ҒС-ң Жер магнит өрісіндегі қозғалысы. Геомагниттік кесілу қатаңдығы. Ендіктік эффект

Жерге бағытталған ғарыштық сәулелер, өз жолында, жердің магнит өрісіне тап болады. Егер магнит өрісінің аясынан шыға алса (магнит өрісін жарып отырып), онда атмосфераға тап болады. Жер ядросындағы электр тоғы мен күн желі магнит өрісін құрайды. Әлдеқайдан келетін ғарыштық сәулелер, магнит өрісінде күрделі траекториядан өтеді, энергиясы төмен болса атмосфераға жетпей қалуы мүмкін. Магнитосферадағы сүзгіш (фильтр), нейтронды монитор көмегімен, кезкелген орында ғарыштық сәулелердің спектрі мен ұшып келу бағытын анықтаудын мүмкіндігін береді.

КҒС-ң Жер орбитасындағы энергиялық спектрін анықтағанда ендік эффект, яғни ҒС қарқындылығының бақылау нүктесінің геомагниттік ендігіне тәуелділігін қолданcақ болады. Бұл тәуелділік геомагниттік кесілу қатаңдығына байланысты пайда болады. Жер магнит өрісін жеңіп, Жер бетіне дейін блегілі бір бағыттан келіп, жете алу үшін бөлшектің магнит қатаңдығы сол нүктенің сол бағыт үшін геомагниттік кесілу қатандығынан аз болмауы керек, ал егер ол аз болса, Жер магнит өрісі бөлшекті сол нүктеге дейін жібермейді. Негізі, бөлшектің магнит қатаңдығы дегеніміз, R=p┴c/Ze, мұндағы p┴ – бөлшек импульсінің магнит өрісіне перпендикуляр құраушысы, Ze - оның заряды, ультрарелятивтік бөлшектер үшін ол сан жағынан бөлшектің бірлік зарядына сәйкес келетін энергиясына тең. Жер магнит өрісінің құрылысы, берілген (мысалы, тік) бағыт үшін геомагниттік кесілу қатандығы геомагниттік экваторда максимал (шамамен 17 ГВ) болады да, геомагнитттік полюстерге қарай 0-ге дейін азаяды(кемиді). Яғни, вертикаль бағыттан Жер бетіне геомагниттік экватор аймағында жету үшін, бөлшек кемінде 17 ГВ магнит қатандығына ие болу тиіс, қатандықтары төмен бөлшектер экватордағы Жер бетіндегі нүктеге өтпейді, олар кесіледі дейді. Геомагнит полюстеріндегі Жер бетіндегі нүктелерге қатандықтары әртүрлі бөлшектер жете алады. Сонымен, Жер бетінде бақыланатын ҒС қарқындалығы полюстерден экваторға қарай азаяды. Геомагниттік ендіктер географиялықтарға жақын.

Күнде жарылыс болғанда Жерге соғады, сонда қақпандар бұзылады, қақпаннан шығады, атмосферамен әсерлеседі, сөйтіп жарқыл пайда болады(полярное сияние).
        
        ҒС-ң Жер магнит өрісіндегі қозғалысы. Геомагниттік кесілу қатаңдығы. Ендіктік эффект.Жерге бағытталған ғарыштық сәулелер, өз жолында, жердің магнит өрісіне тап болады. Егер ... ... ... шыға алса ... өрісін жарып отырып), онда атмосфераға тап болады. Жер ядросындағы ... тоғы мен күн желі ... ... ... ... келетін ғарыштық сәулелер, магнит өрісінде күрделі траекториядан өтеді, энергиясы төмен болса атмосфераға жетпей қалуы мүмкін. ... ... ... ... ... ... ... орында ғарыштық сәулелердің спектрі мен ұшып келу бағытын анықтаудын мүмкіндігін береді. КҒС-ң Жер орбитасындағы энергиялық спектрін анықтағанда ендік эффект, яғни ҒС ... ... ... ... ... ... қолданcақ болады. Бұл тәуелділік геомагниттік кесілу қатаңдығына байланысты пайда болады. Жер магнит өрісін жеңіп, Жер ... ... ... бір ... ... жете алу үшін ... магнит қатаңдығы сол нүктенің сол бағыт үшін геомагниттік ... ... аз ... керек, ал егер ол аз болса, Жер магнит өрісі бөлшекті сол ... ... ... ... ... ... ... дегеніміз, R=p┴c/Ze, мұндағы p┴  -  ... ... ... ... перпендикуляр құраушысы, Ze  - оның заряды, ультрарелятивтік бөлшектер үшін ол сан жағынан бөлшектің бірлік зарядына сәйкес келетін энергиясына тең. Жер ... ... ... ... ... тік) ... үшін ... кесілу қатандығы геомагниттік экваторда максимал (шамамен 17 ГВ) болады да, геомагнитттік полюстерге қарай 0-ге дейін азаяды(кемиді). Яғни, вертикаль бағыттан Жер ... ... ... аймағында жету үшін, бөлшек кемінде 17 ГВ магнит қатандығына ие болу тиіс, қатандықтары төмен бөлшектер экватордағы Жер ... ... ... олар ... дейді. Геомагнит полюстеріндегі Жер бетіндегі нүктелерге қатандықтары әртүрлі бөлшектер жете алады. Сонымен, Жер бетінде бақыланатын ҒС қарқындалығы полюстерден ... ... ... ... ... ... жақын. Күнде жарылыс болғанда Жерге соғады, сонда қақпандар бұзылады, қақпаннан шығады, атмосферамен әсерлеседі, сөйтіп жарқыл пайда ... ... ҒС-ң Жер ... 10 ГэВ пен 109 ГэВ ... энергиялық спектріӨте кең ~1010 және  ~1018 эВ энергиялар ... Ғс-ң ... ... дәрежелік функциямен сипаттауға болады:  I(E)~E  - ϒϒ- ... ... ~10 10 -10 15эВ ... ... 10 -10 18  эВ аймағындада ϒ=3.2 ~1015~1018 эВ  ... ... ... ... ... эВ  - та 1 ... 1 секундта 1м2-қа келеді.~1018 эВ  - та 1 бөлшек  1 жыл ... 1 км2  - қа ... ... ... ... ... ... көбі бұл тізе алғашқы Ғс-те бақыланбайды, тек 2-ші ... ... ... ... ... тізенің себебі: мұндай жоғарғы энергияларда әсерлесу қасиеттері атмосфераның   төменгі энергияларында басқаша болады, тізе сол себептен болады ... ... ... ... ... бастапқыда жоққа шығарды. Бірақ кейіннен ғалымдардың болжамы бойынша тізенің атмосферамен байланысы бар деп ойлады.Спектр тізесінің табиғаты әлі де анық ... ... ... ғалымдардың бір жартысы "тізе алғашқы Ғс-те бақыланбайды, оның пайда болуы ҒС-ң Жер атмосферасымен әсерлесуі сипатының жоғары энергияларда өзгеруімен байланысты " деп ... ... ... ... ... ... пайда болуы мынамен байланысты: Галактиканың жалпы магнит өрісі бар, оның күш сызықтары шиыршықты ... ... ... 1015 ... ... ... бұл ... қозғалысының Лармор радиусы Галактикалық дискісінің қалыңдығынан аз болады да, Галактика ... ...  ... ... 1015 ... ... бөлшектер Галактикалық дискінің қалыңдығынан көп болады. Галактикада ұсталып ... одан ... ... шыға ... ... бұл бөлшектер Галактика ішінде жиналмайды және энергия көп болса, соғұрлым бөлшектер ... оңай ... ... ... бөлшектер қарқындылықтың азаюы тізеге дейінгі аймаққа қарағанда тез болады.Аса ... ... ... ... ... Тізе болуының тағы бір себебі: Ғс-тың галактикадағы ең маңызды көздері ... ... ... ... ... ~1015 эв ... үдете алады . Ал бұдан жоғары бөлшектердің көзі ... ... ... ... ... тегі ... тыс болып табылады деп ойлаған ғалымдар, бірақ соңғы кезде қуаты аса жаңалардың қуаты 100 есеге дейін гипер жаңалар табылды. Бәрі бір тізе осы ... ... ... ... энергиялы ҒС-ң энергиялық спектріШекті жоғарғы энергиялы тіркелеген бөлшектердің саны өте аз болғандықтан (өйткені бұл аймақтағы  Ғс-ң  ағымдары өте ... бұл ... Ғс-ң ... анықтаудың қателігі өте жоғары, бұл аймақтардағы спектрдің анықталмағандығы да өте жоғары ... да, ... ... ... ... сәйкес келмейді. Мұндай энергиялы бөлшектерді КАН-ды тіркеу арқылы зерттейтін қондырғылар белгілі заңдылықпен орындалған.Неғұрлым аудан көп болса, соғұрлым қондырғының тиімділігі көп ... ... көп ... ... ... 40 жыл бойы ... пен ... S=10 км2 ; Хайер , Агати қондырғылары қосылды. Соңғы жылдар ішінде Аргентинада француз обсерваториясы іске қосылды: S=1000 км2 ( S=100км2-Хайгистің ... ... ... одан да ... жаңа ... ... (Чилиде). Бұл қондырғы көмегімен оның алдындағы 100 жыл ішінде шекті жоғарғы ... ... ... ... жыл ... 30 ... қондырғы тіркелді. Аталған қондырғыдан алынған мәліметтер бір- біріне сәйкес келмейді, кейде қарама- қарсы шығады. Мысалы, Якутск мәліметтері бойынша шамамен 1020 эВ ... ... ... азая ... ... қондырғысы бойынша қарқыныдылық өсе бастайды. Пьер Оже қондырғысының мәліметтері Якутскке ұқсас(азаяды).Жалпы теориядан Гразин-Зацепин-Кузьмин (ГЗК) көрсеткендей шекті жоғарғы энергиялы ... ... ... ... ...  абсолют қара денеге ұқсас, жоғары изотропия тән, шамамен Т=3K реликтілік қара денелермен әсерлесіп пиондарды фототудыру себебінен немесе нәтижесінде шамамен ... 1019 эв ... ... ... ... осы ... ... табалдырығы(яғни, протон энергиясы 1019 эв аз болса пионды тудыру үшін энергия жеткіліксіз болады  ))және де бұл реакцияға  ... ... ... жол ұзындығы шамамен 50Мпк(біздің галак.15МПк), яғни  қашықтықта орналасса, онда бұл реакцияға ұшырап энергиясын ... ... ...  ~1019 аз ... ... 1019-ГЗК табалдырығыАгати мәліметтері бұл теорияға қарсы келеді. Якутск мәліметтері бұл теорияға сәл сәйкес келеді.Кейбір мәліметтердің бұл қондырғыға сәйкес келмеуін ГЗК ... деп ... 50 Мпк аз ... ... энергияның көзі бар делінген, бірақ олар әсерлесіп үлгермейді, яғни бізге энергиясын жоғалтпай келеді.Өте ... ... ... ... ортамен ыдырауы протондарды тудырады (ядролар үшін бұл табалдырық протондардікінен гөрі жоғары). Бірақта ең жаңа ... ... бұл ... ... да ... , ... бұл ... мәліметтер қарқындылық , ГЗК құбылысы болмаған жағдайдан гөрі әлдеқайда төмен екенін көрсетті.Өйткені бұл соңғы ... , бұл ... ... 27 ... 20-сының анизотропиясы белсенді галактиканың ядроларының бағытына сәйкес келеді. Энергия өскен сайын ,анизотропия да өседі. Бұл объектілер шекті жоғары энергиялы бөлшектердің көзі ... ...  
        
      

Пән: Астрономия
Жұмыс түрі: Материал
Көлемі: 4 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Композициялық материалдар. Ыстыққа төзімді болаттар мен қорытпалар. Кесу аспабына арналған болаттар. Өлшеу аспабына арналған болаттар12 бет
Күн-жер байланыстары4 бет
1905-1917 жж. қазақ интеллегенциясының әлеуметтік қозғалысы21 бет
1917-1920 жылдардағы қазақ жастар қозғалысының тарихы мен тағылымдары32 бет
«Алаш» либералдық-демократиялық қозғалысы идеологиясының маңыздылығы47 бет
«Ойлау» фразеосемантикалық өрісіндегі тіларалық фразеологиялық баламалар типологиясы62 бет
«Шымкен құс» ЖШС дебиторлық және кредиторлық қарыздар қозғалысын талдау және жетілдіру жолдарын ұсыну63 бет
Автомобильдің қозғалысы22 бет
Ай қозғалысы мен ай фазаларының ауысуын зерттеу13 бет
Айнымалы магнит өрiсi12 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь