Автотербелмелі жүйе - Ван-дер-Поль генераторы


Жүйенің фазалық кеңістігінде оқшауланған тұйық траекториямен бейнеленетін бастапқы шартқа тәуелсіз біраз уақыттан кейін кейбір арадағы траекториялар тартылатын периодты асимптотты орнықты қозғалыстың болу мүмкіншілігі тек бейсызықты диссипативті жүйелерде ғана қамтамасыз етіледі. Бұл динамикалық жүйе түрінің тербелмелі процестерін зерттегенге қажет болғаны соншалық А.А.Андронов оған арнайы термин - автотербелмелі жүйе деген ұғым енгізді [9].
Динамикалық жүйедегі автотербеліс периодты ғана емес, сондай-ақ квазипериодты және онымен қоса стохасты та болуы мүмкін [4]. Сондықтан біз тек жеткілікті жалпы анықтамасын береміз. Автотербеліс - бұлар өшпейтін тербелістер, түрі және қасиеті осы жүйенің өзімен сипатталатын бейсызықты диссипативті жүйедегі сыртқы энергия көзімен қуаттандырылады және бастапқы шартқа тәуелді емес (соңғы шектелуімен). Автотербелістер диссипативті жүйелердегі басқа тербелістерден негізінде мүлдем ерекшеленеді, оларды үзбеу үшін сырттан периодты әсер қажет емес.
Математикалық түрде автотербелмелі жүйеде периодты қозғалысқа - Пуантренің шекті циклі жауап береді [9]. Бұл терминдер тербеліс теориясында орнықты бекітілген.
Динамикалық жүйенің мысалы ретінде Пуанкаренің шекті циклімен классикалық бейсызық Ван-дер-Поль осцилляторын қарастырамыз. 4-суретте Ван-дер-Поль генераторының принципиалды сүлбесі келтірілген.
Ван-дер-Поль генераторының принципиалды схемасы
Алдымен, осы генератордағы автотербелістің туу жағдайын сапалы сипат- таймыз. ЬС контурда пайда болған кішкене тербелістер торлы кернеулі V пери- одты басқарады. Пайда болған анодты ток Іа өздік индукциямен М қамтамасыз етілген оң кері байланыс арқылы осы тербелістерді күшейтеді. 
Тербелістің амплитудасының өсуімен қанығуы болады және контурға енгізгенімен энергия сол контурдағы энергияның жойылуымен салыстырғанда одан ары амплитуданың өсуі тоқтатылады.
Енді жүйенің сандық талдауына келеміз. Біз ЭҚҚ-нің Е ішкі кедергісі мен торлы токты ескермей, 4-суреттегі схема үшін уақыты і арқылы анықтап, Кирх- гоф заңын жазамыз.

Пән: Автоматтандыру, Техника
Жұмыс түрі: Материал
Көлемі: 5 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге




Автотербелмелі жүйе - Ван-дер-Поль генераторы
Жүйенің фазалық кеңістігінде оқшауланған тұйық траекториямен бейнеленетін бастапқы шартқа тәуелсіз біраз уақыттан кейін кейбір арадағы траекториялар тартылатын периодты асимптотты орнықты қозғалыстың болу мүмкіншілігі тек бейсызықты диссипативті жүйелерде ғана қамтамасыз етіледі. Бұл динамикалық жүйе түрінің тербелмелі процестерін зерттегенге қажет болғаны соншалық А.А.Андронов оған арнайы термин - автотербелмелі жүйе деген ұғым енгізді [9].
Динамикалық жүйедегі автотербеліс периодты ғана емес, сондай-ақ квазипериодты және онымен қоса стохасты та болуы мүмкін [4]. Сондықтан біз тек жеткілікті жалпы анықтамасын береміз. Автотербеліс - бұлар өшпейтін тербелістер, түрі және қасиеті осы жүйенің өзімен сипатталатын бейсызықты диссипативті жүйедегі сыртқы энергия көзімен қуаттандырылады және бастапқы шартқа тәуелді емес (соңғы шектелуімен). Автотербелістер диссипативті жүйелердегі басқа тербелістерден негізінде мүлдем ерекшеленеді, оларды үзбеу үшін сырттан периодты әсер қажет емес.
Математикалық түрде автотербелмелі жүйеде периодты қозғалысқа - Пуантренің шекті циклі жауап береді [9]. Бұл терминдер тербеліс теориясында орнықты бекітілген.
Динамикалық жүйенің мысалы ретінде Пуанкаренің шекті циклімен классикалық бейсызық Ван-дер-Поль осцилляторын қарастырамыз. 4-суретте Ван-дер-Поль генераторының принципиалды сүлбесі келтірілген.

сурет. Тор тізбегіндегі тербелмелі контурлы
Ван-дер-Поль генераторының принципиалды схемасы
Алдымен, осы генератордағы автотербелістің туу жағдайын сапалы сипат- таймыз. ЬС контурда пайда болған кішкене тербелістер торлы кернеулі V пери- одты басқарады. Пайда болған анодты ток Іа өздік индукциямен М қамтамасыз етілген оң кері байланыс арқылы осы тербелістерді күшейтеді.
Тербелістің амплитудасының өсуімен қанығуы болады және контурға енгізгенімен энергия сол контурдағы энергияның жойылуымен салыстырғанда одан ары амплитуданың өсуі тоқтатылады.
Енді жүйенің сандық талдауына келеміз. Біз ЭҚҚ-нің Е ішкі кедергісі мен торлы токты ескермей, 4-суреттегі схема үшін уақыты і арқылы анықтап, Кирх- гоф заңын жазамыз.
= -С ис1, (12)
Ш = ІІ-Ь(ЩА-М(ПаІ& (13)
Тіктіктің анодты-торлы сипаттамасын 8(Ц) = ЯаЮ анықтай отырып, жүйені бейнелейтін теңдеуді аламыз:
ЬС^-= [і8(ІІ)-КС~^-ІІ. (14)
аи ш
Триодтың анодты-торлы сипаттамасының түрі 5-суретте көрсетілген. Анод- ты ток торлы кернеудің бойымен өседі. Бірақ бұл өсу шексіз емес, қанығу кернеуі Цд деп аталатын торлы кернеуге жеткізетін анодты токтың кейбір мак- симальды шамасымен шектелген. Торлы кернеудің одан кейінгі өсу кезінде анодтағы ток өспейді.
сурет. Триодтың сипаттамасы: анодты токтың торлық кернеуден тэуелділігі ( -- ) жэне оның туындысы ( ). (Л,- канығу кернеуі
Соған сэйкес түрі Х(і) = іиі сондай-ақ 5-суретте ... жалғасы
Ұқсас жұмыстар
Автотербелмелі жүйелер кластерінің сигнал өндіру режимдері және оларға шуыл мен флуктуациялардың әсерін тәжірибе жүзінде зерттеу
Стивен Пол Джобс
Людвиг Ван Бетховен
Людвиг ван Бетховен. Өмірбаян
Электрлік тербелістер генераторы
Тұрақты тоқ қозғалтқыштары мен генераторы
ЛЮДВИГ ВАН БЕТХОВЕН (1770-1827)
Қытай мәдениетінің ірі өкілі ВАҢ МЫҢ
Бейсызық физиканың әдістерін нақты радиофизика есептерін шығаруда пайдалану
Экономикалық жүйе
Пәндер

Қазақ тілінде жазылған рефераттар, курстық жұмыстар, дипломдық жұмыстар бойынша біздің қор №1 болып табылады.

Байланыс

Qazaqstan
Phone: 777 614 50 20
WhatsApp: 777 614 50 20
Email: info@stud.kz
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь