Тігу технологиясы

1. Жалпы бөлім ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...
1.1 Кіріспе ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...
1.2 Тақырыптың маңыздылығы, құндылықтар мен мәселелер ... ... ... ... ... ... ... ..
2.Модельдеу бөлімі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..
2.1 Эскиздік жоба ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...
2.2 Бұйымның сыртқы көрінісі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..
3. Мата таңдау бөлімі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..
3.1Матаны таңдау және негіздеу ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...
4.Жабдықтарды таңдау бөлімі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .
5.Құрастыру бөлімі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .
5.1Бұйымның базалық конструкциясының есебі, жетекші өлшем нышандары.
5.2Лекало, градация, техникалық өлшем табелі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...
6.Технологиялық бөлім ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..
6.1Түйінді өңдеу ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .
6.2Бұйымды дайындаудың технологиялық бірізділігі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .
7.Экономикалық бөлім ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .
7.1Өндіріс экономикасы ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...
7.2Мата, уақ.. түйек шығындары ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .
7.3Бұйымды бағалау ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...
8.Еңбекті қорғау және техникалық қауіпсіздік шаралары (ережелері, өрт қауіпсіздігі) ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .
9. Экологиялық бөлім ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..
10.Қорытынды ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..
11.Пайдаланылған құжаттар мен оқулықтар тізімі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...
Жалпы киім ұғымы адамдардың уақытқа және қоғамдық жағдайларға сәйкес сұлулық туралы белгілі бір ұғымын бейнелейтін сәнмен тығыз байланыста болады. Адамзат қоғамы дамыған сайын бұл көзқарастар өзгереді, яғни сән де үнемі жаңарып отырады. Киімді әркім өз бетінше таңдайды, таңдау барысында адам жеке талғамы мен сән ағымына сүйенеді.Жақсы киіне білу де өнер.
Кәсіпорынның өндірістік іскерлігін нақты жобалау және басқару көбінесе өндірістің конструкторлық және технологиялық дайындығымен анықталады.
Конструкторлық дайындық мәселесіне модель коллекциясын таңдау, жаңа модельдер жасап шығару бірізділігін жоспарлау, олардың конструкциясын жобалау, еңбек күшін, рентабельділігін және жоспарлы өзіндік құнын есептеу кіреді.
Технологиялық дайындыққа инженерлік қамтамасыздандыру, әрбір нақты модельдің немесе модель сериясын материалдармен, қажетті түсті гаммалы және белгілі бір артикулды фурнитурамен комплектеу, модельдер жіберу бірізділігін жоспарлау, бар жабдықтарды ескере отырып, технологиялық үдерістерді жобалау.
Өндірістегі конструкторлық дайындық құрамына төрт маман топтары: модельдеу, конструкторлеу, технологиялық және нормалауға кіретін көркемдік – конструкторлық бюромен жүзеге асырылады.
Тігін өндірісінде киім дайындағанда әртүрлі құрылымы мен қасиеттері арқылы ерекшеленетін материалдар таңдалады. Материалдарды дұрыс таңдау ол киімнің сапасын, сыртқы түрін, пішімін және тозуға, еңбек төзімділігін анықтайды. Текстильді материалдарды таңдағанда тек қана бөлік қасиеттерінің сипаттамасымен ғана тоқталып қоймай, материалдарды эксплуатациялау кезіндегі мінезін анықтайтын комплексті бағалауды, киімді дайындаған кездегі модельдік ерекшеліктерін, құрастырылуын және технологиясын қарау қажет.
Тігін өнідірісі халықты сәнді әрі ұнамды киіммен қамтамасыз етуі керек. Сондықтан да оларға қойылатын талаптары болады. Негізінен тігін өндірісінде рационалды және жоғарғы дәлдіктегі конструкцияны талап ететін бұйым формасын қалыптастыру қажет. Соған байланысты тігін бұйымының экономикалығында өңдеу уақытын, модельдің конструкциясы мен технологиясында мата шығынын және өндіріс шығынын қадағалауды қажет етеді. Сонымен қатар тігін бұйымының сапа деңгейі тұтыну және өндірістік талабына сай ең жоғарғы категория деңгейін көрсетуі керек. Тігін өндірісі бұйымды ең алдымен сол сезондағы сән бағытына сәйкес етіп жасауы керек, бірақ сән тек бұйым силуэтіне байланысты емес, ол маталар түс және фактурасының сән тенденциясына сәйкес келуі керек.
Тігін өнімі үшін оңтайлы материалды таңдау және оларды тігін өндірісінде рационалды пайдалану тек қазіргі заманғы матаны және олардың сапасының бағалау әдістері негізінде болу керек.
Сатыбалдинова Б.С., Сәлімбаева М.А.
Тігін өндірісінің технологиясы
Оқулық. – Астана : Фолиант, 2008 ж.
2. Тәкішева Г.Ә., Асанова Б.Е.
Киімді модельдеу және көркемдік безендіру
Оқулық. – Астана : Фолиант, 2008 ж.
3. Асанова С., Птицина А.
Қазақтың ұлттық киімдері және қолөнер тарихы
Оқулық. – Астана : Фолиант, 2008 ж.
4. Асанова А., Айдынбекова Ж., Нұрпейісова С.
Киімді конструкциялау
Оқулық. – Астана: Фолиант,2008 ж.
5 . www.fashion.ru
6 . www.moda-online.ru
7. www.fashion details.ru
8. М.Нұржасарова, К. Кучарбаева, А.Рүстемова
Киім дайындау технологиясы
Оқулық. – Астана : Фолиант, 2008 ж.
9. Назарова А.И. Технология швейных изделий по индивидуальным заказам. М., Легкая индустрия. 1975 г.
10. Савостицкий А.В., Меликов Е.Х., Технология швейных изделий. М., Легкая и пищевая промышленность. 1982 г.
11. Кельберт Д.Л., Охрана труда в текстильной промышленности. М., Легкая индустрия, 1977 г.
12. Мейірбекова А.Қ., Әлімбетов Қ.Ә., Экономика, А., 2003 ж.
13. Оспанова Г.С., Бозшатева Г.Т., Экология, Оқулық – А., 2003 ж.
14. С. Асанова “ Ұлттық киімдерді жобалау және тігу технологиясы”
Оқулық. – Астана: Фолиант,2008 ж.
15. Т. Сүлейменова “Бұйымның түйіндік өңделуі”
Оқулық. – Астана: Фолиант,2009 ж.
        
        МазмұныБет 1. Жалпы бөлім....................................................................................................................1.1 Кіріспе....................................................................................................................1.2 Тақырыптың маңыздылығы, құндылықтар мен мәселелер..............................2.Модельдеу ... ... ... ... ... ... Мата ... бөлімі..........................................................................................................3.1Матаны таңдау және негіздеу...............................................................................4.Жабдықтарды таңдау бөлімі.........................................................................................5.Құрастыру бөлімі.............................................................................................................5.1Бұйымның базалық конструкциясының ... ... ... ... ... техникалық өлшем табелі.......................................................6.Технологиялық бөлім......................................................................................................6.1Түйінді өңдеу.........................................................................................................6.2Бұйымды дайындаудың технологиялық бірізділігі.............................................7.Экономикалық бөлім.....................................................................................................7.1Өндіріс экономикасы............................................................................................7.2Мата, уақ.- түйек  шығындары.............................................................................7.3Бұйымды ... ... және ... ... ... ... өрт қауіпсіздігі) .........................................................................................................................9. Экологиялық бөлім..............................................................................10.Қорытынды......................................................................................................................11.Пайдаланылған құжаттар мен оқулықтар тізімі...................................................1.Жалпы бөлім1.1.КіріспеЖалпы киім ұғымы адамдардың уақытқа және ... ... ... ... ... ... бір ... бейнелейтін сәнмен тығыз байланыста болады. Адамзат қоғамы ... ... бұл ... ... яғни сән де ... жаңарып отырады. Киімді әркім өз бетінше таңдайды, таңдау барысында адам жеке ... мен  сән ... ... ... білу де ... өндірістік іскерлігін нақты жобалау және басқару көбінесе өндірістің конструкторлық және технологиялық дайындығымен анықталады. Конструкторлық дайындық мәселесіне модель коллекциясын таңдау, жаңа ... ... ... бірізділігін жоспарлау, олардың конструкциясын жобалау, еңбек күшін, рентабельділігін және жоспарлы өзіндік құнын есептеу кіреді.Технологиялық ... ... ... әрбір нақты модельдің немесе модель сериясын материалдармен, ... ... ... және ... бір артикулды фурнитурамен комплектеу, модельдер жіберу бірізділігін жоспарлау, бар жабдықтарды ескере отырып, технологиялық үдерістерді ... ... ... ... төрт ... ... ... конструкторлеу, технологиялық және нормалауға кіретін көркемдік  -  конструкторлық бюромен жүзеге асырылады.Тігін өндірісінде киім дайындағанда әртүрлі құрылымы мен ... ... ... ... ... ... ... таңдау ол киімнің сапасын, сыртқы түрін, пішімін және тозуға, еңбек төзімділігін анықтайды. Текстильді материалдарды таңдағанда тек қана ... ... ... ғана ... ... материалдарды эксплуатациялау кезіндегі мінезін анықтайтын комплексті бағалауды, киімді дайындаған кездегі модельдік ерекшеліктерін, құрастырылуын және технологиясын ... ... ... ... ... әрі ... киіммен қамтамасыз етуі керек. Сондықтан да оларға қойылатын талаптары ... ... ... ... ... және ... дәлдіктегі конструкцияны талап ететін бұйым формасын қалыптастыру қажет. Соған байланысты тігін бұйымының экономикалығында өңдеу уақытын, модельдің конструкциясы мен технологиясында мата ... және ... ... ... қажет етеді. Сонымен қатар тігін бұйымының сапа деңгейі тұтыну және өндірістік талабына сай ең жоғарғы ... ... ... керек. Тігін өндірісі бұйымды ең алдымен сол сезондағы сән бағытына сәйкес етіп жасауы керек, бірақ сән тек ... ... ... ... ол маталар түс және фактурасының сән тенденциясына сәйкес келуі керек. Тігін өнімі үшін оңтайлы материалды таңдау және оларды тігін ... ... ... тек  қазіргі заманғы матаны және  олардың сапасының бағалау әдістері негізінде болу керек.Тігін өндірісі саласының ... ... ... ... ... үстінде. Автоматты және компьютермен басқарылатын соңғы үлгідегі машиналарда физико-химиялық өңдеу әдісі, ылғалды жылу, престеу сияқты әдістері бір ... ... және осы ... ... өнімді алуға мүмкіндік береді. Біздің Отандық жіберушілер мұндай соңғы үлгідегі ... ... алып ... ... ... және көркемділік құндылығын, талғамын шеше білу үшін ассортимент түрлеріне көп көңіл бөлу ... ... киім адам ... ... ... әрі ... болу керек, сосын адамның ажарын ашып, дене сұлулығы мен сымбаттылығын айқындап, адамға рухани және моральдік жағынан дем беруі тиіс. ... ... ... ... ... ... мүмкіндік беріп, шығындарды азайтып, жоғары сапалылығымен қамтамасыз ететін кең технологияларды қолдану қажет. Қазақстан ... ... ... жақсарту ең негізгі мақсаттардың бірі. Жеңіл өнеркәсіптерді дамытудың халық жағдайын жақсартуға зор ықпалын тигізеді.Жалпы ... ... ... ... ... ... халықтың талаптарын қанағаттандыратын, соңғы сән бағытына сай, сапалы өнім ... ... ... ... ... ... елдердің қатарында. Еліміздің экономикасының дамуына байланысты көптеген бәсекеге қабілетті тауарлар шығарылуда.Қорыта  ...  ... ... ... ... ... үшін ... өндіріс  саласында шығарылатын өнім ассортиментін жақсарту және ... ... ... озық ... мен ... ... ... қолдану өндірістік шығындарды азайту, еңбек өнімділігін арттыру арқылы өнім сапасын жоғарлату қажет.1.2. ... ... ... мен мәселелерҚазақ халқының киімдерінде халықтың шығу тарихы, экономикалық, ... және ... ... ... ертедегі салт-дәстүрлері көрініс тапқан. деген ұлы адамдар. Қазақ халқының ұлттық киімдерінің түрі де үлгісі де еш халықтан кем болған жоқ. Оның ... ... ... ... ... мен ... орын ... Ұлт мәдениетінде бағалы киімдер сый-сипат, дипломатиялық қатынастарда ескерткіш, белгі ретінде жүрген. Ат, ... ...  ... көрінісі деп бағаланған. Ертеде халық шеберлері қазақтың болмысына тән, кигенде ыңғайлы әр түрлі киім үлгілерін жасаған.Қазақтарда киімдер бірнеше топқа ... ... ... Жас ерекшеліктеріне қарай.3. Жөн - жорағылға сәйкес.4. Бір киер киімдер.5. Діни киімдер.Ұлттық киімдер қызметіне ... ... ... ... ... ... ... ерлердің бас киідері, әйелдердің бас киімдері, аяқ киімдер болып ... ... - ... киімі. Түсі ашық жақсы маталардан тігіледі. Ертедегі көйлектер тік жағалы, жеңді әрі ұзын болған. Етегінен жоғары бір немесе екі ... ...  ... ... ... ... ... желбіршек көйлек немесе қос етек көйлек дейді. Көйлек - әйел ... ... ... ... ... ... креп- сәтен, органзы, креп - шифон маталарынан тігілген, баулармен, моншақпен, стразбен, жылтырақ түймелермен, шыны моншақтармен, ызбамен және алтын қамқамен өңделген. ... ... біз ... ... кесте, ришелье, аралас техника тәсілдерімен кестеленген.Қазақ әйелдері мен ... ... ... аса бай ... Ұлттық көйлектер жібек, креп-сәтен, органзы, креп-шифон маталарынан тігіледі. Көйлектер белінен ... де белі ... ... ... төрт ... және ... шеңбер немесе жарты шеңбер пішінді болуы мүмкін.Әдетте белдемше етегін айналдыра бір немесе бірқатар ... ... ... ... ені ... және санына байланысты өзгереді. Кей түрлерінде белдемше қиықтарына ... ... ... мүмкін. Осындай қосымшалар бұрыштан басталып екіге айырылады, гофре немесе плиссе техникалары арқылы орындалады. Белдемше ... ... ... ... ... күміс шашақтармен әшекейленеді, желбірлері бұрымды жиектікпен жиектеледі. Көйлектің омыраушасы шағын көлемді болып келеді. Жағалары ... ... ... ... болуы мүмкін. Сондай-ақ қайырма жазық жағалы, тіктеме жағалы да болады. Көйлек омыраушасының түймелігі артқы бойдың орта ... ... ... ... немесе түймелі ілгекпен бекітіледі. Мойын ойындысы желбірлермен, алтын және күміс қамқамен әшекейленіп, біз кестелеу арқылы өсімдік тектес және ... ... ... кестеленуі де мүмкін. Қондырма жеңінің көлемдері әр түрлі, мысалы, жең тардан ... ... ... ... жең аузына қарай кеңітіледі немесе қаттамаға бүрмеленіп жинақталады. Көйлектер трапеция тәрізді силуэтті болып келуі ... ... ... ... ... төре тұқымының әйелдері киген.Қазақ халқының әйелдер киімдерінің силуэті, пішімі және әшекейлеу         ... ... ... таңдауына, түр-түстер үйлесімділігіне және пропорцияларының әр түрлілігіне қарай айырмашылықтары болады. Бұл Қазақстанның кейбір аймақтарында қолөнер дәстүрлерінің ертедегі пішіндерінің ұзақ ... де ... Әр ... ... тән ... ... киімдерінің кеуделері тар, қынамалы, жаға  -  жеңі , ... ... ... ... ... Келіншектер ашық маталардан, бүрмелермен әшекейлі кестеленген көйлектерді кимейтін. Бірақ жас келіншектерге көйлек сыртынан тығыз ... ... ... ... көкірекшені киюге рұқсат етілетін.Қыздар киімі алтын және күміс жіптермен, майда моншақтармен әшекейленген жиектерімен, сондай-ақ алтыннан, күмістен жасалған салпыншақтарымен, қымбат және ... ... ... ... ... үкі тағылған бас киімдерімен ерекшеленеді.Қыздардың көйлегі айрықша көз тартарлықтай етіп дайындалған. Өте жеңіл, ұзын көйлектердің етектерін, жеңдер ... ... ... айналдыра желбіршектер салынған. Өте әдемі көрінетін көйлектері жұқа жібекпен әрленген. Қыздар мойнының әсемдігін одан сайын әдемі ... ... ... ... аса ... талғаммен қондырылған.Күнделікті көйлек - өте жұқа матадан дайындалған, етегі ағындатылған, белінің қою бүрмесі бар ... Жеңі ... ол да ... ... ... ... жағалы.Қазақ халқының киімдерін зерттеген белгілі зерттеуші Р.Ходжаеваның айтуы бойынша жоғарыда сипатталған көйлектер XIX ғасырдың екінші жартысында пайда болған. Ал, одан ... ... ... ерлер жидесі сияқты, бірақ одан ұзындау және кең ... ... ... ... қоршаған орта, тұрмыс жағдайлары, климаты әсерімен, сондай-ақ, көшпелі халықтың талап-сұраныстары (мысалы, ерте қимылдамай ұзақ отыру ... және ... ... ... ...  ... дәстүрлі киімдері де басқа халықтардың  киім түрлері сияқты ерлер, әйелдер және балалар, сыртқы, маусымдық, ... және ... ... ... ... ... киімнің қазақтану ісінде де, халқымыздың мәдени - тарихы өмірінде де ... орын ... ... Өйткені, ұлттық киім - ұрпақтан - ұрпаққа алмасып келе жатқан, елдің ғасырлар бойы қалыптасқан сезімталдық талғамын, сәндікке, ... ... ... ... ... мен ... жетістіктерін бойына сіңірген құбылыс.Киімді құрастырмас бұрын, сәнді үлгі жинағынан керекті үлгідегі киімдермен ... ... ... ... жас мөлшеріне және сол киім қандай орынға арналғанын  ойланып  Сіздерге осы киімді ұсынып отырмын . 2. Модельдеу ... ... ... ... ассортимент сериясын және өндірістік киім коллекциясының моделін жасауда ... мен ... ... ... ... ... жатады.Эскиздік жобаның кезеңі, сондай-ақ тәжірибелі конструкторлық жұмыс негізгі принцип бойынша жан-жақты орындалады және тұратын жері, ... ... ... жасау жолы анықталған, оны эскиздік жобаны өңдеу  деп аталады.Жобадағы эскиздік бөліктерді жасауда, келер ... сән ... ... ... қолданылады. Эскиздік жобаны өңдеу 3 этаптан тұрады. Олар: 1. ... және ... ... ... нұсқасы;2. Модель үлгісі, бұйым макетін немесе бұйым бөлшектерін сынау;3. Принцип бойынша ... алу. ... ... және ... қатарына байланысты 2 негізгі шешім қабылданады: бұйым формасы, ... және ... ... ... ... ... ... оюланып бисерленген қазақша көйлек(2 - сурет).  Көйлектің үсті  қамзолға ... ... ... алды екі бөліктен тұрады: сыртқы ( өсімдіктектес оюмен қиғашталып бисерленген  кеуде бөлігі және бұл бөлік негізгі матадан өңір әдіппен ... ... жақ ... ... ... бөліктін жан қиығымен   тігілген),  екінші  ішкі бөлік (алдыңғы бойдың орта ... ... ... жақ ... ... сыртқы бүйір жақ бөлігімен және артқы бөліктін жан ... ...  ... ) . ... ... артқы бөлігі орта тігісті, сырып тігілген және айыра ... ... ... ... ... жақ ... ... жатқыза үтіктелінген, торланған.Жеңсіз бұйым болғандықтан қолтық ойындысы әдіппен өңделген.Мойын ойындысы жөрмеу тігіспен мойын ойындысы  әдібімен өңделінген.Көйлектің үсті белдікпен ... ... ... ... ... тектес оюмен қиғашталып бисерленген, астарланып белдікке тігілген.Көйлек етегі жартылай күн белдемше, ұзындығы тобыққа дейін.Ұсынылатын өлшем:42 3. Мата таңдау бөлімі3.1Матаны таңдау және ... ... ... ... ... ... қолданылады. Қолданылатын материалдардың құрылымын талдау мен қасиеттерін бағалау киімді конструкциялау мәселелерін оң шешуге, тігін бұйымдарының конструкциясын, киім ... ... ... мен ...  -  ... ... ... режимін дұрыс таңдауға мүмкіндік береді. Бұйымға қажетті материалды дұрыс таңдай білу өз алдына ... ... ... ... ... астарлық, бекіткіш, әрлеуіш материал, сондай-ақ шытыра (фурнитура). Материалдар әр дайым бір-біріне сай келуі керек. Бұл ... ... ... ... ... ... төзімділігі мен ыңғайлылығын, оңай күтім жасалуын, яғни тігін бұйымының жоғары сапасын қамтамасыз етеді.Киім ... оған ... ... ... басталады. Негізгі сыртқы материалды таңдағанда екі мәселе шешіледі. Бір ... ... ... ... ... көркем бейнеге, сұлбаға, үлгінің пластикалық пішініне, жоғары қабаттың фактурасына, ... сай ... ... ... ... ... құрамы, өрімі, әрлену сипаты, қалыңдығы, қаттылығы, түсі, жылтырлығы сияқты қасиеттерін назарда ұстаған жөн.Материалдардың ... ... ... ... қасиеттеріне, олардың құрылысы мен әрлеу сипатына байланысты.Материалдың құрылысын білу, ... ... ... ... ... сапасын бағалау  -  жоғары сапалы киімді жоспарлау, өндірудің, өңдеу әдістерін дұрыс таңдаудың, ... ... ... ... материалды өңдеу тәртібін белгілеудің қажетті шарттары.Мата  -  өзара перпендикуляр орналасқан жіптердің екі жүйесімен  -  матада ... ... ... және ... ... ... түзілген көпбұрышты және шаршы ұяшықтардан тұратын торлы кеңістік. Негізгі және арқаулық өрімнің түрлі реттілігімен матада алуан түрлі өрнектер түзіледі. ... бен ... ... ... оң беті мен ... бетінде бірін  -  бірі орай орналасады немесе бірден бірнеше жіпті жабады. Өрім ... ... ... әсер етіп ... оның қасиеттерін де өзгертеді. Жіптер жиі қиылысқан сайын, олардың байланысуы артып, матаның құрылымы ... ... және ... ...  -  кесте.Тоқыма өрімдерін топтастыруТүкті ірі өрнектілерІрі ... ірі                  ... ірі           ... ... ... өрім ... және ... жолақтыларҚарапайым өрім  туындыларыҚұрастырылғанҰсақ  өрнектіСаржалық өрім туындыларыАтластық өрім туындыларыКрептікБедерліҚарапайым ... ) ...              ... ...  1/1Негізгі мата. Атластық (сәтендік) өрімде  матаның жоғары қабатты ... ... бен ... ... ... өрімделуі салдарынан жылтырлығы жоғары. Атластық өрімнің оң беті негіздік жіптердің төсемінен ... ... ... жіп ... арқаулық жіптің астынан бір рет өткізіледі.Атластық өрім уR=ax ... ... ... өрімнің R раппорты  5 - тен кіші бола алмайды.Атластық өрім құрғанда бұрыштық коэффициент пен ... ... ... ... дейді. Қазақтың қолөнері де өзінің төлтума бітім қасиетімен, көркемдік мән - мағынасымен шын ... ... ... ... ... асыл ... Бабаларымыздан  қалған қандай өнер, қандай қазына бар десек, оның бірі ою - ... ... ... ... ... ары қарай дамыту біздің міндетіміз. Бір кезде тасқа, ағашқа, сүйекке түсірілген ою - таңбалар келе киізге, алаша, кілем, т.б. бұйымдарға ... ... Ол ... - ... ... халық белгілі бір ұғым түсініктерді аңғарып, біліп отырған. Тіпті өз тұрмысына керекті заттардың бәрін қолөнер арқылы жасаған. Тарихи жазба деректерге ... ... ... ... ... зергерлік, қырнаушылық, өрімшілік, көншілік, тігіншілік, етікшілік, т.б. қол өнер кәсіптері болған. Ою -өрнек таңбалары бертін келе сән - ... ... ... ... ... ... ... түрлендіріп көрсететіндей әдемі зергерлік бұйымдарды орнымен пайдалана білген. Мысалға білезікті алайық. Ол ерте дүниеден бері бір ұрпақтан бір ... ... әр ... , әр қоғамда, әр түрлі сипат алып, күні ... ... ... ... ... ... ... барлық елдерде салған. Бір  таңданатын нәрсе, ол кезде адамдар білезікті кездейсоқ бәлекеттен, яғни тілден, көзден, бақытсыздықтан сақтайтын құдірет деп ... ... ... салу ... ... бір саласы. Оның түрлері мен атаулары күнделікті тұрмыстағы тұтыну тәсіліне ... ... ... Мәселен, әшекейлі түр салудың кестелеу, ою зерлеу, сыру, теру, көз салу, бастыру, гүлдеу, таңдайлау, ... ... ... ... ... ... ... қайып, бүгіп, тепшіп, шалып, торлап тігу әдістерімен атқарылады.Сонымен қатар өру, бұрау, жону, ойып салу, құю, ... ... ... ... ... ... ... үлгілері қолданылады.Халық қолөнерінде жие қолданылатын мүйіз тектес ою - өрнектер ... даму ... әр ... ... ... алды. Қошқар мүйіз, арқар мүйіз,марал мүйіз, бұғы мүйіз, қос мүйіз, қырық мүйіз,сыңар мүйіз, тармақ ... т.б. ... ... өзіндік кескін таңбасымен,  белгілі бір мән-мағынаны білдірумен көзге түскен. Бірақ солардың ішінде қошқар мүйізге көп мән берілген. Киетін киім мен аяқ- ... ... ... ... мен  ... ... ертұрман, үзеңгі, жүгеніне дейін қошқар мүйіз оюының элементтері ... қоса ... ... ... ... ... текеметтер, сандықтар, ағаш төсектер өрнектелген. Әшекей өрнек өнерінің осындай бір ... өзі де ... ... ... ... ... ... мәдениетін байланыстыратын ортақ белгілерін айқын көрсетеді. Осы бір өнер ғасырлар бойы сыннан ... ... ... биік ... ... отыр. Оюлар өзінің мән - мағынасына қарай бірнеше топқа бөлінеді:1. Өсімдік өрнектер (жапырақ, шиыршық гүл, ағаш,т.б.);2. Зооморфтық өрнек (жан - ... ... және ...                 бейнелері,қошқар және оның түрлері,нұсқалары);3. ... ... ... төрт ... ... ...   шексіздік,т.б.);4. Геометриялық ою - өрнектер (төртбұрыш, үшбұрыш, ромб,т.б.):Енді ою-өрнектер атауларын былай ... ... Ай, күн, ... көк ... ... ... Малға, малдың денесіне, ізіне байланысты ою-өрнектер;3. Аңға, аңның денесіне,ізіне байланысты ою- өрнектер;4. Құрт-құмырсқаларға ... ... ... ... ою- ... Жер, су, өсімдік, гүл, бұтақ бейнелі ою-өрнектер;7.Геометриялық фигуралар тектес ою-өрнектер:Қазақ ою-өрнектерінің өте жие ... ... ... түрі ... аймүйіз, алақан, айыртұяқ, баған өрнек, бес жапырақ, қаз мойын, жауқазын, ... ... ... құс ... құс ... ... ... шөміш өрнек, салпыншақ, тұмар тіс, тұмар ою, түйе табан,түйе мойнақ, құс табан,т.б. мүйіз өрнектерінің мәнерлеріне қарай, қазақ арасында ғасырлар бойы ... ... ... ... сыңар мүйіз,өркеш мүйіз, сыңар өкше сияқты байырғы түрлері бар.Сонымен қатар ою-өрнектер тек эстетикалық ... ... өмір ... ... тағылымы туралы мағлұмат береді. Әрбір жануар мен затты бейнелейтін оюдың қасиеттеріне қарай тақырыптық мағынасы, композициясы, ... ... мен ... ... ... философиялық мәні де байқалады. Композиция дегеніміз - өрнекті заттың бетіне реттеп орналастыру. Симметрия дегеніміз - ою-өрнектің екі жағынан тең болуы. ... ... - ... бояу ... ... ... жарасым табуы. Ырғақ - ою-өрнекте бір элементтіңқайталанып келуі.Қошқар ...  -  ...  -  ... пен ... ... ... мүйіз бен арқармүйіз оюларының қазақ қолөнерінде қолданылмайтын жері жоқ. Қошқар мүйіз оюымен қатар әр заттың көлемі, ... ... ... ... әр ... ... ... бітпес оюлар салынады. Бұл өрнектер , , , , , ,  т.б. аттарымен аталады.  Өнер зерттеушілерінің ... ... ... үш ... ұғым ... туған деген қорытынды бар:1.	Қазақ халқының өзіне тән ертеден келе жатқан ұлттық оюлары. ... ... ... ... ... қарай бейімделу. Ертеден қазақ ою-өрнегі мазмұны жағынан үш түрлі ұғымды бейнелейді:1.	Мал өсіру мен аңшылық.2.	Жер-су, ... ... ... ... да ... мүйіз оюы қолданылып араласып отырады. Ою, сызу, бедерлеу ру, тайпалардың таңбаларында, малдың , ай, жұлдыз, аспан әлемін тұспалдауда орын ... ... ... ... ... ... ... қашаған, мүйізді өңдеген, металды балқытқан өңдеген. Әсемділікті таңдай да, жасай да ... ... ... ... ... хас ... оюшы ... осы ою-өрнекке бояу түрлерін пайдалануды да жете меңгерген. Халқымыздың ою-өрнектерінде ... түс ақ пен қара ... ... Бұл ою-өрнектің ең шешімін тапқан жарасымды түрі болып есептеледі.Таңдап алынған көйлектің үстіңгі ... алды ... және ... ... тектес ою бейнеленген . Ою бисерлермен  қиғашталып   ...  ... ... ... ... ... бұйымдары өндірісінің нәтижелігінің жоғарылауына киімнің технологиялық конструкциясын өндіру және енгізу үлкен маңыздылық береді. Бұл ... ... ... 10-35%-ке ұлғайтып,нәтижесінде еңбек шығындары, қиын өңдеулерді азайтып, қол жұмыстарын қысқартады, жоғарлы сапалы желімдеу ... ... ... ... ... ... ... сапалы тігін бұйымдары өндірісінің ұлғаюы техникалық қайта жабдықталу, бүгінгі ... ... жаңа ... ... және киім өндірісінде жаңа прогресивті технологияны қолдану негізінде еңбек өнімділігін жоғарылатуға себеп болады.Өңдеу әдісін таңдау шығарылатын бұйымның жоғарғы сапасына тікелей әсер ... ... ... ... және бұйымның бағасын төмендетеді. Әртүрлі бұйымдарды дайындауда өңдеу әдісінің үш түрі қолданылады:Рет-реттілікпен өңдеу, бұл бұйымның барлық бөлігінде ... ... бір ... ... ... ... жасау. Бұған тігін машиналарында әртүрлі тігістер орындалады. Параллельді рет-реттілікпен өңдеу, ... ... ... және ... ... үндестігімен орындалады. Ең тиімді әдіс параллельді өңдеу әдісі.Еңбек өніміділігінің үлкен мүмкіндіктерінің бір өтім ... ... ... ... ... орындау немесе түйіндерді жасау мүмкідіктерін береді. Механизация және автомотизация құралы ретінде аз операциялы технологияны қолдану бір текті ... ... ... ... әсерін тигізеді. Технологиялық конструкциялар сонымен бірге бұйымды дайындауға кететін мата шығынын азайтады.Машина жабдықтарынан бөлек бұйым ... ЫЖӨ ... алар орны ... зор. ... таңда бұл жабдықтардың түрлі дизайындағы және мата талшықтарының құрамына қарай олардың ... ... ... ... ... ЫЖӨ  - де  ... ... және әр түрлі компания үтіктері қолданылады.  Euroflex үтігі . Бұл үтік су толтыратын тетік, суға ... ... ... булы камера, булы тетікті табаннан тұрады. Ішкі ...  ... ... ... кнопкасы, сушашқыштың басы, бу реттегіш, реттеуіш инесі, табан, терморегулятор, бау ... бау ... бау ... ... ... ... элементі бар. Үтіктің ерекшелігі: өзінің автоматты түрде жұмыс істеуінде, резервуарды сумен толтырып керекті температураны қоямыз. Үтікті қосқанда эндикатор қызыл түспен ... ... ... қызғанда автоматты түрде өшеді.Егер қызу температурасы төмендесе автоматты түрде қайта қосылады. УТП  -  2ЭП ... ...   -  2кг, ... ... ...  -  1кВт, қызу ...  -  100  -  200оС , қызу ...  -  10 минут.УТП  -  2ЭП үтігінің құрамы ... ... ... ... ... ... ... бүйір жағында клавиша орналасқан. Клавишаны басқан уақытта табанның саңылауынан бұйымға бу жіберіледі. Диск табанның қызу температурасын реттейді. Температура үтік ... ... ... ... ... ... ... ерекшеліктері:Ультраглисс үтігіПрофиль  -   70, 1655 кодыТехникалық ...  -  1400 Ватт ... бу ...  -  0-20 г/мин Үтік конструкциясы құбырдағы суды қолданады.Крахмалды қолдану кезінде матаға шашылғаны дұрыс . Әк дағынан өзін-өзі тазартатын бу  -  ... ... . ЫЖӨ  -  киім ... кезіндегі басты процесс болып табылады және технологиялық, конструкторлық есептеулердің логикалық аяқталуы болып есептеледі. Бұйымның сыртқы түріне, ... ... ... өңдеу жұмыстары елеулі әсерін тигізеді. Бұл процесс өнімнің дайын болуына 20-25% пайызын қамтамасыз етеді.Капрон талшықты матаны ЫЖӨ  -  де ... ... ... ... дымқыл мата арқылы 10сек. аспай үтіктейді.Janome машинасы Кореядан шыққан қазіргі заманауи ... ... ... ... ... аяқ машинасы. Машинада түзеу тігіс, қиғаш тігіс ... ... ... ... мен ... ... торлау тігісі, сыдырма салатың лапкасы т.б құралдары мен ... ... ... класс торлау машинасы. Әр түрлі бұйымдарды тіккен ... ... ... үшін ... ... ... ... жіктелінеді, олар:* бір жіпті тізбекті айқаспалы торлау;* екі жіпті тізбекті айқаспалы торлау;* үш жіпті тізбекті айқаспалы торлау;Тері ... ... тігу ... бір жіпті тізбекті айқаспалы торлау машинасын қолданады. Пальто және костюм ... ... ... екі ... тізбекті айқаспалы торлау машинасын қолданады.Көйлектік, ішкиімдік, трикотаждық бұйымдарды тіккен кезде үш жіпті тізбекті айқаспалы торлау машинасын қолданады.Бір жіпті тізбекті ... ... ... тез тарқатылады. Оны жабық тігістерде қолданады. Екі және үш жіпті тізбекті айқаспалы торлау тігісі тез ... ... ... тез ... ... ...  класс торлау машинасы көйлектік, ішкиімдік, трикотаж бұйым бөліктерінің қиықтарын екі немесе үш ... ... ... ... ...  ... зауыты шығарған.51 класс машинасының техникалық сипаттамасы:Тепшім ұзындығы, мм  -  1,5-4.Торлау ені, мм  -  3-6.Ине 0029N60-75/ГОСТ ... ... ... ...  -  J3500 ... механизмі  -  айналшақты-иінтірмелі.Матаны жылжыту механизмі  -  дифференциалды рейкалы типті (алдыңғы жіне артқы). 2 ... ... ... 1022 м ... машинасы. Бұл машина Орша  зауытында шығарылған, 1022 класс машинасының негізінде жасалған.1022 ... ... ... ...  -  ... механизм конструкциясын өзгерту есебінен шудың азайтылуы. Бұл машина ауыр пальтолық материалдардан бұйымдар ... ... ... ... ... ... жетегі және жоғарғы жіпті керіп босатуы автоматтандырылған. Машинаның габариті, мм:Ұзындығы, мм  -  ... мм  -  ... мм  -  ... ... кг  -  108 ... біліктің максималды айналу жиілігі, мин  -  4000.Берілген қуаты, кВт  -  ... ... ... мм  -  8. Ине   -   0203N90, 100, 110, 120, 130, 150 ... ... ... мм  -  ... ...  таңдалған матаға сай физико-механикалық қасиеттерін ескере отырып, ... ... және ... құрал-жабдықтарын, жеңіл ассортиментке сәйкес өңдеу тәртібі таңдалады. 3  -  кесте .Тігін машиналарының тізбесі мен ... ... ... кәсіпорынМашина классы, түрітігістің түріНегізгі біліктің айналу жылдамдығыТігістің ұзындығыМата жылжытқыш механизміИне (ГОСТ 22249761)жіпӨңделетін матаМата қалыңдығы, ммБерілген қосымшалар1234567891011121Janome ... ... ... мм дейінТөменгі және жоғарғы тісті рейка№9, 11№T 750Ат лас0.5мм дей ін-2Торлау машинасы  ... ... ... ... мм ... рейк ... тұра ... Т 750 Ат лас0.5мм дей інТор лау ені 3-6 ...  ... ... ... дейінТөменгі және жоғарғы тісті рейка0203N90, 100, 110, 120№T 445капрон0.3 мм дей ін-5.Құрастыру бөліміПропорциялық есепті құрастыру жүйелері алғашқы рет жаппай ... кең ... Осы ... ... адам ... ... туралы мәліметтер және кеңдікке берілетін қосымшалар қойылған. Бастапқы мәліметтер қазіргі уақытта келесі әдістемелер қолданылады.ЕМКО, ЦОТШЛ, ЦНИШП, киім ... ... ... ЕМКО СЕВ, ... және ... тәсілінде 27 өлшем нышаны және 20 шақты қосымшалар қолданылады. Бұл тәсілге негізгі сызбаны сызбай тұрып, бірнеше ... ... ... ... ... ... тәсілі ЦНИШП тәсілігіндегі барлық есептеу тәсілінің формулаларын жеңілдетіп, ықшамдап жасалады.ЕМКО СЕВ  -  ... ... ... Осы ... ... конструкциялық нүктелер екі араб санымен белгіленеді.Киімді конструкциялау кезінде ең маңызды мәселе силуэт формасы, типтік фигура формасына ... ... ... ... тәсілдердің түрлері көп. Адам денесінің негізі сүйек қаңқасынан тұрады. Сүйектер өзара буынмен немесе сіңірлермен бекіген. Адамның бас сүйегі жұлын омыртқамен ... ...  ...  ... пен жамбас сүйектері бекіп орналасқан. Кеуде сүйектің жоғары бөлігіне иық ... ... ... жағынан бұғана сүйектер, артқы жағынан жауырын сүйектер. Бұлар кеуде бөліктің ... ... ... ... ... адам ... ... бөліктері бекіген. Сүйектерге бұлшық еттер бірге бітіседі. Бұлшық еттің сырты тері ... ... Тері мен ... еттің ортасына май қабаттары орнығады. Сүйек бітімі, ... етер мен май ... ... адам ... ... мен қалпына әсер етеді. Адам дене мүсінінің қалпы мына белгілер арқылы ажыратылады: негізгі өлшемдік белгілер, дене тепе  -  ... ... ... ... адам бойы мен ... ... ... Бұл мөлшерлік белгілер сантиметрмен өлшенеді. Бой негізінен сүйек қаңқасының ... ... 18-20 ... ... адам ... ... ... ол 45 жасқа дейін бой ұзындығы сақталса, 45 ... ... ... ... ... ... көлемі кеуде сүйегінің, бұлшық ет пен май қабатының мөлшеріне байланысты. Кеуденің жалпы көлемінің өсуі  20-26  ... ... бұл ... ... өсу ... ... ... 40 жастан кейінгі кеуденің жалпы көлемінің өсуі тері асты май ... ... ... ... ... ... және ... жүзеге асыру үшін дене бітімге, тепе  -  теңдік тұрпатқа, сымбаттық тұрпатқа назар аудару керек.  Әйелдердің дене ... ер ... ... ... ... ... ет аз ... Май қабаттарының орналасуында тепе- теңдік сақтала бермейді. Әйел дене бітімінің қалпын май қабаттарының дене бөліктеріне ... ... Май ... тепе  -  тең ... дене ... мына ... бөлеміз: май қабаттарының тек кеудеге бітуі немесе белден төмен ... май ... ... ... ... ғана ... ... мықынға немесе кеудеге.Әйел келбеті ер адамдардан мықынның шығыңқы бітімімен, жауырын сүйегінің шығындылығымен ерекшеленеді.Тепе  -  теңдік тұрпатқа жас мөлшері, ... ... ... ... саласы, дене шынықтырумен айналысуы сияқты факторлар әсер етеді.Киімді конструкциялау дегеніміз  -  бұйым ... ... ... және бекітілген үлгілерді дайындау процесі. 1. Муляждық тәсілЖадағай мата кесіндісімен адам ... ... ... дене ... ... ... мата бөлшегін молдау қалдырып немесе бүрмелі бүктесін қалдыра отырып, артық қалғанын кесіп дене мүсінді бүркейтін ыңғайлы желбегей құрастыру. ... күні бұл ... киім ... жаңа, соңғы түрлерін жасауға пайдаланылады.2. Есептеу тәсіліБұл тәсіл бойынша мата ... киім ... ... ... бір  -  бірімен қосып, ыңғайлы жебегей құрастырады. ... ... ... ... ... тапқанға дейін бірнеше рет есептеледі, яғни халық нақылындағыдай                 ... ... ... ... ... ... алу: өлшемдерді түсіру немесе адам тұлғасын өлшеп, қосымшаларды таңдау.* Алынған деректер негізінде сызба конструкциясының негізін жасау.* Қатты қағаздан ... ... ... ... ... және ... ... беріп конструкциялау сызбасы негізінде үлгі даярлау.* Матаны дайын үлгі ... пішу , ... ... , дене ... ... ... және конструкцияның сызбалық негізін адамның дене мүсінінде өлшеп анықтау.* Конструкция негізінде әр түрлі киім ... ... ... денесінің сыртқы түрпішіні өте күрделі. Ол бір  -  бірімен ... ... ... конус, шар пішінді. Осы себептен, адам денесінің сырт ... ... ... ... мұндай сызба адамның дене мүсінінің көптеген бөлшектерінің өлшемдерін алуды қажет етеді. Кез келген есептеу тәсілімен киімді ... үшін ... ... алу ... ... ... алғашқы және негізгісі адам денесінің өлшемі болып табылады.Адам денесінің және оның бөліктерін өлшеудің үш өлшем тәсілі бар:* Бірінші ... ... және ... ... екі ... ... пішін өлшенеді;* Екінші тәсілде екі нүкте арасындағы қысқа арақашықтық өлшенеді;* Үшінші тәсілде өлшем адам денесінің ... ... ... және ... ... ... алу мына ... арқылы жүргізіледі:а) өлшем жүргізілетін адам дене қалпын бірқалыпты қатаң сақтап , денеге күш түсірмей , тыныс ... ... ... ... ... ... бір  -  бірінен сәл алшақтатып, өкшелерін теңестіріп, тізелерін бүкпей тұруы тиіс;б) ... ... ... нүктелер аралығында алынады;в) ұзындық пен көлемдік өлшемі 1 мм-ге дейін нақтылануы ... ... ... қолдануымыздағы кириллица алфавиті бас әріптерімен өлшем түріне сай көрсетіледі. Мысалы : Б  -  ... Ұ  -  ... , ... ... А  -  ... , Б  -  ... ЖА  -  жартылай айналымы , Е  -  ені .Типтік тұлғаларды анықтау үшін ... ... ... ... ... ... арнайы қолданбалы антропология  зертханасында  алынған  ...  ...  ...  ... жұмыстың қорытындысында халықтың киімге қанағаттануы бойынша өлшемдік ... ... Осы ... ... ... ... балалардың типтік тұлғаларын өлшеу үшін МСТ (мемлекеттік стандарт) қарастырылған.Бірақ адамдардың кейбірі өнеркәсіптік киімді пайдалана алмайды. Өйткені олардың тұлғаларының ... ... ... ... ... типтік тұлғаға арналған бұйымдарға көңілдері толмайды, ал үшіншілері өндіріс киімін ұнатпайды. Тұтынушылардың сұранысын қанағаттандыру үшін ... жеке ... ... ... ... ... ... көбінесі орталық тәжірибе  -  техникалық тігін зертханасы ұсынған бірыңғай әдіс арқылы конструкциялайды. Бұл әдіс есептеу әдісіне жатады. ... ... ... ... арқылы өлшенеді. Тұлғаны өлшеген кезде келесі ерекшеліктерге көңіл бөлу керек: тұлабой жағдайының биіктігі, тұлғаның ассиметриясы, ... ... ... ... ... ... ... май қалыптасу деңгейі, бұлшық еттер дамуы тепе-теңдігі.Бірыңғай әдіспен сызба конструкциясын анықтау үшін келесі негізгі және қосымша өлшемдер қажет:4  - ... ... ... ... ты ... лерӨлшембелгілерінің атыӨлшеу әдістеріӨлшем шама сы,см12341ББой биіктігіЕденнен басталып бастың жоғарғы нүктесіне дейін ұзынынан өлшенеді1682ЖАмЖартылай мойын айналымыТаспа мойын негізінен өтіп , 7-ші ... ... ... ... ... ... бірінші жартылай айналымыТаспа жауырынның шығыңқы нүктелерін және қолтық ойындысының бұрыштарын ... ... ... ... ... ... ... арқылы көлденеңінен өтіп өлшенеді414ЖАкIIКеуденің екінші жартылай айналымыТаспа артқы бойда бірінші жағдайдағыдай сақталады, ... ... ... ... ұшы ... ... өтіп өлшенеді425ЖАкIIIКеуденің үшінші жартылай айналымыТаспа кеудені айналдыра өтіп, бұлтиып тұрған кеуде бездерінің ұшы ... ... ... бел ... бел ... айналдыра өтіп көлденеңінен өлшенеді347ЖАмықЖартылай мықын айналымыТаспа мықынның ең шығыңқы нүктелерінен өтіп, алдыңғы бойда қарын шығыңқылығын ескере отырып ... ... ... бойдың еніТаспа бірінші қолтық ойындысынан келесіге дейін өтіп, жауырынның шығыңқы нүктелерін жанап, көлденеңінен өлшенеді. Жауырын арқылы ... ... ... ... ... ... ... жартысы жазылады329ЕкIКеуденің бірінші еніТаспа кеуде бездерінің үстімен қолтықтың алдыңғы бұрыштарынан жоғары тартылған тік сызықтар ... өтіп ... ... ... ... бірінші жағдайдағыдай сақталады, алдыңғы жақта омырау бездерінің ұшы арқылы өтеді4111Ұар.бАртқы бойдың белге дейінгі ұзындығыТаспа ... ... ... ... ... ... бел ... дейін ұзынынан өлшенеді4112Ұал.бАлдыңғы бойдың белге дейінгі ұзындығыТаспа алдыңғы бойдың мойын негізінен басталып , кеуденің шығыңқы нүктелерінен өтіп, бел сызығына ... ... ... ... ... мойынның негізінен басталып , иықтың ұшына дейін көлденеңінен өлшенеді1214ҰжеңЖеңнің ... ... ... басталып, білекке дейін көлденеңінен өтіп өлшенеді немесе жеңнің ұзындығы ... ... ... ... ... ұзындығыИық нүктесінен шынтақ деңгейіне дейін3116ҰбБұйымның ұзындығыЕкі әдіспен өлшенеді : ... ... ... ... бел ... ... ұзындыққа дейін-17АиықИық айналымыТаспа қолдың ең толық жерінен айналдыра өтіп , көлденеңінен ... ... ... ... басталып, кеуде бездерінің ұшына дейін ұзынынан өлшенеді2319АкКеуде арақашықтығыТаспа кеуде бездерінің ұштарының  ... ... өтіп ...  ... ... ... тұсынан көлденеңінен өтіп өлшенеді1621БмықМықын биіктігіТаспа бел сызығынан мықынның ең ... ... ... ... өлшемдер келесі жағдайларда қажет: Ба.б.  -  ... ... ... тереңдігін анықтау үшін ( әйелдер иықты киімдерін конструкциялау кезінде). Би.ар және Би.ал  - артқы және алдыңғы бойдың құрылымы ... иық ... ... бұрышын анықтау үшін ( конструкцияның дұрыс балансын орнату үшін). Би.е  -  арқа ауданындағы бұйымның жақсы қонымдылығы үшін ( ... ... ... сай, киім адам ... тығыз қона кетпейді, дене мен киімнің арасында сәл-пәл кеңдік қалады. Қосымша дегеніміз  -  осы адам ... ... мен киім ... ... ... және оның ... конструкциялау үшін адам тұлғасының өлшемдерінен басқа оларға берілетін қосымшаларды білу ... ...  -  ... ... ... адамның демалу және қозғалыс еркіндігін қамтиды. Бұл өлшемдерге бұйымның енін анықтайтын кеудеге, ... ... ... ... жатады.Қд.к  -  декорациялық  -  конструкциялық қосымша модельдің түрпішіні үшін беріледі. Ол суретшінің ... сән ... және ... ... Одан ...  ...  -  ... қосымшаға бой мен өлшемдер үлкен әсер береді.Қт.ө.  -  технологиялық ... ... ... ... тігіс пен етек бүгілуіне қосымша байланысты қолданылады. Әр өлшемдік нышан бұйымның конструкциялау учаскесінің өлшемінен біріккен қосымша шамасына ажыратылады.Қуч = Өн + ... ... Қуч  -  ...  ...  ...  -  өлшемдік нышан шамасы.Қбір  -  ... ... ... ... үшін ... қосымша екінші бөлімнің қажетті деректері болып саналады.Сән бағытына байланысты жылдан жылға негізгі модельдеу ұйымдары біріккен қосымшалар шамасын ұсынады. Көп ... бойы ... ... ... ... ... киімдеріне қосымшалар тұрақты қалыптасқан.Әйелдер және ерлер киімдерін конструкциялау ... ... ... ... адам ... ... қонымдылығында.Баланс дегеніміз  -  ол бұйым қонымдылығының дұрыс белгісі. Бір  -  ... ... ... екі түрі ... ...  -  ... және бүйірлік.Алдыңғы  - артқы баланс дегеніміз  -  ол артқы бойдың көлденең және тік бағытында сан мен ... ... ... ... ... ... ... алдыңғы және артқы бөліктерінің тепе  -  теңдігі.Бүйір сызығының балансы дегеніміз  -  бұл бұйымның артқы және ... ... мен ... ... тепе  -  ... бұзылған кезде бұйым қонымдылығының кемшіліктері байқалады. Бұл кемшіліктердің қателігін киімді өлшегенде түзеу керек. Баланс ... ... ... ... ... түсірілмеген, тұжырым бойынша есептер қателігі, нақты тұтынушыға базалық құрылымының сәйкес келмеуі және т.б. Сондықтан бұйымның дұрыс балансын табу үшін жаңа ... ... ... ... кезде бұйым үлгілерінің кейбір учаскелеріне көмекші қосымшалар беріледі  ( негізінде иық және бүйір тігістерінде).5.1Бұйымның базалық ... ... ... ... бөлшектері лекалосының сызбасын жасауға арналған бастапқы мәліметтер ретінде бұйымның модельдік ... ... ... ... ... ... ... мен таңдалған технологиялық өңдеу әдістерін айтуға болады.Лекало дегеніміз бұйым бөлшектер жазбасының технологиялық ... ... ... ... ... өлшемдері мен формасын, құрастырылуын және піщу мен өңдеуге қойылған ... ... ... ... ... ... ... лекало үлгісін жинау үшін БК сызбасынан бөлшектің контурлы сызығын калкаға түсіріп, сол контурлы сызығына параллельді технология тігіс шамасын беріп әр бір ... жеке қиып ... 3 ... ... ... Өндірістік* КөмекшіНегізгі лекалдар қолданылуына қарай:* Оригинал лекало-берілген модельдің ... ... ... ... ... ... Оригинал лекал комплектісі бір өлшем, бір ұзындығы, негізгі астар қатырмаланатын матадан пішілген бөлшектерге жасалады.* ... ... ... ... ... ... ... лекалдардың комплектісі. Бір өлшем, бір бой, бір толықтық тобындағы белгілі бір жас аралығына арналған.* Жұмысшы лекало-оригинал, эталон лекало ... ... ... комплектісін айтады. Жұмысшы лекало жайма жасауға, матаның шығынын анықтауға, матаны ... ... ... ... ... ... жасауға, пішімнің сапасын тексеруге арналған.Көмекші лекало-бұйымды тігу кезінде қолданылады. Қалтаның орнын, түйменің, түймеліктің орны, ... ... ... жаға ұштарын, қалталардың модельге байланысты формасын анықтауға арналған. Қима үлгіні қатты қағазға конструкциясынан кескішпен көшіру арқылы алады.Өндірістік лекалолар бұйымды ... ... ... Бөлшек қиықтарын ішкі тігістерді бекіту үшін қолданылады. Сондықтан негізгі бөлшек ... ... ... ... ... келесілер жатады: негізгі матадан өңір қайырмасы, үстіңгі ... ... ... ... ... артқы бой, алдыңғы бой, жеңнің астыңғы және ... ... ... ... ... ... ... көкірек қайырмасы, иық көтермесі; желімді қатырма материалдар: алдыңғы бой іштік ... жең ... ... және т.б.Лекалдарды безендіруге қойылатын техникалық талаптар. Киім бөлшектерінің лекалосын негізгі матаға арналған астарлық матаға, ... ... ... ... ... ... ... жасауға болады. Барлық лекалдар  ЕСКД талабына сәйкес безендіріледі. Лекалдарда негізгі жібі және оның ауытқуы көрсетіледі, кертпелер ... ... ... ... ... ... ... лекалдарға мынадай мәліметтер енгізіледі:- лекало атауы (түпнұсқа немесе эталон);- бұйым атауы;- лекало қолданылуы, бөлшек атауы және ... ... ... ... ... жіп ... және жіп ... бойынша рұқсат етілетін ауытқу;- жинақтау кертпесі;- технологиялық өңдеу.Бір өлшемдегі және бойдағы бұйым конструкциясын жасау-жеткілікті еңбекті қажет ... ұзақ ... ... ... ... ... конструкциясын және жинақталымын бір өлшем мен бір бойға жасайды. Басқа өлшеу және бойлы бөлшектер лекалосын орташа есеппен алынған өлшем және бой ... ... ... ... немесе кішірейту жолымен жасайды, яғни лекало градациясының көмегімен алынады.Лекалдарды жасау үшін:* Сызбаны ... (БК), (МК).* ... ... ... ... ... сызбадан бөлшектің контурлы сызбасын калькаға көшіреді. * Лекалдар бөлшектің контурлы ... ... ... ... ... Лекалдарды безендіреді және әрбір қосылатын екі бөлшектің ұзындықтарын тексереді.* Лекал бөлшектерінің тігіс ұзындығына байланысты екі бөлшектердің ... ... ... ... ... ... ... қатты картон қағаздан шаблондарын жасаймыз.5.2 Лекало градациясы, техникалық өлшем табеліГрадация немесе техникалық көбейту деп белгілі тәртіп бойынша, киімдер бөлшектерінің ... ...  -  ... ... немесе кішірейту арқылы киім бөлшектерінің ұсынылатын өлшемі мен бой құрастыруы сызықтарының ұқсас бейнелік қатарын алу процессін айтамыз.Градацияның белгілі 3 ... бар:* ... ... ... ... ... ... тәсіл.Топтау тәсілі бойынша, бөлшектер лекалосының екі жиынтығы (комплект) дайындалады (көбінесе орта және ... ... және ... ... бір ... екі ... ... қосады. Содан кейін аттас құрастыру нүктелерін тура сызықтармен қосады және алынған кесінділерді аралық ... ... ... ... ... ... құрастыру нүктелерін, сондай-ақ өлшемнен өлшемге өсуін алады. Сәйкес келетін нүктелерді қоса ... ... ... ... контурын алады. Көбінесе осы тәсіл күрделі модельді киім бөлшектерінің лекалоларын градациялау үшін пайдаланылады. Екінші  -  сәулелік тәсіл, ... ... бір ... ... конструкциядан емес) негізгі құрастыру нүктесін тура сызықтар-сәулелер арқылы жүргізеді. Бастапқы бөлшек контурының осы сәуле ... өсу ... және ... қажетті өлшемінің контурлары сызылады. Көбінесе сәулелі тәсіл бас киімдер бөлшектерінің лекалоларын градациялауда қолданылады. Үшінші тәсіл  -  ... - ... ... ... кең қолданылады. Ол бойынша әрбір бөлшекке оның конструкциясына қарай негізгі бастапқы сызықтар (тік және көлдненең) таңдалады. Бөлшектердің құрастыру ... ... ... ... бір тік ... ... және ... бойынша өсуге лайықты орналастырылады. Басында градация лекало өлшемі ... ... соң әр ... бойы ... ... ... ... градация еңбек процесін жеңілдету үшін ЭЕМ көмегімен іске асырылады.6.Технологиялық бөлім6.1Түйінді өңдеуТігін ... ... ... және ... ... ... ... бар. Атап өтсек: жіппен біріктіру, желімдеп біріктіру және дәнекерлеп біріктіру. Әйелдерге арналған жинақты өңдеуде жіппен ... ... ... ... ... ... ... біріктіру, өңдеу, сәндеу операциялары қолданылады. Олардың конструкциясы тігістің бөлшектерде орналасуы, ине мен жіп ... ... ... және ... ені ... ... біріктіру әдісі өңделуіне қарай үш түрге бөлінеді: бөлшектерді біріктіретін тігістер, бөлшектердің қиықтарын өңдейтін тігістер, ... ... ... ... ... сән бағытына қарай сәндік тігістер, алуан түрлі болып өзгеруде: тігіс ендері, параллельді ... ... ... ... ... суреттері, бөлшектердегі сәндік тігістері және т.б.Көйлекті  дайындау кезінде  мынадай ... ... ...  -  кесте. Жіппен біріктіру тәртібі.№Тігістің аталуыТігістің ені,см1см тігістің ... ... ... ... ... ... ... бөліктің ортаңғы тігісі, Алдыңғы және артқы бөліктің сырып тігілген бүйір бөлшегінің жан қиықтары2Сырып тігіп жатқыза үтіктеу1.03-4№9, 11№T445Артқы ... ... мен ... ... және ... бойдың  орт бөлігімен бүйір бөлігінің сырып тігілген жері мен иық , үстіңгі бөлікпен астыңғы етегін белдігкке ... ... ... ... ... ... 120№T 750Бұйым етегін өңдеу4Жөрмеп тігу0.5-0.73-5№ 11№T445Өңірді өңдеу, мойын әдібі, қолтық әдібінде5Жабық тігісті бастыра тігу0.5-0.73-4№ 120№T 750Бұйым етегін өңдеу6  -  ... ... ЫЖӨ ... ... ... ... секЫлғалдануы, %УТП  -  2ЭП1206015-20CS  -  392140-15060-7010-157  -  Кесте. Прессте ЫЖӨ тәртібіПресс түріТемпература, ˚СПрестеу уақыты, ... ... ... ... ... ... ... бірізділігін өңдеу берілген кәсіпорынның операция бірізділігі түрінде немесе нормативтік-техникалық құжат ... ... ... өңдеу технологиялық бірізділігі бөлшекті дайындау, бұйымды жинау, ... ...  ... ... . ... ... ... бірізділігі төмендегі кесте  бойынша жүзеге асты:8-кесте. Технологиялық бірізділігі№Операция мазмұны, оны орындаудағы техникалық шартыОрындаушының мамандығыОрындаушының ... ... ... ... ... және ... жіберу1Пішім бөлшектерінің саны мен сапасын тексеруҚ320стол2Бөлшекті өлшем лекаломен тексеруҚ320лекало3Астарлық бөлшектерді лекаломен тексеруҚ318бор4Бөлшектерді тіркеуҚ27қолАлдыңғы бойды өңдеу5Алдыңғы ... ... ... ... ... ... ... мата жапсыруЫЖӨ25Euroflex үтігі6Алдыңғы бойдың сыртқы қамзол тектес кеуде бөлшегіне ою түсіруҚ245қол7Түсірілген оюды өн бетіне машинамен шығаруМ340JANOME машинасы8Оюды бисерлеуҚ3260қол9Алдыңғы ... ... ... мен ... жақ ... ... ... машинасы10Алдыңғы бойдың кеуде бөлшегі мен бүйір жақ бөлшегіннің сырып тігілген жерін жатқыза үтіктеу ЫЖӨ25Euroflex үтігі11Алдыңғы бойдың кеуде бөлшегіне өңір ... ... тігу 1мм ... ... тігу, әдіптің алдыңғы бойдың бүйір жақ бөлшегімен тігілетін жерін ішке қарай аударып сырып тігу ... ... ... тігіс сапасын тексеруҚ38стол13Алдыңғы бойдың ішкі кеуде орта бөлшегін сырып тігуМ38JANOME машинасы14Алдыңғы бойдың ішкі кеуде орта ... 1мм ... ... ... бойдың ішкі кеуде орта бөлшегін үтіктеуЫЖӨ24Euroflex үтігі16Алдыңғы бойдың ішкі бүйір жақ бөлшегіне тігілетін әдіпке желімдік мата ... ... ... ішкі ... жақ ... тігіс түспейтін әдіп жағын торлауМ3551 кл. Торлау машинасы18Алдыңғы бойдың ішкі бүйір жақ бөлшегіне әдіп тігу, 1мм тігіс жүргізу М37JANOME ... ... ішкі ... жақ ... ... ... үтіктеуЫЖӨ25Euroflex үтігі20Алдыңғы бойдың ішкі бүйір жақ бөлшегімен ішкі кеуде ортасы бөлшегін сырып ... ... ... ішкі ... жақ ...  ішкі ... ортасы бөлшегінің тігілген жерін үтіктеуЫЖӨ27Euroflex үтігі22Алдыңғы бойдың қолтық ойындысына тігілетін әдіпке желімдік мата жапсыруЫЖӨ24Euroflex үтігі23Алдыңғы бойдың қолтық ойындысына тігілетін әдіптін ... ... ... ... кл. ... машинасы24Алдыңғы бойдың қолтық ойындысына әдіпті жөрмеп тігу, әдіптің өн ... 1мм ... ... ... ... бойдың қолтық ойындысының әдіптелген жерді үтіктеуЫЖӨ23Euroflex үтігіАртқы бойды өңдеу26Артқы бойдың орта бөлшектерін сырып тігуМ35JANOME машинасы27Артқы бойдың орта ... ... ... орта ... ... ... ... бой айыра  үтіктелген орта тігісін торлауМ31351 кл. Торлау машинасы29Артқы бойдың орта бөлшегін бүйір жақ бөлшегімен қосып тігуМ37JANOME машинасы30Артқы бойдың орта ... ... ... ... ... торлауМ3951 кл. Торлау машинасы31Артқы бойдың орта бөлшегімен ... жақ ... ... ... ... ... үтіктеуЫЖӨ24Euroflex үтігі32Артқы мойын ойындысы әдібіне желімдік мата жапсыруЫЖӨ23Euroflex үтігі33Артқы бойдың мойын ойындысы әдібінің ... ... ... кл. ... машинасы34Артқы бойдың мойын ойындысына әдіпті жөрмеп тігу, әдіптің өн бетінен бастыра 1мм тігіс жүргізуМ310JANOME ... бой ... ... әдіптелген жерін үтіктеуЫЖӨ24Euroflex үтігі36Артқы бой қолтық ойындысы әдібіне желімдік мата жапсыруЫЖӨ23Euroflex үтігі37Артқы бой қолтық ойындысы әдібінің тігілмейтің жақты ... кл. ... ... бойдың қолтық ойындысына әдіппен жөрмеп тігу, әдіптің өн бетінен 1мм тігіс жүргізуМ315JANOME машинасы39Артқы бойдағы қолтық ойындысы әдіптелген жерді үтіктеуЫЖӨ24Euroflex үтігі40Алдыңғы және ... бой иық ... ... ... ... торлауМ3951 кл. Торлау машинасы42Иық қиығын  артқа қарай жатқыза үтіктеуЫЖӨ24Euroflex үтігі43Артқы бойдың жан қиығымен алдыңғы ... жан ... және ... ... ішкі ... жан қиықтарын қоса сырып тігуМ38JANOME машинасы44Жан қиықтарын қосқан соң ... кл. ... ... қиықтарының қосылған жерін үтіктеуЫЖӨ25Euroflex үтігіБасканы өңдеу46Алдыңғы және ... ... ... мата ... ... және ... баскаға жабыстырылған желімдік мата үстіне ою салуҚ325қол48Салынған оюды өн бетіне шығаруМ375JANOME ... ... ... ою ... ... ... ... тігу М378JANOME машинасыКөйлек етегін өңдеу51Көйлек етегінің алдыңғы және артқы бүйір бөлшектерін ... ... ... өн ... , теріс бетіне аударып өн бетіне түскен тігісті жаба тағы ... ... кл. ... ... ... жағын қайырып бастыра тігуМ3351022 кл. машинасы53Көйлек етегін үтіктеуЫЖӨ26Euroflex үтігі54Көйлек тігуМ3231022 кл. машинасы55тігісін торлауМ31851 кл. ... ... ... ... желімдік мата жапсыруЫЖӨ24Euroflex үтігі58Белдікке жапсырылған желімдік мата үстіне ою түсіруҚ335қол59Белдікке түскен оюды ... ...  ... ... тігу ... ... қоса тігуМ3241022 кл. машинасы61Белдіктің төменгі жағын баска және көйлек етегімен қосып тігу белдік астарымен қосаМ3281022 кл. машинасы62Белдікті ... ... ... ... ... ... ... жақ бүйіріне   сыдырманы қадауА/М227JANOME машинасыСыдырманы қадау сапасын тексеруҚ38қолСыдырма салынған жерді үтіктеуЫЖӨ24Euroflex үтігі7.Экономикалық бөлім	7.1Өндіріс экономикасыӘйелдер киімін ...  ... ... ... ... келе ... Қазіргі кезде авангардты технологиядағы маталармен, жеке тапсырыс ... ... дене ... ерекшеліктеріне, пішу ерекшеліктеріне байланысты киімдерді тігуге сұраныс жылдан жылға артып келе ... ... ... ... экономикалық бөлімінде, атап айтқанда ұлттық нақышта оюланып биссерленген қазақша көйлектің ... ... ... ... ... ... бұйымның өзіндік құны, жалпы шығындар статьясы, бағаны тағайындау және пайда мен рентабельділік.Өзіндік құнның мынадай түрлері бар:* Цехтық өзіндік құн* ... ... құн* ... ... ... ... ... экономикалық негіздеу.9  -  кесте. Материалдық шығынын анықтау№ Материалдың атыБір бұйымға кететін шығын нормасыБағасы, теңге Шығын суммасы, теңге1Негізгі матам0,5200010002Астарлық ... ... ... ... ...  -  ... Бұйымның өзіндік құнын анықтау№Шығындар статьясыСумма,теңге1Материалдық шығын34102Еңбек ақы50003Әлеуметтік қажеттілік10004Период шығыны15005Өндіріске және өнімді реализациялауға кеткен шығын4506Толық ... ...  -  ... Еңбек ақыны анықтау№Қызметі Бір бұйымға (теңге)1231Модельер 20002Конструктор 25003Тігінші 22004Барлығы:6700Әлеуметтік қажеттілік үшін аударымдар: 6700*20% = 13400 теңгеПериод шығынын анықтау. Бұл ... ... ... ... жатады:А) Құрал-жабдықты ағынды жөндеу және ұстау шығыны;Б) Әлеуметтік сақтандыруға аударғанды ... ... ... ... ... және ... еңбек ақы шығыны;В) Құрал-жабдыққа капиталды шығыннан амортизациялық аударым;Г) Технологиялық ... ... ... энергия шығыны;Д) Арзан және тез істен шығатын құралдар және ... ... ... ... да ... Период шығыны келесі формула бойынша анықталады: Период шығыны = ... ақы х 30% = 6700 ... х 30% = 20100 ... ... және өнім ...  ... ... шығыны х 30% =  20100теңге х 30% = ... уақ.- ...  ... ... мата ... ... анықтаудың аса зор маңызы бар. Мата шығынын анықтайтын негізгі фактор бұйым лекалосының ауданы ... ... ... ... ауданы тұрақсыз шама. Ол бұйым моделінің өлшеміне, ... және ... ... ... байланысты болады. Лекало ауданын анықтаудың бірнеше тәсілі бар.1. Лекало ауданын ИЛ фотоэлектронды машинамен ... ... ... ... ... тәсілі. Лекало ауданын бұл тәсілмен анықтағанда әрбір лекалоны бірнеше түзу сызықты фигураларға бөлшектейді, олардың ауданын өлшейді.3. Аралас тәсіл, бұл тәсіл ... ... ... ... ішкі жағынан немесе айналдыра тікбұрыш сыза отырып өлшейді, ал кішкене қисық сызықты бөліктерін планиметрмен өлшейді.4. Өлшеу тәсілі. Бұл әдіс ... ... ... ... оның ... ... ... ескереместен қағазға немесе картонға жазып салады. Онда  -  Sp1 тәрізді қандай да бір аудан ... ... соң осы ... ... ... ... ал ... қалдықтардан екінші жайылмасын жасайды, сөйтіп қалдықтар ауданын шығарады  -  Sp2. Содан соң екінші жайылмасынан алынған қалдықтарды ... және ... ... Sp3 ... ... ... жасайды. Үш жайылманың ауданын білгеннен кейін төмендегі формула бойынша ... ... ... шығарады:Sл = Sp1  -  (Sp2 + 0,9* Sp3)Лекало жайылмасының маңызды шарты оның тиімділігі болып табылады, ол ... ... ... ... Лекалоаралық қалдықтардың мөлшерін (В) мына формула бойынша анықтайды:В = (SР  -  SЛ) * 100 / ... В  -  ... ... ... ... SР  -  лекало жайылмасының ауданы, см; SЛ  -  ... ...  -  ... Мата ... ... картасыМатаның аталуыЖайма рамкасы, смЖайма ауданыЛекало ауданы,смЛекалоаралық шығыны, %ұзындығыені123456Көйлектің ... ... ... ... ... берілген баға. Бәсекелестер рыноктағы көп емес мөлшерде көрсетілген бұйымдардың мұндай ассортименттер тобына аса көңіл аудармайды:* ... ... ... ... ... ... матадан өндірілген бұйымдар ұсынады - 9000-нан 15000-ға дейін;* Түрік тігін компаниялары матаға және тігуге ... сапа ... ... ... ... өте ... ... осыған орай ұсынылатын баға да жоғары - 8000-нан 25000 теңгеге дейін;* Еуропа фабрикалары өте жоғары бағадағы 13000-нан 50000 ... ...  бір ... ... ұсынады, бірақта жеке дене бітім өлшемдеріне сәйкес келмегендіктен оны сол өлшемге ... үшін тағы да ... ... ... жеке ... ... ... тұра алмайтын, төмен сапамен тігілген және синтетикалық матадан тігілген төмен сапалы бұйымды ... ... - ... 15000 ... дейін;* Қырғыз тігін компаниясы бағасы 3000-нан 17000-ға дейінгі аралықтағы бұйымды ұсынады;* Қазіргі уақытта киім базары қазақстандық дизайнерлер киімдерімен ... ... ... ... ... ... ... ерекше, тігіс сапасы мен матасы жақсы және осының бәрі тұтынушы бағасымен ... баға ... ... ... ... сол ... алынған бұйым бағасы жағынан бәсекеге тұра алады, бағасы  -   теңгеБұйымнан түскен пайда баға мен толық өзіндік ... ... ... = Баға - ... ... =  15000теңге  -  10160= 3640 теңгеҚҚС-ті қосқандағы баға = Баға + ... * ҚҚС ... ... баға = 15000 ... + ( ... * 12%) =  16800теңгеРентабельділік - өндіріс пайдасы мен өнім ... = ... ... құн * 100%Re =  ... /10160 ... х 100% = ... қорғау және техникалық қауіпсіздік шаралары(ережелері, өрт қауіпсіздігі)Еңбекті қорғаудың ... ... ... ... өндіріс сипаттамасы.Қазақстан Республикасының Конституциясында адамдардың еңбегі мен денсаулығы мемлекетпен қорғалатыны, әрбір азаматтың қауіпсіздік және тазалық талаптарына жауап ... ... ... ету құқығы жарияланған. Мемлекет бұл талаптарды, ең алдымен, еңбекті қорғау және оларды орындауға қадағалау жүргізу туралы ... ... ... ... ... кең және тар мағынада түсінуге болады. Кең мағынада еңбекті қорғау дегеніміз бұл қызметкердің ... ... ... оның ... мен ... ... бағытталған шаралар жүйесі. Еңбекті қорғау құқықтық, медициналық, техникалық және экономикалық құрамдас бөліктерден ... Бұл ... ... бір жайт, еңбекті қорғаудың кем дегенде бір құрамдас бөлігі бұзылса, онда бүкіл еңбекті ... ... деп ... Мысалы, еңбекті қорғаудың техникалық аспектісі машиналарды, жабдықтарды ... ... ... салу және т.б. ... ... ... ... сақталуы тиіс екендігін білдіреді. Егер жабдықтар, станоктар, машиналар және т.б. ... ... ... адамдардың өмірі мен денсаулығына қауіпті етіп жасалса, онда өндірістегі қайғылы ... ... ... орын ... ... ... егер ... байланысты жұмыстар өндірісінде жуыну, санитарлық-гигиеналық бөлмелер жабдықталмаса, ал ыстық цехтарда тиісті тұзды су болмаса, немесе бөлмелер ластанған, ... ... ... не оларда зиянды заттардың рұқсат етілген нормалары шамадан тыс асып ... - бұл ... ... ... құрамдас бөлігінің бұзылғанын білдіреді, бұл дегеніміз бүкіл еңбекті қорғау бұзылған, яғни, сол жерде жұмыс істейтін ... ... мен ... ... ... .Заң негіздеріТігін өндірісінде жоғары талапты температураны регламинтерлеуге, ылғалдылыққа, рұқсат етілетін шаң-тозаң, бу және газ, отқа қауіпсіздік режиміне ... ... ... ... ... еңбекті қорғаудың заңды негізін сақтауға ерекше көңіл бөлінеді. Еңбекті қорғау саласындағы негізгі құқықтық актілер:1. Еңбекті қорғау мен еңбек қауіпсіздігі туралы заң (2004ж. 28 ... ... ... ... ... заң (1999ж.);3. Денсаулықты қорғау туралы заң (1997-2004ж.ж.)4. Қауіпті өндірістік объектілеріндегі ... ... ... заң ... ... және техногенді сипаттағы төтенше жағдайлар туралы заң (1997-2004ж.ж.);6. Қазақстан Республикасының азаматтық кодексі.Санитарлық нормалар мен ережелер, сала аралық ережелер әр 5 жыл ... ... ... мен ... әр 3 жыл ... ... отырады. Маңызды құжаттардың бірі: " еңбек әрекетімен ... ... ... ... және ... ... ... алу және тергеу ережелері". Өндірістік ғимараттарды жобалағанда, салғанда және эксплуатация кезінде еңбекті ... ... және ... ... ... Жұмысшылардың саны 50-ден аз кәсіпорында еңбекті қорғау мәселелерімен айналысатын қызметкер тағайындалады, ал жұмысшылардың саны 50-ден көп кәсіпорында еңбекті ... және ... ... ... Әр ... еңбекті қорғау заңдарын сақтауды қадағалап отырады. Бақылау және қадағалаудың 3 түрі бар, олар мемлекеттік, ведомствалық және ... ... ... ... ... (еңбек және қорғау министрлігі, төтенше жағдай жөніндегі министрлігі, мемлекеттік техникалық бақылау органдары) іске асырады. Өндіріс бойынша жұмыс орнының микроклиматыАдамның ... ... ... көп ... ... ... ... ортасының белгілі бір метеорологиялық жағдайын сипаттайтын негізгі фактор, олар температура, ауа ылғалдылығы, оның жылдамдығы және ... Бұл ... ... комплексі организмнің қоршаған ортамен жылу алмасуына ерекше әсер етеді. Адам ағзасына зиянды ортаның әсер етуін зерттейтін ғылым - ... ... ... ... адамға әсер ететін негізгі зиянды өндірістік факторлар:* жұмыс аймағының немесе қондырғылардың беттерінің жоғарғы немесе төмен температурасы;* ... ... ... ... ... ... деңгейі;* электромагниттік сәулелердің жоғарғы деңгейі;* дірілдің жоғары деңгейі;* жұмыс ауасындағы шаң мен ... ... ... жұмыс аймағының жеткіліксіз жарықтандырылуы.Микроклимат көрсеткіштеріне ауаның температурасы, ... және ... ... Микроклимат көрсеткіштерінің адамға әсер етуі: адам ағзасының шектен тыс қызуы, жұмыс ... ... ... ... алу органдарының жұмысын нашарлатады, ақпаратты қабылдау қабілетін төмендетеді, қан қысымын ... ... ... адам ... ...          Тыныштық жағдайында адам ... ... 116Вт ... ... жұтады, ал ауыр жұмыс кезінде  - 464 Вт ... . ... ... жылу беру әр ... ... ... ... сәулелік, тері арқылы және ауа арқылы. Тыныштық жағдайында 18°С температура кезінде бар жылудың 30% - конвекция арқылы, 45% - ... ... ал 5% - ауа ... ... Қоршаған ортаның жағдайына қарамастан организм дене температурасын 36,1-37,2°С шамасында сақтап тұрады. Бұл қасиет ... ... деп ... адам ... ұзақ ... қолайсыз метеорологиялық жағдайдың әсері (төмен температураның, жоғары және төменгі ылғалдылық, ауаның қозғалғыштығы) терморегуляцияны бұзады, тез денсаулыққа әсер етеді, бұл еңбек ... ... ... ... ... ауа ... газ және ... қоспалардың қатері көп. Өндірістің жарықтығыЖұмыс өнімділігін жоғарлату үшін ... ... ... ... маңызы зор. Адам өмірінде жарық үлкен роль атқарады. Қоршаған орта туралы ақпараттың 90%-ын адам көз арқылы ... Көру ... кең ... пайдалану, құрал жабдық жұмысын басқару, технологиялық процесті қадағалау, әр түрлі жұмыстың істеуін қадағалау жарықты қажет ... ... және ... ... бар. ... ... жарықтандыру жұмыс, авариялық, арнайы болып жіктеледі. Авариялық жарықтандыру - түрлі ... ... ... және адамдарды ғимараттардан шығарғанда қолданылады.Арнайы жарықтандыру - күзет жүргізу уақытында, ультракүлгін сәулелендіру, ауа мен суды залалсыздандыру, микробтарды жою үшін ... ... ... ... ... қорғау өндіріс жарығына келесідей талаптар қояды:* жарық көзі ... және көру ... ... келуі;* жарық көзі көлеңкесіз, бірқалыпты болуы;* жұмыс орны мен жұмыс объектісі арасында біршама ... ... ... көзі ... жылтырлақ бермеу, жұмысшы көзіне шағылыспау;* жасанды электрлі жарық көздері қызмет көрсетуге қауіпсіз болуы қажет;Электр қауіпсіздігіЭлектр қауіпсіздігі дегеніміз - электр тогының ... ... ... ... ... ... және зиянды әсерінен қорғауды қамтамасыз ететін техникалық және ұйымдастырушылық ... ... ... ... ... ережелері жаңадан орнатылатын немесе қайтадан орнатылған кернеуі 500 кВ дейінгі қондырғылар үшін ... ... ... электр қауіпсіздік шарттары бойынша 1 кВ дейінгі және 1 кВ ... ... ... бөлінеді. Электр жабдықтары мен қондырғылар және олармен байланысты конструкциялар қоршаған ортаның әсеріне тұрақты болуы керек. ... ... ... ... ... ғимарат конструкциясын желдету, сумен, жылумен жабдықтау құрылыстық нормалар мен ... ... ... ... ... ... адам ... термиялық, электр магниттік, механикалық және биологиялық әсері болады. ... ... ... ... ... ... ... доғаларының, электрлік магнит полясын, статистикалық электрлердің зиянды және қауіпті әсерлерінен сақтау үшін ұйымдастыру ... және ... ... ... ... (МЕСТ 12.1009-2007).Жұмыс орнындағы қоршаған орта және қоршаған жағдай токқа түсу қаупін арттырады. Ылғалдылық, ток өткізетін шаң-тозаң, парлар және ... ... ... ... ... ... ... электр құрылғысының сымдарына қауіп төндіреді. Бумен қоса жоғары температураның әсерінен адам ... ... ... бұл ток ұру ... жоғарлатады.Жұмыс орнының классификациясының қоршаған орта жағдайындағы және электр тоғына түсу қаупі тәжірибелік түрде жұмыс орны класына байланысты, электр құрылғысы, ... ... тұру ... және ... ... эксплуатациялау қауіпсіздігін қамтамасыз етеді.Электр тогынан қорғау шараларыЭлектр қондырғыларда ... ... 2 ... ... ... және қосымша құралдар. Негізгі құралдарға, электр кернеуіне төзімді болатын құралдар және кернеу астында жұмыс істеуге мүмкіндік ... ... ... ... ... киім ... Электр тогынан қорғайтын іс шаралар:* электр қондырғыларды ... ... ... ... қауіпсіздігіӨндірістің өрт қауіпсіздігі - бұл өндірістің от ... ... бола ... жағдайда адамдарға от факторларының әсер етпеуі және материалдық байлықтарды сақтау (МЕСТ 12.1.004-2007 ССБТ). Өрт ... ... ... бір ... болып табылады. Мұнда өрттің пайда болуы, алдын алуы және өртті сөндіру жағдайлары зерттеледі. Өрт дегеніміз - қоғам және мемлекет ... ... ... және адам ... өміріне зиян әкелетін бақыланбайтын жану процесі. 9. Экологиялық ... ең ... ... ... ... зор ... бар салаларға тігін, жүн, тоқыма, тері - аяқ киім және аң терісінен қажетті бұйымдар шығаратын ... ... ... ... мөлшерде жүнді мата, былғары, аяқ киім шығарылады.Тұтыну рыногін өз тауарларымызбен толтырудың қажеттілігі бүгінгі күннің ... ... ... бұл жаңа ... ... ... жеңіл өнеркәсіп саласындағы линияларды кеңітіп, жаңаша қайта құруды талап ... ... ең ... ... ... бірі осы жеңіл өнеркәсібі, осыған сәйкес олардың қоршаған ортаға тигізетін әсері де төмендеп отыр.Жеңіл өнеркәсіп кәсіпорындарының ауаға ... ... ... ... көміртек, азот, ванадий оксидтері, бензин, күкірт, сутек, басқа да әртүрлі қосылыстар мен қатты қалдықтар.Бұл сала негізгі негативтік әсерді су объектілеріне ... ... улы ... көп ... тоқыма фабрикалары мен комбинаттарынан және тері илейтін ... ... ... ... тасталатын ағымды суларда қалқыған заттар, сульфаттар, хлоридтер, фосфор мен азот қосылыстары, нитраттар, беттік активті заттар, темір, ... ... ... т. б. ... ... ... ... қарастырылған өндірістерге қарағанда атмосфераны аз ластайды және тастанды су ... де көп емес 1 ... ... ... ... адам ... көптеген мәселелермен кездеседі. Мейлі нәсілдік, мемлекеттік, ұлттық, әлеуметтік тегіне қарамастан барлық ... үшін ... ... бар: ... ... тыс ... , ауыз судың сапасы мен тапшылығы, ауаның ластануы мен ғаламдық жылыну, қауіпті аурулардың таралуы, ... ... мен ... ... ... ... ... мен озон қабатының бұзылуы, организмдердің барлық түрлерінің жоғалуы мен зиянкестердің жаппай ... ... ... қысқаруы мен шөлейттену, өнеркәсіптік апаттар, радиация, кішігірім өзендерінің тартылуы, әскери іс-әрекет аймақтарындағы табиғаттың құруы. Бұның бәрі экология мәселелеріне ... ... ... ... ... ... қатты қалдықтар, шаң-тозаң цехтардың жұмысы нәтижесінде пайда болады: тігін және эксперименттік цехтарда матаны босатудан кейін қатты қалдықтар бу қалдықтары шығады: пішу ... шаң  -  ... және мата жіп ... түріндегі қатты қалдықтар болады. Жеңіл өнеркәсіптің басты мәселесі  -  шикізат. Аталған жағдайда ... ... ... Сол ... ... ... ... міндеті құрамында зиянды заттектері жоқ экологиялық таза шикізатты пайдалану ... ... ... ... мата өндірісі басу баспаны сурет кезінде химиялық заттектерді пайдалануға байланысты өндіріс процесіндегі бу мен газ бөлінетін мөлшерден асуға және адам ... ... ... тиіс емес. Бұл әсіресе балалар киіміне қатысты. Тігін өнеркәсібінде сулы ылғалды жылумен өңдеу кезінде пайдаланылады, ... және ... ... ... ... ... ... өндірістік шаң-тозаңның аса зияны жоқ. Негізінен ауаның ластануы, қатты қалдықтар мен шаң-тозаң ... ... ... ... ... ... болады: тәжірибелік және тексеру цехтарындағы матаны босатудан ... ... ... ... ... және ... ... қолдану кезінде бу бөлінеді, пішу цехында шаң түріндегі және мата мен жіп қиындылары түріндегі және мата мен қатты қалдықтар ... ... ... ... ... яғни оның ... ... болып табылады. Алынатын тоқыма өнімдерінің экологиялық тазалығы ең ... ... ... бұл өнімнің құрамында улы заттектер жоқ екендігіне немесе бұл заттектердің құрамы нормадан аспайтын, яғни адам денсаулығына қауіп төндірмейтіні жөнінде ... ... ... Бұл ... балалар киімінің түрсипаты үшін маңызды. Еуропаның әрбір ... ... ... ... ... ... ... дәлелдейді. Біз үшін де бұның үлкен маңызы бар, өйткені көптеген кәсіпорындар рынокқа шығып жатыр. Өндіріс моделіӨндіріс моделі - жұмыс ... ... ... ... жеке түріндегі процестің айқын көрінісі. Желілік графикті тұрғызу үшін қажетті ақпараттың құрамында бүкіл жұмыстың тізбегі, оларды ... реті ... ... ... ... ... үйлесуі мен олардың арасындағы байланыста бейнеленеді.Қоршаған орта элементтерінің белгіленуі: 1 Жер. 2 Су. 3 ... х - ... у - ... ... ... ... ... бағытын көрсетеді. 1.2.3.4.5.6. - технологиялық қайта жөндеу операторлары.1- Қойма, 2- Дайындаушы цех, 3- ... цех, 4- Пішу ... 5- ... ... 6- Дайын өнім қоймасы.Материалдық ағындар: Х1-1 шикізат, көмекші материалдар; Х1-1, Х11-1, Х11-2, Х11-3, Х11-3, Х11-4, Х11-5, Электроэнергия; Х11-5 - су;  Х111-1, Х111-2, Х111-3, Х111-4, ... Х1-5- жіп, ... - ... ... У1-4 - кесінділер, У5-1 - жіптер, инелер, ... ... У6-1 - ... ... У2-111- У4-111 - ... шу, вибрация; У2-111- қағаз, У5-111- бу, зиянды заттек, ластағыш, шу - ... ... ...    Х11-1    Х11-2 Х111-2     Х2-3             Х11-4; Х111-4       Х11-5            Х11-5; Х111-5      56Х1-1                     Х1-2              Х2-4                 Х4-5                        Х5-6                    421У1-1                     У2-111; У2-111   У4-1; У4-111  Х1-5                  ...         ... ағындар графасының анализі:* Су қорларына ықпалы. Су тек қана тұрмыстық шаруашылықтың ... ғана ...  Ауа ... ... ... ... онша міні жоқ қалдықтар сияқты ластанғыштар бар.* Қатты қалдықтар және ... ... ... ... мынадай қалдықтары бар: материалдық жіптің, кесінділердің, таспаның, ... ... ... ... тағы ... ... қалдықтар. Қалдықтарды қайта пайдалану: жұмсақ ойыншық, жиһаз, ас үйлік, үй тұрмысына қажетті заттар тігіледі.Су қорларына әсеріҚазіргі ... ... суды өте көп көп ... ... ... ... және суды ... ұлғаюына байланысты сұйық қалдық-ағынды су көлемде өсіп келеді. Қазіргі уақытта жеңіл өнеркәсіпте ... ... суды ... ... ... ... Бұл ... химиялық, физика-химиялық, биохимиялық, жылулық. Ағындағы суды тазалаудың тәсілі мен ... ... ... ... ... ... ... өнеркәсіп орындары аз қорларын негізінен ылғалды жылумен өңдеу үшін пайдаланылады. Өндірістік ағынды судың көлемі өнеркәсіптің әр түрлі салалары үшін су ... мен су ... ... нормасы - мөлшері бойынша кәсіпорынның өнімділігіне байланысты анықталады. Үлкейтілген нормалар кез-келген кәсіпорындағы суды пайдаланудың рационалдығын бағалауға көмектеседі. Тігін ... тек киім ... ... ... су ... ... ... үшін ғана пайдаланылады.  Ауа қорларына әсеріЖеңіл өнеркәсіп кәсіпорындарындағы шаң-тозаңның атмосфераға шығуы белгіленген мөлшерден төмен. Атмосфераға шығарылатын ... ... ... ... ... (ШРК) анықтау тәртібі ГОСТ-12105-76  талаптарына сәйкес стандартпен реттеледі. Шектеулі рауалы қалдық (ШРҚ) - бұл кәсіпорындағы ... ... ... ... ... ... ... фактордың концентрацияны, сондай-ақ санитарлық - қорғау белдеміндегі бір жолғы ШРК мөлшерін қоса алғандағы ... ... ... ... көзі үшін ... ... ... Қолданыстағы нормаларға сәйкес ауадағы шаң концентрациясы мен жұмысшығ арасындағы рауалы шаң концентрациясы мөлшерінен 15 есе ден аспау керек. Шаң ШРК-ның ... ... ... ... 2 мг/м2  ... 4 мг/м3  2% тен ... тиіс. Ауа ортасының ластануын азайтуға арналған бірнеше шаралар жүргізіледі. Қатты қалдықтардың қалыптасуы меноларды қайта пайдалануЖеңіл  ... ... ... ... ...  қалдықтар, ағынды су, шаң-тозаң, зиянды газ және тағы ... ... ... ластаушы болып табылады. Жеңіл өнеркәсіп кәсіпорындарының бір бөлігі дайын өнім немесе жартылай фабрикат дайындау үшін шикізат ретінде пайдаланылады. Мысалы: былғары ... ... ... киіз ... ... ... ... маңызды мәселе  - қалдықсыз немесе аз қалдықты технологиялық процесстерді құру, технологиялық регламентті сақтау, ... ... ... ... және пайдалану, зиянды заттарды қайта пайдалану және қалдықсыздандыруға арналған арнайы құралдар жасау.Тігін өнеркәсібі кәсіпорындарында қатты қалдықтар пайдалы материал ... ... ... бұл ... ... деп санауға болады.Табиғатты қорғау шараларыӨнеркәсіп орында қатты қалдықтардың зиянды шығарындыларынан қорғауды қамтамасыз ету бойынша шаралар қолдану алдында бәрінен бұрын ... ... ... ... қарастырып, зерттеу қажет. Акустикалық ортаны шудан қорғаудың жобасы - шу  шығаратын көздерді табу және ... ... ... ... олардағы дыбыстық қысымның күтілген деңгейін айқындау есеп нүктелерін таңдау: шуды рұқсат етілген деңгейде төмендетуге арналған шараларды ... және ... ... ... ... ... ... жобалау олардың тазалығын қамтамасыз ету үшін ғана емес, сондай-ақ бұл міндеттерді аз шығынмен шешу үшін де қажет.10.ҚорытындыОсы ... ... ... ... ... сән ... сәйкес үлгі таңдалып, жас қыздардың киімдерінің стильдері мен сән бағыттарының ... ... ... ... ... ... ... гигиеналық, экономикалық талаптарды қанағаттандырады.Tігін өнідірісі халықты сәнді әрі ұнамды киіммен қамтамасыз етуі керек. Сондықтан да оларға қойылатын талаптары болады. Негізінен ... ... ... және жоғарғы дәлдіктегі конструкцияны талап ететін бұйым формасын қалыптастыру қажет. Соған байланысты ... ... ... ... ... ... конструкциясы мен технологиясында мата шығынын және өндіріс шығынын қадағалауды қажет етеді. Сонымен қатар тігін бұйымының сапа деңгейі ... және ... ... сай ең жоғарғы категория деңгейін көрсетуі керек. Тігін өндірісі бұйымды ең алдымен сол сезондағы сән бағытына ... етіп ... ... ... сән тек ... ... байланысты емес, ол маталар түс және фактурасының сән тенденциясына сәйкес келуі керек. Бұйым қазіргі заманға сай ... ... ... ие. ... ... тігінөндірісі және қазіргі ҚР-ның жеңіл өнеркәсібі жайлы тоқталдым. Модельдеу бөлімінде қазақ  ...  ...  ... ... мен   әр ...  киім ... ерекшеліктерімен салттары жайлы жаздым. Өзімнің дипломдық жобада жасаған бұйымның суретің салдым.  Мата таңдау бөлімінде тігілген бұйымның матасына тоқталдым. ... мата мен ... ...  ... ... ... ... бөліп көрсеттім.Жабдықтарды   таңдау  бөлімінде     бұйым жасауда    ...   ...    -  ... ... берілді және кестеде бөлініп көрсетілді.Құрастыру бөлімінде киімді ... ... адам ... алу ... ... ... ... , қазіргі кездегі киім құрастыру тәсілдері  ... ... ... өңдеу әдістері таңдалып, өңделетін бұйымның түріне қарай құрал - жабдық таңдалды. Түйіндер өңделіп, негізгі бұйымды дайындау ...  ... ... ...   ...  экономикалық   бөлімінде ұлттық нақышта оюланып биссерленген қазақша көйлек жинақты өңдеудің     ...     ... ...  ...  ... Жобаланған бұйымның техника экономикалық көрсеткіштері анықталған.Еңбекті қорғау бөлімінде жеңіл өнеркәсіп саласының шаралары қарастырылды.Экологиялық бөлімде жалпы елеулі экологиялық ... ... ... ... ... экологиялық жағдайлар, қоршаған ортаны мүмкіндігінше ластанудан сақтау амалдары қарастырылды. ... ... ... ... ... заманға сай, өзгеріп тұратын сәнге бәсекелес бола алатын, ұлттық бейнесін жоғалтпайтын қазақша көйлектерді шығарсақ келешекте әлемге таңымал сән ... ... ... ... мен оқулықтар тізімі*  Сатыбалдинова  Б.С.,  Сәлімбаева  М.А.Тігін өндірісінің технологиясыОқулық.  -  ... : ... 2008 ж.* ...  Г.Ә.,  ...  ... ... және ... безендіруОқулық.  -  Астана : Фолиант, 2008 ж.* Асанова  С., Птицина  А.Қазақтың ұлттық киімдері және қолөнер тарихыОқулық.  -  ... : ... 2008 ж.* ... А., ... Ж., ...  С. ... ...  -  Астана: Фолиант,2008 ж.5 .   www.fashion.ru6 .  www.moda-online.ru7.    www.fashion details.ru8.    ... К. ... ... ... ...  -  ... : ... 2008 ж.9.    Назарова А.И. Технология швейных ... по ... ... М.,                                                     ... ... 1975 г.10.    ... А.В., Меликов Е.Х., Технология швейных изделий. М., Легкая и пищевая промышленность. 1982 г.11.   Кельберт Д.Л., Охрана труда в ... ... М., ... ... 1977 г.12.    ... А.Қ., ... Қ.Ә., ... А., 2003 ж.   13.   Оспанова Г.С., Бозшатева Г.Т., ... ...  -  А., 2003 ж.14.   С. ... " ... ... жобалау және тігу технологиясы"Оқулық.  -  Астана: Фолиант,2008 ж.15.   Т. Сүлейменова "Бұйымның ... ... ...  -  Астана: Фолиант,2009 ж.  
        
      

Пән: Өнеркәсіп, Өндіріс
Жұмыс түрі: Дипломдық жұмыс
Көлемі: 47 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 700 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Балалар киімінің ерекшеліктерін тігу технологиясы19 бет
Белдемше тігу технологиясы6 бет
Ерлер пиджагын тігу технологиясы3 бет
Киімдер тігу технологиясы35 бет
Ұлттық киімдер тігу, оюлар ою21 бет
Белдемшелер тігу20 бет
Кесте және көркемдік тігу13 бет
Сәндік қолданбалы өнер саласындағы кесте тігу және көркемдеп тігу өнері49 бет
Тігін тігу технологиялары54 бет
10 сынып оқушыларына ұлттық киім стиліндегі киім үлгісін дәстүрлі емес әдістер негізінде әзірлеуге үйрету68 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь