Қостанай облысының туризмі

Мазмұны

Кіріспе ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...
1 ҚОСТАНАЙ ОБЛЫСЫНЫҢ РЕКРЕАЦИАЛЫҚ РЕСУРСТАРЫ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..
1.1 Табиғи ресурстары ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..
1.2 Тарихи.мәдени ресурстары ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...
1.3 Ерекше қорғалатын территориялары
2 ҚОСТАНАЙ ОБЛЫСЫНДАҒЫ ДАМЫҒАН ЕМДІК ТУРИЗМНІҢ ОРТАЛЫҚТАРЫ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .
2.1 Курорттары ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..
2.2 Санаторийлері ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...
3 ҚОСТАНАЙ ОБЛЫСЫ АЙМАҒЫНЫҢ ТУРИСТІК РЕКРЕАЦИЯЛЫҚ ПОТЕНЦИАЛЫНЫҢ ДАМУ МӘСЕЛЕЛЕРІ МЕН ПЕРСПЕКТИВАСЫ
3.1 Облыс туризмінің қазіргі жағдайы ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...
3.2 Облыстағы туризмді дамыту проблемалары ... ... ... ... ... ... ..

Қорытынды ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..
Қолданылған әдебиеттер тізімі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...
КІРІСПЕ

Демалыс пен туризм қоғамдық қызметтің негізгі саласына айналып отыр. Олар көптеген рекреациялық ресурстар түрлерінің географиялық ортаға танымалдылығымен, рекреациялық территорияларды рационалды үйымдастырумен, әртүрлі демалыс түрінде қажеттіліктерді болжаумен, рекреациялық ресурстардың аймақтық бағалау ерекшеліктерімен байланысты мәселелердің кең шеңберін қамтиды. Соңғысы ерекше өзекті мәселені құрайды және ол туризм мен демалыс мақсаттары үшін территорияның жарамдылығын зерттеу мәселесінің маңызды бөлігін құрайды.
Қоғамның өндірістік интенсификациясы ең алдымен адамның психофизикалық жүктемесінің күшейуіменен анықталады. Адамның жұмыс қабілеттілігін жақсарту үшін арнайы жағдай жасау керек. «Рекреация» сөзінің мағынасы – «дем алу, адамның күшін қалпына келтіру» дегенді білдіреді.
Емдік-сауықтыру туризмі туристік классификация ішінде өзіндік орны бар. Сондықтан да туризм классификациясын талдай отырып диплом жұмысының мазмұнын құрау, соған орай Қостанай обылысында емдік сауықтыру рекреациялық ресурстарын зерттеу, талдау мәселелері қолға алынуда. Адамдардың рекреациялық қызметі бірнеше аспектілерден тұрады: медико-биологиялық, әлеуметтік-мәдени, экономикалық болып. Рекреациялық қызметінің ең негізгі аспектісі медико-биологиялық болып табылады. Оның құрамында – денсаулықты жақсарту, курорттық емдеуді қажет ететін адамдарға көмек көрсету және аурудың алдын алу;
Әлеуметтік-мәдени қызметке - әлемді, табиғатты, тарихты, мәдениетті тану, яғни танымдылық мақсаты;
Экономикалық аспектіге – адамның еңбекке деген қабілеттілігін жақсартуды жатқызуға болады.
Қостанай облысының санаториялық курорттық потенциалы Қостанай облысының туристік ресурстар жиынтығынан құралған. Сонымен қатар жалпы емдік туризмнің қалыптасу және даму тарихына тоқталмай объективті тұрғыда бағалау мүмкін емес. Зерттеу мақсаты мен міндеттеріне орай емдік туризмді классификациялай отырып, олардың орналасу принциптерін ашу, көрсету қажеттілігі туып отыр.
Курорттық-рекреациялық шаруашылыққа шипажайлар, санаториялар, демалыс үйлері, туризм және қызмет көрсету бөлімдері жатады. Олардың басты мақсаты халықтың рекреациялық қажеттіліктерін, рекреациялық (емдік сауықтыру, табиғи, мәдени-тарихи және әлеуметтік-экономикалық) ресурстар арқылы қанағаттандыру. Жоғарыдағы айтылғандарды ескере келе емдік сауықтыру туризмі проблемасы көкейтестілігі анықталды.
Жұмыстың көкейтестілігі: Қостанай облысының туризм шаруашылығындағы алатын орны және экономиға қосатын үлесі.
Облыс аймағының туристік рекреациялық ресурстарын одан ары дамытып, оның шешу проблемаларын жеке-жеке талдап, анықтау.
ҚОЛДАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР ТІЗІМІ

Забелина Н.М. Национальный парк. М: Мысль, 1987
Боровое национальный парк // Эко курьер 1998 - 23 сентября.
Тришечкин А. Боровое. Астана: ТОО «Дизаин», 2002
Алиева Ж.Н. Туризмология негіздері. Алматы: Қазак университеті, 2004
Михайлов В. Боровое. Алма - Ата: Кайнар, 1979
Беклемишев Н.Д. Курорт Боровое. Алма - Ата, АН Каз ССР, 1958
Замятин С. И. Курорты Казахстана. Алма - Ата, 1962
Замятин С.И. Курорты, санатории и лечебные местности Казахстана. Алма - Ата: АН Каз ССР, 1956
Криницин Н.Я. Курорт Боровое. Научно – популярный очерк типа справочника. Под редакцией и предисловием проф. П.И. Зарницина. 1928
Брякин М.И. Справочник по курортам Казахстана. Алма - Ата: Казгосиздат,1959
Соколова М.В. История туризма. М.: Мастерство, 2002.- 350с.
Қазақстан курорттары. Алматы: Қазақстан,1974
Курорты энциклопедический словарь. М.: Сов. Энциклопедия, 1983
Хамнюк В.Ф. Природные лечебные богатства Казахстана, перспективы их использования. Алма - Ата, 1967
Ердавлетов. С.Р. География туризма.: история,теория, практика. Алматы, 2000
Котляров В.А. География отдыха и туризма. М., Мысль 1979
Веденин Ю.А. Динамика территориальных рекреационных систем. М.: Наука, 1982
Куйдин Ю.И. Боровое. Алма - Ата , 1985
Жандаев М.Ж. Курорт Боровое. Алма - Ата, 1981
Шабельникова С.В. Оценка рекреационных ресурсов Республики Казахстан для целей развития отдыха и туризма. Алматы, 2000
Никитин С.И. Боровое. Алма - Ата, Казахстан, 1970
Достопримечательные места Казахстана. Сборник. Алма - Ата: Казгосиздат,1959
Омаров В.Т. Қазақстан көлдері. Алматы: Қазақстан, 1987
Қазакстан. Ұлттык энциклопедия.
Қазбеков А. Бурабай накануне ХХІ века. Астана, 1998
Ердавлетов С.Р. Достопримечательные мест Казахстана. Алма - Ата: Знание, 1988
Байтонаев О. Чудеса природы Казахстана. Алматы: Домино, 2003
Носов Д.С. Жемчужины Казахстана. Алма - Ата: Кайнар, 1971
Терещук В.А. Маршрутами Көкшетау. Алма - Ата: Кайнар, 1985
Қажыбаев Т Ажары ашық болсын Бурабайдың // Егемен Қазақстан 1996 - 27 сәуір
Абдразакова А. Боровое- жемчужина Казахстана.// Казахстан – 2002. №1
Кузенный А. Боровое: цены обгоняют сервис.// Казахстанская правда 2004 - 27 августа
Серикбаев Б. Боровое. О курорте// Жизнь –2005-№24
www. Kokshetau online. Kz
Александрова А.Ю. Экономика и территориальная организация международного туризма. М.: МГУ, 1996.
Кузенный А. Боровое – это крик души.// Казахстанская правда 2000 – 27,28 апреля
Калиев Т. Боровое: Трудные будни Казахстанской жемчужины.// Новое поколение. –2002- 15 марта
Большая вода для Борового.// Казахстанская правда –2002 - 7 декабря
Салихова А. Пахнущая жемчужина.// Новое поколение-2003 - 4 июля
Шөкшір Д. Бурабайды жабайы туризм жайлап барады.// Жас алаш 2004 - 1 сәуір
Алиева Ж. Н. Экологический туризм.- Алматы: Қазақ университеті, 2002
Туристская карта национального природного парка «Бурабай». Алматы: ККП «Картография »2004
Қазақстан Республикасының «туризм туралы» заңы.
Мусин Қ.Н. Международный туризм: Современные тенденции развития в мире и в Казахстане
Прохоров И. Вступая в век туризма.// Казахстанская правда 2003 - 29 июля
Ыбыраев С. «Оқжетпестің емдік қасиеті». Қазақстан шипажайлары. «Егемен Қазақстан», 2003-11 қыркүйек
Ердавлетов С.Р. География туризма: история, теория, методы, практика – А.: «Атамура»,2000.- 336с
        
        МазмұныКіріспе....................................................................................  1 ҚОСТАНАЙ ОБЛЫСЫНЫҢ РЕКРЕАЦИАЛЫҚ РЕСУРСТАРЫ..........................................................................  1.1 Табиғи ...  1.2 ... ...  1.3  ... қорғалатын  территориялары2 ҚОСТАНАЙ ОБЛЫСЫНДАҒЫ ДАМЫҒАН ЕМДІК ТУРИЗМНІҢ ОРТАЛЫҚТАРЫ.....................................................................         2.1 ...    2.2 ...  3 ... ... ... ТУРИСТІК РЕКРЕАЦИЯЛЫҚ ПОТЕНЦИАЛЫНЫҢ ДАМУ МӘСЕЛЕЛЕРІ МЕН ПЕРСПЕКТИВАСЫ3.1 Облыс туризмінің қазіргі жағдайы........................................ 3.2 Облыстағы туризмді дамыту проблемалары..........................Қорытынды.............................................................................. ... ... ... ... пен туризм қоғамдық қызметтің негізгі саласына айналып отыр. Олар көптеген рекреациялық ресурстар түрлерінің географиялық ортаға танымалдылығымен, ... ... ... ... ... ... түрінде қажеттіліктерді болжаумен, рекреациялық ресурстардың аймақтық бағалау ерекшеліктерімен байланысты мәселелердің кең ... ... ... ерекше өзекті мәселені құрайды және ол туризм мен демалыс мақсаттары үшін территорияның жарамдылығын зерттеу мәселесінің маңызды бөлігін құрайды.Қоғамның өндірістік ... ең ... ... ... жүктемесінің күшейуіменен анықталады. Адамның жұмыс қабілеттілігін жақсарту үшін арнайы жағдай жасау керек.  сөзінің ...  -   ...  ... ... ... ... ... ішінде өзіндік орны бар. Сондықтан да туризм классификациясын талдай отырып диплом жұмысының мазмұнын құрау, соған орай ... ...  ... ... рекреациялық ресурстарын зерттеу, талдау мәселелері қолға алынуда. Адамдардың ... ... ... ... тұрады: медико-биологиялық, әлеуметтік-мәдени, экономикалық болып. Рекреациялық қызметінің ең негізгі аспектісі медико-биологиялық болып табылады. Оның құрамында  -  денсаулықты ... ... ... ... ... ... көмек көрсету және аурудың алдын алу;Әлеуметтік-мәдени қызметке - әлемді, табиғатты, тарихты, ... ... яғни ... ... ...  -  ... еңбекке деген қабілеттілігін жақсартуды жатқызуға болады.Қостанай облысының санаториялық курорттық потенциалы Қостанай облысының туристік ресурстар жиынтығынан құралған. Сонымен ... ... ... ... қалыптасу және даму тарихына тоқталмай объективті тұрғыда бағалау мүмкін емес. Зерттеу мақсаты мен міндеттеріне орай емдік туризмді классификациялай отырып, ... ... ... ашу, ... ... туып ... ... шаруашылыққа шипажайлар, санаториялар, демалыс үйлері, туризм және қызмет көрсету бөлімдері жатады. Олардың басты мақсаты халықтың ... ... ... ... ... ... ... және әлеуметтік-экономикалық) ресурстар арқылы қанағаттандыру. Жоғарыдағы айтылғандарды ескере келе емдік сауықтыру туризмі проблемасы көкейтестілігі анықталды.Жұмыстың ... ... ... ... ... ... орны және ... қосатын үлесі.Облыс аймағының туристік рекреациялық ресурстарын одан ары дамытып, оның шешу проблемаларын жеке-жеке талдап, анықтау.Жұмыстың ... ... ... туристік рекреациялық мүмкіндіктерін анықтау.Жұмыстың міндеті:  Қостанай облысы туризмінің даму тарихын анықтай отырып, шипажай, санаторий шаруашылығы саласын  және  осы  ... ... ... туризмді дамыту жолдары мен болашағын айқындау.Зерттеу әдістері: әдебиеттерге шолу, ... ... ... құралдары материалдарын өндеу.1 ҚОСТАНАЙ ОБЛЫСЫНЫҢ РЕКРЕАЦИАЛЫҚ РЕСУРСТАРЫ1.1...................Туризм дамуының негізгі алғышарттары болып: табиғи, әлеуметтік-экономикалық ресурстар және туристік ... ... ... Олар ... ... ... ... мен туристік аудандардың құрылуына әсерін тигізеді. Біз осы тарауда туризм дамуының маңызды алғышарттарына, табиғи жағдайына ... ... ... ... ... ... алдында, туристік-рекреациялық ресурстар дегеніміз не? Деген сұрағына жауап берейік.Туристік-рекреациялық ресурстар дегеніміз  -  туристік ... ... және ... ... ... туризмге жарайтын, табиғаттың және адамдардың күшімен салынған обьектілер мен қоршаған орта құбылыстарының ... ... ... ресурстардың жиынтығын үлкен екі топқа бөлуге болады: табиғи және әлеуметтік-экономикалық ресурстар (мәдени, тарихи). Ал енді тікелей осы ... ... ... ... ... ...  [1]. Табиғи жағдайлар мен ресурстар алдыңғы орынды алып, рекреацияның негiзгi ... бiрi ... ... ... ... ... ретiнде әртүрлi рангтағы табиғи-территориялық кешендер, олардың компоненттерi мен жеке касиеттерi ... ... ... ... мен ... ... өту мүмкшiншiлiгi, географиялык ерекшелiк, экзотикалығы, таңғаларлық немесе керiсiнше карапайымдылығы, табиғи объектiлердiң формалары мен ... ... ... ... мақсатында зерттей отырып, баска сөзбен айтқанда, демалыс пен туризмнiң  түрлерiн өткiзудiң ыңғайлылығы, колайлығының деңгейiн бағалау кезiнде, бiз тек ... үшiн ... ... бар  ... ... ... етiп көрсетемiз. Олар табиғи рекреациялық ресурстарды кұрайды [3].Табиғи-рекреациялық ресурстар бұл  -  ... ... үшін ... ... ... белгілі-бір уақыттарда демалыс және сауықтыру жұмыстарын ұйымдастыруға болатын табиғи және ... ... ... денелер мен табиғаттың құбылыстары.Табиғи-рекреациялық ресурстар демалушылардың демалу және ... ... ... ... роль атқарады. Туристер ландшафт, климат, жануарлар және өсімдіктер әлемінің байлығы мен әртүрлілігін, спортпен, аңшылықпен, балық аулаумен ... ... ... ескеріп отырады. Территорияда қандай табиғи ресурстар болуымен рекреациялық іс-әрекеттің түрлері мен формаларын ұйымдастырылуы тәуелді болады. Елдің ... ... ... ... ... ... ... таулы және орманды массивтерге, демалушылардың негізгі ағымдарына және маңызды көлік жолдарына жақындығы, ірі туристік кешендер мен жеке туристік ... ... ... орын алады. Туристік бағыттар мен туристік мекемелер негізінен ... ... бар ... ... Осы ... көру үшін ... осы ... келеді. Рельефтің әртүрлілігі де ландшафтың маңызды құндылығы болып табылады. Олардың туристер мен ... үшін ... ... бар, ... ол ... ... туғызады. Табиғи ортаның таулы климаттық және ландшафттық факторлары психофизикалық регенерацияда маңызды терапевтикалық фактор ретiнде болады. Сонымен қатар олар, актиті және ... ... ... үшін өте ... ... ... келесі маңызды элементі болып  -  климат табылады. Климаттың адамға тікелей және қосалқы әсері бар. Адамның организіміне тікелей ... ... ... ... ... мен ауа ... жел, ... қысым, күн радиациясы, метеорологиялық құбылыстар жатады. Метеорологиялық өлшемдердің маңыздылығының бірлігі ауа-райы жағдайлары әртүрлілігін анықтайды, олар ... ... ... ... ... мен ... ... тигізеді. Адам биоклиматологияның маңызды міндеті болып, адамның организмі мен метеорологиялық факторлардың арасындағы байланыстарды зерттеу. ... ... ... ең ... ылғалдылық 30-60% денгейінде болады.Адамның организімінің табысты жұмыс әстеуіне айналадағы ортаның температура режимі әсерін тигізеді. Жазғы орта тәуілік температуралардың ... ... +17,2 +21,2 ... ... (Н.В ... В.Г ... ... Осы көрсеткіштер емделуде қажеттілігі бар адамдар үшін есептелінген. Денсаулығы жақсы адамдар үшін біршама жоғары немесе біршама ... ... ...     ... ... үшін жылы мезгілдің ұзындығын анықтау кезінде Е.А Котляров /17 / +10 +12  ... ... ал Ю.А ... Н.Н ... демалыс пен туризм үшін оптималды температуралар +15 +25  деп анықтады.     Негізгі құндылықтарға ... таза ... ... ... ... ауа ... мен ... аз тербелісі, тұмандардың аз болуы т.б. жаткызуға болады[2].Қостанай облысына қысқаша шолу. Облсы орталығы  -  Қостанай қаласы. Облыс Қазақстанның ... Орал ... ... Батыс Сібір ойпатының жазық оңтүстік-батыс шеті мен оңтүстігін, Торғай үстіртінің қыратты жазығын алып ... ... ... ... қазбаларға бай. мұнда темірдің, бокситтің, никельдің, есбестің, қоңыр көмірдің, құрылыс материалдары мен металлургиялық шикізат  -  цемент, флюс, ... отқа ... ... әнек және ... құмы, гранит, диорит кендері кездеседі. Климаты  -  тым ... жазы ... ... Облыста 4,5 мыңға жуық үлкенді-кішілі көлдер бар, ... ...  -  ... Сарымойын, Ақсуат, Сарыкөл, Сарыоба, Қулыкөл, Шұбаркөл, Сасықкөл, Бөрілі. Көлдердің 80 %-ы тұщы.Қазіргі кездегі облыстағы өнеркәсіптің ... ...  -  ... кені мен ... өндіруші тау-кен өнеркәсібі. Оның төңірегінде көмекші сала есебінде энергетика, машина жасау және металл өңдеу кәсіпшіліктері де өркендеуде. Тау-кен өнеркәсібінің ірі ... ... ... ... ... (Лисаков қаласында) кен байыту комбинаттары мен Жітіқара асбест комбинаты. Мұнда республикадағы өндірілетін темір кенінің 80 %-ы, асбест талшығының ... ... ... ... басқа ірі салаларында құрылыс материалдары өнеркәсібінің құрамында бірнеше ірі темір-бето конструкция ... ... ... бар. ... орталықтары Қостанай, Рудный, Жітіқара, Лисаков қалаларында орналасқан. Тамақ өнеркәсібінің негізгі өндіретін өнімдері  -  ет, сүт, сары май, нан, ұн, ... Ірі ... ...  -  ... мен ... ет комбинаттары, Қостанайда, рудный мен Лисаковта сүт, май ... ... ... ... ... ... ірі орталығы  -  Қостанай, Рудный, Смирнов қалалары. Қостанайда жасанды талшық өндіретін химия зауыты бар. ... ... Орал ... ... мен ...  -  Қостанай газ құбыры тартылған. Қостанай ...  -  ... аса ірі ... ... ... Республикадағы егіс көлемінің 16,6 %-ы осы облыстың үлесіне тиесілі. Ауыл шаруашылығы жері  -  10 211,6 мың га. Ауыл ... ... ...  -  ... Ауыл шаруашылығы өнімінің 50-60 %-ы осы егіншіліктен алынады.Егістік дақылдардан 64,4 %-ына жаздық бидай егіледі. Мал ... ең ... ...  -  етті ... мүйізді ірі қара малын өсіру. Оған табиғат жағдайы қолайлы.  Қостанай облысында теміржол, автомобиль және әуе көлігі қатынасы дамыған. Теміржолдың ...  -  890 км. ... ... ...  -  325 км, оның бір ... Қостанай  -  Рудный  -  Жітіқара жолы  -  165 км. ...  -  ... ...  -  ... ... ... ұзындығы  -  8 540 км.Қостанай   әуе жолы ... ... ... ... Челябі қалалары арасында байланыс орнады. Қостанай мен Рудный қалаларын газбен қамтамасыз ету үшін  газ құбырынан тармақ тартылады. ... ...  -  ... ... - ...  - Астана газ құбыры жүргізілуде. Облыс қалалары  -  Қостанай, Арқалық, Рудный, Лисаков, Жітіқара.Қостанай  -  ... ... ... ... және ... өнеркәсіптен ет және ұн комбинаты, тігін және аяқкиім фабрикалары, жасанды штапель талшықтары зауыты бар. Металл өңдеуші өнеркәсіп орындарынан механикалық ... ... ... ... ... ... ... зауыты болып қайта құрылды. Бұл зауыт станок, мұнай қозғалтқыштарын, жүгері ... ... ауыл ... ... мен ... қосалқы бөлшектер шығарумен айналысады.  1.1 Табиғи рекрациялық ресурстарыҚостанай облысы табиғи рекреациялық ресурстарға  өте бай.  Мұндағы ... ... ... тап  -  таза ... әдемі көлдері, сыңсыған ормандар облыс өлкесіне көрік беріп тұр. Сонымен қатар бұл жердің климаты да табиғат аясында демалыс ... ... ... ... ...  өте қолайлы болып табылады.  	Соңғы жылдары ... ... ... ...  ... ... белсенді түрде дамуда. Әсіресе, көптеп қызықтыратындары  табиғатпен танысу,  емделу  болып  табылады. Бұл Қазақстандық және ...  ...  ...  ... ... ... биік ... ормандар  аз шоғырланған.  Бірақ өзінің ландшафтысында көрікті жерлер көп. Олар  жайылымды, түрлі шөптер алып ... ... ақ ... ... және ... боры, жан- жағын таулар, ормандар қоршаған  әдемі көлдер. Қостанай облысының түризмі жақсы дамыған, ... ... ... жазатын емдеу туризмі. Мұнда көптеген шипажай іспеттес демалыс ... ... өкпе ... ... ... ... сауықтыру орындары, бальнеогиялық орындар туристерді ел ішінен ғана емес, срнымен қатар, шетел азаматтары да көптеп келеді. Мысалыға айтар ... ,  ...  ... ...  ... және тағы ... емдеу орындарына бай. Бұған себеп табиғи ресурстардың көп болуы.Жер бедері. ... ... ... ... ... ... бөлікті Батыс-Сібір ойпатының  оңтүстік-шығыс шеткері аймағы алып жатыр, ал оңтүстікте Торғай үстірті; облыстың батыс ... Орал ... ... жазығы алса, оңтүстік-батыста  -  Сарыарқа.Климат континенталды және өте құрғақ. Қыс ұзақ, аязды, ... ... мен ... жел қыс бойы ... жазғы мезгіл аптапты ыстық және құрғақты. Жылдық көрсеткіші облыс солтүстігінде 250-300 мм, оңтүстікте 240-280мм. Вегетациялық период солтүстікте 150-175 күн, ал ... 180 ... ... ... ... өте бай: ... және  темір рудасы, боксит, қоңыр көмір, асбест, отқа төзімді және кірпішті саз балшық, ... және ... әк тас, құм, ... тастары және т.б. Магнетиталық руда мен құба темірдің жалпы қоры  15,7 млрд. тоннаны құрайды. Пайдалы қазба мен минералды ... 400-ге жуық кен ... бар: 68  -  ... ... 19 боксит кен орны ашылды, 7  -  алтын және бір-бірден  - күміс пен никель. Қостанай темір бассейндері ... ... ... Сібірдің металлургия заводтарының маңызды шикізат базасы болып есептеледі.Су ресурстары.  Өзен ... ... ... ... 300-ге жуық ұсақ өзендер ағып жатыр. Ең ірі деген ...  -  ... (800 км ... ... және ... ... (390 км). ... өзенінде Тобылдың жоғарғы, Қаратамар және Амангелдінің су қоймалары орналасқан. Облыс аумағында 5 мыңнан астам көл бар. ... ең ... ... Теңіз, Қойбағар, Ақкөл, Сарыкөл, Алакөл және т.б.Топырақ жамылғысы. Өсімдіктер және жануарлар әлемі.  ... ... ауыр ... ... ... ... және ... қара және сарғылт топырақ. Тың жерді игеруге байланысты барлық жер ... ... ... ... түрлі шөпті өсімдікті, қайыңды-көктеректі және қарағайлы орманды (Арақарағай, Аманқарағай) қара топырақ; ...  -  ... ... ... ...  -  ... қорық  ұйымдастырылған,  сарғылт топырақ; оңтүстік бөлікте  -  бетегелі және ... ... ... ... ... ... жалпы  жер аумағы 19600 мың  гектарды құрайды.  Ауылшаруашылық алқабы 18123,4 мың гектар жер. Оның ... 5659,3 мың га, ... 31,2% жер ... ... ал 12072 мың га (66,6%)  -   ... ... аумағының бір ерекшелігі  -  оның қиыр ... ... ... ... ... ... және ... өзендерінің аңғарларын қамти отырып, Тобыл өзеніне жететін ұзындығы 700 км  ... ... ... Облыстың ең биік бөлігі шоқылы келген [15].Қалыптасқан топырақ  және өсімдік жамылғысы жөнінен ... жері ... дала және дала ... ... ... Мұнда бидай, күнбағыс, түрлі жемістер өсіруге мүмкіндік береді. Жауын- шашынның басым бөлігі жазда түсетіндіктен,  мұнда көп өнім ... ... ... Бұл ... ... ... ... облыстың басым бөлігіндегі құнарлы топырақ та септігін тигізеді.Облыс жеріндегі топырақ жамылғысының бойлық бағытта белдемдік байланыстағы өсімдік жамылғысы таралған. Оның солтүстік ... ... ... дала белдеуі алып жатыр. Орманды жерлері негізінен әртүрлі бұталар өскен терек аралас қайыңды шоқтардан тұрады. Кей жерлерде олар едәуір ... ... ... ... ... ... Дала белдеуі әртүрлі шөбі басым илеумен боздан тұрады, ал құрғақ дала ... ... ... шөптер араласқан бетегелі- селеулі шөптер өседі. Дала және құрғақ дала белдеулерінің ... ... ... ... мен қарағайлы басым Арақарағай, Аманқарағай және Науырызымқарағай мемлекеттік қорықтары ұйымдастырылған. Орманды дала өңірінің оң жағы облыстың ... ... тал тағы ... ... ... ... шөп ... Бұрын бітік шөп өскен далалық өңір негізінен ... Өзен ... мен көл ... ... ... ... ... Қостанай облысында жануарлардың біраз түрі бар. Бұлан, ... ... ... ... ... ақ ... ор ... борсық, суыр, сусар, сасық күзең, аламан, сарытышқан, аққұлақ, кірпішешен, андатра және құстың көптеген түрлерінен құр, ұзақ, қарға, сауысқан, тоқылдақ, көкек, ... және ... қаз, ... ... және тағы ... ... Есіл өзенінде шортан, алабұға, аққайран, қарабалық, табынбалық және тағы басқалары ... ... ... ... ... ірі өзендер аз. Өзен жүйесі сирек.  Облыс төңірегінде 300-ге жуық ұсақ өзендер ағып жатыр. Ең ірі деген ...  -  ... (800 км ... ... және ... ... (390 км). Тобыл өзенінде Тобылдың жоғарғы, Қаратамар және Амангелдінің су ... ... ... аумағында 5 мыңнан астам көл бар. Олардың ең ірілері: Құшмұрын, Теңіз, Қойбағар, Ақкөл, Сарыкөл, Алакөл               және ... ... өте көп, ... олардың сулы кезеңі көктемде, яғни қар ерігенде, ал жазда бұл өзендердің суы азайып, құрғап қалады. Халықшаруашылығына суды пайдалану үшін ... ... ... ... ... ...  Тобыл  өзенінің  тек  бас жағы  ғана  ...  Ол ...  ...  ...  ...  басталады да,   жолында  Торғайдың төрткүл өлкесінен  сала  қосып алады.  ... ...  ... ...  Есілге  ұқсас.    Тобылда  судың  молаятын кезі,  ... ...  -  ...  ...  аз  кезі  -  қыс.  ...  суы ...  тұрмыс  қажетіне  және  өнеркәсіп мақсатын  ... ету  үшін  өзен  ...  - ...  ...  ...  ...  және  басқа  су  бөгендерімен  ... ... ...  су  ...  жоқ  көптеген  аудандарда  бөгеттер  мен  су  қоймалары  жасалған.  Көлдер  мен ...  ...  ...  қамтамасыз етуге,  ішінара  егін  суғаруға  пайдаланылады.  ...  көп  ... су  ...  -  ...  пен қаздарды өсіруге  пайдаланылады.    Қостанай ... ...  -  ... ... ... ... 1936 жылы 29 ... бұрынғы Қостанай мен Торғай губернияларының негізінде құрылған. Құрамында 5 ... 13 ... 16 ... 808 ... елді ... бар. ...  -  Қостанай қаласы. Жер аумағы 196,0 мың км. Тұрғыны 913,6 мың адам. Облыстың солтүстік-батысы мен ... ... ... ... ... облыстарымен, шығысында және оңтүстік-шығысында Қазақстанның Солтүстік Қазақстан, Ақмола және Қарағанды ... ... ... ... ... ... аумағы негізінен жазық дала. Солтүстіктен оңтүскке қарай тым созылып жатуына байланысты (740 км) әр түрлі физико-географиялық белдеулерден тұрады: батыс ... Орал маңы ... (250-400 м), ... ... Сібір ойпатының оңтүстік бөлігін, оңтүстігінде Торғай үстіртінің басым бөлігін, қиыр оңтүстік-шығысында Сарыарқаның батыс бөлігін қамтиды. Орал маңы үстірті негізінен, шығысқа ... ... ... ... ... ... ... оңтүстігінде Тобыл өзенінің жоғарғы ағысының аңғарымен шектеледі.Қостанай облысының аумағы үш ірі топырақ ... ... ... ... қара ... ... ... қоңыр-қызғылт топырақ, ал оңтүстік бөлігін сұр топырақ белдемі алып ... Қара және ... ... облыстың солтүстік және орталық аудандарында егін шаруашылығы мен мал шаруашылығын өркендетуге қолайлы. Оңтүстіктегі сұр топырақты бөлігі құнарлығының ... ... ... ... мал шаруашылығына қолайлы.Қостанай өңірінің табиғаты ерекше. Сырттан келген адамдар мұнда ауаның тазалығын бірден ... ... ... ... ... деп ... қонақтар ризашылық білдіріп жатады. Атмосфераның тазалығы жергілікті жерлерде ... игі ... ... орындалуына байланысты. Мәселен, кейбір қалаларда қатты отынмен жылытылатын жылу қазандықтарынан қап-қара түтін будақ-будақ шығып ... Қою ... ... ... ... ... да ауаны ластамай қоймайды. Мұндай залалдан құтылудың амалы бар. Әлгі қазандықтар газбен жұмыс істесе, қою түтін аспанға ұшпайды. Осы тәсіл ... ... ... ... ... ... кен өндірістік бірлестігінің жылу энергетикалық орталығы көмірмен, Арқалық қаласындағы осындай орталық мазутпен жұмыс істейді. Әрине, олардың қазандықты газбен ... ... ... ... ... мұны ... аудан орталықтарын және ірі елді мекендерді газдандыру қолға алынбақ. Мұның экологиялық тазалыққа ықпалы зор.Кәсіпорындардан жыл ... ... ... ... ... 316,069 мың тоннаны құрайды. Жалпылай алғанда атмосфераның ластанып, бүлінуі автокөліктердің көбейіп кетуінен. Кәсіпорындардан бөлінетін ... ... ... ... 51 ... ... 159,678 мың ... автокөлік түтіні құрайды. Осынау келеңсіздікке тосқауыл неге қойылмайды деген сауал туындайды. Әрине, ешкім де қол қусырып, қарап отырмайды. Автокөліктердің түтінінен ... ... ... ... ... ... орай ... жуық бақылау-зерттеу пункті жұмыс істейді. Мұның сыртында облыста автокөліктерді газбен жүруді ... ету ... іске ... ... ... ағынды сулардың да зияны тиеді. Бүгінде ағынды су көлемі 99 мың текше метрден ... Бұл 2005 ... жеті ... көп. ... ... ... ... заттар көлемі де кеміді. Желқуар, Аманкелді, Қаратомар, Жоғары Тобыл су қоймалары да, Тобыл, Шортанды, Желқуар және Обаған өзендерінде ... ... ... ... ... суды ірі елді мекеннің тұрғындары пайдаланады. Соңғы жылдары ... ... ... ... жақсара түсуде. Бұл судың тазалығын сақтауға белгіленген шаралардың ықпал етуіне байланысты. Кейінгі кезде табиғатты және суды қорғау заңнамасы тиімді ... ... ... су ресурстарын қорғау және тиімді түрде пайдалану үшін аймақтық бағдарламаны жасайтын уақыт ... Оған 30 ... ... ақша ... 1.2 ... ресурстарыҚостанай облысы табиғи ескерткіштермен қатар тарихи  -  мәдени ресурстарға да бай болып ... ... ...  көп тарихы  елді мекендер, үйлер, қамалдар, ескерткіштер, әскери бекіністер бар. Сонымен қатар қазіргі заманға сай биік  ... ...  бар.  ... оқу орындары және мәдени орталықтар, театр, мұрайжай, сарайлар орналасқан.Қостанай облысы ... ... бай. ... 1974 ... пен ... ... сондай-ақ сәулет ескерткіштері бар: Архипов көпестің диірмені, Лорец көпестің үйі, Сенекосов көпестің үйі,  киноматограф ғимараты, Яушев көпестің пассажы, Қостанай ... ... ... қалалық қазынаның ғимараты, мешіт және т.б. ескерткіштер.   Ескерткіш  -  кең мағынасында  -  елдің, ... ... ... жалпылама атауы. Тарих және мәдениет ескерткіштерінің жиынтығы мұражайлы, көрмелік маңызы бар заттар мен жылжымайтын ескерткіштерді қамтиды. Ортақ ... ... ... ... ... 4 ... ... археологиялық ескерткіштер, тарихи ескерткіштер, сәулет өнері ескерткіштері, монументтк (мүсін) өнері ескерткіштері. ...  ... ... ... ... ... бар жазбаларды да жатқызуға болады. Яғни, азаматтың көне заманнан күні бүгінге дейінгі дамуы жолындағы түрлі ... аса ... ... ... ... заттық - рухани үлгі - нұсқаларын; адам өміріндегі оқиғаларды, белгілі бір елдің, халықтың басынан кешкен тарихи кезеңін еске түсіретін құндылықтарды, ... ... ... деп атау ... ... ... ... ауыз әдебиеті ескерткіштері, жазба ескерткіштер, өнер ескерткіштері, археологиялық ескерткіштер, ұлттық дәстүрлі қолөнер ескерткіштері, діни ескерткіштер, т.б. деп те түрліше ... ... ... адам ... басындағы оба, қорған, сондай-ақ, сақ дәуірінен, көне түркі, қыпшақ кезеңінен жеткен тас ... ... ... ... қойтас, үштас, бестас, сағана, төртқұлақ, кесене, т.б. археологиялық және сәулет ескерткіштері - ең алғашқы ескерткіштер ... ... ... ... тарихы келесідей мүсіндер мен ескерткіштер түрінде көрініс тапқан: Тың игерушілердің құрметіне тұрғызылған монумент, А.Имановтың мүсіні, Б.Майлиннің ескерткіші, ... ... ... қашалған ескерткіш, Ұлы Отан Соғысы жылдарында қаза тапқандар үшін тұрғызлған мемориалды кешен, Жеңіс паркі және т.б.Тарих және ... ... ... мемлекеттік деңгейдегі шара болып табылады және өскелкең ... ... ... ... ...  тар ... - ұлы ... белгілі қайраткерлерді немесе елеулі тарихи оқиғаларды есте ... үшін ... ... ... Бұл атау ... ... ұғымның мағынасына жақын. Алайда ескерткіштер әдетте,  дүние салған адамның құрметіне тұрғызылады. Ескерткіштердің кең тараған түрі де осы  -  ... ... ... ... мүсіндік бейнелер. Олар, әдетте, көрнекті жерге (қала алаңына, саябаққа, ... ... ... ... ... ... ... даласына) орнатылады.Қостанай қаласы Тобыл өзенінің  солтүстік  жағалауында  орналасқан.  1879 жылы  ...  ... ... ... 1893 жылы ... қаласы жыл сайын жәрмеңке өтіп тұратын уезді орталағы  болатын.  Кеңес Одағы кезінде  Қостанай ірі  ... ... ...   ...  50 ... ...  тез  дамыды.  Оған  себеп  тың  ... ...  ...  ... мұнда темір рудасын және асбест  кен  орындарын  өндіруде  жаңа  ... - ...   ...  ...  ... ...  -  бұл  үлкен  мәдени орталық  болып саналады.  Мұнда  жоғарғы оқу орындары  және  ... ... ... ...  филормония,  тарихи  - өлкетанулық,  геологиялық музейлері,  қолданбалы  өнер ...  ... ...  ...  ... ... кітапханалар Қостанай  -  қазақтың бүгінгі ... ... ...  ... ... Одағының батырлары Л.И.Беде  және И.Ф.Павлов  ескерткіштері   орнатылған.  ...  ... ... ...  Ұлы  Отан  ...  ... ...  қаласы біраз  уақытқа  дейін  Торғай  облысының орталығы  болған.  Қазір  ең  жас  ... бірі  ... ...  Қала 1956 жылы ... тобының  оксид кен орындарын  жүргізу  кезінде поселек  ретінде  құрылған.Қазақ халқының  азаттық  күресі жолындағы ... ...  ... ... ... мемориалдар мен ескерткіштерде көрсетілді.  Қазақ тарихындағы ...  ... ... ...  Амангелді иманов,  Ыбырай Алтынсарин,  Бей3мбет Майлин, Ахмет Байтұрсынұлы, Құрманғазы  және  Дина  ...  Абай ...  ... хан,  Әлия  мен ...    ...  Жансүгіров,  Сакен Сейфуллин,  Мұхтар Әуезов, т.б. көптеген естелік орындар жатады.  ... ... ... ...  ... ... (Сарыторғай) жақын алқапта ертедегі екі рәсімдік құрылыс  жабайы тастан кигіз үй тәріздес салынған. Шамамен ерте темір ғасыр ... ... аңыз ... XVII-XVIII ғғ. Екідің тұрған төбелер арасындағы алқапта  ... ... ... ... ... ... әскери басшыларының ордасы осы жерде орналасқан. XX ғасырдың 80-жылдарында жергілікті халықтан жиналған қаражатқа бұзылған ... ... ... ...  Арқалық қаласы әкімдігіне бағынысты аумақта, Қараторғай өзенінің оң жағалауында, өзеннен 0, 73 шақырым және Бейсен қыстауынан ... ... 1,5 ... жерде орналасқан. Қорған үйіндісі жер мен тастан салынған. № 1 қорған үйіндісінің диаметрі   15 м тең,  ...  -  0,7 м. ... ... ені  -  5 м, ...  -  0,3 м ... бар. II -Екідің Қырлы жерде орналасқан, алыстан көрінеді. Кигіз үй ... ... ... ... ...  -  6 м., ... ...  -  3,8 м. Кіру бағыты  - шығыс.  1.3  ... ...  ... жүзінің қорықтар территориясында қорғау тәртібі, атқаратын қызметі, негізігі бағыты әр елде әр түрлі. Сондықтан  қорғайтын  территориясының  ... ...  ... ... заказниктер, резерваттар, ұлттық парктер, табиғат ескерткіштері  деп ... ... ... ... біздің планетамыздағы  генофондыны сақтауда, әр түрлі экономикалық зерттеу  жұмыстарын жүргізуде табиғи лабораториясына айналған  қорықтар  территориясының  ...  өте  зор.  Сол  ...  ...  ...  дамыған  біздің  елде,  дүниежүзіне  көз тартатын жердің бірі  де  сол  ...  1983  ...  1 ... есеп  ...  ...  124  ... 4 млн км2  жер көлемін  алып жатқан  2600  -  ден  артық ірі  ... ...  бар.  ...  ...  ең  үлкен  қорық  -  Гренланд  ұлттық  ...  Оның  жер ...  7 млн ... ...  ... деп - ...  адам  ...  бұзылмаған, белгілі  бір  географиялық  аймақтың  қасиеті  бар  жерлерді  ...  ...  өз ...  ...  ...  ...  сол жерге  тән табиғи жағдайлары  болуы керек. Қорықтарды  ұйымдастыру  кезінде,  адам  ...  ...  әлі  тие  ...  жердің  аумағын  алады.  Бірінші қызметке  құрып  кету  қаупі төніп тұрған ландшафт  ...  ... мен  ...  ...  қорғауға  алынады.   Қорықтардың  табиғат  эталонын қорғауда  олардың  негізгі  маңызды  қасиеті,  ...  ...   ...  адам  ...  ...  өзімен  өзі  жүреді.  Сондықтан көптеген қорықтар егер антропогендік ландшафтардың  ортасында  орналасса,  ...  пен ... ауыл ... ...  ...  ...  үшін  ...  өзінше 2 километрлік қорғаныс зонасын жасайды.Қ о р ы қ -  ерекше  қорғауды ... ... ... бара ...  ... ... ... және өлі табиғаттың бөлшектерін жеке объектілері мен  құбылыстарын  сақтауға  өте   ... тағы  бір ...  ... мен ... генофондысын  сақтайды.  Соның нәтижесінде биогеоценоздың  ...  мен ...  ... хабар беріп  отырады.  Қорық территориясындағы  өсімдіктер  мен жануарлар  ... ...  ...  жерлерге  тарап  отыруы да өте маңызды іс.Қазір  Қазақстан территориясында көлемі  784,1 мың   ... ...  алып  ...  ...  қорық  бар.  Олар:  Алматы,  Ақсу  -  ...  ...  ...  Қорғалжын,  Марқакөл және  Үстірт.  Көлемі 5,6 миллион  гектар  жері  бар 50  - дей ... ...  ... 5,6  ...  ...  ... 42  ... және 18 (217 мың га)  ботаникалық  объектілер қорғалатын  заказниктер,  3 табиғат ескерткіші  бар.  Бұл  ...  ...  ...  ...  ... ... саны азайып  кеткен жабайы  хайуанаттар мен сирек  өсімдік  түрлері  қорғалады.  Сондай  -  ақ   ... ...  сұлу ... ...  онда  өсетін  ағаш  түрінің  ерекшеліктерімен де  ...  ...  ... ...  ...  халықаралық одағы жанындағы ЮНЕСКО  ұйымының  құрамына енген.  Наурызым қорығы  -  ... ... ... және  ... ... орналасқан мемлекеттік қорық. 1931 жылы ұйымдастырылған (320 мың га), 1966 жылы ауданы ықшамдалып (87,7 мың га) қайта ... Оған ... ... 4,7 мың га), Сыпсың (көлемі 7 мың га)  және Наурызым (көлемі 37,2 мың га ) орман алқаптары мен ... ... ... ... енеді. Олардың үлесіне бетегелі жусанды 5 мың га тың жазық дала кіреді. Қорық орналасқан аумақтың климаты континенттік; қысы  -  суық , ... жазы  -  ... ... ... орташа температурасы  - 17 °С, шілде айы +24,2°С. ... ... ... +2,4 °С, ... 131 күні ... ... ашық болады. Жауын-шашынның  жылдық орташа мөлшері  233 мм, оның 30-40 %-і жаз айларында жауады. Топырағы құмайтты. ... ... ... өсімдіктердің 700-ге жуық түрі (қарағай, қайың, көктерек, тобылғы, тал, мойыл, қырыққұлақ, т.б.) өседі. ... ... ... бай: сүтқоректілердің 40-тан астам, құстардың 250-дей, қосмекенділер мен бауырымен жорғалаушылардың 3  және балықтардың 10-ға жуық түрлері тіршілік  етеді. ... ор ... ... ... ... суыр т.б. ... Қорықтан аққу, безгелдек, дуадақ, ақ сұңқар, тарғақ сияқты саны жылдан жылға азайып бара жатқан құстарды кездестіруге болады. Бұл ... су ... мол ... көктемде жыл құстарының ұшып келуіне, ұя басуына, мүмкіндік береді. Қорықта "Табиғат мұражайы" жұмыс істейді.Табиғи байлығын тиімді, дұрыс пайдалану  ...  -  ... оны ... ... ыждағаттылықпен халық  игілігіне  қайтадан көбейтілуіне жол ашу. Яғни, табиғат ресурстарын тиімді  пайдалану, оны қорғау өте ... ... Ол үшін ең ...  адам мен ... ... ... қатынаста дұрыс шешу,  табиғат байлығын "талай" бермей, керісінше оны арттыру ісіне  атсалысып, күтіп  -  ... ...  ... ... қойылуы  қажет. Еліміздегі табиға ресурстарды тиімді пайдалану -  ...  ... ... ... байланысты.Табиғатты  қорғау  -  табиғаттың өзіндік жағдайын  сақтау  және  бұрынғы сипатын қайтадан  ...  ...  ...  ...  ... ...  пайдалану   үшін құрылған  мемлекеттік жүйедегі  қоғамдық шара.  Оның  басты  міндеті  халық ... ...  ...  ... ету және  ...  дамуын  табиғат заңдарымен  ұштастыру.Ерекше  қорғалатын  территорияларды атап өтелік ... ...  ... ... мемлекеттік  қорықтардан елеулі айырмашылықтары бар. Айталық қорықтарда табиғат байлықтары, сол  ... ... ...  ... ... ретінде  қорғалады.  Мұндағы  жерлер  шаруашылық айналымынан  басатылады да, ... ... ... өз бетінше жаратылыстың  заңына сәйкес дамиды.  Адам оның тек  ...  ... ... ... қорғаушысы  ролін атқарады.  Ұлттық саябақтарға жүктелетін міндет бұған қарағанда  әлдеқайда күрделірек.  ...  ... ... ... ... ... ұштастыра отырып, қорғаудың ғылыми негізгі әдістері іздестіріліп,  ... ... ... ... ... ... ... негізгі сферасы  ұлттық саябақтар. Қостанай облысында ұлттық саябақтар ұйыдастыруға қолайлы  жерлер бар және ондай  шаралар жүргізіліп те  ... ...  Бұл ... құрып бара жатқан, желдің, судың әрекетіне бұзылып бара жатқан және сонымен бірге ғылыми эстетикалық кейде тарихи немесе мәдени  ... ... ... ...  Табиғат ескерткіштерін қорғау  -  табиғатқа тән бір ... ...  Бұл ... ...  жете мән ... ... бара ... жануарлардың жеке бір түрлерін қорғау, мысалы: құланды, мензбир суырын, арқарды, т.б.Табиғат ескерткіштерінің қатарына табиғаттың қорғауға алынған ... ... ... ... ... ... ... қалған қабаттар, үгілуден пайда болған тау жыныстарының ерекше формалары, рельефтің бірегей формалары, сирек кездесетін ағаштар мен өсімдіктер, ... ...  және ... ... жерінде Республика дәрежесінде 24 табиғат ескерткіші бар. Оның ішінде аса маңызы бар ... ... ... Кеңесінің арнаулы шешімімен қорғауға алынған.Табиғат ескерткіштерінің қай ... ... да ... зор, ... кішкентаі үңгілер (урочище, роша) көлдер, аңғарлар таудың бөліктері және жеке объектілер (сирек геологиялық ашылған жерлер, пайдалы қазбалы орындардың ... ... ... ... ... немесе тарихи құнды ағаштың жеке түрлері т.б.)  сол сияқты жасанды табиғат объектілері (ескі көшелер мен парктер, көне  ... ... ... т.б.)  ... 2 ... ... ... ЕМДІК ТУРИЗМНІҢ ОРТАЛЫҚТАРЫЕмдік туризм дегеніміз - адамдардың ... ... ... ... жаққа табиғат жағдайлары мен факторларын емдік мақсатта пайдалануын ... ... ... ... ... мен ... жұйесі және басқа сауықтыру орталықтары болып табылады. Онда адамдар күнделікті тіршілік ортасынан оқшаулана отырып жаңа ... ... ... оның ... ... ... ... мақсатында пайдалануы. Емдік сауықтыру орталығында емдік ресурстар (су, ауа, батпақ т,б) кеңінен қолданады. Курорттық ... ... ... ем алу сауығу адамдарды табиғат ортасында емдеу, шынықтыру ... ... ... ... ... ... ... қалпына келтіру тек емдік туризм жағдайында іске аса алады. Бұл ... адам ... жаңа ... емдік сипатқа ие болады. Оның негізі режим сақтауға байланысты.Психикалық және емдік процедуралар адам ... ... ... ... ... алуға алғышарттар жасайды. Табиғи емдік факторлар әсері осындайда байқалады.Емдік туризмнің түсініктері. Емдік туристік ресурстар ... ... ... ... ... - ...   ... сондай ақ туристердің рухани қажеттілігін қанағаттандыра алатын, олардың дене күшін қалпына келтіріп, дамытуға, олардың күш - ... ... ... ... жарайтын, салауатты өмір сұруге жәрдемдесетін өзге де нысандар болып табылады. Туристік қызығушылыққа ... ... ... ... ... - климаттық белдеулер, геологиялық, гидрологиялық нысандар (тау ... ... ... ... ... т.б), мұражайлар мен басқа да құбылыстар жатады.  Қазақстан ... ... ... өте бай.  ... солтүстік бөлігінде олардың көбісі шоғырланған. Оған себеп жердің климатының қолайлылығы, ... ... ... ... ... ресурстарыны өте көп. Мұнда көптеген шипажайлар орналасқан. Олар , Бурабай, Баянауыл, Оқжетпес, Шучинск, Муляды, Таң және т.б.Суға ... ... ... тау ... мен ... ... ... байланысты. Су ресурстарының көректену көздеріне байланысты оларды туристік  -  демалысқа ... ... әлі ... дейін қолға алынбаған [45].Емдік туризм қазіргі туризм классификациясында елеулі орын алады. Қоғамдық қатынасы мен ... орай үш ... ... ... сауықтыру - спорттық және танымдық. Осылардың негізінде туризмнің классы, типтері, түрлері анықталады. Туристік саяхаттың алдына қойған мақсаттарына ... олар ... ... ...  ... б) ... ...  в) мамандарылған туризм. Рекреациалық туризм  емделу және демалу мақсатын көздейді. Оның өзі курортта емделетін болып бөліне отырып, климатпен ... ... ... ... және ... емделу деп те бөлінеді. (сурет 1).Климатпен емдеу өз алдында  талассотерапияғаю (теңіздік климатпен байланысты,суға ... ... ...     гелиотерапияға (күн сәулесін ...   ... ... ... ... ... сауықтыру және емдеу,аурудың алдын алу шараларын қамтиды. Қазақстан халқының материалдық және мәдени өмірінің деңгейінің өсуі, өнеркәсіптің дамуы, Маңғышлақ түбегінің ... мен газ ... ... тың жерлерді игеріп, жаңа шаруашылықтардың құрылыуы, сонымен қатар ауыл шаруа- шылықтың басқа ... ... ... құру ... ... ... халқының санының ұдайы өсуіне әкеп соқты. Бірақ ол тек табиғи ... ғана ... ... ... жерлерден халық қоныс аударды. Осының нәтижесінде курорттық - санаториялық емдеудің қажеттілігі өсті. Бірақ, егер біз емдеуге ... ... ... ... ... ... ... салудың нәтижесін салыстырсақ емдеу ғимараттардың, яғни санатория мен курорттардың саны халықтың қажеттілігін қанағаттандырмайды.Курорттар өте ерте ... ... ... ... мен ... су көздерінің адамдардың пайдалануымен байланысты (б.з.П ғ.). Табиғаттың емдік қасиетін климаттық факторларына қарай пайдалану олардың ... ... жылы ... жағалауы мен жер асты ыстық бұлақ көздеріне байланыстылығын  байқатады. Ердедегі египет ... ... ... ... шынықтыруда суды, күнді, ауаны пайдаланған. Қазіргі туризм элементі серуен дұрыс пайдаланылған. Алғаш термальді суларды.  ... ... ...  -  ... маңайында пайдаланған деген деректерге сұйенсек ортағасырлардан бастау алады.Пломбьер-ле-Бен и Ахен  -  Ұлы Карл Императорының демалатын мекені. Кейінірек Спа и ... ...  -  ... ... су көздері монастырлерге берілген. Сол заманның курорттары ішінен Карлсбад (Карловы - Вары),  14 ғасыр Баден  -  Баден ... ... ... ...  ... ... 18 ғасырға тән құбылыс. Англия жағалауында емдік сауықтыру орындары пайда бола бастады.  1792 ағылшын ... ... ... ... ... ... ... ашқан ( Маргите) Италия мен Франциияда 19-20ғғ. Қазіргі Еуропалық ... ірге тасы ... ... ... бұл ... ... ... жұмыстарымен айналыса, қазір көбінесе сауықтыру, демалумен айналысуда. Чехия санаторий мен курорттық емдеуден Европада бірінші орында тұр. Ең үлкені ... - ... ... ... 50 мың адам 70 елден келіп демалады. 2 млн. экскурсанттар болған деген деректер бар. ... ... ... ... мүмкімдіктер жасауда. Казино, түнгі клубтар, гольф алаңы т.б. ... ... ... ... ... тұр. ... ... әйгілі. 19 ғасырда Европада сумен емдеу орталығы қалыптасты. Қазір 22 қалада 66 елді мекенде емдік ресурс ... бар. ... ... курорттар: Баден-Баден. Висбаден (Германияда), Виши (Францияда), Бат (Ұлыбританияда), Спа (Бельгияда) орналасқан. Минералды сулар негізінде Америкада  ... ... ... ... штатында). Теңіз жағалау курорттары ашылған.Таяу шығыста емдік туризм Өлі теңіз ... ... ... ... Эйн - ... Эйн - Геди, Неве - Зохар атап өткен жөн. Азиялық емдеу туризмі өзіндік сипатқа ие. ТМД ... ... ... 1 Петрдің 1717жылғы , түрлі аурулардан емделу үшін шыққан указына ... ...   1719 жылы 1 Петр ... ... Марциаль Кончезерск сулары негізінде Петрозаводск маңында емдік курорт ашылған, кейіннен осы сулар атақты курорт ... ... ісі ... ... ... 1990 жылдарға дейін қарқынды дами отырып емдік, алдын алу жұмыстарын жүргізді. Оның ... С.П. ... Г.А. ... А.А. ... т.б ... ... ... ресурстар 19 ғасырдан белгілі. 1834 - 1880 жылдары Рахманов ыстық бұлағы, Арасан  -  Қапал бұлағы,  Бурабай, Жусалы мен ... ... ... мәліметтер пайда бола бастады. [20]. ,  курорттарының ашылуына профессор А.Н.Сызғановтың еңбегі мол. С.И.Замятин Республикадағы ... ... ... мен ... су ... ... ... - рекрация ресурстар тобы деп географиялық ортадағы ресурстардың жиынтығын айтамыз. Оларға Литосфера, Гидросфера, Атмосфера және ... ... ... ... ... Бұл ... өзін үшке бөле ... қарастырған орынды. Солардың бірі: Ландшафт. Ландшафт  адамдардың туризмге ... ... ... ... ... ... оның құрамдас бөліктері Қазақстан жерінде Алтай, Сауыр - Тарбағатай, Жетісу Алатауы, (Жонғар) Алатау,  Солтүстік, Батыс Тянь - Шань тау ... ... ... ... өңірінің таулары құрайды. Өзендер мен көлдері өзіндік сипатқа ие. Балқаш, Алакөл, Каспий  теңізі болашақ ...  ... ... ... ... ... Бұлардан өзге Сарыарқа өңіріндегі көлдер, таудағы көлдер туристік нысан ішінде өзіндік орнын әлі таппай отыр. Қазақстан жері ... ... ... ... қамти отырып шөл, шөлейт зонасыннан бастап таулардағы мәнгі мұз, мұздықтар әлемімен туристерді таныстыруына мүмкімдігі бар бірде бір ел. ... ... ... ... ... ... ... танымдық, экологиялық, аңшылық, балық аулау, емдік, шытырман оқиғалы, спорттық туризмді дамытудың алғышартын құрайдыҚазақстан тәуелсіздік алған ... ... ... ... ... иелігіне көшті. Тек 2004 жылдардан бастап санаторий курорт ісі қайта жандана бастады. Емдік туризмнің туристік ... ... ... ... ... функциясына орай.Емдік                  ...  - ...                        ...   ... ... ... емдеуОйын-сауықСпорттық сауықтыруКУРОРТТЫ-ЕМДІКмамандандырылғанРекреациалықЭкскурсиалық1-сурет /  Ердаулетов С.Р.материалдары негізінде / 2.1 ... ЖШС ... ...  АҚ ... мен ... ... аймақ тұрғындарын  сауықтырумен айналысады.Басты емдік факторлар:Сульфидті балшық. Оның келесідей әсері бар: ісікке қарсы, иммунитетті қалыптастырып, арттырады, ... ... ... ... және т.б. ... емдеуге нұсқау: буындардың ауруы, тыныс алу ағзаларының дерттеріне, жүйке-жүйесінің зақымдауы, гинекологиялық, урологиялық аурулар және т.б.      ...  -  ... ... су ... ... циркулярлы душтар, аяқ-қолға арналған құйынды ванналар, емдік ванналар (скипидарлы, құмырсқа ваннасы, йодобромды, мыс, оттегі ванналары).Құрғақ көмір ... ...  -  ... ... ... және т.б.   Циклдік пневмомассаж, бұл аяқ-қолдың жоғарғы және төменгі жақтарына қан мен ... ... ... үшін жасалынады. Электр, свет, магнит терапиялары, бұлардың емдік қасиеттері жоғары.Ингаляциялық терапия  -  яғни ... және ... ... алу ... ... үшін ... мен емдік шөптерді аэрозоль түрінде қолдану.   ... ... ... ... ЛФК, ішекті сулау, ішекті мониторингтік тазалау (ІМТ), ... ... және ... ... 3 реттік диеталық тамақтану кіреді. Күнде салаттар, жаңа піскен жеміс-жидектер мен шырындар беріледі.   ЛОЦ ... және ... ... ... ... ... ... бойынша сан түрлі дерттердің диагностикасын жасау мүмкіндігі қарастырылған. Келесідей медициналық аппаратуралар бар: "Олимпус" фирмасының фиброгастродуоденоскопы,  ... ... УЗИ ... "LOGIQ P5". ... клиникалық және биохимиялық зерханалар, ЭКГ аппарат, "Флюарком" сандық ... ... ... бар. ... 1960 жылы Соколов-Сарыбай кен-тау өңдеу комбинаты базасында (ССКӨК) негізі қаланған. 2005 жылдан ...   
        
      

Пән: Туризм
Жұмыс түрі: Курстық жұмыс
Көлемі: 48 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 700 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Қостанай облысындағы ішкі туризм60 бет
Алматы облысында 2007-2011 жылдарға арналған туризм даму бағдарламасының анализі37 бет
Павлодар облысының туризм индустриясының даму үрдісі79 бет
21 – ғасырдағы туристік фирмалардың қызметі23 бет
Іс-шаралар туризмінің қазіргі жағдайын талдау, жоспарлау және ұйымдастыру ерекшеліктері. Қазақстанда дамуы57 бет
Велосипед туризмінің теориялық негіздері77 бет
Емдік туризмнің қалыптасуы мен дамуы5 бет
Жанұялық туризмді ұйымдастыру және жоспарлау79 бет
Тау ауруы13 бет
Туризм түрлері3 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь