 4500 ...  ...  жеке  ...  ... ... ... ... Бұл әрине әділдікке  жатпайды,  алсалықтардың ... ... ... ... ...  ...  ...  иеболуы қажет. Себебі, Салық кодексі – қоғамдағы  әлеуметтік  әділеттілік  ... ... ... ... ... ... және  субъективті  жақтарды  ескере  отырып,  келесіұсыныстарды  ...  ...  ...   жеке   ...   қолданылатыншегерімнің мөлшерін өзгерту және оны тек табысы төменгілерге  ғана  қолдану,екіншісі, табыс салығынан ең төменгі жалақы ... ... ... ... жүйесіндегі жеке тұлғаларға салынатын табыссалығына осындай өзгерістерді енгізетін болса, табысы өте  төмен  дәрежедегіазаматтарыға ... ... ... ... ... ... ... салығы бойынша қайта  қарастырулар  қажетболып отыр. Атап  айтатын  болсақ,  ...  ...  ...  мүліктердіңнарықтық бағаларының шамадан тыс жоғары болуы, салық сомасын да  жоғарылатыпжібереді. Соған сәйкес біздің ... ...  ...  қабілеттілігінеқарап,  тұрғындардың  арнайы  санаттарына  салық  салудың  жеңілдіктерін  ... жөн. ...  ...  жеке  ...  жылжымайтын  мүліктерінесалық салу базасы болып нарықтық бағаның өзі емес, ал салық  салу  базасыныңкоэффициентіне көбейтілген деңгейі болу ... деп ... ... ... экономикасының дамуымен байланысты  жылжымайтынмүлікке  салық  салу  жүйесін  енгізу  біздің  тұжырым   бойынша   ... ... ... асырылу қажет деп санаймыз:1. Жылжымайтын мүлікке салық бойынша бюджетке түсетін салық сомасы жекежәне  ...  ...  ...  мен  ...  ...  ...  сомаларыменсалыстырылуы тиіс;2. Жеке тұлғалар үшін есептелген жаңа  салық  сомасы  олардың  қаржылықмүмкіндіктерінен асып кетпеуі ... ... ... ...  ...  қорғалмаған  тұрғындардың  топтарыүшін жеңілдіктер берілуі тиіс;4. Нақты сектордағы  ұйымдарды  (агроөнеркәсіп  кешеніндегі)  ұйымдардыынталандыру қажет.Егер ... ...  ...  ...  ...  ... ... болсақ, онда жеке және заңды тұлғалардың  ...  және  ...  ...  ...  байланысты  жылжымайтын  мүліктердің  пайдаланубағытына, оның түріне, одан алынатын пайданың мөлшеріне,  орналасқан  жерінежәне басқа  да  ...  мен  ...  ...  ...  ... ... ...  да  бір  жаңалықтарды  немесе  өзгертулерді  енгізубарысында, алдыменен түсініспеушіліктер мен  ...  ...  ... ... егер біз ... ... ...  мүлікке  салынатын  салықтыенгізетін болсақ, онда біз кері-тартпа пікірлерден аулақ боламыз  деп  кепілбере алмаймыз. Дегенмен де, ... ...  баға  ...  жылжымайтынмүлік нарығында, сонымен қатар тұрғындар мен  заңды  ұйымдардың  әлеуметтік-экономикалық даму жағдайында мүлікке және жерге ... ... ...  солкүйінде  қалдыру  біздіңше,  ...  емес   деп   ...   ...   ... мүлікке салықты ендіру кезінде салық ауыртпалығын, соның  ішіндебелгілі бір жеңілдіктерді қажет ететін тұрғындардың  топтарына  ауыртпалықтыкүшейтпей, ... ...  үшін  ...  ...  ...  ... мүлікке салынатын салық салу жүйесіне көшудің негізгі  сатыларынұсынып отырмыз және бұл  ...  ...  ...  ...  ... республиканың басқа облыстарын немесе қалаларын  қоса  ...  ... ... ... деп есептейміз.1. Жылжымайтын мүлікке салық толық меншігінде  жерлері,  ғимараттары  менқұрылыс-жайлары бар ... ... ... ... ... орта  және  ...  мерзімді  жалдау  келісімшартына отырған ұйымдарға салынады;3. ... ... ... жеке ... үшін енгізіледі;4.  Жылжымайтын  мүлікке  салық  басқа  да  барлық   ...   ... ... зерттеулердің нәтижесінде жылжымайтын мүлікке  салықсалу жүйесіне біртіндеп көшудің нәтижесінде төмендегі  мақсатты  ... ... ... деп ... шаруашылық қызметтердің шынайлығын (ашықтығын) қамтамасыз ете отырып,салықтың  дұрыс  ...  ...  және  ...   ...   ... ... және ...  ағымдағы  пайдаланудың  негізінде  салықтыңуақытылы төленуін қамтамасыз етуге болады;- жергілікті жерлерде өкімет ... ...  ...  ... ... ... арттыруға, сондай-ақ  жылжымайтын  мүліктіңнарықтық  бағаларын  жоғарылатуға  мүкіндіктер  ...  ...  ...  тиімдіпайдаланудың   жағдайларын   арттырып,    экономиканың    ...    ... ... ... ... ауыртпалықты жылжымайтын  мүліктің  нарықтық  бағасы  арқылыәділ түрде ... ... ... ... ... жою  және  салықтан  жалтаруды  қысқарту  арқылыбюджеттік  түсімдерді  ...  ...  ...  ...  жәнефискальдық қуаттылығын жүзеге асыруға болады;-  жылжымайтын  мүліктердің  нарықтық  құндарының   ...   ... ... ... ... инженерлік-әлеуметтік  инфрақұрылымғасалған күрделі қаржының қайтарымдылығы қамтамасыз етіледі.Мүлікке салық салу жүйесін жетілдіру барысында келесі ұсыныстарды  ... ...  ...   ...   ...   ...   ...   жергіліктіжылжымайтын мүлікке салынатын салықпен алмастырудың бірқатар  артықшылықтарыбар. Біріншіден, бұл салық барынша икемділігі төмен ...  ...  бар  ... ... ... ... ... қамтамасыз  ете  алады.Екіншіден,  бұл  салықтан  түскен  ...  ...  ...  ...  ...  ...  ...  жауап  береді.  Үшіншіден,  бұл  салықтыәкімшілдендіру  мәліметтерді  ...  ...  және  ...  ...   ... ... ... өзін-өзі басқару  органдары  әрқашан  алаалады.-  ...  ...  ...  мүлік  кадастрын  қалыптастырудыұсынамыз. Қазақстанда бұл кадастр енгізілген жағдайда, жер, жер ...  ...  ...  ...  ...  ...  және  ...   отыру,жылжымайтын  меншік  телімдерінің  тіркеу  картасын  жасау,  сату-сатып  алумәмілелерін ... ... ... ... ... базистік  ақпаратпенқамтамасыз етіп отырған болар еді және бөлек аудандарда,  сол  ...  ... ...  ...  ...  ...  дамыту  бойынша  шешім  қабылдауғажағдай жасайды.-  Қазақстан  аумағында  бұл  ...  ...  ...  бұрын  бірнешеқалаларда біз ұсынып отырған сатылар  пилоттық  жобаны  жүзеге  ...  ...  ...  елді  ...  қолданыстағы  мүлік  және  жер  ... ... ... ... жоба  аталған  аумақтарда  бір  жыл  ғанажүзеге асырылмай, бірнеше жылдар  бойы  ...  ...  одан  ... тағы да ... ... ... өткізілген жағдайда  ғана,  оныңсоңғы нәтижесі барынша ... ... ... ... салу ... ... Европа тәжірибесі есепке  алынаотырып құрылған. Жанама салықтар бюджетке түсетін табыстың басты  ... ... ... ...  қатар  күрделі,  көпсатылы  салық  түрі  болыпкеледі.  Күрделілігіне  қарамастан  2009  ...  ...  ...  жанамасалықтар бойынша біршама  жетістіктерге  жеттік  және  өз  ...  ... ... деп ...  ...  ...  әлдеде  салықтың  бұл  түріндамытуда, жетілдіруде біршама мәселелер бар.Жанама салықтарды жетілдіру үшін  тек  ...  құн  ...  ... ... бойынша түсімдерді  жоғарлату қажет.Дамыған елдерде акциз салығын жетілдіру арнайы объективті  ... ... ... ... ... қатынастар мен  әлеуметтік-экономикалық жағдайларға мемлекеттің салық салу  жүйесі  арқылы  әсер  етуінжатқызуға болады. Салық табысындағы  ...  мен  ...  алу  ... ... ...  ...  жүйесін  құрудың  негізгісі  болыптабылады. Дамыған елдерде мемлекеттік шығындарды азайту жолдары  және  ... ... ... ... тұрақты іздестірілуде.2009 жылы Қаржы полициясы жүргізген іс шаралар нәтижесінде, бұқпа саудасаласында 6514 бұзушылық іс  қаралды  және  ...  ...  ... жалпы сомасы 893,3 млн.тг. Жасырын  емес  ...  ... өз ... ... ... сауда өнімдеріне  байланысты  жоғалуыықтимал. Сонымен, 2009 жылы салық органдары спирт және алкогольді  өнімдердішығарумен  ...  213  ...   ...   ...   /ҚР   ҚМ   СКмәліметтері/   Бұл  мәселелерді  шешуде:   ...   ...   ...  ...  ...  ...  ...  салық  жиналымын   көбейтугеболады; кемел емес алкогольді өнімді қайта өндіріс ... шешу ... ... жоғарлатуға бағытталған іс  шаралардан  басқа  құқықтықсипаттағы іс шараларды  дайындау  қажет.  Алкогольді  өнімдердің  ...  ...  ...  ...  ...  ...  күнде   іс   ...  ...  ...   ...   ...   және   ...   ... монополияны енгізу қажет.Қазіргі кезде басқару қызметін ақпараттар бойынша аналитикалық  жұмысқабағыттау  қажеттілігі   ...   Бұл   ...   ...   ...   ...   көрсетіледі.   Қазақстан    Республикасыныңнормативтік актілермен заңдарын бұзған заңды және жеке  тұлғалар  ...  ...  ...  тиіс  және  де  ...  ...   Жоғары   сапалыалкогольді   өнімді   ...   және   ...    ...    ... ... іске ... керек.Жасанды  акциздер  таңбасының  заңсыз   айналымымен   тиімді   күресудіжоғарылату мақсатында, ... ... ...  ...  ...  ... кезеңмен толтырып отыру қажет. Алкогольді және темекі өнімдеріне  ... жаңа  ...  ...  ...  ...  ...  ...  шығаруға   және   шаралардың   ...   ... ... ... жүйесін жетілдіру үшін мына бағыттарды ұсынуға болады:• Акциз салығының ставкаларына үнемі өзгерістер  мен  ... ... ... ... ... Сондықтандасалық ставкалары  салық  заңдылығында  орын  алып  ...  ... ... ... мен АҚШ-тың  акциз  салықтарының  қамтылуаймақтары  өте  ...  ...  да   ...   ... (теледидарлық, радиолық және тағы басқалар)  осы  акцизсалығымен  алу  ...  ...  ...  ...   ...   ... ... салық төлеу қажет. Мысалы арақ, темекі  және  десол сияқты ... ... ... салығының ставкасын жоғарылатукерек.Нақты бюджеттік реттеуді жүргізу  үшін  бюджет  кірісін  тікелей  ... ... ...  қол  ...  қажет.  Тікелей  салықтық  жеңілдіктердамуы мемлекет саясатының  құрылымымен  ...  ...  ...  Яғни  ең  ...  өндіріспен   айналысатын   кәсіпорындарды,   ауылшаруашылығы  кәсіпорындарын,  құрылыс  кәсіпорындарын  ...  ...   ...  табысқа  салынатын  салықтан  босату  керек.   Мұндай   жеңілдіктауардың көлемін ұлғайтуға мүмкіндік ...  ...  ...   ...   ...   сұранысты   қысқартқандықтанинфляциялық  сипат  алады.  Салықтардың  әрекет  етуінің  ...   ... ...  ал  ол  ...  шектейді.  Бір  жағынан  салықтықауыртпалық  көп   түрлілігіне   байланысты   ...   бұл   ...   ... салықты төлеуден бас тартудың көбеюіне алып келеді.Біздің  ...  ...  ...  ...   ...   ... қолданылған жеңілдіктер жүйесіне қайта оралу қажет. Оның  мазмұнымынада: ауыл шаруашылығы тауарын  өндіруші  және  ...  дәрі  –  ...  ...  ...  ...   мақсатындағы   шағын   кәсіпкерліксубъектілері табысқа салықты алғашқы екі жылға босатылуы қажет.Салық  ...   ...  ...  және  ...  жағдайларын   есепкеалмайды.  Сондықтан  кәсіпорындардың  дені  өнеркәсіп  қалаларында   ... ... ... салу мен  ...  ...  ...  ...  саясаттыенгізу  қажет,  себебі  жергілікті  салықтардың   түсімі   ...   ...  ...  ...  және   орта   бизнестен   түсетін   салықтаржергілікті бюджетте қалуы қажет.Ұсынылған ... ... ...  ...  ...  ... уақытта салық салу базасын кеңейту есебінен әрекет ететін  шаруашылықсубъектілерінің санын өсіру  ...  ...  ...  кәсіпорындардың  ашықалаңға шығару салықтық ауыртпалықты жеңілдету нәтижесінде қалпына  келтіругеболады. Бюджеттің кірісін өсіруге төмендегі  салықтық  ...  ... ... болады:  жерге  төлемді  өсіру;  ресурстық  төлемдерді  өсіру;қоршаған ортаны ластаған  үшін  ...  ...  ...  тауарларға  акцизсалығының ставкасын көтеру.Мемлекеттің салық  жүйесінің  ...  ...  ...  бір  аясы  ...  болып  табылады.   Салық   салу   ...   ...   ... ... міндеттері және өзін  ұстау  жөніндегі  мәселелерді  ғанаәзірлеумен айналысып қоймай,  ...  ...  өте  ...  ...  ... тұрғысындағы мәселелерді шешуге  атсалысатын саясатты да жүргізеді.Жалпы Салық  жүйесінің   азаматтардың   ...   және   ... екі ... ... бар: ... және ... жағы сол, заңды және жеке тұлғалар  төлеген  салықтар  бюджетпен бюджеттік емес қорларға  жинақталып,  олар  ...  ...  көп  ... ... ... ... ... көп  балалы  аналар,балаларға) жәрдемақы ретінде беріледі және халыққа түрлі қоғамдық  қызметтеркөрсетіледі.  ...  жағы  үш  ...  ...  1)  ...  ...  жекетұлғалардың салық  төлеуі  (жеке  табыс  салығы  мен  ...  құн  ... ... ... кері ... ... 2)  жеке  кәсіпкерлердіңсалық ауыртпалығының жоғары болуы олардың  ...  ...  ...  ...  ...  3)   ...   коммерциялық   ұйымдар   менкәсіпорындар еңбек ақы қорынан ... ... ...  ...  ...  ... төлейтін еңбек ақысын қажет мөлшерде төлеу мүмкіндігі азаяды.Сондай-ақ кодекс салық төлеу және ... да ... ... ... ... ... ... заңнамалық негізін салып  отыр.Салық есебін электронды түрде  берген  кезде  электронды  ...  ... ... ...  ...  ...  кодексінде  ондаймүмкіндік жоқ). Салық берешегінің сомасы туралы ақпаратты  алу,  төлеу  үшінбарлық деректемелерімен қоса  ...  ...  ...  ...  ... ... есебіне қолма-қол ақшаны қабылдау  бойынша  Web-киоскілердіңжәне  басқа  да  электронды  құралдардың   ...   ...   ... .Әр ... ... салық жүйелері  әр  түрлі  экономикалық,  саяси  ...  ...  ...  құрылған.  Әрине,  олар  оңтайлы  емес,  бұлоңтайлы жүйені құру  үшін  экономистерге  және  ...  ... ... ... Олардың ішінде неғұрлым маңыздылары мыналар:- салық ауыртпалығын тарату біркелкілігі немесе ... ... ... ... кірістерге өзінің «әділетті үлесін енгізуі»;- салықтар мүмкіндігінше әр түрлі тұлғалармен экономикалық  ... ... ... ... ... мұндай әсер ең  аз  шамадаболуы қажет;-  әлеуметтік-экономикалық  мақсаттарға  қол  ...  үшін   ... ... ...  салық  салудың  теңдік  және  ... ... ең аз ... жеткізу қажет;- елдің экономикалық өсуі және тұрақтылығын қамтамасыз ету  мақсатындасалық саясатын ... ... ... әсер етуі қажет;- салық жүйесі әділетті болуы қажет және салық төлеушілерге  түсініктіболуы қажет;- салықтарды ... және ... ...  ...  ...  ... ең аз ... болуы қажет.Осы талаптар  елдің  салық  жүйесінің  сапасына  ...  үшін  ... ... ... мүмкін.Бюджетке түсетін салықтық түсімдердің механизмін оңтайландыру барысындакелесі ұсыныстарды атап көрсетуге болады:•   ... ... ... ... ... жетілдіру  үшінбіріншіден, салық салу механизмі мен  салық  заңдылығын  жетілдіруқажет.  Қазақстан  үшін  өзекті   ...   ...   ...   ...    төлеушілер    салық    заңдылықтарының,біріншіден,    жеткілікті    ...    ...    ... үшіншіден, салық салу процесінде  барлық  қатысушыжақтардың мүддесін тең ... ... ал ...  ...  ... нақты қолдау күтуге болатындығына толық сенімді болуы қажет;• жеке табыс салығы бойынша салық мөлшерлемесінің жалпыға бірдей  10пайызға келтірілуі оның ... ...  ...  ...  салығына  қатысты  әділеттілік  қағидасының  бұзылуына  жолбереді,   зерттеулер  ...  ...  ...  ондай  салықсомасын беретін деңгейге жеткен  жоқ,  осыған  ...  ... ...  ...   отандық,  әсіресе   өнеркәсіп   өндірісімен   айналысатыншаруашылық субъектілерінің табыс ... ... ... ...  төмендету арқылы жүзеге асыру, оның есесіне қаржылыққызмет көрсетумен айналысатын заңды тұлғаларға салық мөлшерлемесінкөтеру керек, ол, жалпы ... ... ...  төмендеуінежәне айналымдағы несиелік қаражаттың азаюына, инфляция  ... ... ... ... ... ... «орта топ» өкілдері саналатын  ғылым,  білімберу мен денсаулық сақтау  саласында  және  ...  ...  ... ... ... ...  еңбекақысын  көтеруарқылы, олардың  тиімді  түрде   ...  ...  ...  ... ... ... ... ұсыныстар мына жағдайлардың оң әсерін қалыптастырар еді:– салықтардың дамуына неғұрлым тезірек әсерін тигізеді;– бюджетке ... ... ... ... ... ... ... санын азайтады;– республикамыздағы көлеңкелі бизнестің дамымауына жол бермейді;– негізгі тауарлар  мен  ...  ...   ...  ... сыртқы экономикалық қызметтегі тұрақтылықты қамтамасыз етеді;–  жоғарыда  мәлімделген  мәселелер  іске   ...   ... ... да ... ... ... ұсыныстарды жүзеге асыру қиынға  соқпайды,  алолардан түсетін экономикалық тиімділік айтарлықтай болары анық.Толысқан  экономиканың  сенімді  ...  ...  ...  ... қамын ойлаған, болашақ ұрпағы үшін толғанған елдің бюджеті  толымдыболуға тиіс.ҚОРЫТЫНДЫҚорыта келгенде жергілікті бюджеттер – жергілікті билік  және  ...  көп  ...   ...   ...   ...   болып   табылатынмемлекеттік қаржы жүйесінің маңызды буыны.  Оның  ...  ...  рөлі  ...  зор.   ...   ...   ...   ... мен нарық талаптарына сай  келетін,  қоғамдық  және  мемлекеттікмүдделерге қол жеткізуге жол  ашатын  ...  ...  ... ... ... ... ... органдар жұмыстың тиімді әдістерін қолдану арқылы жергіліктіқазынаның толтырылуын қамтамасыз етуді  мақсат  етіп  қойды.  Бұл  мақсаттыңмаңызы мен мәні ... ... ... ...  және  деол ... ... ... шешілсе,  соншалықты  жергілікті  бюджет  ... ... ... ... ... және оның кірістерінің экономикалықмәні, қызмет етуінің теориясы мен тәжірибесіне талдау жасалынып, оның  бастыкіріс көзі болып табылатын  салықтардың  ...  түсу  ...  ... рөлі анықталды.Дамыған елдердің жергілікті бюджеттері және оны қалыптастырушысы  болыптабылатын салықтың қоғамдық процесстерге,  оның  ішінде  экономика  ... ... ... ... Республикасы Қызылорда облысында жүргізілген талдау негізіндеоблыс  бюджетін  қалыптастыру  қамтамасыз   етудегі   ...   ...  ...  салық   комитеттерінің   жұмыстарын   ұйымдастырудыңартықшылықтары  мен  ...  ...  және   ...   ... салықтар  және  басқа  да  ...  ...  ...  ... мен ... жетілдірудің жолдары ұсынылды.Аймақтардың республикалық бюджетке тәуелділігі, бір жағынан,  ҚазақстанРеспубликасында  бюджеттер  ...  ...   ...   әлі   ... ...  2002  ...  ...  корпоративтік  табыссалығының   республикалық   бюджетке   аударылуы   жергілікті    ... ... ... ... ... осы  ...  байқалуда.Сонымен  қатар  жергілікті   органдардың   ...   ...   ... (су, жылу мекемелері) шығынды болуы   да  жергілікті  бюджеткетүсімдердің ... ... ... ...  ...  Осы  мекемелерге  көп  шығынжұмсалып, соның салдарынан кірістердің  шығындарды  ...  ...  ... ... тудыруда.Жергілікті салықтардың рөлін жетілдіру жолдарына   бірнеше  ұсыныстардыбөліп көрсетуге болады:•  Жергілікті  салықтардың  түсу  ...  ...  ...  ... ... ... ықшамдау, яғни  заңдар  мен  нормаларданмәнді емес түсіндірмелерді алып тастау;• Тікелей және жанама ... ... ... ... ... ... ...  базасы  бар,  мүлік  салықтарының  рөлінкүшейту.  Мемлекеттік  бірыңғай   ...   ...   ... ... Қолданыстағы мүлікке салынатын  салықтаржүйесін  жергілікті  жылжымайтын   мүлікке   салынатын   салықпеналмастырудың   ...   ...   бар.   ...   ... ... ... құнын заңдастыру;•  Жергілікті  салық  жүйесінің  құқықтық  негіздерін  және   ... ... ...  жаппай  жалтару  мәселесі  салықорганы  жұмысының   объективті   және   субъективті   ... ел ... мен ... да ... ...  органдарымен,басқа да көптеген сыртқы органдармен,  бірінші  кезекте,  ақпараталмасу мәселесі  бойынша  ...  ...  ...   қажеттілігінкөрсетті. Сондықтан да, салық органының басқа ...  ...  ...  ...  ...  ...  ... аралық ақпарат  алмасуының  тәртібі  мен  ...  ... ... ... ... ... материалдық техникалық және кадрлық қамтамасызетілуі;  салық  төлеушілермен  ...   ...   ...    ...     жанынан    оқу     орындарының     ...  мен   ...   ...   ...   ... ... ... сол арқылы арнайы орта және  жоғарғы  ... ... ... тікелей осы заманғы салық маманыболып шығатындай  етіп жағдай жасау;• Салықтық бақылаудың қатаң, әділ болуын, оның   ...  ... ... ... ... сипаты басым болуын ойластыруқажет.Жергілікті  халықтың  әлеуметтік-экономикалық  саясатының   ...    ...   ...    ...    Ал    ...  меншігінен  төленетін  жергілікті  бюджеттің  ...  ...... ... ...   салық  жүйесі  экономикамызды  жаңғыртумен әртараптандыруға, еліміз үшін ... ... ... ...  ...  ...  ...  айырмашылығын  азайтуға,  қазба   байлықтарынигеретін компанияларға жер мен ел  мүддесіне  бетбұрыс  жасатуға  ... ... ... ... ... Республикасы Президентінің халқына  Жолдауы.Алматы, 2001.2.  Қазақстан   ...    ...    ...    ...  ... Елорда, 6 ақпан  2008ж3. К.К. Ильясов, С. Құлпыбаев Қаржы. Алматы, 2005, 552 б.4. ҚР ... ... // ... ... 2009.5. ... ... ... теориясы. Алматы: Мерей, 1999, 320б.6. Елубаева Ж.М. Бюджетная система Республики Казахстан: теория,  ... ... ... ... 2004, 346 с.7.  ...  облысы  бюджетінің  2007  жылғы  атқарылуы   ...   ... ...  ...  ...  бюджетінің  2008  жылғы  атқарылуы   есебі   туралытүсіндірме жазба.9.  Қызылорда  облысы  ...  2009  ...  ...   ...   ... ... ... Б. Местные бюджеты и механизм межбюджетных отношений: зарубежныйопыт// Аль-Пари, №1, 2006, 118-124 с.11.  ...  ...  ...  ...  ...  США  ... и управление в зарубежных странах. 2005, № 1, ... ... ... ... Қызылорда қаласының Орта мерзімдік саясаты.Қызылорда, 2007, 18 б.13. Б.С.Өтебаев Мемлекеттік бюджет: Оқулық. Алматы: Экономика, 2006, 320б.14. Қазақстан Республикасы  ...  ...  ...  ...  ортамерзімдік фискалдық саясаты. ҚР Үкіметінің  2009  жылдың  12  ... ... ... htpp: ... ... В.И. ... планировать  и  управлять  //  Журнал  ... 2004, № 8, ... ... В.М. Финансы. Москва: Финансы и статистика, 1994, 648 с.17. Общая теория финансов. Под ред. Дробозиной Л.Н.  ...  ...  1997,438 с.18. ... ...  обращение.  Кредит.  Учебник  для  ВУЗов.  Под  ред.Дробозиной Л.Н. Москва: ЮНИТИ, 199719. ... С.О. ... ... ... в ... ...  рыночныхотношений (на примере Павлодарской области). Автореферат диссертации насоискание ученой ...  ...  ...  ...  ... ... 2001, 26 с.20. ... А.Д., Керімбек Ғ.Д. «Салықтар және салық  салу»:  Оқулық.  –Алматы: Экономика, 2006.21. «Салық және бюджетке ... ... да ... ... ...   ҚР-ң Салық Кодексі, - Алматы, 2010.22. Құлпыбаев С., Ынтыкбаева С.Ж., Мельников В.Д «Қаржы  негіздері»  Жоғарыоқу орындарына ... ... ...  
        
      

Пән: Салық
Жұмыс түрі: Дипломдық жұмыс
Көлемі: 65 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 1 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
«Семей жолдары» ЖШС-тың жылдық жиынтық табысы30 бет
Биология пәні бойынша есеп шығарудың жолдары59 бет
Дислалия және оны түзету жолдары43 бет
Жылдық жиынтық табыс бойынша тәжірибелік есеп30 бет
Манихей жазба ескерткіштеріндегі есім сөз таптарының жасалуы70 бет
Тауарлы-материалды қорларды түгендеу және оларды есеп беруде ашып көрсету31 бет
Қазіргі электр байланысы11 бет
Әдебиетті оқытудың инновациялық әдістемесі, технологиясы230 бет
"Экономикалық теория негіздері."11 бет
«БИОС» жшс-ң қаржылық жағдайы мен экономикалық потенциалын талдау және бағалау63 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь