Ғарыштық сәулеленудің көмегімен атмосфераның жоғарғы қабаттарының қасиеттерін зерттеу


Жұмыстың мақсаттары:
1) бүгінгі таңда белгілі нәтижелерді салыстыра отырып, ҒС-ң Жер атмосферасының параметрлерінің, оның ішінде озон қабаты күйінің, өзгерісіне тигізетін әсері туралы мәселенің қазіргі заманғы жағдайын талдау;
2) атмосферадағы озонның мөлшері мен ҒС ағындары жайындағы жаңа мәліметтерді қолдана отырып, соңғы жылдары біраз зерттеушілер байқаған озон қабатының өзгеруіндегі тенденцияларын дәлелдеу немесе жоққа шығару және олардың ҒС-тің өзгеруімен корреляциясын жаңа талдау әдістері көмегімен зерттеу.


Вейвлеттік және корреляциялық талдау әдістері көмегімен ОЖМ–ң уақыттық жүрісінің ҒС ағындары өзгерісіне тәуелділігін зерттеуге болады. Зерттеулер TOMS аппаратурасымен ОЖМ-ді серіктік өлшеулер негізінде және ғарыштық сәулеленуді нейтронды мониторлар станциялардың әлемдік жүйесі көмегімен тіркеу мәліметтері негізінде жүргізіледі.

Пән: Астрономия
Жұмыс түрі: Материал
Көлемі: 8 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге




Ғарыштық сәулеленудің көмегімен атмосфераның жоғарғы қабаттарының қасиеттерін зерттеу

Жұмыстың мақсаттары:
1) бүгінгі таңда белгілі нәтижелерді салыстыра отырып, ҒС-ң Жер атмосферасының параметрлерінің, оның ішінде озон қабаты күйінің, өзгерісіне тигізетін әсері туралы мәселенің қазіргі заманғы жағдайын талдау;
2) атмосферадағы озонның мөлшері мен ҒС ағындары жайындағы жаңа мәліметтерді қолдана отырып, соңғы жылдары біраз зерттеушілер байқаған озон қабатының өзгеруіндегі тенденцияларын дәлелдеу немесе жоққа шығару және олардың ҒС-тің өзгеруімен корреляциясын жаңа талдау әдістері көмегімен зерттеу.

Вейвлеттік және корреляциялық талдау әдістері көмегімен ОЖМ - ң уақыттық жүрісінің ҒС ағындары өзгерісіне тәуелділігін зерттеуге болады. Зерттеулер TOMS аппаратурасымен ОЖМ-ді серіктік өлшеулер негізінде және ғарыштық сәулеленуді нейтронды мониторлар станциялардың әлемдік жүйесі көмегімен тіркеу мәліметтері негізінде жүргізіледі.

1 сурет - -700- -600 ендіктер белдеуіндегі ОЖМ өзгерісі.

1 суретте ҒС максимал және минимал ағындарынан бөлек 700- -600 ендіктер белдеуіндегі ОЖМ бір жыл ішіндегі өзгерісінің деректері келтірілген. Келесі дерекке назар аудару жөн. "Түсім" тереңдігі 20 жыл бойы бірқалыпты артып, бұл, әсіресе, 90 ж. соңында айқын көрінген, демек, 2000 ж. бастап оның тартыла басталғаны көрінеді, ал 2002 ж. ол 90 ж.-дан да кішкентай болды.

2 сурет - 1978-2005 ж.ж. (квадраттар) және 1978-1994 ж.ж. (үшбұрыштар) аралығында ОЖМ орта белдеулердегі трендтерінің ендіктік тәуелділіктері.

1978 ж. қарашасынан 1994 ж. дейін және 1978 ж. қарашасынан 2005 ж. дейінгі уақыт мерзімінде ОЖМ орта белдеулеріндегі трендерінің тәуелділіктері келтірілген 2 суреттен соңғы онжылдықтың мәліметтерін ескергенде, тренд шамасының елеулі кемуі көрініп тұр. Осы нәтижелерді растау мақсатында ҒС және ОЖМ интенсивтіліктерінің өзгерулерінің уақыттық қатарларының корреляциялық және вейвлет талдаулары жүргізілді.
а) б)

3 сурет - ОЖМ өзгерісінің автокорреляциялық функциясы
а) айлық орташа мәліметтер үшін
б) жылдық орташа мәліметтер үшін
4 сурет - ҒС және ОЖМ ағындарының өзара корреляциялық функциясы
ҒС және ОЖМ арасындағы корреляция дәрежесі 10-11 жыл аралықтарында өзгереді, яғни оның периодтылығы ҒС ағындарында байқалатын периодтылықпен бірдей.
5 суретте келтірілген жеке жылдарға саналған корреляция коэффициенттерінің келтірілуі ҒС мен ОЖМ арасындағы ығысу нольге тең болғанда байқалатын жоғары сызықты корреляция негізінде ҒС интенсивтіліктерінің 11-жылдық цикліндегі максимумға және минимумға жақын периодтар байқалынатынын көрсетеді.

5 сурет - Жеке жылдар үшін . ҒС және ОЖМ ағындарының өзара корреляциялық функциясы
5 сурет - Жеке жылдар үшін ҒС және ОЖМ ағындарының өзара корреляциялық функциясы

6 сурет - ОЖМ-ң ҒС-не тәуелділігі (нүктелер - эксперименталды деректер, үздіксіз сызық - регрессия функциясы )
7 сурет - ОЖМ уақыт бойынша өзгеруінің қуаттылығының спектрі.

8 суретте келтірілген вейвлет Морле-1 қолданып жасалған үздіксіз вейвлет түрлендіруінің нәтижесінде алынған ОЖМ энергетикалық спектрі, автокорреляциялық талдау сияқты, уақыттағы ОЖМ өзгерісінде негізгі орынды жылды қайталымдылықтың орын алатынын көрсетеді. ОЖМ уақытқа тәуелділігінде нақты көрінбейтін периодтылықтардың бар болатыны айқын.
8 сурет - ОЖМ уақыт бойынша өзгерісінің глобальді энергетикалық спектрі.

9 сурет - ОЖМ уақыт бойынша өзгерісінің локальді энергетикалық спектрі.

9 сурет - ОЖМ уақыт бойынша өзгерісінің вейвлет-спектрограммасы

10 сурет - ҒС ағындарының уақыт бойынша өзгерістерінің вейвлет-спектрограммасы.
11 сурет - 1978-2005 ж.ж. аралығы үшін әр түрлі масштабтардағы ОЖМ және ҒС интенсивтіліктерінің өзгерістерінің фазалар айырымдарының уақытқа тәелділігі.

Зерттелінетін құбылыстарға фазалық талдау жүргізуге [2 ... жалғасы
Ұқсас жұмыстар
Ғарыштық сәулеленудiң жер озоносферасына әсерi
Ғарыштық сәулеленуінің жоғарғы атмосфера күйіне әсері
Атмосфераның құрылысы
Шикізаттар қасиеттерін зерттеу негіздері
Күннің ғарыштық сәулелері
Шунгиттердің сорбциялық қасиеттерін зерттеу
Иондаушы ғарыштық сәулелер
Газ разрядты санауыштар көмегімен ғарыштық сәуле интенсивтілігін анықтау
Ашытқылардың белок жинақтаушы қасиеттерін зерттеу
Сәулеленудің радиациондық әсері
Пәндер

Қазақ тілінде жазылған рефераттар, курстық жұмыстар, дипломдық жұмыстар бойынша біздің қор №1 болып табылады.

Байланыс

Qazaqstan
Phone: 777 614 50 20
WhatsApp: 777 614 50 20
Email: info@stud.kz
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь