Галактикалар классификациясы

Галактика дегеніміз – бұл шамамен 200 млрд. жұлдыздан құралатын алып жұлдыз жүйесі (олардың ішіне біздің Күн де кіреді). Мұнда сонымен қатар газ бен тозаңның да маңызды мөлшері бар; галактика магниттік өрістермен безендірілген, жоғарғы энергиялардың бөлшектері – ғарыш сәулелерімен толтырылған.
Галактикалардың морфологиялық классификациясы – астрономияда пайдаланылатын көзбен көру белгілері бойынша галактикаларды топтарға бөлу жүйесі. Галактикаларды морфологиялық типтерге бөлудің бірнеше схемасы бар. Оның ішінде ең танымалын Эдвин Хаббл ұсынды, соңынан оны Жерар де Вокулер мен Алан Синддиж дамыта түсті.


1.3.1 Классификация жасауға арналған ілгергі талпыныстар


Галактиканы классификациялау талпыныстары спиральды өрнегі бар алғашқы тұмандылықтардың табылуымен бір мезгілде Лорд Росс тарапынан 1845-1850 жылдары бастау алды. Ол кезде барлық тұмандылықтар біздің Галактикамызға тиесілі деген теория басымдық танытатын. Бірқатар тұмандылықтар галактикалық емес табиғатқа ие болатындығын Хаббл ғана 1924 жылы дәлелдей алды. Сөйтіп, галактикаларды сондай-ақ галактикалық тұмандылықтар деп те классификациялады.
Бұрынғы фотографиялық шолуларда спиральды тұмандылықтар басым болды, мұның өзі оларды жеке класқа бөлуге мүмкіндік берді. 1888 жылы А. Робертс аспанға терең шолу жасап, нәтижесінде көптеген эллипстік құрылымсыз және өте созылыңқы ұршық тәрізді тұмандылықтар табылды. 1918 жылы Г. Д. Кёртис тосқауылды және сақина тәрізді құрылымды спиральдарды жеке Ф-тобына бөлді. Сонымен қатар ол ұршық тәрізді тұмандылықты қабырғадан көрінетін спиральдар ретінде түсіндірді.
Гарвард классификациясы. Бұрын пайдаланылып келген классификациялар статистикалық зерттеулер үшін онша жарамды болмай қалды. Негізінен, бұл әлсіз галактикалардың көріністеріндегі бөлшектерді айқындау қиындықтарына байланысты еді. Сонымен қатар Гарвард обсерваториясының негізгі аспабы 24-дюймдік (≈61 см) рефрактор болды, бұл аспапта галактикалардың жақсылап көрсетілген көріністерін алу қиын болатын. Осы мәселені шешу мақсатында, Х. Шепли 1927 жылы жаңа классификация ұсынып, әлсіз галактикаларды классификациялауда туындайтын қиындықтарды ескеруге тырысты.
        
        Галактикалар классификациясыГалактика дегеніміз  -  бұл шамамен 200 млрд. жұлдыздан құралатын алып жұлдыз жүйесі (олардың ішіне біздің Күн де ... ... ... ... газ бен тозаңның да маңызды мөлшері бар; галактика магниттік өрістермен безендірілген, ... ... ...  -  ... ... толтырылған.Галактикалардың морфологиялық классификациясы  -  астрономияда пайдаланылатын көзбен көру белгілері бойынша галактикаларды ... бөлу ... ... ... ... бөлудің бірнеше схемасы бар. Оның ішінде ең ... ... ... ұсынды, соңынан оны Жерар де Вокулер мен Алан Синддиж дамыта түсті.1.3.1 Классификация жасауға арналған ... ... ... ... ... ... бар алғашқы тұмандылықтардың табылуымен бір мезгілде Лорд Росс тарапынан 1845-1850 жылдары бастау ... Ол ... ... ... біздің Галактикамызға тиесілі деген теория басымдық танытатын. Бірқатар тұмандылықтар галактикалық емес ... ие ... ... ғана 1924 жылы дәлелдей алды. Сөйтіп, галактикаларды сондай-ақ галактикалық ... деп те ... ... шолуларда спиральды тұмандылықтар басым болды, мұның өзі оларды жеке класқа бөлуге мүмкіндік ... 1888 жылы А. ... ... ... шолу ... ... көптеген эллипстік құрылымсыз және өте созылыңқы ұршық тәрізді тұмандылықтар табылды. 1918 жылы Г. Д. ... ... және ... ... ... ... жеке ... бөлді. Сонымен қатар ол ұршық тәрізді тұмандылықты қабырғадан көрінетін спиральдар ретінде түсіндірді.Гарвард классификациясы. ... ... ... ... статистикалық зерттеулер үшін онша жарамды болмай қалды. Негізінен, бұл әлсіз галактикалардың көріністеріндегі бөлшектерді айқындау қиындықтарына байланысты еді. Сонымен ... ... ... ... аспабы 24-дюймдік (≈61 см) рефрактор болды, бұл аспапта галактикалардың жақсылап көрсетілген көріністерін алу қиын болатын. Осы ... шешу ... Х. ... 1927 жылы жаңа ... ... ... галактикаларды классификациялауда туындайтын қиындықтарды ескеруге тырысты.Гарвард классификациясында барлық галактикалар 5 класқа бөлінді:* А класы  --  12m - ден ... ... B ...  --  12m -ден 14m-ке ... ... С ...  --  14m -ден 16m-ке ... галактикалар* D класы  --  16m -ден 18m-ке дейінгі галактикалар* E класы  --  18m -ден 20m-ке ... ... ... ... ... ... ... үшін қолжетімсіз болды, алайда қажет болған жағдайда жүйе одан әрі ... де ... ... ... іші екі параметрмен сипатталды: шоғырлану және эллипстілік. Барлығы болып 10b/a  формуласына ... ... 10 ... ... ... a және b  --  ... ... жазылатын эллипстің үлкен және кіші жартылай өстері. Алынған мән бүтін санға дейін дөңгелектенеді. Сөйтіп,  галактика 10 ... ... ал ... ...  --  1 индексін иеленді. Шоғырлануға дейін орталығына шоғырлану дәрежесінің ұлғаюына қарай a, b, c, d, e, f кіші ... ... ... 6 градация енгізілді. Егер мүмкін болса, шоғырлану дәрежесі ... ... кері ...  ... ... ... құрылым көрініп тұрса, осындай галактикалардың классификациясына s индексі ... ... ... мен ... ... i ... атап өтілді.Сөйтіп, Df2 галактикасы  --  16-18m диапазонындағы көмескі галактика, орталығына қарай қатты шоғырланған және ... ... sAb9  --  ... ... беткейі біртегіс жарық болып келетін жарық спиральды галактика.Осы классификацияға жататын объектілер саны оны жасау кезеңінде онша үлкен ... жоқ. Олар үшін жеке ... ... ... жүйені біршама уақыт бойы Гарвард обсерваториясы белсенді пайдаланып келді, алайда ол ... ... ... ... ... ығыстырылып шығарылды.1.3.2 Хаббл реттілігіХаббл реттілігі  --  бұл 1926 жылы ... ... ...  және 1936 жылы өзі өзгерткен морфологиялық классификация, ол Хаббл камертоны ... ... ... осы ... ... көрінісі осы аспапқа ұқсас болып келеді.Өз классификациясында Хаббл (В) көк ... ... ... ... ... ... ... негізделе отырып, барлық галактикаларды 3 кең класқа бөледі.Эллипстік галактикалар ерекше бөлшектері жоқ, орталығынан шетіне қарай жарығы біртегіс азая ... ... ... ... ие (дөңгелек күйге дейін қатты майысқан). Олар Е әрпімен және галактикалардың майысу индексіне ие цифрмен таңбаланады. Мәселен, ... ... E0 ... ... ... ... бірі екіншісінен екі есеге үлкен  галактика E5 деп таңбаланады.  мәні  формуласымен есептеледі, мұнда a жәнеb- ... ... ... және кіші жартылай өстері. Едеуір майысқандардың (E7) ... ... ... ерекшеленеді. Эллипстік галактикалар ескі жұлдыздардан құралып, газдан толық ... (1.4 ... ...  -  ... ... ...  -  M49 (E2) эллипстік галактикаСпиральды галактикалар жұлдыз бен газдан ... ... ...  (оның ортасында балдж деп аталатын сфералық нығыздауыш орналасады), ... ... кең ... ... тұрады. Диск жазықтығында көбіне жас жұлдыздардан, газ бен тозаңнан тұратын ашық спираль жеңдер құрылады. Хаббл ... ... ... галактикаларды қалыпты спиральдарға (S символымен белгіленеді) және бары бар спиральдарға (SB) бөледі, оны отандық әдебиетте тосқауылды немесе қиылысқан деп жиі ... ... ... ... ... ... ... орталық ашық ядродан алыстап, бір айналым ұзақтығында жайылады. Бұтақтар саны түрліше болуы ... 1, 2, 3,... ... ... ... екі ... болып кездеседі. Қиылысқан галактикаларда бұтақтар бар ұшынан тік бұрышпен таралады. Олардың арасында екі бұтаққа тең келмейтін бұтақтар саны ... ... ... ... ... екі ... бұтақтарға сай келеді. Спиральды жеңдер тығыз бұралғанына немесе ядро мен ... ... ... ... ... ... a, b немее c символдары енгізіледі.1.5 сурет  -  М 81 (Sb) спиральды галактика1.6 ...  -  NGC 1300 (SBbc)  --  бары бар ... ... Sa ... ... балдж және қатты бұралған тұрақты құрылым тән, ал Sc галактикаларына кішігірім балдж және жұмырланған спиральды құрылым тән. Sb ... ... ... ... ... ... класс тармақтарының біріне жатқызуға болмайтын галактикалар кіреді: Sa немесе Sc. ... M81 ... ... балдж бен жұмырланған спиральды құрылымға ие.1.7 сурет  -  NGC 1427A  --  ... емес ... емес ... тұрақсыз галактикалар  --  айналу симметриясынан және маңызды ядросынан айырылған галактика. ... ... ... емес ... тән өкіл ... ...  деген термин де бар. Дұрыс емес ... ... ... ... болып келуімен, кішігірім өлшемімен және тозаң мен жас жұлдыздардың мол болуымен ерекшеленеді. Iдеп белгіленеді. ... емес ... ... ... анықталмағандықтан, дұрыс емес галактикаларды көбіне пекулярлық галактикалар деп атаған.Галактикалар классификациялау үшін тым көмескі болып табылатындықтан, ... Q ... ... жылы құрылысы спиральды галактикаларға ұқсас, бірақ спиральды құрылымы жоқ Линза ... ... ... S0 ... Егер ... ... галактикалар жанынан көрініп тұрса, ол эллипстік галактикадан қатты қысылуымен және күңгірт тозаң қабаты болуымен ерекшеленеді.1.3.3 ... ... ... ... ... бастап 1953 жылы қайтыс болғанына дейін Хаббл өз жүйесін ... ... ... ісін оның ...  А. ... ... ол 1961 жылы Хаббл реттілігін қайта қарап шығуды аяқтады. Хабблдың жаңартылған ... ... ... сурет  -  Ұршық галактикасы (S0)Линза тәрізді галактикалар класы қосылды (S0 және SB0). Осы ... ... ... спиральды галактикаларға өтпелі класс болып табылады. Олар ... ... ... ... ... және ... біртекті дискі немесе линзасы, дискіден тыс аумақты қадағалайтын диффузиялық қабықшаға батырылған айқын шекарасы бар ... ... ... ... ... жоқ.S0 галактикалары екі типке бөлінеді:+ S0(1)  --  диск пен қабықшада құрылымы жоқ (NGC 1201, NGC 1332);+ S0(2)  --  ... ... мен ... ... қабықшада басталған құрылымға ие. Жанынан қарағанда, сақиналар ілмек тәрізді көрініп тұрады, мұның өзі осы ... ... ... ... (NGC 4459, NGC 4111). ... ... S0/a ... сыныбы ерекшеленіп тұрады. Мұндай кластағы галактикаларда қабықшасында туындап келе жатқан спиральды құрылымдар байқалады.SB0 галактикаларында ... қиып ... бар ... ... ... кең әрі ... емес, кейде тар және айқын. Қабықшаның ішінде сақина қалыптасуы мүмкін. Хаббл осы галактикаларды 3 топқа ... SB0 (1)  --  ... ... ... ... қоршалған, кең және айқын емес бары бар жарық линзалар (NGC 3384, NGC 4203);+ SB0 (2)  --  әлсіз кең бар және ... бір ... (NGC 2859);+ SB0 (3)  --  ... көрініп тұратын бар және сақина (NGC 4653, NGC 5101).Бұрын SBa ретінде классификацияланған галактикалардың көпшілігі SB0 класына өткізілді. SBa класын ... ... ... бола ... осы ... ... ... барға және әлсіз дамыған, қатты байланған спиральды жеңдерге ие.Қиылысқан спиральдар топтарға бөлінді (SBa және SBb кластарының галактикалары ... ... ... бар қиып өткен сақинаның шетінен басталады (NGC 2217 (SBa), NGC 5950 (SBb)); Галактикалардың ... бар ... ... (NGC 4290 (SBa), NGC 6951 ... ... ... кәдімгі спиральдарды топтарға бөлді:+ спиральды жеңдері сақинаның сыртқы шетінен басталатын галактикалар;+ спиральды жеңдері ... ... ... ... ... ... және әлсіз айқын ядроға ие, төмен беткейлі жарқылы бар спиральды галактикалар үшін сәйкес ретте ... және ... ... Sd және SBd таңбалары енгізілді. Спиральға ұқсастарды айқындау мүмкін болған дұрыс емес галактикалар үшін Sm ... ... жылы ... және Пеш ... ... ... ... эллипстік галактикалар (dE) класы енгізілді. Осы галактикалар беткейлік ... тым ... ... басқа, қарапайым эллипстік галактикалардың барлық морфологиялық қасиеттеріне ие.Жалпы алғанда, Хаббл реттілігі галактикалардың ... ... ... ... газ бен тозаң жоқ, жұлдыз жасалымы жоқ және басты құрамдас бөлігі  -  ескі ... жоқ ...  ... ... ... газ, ... және жас ... үлесі ұлғая түсетін линза тәрізді және спиральды галактикалар арқылы тозаңның мөлшері көп болуынан жұлдыз жасалымының жоғары қарқыны орын алатын ... емес ... ... өзі осы ... ... реттілік деп атайды, мұның өзі кейінгі зерттеулерде расталған жоқ.Қазіргі ... ... ... ... ... да, әуесқой астрономдар тарапынан да галактикаларды классификациялау үшін барынша қажет болып отыр.  
        
      

Пән: Астрономия
Жұмыс түрі: Материал
Көлемі: 8 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Бейсызық физиканың жаңа әдістері және компьютерлік модельдеудің көмегімен айнымалы жұлдыздар мен галактикалардың фракталдық қасиеттері мен заңдылықтарын анықтау59 бет
Ғаламдық (глобалдық) биогеохимиялық циклдар. В.И.Вернадскийдің негізгі биогеохимиялық заңдары. Өндірістің өсуі және қоршаған ортаға түсетін салмақтың артуы. табиғи ресурстардың классификациясы. Адамзат қоғамының табиғи ресурстармен қамтамасыз етілу проблемасы. Табиғатты ұтымды пайдалану негіздері11 бет
Ғаламдық (глобалдық) биогеохимиялық циклдар. В.И.Вернадскийдің негізгі биогеохимиялық заңдары.Өндірістің өсуі және қоршаған ортаға түсетін салмақтың артуы.Табиғи ресурстардың классификациясы.Адамзат қоғамының табиғи ресурстармен қамтамасыз етілу проблемасы.Табиғатты ұтымды пайдалану негіздері14 бет
Ашық экономиканы жандандырудағы халықаралық сауда айналымын арттырудың басты маңыздылығы8 бет
Кластер теориясы және оны іске асыру тәжірибесі4 бет
Астрофизикалық объектілерді фракталды талдау11 бет
Астрофотометрия элементтері. Жұлдыздық шамалар9 бет
Галактика7 бет
Галактикалар мен жұлдызды жүйелердің эволюциясы14 бет
Материяның эллипстік пен спиралды галактикалардағы таралуының фракталдық және мультифракталдық сипаттамаларын анықтау45 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь