Ғаламшарлардың көрінетін және нақты қозғалысы

Ғаламшарлар көрінетін қозғалыстары бойынша 2 топқа бөлінеді: төменгі (Меркурий, Шолпан) және жоғарғы (Жерден басқа қалған ғаламшарлар).
Төменгі және жоғарғы топ ғаламшарларының шоқжұлдыздардағы қозғалыстары түрліше. Меркурий және Шолпан әрқашан Күн қай шоқжұлдызда орналасса, олар да сол немесе көршілес шоқжұлдызда орналасады. Олар Күннен шығыс немесе батысқа қарай орналасуы мүмкін. Ғаламшарлардың Күннен шығысқа қарай ең үлкен бұрыштық алшақтауы – ең үлкен шығыстық элонгация, ал батысқа қарай ең үлкен бұрыштық алшақтауы – батыстық элонгация деп аталады. Шығыстық элонгация кезінде ғаламшар батыстан Күн батқаннан кейін көрінеді және Күннен кейін аз уақыттан соң батады. Содан кейін кері қарай қозғалады. Алғашында жай, кейін қатты қозғалып Күнге жақындайды, төменгі бірігу процесі басталады. Біршама уақыттан соң ғаламшар қайта көрінеді, Күннен алшақтай бастайды да ең үлкен батыстық элонгацияға жетеді. Ғаламшар тоқтап, енді ол батыстан шығысқа қарай тік қозғалады, Күннен қашықтау қысқарады. Бұл уақытта ғаламшар Күннің артынан өтеді, екеуінің эклиптикалық бойлықтары тең болады – бұл Күн мен ғаламшардың жоғарғы бірігуі деп аталады. Әрі қарай ғаламшар қайтадан батыста көрінеді, яғни төменгі ғаламшарлар Күн маңайында тербелетіндей болып қозғалыс жасайды.
Ал, жоғарғы топ ғаламшарларының көрінетін қозғалыстары басқаша болады. Жоғарғы ғаламшар Күн батқаннан кейін батыста көрінеді, жұлдыздар арасымен түзу бойымен, яғни Күн сияқты батыстан шығысқа қарай қозғалады. Бірақ оның қозғалыс жылдамдығы Күннен төмен, Күн ғаламшарны қуып жетеді де ғаламшар уақытша көрінбей қалады, себебі ол Күнмен бір мезгілде шығып, бір мезгілде батады. Күн ғаламшардан озады, ғаламшар шығыста қайта көрінеді. Ғаламшарның қозғалыс жылдамдығы төмендейді, ол тоқтайды, ал әрі қарай жұлдыздар арасымен кері, яғни шығыстан батысқа қарай қозғалады. Біршама уақыттан соң ғаламшар қайта тоқтайды, қозғалыс бағытын түзуге өзгертеді, ал бұл уақытта оны батыс жақтан Күн қайта қуып жетеді, ол тағы да көрінбей қалады, осылайша құбылыстар қайталана береді.
        
        Ғаламшарлардың көрінетін және нақты қозғалысыҒаламшарлардың  көрінетін қозғалысыҒаламшарлар көрінетін қозғалыстары бойынша 2 топқа бөлінеді: төменгі (Меркурий, Шолпан) және ... ... ... ... ... және ... топ ғаламшарларының шоқжұлдыздардағы қозғалыстары түрліше. Меркурий және Шолпан әрқашан Күн қай ... ... олар да сол ... көршілес шоқжұлдызда орналасады. Олар Күннен шығыс немесе ... ... ... ... ... ... ... қарай ең үлкен бұрыштық алшақтауы  -  ең үлкен шығыстық элонгация, ал ... ... ең ... ... ...  -  ... ... деп аталады. Шығыстық элонгация кезінде ғаламшар батыстан Күн батқаннан кейін көрінеді және Күннен кейін аз уақыттан соң ... ... ... кері қарай қозғалады. Алғашында жай, кейін қатты қозғалып Күнге ... ... ... ... ... ... ... соң ғаламшар қайта көрінеді, Күннен алшақтай бастайды да ең үлкен батыстық элонгацияға жетеді. Ғаламшар тоқтап, енді ол ... ... ... тік ... ... ... қысқарады. Бұл уақытта ғаламшар Күннің артынан өтеді, екеуінің эклиптикалық бойлықтары тең болады  -  бұл Күн мен ғаламшардың ... ... деп ... Әрі қарай ғаламшар қайтадан батыста көрінеді, яғни төменгі ғаламшарлар Күн ...  ... ... ... ... жоғарғы топ ғаламшарларының көрінетін қозғалыстары басқаша болады. Жоғарғы ғаламшар Күн ... ... ... ... ... ... түзу ... яғни Күн сияқты батыстан шығысқа қарай қозғалады. Бірақ оның қозғалыс жылдамдығы Күннен төмен, Күн ғаламшарны қуып жетеді де ... ... ... ... ... ол ... бір ... шығып, бір мезгілде батады. Күн ғаламшардан озады, ғаламшар шығыста қайта ... ... ... ... ... ол ... ал әрі ... жұлдыздар арасымен кері, яғни шығыстан батысқа қарай қозғалады. Біршама уақыттан соң ... ... ... ... бағытын түзуге өзгертеді, ал бұл уақытта оны батыс жақтан Күн қайта қуып жетеді, ол тағы да көрінбей қалады, осылайша ... ... ... ... ... ... ... туралы түсініктері Птолемейдің "Мегале синтаксис" атты шығармасында баяндалған. Араб ғалымдарының аудармасында ол "Альмагест" деген атпен ... ... ... ... төрт ... ... 1) Жер Ғалам центрінде орналасқан; 2) Жер қозғалмайды; 3) Барлық аспан денелері жерді айнала қозғалады; 4) Аспан денелері шеңбер ... және ... ... яғни ... ... ... әлем ... геоцентрлік  деп аталады және оны былайша түсіндіруге болады: ...  ... деп ... дөңгелек бойымен қозғалады, ал өз кезегінде эпициклдардың ... ... деп ... ... ... бойымен қозғалады, ал олардың жалпы центрінде Жер орналасады. Күн мен Ай Жерді айнала ... ... ... ...  ... ... ... қозғалысы тұтастай алғанда бүкіл Ғаламның Жерді айнала қозғалуымен түсіндірілді. Ғаламшарлардың тік және кері ... ... ... ... өз ... А ... ... кезде оның Жерден бақыланатын бұрыштық жылдамдығы эпицикл центрінің деферент бойымен және ғаламшардың эпицикл бойымен қозғалыстарының қосындысынан құралады. Бұл жағдайда ... ... түрі ... ... тік ... бара ... ... Ғаламшар В нүктесінде болса, онда оның эпицикл бойымен қозғалысы эпицикл ... ... ... ... бағытта және оның жерден бақыланатын бұрыштық жылдамдығы ең аз мәнде ... Егер   ... ... және ... ... эпицикл центрінің жылдамдығынан төмен болса, онда ғаламшар бұл жағдайда тік және баяу қозғалып бара ... ... Егер ... ... ... ... центрінің жылдамдығынан жоғары болса, онда ғаламшар кері қозғалып бара жатқандай көрінеді.2.1.3Коперник "Аспан сфераларының айналулары ... ... ... сфер " ) атты ... әлем жүйесі туралы өз көзқарасын баяндаған. Бұл шығармасында Коперник Жер қозғалыстары жөніндегі идеяларын математикалық ... ... жаңа ... ... жол ашты. Оның жасаған әлем жүйесі - гелиоцентрлік деп аталды. Бұл жүйенің негізінде ... ... ... 1) Әлем ... Күн ... ... 2) Шартәріздес Жер өз осі бойын айнала ... және осы ... ... ... тәуліктік қозғалыстарын түсіндіреді; 3) Жер басқа  ғаламшарлар сияқты Күнді айнала қозғалады және осы қозғалыс Күннің жұлдыздар арасындағы көрінетін ... ... 4) ... ... бірқалыпты дөңгелектік қозғалыстардың комбинациясы түрінде түсіндіріледі; 5) Ғаламшарлардың кері сияқты болып ... ... ... емес, Жерге тән.Сонымен қатар, Коперник Ай серік ... ... ... ал олар ... ... ... ... деген пікір айтты. Бақылаулар нәтижесінде Коперник мынадай ойға тоқтады: барлық ғаламшарлар (сонымен қатар Жер де) Күнді бір ... ... ... ... бұл ... ... ... ғаламшарлардың жолдары эклиптика маңайынан орын алады.Коперник алғаш рет Күн жүйесінің құрылымын дұрыс сипаттап берді. Сонымен қатар, ... ... ... және ... ... айналу периодтарын анықтады. Ғаламшарлардың көрінетін қозғалысы Коперник теориясы бойынша өте қарапайым түсіндіріледі.Ғаламшарлардың көрінетін ... мен ... ... ... ... кезінде ғаламшарлар Күн және Жерге қатысты түрліше орналасуы мүмкін. Айталық Т Жер өз орбитасында С ... ... ... да бір орын ... ... ... конфигурацияларыТөменгі немесе жоғарғы ғаламшар бұл уақытта өз орбитасының кез келген нүктесінде бола алады. Егер     V - ...      ...  ... ... ... ... ... орналасса, онда ол Жерден бақылағанда Күнмен төменгі (V1) немесе жоғарғы (V3) бірігу нүктелерінен, ең үлкен ... (V2) ... ең ... шығыстық (V4) элонгация нүктелерінен көрінеді. Егер М - жоғарғы ... ... және М4 ... ... онда ол ... ... қарсы тұрауы (M1), бірігіп тұруы (M3), батыс (M2) немесе шығыс (M4) квадраттарда ... ... ... ... ... төменгі бірігу кезінде ең жақын келеді және жоғарғы бірігу кезінде максималды алшақтайды. (сурет 2.2.).Ғаламшарлар айналуларының синодтық және сидерлік периодтарыҒаламшардың ... ... ... (S) деп оның екі бірдей тізбекті кофигурациялар арасындағы уақыт аралығын айтады. Ғаламшардың сидерлік немесе жұлдыздық айналу периоды (T) деп ... өз ... ... Күнді толық  бір рет айналуына кететін уақыт аралығын айтады.Жердің сидерлік айналу периодын жұлдыздық  жыл () деп ... Бұл ... үш ... ... ... ... математикалық тәуелділікті құруға болады. Ғаламшардың тәулік ішіндегі орбита бойымен бұрыштық орын ауыстыруы ,  ал Жердікі . ... мен ... ... ... орын ... ... ... тәуліктік ығысуына тең, яғни . Олай болса төменгі ғаламшарлар үшін:(2.1.1)Жоғарғы ғаламшарлар үшін: ... ... ... ... теңдеулері деп аталады.  
        
      

Пән: Астрономия
Жұмыс түрі: Материал
Көлемі: 3 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
1905-1917 жж. қазақ интеллегенциясының әлеуметтік қозғалысы21 бет
1917-1920 жылдардағы қазақ жастар қозғалысының тарихы мен тағылымдары32 бет
60-80 жылдардағы ортасындағы Қазақстандағы нақты социализм12 бет
IP желілерде нақты уақыт режимінде ICQ хабарлар алмасу жүйесінде ақпараттық сервистерін іске асыру38 бет
«Алаш» либералдық-демократиялық қозғалысы идеологиясының маңыздылығы47 бет
«Шымкен құс» ЖШС дебиторлық және кредиторлық қарыздар қозғалысын талдау және жетілдіру жолдарын ұсыну63 бет
Автомобильдің қозғалысы22 бет
Ай қозғалысы мен ай фазаларының ауысуын зерттеу13 бет
Айғақтарды оқиға болған жерде тексеру мен нақтылау тактикасы5 бет
Алаш қозғалысы және алашорда үкіметінің тарихи деректері78 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь