Жеке тұлғаны қалыптастыру факторлары

МАЗМҰНЫ
КІРІСПЕ
1.Жеке тұлға туралы түсінік
2.Жеке тұлғаны қалыптастыру факторлары
ҚОРЫТЫНДЫ
ПАЙДАЛАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР ТІЗІМІ
Психологияда «жеке тұлға» деген ұғымның әр түрлі түсіндірмелері бар, бірақ олардың көбісі мына түсінікке келіп тіреледі: жеке тұлға дегеніміз әлеуметтік қатынастар мен саналы іс-әрекеттің субъектісі ретіндегі индивид. Жеке тұлғаның ең басты белгісі – оның әлеуметтік мәнінің болуы және оның әлеуметтік функцияларды (қызметтерді) (болмысқа, адамдарға, өзіне, еңбекке, жалпы қоғамға қатысты) атқаруы. Жеке тұлға, сондай-ақ, психологиялық дамудың белгілі бір деңгейіне ие (темперамент, мінез-құлық, қабілеттілік, ақыл-ой дамуының денгейі, қажеттіліктер, мақсат-мүдделер).
Жеке тұлғаның. ең маңызды белгілері - оның саналылығы, жауапкершілігі, бостандығы қадір – қасиеті, даралығы. Жеке тұлғаның маңыздылығы оның қасиеттері мен іс - әрекеттерінде қоғамдық процестің тенденцияларының, әлеуметтік белгілер мен қасиеттердің айқын және спетцификалық көрініс табуы арқылы, оның іс - әрекетіндегі шығармашылық қасиетінің деңгейі арқылы анықталады. Бұл орайда “адам”, “жеке тұлға” деген ұғымдардың қатары “даралық” деген ұғыммен толықтырылуы қажет.
Даралық бір адамның басқа бір адамнан, бір тұлғаның басқа бір тұлғадан айырмашылығын, оның ешкімге ұқсамайтынын, өзіне тән ерекшелігі бар екенін сипаттайды. Даралық, әдетте, адамның мінезі мен темпераментінің ерекше белгілері ерекше белгілері (мысалы, салмақты- жігерлі және мақсатты адам), шығармашылық қызмет- әрекеті мен қабілеттілігінің өзгешелігі ақылы ерекшеленеді. Осылйша, мұғалімнің даралығы оның терең білімдарлығы, педагогикалық көзқарастарының ауқымдылығы, балаларға деген ерекше қатынасы, жұмыстағы шығармашылық ниеті, т.б. арқылы көрінеді. “Даралық” ұғымы бір адамды басқа бір адамнан, бір тұлғаны басқа бір тұлғадан ажыратып, оған өзіне тән сұлулық пен қайталанбас қасиет беретін жалпа мен жекеден тұрады.
Адам қасиетін түсіндіретін тағы бір ұғым “индивид”. Бұл сөз латын тілінен алынған және оның қазақша баламасы “жекелік”. Ұғым ретінде бұл сөз адамзат тұқымының еш қасиеттері ескерілмеген бір өкілін білдіреді. Бұл орайда әрбір адам индивид болып табылады. “Жеке тұлға” ұғымы мен онымен байланысты біртектес ғылыми категориялардың мәні осында.
Адамның жеке қасиеттері өмір жолында дамып, қалыптасатын болғандықан жеке тұлғаның “дамуы” мен “қалыптасуы” ұғымдарының мәнін ашу педаггика үшін маңызды мәселе болып табылады.
Даму табиғатқа, қоғамға және әрбір жеке тұлғаға тән жалпы қасиет болып табылады. Даму дегеніміз- төменнен жоғарыға, қарапайымнан күрделіге қарай қозғалыс. Сатылай эволюциялық ауысу немесе революциялық секіріс түрінде
ПАЙДАЛАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР ТІЗІМІ
1.Жарықбаев. Психология. – Алматы, 2010
2.Хрипкова А.Н. Ұл есейсе, қыз өссе. - Алматы, 1988
3.Елеусізов С. Қарым-қатынас психологиясы. – Алматы, 1995
4.Р. Қоянбаев. Тәрбиетеориясы. - Алматы, 1991.
        
        МАЗМҰНЫКІРІСПЕ1.Жеке тұлға туралы түсінік2.Жеке тұлғаны қалыптастыру факторларыҚОРЫТЫНДЫПАЙДАЛАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР ТІЗІМІКіріспеПсихологияда  деген ... әр ... ... бар, ... ... ... мына түсінікке келіп тіреледі: жеке тұлға дегеніміз әлеуметтік қатынастар мен саналы іс-әрекеттің субъектісі ретіндегі индивид. Жеке ... ең ... ...  -  оның ... ... ... және оның әлеуметтік функцияларды (қызметтерді) (болмысқа, адамдарға, ... ... ... ... ... атқаруы. Жеке тұлға, сондай-ақ, психологиялық дамудың белгілі бір деңгейіне ие (темперамент, ... ... ... ... денгейі, қажеттіліктер, мақсат-мүдделер).Жеке тұлғаның. ең маңызды белгілері - оның саналылығы, жауапкершілігі, бостандығы қадір  -  қасиеті, даралығы. Жеке ... ... оның ... мен іс - ... ... ... ... әлеуметтік белгілер мен қасиеттердің айқын және спетцификалық көрініс табуы арқылы, оның іс - ... ... ... ... арқылы анықталады. Бұл орайда "адам", "жеке тұлға" деген ұғымдардың қатары "даралық" деген ұғыммен ... ... бір ... басқа бір адамнан, бір тұлғаның басқа бір тұлғадан айырмашылығын, оның ешкімге ұқсамайтынын, өзіне тән ерекшелігі бар екенін сипаттайды. ... ... ... ... мен ... ... белгілері ерекше белгілері (мысалы, салмақты- жігерлі және мақсатты адам), шығармашылық қызмет- ... мен ... ... ... ... ... ... даралығы оның терең білімдарлығы, педагогикалық көзқарастарының ауқымдылығы, балаларға деген ерекше қатынасы, жұмыстағы шығармашылық ниеті, т.б. арқылы ... ... ... бір ... ... бір ... бір ... басқа бір тұлғадан ажыратып, оған өзіне тән сұлулық пен қайталанбас қасиет беретін жалпа мен жекеден тұрады.Адам қасиетін түсіндіретін тағы бір ұғым ... Бұл сөз ... ... ... және оның ... ... "жекелік". Ұғым ретінде бұл сөз адамзат тұқымының еш қасиеттері ескерілмеген бір өкілін білдіреді. Бұл орайда ... адам ... ... ... ... тұлға" ұғымы мен онымен байланысты біртектес ғылыми категориялардың мәні осында.Адамның жеке қасиеттері өмір жолында дамып, ... ... жеке ... ... мен "қалыптасуы" ұғымдарының мәнін ашу педаггика үшін маңызды мәселе болып ... ... ... және әрбір жеке тұлғаға тән жалпы қасиет болып ... Даму ... ... жоғарыға, қарапайымнан күрделіге қарай қозғалыс. Сатылай эволюциялық ауысу немесе ... ... ... ... ... жоғары сапалы күйге қарай спралды өрлеу процесі. Даму кезінде барлық философиялық заңдар ... ... ... ... сапаға ауысуы, бір сапаның басқа бір сапаға ауысуы (бұл орайда бір нәрсе ... ... ... ... Бұл ... өзгеріс жеке тұлғаның дамуының қозғалыс күші болып келетін қарама- қайшылықтар күресі арқылы жүзеге асады.Жеке тұлғаның дамуы дегеніміз, ең ... оның ... мен ... ... ... процесі. Адам дүниеге келгеннен соң, дене жағынан үлкейеді, яғни оның кейбір дене мүшелері мен нерв жүйесі өседі. Оның тілі ... ... қоры ... Бала ... әлеуметтік тұрмыстық және моралдық біліктерге, еңбек дағдылары мен әдеттерге ие болады. Алайда, адамның жеке тұлға ретінде дамуындағы ең бастысы- оның ... ... ... ... ... (танымдық, сезім, моралдық- жігерлік т.б.). Мінез- құлықтың реактивті ... ... ... ... келе ... іс- ... айналады. Дербестік пен өз мінез- құлқын билей алу қабілеттілігі артады. Осы және басқа да ... ... жеке ... ... даму ... ... даму ... адамның анатомиялық- физиологиялық жетілуінегі, оның жүйке жүйесі мен психикасының ... ... ақ ... және ... іс- ... оның дүние танымы, өнегелілігі, қоғамдық саяси көзқарастары мен сенімдерінің кеңеюіндегі орын ... ... және ... ... ... ... байланысты процесі деп түсіну дұрыс. Адамның дамуына ішкі және сыртқы, меңгерілетін және меңгерілмейтін ... әсер ... ... ... ... ... мен білім берудің алар орны ерекше. Педагогика мен ... жеке ... ... ... жиі ... Бұл жеке тұлғаның дамуының нәтижесі дегенді және оның пайда болып, тұтастыққа, бірқалыпты қасиеттерге және сапалраға ие болғанын ... ... ... ... бір нәрсеге пішін (форма) мен тұрақтылық беру; толықтық пен нақты бір түр ... Бұл ... ... ... мәні өте зор- ... ата- ... ... ата- бабаларынан биологиялық ерекшеліктердің жиынтығы. Тұқым қуалаушылық жер бетіндегі тіршіліктің ... және ... бір ... ... ... ... өмірінің тарихын анықтайды. Адамның тұқым қуалаушылығын екі түрге бөлуге болады: жалпы адамзаттық (тік жүру ... ... ... ... ... ... ... шартсыз рефлекстер, нәсілік және ұлттық белгілер) және даралық (жүйке жүйесінің түрі, анатомиялық- физиологиялық бейімділіктер).Ағзаның тектілік негізі немесе ... ... ... ... ... ... бейнесінің ерекшеліктері);функционалды ерекшеліктер (мысалы, қан тобы); адамға тән бейімділіктер (тік жүріп- қозғалу, сөйлеу қабілетінің дамуы, ... ... ету ... т.б.) ... ... түрі ... ... күші, олардың қозуы мен тежелуі, шапшаңдық- ширақтылық) әрекеттіліктің қандай да бір түрінің анатомиялық- физиологиялық бейімділіктер есту ... ... ... ... ... құрылысындағы ерекшеліктер т.б.1.Жеке тұлға туралы түсінікЖаңа туылған нәресте   деп аталғанымен, > деген атқа көпке дейін ие бола ... ... кісі ... ер жету үшін бала оңы мен ... ...  ... , яғни басқа адамдардан ажырата білуі тиіс.Сондықтан да ... ... ... ... ... деп айту ... ... ер жетіп, өз бетінше әрекет ете алатын адамды ғана кісі не тұлға дейміз. Қандай да ... бір ... ... ... өмір ... ... мен дағдысы, икемі, дүниетанымы, сенімі мен талғам мұраты, бағыт-бағдары бар адамда тұлға деуге болады. Мінез, қабілеті бірсыдырғы ... ... ... ... ... білетін, өз бойындағы жаман-жақсы қылықтары үшін жауап бере алатын адамды да кісі не тұлға ... ... ... сан ... Оның ... ... ерен, топ жарды түрлерімен қатар жауыз, керітартпа, ... ... т.б ... ... ... болады2.Жеке тұлғаны қалыптастыру факторларыЖеке адамның қалыптасуы - күрделі, ағзаның өсуі мен ... ... ... ... ... ... қамтитын қарама-қайшылықты процесс.Жеке тұлғаның қалыптасуы өмірге келген сәтінен басталады, жеткіншек және жасөспірім шақта жедел жүреді, ересек шақта өзінің біршама аяқталу ... ... ... ... әсер ... факторлардың арасында тәрбие ең маңызды орын алады. Кең мағынада тәрбиені белгілі бір ... ... ... ... ... ретінде қарастыру қажет (ұрпақтан ұрпаққа берілетін әлеуметтік тәжірибе, жалпы адамзаттық мәдениет, т.б.), ал шағын педагогикалық мағынада тәрбие дегеніміз  -  өсіп келе ... ... ... ... құндылықтарды игерту үшін мұғалім мен оқушылар, балалар мен ата-аналар арасындағы бірлескен іс-әрекеттердің педагогикалық процесін ұйымдастыру.Жеке тұлғаның қалыптасуына, сонымен ... ... орта да әсер ... және қоғам өміріндегі әлеуметтік- экономикалық, тарихи қалыптасқан жағдайлар. Қоршаған орта макро және микро болып бөлінеді. Макро орта- дегеніміз- адамға әлеуметтік- ... ... мол ... ... күштер мен өндірістік қатынастар деңгейі, өмірдің қаржы жағдайлары, мәдениеттің даму деңгейі, бұқаралық ... ... ... ... ... баланың ең жақын қарым- қатынас ортасы, ол адамды әрдайым қоршайтын және оның ... әсер ... ... ... ... ... мен адамдар әлемі. Жеке тұлғаның дамуы мен қалыптасуына, белгілі бір мөлшерде табиғи немесе географиялық орта (климат), ... ... әсер ... ... ... және ... ... ортасында тіршілік етеді де, өзі өмір сүріп отырған қоғамның, ұжымның, ... ... ... ретінде өзіндік ақыл-парасатымен, жеке бастың өзіне тән ақыл-ой, ... ... ... ... ... ... ... бәріне ортақ біркелкі мінез-құлықтың, қасиеттің болуы мүмкін емес. Әр адам өзінше жеке тұлға.Тұлға  --  жеке ... ... ... ерік-жігерінің іске асуы, өзі жөніндегі ойын, еркін іске асыруға ... және оны іске ... ... ... ... ... - адамның өзіне тән қасиеттерін іске асыруы. Адам ойына келген іс-әрекетті іске асыруда ерікке жол береді. Бірақ адам бір ... ... ... ... ... ... салып, оны іске асыру жөн бе, басқалар оған қалай қарар екен? -деген ойға қалады. Ерік-жігердің іске ... ақыл мен ... ... ... ... ...  --  оның өзіне тән мінез-құлғындағы, іс-әрекетіндегі, көзқарасындағы ... ... ... ... этикалың бірыңғай талаптардың болуына қарамастан, қоршаған орта жөнінде әр адамның қалыптасқан өзіндік ой-пікірінің, көзқарасының болуы, олардың өзі өсіріп-білген ... ... ... ... ... ... ... Мәселен, біреулер - айналасындағы құбылысқа таңдана, тамашалай қараса, енді біреулер - сын көзімен қарап, ... сын ... ... ... ... ортадағы құбылыстарды түсініп қабылдауы да әр түрлі. Ол әр адамның жеке басына тән ... ... ... ... ... Жеке тұлғаның ой-санасының, білім көлемінің толысуына байланысты оның өмірге көзқарасы, белгілі құбылыстарға баға беруінде де өзгерістердің болуы, толысып жаңарып ... ... ... бір ... ... егіз балалардың түр жағынан бір-біріне ұқсас болғанымен, мінез-құлқы, іс-әрекеті, өмірге деген икемділігі, қабілеті бірдей болмайды. Сондықтан әр адамды өзінше ... жеке ... деп ... ... ... ... қасиеттерін анықтайтын оның санасы болып табылады. Сана ақыл-ойдан туындайды. Адамның ақыл-ойы біркелкі дамымайды. Адамдар ... ... ... ... де ... ... адамдар өзінің жеке басын басқалардан артық бағалауға тырысады.Жеке тұлғаға тән қасиеті - ақыл, ес, яғни, өмірді өзінің сана-сезім өлшемімен қарап ... ... ... ... ... танып білу - миллиондаған жеке тұлғалардың сезім, ... ... ... еске ... өзге адамдардық тәжірибесін жинақтауға да негізделеді. Әрбір тұлға оларды оқып, көріп, оқығанын, естігенін, көргенін өз ... ... ... ... алу арқылы да өзінің іс-әрекетін, мінез-құлқын, сана-сезімін байытады.Адам өмірде өзі ... ... де, ... ... де сабақ алады. Оны қайталамауға тырысады. Мұны педагогикада адамның өзін-өзі тәрбиелеуі деп атайды. Басқалардың өнегелі іс-әрекетінен үйрену, оны ... ... ... ... өмір заңы.Жеке тұлғаның қалыпасуына әсер ететін фактрлардың араында тәрбие ең маңызды орын алады. Кең ... ... ... бір ... ... ... қоғамдық құбылыс ретінде қарастыру қажет (ұрпақтан- ұрпаққа берілетін әлеуметтік тәжірибе, жалпы адамзаттық мәдениет, т.б. ), ал тар ... ... ... ... ... ... Психология.  -  Алматы, 20102.Хрипкова А.Н. Ұл есейсе, қыз өссе. - Алматы, 19883.Елеусізов С. ... ...  -  ... 19954. Р. ... ... ... - ... 1991.  
        
      

Пән: Психология
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 6 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Банктің жеке капиталын қалыптастыру және оның қаржылық тұрақтылығын қамтамсыз ету туралы97 бет
Тәрбие процесі туралы жалпы ұғым4 бет
«Биология. Адам және оның денсаулығы» (8-сынып) пәнін оқытуда жеке тұлғаға бағытталған технологияны пайдалану39 бет
Азаматтар өтініштерімен жұмыс азаматтар өтініштерінің түрлері анықтамасы, азаматтардың хаттарын, өтініштерін және шағымдарын қарау жөніндегі құжаттармен жұмыс істеу30 бет
Америка этнологиясындағы психологиялық бағыттар4 бет
Жеке тұлғаларды несиелеу71 бет
Жеке тұлғалардың мүлік салығы42 бет
Жеке тұлғалардың мүліктеріне салынатын салық төлемдерін есепке алудың ақпараттық жүйесі37 бет
Жеке тұлғалардың табыстарына салық салу ерекшеліктері86 бет
Жеке тұлғаның даму психологиясы4 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь