Оқушылардың рухани-адамгершілік тәрбиесі және бейнелеу өнерінің асыл мұраларын кейінгі ұрпаққа насихаттау

КІРІСПЕ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 3
I.ТАРАУ. ОҚУШЫЛАРДЫҢ РУХАНИ.АДАМГЕРШІЛІК ТӘРБИЕСІ ЖӘНЕ БЕЙНЕЛЕУ ӨНЕРІНІҢ АСЫЛ МҰРАЛАРЫН КЕЙІНГІ ҰРПАҚҚА НАСИХАТТАУ
1.1. Эстетикалық тәрбиесі зерттеуінің күйі және рухани.адамгершілік тақырыптарының мәселелері ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...6
1.2 Оқу барысындағы рухани . эстетикалық тәрбиенің мүмкіншіліктері. Бейнелеудің асыл мұраларын өскелең ұрпаққа насихаттау ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..25
II.ТАРАУ. ОҚУШЫЛАР ШЫҒАРМАШЫЛЫҚ ҚАБІЛЕТТЕРІН ДАМЫТУДЫҢ ПЕДАГОГИКАЛЫҚ ШАРТТАРЫ МЕН ІС.ӘРЕКЕТ БАҒЫТТАРЫ
2.1 Бейнелеу өнері арқылы оқушылардың көркемдік шығармашылығын арттыру ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..38
2.2. Көркемдік . эстетикалық дамыту арқылы әлеуметтік ортаға бейімдеу ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .42
2.3. Бақылау тәжірибелік.эксперименттерін өткізу, сараптау жұмыс материалдарының машықтық бөлігінің орындалу үдерісі ... ... ... ... ... ... ... ..51
ҚОРЫТЫНДЫ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .58
ҚОСЫМШАЛАР ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .59
ӘДЕБИЕТТЕР ТІЗІМІ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 61
Қазіргі уақытта адам факторының белсенділігі қоғам дамуының негізгі шарттарының бірі.
Сондықтан жалпы білім беретін мектептің алдында жауапкершілігі бар азамат дайындау мақсаты қойылады. Бұл мақсатқа жету бір қалыпты өнегелі қасиеті бар жеке оқушыны қалыптастырумен байланысты.
Мектептің мәні мен қызметі білім беру жүйесінде басқа білім беру сатыларымен ұштасып қана қоймайды, сол сатыда баланың қалыптасуы мен дамуына өте зор ықпал етеді.
Сол себепті де оқушылардың зиялы, әсерлі, іскер, коммуникативті дайындығы, қоршаған ортамен байланысуы (табиғатпен, басқа адамдармен, өз-өзімен және т. б.) негізгі міндет болып табылады.
Бұл көрсетілген нәтижеге жету үшін жеке тұлғаны төменгі сыныптардың өзінде-ақ жоспарлы түрде, мақсат қойып тәрбиелеу керек.
Сондықтан тәрбиелеудегі басты мақсатты орындау үшін мыналар қажет: қоршаған ортаға өзіндік көзқарас қалыптастыру, этикалық, эстетикалық және адами өлшемдерді меңгерту.
Білім берудің ғылыми мазмұнын жаңашалау үшін дамыта оқыту идеясы қойылып отыр, ол -белгілі білік, дағды алуға, білім беру қызметінде, өзіндік қоршаған ортаға көзқарас қалыптастыруда, әр түрлі өнер шығармаларын түсінуге және басқалай баланың өзінің шама-шарқына қарай жетіліп-дамуына қажет болып табылады.
Бастауыш саты- білім беру ісін жеделдетуді қалыптастыру үшін өте қолайлы кезең, оқушының зиялы болып дамуының негізі болады. Оқу ісінің мазмұны мақсатты түрде қойылады, мақсатты түрде меңгеру оқушылардың ойын жүйеге келтіруі, сол бағытта ой қозғауы, жүйелеуі келеді. Осылай жеке тұлғаның негізгі психологиялық қасиеттері қалыптасады, мысалы еркін отыру, ой толғау өзін-өзі бақылау, оқушылар жалпы әдістер меңгереді-өз бетінше қойылған оқу мақсаттарына жету, өз-өзін бақылау және өз-өзін бағалау.
1. Назарбаев Н.Ә. Жаңа әлемдегі жаңа Қазақстан "Егемен Қазақстан", 01.03.2007.
2. Назарбаев Н.Ә. Қазақстанның болашағы - қоғамның идеялық бірлігінде "Егемен Қазақстан", 9.10.1993.
3. Қазақстан Республикасының азаматтарына патриоттық тәрбие берудің 2006-2008 жылдарға арналған мемлекеттік бағдарламасы туралы "Егемен Қазақстан", 10.10.2006.
4. Айзенк Г., Айзенк М. Исследования человеческой психики. - М.: ЭКСМО-Пресс, 2001.
5. Амонашвили Ш.А. Здравствуйте, дети! - М., 1998.
6. Балапанов Е.Қ., Бөрібаев Б., Дәулетқұлов А.Б. Жаңа информациялық технологиялар: Жалпы білім беретін мектептің жоғары сыныптарына, техникумдарға, колледждерге және өздігінен оқып үйренушілерге арналған оқулық-Алматы: Джагамбек и С, 2001-438 б.;
7. Байжігітов Б.К. Бейнелеу өнерінің философиялық мәселелері: Кеңістік пен уақыт ырғағындағы тұрақты сурет үлгілері.-Алматы: Ғылым-Өлке, 1998.-192
8. Вишнякова Н.Ф. Креативная акмеология. Психология высшего образования. Монография: В 2-х томах. - Минск, 1996.
9. Грановская Р.М. Творчество и преодоление стереотипов. -СПб.: ОМЗ, 1994,192с.
10. Ғалымов Е. Бейнелеу өнері сабағында оқушы шығармашылығының көркемдік бірлігін табуды үйрету әдістері. Әдіскер мұғалім, №3, 2003, 19-б. 11. Давыдов В.В. Теория развивающего обучения. - М.: ИНТОР, 1996.
12. Какенова Д. Оқушылардың шығармашылық қабілетін дамыту (Тіл сабағы) Бала тәрбиесі. -2005.-№ 1-6-8 б.
13. Құсайынов А. Білім және Реформа. Алматы, 2006.
Национальные системы образования: общая характеристика, структура. - Алматы, 2004.
14. Психология: Словарь/Под ред. А.В-.Петровского, М.Г.Ярошевского. - М., 1990.
15. Педагогика: педагогические теории,системы, технологии. Учебное пособие Под. ред. С.А.Смирнова. - Москва: Просвещение, 1993, 228 с.
Мектеп", № 1, 2003, ЗЗ-б.
16. Раттер М. Социальное окружение и его влияние на ребенка.Психологическое консультирование в школе: Хрестоматия. Сост. Н.В.Коптева. - Пермь: Зап.-Уральск. учебно-научн.центр., 1993, с. 31-38.
17. Рахимов А.З. Педагогическая технология деятельностного подхода в обучении. Уфа: НОК, 1991, 57 с.
        
        МАЗМҰНЫКІРІСПЕ........................................................................................................3I-ТАРАУ.   ОҚУШЫЛАРДЫҢ  РУХАНИ-АДАМГЕРШІЛІК  ТӘРБИЕСІ   ЖӘНЕ   БЕЙНЕЛЕУӨНЕРІНІҢ АСЫЛ МҰРАЛАРЫН КЕЙІНГІ ҰРПАҚҚА ...  ... ... ...  күйі  және  ...   Оқу   ...    рухани    –    эстетикалық    ...     ...    асыл    ...    ...     ...  ... ШЫҒАРМАШЫЛЫҚ ҚАБІЛЕТТЕРІН  ДАМЫТУДЫҢ  ПЕДАГОГИКАЛЫҚШАРТТАРЫ МЕН ІС-ӘРЕКЕТ БАҒЫТТАРЫ2.1    Бейнелеу  өнері арқылы оқушылардың  көркемдік ...  ...  -  ...   ...   ...   ...   ...  Бақылау  тәжірибелік-эксперименттерін  өткізу,   сараптау   жұмысматериалдарының       ...       ...       ...        ... ... ... адам факторының белсенділігі  қоғам  дамуының  ... ... ... білім беретін  мектептің  алдында  жауапкершілігі  ... ... ... ... Бұл  ...  жету  бір  ...  ... бар жеке оқушыны қалыптастырумен байланысты.Мектептің мәні мен қызметі  ...  беру  ...  ...  ...  ...  ...  қана  ...  сол  сатыда  баланың  қалыптасуы  мендамуына өте зор ықпал етеді.Сол  себепті  де  ...  ...  ...  ...  ... қоршаған ортамен байланысуы (табиғатпен,  басқа  адамдармен,  өз-өзімен және т. б.) негізгі міндет болып ... ... ... жету үшін жеке  ...  төменгі  сыныптардыңөзінде-ақ жоспарлы түрде, мақсат қойып тәрбиелеу ... ... ... ...  ...  үшін  ...  ... ортаға өзіндік көзқарас қалыптастыру,  этикалық,  эстетикалық  ... ... ... ... ...  ...  жаңашалау  үшін  дамыта  оқыту  идеясықойылып ...  ол  ...  ...  ...  ...  ...  беру  қызметінде,өзіндік қоршаған ортаға көзқарас қалыптастыруда, әр түрлі өнер  ... және ... ...  ...  ...  қарай  жетіліп-дамуынақажет болып табылады.Бастауыш саты- білім  беру  ісін  жеделдетуді  қалыптастыру  үшін  ... ... ... ...  ...  дамуының  негізі  болады.  Оқу  ісініңмазмұны мақсатты түрде ... ...  ...  меңгеру  оқушылардың  ойынжүйеге келтіруі, сол  бағытта  ой  қозғауы,  жүйелеуі  келеді.  ...  ... ... психологиялық қасиеттері қалыптасады, мысалы  еркін  отыру,ой толғау өзін-өзі бақылау,  оқушылар  жалпы  ...  ...  ... оқу ... ... ... бақылау және өз-өзін бағалау.Расында да қоғамның  назарында  бастысы  адамгершілік,  рухани  ... ... ... ... жедел  дамуына  байланысты  бұл  көкейкестімәселе қатарынан саналады.Қазіргі  мектеп  мұғалімдерінің  мақсаты:  ...  ...  ... өз ойларын еркін жеткізе алатындай қылып тәрбиелеу болып тұр.Сондықтан да, аумалы-төкпелі саяси ... жиі  орын  алып  ...  ... ісі ... ... ...  жас  ...  бойына  қоғамдағы  өзгеріскезіндегі  кемшіліктерді  сіңіріп  алып  тәрбиелеу  мәселесі  қиындай  ... Сол ... де  ...  ...  ...  тәрбие  бірінші  орындатұруы керек, өйткені олардың  адами  қасиеттерді  қалыптастыруда  рөлі  ...  ...  ...  біз  ...   ...   ... ғалымдар еңбектерінде  көрініс  берді,  онда  адамгершілік,  руханитәрбиенің мағнасын  ашатын  негізгі  ұғымдардың  ...  ...  ... принципі,  мазмұны,  түрі,  әдістерінің  әрі  қарай  даму  ...  ...  ...   тәрбиесі   мәселесін   шешуде   жазушылардың,суретшілердің    шығармашылық    мұрасы    ...     ...     ... ... бар. (Б. ... Б. Барманқұлова, т.б.)Бұл мәселені шешу үшін мұғалімге тек сынып пәндері мен  оны  беру  ... ... ... ... да ...  ...  ...  бағыттауыкерек.  Өнер  шығармаларының  мәселесін  зерттеу  көкейкесті  ...   ... да ... ... ...  ...  әртүрлі  аспектіде  зерттеген.Тек  қана  оқыту  барысында  өнер  туындысы  ...  ...  беру   ... ...  байланысты,  біздің  мақсат   оқу  үдерісінде  рухани,эстетикалық тәрбие  беру  ...  ...  және  ...  ...  ... әдістемесін дайындау.Бұл мақсатты шешуде біз осы  істің  теориясына  сүйенеміз.  Ал  ... ... ... ... ... (Г. И. Вергелес)Зерттеу объектісі - оқушылардың іс-әрекеті.Зерттейтін  пәні-оқушыларға  оқу  барысында  өнер  ...  ... ...   ...   ...   рухани-эстетикалық   тәрбие   мынажағдайларда көбірек беріледі, егер:а) оқушылар тапсырманы орындағанда қойылған ... ... ... олар ... ... отырып орындайды;б) алған тәжірибелерін оқу мақсаттарын шешуге қолданады.Нақты ... ... ... ... танысу;ә) тәжірибе-эксперименталды мәліметтер дайындау;б) тәжірибелік жұмыстар жүргізу.Жұмыста  төмендегідей   педагогикалық   зерттеудің   ...   ...            ...             ...             ...  ғылыми  психологиялық  -  педагогикалық,   ...   ... ... ... ... ізденіс жұмыстары жүргізіліп, нобай-долбарлар жасалды;Жұмыстың  бірінші  ...  оқу  ...  ... берудің теориялық талдауына арналған.Екінші  бөлімінде  -   оқушылардың  шығармашылық   ...  ...  ...   ...   бағыттары   мен   жұмыстыңпрактикалық бөлігіне ... ... ... қорытынды  жазылып,  жинақталған  материалдар  қосымшағаенгізілді.І ТАРАУ. ОҚУШЫЛАРДЫҢ ... ...  ЖӘНЕ   ...  ... МҰРАЛАРЫН КЕЙІНГІ ҰРПАҚҚА НАСИХАТТАУ1.1    Эстетикалық  тәрбиесі  зерттеуінің  күйі   және  ... ... ... тәрбиелеу жүйесінде  негізгі  орын  болыптабылады. Мектеп  алдында  келешек  ...  ...  ...  етіп  ... ... ... тұр. ... оқу үдерісі оқушылардың  тек  қанабілім алуына  бағытталмайды,  сондай-ақ  ...  ...  ... және ... ... арасында  жөн  таба  білуді  қажет  етеді.  ... ... өмір ... сай ... керек.  Мектепте  эстетикалық  тәрбиеберу  көп  тер  төгу  нәтижесінде  іске  ...  ...  жас   ... даму сатысында өзіндік ерекшелігі болады (ол  ешқашан  бір  жақтыболмайды).  Бастауыш  ...  ...   ...   ...   ... ...  ...  балалар  қарапайым  адамгершіліктің  өлшемінмеңгереді, әр-түрлі жағдайда оны қолдануды үйренеді.  Оқу  үдерісі,  ... ... һәм ... тәрбиемен тығыз  байланысты.  Қазіргімектепте, білім  ...  ...  ...  және  ...  ішкі  ...  ...  ...  тәрбие  беру   мәселесінің   рөлікүшейді. Рухани-эстетикалық тәрбие түсінігі мазмұн  жағынан  ғылыми  ... оны ... ... оқу  ...  алады.  Эстетикалық  жағынаналған білімдердің өзі жалпы оқушының дамуы үшін ... ...  ...  ... кем  ...  Өзіміздің  және  шетелдің  ғылыми  әдебиеттерінзерттеу адами ... ...  және  жеке  ...  ішкі  ...  ... ... қалыптастыруға мүмкіншілік береді.Оқу үдерісінде эстетикалық білімге, тәрбиеге жүйелі түрде тарту  жүріпжатады. Оны жинақтаудың маңызды көзі ... ...  ...  танысуы,сондай-ақ  көрме  залдары   мен   театрларға,   ...   ...   ... жүзеге асады.Оқушылардың сабақта  алған  ақпараты  мен  білімдері,  өз  ... көп ... ... етіп ... да білімдерін толықтыратын нақты  жұмыс  жасалуы  керек.Ол жұмыс әр-түрлі: бастауышта мұғалімнің ...  ...  ...  ... сағаттары, пікір таластырулар, ой алмасулар т.т. болулары мүмкін.Оқушылардың эстетикалық білімін қалыптастыру үшін сабақ ...  ... ғана ... оны ...  да  ...  Ғалымдардың  тұжырымдарынақарасақ адам оқығанда да, еңбек еткенде де, ұжымда да  ...  ...  ... Ол үшін білім алудағы жұмысты ұжымдық  қылу  ...  ...  ...  яғни  ...  ...  кез  келген  пәннен  ұйымдастыруға  болады,әсіресе  еңбек,  бейнелеу   ...   ...    ...   мен   ... ... айта  кету  ...  ...  тәжірибесінде  бұндай  жұмыстар  азжүргізіледі.Оқу барысын бағалауды оқушылардың  білім  ...  ...  ... дұрыс тұжырымдау жұмыстарын  жақсы  мұғалім  сол  ...  ...  ол  бала  ...  ...   да   ...   ...   мойындайтындайұйымдастырады.  Бұл  баланың  ұжымдағы   көңіл-күйін   жақсартады,   ал   ... ... ... бір ...  ...  тәжірибесі  тек   қана   ...   ... Жеке ... ...  дамуына  оның  қоғамдық  пайдалыеңбекке қатысуы белсенді  ықпал  ...  ...  ...   көп  жағдайдышешуге жетеді,  Отанына  қызмет  қылу,  ел  ...  болу  үшін   ... сол ...   ...  мәні  мен  ...  ...  ...  еткенадамдарды  қадірлеуді  үйренеді.  Халық   байлығына   қамқорлықпен   қараудытүсінеді. Оқушылар  ...  ...  ...  ...  ...  өздерінеадамгершілік және саналы ұжым өмірінің әсерін байқайды.Қазіргі уақытта мектепте рухани-эстетикалық тәрбие беру  ғылыми  түрдедайындалған ... ... ... ... оқу ... ... ... өрбиді.Ол жұмыстар оқушылар өздері шешім қабылдайтындй әртүрлі жағдай  туғызуарқылы іске асырылады. Оқушыларға ... ...  ...  ... ... ... да ешқашан  үйрету   немесе  бақылау  түрінде   жүргізбеукерек, өйткен жағдайда еңбектің тәрбиелік мәні ...  ...  ...  оқушылардың   өз   міндеттеріне   дұрысқарауы  іс-әрекеттің, тіпті  басқа  ...  ...   ... ...  ...  беру   ...   ...   ол    адамтуғанынан  басталып,   өмір   бойы   ...   ...   ... ... ... ...  ... осы үзілмейтін үдерістер кезеңдерге бөлінбейтін сияқты.Соған  ...  ...  ...  ...  ...  өмір  кезеңдерінде,әртүрлі  адамгершілік  тәрбие  жүргізу  үшін   мүмкіншіліктер   болатындығындәлелдеді. Сәби, ... ... ...  ... ... ...  әртүрліқарайды.Осы немесе алға қарайғы өмір сатысында адамның алған білімі мен жеткенжетістігі әрі ... ... ішкі ...  ...  ...  әсер  ... ... тұлға қалыптастырудағы бұл жұмысты  адамгершілік  ... ... оны ... ... ...   ...  ол  ...  жетілуіне  үлкенәсер етіп, еңбекке дайындығына, дене тәрбиесінің  ...  және  ... мен ...  артуына  зор ықпалын  тигізеді.Рухани-эстетикалық тәрбиенің  ерекшелігі  сол,  оны  өз  ...  ... ... қыла ... ... ... қалыптастыру әртүрлі іс-әрекет  барысында  жүргізіледі  (ойын,  оқу),  жолдастарымен,  өзінен   ...   ...   ...   ...   ...    ... ... мақсатты бағдары бар  үдеріс,  оның  іс-әрекеті  нақтымазмұн жүйесі, ... ... ... ... бар.Адамгершілік тәрбиесінің  жүйесіне  қарап  отырып,  бірнеше  аспектігебөлуге болады. Біріншіден, мұғалім  мен  оқу  ...  ...  ... шешуінде. Тәрбие әсерінің  сәйкестігі,  сынып  ішінде  –  ... ... ... ... ...  ...  ... іс-әрекетін қалыптастыру  тәсілдерін  қолдану.  ...  ... деп дәл ... ...  ...  ...  қасиеттерінің  өзарабайланысы мен өзара әсерін  түсіну.  Төртіншіден,  адамгершілік  тәрбиесініңжүйесі мен баланың өсуі мен ой-өрісінің ... осы ...  ...  ... дамуы деп қарау.Сабақта  үнемі  мұғаліммен   және   ...   ...   ...   ...   ...   ...   ...    Бастауыштыңоқушыларының уайымы, қуанышы, ең бірінші оқуға  ...  ...  ...  ...  негізгі  элеметтерінің  бәрі  ...  ...   ... ... ... ... ... Сабақта барлық оқу  үдерісітәрбиелейді, жекелеген тәрбиелік сәттер ғана емес.Сабақта  адамгершілік  тәрбиесінің  тиімділігін  не  ...  ... ... ... мен саналылығы,  мұғалімнің  жұмысыныңәдіс,  тәсілдерінің  көңіл-күйге  ...   ...   жеке   ... оның оқытып жатқан материалға көзқарасы және т.б.Мақалаларды  оқып,   талдау,   әңгімелерді,   өлеңдерді,   ... ...  ...  ...  ...  түсініп,  бағалауғакөмектеседі.  Балалар  мақалаларды  оқып,  өз  әлдерінше  әділдік,  адалдық,жолдастық,  достық,  ...  ...  ...  ...  және   ... туралы ой бөліседі.Сабақта оқушылар арасында үнемі іскерлік,  ...  ...  ...  ...  ...  меңгеруде   сынып   алдында   тұрған   жалпымақсаттарға  ...  ...  ...  араласады,  әсерін   тигізеді.Сабақтағы оқушылардың  іс-әрекетіне  байланысты  мұғалім  көптеген  талаптарқояды: ... ... ... ...  ұқыпты  тыңдау  назар   салып,ортақ жұмысқа қатысу – сол тұрғыдан ... ... ... ... ... ... оқушыларда ұжымда  қалыптасатындайарақатынастар қалыптасады. Бұл ең біріншіден, әр  оқушыдан  өз  ісіне  ... ... ... ... ... ... жетуге тырысуға,  бір-бірінекөмектесуге  және  талап  қоя  білуге,  өзіне  сын  көзбен  ...  ... мен ... ... ... ...  ...  білугеүйретеді.Бұл мүмкіндіктер іске асуы үшін сабақ барысында мұғалім, балалар  бір-бірімен араласатындай жағдай жасауы керек, балалардың тәртібі  ...  ... айта ... ... керек сияқты.Балалар барлық сабақта да бір-бірімен байланыста бола  алады.  Балаларәр-түрлі ... ... ... ... ... бір  ...  ... сұрайды.Кімге сұрақ қойғысы келсе, не тапсырма  бергісі  келсе  де  ...  ...  Бір  ...   ...   ...   ...   ...   өзараталқылаулар   жасайды.   Мұғалім   балаларға   жолдасына   міндетті    ... де ... ... Сабақта  балалар  нәтижелі  жұмыс  жасаподан қанағат, қуаныш  туындаса  ...  ой  ...  ...  әсер  ... ... ...  ...  жатса,  ол  адамгершілік  тәрбиеге  ... ... егер үй ... ... жерлерін  бір  топбалаға берсе, тәрбие мақсатына жетудің тиімді жолы болады екен.  Үй  жұмысынтопта  орындау  жеке  ...  ...  ...  ...  ... ...  ойын  немесе  практикалық  тапсырма  ...  ...  ...   ...   жеке   тұлғасын   қалыптастырудатәртіптің негізі болатын ... ... ... ... орын  ... уақытта бала тек қана адамгершілік санатын меңгеріп ғана қоймайды,ол білімін басқалардың тәртібімен, іс-әрекетімен ... өз  ...  ... оның ішкі ... яғни ... ... ... барысы және рухани-эстетикалық тәрбие беру  жөнінде:   В.В.Хромов,М.Жұмабаев, Л.А.Матвеева, Ы.Алтынсарин, Ш.Уәлиханов,  И.И.  Лобанова  ...  ... ... ...   ...   олар   ...   ...    рөлі   менадамгершілік ... ... ... ... аударған екен.Мектепте  тәрбие  үдерісі  сана  мен  ...  ...   ... ... ... қасиеттерінің қалыптасуы мен  дамуы  оның  ... ... ... ... ...  ...  ...  дейдіО.Г.  Дробницкий.  Сондықтан оқу іс-әрекетінде, ... ...  ... ... ... ... ... бастауыш оқушылары үшін ең бірінші орында,  солайболған себепті де  бұл іс ... ... оқу ісі ...  дамуына  көп  әсерін  тигізеді,  көп  жаңамәліметтер алуына себепші болады (Божович Л.И.,  ...  Т.Е.).  Бұл  ...  қана  ...  ...  ...  қоймай,  тұлғаның  рухани,   ... де ... ... нәтижесінде, оқу  тапсырмасын  толықтай  орындағандағана оқушылардың эстетикалық тәрбиесі мен адамгершілік  білімі  ... ... тән  ... ...  ... ... бастауыш оқушыларының жасына  қарай   білім  меңгеруінқамтамасыз етеді, нақты жүйеде, оқушылардың әртүрлі ой,  адамгершілік  қажетететін  ...  шешу   үшін  ...  ...   меңгеруіне   мүмкіндіктуғызады.Оқушыларды  тәрбиелеу  мен  ...  ...  ...  қоғамдық  еңбеккедайындауда  шешуші  рөл  мұғалімге  берілген.  Мұғалім  оқушы  үшін   ... адал ... ... ... Қазіргі қоғамның даму  кезеңінде  орыналып отырған  ...  бірі - ...  ... ... ...  ...  –  адамның  қоғамдағы  іс-әрекетінің  өлшемініңнегізгі бір жолы ... ... ... сипаттау  –  ол  әлеуметтік  басқа  ... ... ... ... және  тарихи  өзгерістерге  байланыстыадамның  ...  де  ...  ...  ...  кезеңдерде   тәрбие   мазмұнытүбегейлі өзгереді.Эстетикалық  тәрбиенің  әлеуметтік  ...  ең  ...   ... ... ... ... ...  анықталады.   Рухани   дүниетуралы айтқанда тек қана ... ... ... ... керек,  шынынайтқанда, қалыптасқан адамгершілікті іс-әрекет бойынша да айтуға болады.Тұлғаның рухани-эстетикалық дүниесі  –  ең  ...  көп  ...  ...  және   әлеуметтік   құбылыстары   бар.   Бірақ   ... ... ... Бұл ... туралы  кезінде  А.С.Макаренко  даайтқан.Педагогикалық  теория   бойынша   адамгершілік   тәрбиесінің   ... ...  ...  мен  ...  ...  іс-әрекетініңбірегейлігінен  тұрады.  «Педагогикалық  іс-әрекет»  деген  ...  ... ... ... ... ...  жатады.Осы әсерлерде, оның нәтижесі  көзқарас пен  тәртіпте  байқалады,  оларбайланысты және жанама ...  де,  ...  де  ...  жеке  ...  ...  Сондықтан  тәрбие   үдерісінің   құрылымының   ...   ... ...  ...  ...  есептеледі,  бір-біріне  қарама  –қарсы келгендей.  «Олардың  бірі   ...  тірі  ...  әсер  ету  ... –  сол  ...  сол  әсер  ...  нысанамен  белсенді  арақатынасжасауы».Педагогикалық іс-әрекеттің сапалы жағы адамгершілік тәрбие  үдерісіндеоның күші мен табандылығында көрінеді, ал  ...  ...  мен  ... сапалық  жағы  оның  сенімімен  байқалады,  әртүрлі  іс-әрекетте,мінезде, тәртіпте, т.б.  ...  ...  ...  ...  сол,  ол   ұзақ   ... болады, сондықтан нәтижесін көру біраз уақытты қажет етеді.Адамгершілік тәрбиесі үдерісінің жинақтау құрылымы: тәрбиелік ... ... ... ... ... ...  ...  Мақсатқа  жетуүшін, бірте-бірте  қиындайтын  іс-әрекет  түрлері  қолданылды.   Бұл  ... жас ... ... іске ... ...  үдерісі  тез  дамитын  және  ...  ... ... ылғи  оған  бір  ...  ...  ...  ...   үдерісінұтымдырақ қолдану үшін  Б.К.Байжігітов  айтқандай  «әр  ...  сол  ... ... яғни өзі жұмыс жасауына, оқушыны жақсы  біліп,  зерттепалуына байланысты  болса  керек».Эстетикалық талғам қалыптастыруды қамтамасыз ететін, ... ...  ...  факторларды  үш  топқа   бөлуге   болады:   табиғи   жәнебиологиялық, ...  және  ...  ...  ...  байланыстыбағытта әсер ету арқылы оқушы оны тәртіппен  жинайды.Бірақ, соған қарамастан  тұлғаны  ...  ...  ... және биологиялық факторлар әсер етеді,  осы  үдерісте  ...  ... ... ... өйткені ол ең тиімді.Адами-эстетикалық тәрбие алған тұлға  тек  қана  ...  ... ...  ...  ...  ...  ...  қоймайды,  ол  қоршағанортамен жеке басының ара қатынасын жасай алатын болады. Эстетикалық   тәрбиеүдерісінде ... ... ара ... ... айта ...  жөн.Байланысқа оқушылар қатысады.Бұл  ара  қатынастар  педагогикалық  іс-әрекеттің  нысанасы.   («Оқушытұлғасының адамгершілікте қалыптасуы» И.С.Морьенко. ...  ...  ...  қалыптастыру  үдерісінде  «білім,наным  және  практикалық  іс-әрекет»  біте  ...  ...   ...   ... қасиеттердің  дамуы мен  қамтамасыз  ...  ...  ... Адам осы ... ... тек ... ...  үйреніп  қанақоймай, тәртіп туралы, еңбекке  деген  көзқарас,  болашақ  ...  ... оны ... ... ... адам тек ... қағидаларды орындап қана  емес,  менмендікпен,  жекебас  мүддесін  ойлаумен,  талан  –  таражыға  ...  ... ... Ол ... ... ... белсенділік  тәрбиелеу  керек,ол  тек  қана  тұлға  тәрбиелемей  олардың  қоршаған  ...  ...  ... қылу ... ... ... жан-жақты тәрбиеленген тұлғаны қалыптастыруды көздейді.Эстетикалық тәрбие, сайып келгенде адамгершілік тәрбиеге жан-жақты әсер  етеалатын болғаннан кейін тәрбиенің көзі ... ... бір ... – баланың  іс-әрекетін  дұрыс  ұйымдастыру.  Іс-әрекет  барысында  адамгершілік  қасиеттер  қалыптасады,  олар  ... мен ... ... әсер  ...  ол  адамгершілік  өлшемдерімен   байлықтарын   ...   әсер   ...   ...   ...    ... дамуының айғағы болып есептеледі.Баланың адамгершілік қасиетінің дамуы қоршаған ортаның  ...  ... олар ... және ... ... да  адамдар,  олардан  алғанәсерін тұлға  ...  жеке  ...  ...  ...  ... ... ... санасына сыртқы жағдайлар әсер етуіне  байланысты,оның да ол нәрсеге  деген  көзқарасы  қалыптасады.  ...  ...  ...  ...  ...  ...   ...   және   баланың   өзтәрбиесінің ... ... ...  ...  ...  ... баланың іс жүзіндегі тәртібі сәйкес келмеуі  мүмкін,  ...  ... сол ... ... ... болып табылады.Адамгершілік   тәрбие   үдерісінің   керекті   бөлшегі    –эстетиканыңқағидаларын үйрету, оның  ......  ...  ...  ...  ...  Адами  принциптерді,  өлшемдерді   ойлату,   санасынажеткізу оның ... ...  ...  ...  және  ... бағалау мен тәртіпті санаға түюлерімен де байланысты.Адамгершілікті тәрбие ... ...  ...  оның  ...  ... мен тұлғаның арақатынасынан байқауға болады.  Кез  келген  қоғамдық  ... ... ...  үшін  ...  жинақталған  адамгершілік  қасиеттерқажет.Сондықтан  мектепте  тәрбие  ең   бірінші   адамгершілік   ...  ...  ...  ол  ...  да  ...  ...  ... орындауға байланысты.Баланың ойы мен еркін тәрбиелей отырып, мұғалім өзінің  адамгершіліктінәтижеге жетуін үнемі қадағалап  отыруы  ...  ...  пен  ...   отырып,   адамгершілік   қағидаларын,   рухани    мұқтаждығынтолықтырып, оқытушы сонымен бірге барлық  ...  да  ...  әсер  ... ... ... ... жүзеге асыру мақсаттарына жетеді.Адамгершілікті даму деңгейі  балалардың  оқу  іс-әрекетінде  де  жақсыәсерін тигізеді.  Сондықтан  ...  ...  бір  ...  ... ... болады, оларды мектептегі оқуға  адамгершілік  дайындық  жасауқажет  етеді.  Оқу  ...  өзі,  ...  ...  ...   ...  ...  мен  ...  бастауыш   оқушылардың   адамершіліктіқалыптасуының көзі мен ... ...  ...  ...  жеңу  тек  ... болмысты қажет  етпейді,  адамгершілікті  күш  –жігерді  де   ... ... ... алу ... ... қабылдауы,  ықыласы,  қиялы,ойлауы, еске сақтау қабілеті дамиды. Бұл балалардың қоғамдағы  ...  ... ... ...  ...  ...  мүмкіндік  береді.(Тәрбие үдерісінде бастауыш оқушыларының адамгершілігінің дамуы 189/8-14).Педагогикалық  ...  ...  ...  алға  қойылатын  талап-тәуелсіз еліміздің  ...  ...  ...  оқу  орны  ... ... ...  ұлттық  мәдениетке,  өнерге  деген  сүйіспеншіліккөзқарасын қалыптастыру болып отырғандығын ылғи  да  ...  ...  ... ...  да  ...  ...  ...  етіп,  адамзат  қоғамын  алғабастыратын күш тек білім  мен өнерге ғана тән ... де ...   ...   ...   алғаннан    кейін    мерзімдібасылымдарда «адамгершілік»,  «ұрпақ  тәрбиесі»  ...  жиі  ... ... ... мен философ, психологтардың пікіріне сүйенсек, жасұрпақтың рухани-адамгершілігін дамыту - уақыт пен ... ... оның ... ... тәлім-тәрбие құралына айналуы ұстаздардыңқолында.Осы бағытта жоғарғы оқу орындарында педагогикалық пәндерді оқыту үдерісіндерухани-адамгершілік мақсаттарды басшылыққа  алу  өз  ...  ... ... ... бай тарихы әдебиеті  мен  мәдениеті,  салт-санасы,дәстүрлерінің асылдарын өзіне ... әрі  оны  ...  ...  ... ... болып табылады. Сол мол мұраны  педагоги-калық  пәндердіоқытуда ... ...  ...  ...  ...  ... ... керек.Педагогикалық үдерістегі рухани-адамгершілік мәселелерді  озық  ғылымизерттеулер мен тәжірибелерге, педагогика-психология саласындағы  еңбектергеталдау жасауға жетелейді. ... ...  ...  ...  ...  ...  Ұлы  шығыс  ойшылы,  ...  ... ең ... ... ... ... ...  емес, рухани тәрбие берілуікерек, тәрбиесіз берілген білім - адамзаттың қас жауы,  ол  ...  ... ... апат әкеледі»,- деген екен.Бүгінде жастарды биік рухани-адамгершілікке, әдептілік пен имандылыққаерте бастан ... ... ... ... ету ... да  кеңейіп,әлеуметтік сипатқа ие бола бастауда.Педагогикалық  пәндерді  оқыту  үдерісінде  адамгершілік  мәселелеріненегіз ету ... ... ... жеке ... ... ...  жүзегеасырып,  олардың  дүниетанымын,  саналы  көзқарасын  қарастыруға  ...  ...  ...  меңгеру  арқылы   халықтың   ... ... оны  ...  заманғы  құндылықтармен  байланыстыруғаболады.Халқымыздың  рухани-адамгершілік  ...  ...  мен   ... ... ...  ...  үдерісінде  пайдалану  жастардыңадамгершілік танымдарын оңтайлы жолмен жүзеге асыруға ықпал ... ... ... бар  ...  ...  оқу  ...  лайықтыпайдалану жалпы адамдық құндылықтарды терең түсінуге де ықпал ... ...  ...  ...  рухани-адамгершілікке  тәрбиелеубасты мақсат болса, жеке  ...  ...  ...  ...  ... бағытын құрайды.Педагогикалық үдерістегі  тәрбие  мәселелерінің  мазмұны  бола  отырыппедагогикалық пәндерді оқыту үдерісіндегі рухани адамгершілік мәселелерініңмазмұны мен ... ...  ...  ...  мен  ...  ... назар аударуды  қажет  етеді.  Ғалымдардың  пікірінше  педагогикалықүдерістегі рухани-адамгершілік тәрбие мазмұны үш кезеңмен ... ... ... ... ... ... мен  мүддесіне  сайкелуі қажет;*  рухани-адамгершілік  даму  барысындағы  жеке  тұлғаның  ...   ...  ...  ...  оқу  ...   ...   ... деңгейде меңгерілді.Педагогикалық  пәндерді  оқыту  үдерісінде   жеке   тұлғаның   ... ... ... ... тұрғыда негізделген жүйелі  әдістемесіжоқ, дегенмен рухани-адамгершілік нысанда оқытуды жеке  ...  ішкі  ...  ...  ...  ...  ...  ғылыми  зерттеулергеарқау болып келеді.Ғалымдар   С.Р.Елемесов,   ...   ...   және    ... жеке ...  ...  ...  қалыптасу  бағыттары  жан-жақтықарастырылып келеді. Осы ғылыми зерттеулерде оқыту ...  жас  ...   ...   ...   қалыптастыру   мәселелері    ...  ...  ...  тұрғыда  мән   берместенбұрын,  алдымен  «руханилық»  ...  ...   ...   ...   ...  бұл  жеке  ...  ...  туындайтын   шынайы   сезімдеріменастасатын жүрек жылуы мен жан  нұры,  ...  ...  ...  болмысы  депбағалауымызға болады. Жеке тұлға руханишылығынан ажыраса, рухани  жұтаң,  ... тар, ... ... төмен деңгейде көрініс береді.  Зерттеушіғалымдар руханишылық ұғымына әр бағытта анықтамалар береді.Педагогикалық   ...   ...   ...   ...   рухани-адамгершіліктұрғысындағы ғылыми білімнің студентердің ой-өрісі мен санасына  ықпал  етеотырып, кісілік ...  ...  ...  ...   мен   ...   ...   оқыту   үдерістері   біртіндепстуденттердің үздік ... және ...  ...  ...  алуға  талпынуүдерістерімен  ұштасу  қажет.  Өзін-өзі  ...  жеке  ...  ... қалыптасуына ықпал ете алады. Ал өз сезімін еркін  ... ... ... ... ... білетін, көптің игілігі  үшін  әрекетете ... ... ... де ең ... ... болса керек. Міне,  осыларғаерекше  мән  беріліп  отырса,  жеке  тұлғаның  бойында  ... де саны арта ... ... ...  ...  туралы  айтпастан  бұрын,  еңалдымен оқыту үдерісінің ерекшелігіне тоқталған жөн. Жалпы, ... ...  ... ... ... ... де тез өтетін үдеріс, ал тәрбиелік  мәнітереңірек  қарастырылса  тиімділігі  артары   ...   Ал   ...   ... тәрбиесін тез  іске  асырып,  нәтижесін  анықтау  мүмкін  емес.Сондықтан педагогикалық  ...  ...  ...  рухани  адамгершіліктәрбиесінің ықпалын анықтап, бағалау жүйелі түрде зерттеуді қажет етеді.Соңғы  ...  ...  ...   ...   ...   беру   ... білім беру мазмұнының  мәнін  айқындау  мәселелері,  осы  ... ... ... да ... Бұл ... И.Я.Лернер,М.Н.Скаткин,  А.В.Петровский,  т.б.  еңбектерінде  баяндалған.  Жалпы  жекетұлғанын,  қалыптасуы  оның  ...  ...   ... Жеке  тұлғаның  тұлғалық  қасиеттері  ең  алдымен  оның  жеке  басмәдениетінің өлшемі ретіндегі  ...  ...  ...  ... ...  үдерісте  рухани-адамгершілік  тәрбиеге  мән  беруоқытудың  жеке тұлғаның адамгершілік  қасиеттеріне  бағытталуын  ...  жас  ...  ...  ...  ...   қалаушы   тұлға.   Сондықтанпедагогикалық  үдерісте  рухани-адамгершілік  ...  ...   ... ... отырып, студенттерді рухани-мәдениет бағытында  тәрбиелеукерек. Ал педагогикалық үдерістегі ықпал ету  ...  ең  ...  ... ... әдістемелерді оқыту. Осы құралдарды кешенді түрде қолдану,барлық студенттерді ... ... ... ... қол жеткізерідаусыз.Педагогикалық   пәндерді   оқыту   үдерісіндегі    рухани-адамгершілікмәселелері туралы айтқанда осы педагогикалық  ...  ...  ... ... ... ... үдерісте тәлімгердің өз  басы  үлгіліболуы шарт және ол ... ... ... ... ... көп ... ... анық. Рухани-адамгершілік тәрбие бағыттарын қарастыру оныңтәрбиелік құндылығын  үнемі  ...  ...  ...  маңызы  зор.  Руханимәдениеттің негіздері болып табылатын ғылым  мен  ...  өнер  мен  ...  ...  білу  ...  Жас  ...  ...  ...   біліктердімеңгерумен ғана шектеліп қоймай, рухани құндылықтарды да бойына  сіңірулеріқажет.Жеке тұлғаның қоғамда әлеументенуі және осы  ...  оқу  ...  ...  ...  тығыз  байланысты.  Бұл,  әсіресе,  ...  ...  ...  ...  мәселелері  өткір  қойылып   отырған   тұстаескерілуі  тиіс,  яғни  педагогикалық  ...  ...  ... ... ... ... негізгі заңдылықтардың мазмұныбола алады. Педагогикалык, пәндерді оқыту  үдерісінде  тиімді  оқыту  әдіс-тәсілдерін қолдана  ...  жас  ...  ...  ...  құндылықтардықалыптастырып, рухани-адамгершілік қасиеттерін қалыптастырудың маңызы зор.Ауыл  оқушыларының  рухани-  ...  ...  ... ... оның ... педагогикалық шарттары  болу  қажеттілігі  туындайды.Жалпы  шарттарға  әлеуметтік,  экономикалық,  мәдени,  ...  ... ... ... ... шарттар ретінде белгілі бір  мектептіңерекшеліктері,  әлеуметтік  құрамы,  орны,  материалдық  жағдайы,   ... ... ...  ...  ...  ...  құрылымымен бөліктерін айқындауға нақты  шарттардың  орындалуы  әсер  етеді.  Тәрбиеүдерісінде  ...  ...   ...   ... ... ... ... шарттар ұғымының  мәнін  ашуды  жөндеп санадық.Қазақ тілінің ... ... ... - ...  ...  алу  ...  міндет,  борыш,  керектілік,  қажеттілік»   –   деп   ... ... ...  ...  ...  ... ... әдіс-тәсіл, амал-құралдар және нәтиже жатады. Сонымен  қатартәрбиеге ықпал  ...  ...  да  ...  ...  ...  ...  ...  ұйымдастырушылық,  нормативтік,құқықтық және ақпараттық)  қалыс  қалдырмаған.  Ал,  зерттеуші  Ә.Садуақасовшарттарды белгілі ...  ...  ...  ...  ...  ... мектепке дейінгі, мектептен  тыс  тәрбие,  ...  ...  ...  ...  тән   шарттарын   белгілеп,   ...  ...  ...  Шарттар  -   белгілі   бір   объектініңтуындауы, өмір  сүруі  немесе  ...  үшін  ...  ...  ... экономикалық,  әлеуметтік-саяси,  рухани  жағдайлар  оқушы  ... ...  ...  ...  ...  ... ... эстетикалық, мектеп  гигиенасына  жәнеқоршаған ортаға сай туындайтын шарттарын негіздейді. Объектілердің  арасындатура және жанама байланыс бар, қажетті ... ... ...  аз  ... ... айқындалады да, педагогикалық шарттар деп аталады.Ауыл мектеп  ...  ...  ...  үшін  ... бір  ...  ...  қажет.  Айталық,  әлеуметтік,  экономикалықшарттар.  Мұнда,  әлеуметтік  ...  рөлі  ...  Ауыл   ...   болсақ,   мектептердің    жағдайы    ...    ...    ...   ...   болсақ,   сөзбен   айтып   қою    ... ... ... көз жеткізгендері нәтижелі болмақ.  Айтайын  депотырғанымыз руханилықты жазба  ...  ...  ...  т,б.  ... ... ... ... мұндай  жағдайлар  жоқ,  сондықтан  баланемен ... ... ... дами ... осы ... ...  ауылда  кітапханалардың,  мұражайлардың,мәдениет орындарының орын алуының қажеттігін атап  ...  ...  ... ...  ...  ...  өздері  де  білімдендірілуі  тиісдеген ой туындайды. Яғни, рухани ... ... ... байлық  екеніне  көзжеткізуіміз  тиіс.  Ал,  экономикалық  ...  ...  ...  ... ... үшін ... ... бәрімізге мәлім. Мектеп  мұғалімдеріғылыми жобаларға ұсынуға тиіс.Біріншіден,  мұғалім   рухани-адамгершілік   ...   ...   ... ... алғаны жөн. Педагогика ғылымының жүздеген  жылдардан  бергітәжірибесіне сүйенетін ...  ол  ...  ...  ...  тән  -  ...  адамгершілікті  болуға  тәрбиелеу,  әрине,  бұл  өте  ...  ...  ...  ...   ...   қасиеттердің   құндылығы   төмендеп,озбырлық, арсыздық, ұятсыздық, көргенсіздік, мейірімсіздік, қатыгездік  ... ... ... ... бар адамдардың жағдайы керісінше  ұяты,  ары  барадамдарға қарағанда тәуір секілді болып көрінеді. ...  ...  ... ... ... ... әлемді  ұстап  тұрған  жақсылық  пен  жақсыадамдар. Тіпті сол  үстемдік  көрсетіп  ...  ...  осы  ... арқасында өсіп-өніп отырғанын ескеру керек. Адамның  адамгершіліктүйсігі оның  эмоциялық  ...  мен  ...  ...  ...  ...  болады.  Ол  әсіресе  құқықпен  тығыз  байланысты.  Адамгершіліктәрбиесін қалыптастыру ... ... ... теориялар мен  шарттарқалыптасты.Рухани адамгершілік тәрбиесі  біртұтас  ...  ...  ...  бар  ...  ...   жастық   қарым-қатынасқа   ...  сай  ...  ...  ...   ...   ...   ... оның ар-ожданы, сезімі, жігері, дағдысы,  әдеті,  қоғамдық  бағалымінезінің қалыптасуы - ... ... ... ... ...  нормалары  баланың  сезімдік  қабылдауының   субъектілікынтасына байланысты қалыптасады. Адамгершілік оған ең  ...  тірі  ...  ...  ...  ...  ...  керісінше  болуы  мүмкін.Адамдық сезім  адамдық  ...  ...  әсер  ...  ...  болып  табылады.   Осыған   орай   ...   ...   ... ... ... ие болады. Адамгершілікті түсінік  адамгершілікшарттарына   ...   ...   және   де    ...    өз    ... ... ...  ...  субъективті  адамгершілік   климатын   көрсететінадамдық әлемін ... ...  ...  ...  адамгершілік  тәрбиені  тереңтүсінуге көмектеседі. Сыртқы  және  ішкі  ...  ...  ... ... ... әсер етеді. Педагогикалық үдерістегі  руханиадамгершілік тәрбиенің бала  ...  ...  ... ... ... ... ... нәтижесі  адамдық  тәрбие  болып  табылады.  Олтұлғаның ...  ...  ...  мен  ...  ... ... ... тәрбие -бұл дұрыс  дағдылар  мен  өзін-өзіұстаудың  дағдыларының  ...  ...   ...   ... ... ... жөнінде  сөз  қылғанда  баланың  ерік-жігері,  өзін-өзібақылаушы жүйенің болуына да мән ... Ол оның ...  ...  ... іс ... ... қиын ... өз тұжырымында адал қалуына әсеретеді.Мектептегі, ұжымдағы, отбасындағы рухани адамгершілік  тәрбие  баланыңОтанға  деген  махаббатын,  еңбекке  тағы  да  ...  ...  ... Оның ... ... жеке ...  адамға  деген  көңілбөлушілік, өзіне деген талаптылықтан көрінеді.Рухани  -адамгершілік  тәрбиедегі  ...  ...  бірі   ... ... педагогикалық үдерісте  оқушының  дүниетанымымен,  мінез-құлқының бағалы негіздерімен, оқуға, еңбекке,  ...  ...  ... ... ... ... ... тәрбиелік шарт.Рухани-адамгершілік тәрбиенің тағы бір шарты, оқу-тәрбие  ... ... ... ... ... ... тек  ...  ғанадайындамайды, сонымен  қатар,  жаңа  нәрселерді  дұрыс  қабылдап,  ескіргеннәрселермен күресуге де дайындауы керек.Біртұтастық және ... ...  ...  ...  ... ... ... мақсатында жүзеге асырылады.Балалардың ұжымдық  ортада  өзін-өзі  ұстауына  қатысты  педагогикалықүдерістегі адамгершілік тәрбиесінің орны ... Бұл ... ... ...  қалай   ұстау   керектігіне   ...   ...   ... ... ... ... тағы сол сияқтылар осы  шарттыңішінде қарастырылады.Рухани-адамгершілік тәрбиенің тағы бір шарты  ...  ... ... ... табылады.Баланың  еңбекке,  тағы  басқа   қызметтерге   қызығушылығын   арттырумақсатында, рухани-адамгершілік тәрбиедегі маңызды педагогикалық  ... ... ... ... ...  ... бір шарт баланың  қабылдауына  мән  беру  болып  ...  ...  ... жас ... ...  байланысты  болмақ:  оның  білім  деңгейі,тәрбие дәрежесін, өмірлік  ...  мен  ...  оның  ... көңіл аударылуы керек.Рухани-адамгершілік  тәрбиесінде  алдымен  баланы  тек  жақсылыққа   -қайырымдылық,  ...  ...  ...  соны   ...   ... ата-ананың да болашағы зор болмақ.Мұғалім мен ата-ананың беделін  орынды  пайдалануды  да  шарт  ретіндеқарастырамыз.Тағы  бір  шарт  ...  ...  және  ...  шарттар  оқушының  рухани,  физикалық  мүмкіндіктерін  дамытумақсатында жүзеге ... ... ... ...  ...  ... педагогикалық үдерістегі рухани адамгершілік тәрбиенің орны  ерекше.Бұл баланы  қоғамдық  ортада  өзін-өзі  қалай  ұстау  ...  ...  ...   ...   ...   бақылау,   талаптылық,дамушылық осы шарттардың ішінде  қарастырамыз.  ...  ...  ... ... ... да ... Сол арқылы оқушы өзін-өзі  еңбеккеқызықтырып, ішкі жан-дүниесінің ...  ...  яғни  ... ... ... аударылуы керек.Ауыл  мектебі  оқушыларын  рухани  адамгершілікке  тәрбиелеуге   негізболатын ... ... ... ...  ...  ...  ...  заңдылықтары  мен  ұстанымдары  оларды  ...  іске  ... ... шарттардың орындалуынсыз теориялық ұсыныс ретінде  қалып,практикалық қолданбалы міндеттерді атқара  алмайды.  Жасөспірімдерді  ... ... ... ... достық, мейірімділік,  басқанытүсіну, біреулердің қайғысы мен қуанышына ортақтасу, өзгелердің  мінез-құлқымен пікіріне ... ... ... ... ...  Оқу  барысындағы  рухани-адамгершілік  және    эстетикалық   тәрбиеніңмүмкіншіліктері.  Бейнелеу   ...   асыл   ...   ...   ... ...  ...  жылдары  оқушыларды  рухани-  эстетикалыққасиеттерге тәрбиелеу мәселесі кеңінен көтерілуде. Бұл мәселе қазіргі  ... ... ... ... мектептердегі міндеттердің  бірі  -  ... ... ...  ...  ғана  ...  оның  ... ... ішкі жан-дүниесіне әсер ету  арқылы  жас  ұрпақтың  өзін-өзідамытуына жол ...  ...  ...  имандылық,   әдептілік   сияқтықасиеттер арқылы жас кезінен сан ғасырлар бойы  ...  ...  ... ... ...  тәрбиелеудің  сапасы  мол,  мазмұны  бай,  атаданбалаға  ...  ...  ...  ...  ізгі  қасиеттерден  жалғасыпотырғанына көзіміз жетті. ... ...  ...  ...  беру  -  ... шығудың ең басты жолы.  Сондықтан  бүгінгі  таңдағы  мектептердежүргізілетін тәрбиенің өзіндік басты мақсаты да  осында  ...  ... ... ... ... оқу ... ...  рөл  атқарады.  Өйткенідәл осы уақытта ...  ...  ...  ...  ...  өмірді  білуғылыми зерттеуге бастайды. Білім  алу  кеңейтіліп  қана  қоймай,  жүйеленедіжәне тереңдетіледі. Оқу іс-әрекеті ғана осы ... ... әр  ...  ақыл– ой адамгершілік мақсаттарға жету жолдарын  меңгеруге  мүмкіншілік  ... ... ... ... ... ара ...  қалыптастыру   жүйесіорнығады.Оқу  үдерісінде  мектептегі   бастауыш   сынып   ...   ... әсер  ету  ...  ...  ...  бірден  және  барлықжағдайларда нәтижеге жете бермейді.Педагогикалық әсер ету нысанасы баланың тәртібінде  ...  ...   ғана   ...   Бұл   ...   ...   ...   ... ұштап, дағдысын,  іс-әрекеттің  тәсіл,  жолдарын  меңгеру  жәнеоқушылардың арақатынасының өзгеруі болып табылады.Бастауыш оқушыларының даму үдерісінде бұл ...  ...  ...  ... ... көп ... болмайды.Тұлғаны қалыптастыру мәселесіне  философтар,  психологтар,  педагогтаркөптеген зерттеулер арнаған. Осы  ойды  тарқатып,  ...  ...  ... ...   ...  қоршаған  ортасына  сай  өз  ...  ... алса   ... ... деп ... ...  ...  жұмыстың  нәтижесінде  тұлға  іс-әрекетініңсапасын,  оның  белсенділігін,  мақсатқа  жетуге  деген  ...  ...  ... ... өмір талабына сәйкес келуін бағдарлай  алуғаболады. Бұл талаптар өмірден туындайды және  өмірде  ...  ...  ...  ...  ...  оқу  ...  ...   өзтәртібін  қадағалауда  бағытталған  әрекет  жасауды  үйренеді.  ...  ... ... түрде  болады.  Әр-түрлі  ақыл-ой,  адамгершілік  мәселелеріншешуде оқушылар жинаған ... ... ... өз ... ... ...  өмір  талабына  сайпайдалануы керек.Бұл ерекшеліктерінің дамуына  оқу  іс-әрекетінің  компоненттері  ... Сол ... адам ...  қажет, егер өмір  талабы  соны   керексе.Себеп іс-әрекеттің мүмкіншілігі мен қажеттілігін ... ... біз оқу ... ... ... жағына  келеміз  –  оқубарысының үш компонентінің ...  ...  ...  ... және осы бірегейліктің керектігін екі аспектіде қарауға болады.Біріншісі  -  әр  ...  өз  ...  ...  Сондықтан,  оқушытәртібінің  мазмұны, операция жағынан дамуынсыз дұрыс болмайды,  ...  ... ... ... жасауға  сәйкес  «белгі»  болуы  ... бала ... ... ...  соның  негізінде  қажеттілік  туындайды,тәсіл жинақталады, қажеттілікті өтеуге жол ашылады.Осы жағдайда, оқушы оқу үдерісінің белсенді қатысушысы ... яғни ... ... не үшін ...  ...  ...  ...  істеуді  таңдау,  оныңбілімімен, оның операциялық ... ... және осы ...  себебінбілу деңгейіне қарай анықталады.Екінші-аспект, осы компоненттердің бірегейлігінің  мәнін  ...  ... ... оқу үдерісі  көбінесе  білім  алуға,  оқу  жұмысының  тәсіл,жолдарын меңгеруге бағытталған, яғни тірек мағыналы және  ...  ... ... ... осы ... ... ...  адамгершілік  дамуы  жүріпжатады  дейді.  Бір  жағынан  бұл  дұрыс  та,  ...  ...   ...  ...  кей  ...  «төтеден»  дамыған  операциялық,себептік үдерісіне  кедергі  болады,  ол  ...  өз  ...  ... ... және ... дамуына мүмкіншілік бермейді.Бастауыш оқушыларының адамгершілікті даму мәселесі оқу барысында  тағыүш фактормен байланысты.Біріншіден,  ...  ...  келе  ...  «үй  ...   басқақоршаған ортаға ауысады, адамгершілік өлшемдері де  ауысады,  оларды  ғылымитүрде, мақсатты бағдар ретінде көреді. Бұл  ...  ...  ...  ... ...  іске  ...  ...  бағдарлы  оқытуда  мұғалімніңбағалауы, сабақтағы әңгімелері,  сыныптан  тыс  жұмыстары,  бәрі-бәрі   ... оқу ... ... ... ... ... Онда  оларадами өлшемдерді меңгереді, оқушылардың бір-бірімен,  ...  мен  ... ... ... ... қазіргі  мектептің  жағдайын  талдағанда,  оқубағдарламасын  қалыптастыру  мәселесі,  пәндердің  көлемі  туралы   ... ең ... ...  ...  –  ол  рухани  ішкі  дүниесі  ...   мол  ... ... ... ... гуманитарлық ғылымдардың  дәрежесін  көтеру  алдыңғыжоспарда  тұр   ...   ...   ...   ...   сол   ... ... оқу іс-әрекеті дұрыс ұйымдастырылуында.Осы  іс-әрекет  адамгершілік  қасиеттерді  дамытудың  қай  пәндеболмасын мүмкіншілігінің мол екендігін ... ... ... ... оқу ... оқушылардың ақыл-ой,адамгершілік дамуының мәселесін тығыз  байланыстыра  отырып  шешуге  болады.Оқу ... ... жеке  ...  ...  ...  ...  есептеледі.  Бұлүдерісте білім алуға, баланың мінез-құлқына әсер ... ... ... оқытуды бастау – баланың тәрбиесі мен  дамуындағы  жаңа  жәнемаңызды саты. ... ... соң, ол ... рет ...  ...... араласады.Маңызды  рухани  байлықтарды  бала,  бастауыш  сыныпта   ... Дәл  осы  ...  ...  ...  ...  ...  адамгершіліккелбеті бекіп, мінезі дамиды,  еркі  қалыптасады.  Баланың  оқудағы  ...  ...  мәні  ...  ...  оған  тек  қана  ...  ... оның қиыншылығы мол, бірақ қызықты еңбекке баулиды.Қазіргі уақытта бастауыштағы білім, оқушыны танымдық жағынан  дамытып,білім алуда белсенділік  ...  ...  ...  ...  ...  ...   ол   өмірде   қажет.   Ой-өрісінің   дамуы,   ...   ...   ...   ...   ...   жасау   балалардыңадамгершілік білім алуына тікелей  әсер  етеді,  оқу  үдерісін  ... ... ... ... ... ... талғам қалыптастыруды мектептегі  барлық  сабақтарда  іскеасыруға болады. Бұл ...  ...  ...   орынға  бейнелеу  өнері,  музыкашыққанмен, қосалқы  пән деген де болмайды. Тек қана ...  ...  ...  мұғалімі,  оның  жеке  тұлғасы,  білімі,  сенімі  мен  қатар,сабақтағы  ...  ...  мен  ...  ...  да  ...  ... өнерінің асыл мұраларын  кейінгі  ұрпаққа  насихаттау,  жалпыхабардар ету  жөнінен ой қозғалатын болса,  әңгімені  оның  ...  ... ... ...   ...   ...   ...   кәсіптік   деңгейдеқалыптасуы орыс реалистік өнеріне және социалистік реализм  әдісі  дәстүрінетікелей байланысты.Мәскеу, Ленинград ... ... ...  ...  ... ... қалыптастырған суретшілер қазақ  тұрмыс-тіршілігі  ментарихына   арналған   тақырыптағы   ...   19   ...    ... орыс ... ... ...  ...  ұмтылды.  Н.Хлудов,Ф.Балкоев, А.Бортников,  Н.Крутильников  секілді  кеңес  үкіметі  орнағаннанкейінгі алғашқы жылдардағы осы ... ...  ...  жанрлысипат сақталып қалды. Ұлттық мектептің өзіндік келбетін анықтайтын  халықтықөнерде қалыптасқан өміршең дәстүрлер меңгерілмегендіктен,  әрі  19  ... ... ... ...  ...  жергілікті  халықтың  тұрмыстық,этикалық және тарихи  келбетін  бұл  ...  ...  ...  етіп  ... болмады. Композиция сыртқы сипатпен шектелді.  Зерттеушілер,  көбіне,Н.Хлудовтың  көркем  мұрасын  емес,  деректі  ...  ...   ...  тұрмысына  арналған  шығармаларына  көбірек  ...   ...  ...  ...  ...   ...   тұрмыс-тіршілігін,   оныңпсихологиясын, мінез  құлқын  жете  білмейтінін  айтып,  оның  шығармаларынаүлкен ... ... ...  ...  Байтұрсыновтан  кейін  көптеген  өнер  зерттеушілеріН.Г.Хлудов не ...  ...  ...  ...  бейнеледі"  депжазады.  А.Байтұрсынов  пікіріне  қарағанда   Н.Хлудов   ...   ... бас ... ... да, ... де ... ...  бейнесімен  қазаққа  жат  ...  ...  ...  ...  етеді.  19  ғасырказақтарының  өмір  салтын  бейнелеген  В.Верещагин,  Т.Аткинсон,  И.Клапротсекілді  ...  да  ...  ...  ...   ... таба ... ... міндеті көркем образ жасау ғана болса,  солүшін шындықтан ауытқыса, онда мұндай ... ...  ...  халықты  жартылайтағы-етіп көрсету, шығарманың басты мақсаты деп ...  ...  ...  ...  ...  ...  социалистік"   дегентұжырымдық түсінік болғандығын білеміз. Түр, яғни ... ...  әдіс  ... ... ол ... ...  ...  өлшенетін  болғандықтансуретшілер ұлттық қолтаңбаны  ұлттық тақырыптан іздеді.Оған  мысал,  М.Лизогубтың  ...  ...  қыз"  (1940),  ... ... ... (1961), ...  ...  (1959),  "Батырана" (1960), "Ежелгі қазақ  керамикасы"  (1966),  ...  ...  ...  (1946),  ...   ...   рет"   (1955)   ... туындыларды зер сала қарастыратын болсақ, бұлардын,  бәрі  ... ... ... ... және  ...  ...  композицияларбар. Мысалы, М.Лизогубтың "Ертегі" және  "Халық  ...  ...  ... ... Екі ... да өте ...  ...  композиция  мен  орындалушеберлігінің жоғарылығына қарамастан, суретші әдейі  отырғызылған  нысанныңпластикалық шешімі мен әдемі  ...  ...  ...  ... әрі аса ... ... қарт әже мен халық  шебері  ЛәтипаҚожықова  бейнелері  сыртқы  ұқсастықпен  ғана   ...   және   ... өмір ... мен ішкі ... ... ... егер ... ұқсас  композицияда  шешілген  А.Ғалымбаеваның  "Батырана" атты жұмысын алып қарасақ, мұнда ана бейнесі өте  монументті  ...  ...  ...  ...  ...  пирамидалы   шешімі,тұлғаны орнықты етіп көрсетумен бірге образдың монументті  сипатын  арттыратүседі. Суретші ... жеке  ...  ...  мен  ұсақ  ... бөлмей-ақ бояу түстерінің үндестігі мен образ мәнділігіне жетіп отыр.Ұлттық   натюрморт,   тұрмыс-салт   жанрында   ...   ...  ...  алып  ...  ...  ...  бәрі  ...  әдісте  жазылғандығы.  Ұлттық  қолтаңба  жөнінде   сөз   ... ... ...  бейнелеу  өнерін  өз  шығармашылығында  ешқандайжасандылықсыз ұштастыра білген суретшіқазақтың кәсіби бейнелеу өнерін қалыптастырушылардың ...   ... ...  ...  ...  ұқыптылығымен,  қарапайымдығыменжәне түсініктілігімен әруақыт көрермендер  назарын  өзіне  ...  ... ... 1930  ...  ...  ...   дәстүрлі  өнерінежақын  әуен  ...  ...  ...  ...   ...   ...  жоқ.  Оның  шығармаларындағы   дәстүрлі   ой-сана   ...  ...  мен  еш  ...  назардан  тыс  қалдырмай   бейнелеутәсілінен көрінеді деп айтуымызға болады.Мысалы,  Ә.Қастеевтің  "Киіз  ...   ішкі   ...   (1934)   ... суретші сырттай  бақылаушы  ретінде  қалмайды.  Керісінше,  киізүйдің ішіндегі суретші  назарына  іліккен  әрбір  ...  ...  ...  шеберлікпен,  зергерлік,   ісмерлікпен,   ...   айту   ... Бояу түсі мен ... шешім анық, олар  бір-бірін  қуалай  өрнекжасай жалғасады, әуенді ырғақ  құрайды.  үлкен  ...  ... ... ... ... ... кереге, уық ағаштарымен, үй  ішіндегібасқа да бұйымдармен және адам тұлғаларымен үлкен үйлесімділікте ... ...  ...  осы  1930  ...  ...  ...  өнер  ...  нәр  алған.  Оның  "Тігін  үстінде"   ...   (1930),   ...   ...   (1930),    ...   (1930),   ...   (1931),    "Түрксіб"    ... ... (1932) ... дәстүр  мен  нәрселерді  нақыштайбейнелеу   ұштасқан.   ...   ...    ...    ...  ...  жүйе  ...   түскенмен   пландарды   ... ... ... силуэтті нақыштылық сақталып қалады.Ә.Қастеев өнерінің халықтық негізі оның өзінің  ... ...  ... ұлттық  қолтаңба  ізденістері  Қазақстан  суретшілерініңшығармаларында 1960  ...  ...  ...  ...  ...  ...  ...  тән   потенциалды   көркем   динамикалы   ...  ...  ішкі  ...  ...   ... өрт" (1962), ... ... отряды" (1969) атты  шығармалары  жанрлыкездейсоқтықтан   ада,   архитектоникалы   құрылымға    бағынған,    ...  ...  ...  ...  ...   ...   шығармалардыхалықтық шығармашылықпен формальді  мүмкіндіктерін  мынадай  категориялардыңмазмұндық-мәні  жақындатады:  ...   пен   ...   ...   ... ... пен орнықтылық қатынасы, осыған орай қарапайым  жәнекүрделі   көріністердегі   ырғақ,   ...   бояу   түсі   мен   ... ... ... ... ...  пластикалық  шешімі  -бейнелеу өнері мен халықтық дәстүрлі өнер арасындағы дәнекер.Қ.Телжановтың  "Атамекен"  (1958)  атты  ...  ішкі  ... ...  нәр  алғандығын   байқатады.  Мұнда  да  үлкен  пішіндіформалар монументті ...  ...  ...  ...  Сол  ...  ... толы М.Кенбаевтың "Асауға құрық салу"  (1957),  ...  әні"  ...  ...   ...   бастаулардың   ішкі   толқыныстарына,   сезімтербелісіне ұласады.Ал, С.Мәмбеевтің  "Киіз  үй  ...  (1958),  ...  (1964)  ... ... бояу  ...  ырғақты  әуені  мен  колориттікжүйесіндегі пластикалық шешімінен, тік жағылған  ...  ...  ...  ...  ...  мен  бояу  ...  ...   үндестігібайқалады.Жалпы декоративті жазық бетінде форма кескінін айқындап, нақыштай түсуарқылы  ою-өрнектегі  ...  ...  ...  ...  сол  арқылыкүрделі әрі терең мазмұндық ... жету осы ... ,  ...  Ү.Әжиев,М.Кенбаев, А.Ғалымбаева шығармаларына тән ерекшелік.Одан кейінгі кезең - 1960 жылдардың ортасы 1970 жылдардың  ...  ...  ...  ...  ...  категорияларының  тиімділігін  көрсететінсезімге толы бояу  түсі пластикасы ... ... ...  өзіне  ғана  тәнтабиғи көрінісін бейнелеген Ш.Сариев, Т.Тоғысбаев, ...  ... ... секілді суретшілер ресми сын тарапынан  байқалғансыртқы қысымға қарамастан замана талабын ... ... ... ... келбетін сақтап қалды.Суретшілер бір жағынан  1960  ...  ...  ...  П.Никонов,Т.Салахов,  ағайынды  Смолиндер   ...   сол   ...   жас   ... ... ... ... ... А.Каменский  анықтамасы)әдісіндегі  монументті  образ  бен  1960   ...   ...   ...   әрреспубликаларда  байқалған  дәстүрлі  ұлттық  өнердің   өзіндік   өрнектеріншығармашылық ізденістерінде  ұштастыруға  ...  Бір  ...  ... өтпеген суретшілер өздеріне  ғана  тән  жеке  рухани  болмысынкөрсетуде еркін болғандығын ... ... Ван Гог,  Поль  ...  ... Франция өнерінің ғана емес, әлемдегі  бейнелеу  өнерінің  жаңа  сапағаенуіне  ...  ...  ...  ...  ...  ...  ...   ЛенинградтағыИ.Е.Репин атындағы институтта Жанатай Шарденов те оқуын  жалғастыра  алмады.Оның табиғатты  түйсінудегі  ешкімге  ...  көру  ...  ... ... ...  дағдыланбай  қойды.  Бірақ  1962  жылыАлматыға  келген  ...   ...   ...   Кент   ...   ... ... ... жұмысын таңдағанын қалай түсінеміз?  Сол  секілді1960 ... ...  1970  ...  ...  ...  жас  буын  да  Москва,Ленинград жоғары көркемсурет  оқу  орындарында  машықтылықтарын  жетілдірудіөздері  үшін  ...  ...  етіп  ...  ...  ...   ... О.Нұржұмаев, Т.Тоғысбаев және қазіргі таңда  соны  қолтаңбасымен,терең философиялы ойымен, қуатты живописімен бүкіл көрермен жұртшылықты  таңқалдырып отырған ... ...  ...  ...  ...  ... қана қоймай,  қазақ  живописінің  потенциалды  мүмкіндігін  паш  ... ... ... ... ... ... ... "Бақыт" (1966),   "Қонақ   келді"  (1969),О.Нуржұмаевтың, "Әке ескерткіші" (1968),  "Күй  ...  (1972),  ... (1967), ... ... (1969), ... (1971), Т.Тоғысбаевтың"Дала  балладасы"  (1971-1972),  "Қарбыз  бейнеленген  натюрморт"   (1974),Ә.Сыдыхановтың "Темекі жинау" (1973), "Ақ  ...  (1986),  ... (1978), ... әйелдер" (1986), Б.Тәбиевтің "Базар"  (1971),"Кездесу" (1987), А.Ақанаевтың "Алтыбақан"(1981),  "Киіз  үй"  (1992)  ...  ...  Бұл   ...   ...   ерекшелік   формамонументтілігі, бояу айшықтылығы, жазықтылық, ... ... мен  ... ... ... ... 1960  ...  ортасы  мен  1970жылдардың басындағы монументті  шығармаларды  халықтық  өнер  туындыларына,соның ішінде текеметтің ... ... ... ... атты  ...  ...  сыртқы  сызықтардыңәуенді  ырғақтарымен,  жергілікті  бояу   ...   ...   ... ...   мұнда   қарапайым   сюжет   ...   ... ... ... өн ... ... сары дала да, ... жайлау да, көк аспан  да  мәңгілік  ...  ...  ... образ кенептің монументтілігін күшейте  түседі.  Мұның  ... ... ... ... ... ... ... философиялы ой айтужатыр. Суретші халықтық өнердің тұрақты формуласын  жасауға  ұмтылу  ... ... ... ... ... ... ... тұтастығы мен бояулар  үйлесімі  О.Нұржұмаевтың«Күй сазы» деген  жұмысында  жалғасын  тапқан.  Шығарма  ...  ... ... ... ... ... ... композиция  оныңтепе-теңдігін анықтайды. Тұлғалардың статикалы орналасқандығына қарамастан,силуэттер ырғақтылығы мен формалар жалпылығы, бояу ... бай ... ... ... ... оған  ...  ...  әпереді.  Айта  кетукерек кенептегі ...  ...  ...  ...  ...  бір  ... ортақ форма  бар,  сол  формадан  көптеген  бояулар  реңін  табуғаболады.  ...  ...  ...  ...  ...  ...   ... отырып, кейінгі планға қарай жарықтандыра түседі. Бұл реңдікерекшеліктер композицияның кеңістігін анықтауға  ...  ... ... да ... ... әдіске бағынған.Т.  Тоғысбаевтың   образды  тілі   өте   ...  ...   ...  бояу  ...  ықшам  таңбалар  ырғағындағы  ішкі  үндестіксуретші туындыларын А.Матисс ... ... ұлы ... ... отырып, болмысы жағынан қазақ екендігін,  оның  шығыстық     ...      ...   ...   А.Нақысбеков,   Т.Ордабеков,Т.Асылбеков, Қ.Хайруллин  жұмыстарын  қарастырған  кезде  де  осындай  ...    пен    ...      ...     ...   жазықтылықпен силуэттілік, нұсқаның түс, түр және кеңістік  ...  ...  ...  ...  мәнге  көтеру,   декоративтілік,   ...   ...  ...  ...  пішінді  жазық  статикалы  силуэттің   ... ... ... ... "Бақыт",  О.Нұржұмаевтың  "Күй  сазы",Т.Тоғысбаевтың  "Дала  балладасына"  тән   болса,   ...   ...  ...  жеке  ...  ...  ...  ... бірлігі терең философиялы ойға жетелейді.Бейнелеу өнерінде көшпелі халықтың болмысын құрайтын  киіз,  ою-өрнек,киім мен ... ... ... ... ... ... танымы мен өмірін,ой-өрісін, сана-сезімін жеткізіп, бейнелеу метафорлығы мен ой  ықшамдылығынжасайды.  Ұлттық  элементтерден  ...  ...  ...   абстаркцияғаайналдырған Ә.Сыдыханов шығармалары осыны көрсетеді.1985 жылғы сәуірдің самалымен келген  қоғамдык.  өмірдегі  ...  ...  ...  ...  ...  ...  Шығармашылық   бостандықсуретшілердің бәрін қуанта қойған жоқ. Ол  ...  ...  ... емес ...  ...  өздерінің  пластикалық  ізденістерінде  арзанқолдытәсілмен сыртқы әдемілікке, жалған  шындыққа  ұмтылады.  Мұндай  суретшілерадамдардың ең ... жері - ... ... ... салып, дайындығы  төменкөрермендерді өзіне тартты.Дегенмен  дәстүрлі  дүниетанымды,   тарихты,   халықтық   философиялықтүсінікті терең ... ... ...  ...  ... ... дәстүрлі болмыспен ұласып тереңдей түсті. Оған  Қ.Кәметов,М.Әлин, Ғ.Маданов, ... ... ... ...  бола  ... Ә.Сыдыхановтың, А.Ақанаевтың кейінгі кездегі сапалы  ізденістеріндеолардың өмірден түйген мол  тәжірибелері  пайдаланылады.  Халықтың  кешегісімен  ...  ...  оның  ...  ...  ...  үңіле  отырып,  ішкіинтуициялық мәдени  тәжірибе  арқылы  күрделі  композициялар  құрастырылады.Көркемдік мүмкіндіктерін ... бояу түсі мен  ...  ...  ... белгілер мен этнографиялық материалдар жеке деталь  ретінде  енеді.Бұлардың бәрі мазмұн тереңдігін күшейте түседі.Бұл кезең суретшілерін ... ... ... философия, әдебиет,әлемдік мәдениет  жөніңдегі  жан-жақты  терең  білім,  санаткерлік,  қазіргіболып  жатқан  ...  ...   ...   ...   ... құрал-тәсілдері - бояу  түсі,  ырғақ,  бет-бедер,  архитектоника  -форма ... ...  осы  ...  ...  ...  мазмұнға  айналуы"оқиғаны емес; құбылысты, кездейсоқтықты  емес,  заңдылықты"  (Д.Сарабъянов)қамтуға көмектеседі.  Е.Төлепбаевтың ... ... ...  ...  ...  ...  әндері"  атты  шығармаларында  қарапайымболмыс ... ... ... ... мұраны меңгеру барысында оны  халықтыңбүгінгі болмысымен өлшеу бар.Өз халқының өнері мен әлемдік  мәдениет  арасыңдағы  үлкен  ...  ...  ...  ...  шығармашылық  дүниесін  жас   ...  ...  ...  ...   Д.Әлиев   эволюциялықізденістерін жалғастырушы Б.Бәпішов, А.  және  Қ.Хайруллиндер,  А.Есенбаев,Д.Төлеков, Ғ.Маданов, А.Есдәулетов, Т.Қожамқұлов және ... да ... ... ...  ...  рухын  оятуға,  образды  ... өзге ... ... таза ... ... отырып, оныөзінің көзқарасына бағындыра білген.Б. Бәпішов шығармашылығында діни-мифологиялық дүниетаным мен ... ...  ...  ...  ...  ...  ...  мазмұндықшығармаларда мағыналы шешімін тапқан.Пластикалық  пошымның  бедерлі   ...   ...   мен   ... ...  ...  ...  ...  оның  руханикүшке, сапалы санаға және терең сезімге  ұштасуы  қазіргі  ...  ... ... оның шығармашылық ой-өрісінің өзіне  ғана  тән  түп-тамырынтерең  ... ... ... ... өнерінің  тарихы  мен  теориясынанхабардар болған жас ұрпақ бойында оның  Еліне, Жеріне деген  ... ... ...  ... ... өнерінің асыл  мұра-жауһарларынкейінгі ұрпақ зердесіне  құю  біздің,  мұғалімдердің  ...  ...  ...   ...  ШЫҒАРМАШЫЛЫҚ  ҚАБІЛЕТТЕРІН   ДАМЫТУДЫҢ   ПЕДАГОГИКАЛЫҚШАРТТАРЫ МЕН ІС-ӘРЕКЕТ БАҒЫТТАРЫ2.1. Бейнелеу өнері арқылы оқушылардың көркемдік шығармашылығын ... ... ... ... ... ...  бетбұрыстарына  қарай  болашақ   ұрпақты   тәрбиелеуде   бастышығармашыл  тұлғаны  дайындау  ...   ...   ...   ... ... өнерінің орны ерекше. Қазақстан Республикасының  «Білімберу  туралы»  Заңында  «жеке  ...  ...   ...   және   ...  ...  ...  пен  салауатты  өмір  салтының  берікнегіздерін қалыптастыру»  білім  беру  жүйесінің  басты  ...  ... ... Олай  ...  мектептегі  кезеңнен  шығармашыл  тұлғанықалыптастыруда ... ... ... орнын баса айтуға болады.Мектеп  жасындағы  балалардың  ең  сүйікті  ...   ...   ... ... заттар мен құбылыстар  туралы  түсінігі  қалыптасып,көркемдеп ... және ... сол ... ... жаңа оймен бере  білугедағдыланады.Мектепте шығармашылық қабілеттің дамуын Е.Новикова өзінің еңбегінде  ,«шығармашылық үдеріс- бұл бұрын белгіліден ...  ...  ...  ... ... ... пішін және бояуды сәйкестендірудің басқа  жолыніздеуі» - деп анықтама берген.Мектеп   оқушыларының   бейнелеу   ...    ...    ...  ...  еңбектерінде  көркемдік-шығармашылық  әрекетбаланы  көңілсіз  жағдайдан  шығарып,  жүйкеге  ...  ...   ... ...  ...  түсіндірген.  Сондықтан  мектептебаланың басты  әрекеті  ретінде  ...  ...   ...  өнеріненгізген маңызды болып саналады. Белгілі ғалым А.Лилов шығармашылықты былайсипаттайды:  ...   ...   ...   ...   ... ... құбылыс, оның әлеуметтік  мәнділігі  қоғамға  қажеттіжәне пайдалы құндылық  туғызады,  қоғам  қажеттілігін  ...  ...   ...   ...    ...    ...    жасампаздығы».В.Г.Злотников өзінің зерттеуінде «көркемдік шығармашылық таным мен қиялдың,практикалық әрекет пен психикалық  үдерістің  ...  ...  ... ... нәтижесінде  ерекше  материалдық  өнім-өнер  туындысыпайда болады»,- деп ...  мен   ...   ...   ...   ... кез ... аймағында - бұл объективті жаңа және  бұрын  ... ... ... ... ... ... тәжірибеніңжетіспеушілігінен, білім,  білік,  дағдының  жетіспеушілігінен  кемшіліктербайқалып  келеді.  Осыған  қарамастан  мектеп  ...  ... ... және субъективті мәні  бар.  Балалар  шығармашылығыныңобъективтік мәні - жүйелі жүргізілген үдеріс нәтижесінде  ...  ... ... сұранысын ғана емес, қоғамның қажетін қанағаттандыратын  сапақалыптасады. Бала сурет салып, қиып және желімдей келе, бірінші кезекте ... ... жаңа ... ...  ...  ...  шығармашылықөсу құралы ретіндегі мәні тек нақты  индивидтерге  ғана  емес,  қоғам  ... ...   ...   балалардың    шығармашылығын    ... ... ... ... ... ...  ...   және   өзінше   мәнділігін   көрсеткен.   Н.П.Сакулина    балалардыңшығармашылығы ... ...  ...  тәрізді  жасамаса  да,  мектептебірнеше шынайы көркем бейнені жасай ... ... өзі оның жеке ...  ... ... із қалдырып, нағыз шығармашылықтың тәжірибесін меңгеріп,  оныболашақта кез келген еңбек  ...  ...  ...  болады»,-  дептүйіндеген. Олай болса, ғалымның пікірін негізге алсақ, мектептегі  бейнелеупәні мұғалімі ... ... ...  ...  ...  ... ... жөн.Балалардың бейнелеу жұмысы суретші әрекетінің болашақ үлгісінен,  оныңұрпақтан-ұрпаққа жалғасып  келген  ...  ...  ...  бала  ... аталған тәжірибені меңгере алмайды. Сондықтан ересектер осы кезгедейінгі  қалыптасқан  ...  ...  ...  ...  және   ...  ...  ұйымдастырушы  және  жеткізуші  болып  табылады.В.Н.Шацкийдің  пікірінше,   балалардың   ...   ...   ... ... ... ... өнер ...  меңгеру  әдісі  ретінде  жәнеэстетикалық  дамыған  жеке  тұлғаны  қалыптастыру,   объективті   ... ...  ...  ...  ...  педагогика  теориясындаэстетикалық тәрбиенің бір құралы тұрғысынан қолданылып келгендігін айтады.Е.А.Флеринаның  ойынша,  балалардың  ...  ...   ... ... ... ... ... құрастыруда  саналыбейнелеуі, өзінің бақылағандарын, қиялындағыны, сөзден, картина,  басқа  ... ... ... ... Бала қоршаған ортаны  пассивті  көшірмейді,жинақталған тәжірибесіне және бейнелеп отырғанына  деген  қатынасына  ... ... ... ...  ...  жан-жақты  және  күрделіықпал ету. Ересектердің  шығармашылық  әрекетінен  ...  ...  ... ... ... ... сезім (әдемілікке сүйіспеншілік,бейне мен ойдың кеңейуі)  қатысады.  Жеке  ...  бұл  ...  ... ... шығармашылығын ұтымды дамытуға болады. Қоршаған ортаментаныстыру  арқылы  баланың  түсінігі  мен  білімін  ...  ... ... қорек болып  табылады.  Мектеп  оқушыларын  зейін  ...  ...  ...  ...  және  ...  ...  ...  мүмкіндіктуғызады. Мысалы: ағаштың суретін салу үшін, оны ... ... ...  ...  жыл  ...  ...  өзгерістерін  көре  алуы  жәнесипаттай ... ... ... білім беру мазмұнында шығармашылық әрекет тәжірибесітөмендегі белгілерімен көрінеді:-   бұрынғы алған білімін өздігімен жаңа жағдайға қолдануы;-   ... ... ... жаңа ... көре алуы;-   стандарттық жағдайдың проблемасын көре білуі;-   баламалы шешімдер қабылдауға ...   жаңа ... ... ... ... ... ... енеді.Сондықтан  ғалымның  пікірінше,  баланы  шығармашылыққа  үйрету  қажет  депсанайды. Жоғарыда аталған ... ... ...  ...  ... балаларының шығармашылығының бірінші белгісі қоршаған  орта  заттарымен объектісімен таныстыруда ... оның ...  ...  салыстыруға,ұқсастығын ажыратуға үйретіледі.  Сол  себептен  бала  бір  ...  ... ... ... ... және ...  ...  бейнелеудіңамалын меңгереді.Балалар еркін түрде сурет салудағы жолдарын басқа заттың ұқсас пішінінберуде қолданады. Сурет салуда түзу, қисық, ...  ...  ...  сызықтыңтүрлі амалын бала өзінің ойымен заттар мен құбылыстардың  бейнесін  беру  депайдаланады. Мысалы: бала ... ... ашып ... бұл оның ... ән  ... дегенді білдіреді. Осындай жолдар арқылы бала бейнелеу әрекетінде  білімжәне біліктілігін ... ... ... ... ...  көрсетеді.Мектеп  балаларында болатын шығармашылықтың  екінші  ...  -  ...  ... ... Бұл ... табиғатынан  қалыптасқан  тәрізді  байқалады.  1-6сынып балаларының ... ...  ойын  ...  ...  құбылыс,бір затты екінші заттың орынбасары  ретінде  қолдана  біліп,  қиялында  тазаобразын ... алуы ... Сол ...  ...  ...  де  кез  ... арқылы жаңа бейнелер құрастырады.2.2.   Көркемдік-эстетикалық дамыту арқылы әлеуметтік ортаға бейімдеу.Соңғы жылдары дәстүрлі педагогика мен  ...  ...  ...   ...   ...   ...   бет   ...    Жаңапедагогикалық технологиялар, білім беру мен даму бағдарламалары, жаңа  оқытумоделдері жасалынып енгізілуде.Балалардың  тұлғалық   ...   ...   ...   ... тәрбиелеу мен даму бағыты таңдалды.  Жұмыстың  негізі  ... ... ... ... ... - ... ... бағдарлау;* әрекеттік - бейімделу.Тұлғалық бағдарлау қағидасы.1.Бейімделу. Балалардың дербес ерекшеліктерін ескере отырып кез келген  жаңаортаға  максималды  ...  ...  өзін  ...  ...   ...  мәдениетінің  өзгеруіне   жауап   беруге   ұмтылысын   жан-жақтықалыптастыру.2.Даму. Баланың жеке басының толық  ...  және  ары  ...  ...  ... ... ... ... адам  тұлғасы  бөтен  мақсат  үшін  құралболмай, өзіндік мақсат ... ... ... Избранные  педагогическиепроизведения). Балалар өздерін жан-жақты  таныту  үшін,  олардың  әрбіреуінеқолайлы жағдай жасау, интеллектісін,  ойын,  ...  және  ... ... Біріншіден, күйзеліс туғызатын факторларды шешу;-екіншіден, шығармашылық белсенділікке себепші болатын атмосфераны жасау;-үшіншіден,   ...   ...   ішкі   ...    ...    жетістікмотивациясына, көркемдік-эстетикалық даму бағыты бойынша ... алға  ... ... етеді.Мәдени - бағдарлау қағидасы.1. Әлемді тану. Баланың ... және ... әлем  ...  ...  ... бірыңғай болуы керек. Тәрбиелеу нәтижесінде  балада  ...  ... ...  әлем  ...  ...  қалыптасады.  Бала  әлем  ғажайыптарыментанысу барысында нақты пәндік білім алады.2. Әлемге  мағыналық  ...  ...  ...  ...  ... танымдык,,  эмоциялы-мағыналық,  дербес  тәжірибелердің  негізіндежасалған сенім мен құндылықтар арқылы көру болып табылады. Яғни,  ... даму ... ... - тек ... меңгеру ғана емес,  солбілімге деген қарым-қатынасты да қалыптастыру.3. Мәдениетті меңгеру. Мәдениет -  адамның  қоршаған  ортада  ...  ... ... ... ...  ...  әрекет  жасауы.  Баланыңтұлғалық қасиеттері арнайы  жасалған  жағдайлардың  және  қоршаған  ... әсер ... ... ...  ...  ...  баланықоршаған орта тек әлеуметтік қана емес, сондай-ақ экономикалық, этикалық  ...  ...   ...   ...   ...   тұтас   әлеуметтік   ... ... ... ...  оны  ...  ...  қалыптыжағдайларында болады. Мектепке дейінгі мекемеде  пәндік  -  ...  ...   ...   ...   ортаның   мүмкіндіктерін   ... ... ... ... деп санаймыз.Әрекеттік - бейімделу қағидасы.1.Іс-әрекетті оқыту. Жай ғана әрекет жасауға ... ... ...  ...  ...  әрекеттерін  бағалауды  үйрету.  ...   пен   ...   ...   ...   мен   ...    операциялар)қалыптастырмай,  мектепке   дейінгі   жаста   ...   ... ... ... ... ... және іс-әрекетгің  кез  келгентүріне шығармашылық  дағдыларын  қалыптастыру.2.Креативтілік. Жұмысымыздың негізінде креативті  қағидасы  ...  ... ... ... ... ... ... мақсаттардың  шешімінөз бетімен табу  қабілетін  қалыптастыру.  Баланың  «білемін  –  білмеймін»,«жасай  ...  -  ...  ...  «меңгеремін  –  меңгермеймін»   ... ... және ... ... және ... ...  «жасапкөремін және жасаймын» деген ұғым-пікірлеріне ауыстыру.Әлеуметтік  ...  ...  ...  ...   ...   ... үлгілерінде көрсетуді жөн көрдік. Негізгі  рөлді  педагогтар  ... ... ... олардың міндеттері төмендегідей:* Педагог білім беру ортасын қалыптастырады. Оқыту мен тәрбиелеудің,  қарым-қатынас стилінің және қылық-әрекет, баға нормасының концепцияларын ... ...  Бұл  ...  ...  реттеуші  қызметін  атқарады.  Құқықтық,   жанұя,мәдениет, діни сала жақтарынан бала үшін қауіпті және ... емес даму ... алып ... ... Біздің технологиямызда бала - оқу  субъектісі.  Педагог  жаңа  дамып  ...  ...  ...  қалыпқа  ауысу  үшін  жағдай  жасайды.   ... және ... ... ...  анықтау  тәртібінөзгертеді, міндеттерді өз бетімен дұрыс  қоюға  және  оларға  шешім  табуғаүйретеді. Баланың ... өз ойын ... ... ... өз ... ашық ... құқығы бар.Педагог оқыту-тәрбиелеу үдерісін  жасайды.  Бұл  ...  бала  ... ... құрау), эстетикалық, этикалық, интеллектуалдық шешімдердітабуда болады. Педагог баланың әлеммен және  ...  ...  ...  алуға   жағдай   жасайды.   Педагог   баланың   ...   ... ... оның ... дамуы мен өсуін қадағалайды.Тұлғалардан  тұратын  адам  -  ...  ...   ...  ...  ...  ...  кезеңде  қалыпты  дамуы   үшін   ... ... ... ... кез  келген  социумдажедел бейімделетін ортаны жасау арқылы жеке басты  қалыптастыру.  Бұл  ортатұлғаның ... даму ... ... асыруға негіз болады.Жұмыстың өзекті бағыттары:* сұлулықты қабылдау үдерісінде дүниенің тұтас бейнесінің ...  ...  ...  пен  ...   ...   алуан   түрлілігініңбайланысы;* оқу-тәрбиелік жұмысты этнопедагогикализациялау;-   көркемдік - эстетикалық дамуы арқылы тұлғаның  әлеуметтенуі;Оқу-тәрбиелік үдерісті ... үш ... ... ... әлемінде».1. Егер баланың ішкі дүниесі бос, қиялы кедей болса,  онда  ол  ... және ... ...  де  ...  Нәтижесінде  тұйық,  әлсіз,коммуникативтілігі  төмен  бала  ...  ...   ...   жан-дүниесін әдемі, жарық әсерлермен толтыру керек.  Ол  үшін  лайықты  қоршағанорта  жасау  ...  ...  ...  ...  ...  және  ұлызаттар, құбылыстар  туралы  айту.  Тәрбиелеушінің  мақсаты  баланың  ... ... оны ... ... ...   даму   мен    ...    қалыптастыру    негізі    –«полишығармашылық»  тәрбиелеу  ...  ...  ...   ... ... түрлеріне ерекше көңіл бөлу. Сұлулық  әлеміментаныстыру жұмысын  түрлі  тәсілдер  арқылы  ұйымдастыру.  Мысалы:  ...  ...  мен  ...  ойын-сауық,   эстетикалық   орталықтарға,мұражайларға, театрларға бару.Тұлғаның ... ...  ...  көрсеткіштері  деп  мынакатегорияларды ұсынамыз:эстетикалық қажеттілік - ... ... ... ... ұмтылуы,  қажететуі, қызығуы;эстетикалық бағалау - белгілі бір ... ... - ...  ...  «ұнайды- ұнамайды» түсініктерімен реттелетін эстетикалық бағалауын орнату тәсілі;* ... ... - ... ... тікелей қатынасы, уайымдауы;эстетикалық  талғам  -  әр  ...  ...  ...  ... баға ... ... және ... сұлулықты ажырата білу қабілеті.Бірінші кезеңнің міндеттерін шешуде біз балалардың ұлттық  мәдениетпентаныстырылуына  көп  көңіл  ...  ...  ...  ...   ...  ...  экономикалық,  әлеуметтік,  экологиялық  және  тағы   басқамәселелердің түбі бір, оларды бір ортақ мәселемен ... ...  Ол- адам ... Адам ... ...  ...  ...  ортасы  -адамның өзі болып келеді. Қазіргі әлемдік саяси жағдайлар  ...  ... ... ... ... әр ... салт-дәстүрі, әдет-ғүрпы,  басқада ерекшеліктері арқылы түсіндіру. Ұлттық ерекшеліктер арқылы әрбір  баланыңөз ұлты жайлы жаңа білім, жаңа ... ...  үшін  де  ...  орта   ...   ... ... кеңестер, ата-аналар бұрышы, «жас аналар мектебі»  және«жас әкелер  мектебі»,  сабақ  кестелері,  балабақшаның  ...  ... ... ... ... ... талданып, қорытылады.Негізгі  ерекшелігі  этнопедагогикалық  міндеттерді  шешуге  ұмтылысы:әлеуметтік  тәжірибені,   қоғамдық   ...   ...   ... ... мәліметтер беру. Ұлттық мәдениетті зерттеу бұлағы  -  ауызәдебиет   ...    ...    және    ...    ...  ...  ...  ...  негізгі  компоненті   әдет-ғұрыптармен алмасуы.2. «Шығармашылық ... тану  ...  ...  ...  жасауға  ниеті  туады,өзінің қабілеттерін ашық жариялайды. Балада  шығармашылық  негіз  болу  үшінбелгілі бір ... ... ... ... ...  ... Олар  шығармашылық  үдерісте  түрлі  технологияларды  қолдану  арқылыжүзеге асады. Сондықтан ... ... ...  ...  ...  оқытудың  базалық   жағдайларына   сәйкес   пәндік   ...   ... ... ... сюжетті рөлді ойындар үлкен орын  алады:балалар  рөлдерді  ...  ...  ой  ...   ...   ... ... этикалық және  моралдық  нормалармен  танысады.  Яғни,белгілі бір әлеуметтік дағдылары қалыптасады.Шығармашылық ойлаудың негізі - шығармашылық киял. Шығармашылық  ...  үшін  ...  ...  жаттығулар  маңызды   рөл   атқарады.   Бұлжаттығулар ойын ... ...  ...  бейне  белгілі  бір  сезімгесәйкес, оны эмоционалды ... және ...  ...  мимика  арқылыбілдіруге болады. Бала қиялының дамуына музыка өте  үлкен  әсер  ...  ... ... ала ... ... ... және  барлық  балалар  үшін  өтеқолайлы.Қазіргі кезде әр түрлі сынып балаларының  қабілеттерін  қалыптастырып,дарындылықтарын  анықтауға  көп   ...   ...   Бұл   ... да ... ...  ...  балаларды  төмендегідей  дамытудыұсынамыз:* көру, есту және сезімдік қабылдау;* шығармашылық ойлау;байқағыштық - ... ... ... ерекшелігін, бейнелерін  көре  алуіскерлігі;* ерекше эстетикалық талғам;* ана тілін сезу, әдеби талғам;* іс-әрекетте көргені мен естігенін айта алу ...  ...  ...  ...  жүзеге  асыру  үшінбалалармен жүргізілетін жұмыстардың формалары әр  түрлі  болуы,  жетістіккежету ушін комплексті және ... ...  ...  ... ... мен ... ортаның үйлесімділігі».Жалпы адамзаттық мәдениетте бала субмәдениеті бағынышты орында,  бірақсалыстырмалы түрде ... ... ... ... ...  мәдени  байлығыұрпақтан-ұрпаққа ауызша беріліп отырады. Бала ... ... ... үшін ... қылық-мінез, іс-әрекет ерекшеліктері ғана емес, сондай-ақ социомәдениетінің нұсқаулары бала ...  ...  ойын  ... ... тарихи  кезеңдердің  түрлі  элементтері.  ... және бала ... ... ... факторлар бар. Олар:  нормақайшылықтары, мәдени және  техникалық  өзгерістер,  ақпараттық  құралдардыңкері әсерлері, ... ... ... ...  ...  ...  ...  арқылыойындарға ("супер әке", "супер  шеше",  "ана-мен  бірге",  "әкемен  бірге")қатыстыру арқылы жүзеге асыруға болады.Мектепке  ...  ...  ...  мен  ...   ...   ... өте ... Мектепке дейінгі мекемелердің мүмкіндіктерін  үнемідамытып,   жетілдіріп   отыру   ...    және    ...  ...  ...  ...  үдерісіне  қатысты   адамдардыңарасында  белгілі  қарым-қатынас  жүйесі  ...   ...   ... ... ... ... өзара тығыз  қарым-қатынас  қалыптасқан  шеңбер  құрайды.Көркемдік-эстетикалық    даму    ...    ...    ... ... ... ...  қоршаған  әлеуметтік  ортаға  еркінбейімделуіне мүмкіндіктің бәрі бар.Жүргізілген зерттеу ... ... ...  ...  ...  бала  ...  кез   ...   ортаға   тез   және   еркінбейімделетіндігі төмендегі сызбаларда көрсетілген:Сонымен, өмірге келген жанды әртүрлі  ...  орта  ...  ... ... орта (микро орта), әлеуметтік жүйе (социум), қоғамдық орта  ... Олар ... ... бірі екіншісінің  алғы  шарты.  Индивидтіңтұлғалық өсуі әлеуметтік бағынышты. Тұлға  өзіндік  саналы  ...  ...  ...  өзгертуші,  алып  барушы.  Алайда  мұндай   іс-қимылтұлғалық  деңгейге  көтерілгенде  ғана  ...  Олай  ...  ...  ... тұлғалық, даму кезеңі және  сыртқы  қатынастың  дамытушы  ықпалы.Мектепке  дейінгі  кезең   ...   тез   өсу   ...   ...   ... дамытуды барынша пайдалану  керек.  Одан  әрі  ...  ...  ...  ортаға  ауып,  ол  кезде  тек   ...   ...  ...  ...  ...  ...  ...  оның  кезі  келмескекеткені.Педагог-тәрбиеші әрқайсысының ерікті, сезімділікпен істелген  әрекетіндамыта ... ... ... ...  ...  ...  азатетеді. Жауаптылықпен өскен баланың ақыл - ойы да, адамгершілігі  де  ... Ішкі ... ... мен оның сыртқы  дүниеге  тәртіпті  қатынасы,айналасындағыларға адамгершілік  көзқарасы,  өзін  билей  ...  ... сай ... ... ...   ...   тәжірибелік-эксперименттерін   өткізу,    сараптау    жұмысматериалдарының машықтық бөлігінің орындалу үдерісі.Оқу іс - ... ... жас  ...  мәні  бар,  ...  ...  ... осы шақта қалыптаса бастайды, ал қалыптасу деңгейінен  барлық  білімалу дәрежесі байланысты, ... ...  ...  ...  да,  оқу  іс  ... ... болып есептеледі, сол  үдерісте  негізгі  білім  алынады  жәнебаланың психикалық дамуы жүріп жатады.Біздің эксперименталды – ... ... екі ... ... ... эксперименті.2. Қалыптастыру эксперименті.3. Қай сабақта саған «композициямен» айналысуға тура келеді?4. Не үшін  сен «композиция» құрастырасың?Балалардың жауабы мағынасына ... ... ... топ: «композиция» дегенді білмейді.2 топ: онша түсінбейді.3 топ: біледі.2 ... топ: ... ғана ... топ: ... тыс ... кездеседі.3 сұрақ:1 топ: тек қана бейнелеу өнері сабағында.2 топ: барлық сабақтарда.4 ... топ: ... тек баға алу үшін ... топ: ... ... ... ... топ: не үшін құрастыратынын білмейді.Тапсырма екі, бесінші сынып пен екі ... ...  ... сыныптардың біреулері  бақылауда  болды,  екіншілерінде  экспериментжүрді.  Эксперимент  оқушылардың  ...  ...   ...   іс-әрекетініңтүсінуін анықтау үшін әр түрлі сыныптарда өткізілді.Эксперименттің бірінші кезеңін қорта келе мынандай нәтижеге келдік:|№   |Алынған    |5 ...      |6 ...       |5 ...     | 6 ...      ||    ...   ... %-да |эксперимент%  |бақылау %   |эксперимент%  ||1   |1          |84           |84            |82          |83            ||    |2          |14           |12            |13          |12            ||    |3          |2            |4             |5           |5             ||2   |1          |78           |77            |64          |61            ||    |2          |22           |23            |36          |39            ||3   |1          |92           |96            |87          |83            ||    |2          |8            |4             |13          |17            ||4   |1          |21           |24            |19          |13            ||    |2          |59           |64            |69          |76            ||    |3          |20           |14            |12          |11            ... ... ...  ...  ...  ...  ... көңіл-күйлерін білу үшін мынандай сұрақтар қойдық:Талдау деген не?Композиция не үшін талданады?Талдау керек пе негізі? Дәлелде.Тұлғаның ... ... ... ... көмектеседі?Оқу іс-әрекетінің жүйесі өлшем негіздерімен анықталады.Сұрақ:1 топ: ... ... ... топ: ... ... түсінеді.Сұрақ:1 топ: композицияны не үшін талдау керек ... ... топ: ... не үшін ... керек екенін білмейді.Сұрақ:1 топ: талдау керек, бірақ ...  ... топ: ... ... жоқ.|№   |Алынған     |5 сынып       |5 ...      |6 ...      |6 ...     ||р/с |жауаптар    |бақылау %     |экспер. %    ... %    ... %   ||1   |1           |64            |63           |57           |55          ||    |2           |36            |37           |43           |45          ||2   |1           |27            |23           |28           |31          ||    |2           |73            |77           |72           |69          ||3   |1           |91            |94           |98           |98          ||    |2           |9             |6            |2            |2           ||4   |1           |11            |21           |33           |31          ||    |2           |17            |19           |21           |27          ||    |3           |8             |6            |2            |            ||    |4           |64            |54           |44           |42          ... ... ... кезеңі осындай нәтиже көрсетті.Біздің эксперименттің үшінші  кезеңінде  балаларға  адамгершілік  тұрғысынансұрақтар ... ... ... ... ... дос ... көмектесу деген не?Біреуге қамқорлық жасау деген не?Нәтижесін ... ... ... ... емес ... ... бірақ дұрыс емес.Дұрыс және толық жауап.Дұрыс деп есептелген жауаптан:Қайырымды  –  қайырымдылық  ...  ...  ...  достыққа   жақсы,көмектеседі, қамқор болады, аяйды, ренжітпейді, еркелетеді.Дос – жолдас, жақсы қарым-қатынас жасайды, құтқарады тығырықтан шығуғакөмектеседі, ...... үшін бір ... ... ... қиналғанда, шаруасы  көпболғанда, көмек сұрағанда.Қамқорлық – біреуге көмектесу, өзіннен кішіге, біреу қиналғанда.Сұрау ... ... ... ... ...   ... жауап|5 сынып      |5 сынып      |6 сынып      |6 ...     ||    |             ... %    ... %    ... %    |экспер. %   ||1   |1            |92           |94           |94           |97          ||    |2            |2            |1            |-            |-           ||    |3            |6            |5            |6            |3           ||2   |1            |94           |96           |92           |92          ||    |2            |-            |-            |-            |-           ||    |3            |6            |4            |8            |8           ||3   |1            |97           |95           |95           |96          ||    |2            |-            |-            |1            |-           ||    |3            |3            |5            |4            |4           ||4   |1            |90           |92           |89           |90          ||    |2            |4            |6            |2            |2           ||    |3            |6            |8            |9            |8           ... ... ...  қаншалықты  адамгершілік  тұрғыдантәрбиесі бар екенін ... ... ...  ...  мен  ... көрсетеді.Қалыптастыру эксперименті өткізгенге дейін біз әлі де  оқу  үдерісіндеадамгершілік тәрбиесін қалыптастыру жұмыстарын ... ... ... даму ... адам ... ...  адамзаттың  әрі  қарай  өсіп  өркендеуінің  шарттарының  бірі.  ... ... ... ... ... алдында  болып  жатқан  нәрселердібағалай алатын, өз ... ...  ...  ...  келтіре  алатынқоғамдық  азамат  дайындау  мақсаты  тұр.  Бұл  мақсаттың  шешілуі   ... ... ... бар  ...  байланысты,  жауапкершілігібар, еңбекқор оқушы дайындаумен байланысты.Мектептегі тәрбиенің өрлеуі санамен  іс-әрекеттің  бірлігінен  тұрады,өйткені  тұлғаның  ...  ...  ...  ...  қатысу  арқылыдамиды.Қандай да болсын іс-әрекетке адами нышан  ...  оның  ...  ... ...  ...  тәрбиелеу  мүмкіндігі  бар.  Бастауыш  мектепжасындағыларға оқу іс-әрекеті басты орын ...  ...  Оқу  ... ... ... ... жаңа ... тануына көбірек әсер етеді.  Бұліс-әрекетте тек қана ақыл-ойы дамымайды, адамгершілігі де  дамиды  тұлғаның.Баса көңіл аударылған ...  ...  ...  ...  ...  ... орындағанда оқушылардың  адамгершілік  білімі,  қарым-қатынасықалыптасады. Осы негізде баланың болып  жатқан  оқиғаларды,  өзін,  ...  ...  ...  ...   ...   ... осы теориялық жағдайлар оқу мен тәрбиенің  бірлігінде  жатыр.  Бұлоқу үдерісінде тек қана оқу емес, сонымен қатар ...  іске  ...  ... ... практикасында көп қолданылады.Сонымен қатар, оқу үдерісінде  қолданылатын  адамгершілік  ...  ...   ...   ...   ...   ...   ... оқушының оқу  барысында  адамгершілік  тәжірибе  ...  ... ... ... болдық.Жастардың бойында отансүйгіштік сезімін қалыптастыру үшін  әр  ұлттармен ... тек өз ... ғана ... ... ...  ...  қатаролар  бір-бірін  танып  біліп,  құрметтеуі  тиіс.  Мектеп  оқушылары  қазақхалқының ... мен ... өз ... еш ...  ...  ...   ...   сынып   оқушыларының   ...   ...   ... ... ... ...  пәндерінің алатын орны ерекше.Жастарды патриотизмге тәрбиелеуде сүйенетін негізгі ұғым «Қазақстандықпатриотизм» арқылы Отан, туған жер,  ел,  атамекен,  ...  ...  ...  халқы  туралы  нақты  түсініктер  берудің  ...  арта   ... ... ... анықтама беріп, олардың мазмұнын  жасауотансүйгіштік  сезімді  ...  ...   ...   ...   ...  құрмет  қалыптастыру,   т.б.   тәлім-тәрбиелік   мүмкіндіктердікеңейте түседі.Қазақстанның білім және ғылым қызметкерлерінің II  ...  ... ... ... ... ... ...  тәрбиелеубілім  берудің  мектепке  дейінгі  жүйесінен  ...  ...   ... ... ұйымдарда көкейкесті болып табылады. Балаларды  Отанды,туған жерді, өзінің халқын сүюге тәрбиелеу - ...  аса  ...  ... да ... ... - ... ... халқымыздың өткен тарихына көз жіберсек,  патриотизмнің  кереметүлгілерін көреміз. Бүгінгі күні ... ел  ...  ...  ...  ұлт  ... өзі ата-бабаларымыздың теңдесі жоқ  ерлігінің  арқасы.  ... ... ... шапқыншылығы  кезі,  одан  бергідегіұлт - азаттық көтерілісін алып қарасақ, ондағы батырлардың ...  ... ... ... ... ... аяп қалмаған. Осындай  көптеген  тарихитәжірибелерден сол кездегі патриоттық  сезімнің  қалыптасуында  ... ... ... ... ... өз ... қызмет етуі адамдардың өзіне байланысты екенібелгілі. Бұл қоғамның ... оның ... ... ...  ...  ... еліміздің егемендігі  мен  тәуелсіздігінің  нығайып  ...  ...  бірі  -  оның  ...  ...  ...  да   ... жұмысымның машықтық бөлігін патриоттық,  отансүйгіштік  тақырыпқабайланыстырып «КІШКЕНТАЙ» деп алдым. Көзі қарақты  көрермен,  ойлы  ... ... ... ... шүбә ... Сонда  да  аздаптоқтала кеткенді жөн көрдім.Махамбет тақырыбы қашанда өзінің өзектілігін жоймасы анық. Өйткені  ...  ...  ...  ...  әлі  ешкім  жазған  жоқ.  Талайсуретшілер де өз шығармаларына Махамбет образын арқау  ...  ...  ... ... ... деп ... ... аулақпын. Әркім өзінің қабілет-қарымына қарай көсіледі емес пе?Менің бейнелеуімдегі Тұлға-образ. Мақсатым Махамбеттің шынайы бейнесінсалу емес, оның өмірінің бір сәтін ... ... бір  ...  ...  ... ... бала күйші Құрманғазымен кездеседі.  Сол  кездегіүстем ... ... ... ... ... ...  ...  атқа  қонады.Құрманғазы да солардың сапында көтеріліске шықпақ ойы ... ... әлі ... ... ... ...  қалдырылады. Көтеріліс патша  үкіметініңекпініне төтеп бере алмай, жеңіліске  ұшырағанымен  халық  санасында  мәңгісақтаулы. Көтерілістің қару ... ... ...  патша  әскерлерініңқолынан қаза табуы, көтеріліске  қатысқан  рулардың  ұзақ  уақыт  ... ... ... деген ыза-кегін оятып, ымырасыз күреске  шығуғаіштей  бекіндірді.  ...  ...  ...  ...  ...  ... көзі жұмылғанша қызмет етуге серт береді. Көптен жан-дүниесіне мазабермей жүрген ой толғаныстары, асыл  арманы  домбыра  шанағынан  күй  ...  ...  ...   ...   ...   Құрманғазының   алғашқышығармашылық дәуіріне  жататын  күйінің  бірі  «Кішкентай»  осылай  ... Мен сол екі алып ... бір ... ...  ...  жас  ... құдіреттілігін көрсетіп,  отансүйгіштікке  ,  ұлтжандылыққа  тәрбиелеуойымда болды.Диптих А-3 ... ... ... ... ... – педагогикалық  әдебиеттерді  талдау  мен  педагогикалықсараманды ... ... жеке ... оқу ... ...  ...  барлықжас сатыларында  жақсы  қалыптасатындығын  көрсетті.  Бұл  ...  ...  ...  ...   белсенділік,   тәртіптік   қасиеттеріқалыптасады. Маңыздысы, ... ... ...  оқу  ... ... ... ... Өйткені  оқу  іс  -  әрекеті  мектепжасындағыларда  басты  болып  есептеледі,   ...   ...   ... ... ... ... ... меңгеруіне мүмкіншілік туады.Тәрбиелік мақсаттардың бірі – баланың әрекетін дұрыс ұйымдастыру. Іс-әрекет барысында рухани-эстетикалық  ...  ...  ал  ... ... мақсат пен себептің өзгеруіне әкеледі.Бақылаудағылардың ішкі рухани дүниесі мен  білімін  ...  үшін  ... ... ... түсінуін, қолқаны орындау-орындамауы  туралыойын білуге  осындай  іс-әрекеттер  жасалады.  Адамгершілік  қатынас  ...  ... мен ...   ...  көзіміз  жеткендейболды.Дипломдық жұмыс барысындағы ізденістер-Қазақ ... ... ...  ... ... және ... тұрақты  құбылысымен  ауыспалыкағидаларын  байқатады  және   ...   ...   жаңа   ...   ...  түсінуге  көмектеседі.    Соңғы  жылдардағы  қазақ   ...  ...  ...  пен  құбылмалы  болмыстың  тұрақты  заңдылықтарынабағынатын  халықтың  дүниетанымы  мен   ...   ...   ...  ...  ...   ...   ...   кейде   рухани   ... ... ... ... деген  қайшылықсыз  тұрақты  көзқарас  тән.Сондықтан  бейнелеу  ...  асыл  ...  ...  ...  ...  ...  әлі  де  болса   ...   ...   ...   ...  ...  ...  тәуелсіз  еліміздің  патриоты   болуғатәрбиелеу біздің міндеттеріміздің бірі деп есептеймін.ҚОСЫМШАЛАРБейнелеу  ...  ...  мен  ...  (4 сынып)Екі сағатқа жоспарланып (теориялық,  практикалық)  алынған  бұл  сабақтыңмақсаты  төмендегідей:а)  Білімділігі: бейнелеу ... ...  және  ...  ... ... ... ... суретшілердің шығармаларын талдап үйрену.ә)  Дамытушылығы:  өнер  шығармалары  жайлы  түсінігін  кеңейту;  ... ... білу ... дамыту; өнерге қызығушылығын арттыру.б)  Тәрбиелілігі: эстетикалық тәрбие  беру;  суретші  шығармалары  арқылыоқушыларды  әсемдікке,  ... ...   жаңа  оқу  ...  меңгерту.Әдісі: «галереяға»  саяхат,  сұрақ - жауап,  түсіндіру.Түрі:  ... ...  ...  ... ... ... тест  сұрақтары,  картинкалар,  плакат,сөзжұмбақ  «Галерея».Б а р ы с ы :1. Ұйымдастыру ... ... ... ... ... - жабдықтарын түгендеп, жұмыс орнын ұйымдастыру.2. Жаңа  сабақ.Сабақ  тақырыбын  баяндау.Бейнелеу  өнері  ...... өмір ... ...  әрікеңістікте бейнелеу арқылы суреттейтін өнер түрі.Бейнелеу өнері  сан  ғасырлық  даму  ...  ...  ...  ...  ...  живопись,  графика,  мүсін,  сәулет  өнері  және  сәндік-қолданбалы ......  ...  ...  ...  ...  әр  түрлі  бояуларменорындалатын   шығарма.Графика — ... ... ...  ...  ...  көмір,  тушь  арқылыорындалатын   ... — әр ... ... (тас, ... ... сазбалшық,  ермексаз)дөңгелек  көлемді  кеңістікке  ...   ...   ... ...... ... көшелерді жобалау және оны жасау өнері.Сәндік-қолданбалы өнер  —  ...  ...  ...  ...  ... ... Әрбір халықтың шығармашылығымен байланысты.  Бұл  өнер   түрінеқазақтың  ұлттық  қолөнері  жатады.Осы өнер түрлері ... ... ... ... ... ... етіптүрлі – түсті  бояулармен  суреттейтін  өнер — живопись  ...  ... ... аңыз бар: ...  грек  ...  ...  жүзімсуретін салыпты да, бояуы кепсін деп терезе алдына  қойыпты.  Сөйтсе  құстарсуретті шын жүзім екен деп шұқи ... Бұл  аңыз  ...  ...  біздіқоршаған  табиғаттағы  нәрселерді  сол қалпында айнытпай жеткізе  алатынынанхабар  бергендей.Живопись орындалу ерекшелігіне ...  ...  ...  ...  ...   ...  жанр,  анималистік  жанр.Живопись  жанрларымен  танысу  үшін  галереяға  саяхат  ...   ... ......   ...  қоры  ...  ...  Қазақстандықсуретшілердің  шығармалары,  жалпы  Қазақстан  бейнелеу  өнері   туындыларыжинақталған орын ең алғаш  рет  1935  жылы  ...  ...  Ол  ... ... ...  деп  аталды.  1976  жылы  Қазақ  колөнермұражайымен бірігіп, 1984 жылы оған Әбілхан Қастеев есімі берілді. ... ...  ...  ...  ...  өнері  мұражайы   деп   ... ...  ...  ...  ...  жанрындағы  шығармаларжинақталыпты.Алдын ала берілген тапсырма ... ... әр ... ... ... толықтырады.Натюрморт —  жансыз  заттар  мен  бұйымдарды  үйлесімді  етіп  бейнелегеншығарма, «натюрморт» — француз ...  ...  «өлі  ...  ... рет XVII ғасырда Голландияда пайда болды.Пейзаж — табиғат көріністері  бейнеленген  шығармалар.  Пейзаж  жанры  әралуан. ... ... ... ... бар ...  көріністерді  бейнелесе,кейбіреуі  суретшінің  ой – қиялынан  туады.Портрет — адамның бет ... ... ...  ...  Портрет  жанрыбұдан мыңдаған жылдар бұрын дүниеге келген. Портрет ... ... ......  сырт  ...  ғана  ...  ішкі  жан  дүниесін,   руханикелбетін  көрсете  білу.Тарихи жанр — белгілі бір ... мен ...  ...  ...  ...  жанр — соғыс оқиғалары, отан қорғау,  жер  ...  ...  ...  шығармалар.Маринистік  жанр  —  теңіз,  көл,  мұхит   ...   ...   ...  ... жанр — ... ... көркем шығарма түрлері.  Оллатынның  хайуанат  деген   сөзінен  шыққан.Енді   ...   ...   ...   ...   топтық   сайыс    арқылыбекітейік.3. ...   топ қа   ...   топ — ... ...  тобы.II  топ — «Сары бояу»  тобы.III топ — «Көк  бояу»  тобы.Сайыс  ...  ...   ...  суретшілері  жайлы  не  білесің?  (үйге  ...   ... ...   ... Үш  топ  ...   қиындыларды  жапсырып,  картина   құрастырады.3.   Суретші   шығармасын   талдау.4.   Тест  ...  ...   ... ... жауаптарға ұпай — қарындаш беріледі. Қарындаш  саны  көп  ...   ...   ...   ... Сабақты   қорытындылау.Біз бүгінгі сабақта бейнелеу өнерінің ... және ...  ... ...  ...  суретші  шығармалары  қоршаған  ...  ...  ...  ...  пен  ...   ...   ...   білугеұмтылдырады.  Бейнелеу  өнері  бізді  ...  ...  ... Үйге  ...  ...  ...  мен  ...  жайлы  оқып   келу.«КІШКЕНТАЙ» диптихының фотосуретіПайдаланылған әдебиеттер:1.  Назарбаев  Н.Ә.  Жаңа  әлемдегі  жаңа  ...   ...   ... ...  Н.Ә.  Қазақстанның  болашағы  -  қоғамның  идеялық  ... ... ... ... Республикасының азаматтарына патриоттық  тәрбие  берудің  2006-2008 жылдарға арналған мемлекеттік бағдарламасы туралы  "Егемен  ... ... Г., ... М. ... ... ... - М.: ... 2001.5. Амонашвили Ш.А. Здравствуйте, дети! - М., 1998.6.  Балапанов  Е.Қ.,  ...  Б.,  ...  А.Б.  Жаңа   ...   ...   білім   беретін   мектептің   жоғары   сыныптарына,техникумдарға,  ...  және  ...  оқып  ...  ... ... и С, 2001-438 б.;7. ... Б.К. Бейнелеу өнерінің философиялық мәселелері:  Кеңістік  пенуақыт ырғағындағы ... ... ... ... ... ... Н.Ф. ...  акмеология.  Психология  высшего  ... В 2-х ... - ... 1996.9.  ...  Р.М.  ...  и  преодоление  стереотипов.  -СПб.:  ОМЗ,1994,192с.10. Ғалымов Е. Бейнелеу өнері  ...  ...  ...  ... ... ... ...   Әдіскер  мұғалім,  №3,  2003,  19-б.  ... В.В. ... ... ... - М.: ... 1996.12. Какенова Д. Оқушылардың  шығармашылық  қабілетін  дамыту  (Тіл  сабағы)Бала тәрбиесі. -2005.-№ 1-6-8 б.13. Құсайынов А. ... және ... ... ... ... образования: общая характеристика, структура. -Алматы, 2004.14. Психология: ... ред. ...  ...  -  ... ... ... ... технологии.  Учебное  пособиеПод. ред. С.А.Смирнова. - Москва: Просвещение, 1993, 228 с.Мектеп", № 1, 2003, ... ... М. ... ... и его ... на  ребенка.Психологическоеконсультирование в школе: Хрестоматия. Сост.  Н.В.Коптева.  -  Пермь:  ... ... 1993, с. ...  Рахимов  А.З.  Педагогическая  технология  ...  ...   ... Уфа: НОК, 1991, 57 с.  
        
      

Пән: Педагогика
Жұмыс түрі: Дипломдық жұмыс
Көлемі: 65 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 2 500 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Бейнелеу өнері мен дүниетану пәндерін кіріктіре оқыту негізінде бастауыш сынып оқушыларына эстетикалық тәрбие беру220 бет
Қазақстан коммерциялық банктері арасында бәсекелестіктің пайда болуы4 бет
1848-1849 жылдардан кейінгі германия18 бет
1917 жылғы Ақпан төңкерісінен кейінгі Қазақстанның қоғамдық-саяси жағдайы56 бет
2-ші дүние жүзілік соғыстан кейінгі халықаралық жағдай. Герман мәселесі19 бет
II дүниежүзілік соғыстан кейінгі халықаралық қатынастағы Таяу және Орта Шығыс9 бет
«Асыл тұқымды көк түсті қаракөл қой шаруашылығында жұптау түріне байланысты селекциялық белгілерінің көрсеткіші»30 бет
«Мәдени Мұра» және «Асыл Мұра» бағдарламалары: аудиовизуалды құжаттар мәселелері37 бет
«Өзін-өзі тану» курсын оқыту барысында оқушылардың рухани-адамгершілік құндылықтарын қалыптастырудың ғылыми-педагогикалық негіздері110 бет
ІІ дүниежүзілік соғыстан кейінгі Халықаралық жағдай (1945-1953) жылдар16 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь