Астрофотометриялық шамалар:сәулелену ағыны, жарықталу, жарқырау, жарықтылық

1. Астрофотометриялық шамалар:сәулелену ағыны, жарықталу, жарқырау, жарықтылық
2. Астрофотометриялық шамалар:көрінетін жұлдыздық шама, абсолютті жұлдыздық шама, түс көрсеткіші
3. Денелер сәулеленуінің спектрлері:сызықты спектрі,оның пайда болуы,жұту және эмиссиялық сызықтар
4. Денелер сәулеленуінің спектрлері:үздіксіз спектр,оның пайда болуы
5. Нақты денелердің сәулеленуі.
Жарық(сәулелер) ағыны –бірлік уақыт ішінде белгілі бір бетке түсірілген сәулелер энергиясының мөлшері (Дж/с).
Жарықталу – сол беттің бірлік ауданына түсетін жарық ағыны(сол беттің бір ауданынан өтетін жарық ағыны). (Дж/с*см2)
Көздің жалтырауы – сол көздің сәулелеріне перпендикуляр бақылау жүргізілген нүктеде орналасқан бірлік беттің сол шырақпен(көзбен) жасалатын жарықталуы немесе бірлік бет арқылы бірлік уақыт ішінде өтетін сәулелі энергия мөлшері. (Дж/с*см2)
Жарқырау – көзді қоршайтын тұйық бет арқылы өтетін және көзден 1 с ішінде шығарылатын энергия мөлшері(көз қуаты). (Дж/с)
Астрофотометриялық шамалардың бірі – қарқындылық. Берілген бағыт бойынша қарқындылық деп уақыт бірлігі ішінде бірлік денелік бұрыш шегінде бағытқа перпендикуляр орналасқан бірлік бет арқылы өтетін бөлшектердің саны(сәуленің энергия мөлшері). =Дж /см с ср
Бірақ әдетте сәулелену моноэнергиялық болып табылмайды, яғни әртүрлі энергиялы бөлшектерден тұрады. Бұндай сәулелену үшін спектрлік (дифференциалдық) қарқындылық деген шама пайдаланылады. [I(E]=бөлш./см с ср ГэВ .
Энергиялары берілген Е энергиясынан көп бөлшектердің қарқындылығын көрсететін шама-интегралдық қарқындылық:
I(>E)=
Бөлшектердің энергия бойынша үлестірілуі энергетикалық спектр деп аталады. Энергетикалық спектрдің екі түрін айырады. Ол дифференциалдық спектр – дифференциалдық қарқындылықтың энергияға тәуелділігі, және интегралдық спектр – интегралдық қарқындылықтың энергияға тәуелділігі. Интегралдық спектр тек құламалы болу мүмкін.
        
        Астрофотометриялық шамалар:сәулелену ағыны, жарықталу, жарқырау, жарықтылықЖарық(сәулелер) ағыны  - бірлік уақыт ішінде белгілі бір бетке ... ... ... ... (Дж/с).Жарықталу  -  сол беттің бірлік ауданына түсетін жарық ағыны(сол беттің бір ауданынан өтетін жарық ағыны). (Дж/с*см2)Көздің жалтырауы  -  сол ... ... ... бақылау жүргізілген нүктеде орналасқан бірлік беттің сол шырақпен(көзбен) жасалатын жарықталуы ... ... бет ... ... уақыт ішінде өтетін сәулелі  энергия мөлшері. (Дж/с*см2)Жарқырау  -  көзді ... ... бет ... ... және ... 1 с ... ... энергия мөлшері(көз қуаты). (Дж/с)Астрофотометриялық шамалардың бірі  -  ... ...  ... ... ... деп уақыт бірлігі ішінде бірлік денелік бұрыш шегінде  бағытқа перпендикуляр орналасқан бірлік бет арқылы ... ... ... ... ... =Дж ... Бірақ әдетте сәулелену моноэнергиялық болып табылмайды, яғни әртүрлі энергиялы ... ... ... ... үшін спектрлік (дифференциалдық) қарқындылық  деген шама пайдаланылады. [I(E]=бөлш./смсср ГэВ ... ...  Е ...  көп ... ... ... шама-интегралдық қарқындылық:I(>E)= Бөлшектердің энергия бойынша үлестірілуі энергетикалық спектр деп аталады. Энергетикалық спектрдің екі ... ... Ол ... ...  -  ... қарқындылықтың энергияға тәуелділігі, және интегралдық спектр  -  интегралдық қарқындылықтың энергияға тәуелділігі. Интегралдық спектр тек ... болу ... ... ... ... ... абсолютті жұлдыздық шама, түс көрсеткішіЖұлдыздық шама -    lgE1/E2=0,4(m2-m1)    ... ... Е1,Е2  -  ... ... жарықтығы. m2,m1  -  жұлдыздық шама. Осы ... ... ... ... ... шамалар анықталады(тікелей көзбен және фотометрмен). Кез келген аспан шырағының ... ... ... ... оның жарқырауының өлшемі. Жұлдыздық шама өскен сайын(1m,2m...) жұлдыздар саны көбейеді. ... ... ... жұлдыздық шама мәні артады. Жұлдыз әлсіз болған сайын, оның жұлдыздық шамасының мәні көп болады.Жарқырауының өлшемі жұлдыздың шығаратын энергия мөлшері мен ... ... ... біле ... теориялық түрде абсолюттік жұлдыздық шаманы анықтауға болады. Яғни, белгілі бір 10 пк арақашықтықта орналасқан жұлдыздың жұлдыздық шамасын ... ... шама деп ... Түс көрсеткіші  -  екі әртүрлі фотометрлік ... ... түс ... ... ... тәуелділігі:   C=mph  -  mv    (түс ... (түс ...  =  mv    (ақ ... ...  mph  - ... ... жұлдыздық шамасы, mv  -  визуальды жұлдыздық шама.    6.Денелер сәулеленуінің спектрлері:сызықты спектрі,оның пайда болуы,жұту және ... ... ... сәулеленуінің спектрлері:үздіксіз спектр,оның пайда болуыСәулелену қарқындылығының толқын ұзындығы (немесе ... ... ... ... ... деп ... (күрделі) жарықты жай (құраушы) сәулелерге жіктейтін құралдар шыны призма (кейде кварц призма), не ... ... ... ... ақ ... шыны призмаға түсірсек, оны құрайтын жай сәулелердің шыны ішіндегі жылдамдығы әр ... ... олар ... болып сынады да, жолындағы экран бетіне барып түскенде, бәрі экранның бір ... ... ... ... ... түседі. Ал толқын ұзындығы әртүрлі сәулелер біздің көзімізге әртүрлі түсті болып көрінеді (егер  ... ... ... ... ... сондықтан экран бетіндегі әлгі әртүрлі жай сәулелер жіктеліп ... ... ... жолақтарды  -  спектрді көреміз.Күрделі жарықты жай жарықтарға жіктеу арқылы оның құрамын зерттеуді  спектрлік талдау  дейді.Егер ... ... тек ... ... ... көріп бақылау үшін арналған болса, онда спектроскоп, ал спектрді фотографиялау үшін ... ... онда ... ... ... ... бірдей, тек спектрографта спектрдің суреті түсетін жерге фотопластинка қойылады.Аспан денесінен келетін жарықтың спектрін түсіру үшін ... пен ... ... ... ... ... ... дәл келетіндей етіп біріктіреді.Заттың күйіне қарай және оның қандай жағдайда тұруына байланысты ... ... үш түрі ... не ... ... ... бірі жалғасып жатқан әр түсті жолақтардың жинағы. Мұндай спектрді қызған күйдегі ... ... ... бәрі де және ... ... мен ... ... жағдайында молекулалары мен атомдары иондалған газдар береді.Сызықша немесе жолақ спектр қараңғы аралықпен бөлінген жеке-жеке әртүрлі ашық ... ... ... ... ... ... сиретілген газдар мен булар, мысалы, қызған күйде не электр тогы өткен кезде береді. Жұтылу спектрі үздіксіз спектр беретін жарық көзінің ... ... ... не ... ... ... шығады. Мұның түрі көлденең қара сызықтармен айғыздалған тұтас спектр болады. Мұны газдар мен булар өздері ... ... ... ... ... ... қандай сәулелерді шығара алатын болса, соларды жұтып қалады деген неміс физигі Кирхгоф заңы бойынша түсінуге болады.Молекулалардың ... ... ... ... ... ... ... тұрады; бұл жолақтардың әрқайсысы өте тығыз орналасқан сызықтар.Газ не бу күйіндегі әрбір ... ... тән ... ... бар  -  ... ... түсі, орны, жарықтығы (интенсивтігі) әр элементтікі әртүрлі. ... ... ... ... ... ...  және ... қос сары сызықтан тұрады.Спектр - химиялық элементтің ен-таңбасы. Спектріне ... бір ... ... ... оңай ... және әр элементтің спектрі белгілі болғандықтан жарық келіп тұрған зат қандай элементтерден құралғанын айыруға болады.Күн мен жұлдыздар спектрі тұтылу ... ... ... ... ... ... спектр сызықтары жарығырақ болса, солғұрлым ол сызықтарды ... ... саны да ... болу ... ... ... ... қанша екенін де бағалап білуге болады.Тәжірибенің көрсетуіне қарағанда газдың қысымы көбейген сайын, оның спектріндегі ... ... ... және ... ... ... Сөйтіп, спектріне қарап жұлдыз атмосферасындағы қысым туралы түсінік ала аламыз.Температура күшейген кезде атомдар мен молекулалар иондалады. Ал мұндай ... ... ... ... нормаль күйдегіден өзгеше келеді. Ендеше спектрге қарап температураны да анықтауға болады.Спектрдің түріне ... ... ... ... және ... күштер туралы да мәліметтер алуға болады. Себебі, жарық пен электр және магнит құбылыстарының арасында байланыс бар екенін білеміз: егер жарық ... ... ... ... ... ... ...   -  бір сызықтың орнына екі не үш сызық (Зееман құбылысы) ... ал ... ... ... болған кезде сызықтар жалпаяды. Аспан денелерінен келетін сәулелерді талдап тексергенде, олардың құрамы өте күрделі екендігі ашылды. Ол сәулелер ... ... ... ... ... жинағы екен: оның ішінде ұзын толқынды радиотолқындар, инфрақызыл сәуле, көзге көрінетін ақ сәуле, қысқа толқынды ультракүлгін ... ... ... ... қара дене  --  ... ... ... ағынын оның спектрлік құрамы мен температурасына қарамай толық жұтатын дене. Абсолют қара дененің сәуле жұтқыштық коэффициенті 1-ге тең. Ал сәуле ... ... оның ... мен ... ... ... анықталады. Табиғатта өзіне түскен сәуле ағынын түгелдей жұтатын (спектрлік құрамына қарамай) дене кездеспейді. ... ... ... ... ... қара ... тым ... қара күйе, қара бархыт және қарайтылған платина болып есептеледі. Олар жарық ағынының көрінетін бөлігін түгелдей ... ( 99 %) ... ... Физикада абсолют қара дененің моделі ретінде сыртқы беті сәуле ... ... ал ішкі беті ... ... ... ... бөлігін сіңіріп алатын кішікене тесігі бар қуыс дене алынады. Мұндай қуыс денеге енген сәуле оның ішкі ... сан рет ... ... ... ... ... ... қояды. Абсолют қара дене ғылым мен техникада ... ... ... ... Қызған денелердің сәуле шығарып, электромагниттік энергия таратуын жылулық сәулелену деп атайды.Стефан  -  Больцман ... ... қара ... ... (барлық спектр бойынша) сәуле шығару қабілеті оның абсолют ... ... ... тура ... ...                                                          ...  - ... тұрақтысы.төседі, төседі, Стефан-Больцман заңы  температураға байланысты екенін таба отырып, абсолют қара дененің сәуле шығару ... ... ... ... ...  ... қисығында әр түрлі температурадағы энергияның таралуы абсолют қара дененің спектрі біркелкі емес. ... ...  max бар, және ... ... ... ол max ... ... қарай ығысады.Неміс физигі Вин термо және электродинамика заңдарына сүйене отырып былай деп тұжырымдады:Абсолют қара ... ... ... қабілетінінң ең жоғарғы мәніне (max мәніне) сәйкес келетін толқын ұзындығы  оның ... ... кері ...                                                    ...  - Вин ... Бұл формуладан абсолют қара дененің температурасы төмендеген сайын оның сәулелік энергиясының ең жоғарғы мәні ұзын ... ... ... ... Сондықтан бұл заң кейде Виннің ығысу заңы деп те аталады. Вин заңы да, Стефан-Больцман заңы да ... ... ... теориясында үлкен роль атқарғанымен, әр түрлі температурада энергияның таралуының жиілікпен жалпы картинасын бермейді. Кирхгофтың универсалды ... ... ... ... ... деп ... Мұндағы -Больцман тұрақтысы, жарық жылдамдығы. Рэлей-Джинс заңы тек қана кіші жиілікте немесе ... ... ... ... сәйкес келеді де, ал жиілігі облыста бұл заң эксперимент қорытындысымен сәйкес келмейді. -Р-Джинс- Вин, ... Вин, ... ... ... ... ... ... алу үшін Рэлей-Джинс заңы келмейді,  абсолют қара дененің ... бұл ... ... заңы ...  яғни   ... ... Бұл қорытындылар ультракүлгіндік апат деген атаққа ие болды. Сонымен классикалық физика абсолют қара дененің спектріндегі ... ... ... ... алмады.Бұл дағдарыстан шығудың жолын 1900 жылы неміс ғалымы Планк тапты. Ол жарық дискретті, бөлек-бөлек порциялармен шығарылады және жуылады деп есептеді. ... ... ... дегенді ұсынды. Классикалық физикада  кез-келген системаның энергиясы үзліссіз ... ... ... ... өте ... ... ... деді. Ал Планктың кванттық гипотезасында атомдық осцилятор энергияны үзіліссіз емес, белгілі порциямен  -  квантпен қабылдайды ... ... ... тербеліс жиілігіне пропорционалды:,                                         ...  - ... ... кванттан құралатындығын басшылыққа ала отырып, Планк абсолют қара дененің сәулелену қабілетін ... ... ... ... ... үшін ... ... абсолют қара дененің сәуленің спектріндегі энергияның таралуы 0-ден  ... ... және ... ... ... ... сәйкес келеді әрі Вин, Рэлей-Джинс, Стефан-Больцман заңдарымен сәйкес келеді. 1900 жылы 14 желтоқсанда немістердің физикалық қоғамының жиналысында  ... осы ... ... ... Міне осы ... ... ... физиканың  ашылу күні деп аталады.  
        
      

Пән: Астрономия
Жұмыс түрі: Материал
Көлемі: 7 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
«Айнымалы жұлдыздар үшін информация мен энтропия қатынасын анықтау»48 бет
«Шыны. Оның қасиеттері және қолданылуы»5 бет
Астрофизикада бақыланатын сызықтар6 бет
Ақ ергежейлілер3 бет
Жұлдыздардың жылтылы мен жарықтылығы26 бет
Кристалдардың жылусыйымдылығының классикалық теориясы5 бет
Қалыпты жұлдыздар6 бет
Астрофотометрия элементтері. Жұлдыздық шамалар9 бет
Бастауыш математика курсындағы шамалар және олардың өлшем бірліктерін оқыту әдістемесі27 бет
Бастауыш мектеп математикасындағы шамалар және оны қалыптастырудың әдіс – тәсілдері21 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь