Халықтық тәрбие әлеуметтік-педагогикалық құбылыс ретінде

Халықтық тәрбие тарихи даму процесіндегі тірі дене болып табылады. Табиғатқа сөйкестілік, табиғи салдарлар қағидасы өте карапайым түрде болса да, олардың педагогика ғылымыңда негізделуінен көп бұрын халықгың ауызша шығармашылығында көрініс тапты. Тарихтың тәрбиелік мөнін есте ұстай отыра ел қорғаған, халық тыныштығы үшін күрескен көсемдер мен осы тарихи оқиғаларга арналған ауызша халықтық шығармашылықтың өзі -халықтың азаттық қозғалысы тарихын өзіндік және қарапайым да асқақ түрде бейнелеп және келешек ұрпақтың, патриоттық және рухани-адамгершіліктік трғыда қалыптасуына ықпал жасайтынын ұмытпау керек.
Халықтық педагогиканың өлеуметтік бағыттылығы, әсіресе көне жазба ескерткіштердегі мақалдар мен мәтелдер, ертегілер мен жырлар, бата, тілек секілді тәрбие құралдарында толығырақ бейнеленген. Олардың шығу тегі мен тарихи дамуын есепке альш сипаттау, тарихи-генетикалық түрғыдан қарастыру халық педагогикасын тереңірек түсінуге мүмкіндік береді жөне оның демократиялық сипатына назар аудартады. Әрине, этнопедагогика тарихында ертедегі қазақстандықгардың еңбекке тәрбиелеу дәстүрлері мен кәсіпке үйретушілік жүйесі, әртүрлі қозғалмалы ойындары мен жарыстары, саналуан өдет-ғұрыптар мен өмір салттары терең із қалдырды. Халықта эстетикалық төрбие берудің өзіндік үлгісі болды. Оның сипатты ерекшелігі еңбек тәрбиесімен тығыз байланыстылығы.
Бүл ең алдымен еңбек құралдарың шебер және сәнді безендіруден, өндеуден көрінді. Олар ыңғайлы ғана емес, көзді қуануы, көңіл-күйді көтеретіндей әсем де болуы тиіс еді. Мұндай көркемдік талғам ғасырлар бойы қалыптасқан. Демек, педагогикалық мәдениеттің бастау көздерін тәрбие процесінің өзінен ғана емес, халықтық бағыт-бағдардан, әрекеттерден, шығармашылықтардан іздеу керек. Халық туғызған әсемдік - бұл рухани әлемнің әсемдігі, сонымен бір мезгілде педагогикалық мәдениеттің тамаша жетістіктерінің куәсі. Педагогикалық мәдениеттің деңгейі жөнінде тек нақты педагогикалық ескерткіштер мен шығармалар бойынша ғана емес, сондай-ақ тәрбиеленушілер мен олардың өлмес мұралары арқылы да пікір айтуға тура келеді. Осындай педагогика ғылымына қисындаса жуықтап келген халық педагогтары барлық кезеңдерде, барлық халықтарда да болды. Олар кейін пайда болып дамыған халықтық негіздегі демократиялық педагогикалық жүйеге жатамды жағдайлар туғызды.
        
        Халықтық тәрбие әлеуметтік-педагогикалыққұбылыс ретіндеХалықтық тәрбие тарихи даму процесіндегі  тірі  дене  ...  ... ... ... ... қағидасы өте карапайым  түрде  болсада, олардың педагогика ғылымыңда негізделуінен  көп  ...  ...  ... ... ... ... тәрбиелік мөнін  есте  ұстай  отыраел  қорғаған,  халық  тыныштығы  үшін  ...  ...  мен  осы   ... ... ... халықтық шығармашылықтың өзі   -халықтың  азаттыққозғалысы тарихын өзіндік  және  қарапайым  да  ...  ...  ...  ...   ...   патриоттық    және    рухани-адамгершіліктік    трғыдақалыптасуына ықпал жасайтынын ұмытпау ... ...  ...  ...  әсіресе  көне  жазбаескерткіштердегі мақалдар мен мәтелдер, ертегілер мен  ...  ...  ... ... құралдарында толығырақ бейнеленген.  Олардың  шығу  тегі  ментарихи ... ... альш ...  ...  ...  қарастырухалық  педагогикасын  тереңірек  түсінуге   ...   ...   жөне   ... ...  ...  аудартады.  Әрине,  этнопедагогика  тарихындаертедегі  қазақстандықгардың  еңбекке  тәрбиелеу  дәстүрлері   мен   ... ... ...  ...  ...  мен  ...  ... мен өмір  салттары  терең  із  қалдырды.  Халықта  эстетикалықтөрбие  берудің  өзіндік  үлгісі  ...  Оның  ...   ...   еңбектәрбиесімен тығыз байланыстылығы.Бүл  ең  алдымен  еңбек  құралдарың  шебер  және  ...  ...  ...  Олар  ...  ғана  емес,  көзді  қуануы,   көңіл-күйдікөтеретіндей әсем де болуы тиіс еді. ... ... ...  ғасырлар  бойықалыптасқан.  Демек,  педагогикалық  мәдениеттің  бастау   көздерін   ...  ...  ғана  ...  халықтық   бағыт-бағдардан,   әрекеттерден,шығармашылықтардан іздеу керек. Халық туғызған әсемдік - бұл рухани  әлемніңәсемдігі,   ...   бір   ...   ...   ...    ... куәсі. Педагогикалық мәдениеттің деңгейі жөнінде  тек  ... ...  мен  ...  ...  ғана  ...  сондай-ақтәрбиеленушілер мен олардың өлмес  мұралары  арқылы  да  ...  ...  ...  ...  педагогика  ғылымына  қисындаса   ...   ...   ... ... ... ... ... да болды. Олар кейін  пайдаболып дамыған халықтық негіздегі демократиялық педагогикалық жүйеге  жатамдыжағдайлар туғызды.Өткеннің көрнекті педагогтары  ...  ...  ...   үйренуге   көп   көңіл   ...   ...   ...   ...  ...  дамытты,  халық  педагогикасынан  мысалдарды   ... ... ... ... Ғалымдар, ақындар,  өнер  иелері,философтар педагогикалық  идеяларын  талдау  тәрбиенің  гуманистік  халықтықидеялары ... адам ... ...  ...  ...  ... Абу  ...  Әл-Фарабидің  "Музыканың  үлкен  кітабында"  халықтықмузыкадан үлгілер  ...  Әбу  ...  ...  өз  ...  ... ... ... арнайы сөз қозғайды: Махмұд  Қашгаридің  "Түркітілдерінің сөздігі" (Диуани лұғат ат түрік) атты ...  ...  ... мысалдар  мол,  Жүсіп  Баласағұнидың  «Құтты  білім»  (Құдатғубіліг)  шығармашылығы   толығымен   ...   ...   ... қайғы, Казтуған, Шалкиіз, Жиенбетті халыққа  сүйіспенщілік,  оныңтағдыры мен  мәдениетіне  жанашырлық  ...  ...  ... ... олар бір-біріне өте ұқсас. Асан Кайғы өзін қазақ  ... ... ... енгізген көптеген тарихи оқиғалардың куәгері  болды.Оның ... ... өз ... оның ...  ...  ұмтылысында  көмектесутілегімен анықгалады. Дүниеге сеніммен қараушы  көрнекті  қайраткер  айтқан:"Ата ... ... өз ... ... ... жақсы болса да,  қайратты  туғанер ғаріп"- деген өнеге ... ... де ... ... ... өте ... ойларды  біз  Казтуған  шығармаларынан  да  табамыз.Түлғаның рухани байлығындағы бастау ақын ... - ол өз  ...  ... ... ... нәзік сүйіспеншілігін ол былай деп біддіреді:"Кіндігімді кескен жүрт,Кір-қоңымды жуған жұрт,Қарағайдан садақ тудырып,Қорамсамды сары жүн оққа ... ... ... жұрт"Халықтық ақындар мен жыраулар үшін жетекші қағида болып табылады. Олархалық педагогикасын терең біледі жөне оны ардақ тұтады.Ел ... қиын ... ... көл ... ... қиын емес,шабатын жерден ел табылады,Шаршы топта сез бастаудан ... ... жоқ" ... ... төрбиеленушінің санасына ықпалды әсері  мол  сөз  ... мән ... ... Оның  ...  ...  ...  ақыл  айту,тілек секілді халықтық тәрбиенің құралдары жиі кездеседі.Педагогикалық мәдениет жөйін таддағанда қашанда ... орта ...  ... оның  ...  ...  ...  және  ...  қолайлы  жағдайтуғызған - халық жайлы есте ұстаған жөн. Кез келген  мәдениет  кайраткерініңжеке шығармашылығы оған дейін ... жөне  ...  ...  алған  жетістіктернегізіңде дамиды. Ол өз  халқының  мәдениетін  жетілдіруді  бастаудан  бұрынөзінің көп ... ... ... ... ... сонымен қатар  өзгехалықтар мен  адамзат  ...  ...  ...  ...  Тек  ...  пенадамзат   рухани   қазынасы    жиынтығы    ғана    ...    ... ... ... негіз бола алады. Кез  келген  педагогтыңданышпандығы мен ұлылығы  халықтық  педагогикалық  мәдениетке  жақындығымен,оның рухани қазынасының ... ... ... ... ... ... халықтан оның өмірінен,  халықтық  шығармашылықтанжөне  онда  көрініс  берген  педагогикалық  тәжірибеден  ...  ... ... бірі - ... Ол  езінің  педагогикалық  қызметінхалық ауызша шығармашылығы туындыларын жинаудан  бастады.  ...  ... ... ... жөне Баян ... қырғыз  эпосы  "Манас",  халықтық  өдет-ғұрыптар, жастар мен балалар ортасы  дәстүрлері,  көне  ...  ... - бәрі ... ... ... ... білім беру үшін ең алдымен оның  рухын  түсіну  керек.  Өзініңағартушылық  қызметіңце  ...  осы  ...  ...  ...  Оныңбірқатар шығармалары халықтық  салттардың  жағымды  және  жағымсыз  тұстарынзерттеуге, олардың тәрбиелік  ...  ...  ...  Кернекті  ғалым,ағартушы  демократ  отбасы  және  қоғамдық'   тәрбиенің   озық   ... ... жөне ... ... қызу ...  ...  ... патриоттар өрекеттерінде ортақгық  мол.  Халықтың  педагогикалық  даналығыАбайдың бүкіл қоғамдық қызметі мен ...  ...  ...  Оның  тәрбиемақсаты мен бағыттары жайлы ойлары халықтық,  ...  ...  ... ... ...  ...  ...  ол  өзіне  тірек,сипаттауды керек етпейтін қағида ретінде пайдаланады,  олардан  өз  ... ...  ...  ...  ...  ...   білімдермен   кисындапжинақтауға педагог ғалымдар  бірдей  келген  жоқ:  біреулері  үшін  халықтықпедагогика  ...  ой  ...  ...  үшін  ...   негіз   адамзатпедагогикалық  жетістіктерін   ...   ...   ...   ... жуықтау  процесі  мерзімінен  бұрын  үзілсе,  ...  ... ... келу  ...  ...  ...  Сонымен  кімдер  өзінехалықтық пен ғылымилықты үйлестірсе, сол ғана ұлы педагог-демократтар  болыпқалыптаса   алды.   ...    ...    ...    ...  ...  ...  өкілдері  мен  педагогика   ғылымының   асакөрнекті кайраткерлерінің қимылы ... ... ...  ...  ...   ...   ...   М.Жұмабаев,Ж.Аймауытов, Х.Досмұхамбетұлы  халықтық  педагогикалық  тәжірибесін  зерттейбілуге ерекше мән берді. Халықтық педагогика ... ... ...  ... бір жағдайларда  оның  негізі  ...  ...  ...  деп  ... ... ... халық өмірін, оның тілегімен  қажеттілігінжетік білуі; туған халықтың рухани қазыналарын жоғары бағалауы; ...  ... мен ... шешуші ролін  мойындауы;  тәрбие  жөніндегі  ... мен  ...  ...  оқып  ...  ...  ... білім беру мен тәрбие жүмысында кеңінен  пайдалануды  ұсынуы;халық үлгісімен балалар үшін шығармалар туғызуы.Үстіміздегі дәуірде қазақ  халқы  ...  ...  ... материалды оқып үйрену нәтижесінде өткеннің тәрбие дәстүрлері  жайлыайтарлықгай ғылыми мәліметтер жинақгалған.(Т.Тәжібаев. Развитие просвещения и педагогической ... в  ...  ...   ...   XIX   в.   Алматы,   1958;   ...   ... ... в ...  ...  ...  1982;  ...   педагогикасының   ауыз   әдебиетіңдегі   көрінісі.   Алматы,   1987;Ы.Оршыбеков.  ...  ...   ...   ...   Алматы,   1981;К.Нурсултанов. Очерк истории математических знаний в  ...  и  ...  ее  ...  в  ...  ...  Алматы,   1975.К.Сейсембаев.  Проблемы  использования  казахской  ...   ...   ... ... к ... в ... воспитании. Алматы, 1987;  А.Мухамбаева.Национальные обычаи и традиции казахского народа и ее влияния на  воспитаниедетей   и   ...   ...   1974,   ...   ...   ...   ...   ...   Алматы,   1993.    ... ...  ...  физической  культуры  средствами  национальныхигр. Алмты, 1992; ... ...  ...  және  оны  ...   ендіру   жоддары.    ...    1995;    ...    ... ...  теория,  практика,  З.Әбілова,  Этнопедагогикажәне т.б.).Халықгың тәрбие  төжірибесін  теориялық  ...  ...  ... мүрасындағы ұнамды мен  озықты  сұрыптау  және  оны  жеткіншекұрпаққа тәрбие  берудің  қазіргі  жағдайында  ...  ...  ...  әрі  ...  ...   ...   бағыттылық   этнопедагогикалықзерттеулердің өзектілігін аша түседі. Мыңдаған және  жүздеген  жылдар  ... ... ... ... ескерткіштерде  оқыту  мен  тәрбиелеудіңбелгілі бір жолдары мен тәсілдері, тіпті өте ...  ...  ... ... талаптар бар.  Оларда  халықтық  педагогикалық  мөдениетшілкөптеген  тұстары:  балаларды  еңбекке  дағдылаңдыру,   ...   ... ... жастардьщ эстетикалық идеалдары, басты ұғым  -  ... ... ... ... ... ... және т.б. ... орай халық педагогикасының рухани  өмірдегі  құбылыс  ретіндегіорны мен ролін түсінуге; ...  ...  ...  ...  ... жөне  т.б.  ...  ...  мәнін,  құндылығын  жоймаған  тәрбиетәжірибесін біршама дәлдікпен жіктеп көрсетудің жолдарын белгілеуге  жәрдемібар бірқатар рухани мәдениет ескерткіштеріне ... ...  ...  
        
      

Пән: Педагогика
Жұмыс түрі: Материал
Көлемі: 6 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Этнопедагогикалық түсiнiктерге анықтамалар6 бет
Жасөспiрiмдердiң әлеуметтенуi - әлеуметтiк - педагогикалық құбылыс ретiнде29 бет
Педагогтың қарым-қатынастық мәдениеті7 бет
"Бала тәрбиесіндегі халықтық ұстанымдар."12 бет
2- сыныпта математика сабақтарында халық педагогикасы элементтерін қолдану53 бет
9 сыныпта бейорганикалық химияны оқытуда халықтық педагогика элементерін пайдалану әдістемесі73 бет
«Жетілген тұлға» халық педагогикасының мақсаты20 бет
А.Байтұрсыновтың педагогикалық көзқарасы мен қызметі21 бет
Абай (Ибраһим) Құнанбай ұлы13 бет
Адамзат дамуының тарихындағы этнопедагогикалық идеялар10 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь