Қазақ тілі сабағындағы жазба жұмыстарының жүйесі

Кіріспе
Курстық жұмыстың мақсаты:
ІТАРАУ САБАҚТА ОРЫНДАЛАТЫН ЖҰМЫС ТҮРЛЕРІ
1.1. Қазақ тілі сабағындағы жазба жұмыстарының жүйесі
1.2. Қазақ тілі сабағында орындалатын талдау жұмыстарының түрлері Жазбаша лексикалық жаттығулар.
1.3. Оқушылардың әдеби тіл стильдеріндегі мәтін бойынша жазбаша сөйлеу әрекетін дамыту әдістемесі
ІІТАРАУ Қазақ тілі сабағында ақпараттық.коммуникативтік технологияларды пайдалану әдістері
2.1. Жаңа технологиялардың білім сапасын арттырудағы тиімділігі
2.2. Қазақ тілі сабағында деңгейлеп . саралап оқыту технологиясын қолдану арқылы білім сапасын арттыру.
ҚОРЫТЫНДЫ:
Кіріспе
Курстық жұмыстың мақсаты: Әлеуметтік және ғылыми техникалық өрлеудi дамытудағы басты мәселенің бірі – адамдардың дара тұлға ретiнде белсенділігі мен мұраттық сенімдідігін қалыптастырып, қазiргi мектептің алдына қойылған оқушылардың өз бетінше іздемпаздығы мен жасампаздық және шығармашылық қабілетін дамытуды қамтамасыз ететін амал-тәсілдер табу.
Мектеп оқушылырының тиянақты білім алып, біліктілігі мен дағдыларын қалыптастыруды мақсат етіп қоя отырып, оларды ойлауға үйрету, өз бетінше білімдерін толықтырып, жаңа білімдерді игеру тәсілдерімен қаруландыру, алған білімдерін теориялық және тәжірибелік мәселелерді шешуге саналы түрде қолдана білу сияқты ақыл-ой белсенділігінде дамыту. Бұл бағыттағы негізгі мәселе – оқушыларды сөйлеуге,қарым-қатынас жасауға үйрету. «Сөйлеу - адамдардың материалдық өзгертуші іс-әрекеті процесінде тарихи тұрғыдан қалыптасқан тіл арқылы болатын қарым-қатынас нысаны». Сондықтан Қазақстан Республикасы жалпы орта білім берудің мемлекеттік жалпыға міндетті стандартында: «Тіл арқылы баланың логикалық ойлауын дамытуға, қарым-қатынастың дағдыларын жетілдіруге яғни сөйлесім әрекетінің түрлеріне қатысты машықтарын шыңдауға септігін тигізеді. Сол себепті «Қазақ тілінің» жаңа білім мазмұнын меңгерудің функциональдық-семантикалық және коммуникативтік-әрекеттік аспектілерін күшейтудің қажеттігі арта түседі», - деп көрсетсе, оқу бағдарламасында сөйлеудің түрін ауызша және жазбаша деп қарастыра келіп, «тіл мәдениетін қалыптастыру ауызекі сөйлеу, жазу, тыңдау мәдениетінің қалыптарына сай дағдыларды жетілдіру» міндетін қояды Жазбаша сөйлеу әрекеті - таңбалардың белгілі бір фонемалық, мағыналық қасиетке ие болуы арқылы адамдардың бір-бірімен жазбаша қарым-қатынасын қамтамасыз етеді. Жазбаша сөйлеу әрекетінде оқушы сөйлемнің мәніне, мағынасына қалыбына (формасына) көңіл аударып, оны ойлау әрекетімен пайымдауы арқылы өз санасынан өткізіп, қағаз бетіне түскен материалдың түсінікті, жүйелі болуы нәтижесінде жазбаша тілдік қатынасты жүзеге асырады.
Қазір тілді оқыту саласында әдіскерлердің айрықша назар аударатын мәселесі – тілді қатысымдық-танымдық тұрғыдан оқыту мәселесі. Бұл міндет әсіресе, мектеп жасындағы балаларға қазақ тілін қатысымдық тұрғыдан оқытудың мәселесі күн тәртібінде тұр. Бұл ретте оқушылырдың тек сөйлемді дұрыс құрастыру жайы ғана емес, алған білімдерін, меңгерген сөздік қорларын қарым-қатынас негізінде әр түрлі жағдайларда пайдалана білу мүмкіндігі ескерілуі тиіс. Қазіргі кезде мектеп оқушылары да қарым-қатынаста өз ойын түсінікті айтып жеткізумен бірге сау
атты, дұрыс жаза білуге ерекше мән беріле бастады. Мұның өзі сөйлеу әрекетінің ішінде жазбаша сөйлеу үдерісін (процесс) тез де сапалы игеруге қажет әдістемелік жүйені талап етіп отыр. Сондықтан мектепте қазақ тілін оқытудың басты мәселесі – жазбаша сөйлеу әрекеті арқылы сауаттылықты, тіл мәдениетін меңгерту және сол арқылы тілдік қатысымға жаттықтыру. Бұл
ПАЙДАЛАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР ТІЗІМІ:

1. Қазақстан Республикасы жалпы орта білім берудің мелекеттік жалпыға міндетті стандарттары. Жалпы орта білім.-Алматы.РОНД.2002. -360 бет
2. Білім беруді дамытудың 2005-2010 жылдарға арналған мемлекеттік бағдарламасы. –Астана,2005
3. Бағдарламалар. Қазақ тілі. 5-7; 8-9-сыныптар үшін. Алматы, 2004.
Қазақстан Республикасының орта білімді дамыту тұжырымдамасы.// Егеменді Қазақстан , 2003, наурыз.
Байтұрсынов А. Тіл тағлымы, Алматы, 1998, -362 б.
.Жұбанов Қ. Қазақ тілі жөніндегі зерттеулер, Алматы: Ғылым, 1966, -360 б.
4. Сыздықова Р. Абай өлеңдерінің синтаксистік құрылысы, -Алматы: 1970
5. Балақаев М., Томанов М, Манасбаев Б. Жанпейісов Қазақ тілінің стилистикасы, -Алматы: Мектеп, 1974 –192 б.
6.Құрманова Н. Сөз тіркесін оқыту барысында оқушылардың логикалық ойлау мәдениетін қалыптастыру әдістері мен тәсілдері. –Алматы: 1998
7. Гальперин И.Р. Грамматические категории текста. –Москва: Просвещение, 1964, -168 стр.
8. .Қордабаев Т. Қазақ тіл білімінің мәселелері, -Алматы: Рауан, 1991
9. Москальская О.И. Грамматика текста, -Москва: Высшая школа, 1981
10. Смағұлова Г.Н. Мәтін лингвистикасы. Оқу құралы, -Алматы: Қазақ университеті, 2002, -112 бет.
11. Шаханова Р.Ә. Техникалық жоғары оқу орындарының орыс бөлімдерінде қазақ тілін мамандыққа қатысты қатысты оқытудың ғылыми-әдістемелік негіздері. П.ғ.д.дисс. автореф. –Алматы:2002, -33 бет
12. Әлметова Ә.С. «Қазақ тілі сабағында студенттердің сұхбаттық тілдесім мәдениетін қалыптастырудың ғылыми-әдістемелік негіздері» Алматы, 2007. -48бет
13. 1. Жолымбетов К. Қазақ тілін оқыту методикасы. А, Қазақ университеті, 1991. 20 бет.
14. Жұмабаев М. Педагогика Алматы, Рауан, 1993, 154 б.
15. Қайырбекова А. Қазақ тілі. 1 сынып, Алматы, «Атамұра», 2003.
16. Қайырбекова А. Қазақ тілі. 2 сынып, Алматы, «Атамұра», 2003.
17. Қайырбекова А. Қазақ тілі. 3 сынып, Алматы, «Атамұра», 2003.
18. Қайырбекова А. Қазақ тілі. 4 сынып, Алматы, «Атамұра», 2003.
        
        Кіріспе Курстық жұмыстың мақсаты: Әлеуметтік және ғылыми техникалық өрлеудi дамытудағы басты мәселенің бірі  -  адамдардың дара тұлға ... ... мен ... ... ... ... ... алдына қойылған оқушылардың өз бетінше іздемпаздығы мен жасампаздық және шығармашылық ... ... ... ... ... табу.        Мектеп оқушылырының тиянақты білім алып, біліктілігі мен дағдыларын қалыптастыруды мақсат етіп қоя ... ... ... ... өз ... ... толықтырып, жаңа білімдерді игеру тәсілдерімен қаруландыру, алған білімдерін теориялық және тәжірибелік мәселелерді шешуге саналы түрде қолдана білу ... ... ... ... Бұл ... ... ...  -  оқушыларды сөйлеуге,қарым-қатынас жасауға үйрету. . Сондықтан Қазақстан Республикасы жалпы орта білім берудің мемлекеттік жалпыға міндетті стандартында: , - деп ... оқу ... ... түрін ауызша және жазбаша деп қарастыра келіп,  міндетін қояды ... ... ... - таңбалардың белгілі бір фонемалық, мағыналық қасиетке ие ... ... ... ... ... ... ... етеді. Жазбаша сөйлеу әрекетінде оқушы сөйлемнің мәніне, мағынасына қалыбына (формасына) көңіл аударып, оны ойлау әрекетімен ... ... өз ... ... ... бетіне түскен материалдың түсінікті, жүйелі болуы нәтижесінде жазбаша ... ... ... ... ... ... ... саласында әдіскерлердің айрықша назар аударатын мәселесі  -  ... ... ... ... ... Бұл міндет әсіресе, мектеп жасындағы балаларға қазақ тілін қатысымдық тұрғыдан оқытудың мәселесі күн тәртібінде тұр. Бұл ретте оқушылырдың тек сөйлемді ... ... жайы ғана ... ... ... ... сөздік қорларын қарым-қатынас негізінде әр түрлі жағдайларда пайдалана білу мүмкіндігі ескерілуі тиіс. Қазіргі кезде ... ... да ... өз ойын ... ... ... ... сауатты, дұрыс жаза білуге ерекше мән беріле бастады. Мұның өзі сөйлеу ... ... ... ... ... ... тез де сапалы игеруге қажет әдістемелік жүйені талап етіп ... ... ... ... тілін оқытудың басты мәселесі  -  жазбаша сөйлеу әрекеті ... ... тіл ... ... және сол ... ... қатысымға жаттықтыру. Бұл қазақ мектептеріндегі белгілі міндеттерді жүктейді: танымын арттыру арқылы жастардың ... ... ... ... ... ... жазбаша нормасын игерту; оның мол байлығын меңгертіп, сол арқылы тілге деген сүйіспеншілігін сезімін және қарым-қатынас жасау икемділік пен дағдылырын қалыптастыру. ... ... сай ... әр саласында қолданылатын тілдің мәдениеті де жетіліп, сөйлейтін немесе жазатын адам ойы айқын да жатық әрі ... ... ... Сондықтан оқушыларға тілдік құралдарды өз тәжірибесінде пайдалана білудің ғылыми-әдістемелік жолдарын көрсетіп, ойын ... ... жаза ... етіп ...  -  ... ... ... Қазақстан Республикасының  бойынша: , - деп көрсетілген.Оқушылардың тілінің жұтаңдығы мен тіл мәдениетінің төмендігінің өзіндік себептері бар. ... ең ... 1) ... ... ... ... ... сөйлеуге жаттықтыру, тіл дамыту жұмыстарынын жүйесінің жасалынбауы; 2) жазбаша ... ... ... ... мен ... ... 3) мектептердегі бағдарлама, оқулық оқу құралындағы жазбаша ... ... ... ... ... теориялық жағынан да тәжірибелік жағынан да анықталмауы; 4) жазбаша тіл дамытуда басшылыққа алатын оқушылардың сөйлеу икемділік әдістерін дамыта оқыту ... мен ... ... күн ... сай ... ... тілі пәні ... 5-10-сынып оқушыларының жазбаша сөйлеу икемділіктері мен дағдыларын дамытудың теориялық негіздері мен ... ... ... ... оқушы-лырының жазба тілін дамытудың тиімді әдістемелік жүйесін жасау. Курстық ... ... ... ... ... ... ... әрекетінің орны және оның функциональдық ерекшеліктерін анықтау; жазбаша сөйлеу икемділіктері мен дағдылары туралы лингвистикалық, педагогика-психологиялық ... ... ... ... 5-10- ... ... жазба тілін дамытудың теориялық және әдістемелік негіздерін белгілеу; 5-10-сынып оқушыларының жазба ... ... ... ... ... тану ... ... сөйлеуге жаттықтырудың нәтижелі жұмыс түрлері мен тиімді әдіс, тәсілдер жүйесін ... ... ... ... ... ... ... қатысымдық білік, дағды, икемділіктерін қалыптастыру әдістемесін жасау болып табылады. Курстық жұмыстың құрылымы: Кіріспеден, екі ... үш ... ... және пайдаланылған әдебиеттер тізімінен тұрады. ІТАРАУ САБАҚТА ОРЫНДАЛАТЫН ЖҰМЫС ТҮРЛЕРІ1.1.	Қазақ тілі сабағындағы жазба жұмыстарының жүйесі      Жазу ... ... сай ... ... лингвистикалық алған білімін қолдана білуге, өз ойын жеткізуде сөйлемдер мен сөздерді орынды пайдаланып, жазбаша мәтін құрастыру ... мен ... ... Оқу ... жазу ... -, деп көрсетіледі. Қазақ тілі сабағында жүргізілетін жазу жұысында оқушылардың ауызша және жазбаша ... ... ... ... ... мен ... мәтін құрауға дағдыландыру үшін оқушылардың мынадай икемділіктері мен дағдылары қалыптастырылады: 1. Берілген жұмыстың  мазмұнын, көлемін анықтай білу; 2. ... ... оқи ... мазмұнын игеру; 3. Тақырыбын нақты белгілеп, оған материал жинап, әңгімелей білу; 4. Жазба жұмысының тақырыбына лайықты өз ... ойын ... жаңа ... ... ... 5. ... ... баяндау, суреттеуге машықтандыру; 6. Жазылған жұмыстарды өңдеп, ... ... ... ... ... 7. ... функциональды стильдері бойынша жазбаша мәтін құрастыруға жаттықтыру;8. Сауатты сөйлеп, қатесіз жазуға баулу. Әдіскерлер мен ... ... ... тіл дамыту үдерісінде білім мен дағды беруге байланысты жаттығулар мынадай мақсатта жүргізілді: 1. Мектеп оқушыларына тілдік құралдардан ... ... ... мен дағды мәліметтерін бекіте түсу мен түсіне білу үшін әр түрлі тіл стильдері бойынша байқау мен бақылау жаттығулары ... Бұл ... ... тіл ... ... ерекшеліктері мен тілдік құралдарын ажырата білуге, мәтіннің стилін анықтауға, әр түрлі стильдегі жазылған мәтіндерді салыстыра білуге ... ... ...  -  ... ... ... жаттықтыру. 2. Оқушыларға тіліміздегі стильдерден білім мен дағды берудегі ... ... ... бірі  -  ол ... ... жүргізу. Ол арқылы тіл стильдерінің қолдану аймағы, ойды жеткізу формасы, олардың тілдік құралдарын жете ажырата білуі, стилистика туралы ... ... ... ... етіледі. Бұл сияқты жаттығу жұмыстары оқушылардың тілдегі стиль туралы теориялық ... ... ... ол ... өз ... қолдана білу дағдыларын алуға жағдай жасай алмайды. 3. Жаттығу ... ... ... ... ... ... ... стиль түрлерін қолдана білуге дағдыландыру болып табылады. Ондай жаттығулар жұмысының қарапайым алғашқы түрлерінің бірі  -  сөйлем мен мәтіндерді ... ... ... ... ... ... есептеледі. Мұнда оқушылар сөйлем мен мәтіндерді белгілі бір тіл стильтүрлеріне байланысты жөндеуге, жетілдіруге, ... ... ... өзгертіп жаза білуге жаттығады. 4. Оқушылардың алған білімдерін өз тәжірибесінде қолдана білуге төселдіретін жаттығулардың бірі , ол - әр тіл ... ... ... құрастыру. Мұнда оқушы тілдегі стильдердің өздеріне тән ерекшеліктерін жан-жақты меңгеріп, сол стильдердің ... сай ... ... құрастыру арқылы, ойды жеткізу тәсілдері мен формалары туралы мәлімет алады. Өз ойларын тіл стильдеріне байланысты жеткізе білуге машықтана ... ... тілі ... 5. Тіл ... ... алған білімдерін өз тәжірибесінде қолдана білуге дағдыландырудың ең жоғарғы кезеңі, ол  -  тіл ... ... ... мен шығарма мәтіндерін құрастыру болып табылады. Бұл жаттығу жұмыстарында оқушылар стилистикадан алған ... ... ... тіл ... ... ... шығармалар, ғылыми мақалалар, очерктер т.б. жаза білуге жаттығады. Тәжірибемізде осы ... ... ... түрлері мен топтарын жүргізудің негізгі әдіс-тәсілдерін қарастырайық. Қазақ тіліндегі ... ... ... ... ... грамматикалық материалдарды жете түсініп, бекіте түсу үшін жүргізіледі. Сондай-ақ ... ... ... ... ... ... материалдарды саналы түсіне білуге жаттықтырылады. Сондықтан тіл стильдерін оқытуда жаттығу жұмыстары мына сияқты мақсаттарда жүргізіледі: - мәтін ... ... ... ... баулу; мәтіндегі форма, сөз және сөз тіркесі мен ... ... ... ... мен ... ... сөз, ... мәтіндерді синоним және варианттармен ауыстыру арқылы салыстыра ... ... ... ... ажырата алу; тіл стильдеріне байланысты сөйлем немесе мәтін құрастыра білуге жаттықтыру;Олай болса, ... ... ... ... ... мазмұнын игерту жаттығулары: Бұл жаттығуларды талдап оқуда лингвистикада "формадан - мазмұнға" қарай ... ... ... ... байланысты Х.Вайнрих, қарапайым-мәтіндерді (тексты-примиты) қарастыру қалыпты мәтіндерді талдайтын лингвистика ғылымында қалыптасуы қиын ... ... ... . Ал ... ... ... әдісі негізгі орында тұрады. Өйткені мұнда басты ...  -  ... ... ... ... мазмұны түсінікті (біршама дәрежеде, әрине) ал қалыпты түрде болса, қандай ... ... ... ... ... жасалар еді деген мәселе қарастырылады. Бұл, негізінен, психолингвистикалық бағыт болып табылады. Өйткені мұнда мәтіннің байланыстылығы емес, ... ... ... ... Осы ретте гештальт мәселесі туындайды. Гештальт теориясы бойынша қарастырсақ, ...  -  ... ... ... оны ... арқылы қандай байланыстар болуы мүмкін екендігін ғана анықтай аламыз. Осымен байланысты, психолингвист ғалымдар "текстер парадигмасы", "текстер синонимиясы" деген ұғымдарды да ... ... ... Осы ретте "тірек сөздер" және қарапайым-мәтіннің жасалу мәселесі қарастырылады. Өйткені "тірек сөздер" "қарапайым-мәтіннің" ерекшелігін құрайды. Бұл ... ... ... ... қарастыратын мәселелері болғандықтан, қысқаша тоқталып өттік. Сөйлем  тек сөйлеудің туындау үдерісінің жемісі ғана емес, сонымен қатар, ... ... ... ... ... да мәтінді екі жақты тану маңызды орын алады: біріншісі  -  айтушының тұрғысынан, екіншісі  -  тыңдаушының ... ... ... ... ... мәтіннің байланыстылығын айтушы сөйлеуімен байланыстырса, мәтіннің тұтастық сипатын тыңдаушы қабылдау ерекшелігімен байланыстырады. Сонда айтушы өзінің тұтас мәтінін тыңдаушының қажеттілігіне байланыстыра ... ... ... ... ... даму ... мен сөз түсіну деңгейін ескеріп отырады. Тыңдаушы тұрғысынан келсек, берілген мәтінді түсіну оны қабылдаудан басталады. Түсіну үдерісін О.М.Копыленко үш ... ... деп ... 1) ... 2) ... түйсіну; 3) қабылданған және түйсінілгенді өзіндік дәрежеде түсіну. Тыңдаушы тұрғысынан талдау барысында тіл бірліктері емес, сөйлеу бірліктері ... ... осы ... ... ... ... сөздердің, сөз тіркестерінің қалай байланысқандығы, сөйлем құрамында қалай орналасқаны орын алмауы керек деген оймен келісу қиындау. Бұл жерде сөйлеу ... мен тіл ... ... ... ... ... ... Сондықтан біржақты пікір айту да қиын. Ал енді "жазушы-оқушы" жүйесіндегі ... ... ... ... ... ... ... зерттелуі қажет. Өйткені мәтін синтаксисінің ерекшеліктерін тану  -  ... ... де ... ... алып ... Л.П.Руденко мәтіннің жазбаша жұмыстарының мәндік компрессиялануын зерттей келе, орындалған ... ... ... тұрғыдан тығыздалу мүмкіндігі бар екендігін айтады. Автор "жайылма мәтіннен, тезис, жоспар, минималдық үшқары жазба" түрінде келген жоба ... ... ... қатысушылардың түпкі ойының (замысел) толықтай жүзеге асу жолдарын анықтайды. Түпкі ойдың сөздік (вербалдық) түрде жүзеге асырылуы  -  ерекше ... ... деп ... "... ... сказать, что своеобразному психологическому феномену  -  внутренней смысловой программе речевого целого во ... речи ... ... ... ... ... түсіну туралы М.М.Мұқанов мынадай пікір айтады: "Тексте ой бар ма? Әрине, әркімнің ойы өз басында. Сол ойды қағаз жүзінде ... ... ... ... біз ой деп айта ... Егер тексте ой болса, текстің өзі адамсыз сөйлей ала ма? Әрине, сөйлей алмайды. ... ... ... ой жоқ. Ой ...  -  ... ... кісінің жадында қалуы. Егер тексте ешқандай ой жоқ болса, онда оны өзге кісілер қалай оқып ... ... ... ... туады. Тексті оқып түсіне алатын себебі, текстердің қай-қайсысының болса тілде сөйлеушілердің шарттасқан келісімі сияқты. Сөйтіп, сол келісім нәтижесінде текстегі ойды бір ... ... ... ... ... [20,117]. Шындығында, мәтіннің ауызша болсын, жазбаша болсын, түрін бір ... ... ... ...  -  ... ... тым-тым тереңде жатқан құбылыс екені сөзсіз. Бірақ, біздің ойымызша, мәтінді түсінуде "келісім сияқты" бір нәрсе бар деген ойдың өзін әлі де ... ... ... сияқты. Бұл жерде тіл біліміндегі "тіл қайдан пайда болды?" деген мәңгілік талас сұрақтың бір ұштығы  -  ... ... ... ... сезінеміз. Өйткені мәтін  -  тіл бірлігінің барлығы өзінің ... ... ... ... ... ... (поле). Ал дәл бір мәтін пайда болып отырған сәттегі сол мәтінде айтушының немесе жазушының түпкі ойын барлық сол тілде ... ... ... қалады деген М.М.Мұқановтың пікіріне келісу де қиындау. Өйткені көп адамдардың психологиялық жағынан біріне  -  екіншісі ... ... ...  -  сол ... ойын ... тілін екіншісі өзінің түсіну дәрежесіне байланысты "кодталғанды шеше алмау" немесе өзінің жеке тәжірибесіне сай ... ... ... ... ... өмір дәлелдеп жүр. Сондықтан мәтінді түсініп оқу дағдысын қалыптастыруда оқушыларды ... ... ... ... ... Негізінде ғалымдар жоспар құруды біліктіліктің күрделі қызметін қажет ететін ... деп ... ... да ... жоспар құрғызуға жеңіл қарамағаны дұрыс. Дұрыс құрылған жоспар  -  оқушының айқындалған ойын танытады. Ал оқушы өз ойын айқындап, бір ... ... ... ... ... меңгерді деп айта алмаймыз. А.А.Смирнова, Л.И.Каплан, М.Ф.Морозова т.б. ... ... ...  ... психологиялық аспектісін зерделей келе,жоспар құрғызу оқушыларды түрлі ойлау амалдарын жинақы жүргізуге, өзінің айтарын басқаның "көзімен" салыстыра ... ... ... ... ... ... Берілген тапсырмаға сәйкес жоспар құру барысында оқушы екі жақты әрекет жасайды: оның бірі  -  ... ... ... ... жатады, екіншісі  - мәнісі жағынан жуық келетін бөліктерін топтап, жинақтап жатады. Сонда, жоспар құру ... бен ... ... ... ... ... ... амалдар екендігін танимыз. Құрылымдық жағынан бөлшектеп жатқанымен, сол бойда ... ... ... ... Жоспар құрғызуды оқушылардың танымдық әрекеті деп тану осыдан келіп туындайды. Өйткені тұтас пен бөлшектің ара қатынасы және ... ... ... ішкі ... ...  -  ... таным қызметінің нәтижесі. Жазбаша жоспар құруды үйрену арқылы оқушы берілген материалдың ішіндегі ең мәнді, ... яғни ... ... тану ... ... ұмытпау керек. Алғаш жоспар құруды үйренген кезде оқушы маңызды емес, жанама белгілерді алдыңғы кезекке қоюы ... ... ол бір ... ... белгісі болуы да, немесе оқушыға таныс емес, айтылуы күрделі сөз ... та ... ... ... ... қайта-қайта оқып, дауыстап оқып, одан мазмұндау барысында оқушының санасында үлкен мазмұн біртіндеп компрессиялана бастайды да, нәтижесінде оқушы жоспарды немесе тезисті ... ... Бұл  -  ... (интеллект) тығыз байланысты ой амалдары деп саналады.      Жоспар құрғызуда оқушылар орындайтын, оларды қалыптастырылуы тиіс деп ... ... ... ... ... ... ... бөлшектерге бөлу; негізгі ойды іріктеп, анықтау; бөлшектерге тақырыпшалар беру; оларды жоспар түрінде ретке келтіру. Жоспар құру үшін, сонымен ... ... ... де тану ... Олар: - жоспарды сөзбен құру, мұның өзі жай ... ... ... ... ... ... ... арқылы жоспар құру;-танымдық жоспар құру; Негізінде жоспар құру барысында оқушылардың ой қызметі жетіледі. Оқушы мәтіндегі берілген материалдың мазмұнындағы түйінді ой мен ... ойды ... ала ма, ол ... қалай өтіледі, ойлау қызметі қаншалықты өсіп-жетілді, жазушы адамның тілдік қызметінің нәтижесі (яғни мәтін) екінші адамға қалай ... ... ... ... ... ... оқушының жоспар құру қызметінен, соның нәтижесінен жауап іздейді. Бірақ сол жақсы нәтижеге жету үшін мұғалім соған ... ... ... тиіс ... есте тұрады. Берілген мәтінге мәндік тұрғыдан (смысловое) қайта шолуға мүмкіндік беретін ақыл-ой әрекеттерінің сипатын осы ғалымдар ... деп ... ... ... ... ... мәтіннің құрылымын сол мәндік топтар арқылы топтау; есте сақталуы қажет материалдың жекелеген бөлшектерін бір-бірімен ... есте ... ... және ... ... бар ... ... байланыстыру, үдеріс жаңаны есте сақтауда тірек болады; ... ... ... ету; ... ... ... белсендіру т.б. Мектептерде орта сыныптарда танымдық қызметті, негізінен, бірізділікке, бірқалыптылыққа түскен деп ... ... ... ... да жазу ... ... орындауы үшін негіз бар болып келеді. Ал есте сақтау мен материалдың маңызды мәнді тұстарын ғана айқындауды ойлаудың ... ... ... ... ... мен ... ғылымдарының мәліметтерін қазақ тілін оқыту әдістемесінде молынан пайдалана білудің қажеттілігін ... ... ... есте ... ... қалыптасқан кезде өзінен-өзі орындалып жатқан сияқты болатын дәрежеге өсетінін көрсетеді. (22( Сондықтан ... ... ... ... құралы жаттығу екендігін айта келіп, "...оқыту сөзбен, сөйлеммен байланысты жүргізіледі. Ал бұл мақсатқа жету тек тіл туралы ... ... ... ... сөйлеу әрекетіне бағытталған жаттығулар арқылы да іске асады", - деп есептейді. Ал А.И.Рахманов тілдік жаттығу және сөйлеу жаттығуы деп бөледі: "Нам ... что при ... ... упражнений надо следить за тем, чтобы сначала давать языковые упражнения, а затем речевые. Языковые упражнения служат для ... ... ... и ... ту или иную ... то или иное значение, после этого даются речевые упражнения, которые позволяют использовать накопленные знания, употребить в речи то, что ... ... как ... ... ... . Н.Оралбаева, Қ.Жақсылықова тілдік жаттығуларды сөйлеуге үйрету сөйлеудің алғашқы дағдысын қалыптастыру ретінде түсіндіріп: "Тілдік жаттығулар тілдік ... ... ... ... ... ... Оқулықтағы жаттығулар оқушыны сөйлей білуге үйрету, сөйлеу дағдысын қалыптастыруға керек", - деп нақтылайды. Сондықтан біз ... ... ... яғни ... ... түзе білуге байланысты қарастырайық. Оқушылардың жазбаша тілін дамыта оқыту үшін, ең алдымен, ... ... ... жасауға жаттықтыру арқылы игертіледі. Бұл жұмыстар қазақ тілін оқыту үдерісінде игерген тіл туралы біліміне негізделе жүргізіледі. Ол жаттығулардың көмегімен іске ... ... ... ... ... дамыта оқытуда стильдік-грамматикалық жаттығулар мектепте теориялық материалдарға байланысты ... ... ... ... ... ... 1.2.	Қазақ тілі сабағында орындалатын талдау жұмыстарының түрлері Жазбаша лексикалық жаттығулар.Бұл жаттығулар негізінде сөздермен жұмыс жүргізу ... ... ... ... жұмыстарын мұғалім, ең алдымен, оқушының тілін дамытуға, сөздік қорын молайтуға, сөздік қоры мен оны молайтудағы ерекшеліктерді үйретуге ... ... ... отырып жүргізіледі. Лексикалық жаттығулар сондай-ақ оқушылардың лексикадан білімін ... мен ... ... ... үшін де ... Бұл ... ... ең негізгі мәселенің бірі  -  ол сөздің мағынасы және ... ... ... анықтап, тани білуге үйрету болып табылады. Мұндағы негізгі мақсат сөздердің жалпы беретін ... мен ... ... ... ажыратып, түсінуге жаттықтыру. Лексикалық жаттығулар сонымен бірге сөздік жұмыстарын ... ... ... ... ... ... мақсатын да көздейді. Ал оқушыларға стилистикадан мәлімет ... ... ... ... ... ... және ... реңдерін үйретуде стильдік-лексикалық жаттығулар да жүргізіледі. Сөздің мағынасына байланысты жаттығу жұмыстарында, әсіресе сөздің тура және ... ... ... ... ... және ... ... терминдер, диалектизмдер мен кәсіби лексика жөнінде мәліметтер берілумен бірге олардың тілдегі ... тіл ... ... ... мен ... ... анықтау байланыстыра жүргізіледі. Сондай-ақ сөздерді орынды, дұрыс қолдануға, яғни тіл ... ... ... ... ... ... ... сөздердің негізгі және ауыспалы мағынасына байланысты қолдану ерекшеліктерін, көркемдігін, бейнелілігін танытуды мақсат етеді. ... ... ... ... жаттығулар беру мен орындаттыруда мынадай мақсаттар көзделеді: * Сөздің мағынасын ажырату; * Сөздің тура және ауыспалы мағынасы ... және оның ... ... ... Сөздің образ жасауға қатысы; * Сөздердің экспрессиялылығы мен эмоциональдылығы;* Сөздердің синонимдері, олардың мағыналық және стильдік реңдері;* ... тіл ... ... ... ... ... ... 5-7-сыныптарда морфологияның стильдік ерекшеліктерін анықтауға байланысты жүргізіледі. Мысалы, зат есімді оқыту кезінде зат есім сөздер мен формалардың ... ... ... ... ... ... ... мен дағды беру көзделді. Ол жаттығу жұмыстарын орындаттыру ... ... ... зат есім сөздер мен формалардың функциональдық стильдердің тілдік құралдарындағы қолдану ерекшелігін білдіру мақсат етіледі.Ол үшін ... ... ... ... ... ... ... Берілген мәтіндегі зат есімді анықта. Оны келесі зат есім сөздермен салыстыр. Бұл зат есім сөздердің қай ... ... ... шағын көл  -  көлшік; кішкентай үй  -  ... ... нан  -  ... ... үлгісі былай болуы тиіс. Зат есімдер көл, үй, нан. Ол қосымша жалғанған зат есім сөздерге ... ... ... ие. Ал ... үйшік, күлше заттардың өзін анықтап, көрсетіп қана қоймайды, кейбір ерекшеліктерін де анықтайды. (Бұл жерде көлеміне байланысты ... Ал бұл ... ... ... сирек қолданады. Ол зат есім сөздер көбінесе ауызекі сөйлеу тілі мен көркем ... ... жиі ... ... ... сын есімді өтуде сын есім сөздердің стильдік қолданылуы мен тіл стильдеріне қатысын оқушыларға игерту үшін жаттығу жұмыстары жүргізіледі. ... ... Мына ... сын есім ... мағынасын салыстыр. Қай сын есім тіл стильдерінің түрінде қолданылатындығын сөйлем құрап дәлелдеңдер. 1. Сары  -  ...  -  ...  -  ...  -  ... 2. Ашулы  -  ашушаң  -  ашуланғыш.  Оқушыларға тіл стильдерінен білім мен ... беру ... да ... ... ... ... ... қолданылуы, ондағы стильдік реңдері туралы мәлімет бере отырып, олардың тіл стильдеріне қатысы анықталады. Мысалы, сын есім ... өту ...  - дай, -дей ... ... мағынасын, мәнін үйретумен қатар, ол жұрнақтардың тіліміздегі суреткерлік, бейнелілік жасау мақсатында жұмсалатындығы туралы мәлімет беру ... ... ... ... Ал ол жұрнақ жалғанған сөздер, суреттеме құралдар (теңеу сөз) көбінесе ауызекі сөйлеу мен көркем әдеби ... жиі ... ... ... ... ... ... тілінің морфологиясын оқыту барысында стильді-морфологиялық жаттығулар жүргізуде мына сияқты тапсырмалар мен жұмыстарды орындатуға болады: - ... ... ... материалдардың (сөз таптары, қосымшалардың) стильдік қолданылуы туралы мәлімет ... оны ... ... ... - тіл ... ... ... морфологиялық категориялар мен формалардың ерекшелігін тани білуге ... ... ... тіл ... тілдік құрамындағы морфологиялық ерекше-ліктерін тауып, ажырата білуге дағдыландыру. Оны тәжірибелерінде ... ... ... ... ... ... мәні ... тәжірибелік меңгерту болғандықтан сөз тіркестерін оқытудағы жүргізілетін стильдік-синтаксистік жаттығуларға сөз тіркестерін белгілі бір тіл ... ... ... ... және мектеп оқушыларының тіліндегі сөйлем құрудағы стильдік кемшіліктерді түзету ... ... ... ... ... ... Берілген мәтіндердегі негізгі және бағынышты сөзді анықта. Кітаби тіл стильдеріне байланысты қолданылатын тіркестерді көрсет: Жиналысты өткізу, қызықты ... ... ... ... ... ... өлтіру, алдағы мақсат, табыс кепілі, өнімдерді өндіру. ... ... ... ... ... ... ... сөйлемнің стильдік ерекшеліктерін танытуға байланысты және ойды жеткізудегі сөйлемдердің тіл стильдеріне қатысын анықтау барысында ... ... ... ... ... стильдік ерекшеліктерін игертуге байланысты мынадай мәселелерге көңіл аудартады: - тілдегі стильдік-синтаксистік тіркестердің ерекшеліктерін таныстыру; - бір ойды беретін әр ... ... ... мен ... салыстыра байқау; - ойды тіл стильдеріне байланысты жеткізу мақсатында тіркестер мен ... ... ... ... ... дағдыландыру; - әр түрлі тіл стильдеріне байланысты сөйлем құрау мен мәтін құрастыруға жаттықтыру; тіл стильдеріне ... ойды ... ... өз ... ... ... дағдыландыру.  Бұл білімдер, яғни тілдік құралдар туралы білімдер ... ... ... ... ...  -  тіл ... үлкен тұтастығын танытатын ерекше бірлік. Мәтіннің өн бойында дыбыстан бастап, құрмалас сөйлемнің күрделі түріне дейін қызмет етіп, өзінің үлкен жүйені ... ... ... тұрады. Осынысымен де мәтін оқушылардың ойлауы мен тілін, грамматикалық автоматизмін қалыптастырып, жазбаша тілін дамытуда үлкен орын алады. Оқушылардың ... мен ... ... сөз ... түрлі белгілері мен түрліше қызметтерін тек сыртқы деректерді көру арқылы ғана емес, терең тынысты байланыстарды түйсіну арқылы да танылуы қажет. Ол ... сөз бен сөз ... ... ... ... сөз, сөз тіркесі, сөйлеммен салыстарғандағы өзіндік айрықша белгілері мәтіннің құрамында танытылуы тиімді болмақ. Сөздердің тіркесу ...  -  ... ... ... тіл бірлігін жасау қызметінен танылады. Жеке сөз келесі жеке сөзбен интонация, орын тәртібі, жалғау, шылау арқылы байланысқа түсе ... ... ... бір ... ... ... қабысу, жанасу, меңгеру, матасу).  Осылай байланысқан сөздер айтылмақ ойдың синтаксистік схемасына барып ... тіл ... ... ... түрі  -  ... ... ... Алдыңғы басыңқы, бағыныңқы формада келген сөз тіркестерінің ... енді ... ... ... қызметке, яғни сөйлем мүшелері қызметін атқарып, енді басқа, бұрынғыдан үлкен деңгейдегі байланыстар мен ... ... ... кіріседі. Тұтастықтың бір түрінен екінші түріне ене отырып, сөз тіркесі де түрлі деңгейде ... ... ... ... ішкі  аша ... Бұл бейімділік болса, тіл бірліктерінің түрлі икемделгіш қасиеттері мен ... ... ... ... ... ... ... таныту  -  олардың ойлауының динамикалы, дамулы күйде келуіне үлкен әсер етеді. Жазбаша жұмыста ... ... ... мынадай формулалар қолданылады: 1. ; ( 2.; ( сөз (сөз форма) сөйлем3.Сөйлеу грамматикалық байланыс Мысалы,мәтінмен жұмыс берілетін ... ...  -  ішкі ... ... ие ... ... құрамындағы сөйлемдердің өзара байланысы оны құрауға негізделеді. Мәтінді құраушылар арасындағы байланыстар жасалуын қамтамасыз ететін элементтер, О.Р.Каменскаяның айтуынша, ... деп ... Сөз ... мәтін ішіндегі құрылымдық-семантикалық байланыстылығы жағынан тек бір сөйлемнің ішінде ... ... Бір ... ... ... ... сөз ... тұтас сөйлем мағынасының кіші бөлшегі бола отырып, келесі сөйлемге мағыналық жағынан тізбектеледі. Сөйтіп, бір сөйлемнен ... ... одан ... ... т.б. ... ... сөз тіркесі тұтас мәтіннің мағынасын жасауда белгілі бір дәрежеде коннекторлық қызмет атқарып тұрғаны байқалады. Сондықтан бұл құбылысты Н.Ж.Құрманова: , - деп ... ... ... ... не ... ... ... белгілі бір мәтінді құрауда қолданылған мотиві, мақсаты, жағдайы тілдік құралдар мен тілдік ... ... көп ... ... М.Әуезовтің "Абай жолы" эпопеясынан алынған үзінді-мәтіндегі сөз бен сөз тіркестерінің мәтін құраушылық ... мен ... ... ... ... ... орайласа, тізбектеле, кезеңділікке бағына орналасу сипаты талданды. Мәтін: "Есентай  -  кесек мұрынды, маңдайы тайқылау келген, зор ... ... ... зіл салмақты адамның бірі. Оразбайға жасы да тақау. Елде Сармырза деген ... аса ... жуан бел ... ... Бірі ғана ... ... өзі. Ол Оразбайдың әр пәледе, әр кесір әлекте ұдайы қасынан табылатын үзеңгі жолдасы. Жасырақ ... ... ... ... ... дейтін сыбыс бар-ды. Ол өте аз сөйлейді. Оразбай сапылдап: ашуын да, боқтығын да, ... ... қар ... дауын, жаласын да аласапыран айта жөнелгіш кісі. Ал Есентайдан сондайда Оразбайды бес-алты рет ... ... ... үн ... ... әр ... ең ... сөзін айтуды өзіне тәсіл ететін. Әуелі сөзге сараң, онан соң ... ... ... ... өшіктіре, қиян-кескі қиталастыра сөйлемесе, іші кебетіндей болған. Пәлесіз, үлкен ылаңсыз, алыс-жұлыссыз аяқтайтын сөздің тұсында Есентай көбінше тіл бермей, үн қатпай, ... ... ... ... ... аңғалдау адамдар болса, Есентайдың қолына түссін. Ол бітік көзін жұма беріп, маңғаз, биік бойдағы сырын сездірместен сызданып отырып алады. Бір де бір езу ... жылы жүз ... ... ... ... ажар ... Сырт қалпында адамды алдар деген титтей белгі болмайды. Бірақ сөйте отырып, талайларды алдап соғады, ... ... ... қып ... ...  ... ... мынадай жүйеде жүргізуге болады: Мәтінді іштей үш бөлікке бөліп, олардың әрқайсысына тақырып бердік: 1-тақырыпша  -  ... ... ... 2-тақырыпша  -  Есентайдың ішкі дүниесінің бейнесі. 3-тақырыпша  -  ... ... ... Бұл ... ... сөз бен сөз ... де ... роль атқарып тұрғанын көрсету мақсатында оқушылармен біріге отырып теориялық талдау жүргізілді.1-тақырыпшадан 2-тақырыпшаға желі тартқан сөз тіркесі  -  ... ... ... ... ... ... ... жолды біз біреуді біреуге соқтыру, іші кебу; қиталастыра сөйлеу деген сөз тіркестері арқылы көрсетуге болады. 3-тақырыпшадаға ... ... ... ... ... мысқыл ету, мазақ қылу деген сөз тіркестері көрсетеді. Сонда, сөз ... өзі ... ... ... ... шын мәнінде, өздерінің орналасу жүйесі арқылы мәтіннің құраушы материалына айналып тұр. ... ... деп ... мәтін, алдымен оның сыртқы бейнесі, одан ішкі дүниесін, ең соңында зұлым адамның тұтас бейнесін суреттеп аяқталып ... яғни сөз ... ... логикалық желісін біз оқушыларға мынадай үлгіде де талдауды ... ... сөз ... " ... ... ( маңдайы тайқылау( зор басты (зіл салмақты (Оразбайға тақау (аса сотқар (бірдің өзі әр пәледе, (әр ... ... ... ... ұдайы қасынан табылады(ұрлықты бірге істескен (екеуі берге істескен 2-тақырыпшадағы сөз тіркестерінің ... бір ... ... аз ... ( ... ... ... ( Есентайдан үн шықпайды ( ең артқы сөзді (әуелі сараң( сөзге сараң(біреуге соқтырады ( әйтпесе іші кебеді ( пәлесіз ... ... ... ... ... сөз тіркестерінің тізбегі: даңғойлау, есерсоқ, аңғалдау адам түссін(Есентайдың ... ... ... ... ... ... жүз бермейді( жібіген ажар көр сетпейді(адамды алдар белгі болмайды( алдап соғады ( мысқыл етеді( мазақ қып кетеді". Берілген үзінді ... ... ... шын мәніне келсек, романдағы Оразбайдың зұлым бейнесін аша түсетін қосымша персонаж ретінде беріледі. Ол Оразбайдың бейнесі болса, тұтас романдағы "жауыздық" ... ... ... бір ... ... ... Көрсетілген сөз тіркестері болса, сол үлкен тұтастықтағы мазмұнды ашуда белгілі бір маңызға ие ... тұр. ... ... тану оны ... бөлу ... ... Бірақ, бөлшектерге бөлген кезде, олардың арасындағы грамматикалық және мағыналық байланыс жойылып кетпеуі ... ... ... түрлері туралы сабақтарда қабыса байланысқан сөз тіркестерінің ерекшелігіне көбірек назар аударған дұрыс. Мынадай ... ... ... ... талдау әдістерін меңгеруі жетілдіріле түсті: "Ақылды адамдар күн тәулігіндегі уақытты істелетін жұмыс, атқарылатын ... ... ... ... қояды. Ол істерді бірімен-бірін араластырмайды. Олардың қызметкерлері де қай кезде қандай іспен шұғылданатынын біледі. Сондықтан да ... ... ... ... бір ... ... ... (Кабуснаме). Бірінші сөйлемдегі ақылды адамдар деген сөз тіркесіне талдау жүргізілді. ... ... түрі  -  ... Басыңқы сөзі  -  адамдар. Келесі сөйлемде осы басыңқы сөз  -  ол есімдігімен ауыстырылып, енді ... ... ... ... яғни бағыныңқы сыңарына айналған (ол араластырмайды). Үшінші сөйлемде адамдар деген сөз олардың болып, матаса байланысқан сөз тіркесінің бағыныңқы сыңарына айналып ... ... ... Төртінші сөйлемде де осылай (олардың атқаратын жұмыстары). Сөйтіп, оқушыларға мәтінмен жұмыс жасатуда сөз тіркесінің өзі компоненттерінің түрленуінде белгілі бір тұтастық ... ... ... ... бары ... ... сұрақ-жауап жұмыстарын жүргізу. Сұрақ-жауапқа жаттықтыру жұмысы стилистикадан алғаш мәлімет беру кезінде, тіл ... ... ... Онда ... ... мақсатқа байланысты сұрақтар беруі талап етіледі. Ал ол ... ... ... бір ... немесе сөйлемнің стильдік ерекшеліктерін білдіретіндей етіп ұйымдастырады. ... ... әр ... ... жас ... оларға стилистикадан берілетін білімнің ауыр-жеңіліне байланысты беріледі. ... ... қоя ... ... сұрақтарға орынды, дәйекті жауап қайтару дағдылары оқушыларға нақтылы көмек берудің нәтижесінде қалыптасады. Оны ауызекі жұмыстан гөрі жазбаша ... ... ... ... ... мол. Өйткені, оқушы жіберген кемшілікті (сөз таңдау, сөйлем құрау, ой ... т.б.) ... ... ... ... ... үлгілерін беруге болады. Дегенмен, жазу жұмыстарының сапалы орындалуы оған дейінгі сұрақ-жауапқа жаттығу кезінде оқушылардың алған білім, дағдыларына байланысты. Мысалы, мына ... қай ... ... ... ... беру үшін, ол мәтінмен оқушылар бұрын танысқан немесе стиль туралы бұрын мәлімет берілген ... ... ... ... ... ... ... құрастыру, оны оқушының дұрыс түсініп, орынды жауап қайтаруы  -  жұмыстың сәтті орындалуының басты шарттары болып есептеледі. Өзіміздің көп ... ... іс ... ... ... ... ... қалың көпшілігі сыныптық және сыныптан тыс қабылданған материялдарды жинақтап, логикалық жүйеде байланысқа түсіріп, жазбаша баяндап беруге қабілетсіз ... ... ... бұл ... ... ... оқыту әдістеме ғылымында күні бүгінге дейін зерттеу нысаны болмағандықтан мұғалімдер әр түрлі білім көздерінен жинақтап біріктіру арқылы бала тілін жазбаша ... ... ... кең ... ... ... ... оқушыларды мұндай жұмыс түріне жаттықтыру ісі талап деңгейінде көріне алмай жүр. Жоғарыдағы аталғандарға сәйкес, оқушыларды әр ... ... ... ... ... біріктіру нәтижесінде тұтас байланысқа түскен мәтін түзу дағдыларын қалыптастыру, яғни олардың ... ... ... ... анықтауды сұрақ-жауап, яғни әңгіме әдісі арқылы жүргізу тиімді. Біз біріктірілетін материалдарға әдебиет оқулығындағы әңгімелерді, сурет-иллюстрацияларды, табиғат құбылыстары мен өмір шындығын ... ... ... ... ... нәтижелері мен оқушының жеке басының пікірін пайдаландық. Ең негізгі білім көзіне оқылатын мәтін ... да, ал ... оған ... ... ... Әр түрлі білім көздерінен біріктіру арқылы балалардың контекстік тілін дамыту мақсатында жүргізілетін жұмыс үдерісін ... ... ... қарастырдық. 1. Оқылатын мәтінді ұғу. 2. Оқылған мәтінді сапалы толықтыру үшін екінші білім көзінен материал жинақтау. 3. Оқыған ... мен ... ... ... көзінен жинақталған материалының контекстегі мазмұнға сай логикалық байланысқа түсіруге дағдыландыру. 4. Біріктірілген материалдар бойынша әңгімелету, жазбаша мәтін құрауға жаттықтыру.      ... ... мен ... ... ... жинақталған (бақылау, сурет, тәжірибе т.б.) материалдарды бір мезгілде талдау үдерісі тек тақырыптық байланысын белгілейді сөйлемдер арасындағы ... ... ... ... өзі ... ... ... дамытуда маңызды роль атқарады. Сөйлемдер арасындағы бұл қатынастар әр ... ... ... ... ... ... ... жүйеге түсуді қамтамасыз етеді, оқушыларды байланыстырып сөйлеуге ... ... ... мен ... тыс ... ... ... бақылаудың немесе мектепте жүргізілген тәжірибенің барысында жинақталған материалдарды біріктіріп, тұтас әңгіме құру дағдыларын қалыптастыру жайындағы жұмыстарға ... ... Егер ... ... тұтынылатын зат не құбылыс жайында жазылған әңгіме оқытылса, мұғалім сабақты ... ... жеке ... ... ... (жаңа мәтінді оқығанға дейінгі игерген), ал егер шала таныс немесе мүлде таныс емес нәрселер жайында баяндалған ... ... ... онда ... ... тереңірек таныстыру мақсатында белгілі бір зат не құбылысқа ... ... не ... ... да ... ... пайдалануы мүмкін) өткізіледі. Әңгіме мәтінін оқудан бұрын оқушыларға сол зат не құбылысқа бақылау жүргізу тапсырылады. Бақылау ... болу ... ... ... ... бақылау керектігі, оқылатын мазмұнда сөз болатын нәрселер жайында қосымша мағұлмат алатындай етіп егжей-тегжейлі нұсқау, сұрақтар беріледі. Олай ... ... оқу ... ... ... сезу ... сүйеніп, іске асады. Ал тікелей сезу үдерісінде түйсіну, қабылдау, елестеу жатады.  Қабылдаудың ... түрі  -  ... ... ... ... ... ... Бақылаудың белсенділігі дегеніміз  -  жұмысты жүргізерде оқушыларды қандай нәрселерге мән беруді ескерте отырып сұрақтар арқылы жетелеу. ... ... ... белгілі бір нысанды мақсатсыз қарау немесе бір нәрсені тыңдау сияқты пассив үдеріс емес, керісінше ойдың қатысымен ... ... іске ... ... Енді жұмыс барысын мысалдар арқылы көрсетейік. 1. "Керемет көктем"әңгімесін оқу (оқушылардың табиғат құбылыстарына жасаған бақылау ... ... ... ... 2. "Ұя ... ... оқу ... жүргізілген тәжірибе нытижелерін пайдалану). Оқулықтағы ."Керемет көктем" әңгімесін өту алдында оқушыларға табиғат құбылыстарына бақылау жүргізуді тапсырады. Мұғалім бақылау нәтижелі болу үшін ... ...  -  ... ... 1. ... еруі ... ... кешке). Қар неліктен ериді? Еріген кар неге айналады? Су қайда, ... ... 2. ... ... қалай білесің (жердің көктеуі, ағаштардың бүршік жаруы, жидектердің гүлдеуі, жапырақ жаюы, құстардың келуі, ... ... ... ... іс ... ... түрленуі).3. Адамдардың көктемгі іс әрекеттері қандай? (Жер жырту, егін салу, бау-бақшаларын күтіп баптау, т.б.) Ендігі жерде қандай құбылыстарға зейін аудару ... ... ... ... ... әңгімесін мәтінімен оқушылардың табиғатты бақылау нәтижесінде жинақталған материалды қоса талдау жасау арқылы бұл бір-біріне ... ... бір ... ... ... ... ... мәтінін екі мағыналы бөлікке бөлінген талдау кезінде бақылау нәтижесінде жинақталған материалдарда осы екі бөлік бойынша сұрақ-жауап мынадай жүйеде ... ... ... түрінің  бірінші бөлімі бойынша жұмыс: Мұғалімнің сұрақтары:Оқушылардың жауаптары: 1.Әңгімеде қар жайында не ... Көк ... не ... ... ... не ... 4.Бірінші бөлімде көктемнің неше белгісі сөз болады? 5.Қар қалай ериді? 1.Қар кетті. 2. Қылтыйып көк те көріне ... ... ... ... ... 3. ...  -  көктем хабаршысы. Құстар аспанда қалықтап ұшып, қанатын кең сермейді. 4. Үш ... сөз ... а) ... ... ә) ... ... б) ... келуі. 5. Күн біртіндеп жыли бастады. Таңертең қар қатты болғанымен, түс кезінде ериді. Қар асты тола су. Су ағып ... ... ... су ... ... ... мен беткейлерде қар еріп біткен. Тек шұңқырлар мен жылғаларда ғана қалған. Кешке қар ... ... күн ... бетін жұқа мұз басады. Тапсырманың екінші бөлігі бойынша жұмыс. ... ... ... ... неге ерте оянды? 2.Дәуреннің әжесі керемет көктем-нің келуін ... ... ... неліктен керемет көктем деп аталады? 4.Адамдардың көктемгі іс-әрекет-терін баяндап ... 5. ... неге ... ... деп ... болады? 1.Ауылдың көшесін дүрілге толтырып трактор өтіп барады. 2.Дәуренді далаға шығарып тракторлар керуенін нұсқап: Әне егіншілер дабылы соғылған, ... ... ... 3. Көктемде жер жыртылып, егін егіледі. 4. Күн қызып, жер дегдиді. ... ... ... жер ... егін ... Бидай, арпа, сұлы, жүгері себеді. Бұлар  -  дәнді дақылдар.Ауыл адамдары бақтарына өрік, алма, ... шие, ... ... ... ... Ал ... қияр, асқабақ, қызылша, сәбіз, пияз, қауын, қарбыз егеді. Жеміс ағаштарының түбін қопсытып, әктейді. 5. Көктемде күн ... жер ... ... бүршік жарып, жеміс-жидектер гүлдейді. Алыстан құстар ұшып келеді. Диқандар жер жыртып, егін егеді. Ауыл адамдары бақтарына жеміс ағаштарын отырғызып, бақшаларына ... ... ... ... ... ... әр бөлігіне өздерінің бақылау нәтижесінде жинақтаған мәліметтерді ... ... ... ... (өзара байланысқан сөйлемдер тобы) біртіндеп біріктіреді. Әр түрлі білім көзінен жинақталған материалдарды мұқият талдай отырып әр ... ... соң, ... ... әңгіме мазмұнын байланыстыра отырып, ауызша баяндау мүмкіншілігіне ие болады.Мәтіннің әр бөлігі талданған соң, әңгімені қайта оқымай, бүтін логикалық ... ... ... ... ... шығу ... Жазу ... мұндай түрі оқушыны дәл, нақты жауап беруге дағдыландырып, сөйлемдерді дұрыс құрастыра білуге жаттықтырады, тіл стильдерінің тілдік құралдарын ... ... ... ... ... ... жазу ... сұрақ-жауап түрі оқушыны дәл, нақты жауап беруге дағдыландырып, сөйлемдерді дұрыс ... ... ... ... ... ... құралдардың ерекшелігін ажыратып, қолдана білуге жаттығады. Ал әр түрлі білім көздерінен ... ... ... ... мәтін құру оқушылардың сөздік қорын молайтып, байланыстырып жазу дағдыларын ... ... ... ... ... тигізеді. 1.3. Оқушылардың әдеби тіл стильдеріндегі мәтін бойынша жазбаша сөйлеу әрекетін дамыту әдістемесіМазмұндап оқыту үдерісі ерте ... ... ... ... ... ... өз ... түсінігінше әңгімелеу. Бұл тұрғыдан мәтін жазбаша сөйлеуге үйретуде ерекше ... ... ... ең ... оқушы мәтін мазмұнын түсініп игеру керек. Ол үшін ... ... ... ... ... сол ... ... бір-біріне байланысына мән беріп, грамматикалық көрсеткіштердің қызметін ескеріп, әр сөйлемнің мәнін ... ... ... ... ... ... ... сақтап, талап деңгейінде мазмұндайды. Тұжырымдай келгенде, оқушылар оқыған ... ... ... ... ондағы негізгі ойды жақсы ұғыну үшін оқу сабақтарында алуан түрлі жұмыстар ... ... ... ... ... ... оқушылардың жас ерекшелігіне, дайындықтарына, білім мен дағдылану дәрежесіне байланысты іріктеледі. Оқушылар мәтінді дұрыс қабылдап, жүйелі мазмұндау үшін негізінен мынадай ... ... ... ... ... 2. ... байланысты сөздік жұмысын жүргізу. 3. Мәтінді оқу. 4. Мәтіннің жоспарын жасау. 5. Мәтіннің ... ... ... ... 6. ... ... ... жазу. Тіл стильдерін үйрету мен жаттығу барысында ... ... ... ... ... Онда жалпы мазмұндама алудың ұстанымдарын сақтай отырып, оқушылардың назары кейде мәтіннің жазылу стиліне аударылады.  ... ... ... қиындық келтіретін жұмыстың бірі  -  ол мәтіннің стилін өзгертіп мазмұндау болып ... Ол үшін ... тіл ... ... ... ... ... болуы шарт. Мәтіннің стилін өзгертіп жазуды стильдік талдаудан бастаған жөн. Өйткені, сол мәтіннің қай стильде ... оның ... ... ... ... ғана оны өзгертіп жаза алады. Сонымен бірге кейбір күрделі сөйлемдерін варианттарымен ауыстырып немесе оқушылардың түсінігіне қиын сөздер мен ... ... ... ... ... ... ... өте шағын мәтіндер таңдалып, стильдік ерекшелігі айқын ... ... түрі ... ... ... мазмұндамаға стильдік талап қоя жаздыру оқушылардың стилистикадан оның ішінде стильдерден білімдерін кеңейтіп, түсіне білуге дағдыландырады. Сол арқылы тіл ... ... ... жазу мен ... ... ... жаздыру. Шығарма  -  белгілі бір автордың өз ойынан жазған еңбегі. Шығармалар түрлі-түрлі болады: саяси, ғылыми, көркем әдеби, публицистикалық т.б. ... ... мәні бар, ... ... ... ... газет-журналдарға жазылған кіші мақалаға дейінгі еңбек шығарма деп аталады. Сол сияқты ... ... ... тілі ... ... ... жазба жұмысы да шығарма делінеді. Шығарма  -  ... ... өте ... да ... ... ... ... дәрежесін, пікірін жүйелі жеткізе алуын, тәлім-тәрбиелік және қабілет шамасын байқататын жазбаша түрдегі ой еңбегі. Қазақ тілі мен әдебиетінен орта ... ... ... ... ... , - деп, үш ... бөлетіндігі көрсетілген. Бұл пікірлерге негіздеп, жазбаша тілді дамыту үлесін оқушы шығармасы тақырыбы мен мазмұнына қарай негізінен, екіге бөлуге болады: 1)көркем ... ... ... ... оқушының өз іс-әрекеті және қоршаған орта жөніндегі шығарма. Жоғары сыныптарда жиі жазылатын шығарманың түрі-көркем әдеби туындылар бойынша шығармалар. Оған ... ... ... ... ... және оның маңызын талдауға байланысты шығармалар жатады. Мысалы, белгілі бір кейіпкерге мінездеме беру; белгілі бір көркем ... ... ... мен ... ... ... мен оның ... композициясы, талданып отырған көркем шығарманың әдебиет тарихындағы ... ... бір ақын я ... өз ... ... әдебиетіне қосқан үлесі т.б. Әдеби туындылар жайындағы ... дені ... ... ... ... Сол себепті мұндай шығармалардың мазмұны оқулық аясынан онша көп ауытқи қоймайды. Сондықтан жазбаша шығарма ... ...  ... де байланысты жүргізіледі. Оқушының ой, іс-әрекеті: басынан кешкен оқиғасы, қоршаған орта ... ... ... мен түйгені, олар жайында алған әсері, табиғат пен тұрмыс жайындағы ой-пікірлері, арман-қиялы т.б. ... ... ... ... жұмыстарына төселдіру көптеген жаттығу жұмыстарын жүргізуді, бәрінен бұрын жазба жұмысының өзіне тән ерекшелігін жете ... ... ... ... оқушылардың жазба жұмыстары олардың шығармашылық еңбегі болып табылады. Шығармашылық жұмыс оқушылардан біріншіден берілген ... ашу үшін ... ... ... ... ала ... ... жиналған материалды тақырыптық ерекшелігіне сай дұрыс және жүйелі түрде орналастыруды, үшіншіден материалды әдеби ... бере ... ... ... ... бұл ... ... қалыптастыру мақсатында дайындық жұмыстарын дұрыс жүргізуі тиіс. Демек оқушылар оқыту үдерісінде: ... ... ... ... ... таныс, оқушылардың қызығушылығын тудыруы; 2) берілген тақырып бойынша қамтылатын мәселелер анық, дәл көрсетілуі; 3) ұсынылған тақырыптың негізгі идеясын ашудың ... ... ... ; 4) ... көркем әдебиеттен алған мәліметтерді басқа да білім көздерінен (газет, журнал т.б.) ... ... ... икемділігіне қалыптастырылуы; 5) оқушылар берілген тақырыпқа сай материал ... ... ... құбылыстарына, өсімдіктер мен жануарлар дүниесіне т.б. бақылау жүргізуді игеруі; 6) берілген тақырыпта ... сай ... жазу үшін ... да пәндерден алған материалдар мен мәліметтерін пайдалана білуге жаттықтырылуы тиіс. Ең соңында, оқушылардың алғашқы жұмыстарындағы байқалған қателіктер мен ... ... ... ... ... ... жолдарын үнемі көрсетіліп отырса, сонда ғана жұмыстан дұрыс нәтиже ... ... 3. ... ... тіл ... мәтін бойынша жазбаша сөйлеу әрекетін дамыту әдістемесі Біз мәтіндердің қатысымдық тілдік ерекшелігіне қарай хабарлау, сипаттау және пікірлеу ... бар ... ... Мәтіннің хабарлау түрі белгілі бір уақытта болған себеп-салдарлық байланысқа түскен ... ... ... Бұл да ... әдеби жанрына жататын әңгіме сияқты сюжеттер жиынынан тұрады. Хабарлау мәтінінде персонаждардың (кейіпкерлер) іс әрекеттері, олардың арасындағы диалогтар келтіріледі. Тағы бір ... ... ең ... ... мен ... көңіл бөлінеді. Сондықтан бұл мәтінде зат есімдер мен етістіктер молынан кездеседі. Хабарлау мәтінінде сипаттау мен пікір айту ... ... ... ... ... ... суреттері сипаттауға жатса, себептік негіздер, ой қорытындылары пікірлеуге жатады. Сипаттау мәтініне келсек, мұнда кейіпкерлер ... ... ... заттар мен құбылыстар суреттеледі. Солардың елеулі және елеусіз қасиеттері жайында сөз болады. Сондықтан бұл мәтінде сын есімдер молынан пайдаланылады. ... ... ... анықтап түсіндіруде көркем әдебиет стилін ғылыми, іс-қағаздары стилімен салыстыру әдісін қолдану керек. Өйткені әдебиетке қайшы келетін белгілер ғылыми және ... ... ... өте ... әрі ... ... іс қағаздары стилі тек хабарлау міндетін атқарса, көркем әдебиет стилі әрі ... әрі ... әсер ету ... ие. ... ... бойынша тек заттар мен ұғымдар нақтылы дәлелдермен анықталса, көркем әдебиет стилі нақтылы образ арқылы, мәнерлі сөз қолданыс жолымен ... Бұл ... ... ... ... ... ... 1) дерексіздік-нақтылық; 2) образдық болмауы-образдылық; 3) заңдылық-субъективтік; 4) эмоциясыз-эмоциялық. Бұл қайшы белгілердің біріншілері іс қағаздары, ғылыми ... тән ... ... ... тән. ... ... жан ... стилистиканы оқыту мектеп бағдарламасында екі басқышқа бөлініп ... ... ... ... ... ... стильдің барлық түрін оқиды. Мұнда оқушылар стиль түрлерін, олардың ерекшеліктерін айырып, тілдік құралдармен танысады. Екінші басқышта 7-8-сыныптарда төменгі сыныптарда ... ... ... ... де ... ... құрай алатын болады. Ал 10-сыныпта стиль түрлері арнаулы оқытылады. Сондықтан 5-8-сыныптарда жазба стильдердің тілдік құралдары оқылып ... ... ... арқылы үйретіледі. Стильдермен таныстырудың ең тиімді әдісі  -  үлгілер көрсету мен шығарма-ларды талдау. Мысалы, эмоциональды-обрзды көркем ... ... ... ... ... ... тіл ... бойынша жазбаша тілін дамыту үшін, жазбаша стильдердің ерекшеліктері мен ... ... ... ... әр тіл стильдердің ерекшеліктері бойынша жүргізіледі.ІІТАРАУ Қазақ тілі сабағында ақпараттық-коммуникативтік технологияларды пайдалану әдістері2.1. Жаңа технологиялардың  білім сапасын арттырудағы ... ...  ... ... инновациялық технологияларды қазақ тілі сабағында тиімді қолдану.Орыс ғалымы Л.В. Зенков  Жаңа технологиялық әдіс-тәсілдерді пайдалану- ... ... ... бірден-бір жолы  - деп атап көрсеткендей, күн сайынғы тіпті сағат ... ... ... ... әлемдік ақпаратқа ілесу, ондағы жаңашыл әдіс-тәсілдерді меңгеріп, пайдалана білу,бүгінгі күннің мұғалімнен үлкен ізденісті, зор талапты, өз білімін жетілдіріп арттыруды қажет етіп ... ...  ... ... ... ... ғана,біз ұстаздар сапалы білім беруге қол жеткізе аламыз.Қазіргі уақытта қолданыста жүрген 25-ке жуық оқыту технологиялары, 40-қа жуық ... ... бар. Бұл ... өз ресурстарын тауысуға айналды. Бүгінгі таңда әлем жаңа тың серпілістер үстінде.Қазіргі кезде мектептің оқу үрдісінде ... ... ... технологиялардың қолданылып жүргені анық. Бұл технологиялардың бәрін бір сабақта қамту мүмкін емес. ... ... ... ... оқыту технологиясын таңдап, іріктеу және оны іс-әрекеттік тұрғыда жетілдіру арқылы оқушының білім жетістіктерін арттыруға болады. Мұнда ... ... ... ... ... ... ... тиіс.Мектептердің оқу үрдісіне жаңа технологияны енгізу арқылы оқу сапасы жақсарып, ... ... ... ... ... ... жеке ... жұмыс істей отырып, саралап, даралап оқытуға мүмкіндік туады.Жаңа технология оқушының ... ... ... және ең  ...  - ... ...  ... жақсартуға  ықпал етеді.Қазақ тілі пәні бойынша оқушылардың оқу жетістіктерінің өлшеуіштер тәсілдері ... ... ... жүйесін дайындауға болады.Оқушының дайындық деңгейін саралау , оқушының жеке танымдық  мүмкіндігін ескерудің  басты тәсілі ретінде қарастырылуы тиіс.Тапсырмаларды ... ... ... іс- ... ... ретінде қарастыруға болады.Оқытудан күтілетін нәтижелер тізбесін негізге ала отырып,әртүрлі ... ... ... ... тексеру, жазбаша тексеру,тапсырма беру, жауапты талдау тапсырмалары, бір ғана жауабы бар тапсырмалар, ашық және еркін жауабы бар ... ... ... сипаттағы тапсырмалар түрінде қарастыруға болады.Тапсырмалардың мұндай түрлері оқушының іс-әрекеттік-компетенттік тәсілге бейімделуіне мүмкіндік ... ... ... ... ... экономика жағдайынан, өмір талабынан туындап отыр. Деңгейлік саралау технологиясы оқушының да, мұғалімнің де белсенді шығармашылық қызметін дамытуға бағытталған. Деңгейлік ... ... ... ... ... ... Бірінші деңгейдегі тапсырма мемлекеттік стандарт деңгей, мұны барлық оқушылар орындауға міндетті. Екінші деңгей күрделенеді, бұл ... ... ...  ... барлығы құқылы, ал үшінші деңгейді шығармашылықпен жұмыс істей алатын, өзіндік ... ... ... ойын дәлелдей алатын қабілетті оқушылар орындайды.Орыс мектептерінде өтілетін қазақ тілі сабақтарының мақсаты  -  оқушылардың сөздік қорын дамыту, оқу ... ... ... ... ... ... ... сөйлем құрлысын меңгерту, қазақ тіліне тән дыбыстарын айтып, сөз ішінен ажырата білуге үйрету. Сондықтан да оқушылардың білімін ... үшін ... жаңа ... ... білу ...  ... - ... шеберлік және - ғылым деген сөзінен шыққан, яғни  деген мағынаны білдіреді. Оқыту технологиясы мен ... ... ... тығыз байланысты. Әдістеме ғылымы , ,  деген сұрақтарға жауап іздесе, оқыту технологиясы  деген мәселенің шешімін іздейді. Олардың мақсаты бір, яғни ... ... ... ... Оқытудың тиімді жолдары оқытудың әр түрлі әдістері арқылы анықталады. Бүгінгі таңда оқу процесінде оқытудың қалыптасқан негізгі әдістерімен қатар оқытудың жаңа ... яғни ... ... де жиі ... Оқу процесінде оқытудың озық технологиясын қолдану  -  ... ... ... ... ... да біздің мектептің мұғалімдері үнемі ізденіс үстінде. Олар заман талабына сай оқушылардың білімін ... ... ... ... ... ... үшін көп еңбек етуде. Қазақ  тілі сабағының басты талабы  -  сабақтың сапасын арттыра отырып сабақ түрлері мен ... ... ... деңгейге жеткізу. Осы мақсатта қазақ тілі мұғалімдері сабақ өту әдістерін ... әр ... ... болады. Қазіргі уақыт талабына сай мен де өз сабақтарымды жаңаша ... ... тың ... талпынып отырамын. Сабақ өткізу барысында оқушыларды халық педагогикасы негізінде тәрбиелеп, оқушылардың сабаққа қызығуын арттырып, сабақ беру ... ... ... ... ... Мен ... ... жаңа түрлері де сабақтың мазмұнын, мақсатына, жүру барысына қарай дамытпалы саяхат сабақ, ертегі сайыс сабақ, ойын, ... ... тест ... ... ... ... ... жүрген технологиялардың бірі  -  . Бұл ... ... ... ... ... ... ... сапалы қабылдау, шығармашылықтарын арттыра түсуге бағыттайды, мәселені тиімді шешудің жаңа мүмкіндіктерін анықтайды. В.П.Беспалько оқу материалын меңгерудің 4 ... ... 1. ... ... 2. ... (алгоритмический) 3. Эвристикалық (эвристический) 4. Шығармашылық (творческий).Ғалым оқушылық деңгейден бастап ... ... ... даму ... ... ... Оқушылық деңгейде білімнің берілуі, деңгейлік тапсырмалардың іске асырылуы бағдарлама талабына сәйкестігіне байланысты. Алгоритмдік деңгейде оқу материалдарының түсініктілігі, мазмұны деңгейлік тапсырмалардың ... ... ... ... ... ... ... жүйелілігі, сабақтастығы, іздендірушілік ерекшелігі басым болып, деңгейлік тапсырмалардың танымдық жағынан жетілуіне, тереңдетілуіне айрықша ... ... ... ... ... ... ... тапсырмаларды орындаудағы ізденімпаздығы танымдық, рухани интелектуалдық шеберлікке ұштасады. Сонымен, оқыту ... ... келе ... ... ... жетістіктерін пайдалана отырып, оны жаңа әдістермен байытып, білім алуды оқушының өзіндік іс-әрекеттері арқылы ұйымдастыруды ... ... ... ... деңгейлік тапсырмалар орындау барысында оқушы төменгі деңгейді орындап қана шектелуі ... ... ... ... ... ұқыптылықпен, жауапкершілікпен меңгеруі мүмкін. Егер аз уақыттың ішінде оқушы көп тапсырма орындап үлгерсе, ол оқушының іскерлігі, шеберлігі, белсенділігі мен ... ... ... ... ... одан әрі ... үшін де ... тапсырмалар қажет. Мұғалім деңгейлік тапсырмалар арқылы сабақ кезеңдерінде оқушының танымдық ойын, белсенділігін, икемдігін арттыру жұмыстарын шеберлікпен жүргізе алады. Деңгейлік ... ... оқу ... терең де шығармашылық ара қатынасы ескеріледі. Оқушының өзін өзі тануына, өз күйін өзі сезінуіне, ізденімпаздық ... ...  -  ... ... ... қажет. Деңгейлік оқыту технологиясын келесідей қылып қолданамыз. Оқушыларға деңгейлік тапсырмалар беріледі. Деңгейлік тапсырмалар үш деңгейде жүргізіледі. Әр ... ... өз ... ... ... ... ... жұмыстары, бақылау жұмыстары есепке алынады. Әр оқушының жеке дамуының көрсеткіші жасалады. Оқушы өзін -өзі бақылайды. Жыл соңында әр оқушының білім ... ... Жыл бойы ... әр ... ... ... ... оның білім деңгейі анықталады. Оқушы жыл бойы өзінің қалыс қалған жақтарын есепке алып отырады. Деңгейлік тапсырмаларды құруға қойылатын  талаптар ... ... ... ... ... құрылатын сыныптың бағдарламасын, мемлекеттік, стандартты, базалық оқу жоспарын толық білуі тиіс. Екіншіден, оқушының физио  - ... ... ... ... ... назарға алынғаны жөн. Үшіншіден, оқушылардың басқа пәндерден алған білімдері ескеріліп, пәнаралық байланыс жүзеге асырылады. ... орыс ... ... тілі тапсырмаларына әдебиет материалдарын пайдалану өте тиімді. Төртіншіден, деңгейлік тапсырмалар қызықты, баланың ойлау қабілетін дамытатын, көркемдігі жоғары, тілі ... ... ... ... ... біртіндеп күрделене келіп, оқушының жеке тұлғалық қасиетін қалыптастыру мақсатына сай ... ... ... болғаны жөн. Деңгейлік тапсырмалар дегеніміз- оқушылардың ойлау, сөйлеу қабілетін дамытатын, әлеуметтік көзқарасын қалыптастыратын, ізденушілікке баулитын, ... ... ... ... ... сатылы түрде орындалатын жұмыстар жүйесі. Мұндай жұмыстар жүйесі төрт деңгейлік тапсырмалардан тұрады. Бірінші деңгей тапсырмалары білімнің минималдық ... ... ... ... ... ... ... аспайтын, оқушының жас ерекшеліктеріне сай болады. 4- сынып ... ... ... ... ... мен ... ережелерді, жазба жұмыстарын орындайды. Кейіннен жоғары сыныптарда оқыған кезде де есінде тұрақты қалатындай бағытта сөздік минимумдарды меңгереді. Тыңдап, ... ... ... жаза ... ... ... түсінеді, сұрақтарға жауап береді. Естігенін қайталап айтады. Жеңіл ережелерді жаттап алады. Фонетиканы толық меңгереді. Грамматикалық, лексикалық тапсырмаларды игереді. Мәтінмен ... ... ... ... тапсырмалары түрленіп, күрделене түседі. Оқушылар сынып бағдарламасына сай ... ... ... ... ... ... танысады. Оқушы өз бетімен ізденеді, жеке қабілетіне қарай еңбек етеді. Баланың ықыласы өседі. ... ... ... ... ... жазба жұмыстарын орындау көрсеткіштері міндетті деңгейден әлдеқайда жоғары ... ... ... ... ... ... ... құрастыру, сөйлемді толықтыру, сұраққа жауап, диалог құру сияқты тапсырмаларды еркін меңгере бастайды. Үшінші деңгей тапсырмалары танымдық  - іздену, ... ... ... ... ... Бұл ... оқушылардың пәнге дәрежесінің жоғары болуымен, баланың өз жеке басының белсенділігімен өз ісіне талдау жасай білуімен, білімді жаңа ... сай ... ... Ол ... суреттеу; тілдік жағдайға, ортаға байланысты бейнелеу тапсырмаларын орындайды. Ситуацияға байланысты әр ... ... ... ... ... бойынша сұрақ қояды. Талдау, жинақтау, салыстыру жұмыстарын жүргізеді. Танымдық  - іздену түрдегі жұмыстарды іске ... өз ... ... Оқушы үйренген сөздерінен, тіркестерден өзінше тұжырым жасауға ұмтылады. Бірінші сатыда оқушы мұғалім көмегімен бағдарлама бойынша тиянақты ... ... не ... соны ... ... береді, орындаушылық қызмет атқарады. Екінші сатыда осы алған ... ... ... өзгертілген тапсырмалар орындау арқылы оқушы өз бетімен ... ... ... сатыда танымдық-іздену жолындағы тапсырмалар орындап, бала өз тұжырымын жасайды. Сонымен педагогика ілімінде қолданылатын деңгейлік тапсырмалар ... ... ...  -  ... ... ... түрі және сапалы оқытуды ұйымдастыру формаларының жиынтығы, оқыту жүйесі. Оқушылардың сөйлеу тілін дамыту үшін жүргізілетін деңгейлік тапсырмалар  -  бір ... ... ... дамытушы, ал екінші жағынан, әдістемелік міндеттерді жүзеге асырушы. ... 4 ... ... ... І ... ... Берілген сөздерді буынға бөліп жаз, қандай буын екенін анықта (ашық, тұйық, бітеу) Ақын, алмас, сен, ... жұрт ІІ ... ... ... ... буынға бөл. Мектеп, әже, қант оқушы, мұғалім, бозторғай, ата, дәптер, кітапхана, дәрігер.ІІІ деңгейлік тапсырма Дауыссыз дыбыстан басталатын екі ... жаз, ... аш. Жаңа ... меңгеру мұғалімнің интелектуалды, кәсіптік адамгершілік, рухани азаматтық және де ... ... ... ... қалыптасуына әсерін тигізеді, өзін-өзі дамытып, оқу-тәрбие үлгісін тиімді ұйымдастыруына көмектеседі.Сабақта қолданылатын әдістер көмегімен жеке тұлға ... ... ... ... ... ... меңгеріледі. Бұл проблемаларды шешуде жаңа технологиялардың атқаратын орны бөлек. Болашақта өркениетті елдердің жоғары технологиясын ... ... ... ... шығу-бүгінгі күннің мақсаты. Осындай өзгерістерден кейін көп жылдардан бері ... ... беру ... ішінде, студенттерге дайын білімді бере салу, ұсынылған тапсырманы ... ... ... ... ... ... түрлері өз актуалдығын жоғалтты.Қазақ тілі сабағы әрі тартымды, әрі қызықты, әрі сапалы болуы әр оқытушыныңөзіне, ... ... ... ... ... ... ... сабақ тартымды, әсерлі, мақсаты айқын, қызықты және толық мәнді болуы тиіс. Ол - ... ... ... ұлт ...  қазақтың әдебиеті мен мәдениетін, ғылымын, өнерін насихаттайтын пән.Оқытушы сабақты дұрыс жоспарлап, мақсатын нақты белгілеп алмайынша көздегеніне жете алмайды. Сабақтың ... ... ... ... ... ... ... ойластыруы қажет. Сабақта жаңа технология ретінде ақпараттық-коммуникативтік технологияларды пайдалануда  өткізілетін сабақтарды жоспарлаудың негізгі талаптары:- жағымды психологиялық орта ... ... тіл ... ... қызығушылығын (уәж, ынта, ұмтылыс) тудыру;- ақпараттық  - коммуникативтік технолгиялармен жұмыс істей білуге үйрету;-ақпараттық-коммуникативтік технолгиялармен орындалатын ... ... ... проблеманы шешуге және шешім қабылдай білуге  үйрету;- кез-келген проблеманы шығармашылық тұрғыдан  ... ... ... ... ... ... ... келтіру;- пікірін, тұжырымын, идеясын дәлелдей және қорғай білуге дағдыландыру;- өз бетінше орындауға берілген жұмыстарға үлкен ... ... ... ... ... ... таным процессіне белсенді араласуына мүмкіндік жасау;- студенттердің өзінің үйренгені мен өз білімі туралы түсініктерін ортаға салып, ... олар ... ... ... мүмкіндік жасау;- студенттерге  өздік жұмыстарын ұйымдастыру үшін  орта құру;Жоғарыда ... ... жету үшін ... ... сабақтың тақырыбына сай мақсаттың айқын болуы;- негізгі мәселені бөле көрсетуі;- материалдардың ... ... әрі ... мәнінің маңызды болуы;- студенттермен тең құқылы түрде қарым-қатынас жасай білу;- өз талаптарын бұйрық түрінде емес, кеңес түрінде ұсыну;- әр ... ... ... ... оны сыйлау және онымен санасу;- ерекше идеяларға қолдау жасап отыру;- жағымды (позитивті) және ... ... ... ... ... ... ... арқылы үнемі жаңалықтар енгізіп отыру;- студенттермен жеке жұмыстар жүргізу үйге берілетін  тапсырманың  уақтылы және нақтылы берілуі;- бағалау ... ... әділ ... осы ... ...  - сабақтың жүйелігі.Қазақ тілі сабағында ақпараттық-коммуникативтік технологияларды пайдалану әдістері тиімділігі мен уәжін арттырып, білім ... ... ... оң ықпалын тигізері сөзсіз.Ақпараттық-коммуникативтік технологияны барлық деңгейлерде жүйелі пайдалану арқылы сабақтарда алынған ақпаратқа талдау жасай білуге, ақпаратты ... ... ... қалыптастыруға және өз  бетінше жұмыс істеуге  дағдыландырады.Ақпараттық-коммуникативтік технология негізінде - оқытудың жаңа моделін құруға жол ашып  ... ... ... ... ... ... ... ғана емес, сонымен қатар сабақты жаңаша ұйымдастырудың мүмкіндігі.Ақпараттық технологияның көмегімен жүргізілетін сабақтарда  -  ... өзін ... және ... ... тең дәрежеде ұстай алады. Қазақ тілі сабағында ... ... ... ... ... ... ... дамыта оқыту идеясынжүзеге асыруға, сабақты шапшаң жүргізуге, студенттің өздік жұмысының көлемін көбейтуге болады. Педагогикалық ... ... ... ... ... ... жоқ.Сондықтан сабақта ақпараттық және коммуникативтік технологияны кеңінен пайдалану үйреншікті, қалыпты жағдай ретінде қарастырылғаны жөн. ... күні ... ... ... тілі пәні ... ... пәндер болсын ақпараттық және коммуникативтік технологияны пайдалану арқылы әртүрлі  ... ...  ... және оны ... ... ... ... сабақтың тартымды әрі қызық болатыны анық.. Мұндай сабақтар студенттерді басқа әлемге, ақпараттар әлеміне, тарту арқылы  сол әлемді өз ... ... ... ... ... ... тіл дамыту  мүкіндігіне ие болады.Сабақты интернет желісіне қосылған компьютер арқылы басқару  -  ... ... ... ... ... ... ойлау қызметін белсендіреді. Компьютерді қазақ тілі сабағында пайдаланудың  негізгі мақсатының бірі  -  Қазақ радиосы, Шалқар бағдарламасы мен ... ... ... ... ... ... дәстүрлі оқытушы-->дәрісхана-->студент жүйесінің орнына  студент-->компьютер-->комьютерлік оқыту бағдарлмалары-->оқытушы жүйесін енгізу, оқыту үрдісін,  оқытушы мен студент рөлінің сипатын ... ... ... және ... мүмкіндіктері оқу үрдісінің уәждеме саласы мен әрекеттік құрылымына үлкен әсерін тигізеді.Тіл үйрену қабілеті төмен студенттердің өзі де ... ... ... ... ... ойын ... жеткізуге тырысады. Қазақ тілін үйретуде интернеттің мүмкіндігіне тоқтайтын болсақ, ... ... төрт ... ... ... тыңдалым, жазылым) де пайдалануға болатыны белгілі. Яғни, ... ...  -  оқу  ... ... ... ... ... топтарда - интернеттен алынған суреттерді иллюстративті материал ретінде ... әр ... ... ... ... студенттердің сөйлеу дағдысын қалыптастыруға; шағын ертегілер мен әңгімелерді тыңдату және оқыту арқылы тіл дамытуға, сонымен ... ... ... ... ... ... ... Студент материалды іздеу барысында әртүрлі мәтіндерді оқып, оны түсінуге тырысады. Жалғастырушы топтарда  - ... ... ... ... ... ... ... алмасу және Қазақ радиосынан:  , , ,  , Кешкі ертегі айдарларымен берілген ... тіл ... ... пайдаланамыз т.б.Осы материалдар көмегімен төмендегідей жұмыс түрлерін ұйымдастыруға болады.Қазақ тілі сабағында ақпараттық-коммуникативтік технологияларды пайдалану әдістері: Мысалы: 1. Студенттер топпен, ... ... жеке ... ... ... жұмыс тақырыбын естігеннен кейін қандай  ассоциация пайда болды? 2. 3. 4. .5. 6. Интернет арқылы  ... ... ... жұмыстардың тиімді түрі ретінде соңғы кезде студенттердің өз беттерінше дайындап жүрген   -  комикс жасау жұмыстарына ... ... ... ... дегеніміз - әр түрлі сюжетті суреттер арқылы белгілі оқиғаға студенттердің өздері құрастырған әңгімелері. Әңгіменің ортақ тақырыбын ... ... ... ... ... да немесе студенттердің өз бетімен таңдауына да болады.Комиксжасау  жолдары:1. интернеттегі  бағдарламасымен салған суреттерінің көмегімен ... ... ... ... ... ... ... түсіріп, түсіріілген суреттерді пайдаланады;Комиксжасау арқылы студенттердің  -  шығармашылық, ...  ...  ... қалыптасады;  ассоцативтік өрісі кеңейеді; қазақша сөйлеу және жазу(сюжеттегі рөлдердің сөздерін жазу арқылы) қабілеттері дамиды, студенттің қазақ тіліне ... ... және ... ... келе ... ақпараттық-коммуникативтік технология: 1. оқу материалын терең түсінуге;2. оқу мотивациясының артуына;3. алған білімнің ұзақ уақыт есте сақталуына;4. білім беруге жұмсалатын ... ... ... ... ... тілі ... ...  -  саралап оқыту технологиясын қолдану арқылы білім сапасын арттыру.Қазіргі заман талабына сай білім беру үшін ... ... ... ... ... яғни ... беру ...  арттыру қажеттілігі туындап отыр. Сондықтан сабақтарда тек білімділік мақсаттарды шешіп қоймай, оқушылардың ... ... ... ... ... ... жөн.Оқушылардың ойын дамыту, белсенділігі мен дербестігін қалыптастыруда оқытудың инновациялық технологияларын ... ... ... ...  -  грек тілінен аударғанда шеберлік деген ұғымды ... Бұл ... ...  -  педагогика саласында қолданғанда шеберлікпен өнім алу, ... ... ... . Ал педагогикалық жүйе дегеніміз  -  белгілі бір қабілеті бар дара ... ... ... ... ... ... қажет құралдар, әдістер мен тәсілдердің өзара байланысқан бірлігі.Білім сапасы білім беру мазмұны, оқыту формалары мен әдістері, технологиялары негізінде анықталады.  -  деп   ...  ... ... ... ... дәл жеткізе білуге үйретуде Ж.А.Қараевтың саралап деңгейлеп оқыту технологиясын қолдану үлкен ... ... ... ... ... ... оқушылардың оқу деңгейін 4 түрге бөлген.1) репродуктивтік деңгей  -  жалпыға бірдей стандартты білім негізінде ... ... ... ... ... ... сабақтарда алған білімдеріне және оқушыға байланысты;2) алгоритмдік деңгей-мұнда оқушы мұғалімнің түсіндіруі мен қабылдаған ... ... ... ... ... ... оқушы өзі ізденіп, қосымша әдебиеттерді қолдана отырып жауап береді;4) Шығармашылық деңгей-оқушының таза өзіндік шығармашылығын байқатады. Жаңа тақырыпты оқушылар шығармашылық ізденіс ... ... ... ... ... әр ... ... оятады. Саралап білім  беру  -  қабілеті және мақсаты әр түрлі ... ... ... ... Даралап-саралап оқыту технологиясының мақсаттылық принципі  -  әр сабақты ... ... ... ең ... сол ... ... ... тапсырмалар беру әдістемесінің негізгі ұстанымы  -  оқу материалдарын оқушының жас ерекшелігі мен психологиялық ерекшеліктеріне байланысты ... ... ... ... ... ... ... сапасын көп жағдайларда төмен болуы осындай түрлі жағдайларды ... ... деп ... ... ... ... жұмыс жасау оқушылардың іскерліктерін жүзеге асырады.Қазақ тілі сабағында деңгейлік тапсырмаларды жүргізудегі негізгі мақсат  -  ... ... ашу, ... ... ... ... қызығушылығын арттыру.Осы мақсатқа жету үшін төмендегі міндеттерді ... ... ... ... ... ... ... жасау.2.	Оқушылардың бір  -  бірімен білім алмасуына бағыт ... ... ... ... ... ... әр деңгейдің алатын орны бар.Әр деңгейде орындалатын тапсырмалар түрлі талаптарды көздейді:І деңгей. Оқушылық деңгейде орындалатын тапсырмалар:-           ... ... ... ... ... бере алатындай болуы керек.-           ... ... ... ... ... жағдайда тани алуға дағдыландыратын болуы қажет.-           Жоғары деңгейдегі тапсырмаларды ... ... бере алуы ... ... аса ойлануды қажет етпей, тез жауап бере алатындай сұрақтар мен тапсырмалар беріледі, яғни ... бар ... ... ... В.П.Беспалько бұл деңгейдегі тапсырмалардың мақсаты, орындалу жолдары айқын болуы қажет екенін ескертеді.Қазақ тілі ... бұл ... ... ... ... ... ішінде керекті грамматикалық көрсеткіштерді тану, мысал келтіре алу т.б. жатады.ІІ деңгей.Алгоритмдік деңгейде орындалатын тапсырмалар:- Өткен материалмен өзара салыстыра отырып, жаңа ... ... ... ... ... болуы керек.-  Сөйлемді дұрыс құрай алуға машықтандыратын болуы қажет.- ... ... ... т.б. ... желісі үзілмей, өзара байланысып, бірін  -  бірі толықтырып отыруы тиіс.- Тапсырмалар берілген ойды ... ... ... Бұл ... берілген тапсырмалардың мақсаты айқын болып, ол мақсатқа жету үшін ... ... ... табу ... ... ... Оқушы бұл кезде мұғалімнің түсіндіруімен  қабылданған ақпаратты пайдаланады.ІІІ деңгей. Ізденімділік (эвристикалық) деңгейде орындалатын тапсырмалар:-           ... ... ... ... ... жаңа білім алуын қамтамасыз ететін болуы керек.-           Оқушыны қосымша ... ... ... ... ... бағыттайтын болуы қажет.-           Оқушының ойлау қабілетін жетілдіретін тапсырма болуы ... ... ... ... ... ... ... алған білімінің негізінде және қосымша әдебиеттің көмегімен тапсырманы ой еңбегін іске қосу арқылы шеше ... ... ... ... ...           ... бір ... ... ... ... ... салу, шығарма, әңгіме, ой толғау, өлең жазу, ертегі құрастырып жазу т.б.)-           ... ... ... арналған тапсырмалар беру қажет.(реферат, пікір, баяндама жазу, өз ойын, пікірін ... ... т.б.)-           ... ... арқылы оқушыға проблемалық ситуация туғызып, баланың шығармашылық ойлауын дамытатын болуы тиіс.Тілдік тақырыпты (лексикология, ... т.б.) ... ... ... сол ... ... сызба, кесте сызғызуға болады.Сонда әр оқушы өзінің жаңалығын ашады.Әдебиетті оқытуда жүзеге асырылатын шығармашылық ... ... ... ... баяндама жасау, реферат жазу, әдеби монтаждар жасау т.б. жұмыстарды жатқызуға ... ... ... ... ... ... жүйесі жасалынады. Деңгейлік тапсырмаларды іріктеп алудың басты ұстанымдары төмендегідей:1.	Тапсырманың қызықтылығы. Тапсырманың ішкі ... мен оны ... ... ... ... ... ... оқушы әр тапсырманы аса қызығушылықпен орындайды.Бұл үшін шарты әр түрлі болып келіп, құрылымы түрліше ұйымдастырылып отырғаны жөн.2.	Тапсырма ... ... ... мәні мен ... ішкі ... ... ... жүйелі байланыста болуы тиімді.Сонда оқушының ойы, сана-сезімі ... ... ... ... ... мазмұнының жүйелілігі оқушының ойлау жүйесін қалыптастыруға негізделеді.3.	Тапсырманың жетекшілігі. Тапсырма өтілетін тақырыппен тікелей байланысты болуы керек.Тапсырма түрліше формада ұйымдастырылып, тереңдетілген ... ... өзі, ең ... ... ... тақырыпты меңгертуге бағытталады. Қандай тапсырмада болсын(І,ІІ,ІІІ,ІҮ деңгейлердегі) тақырып жетекші роль атқарады.4.	Тапсырманың ... ... ... ... ... ... болуы керек. Оқушыны жеке тұлға ретінде қалыптастыруға ықпал ететіндей терең ... ... ... ұстанымдарды негізге ала отырып, фонетиканы оқытуға байланысты ... ... ... ... өз ... ... деңгей. Төменде берілген сөйлемге фонетикалық талдау жаса.Мысалы: Көп оқу  -  білім алудың негізгі шарты.Бұл тапсырма дауысты, дауыссыз ... ... алу ... ... ... ... түсіндірген білімді еске түсіріп, пайдалана білуі тиіс.Сол ... ... ... ... ...           ... (дауысты, дауыссыз), олардың өз ішінен бөлінетін түрлерін ажырата білу.-           ... оның ... ... ...           ... заңына сай қосымшалардың қосылу заңдылығын білу т.б.-           ... ... қоя білу ... ... ...  ... ... І деңгей тапсырмасы: Салалас құрмалас сөйлемдердің анықтамаларын, мағыналық ... ... ... келтіру.ІІ деңгей. Төмендегі берілген сөздермен сөйлемдер құрастырып, дауысты және дауыссыз дыбыстардың емлесін түсіндір.а)  Өнер, өжет, үлгі, ... ... ... ... ... білімді өз бетінше оқып белгілеуҮ(білемін)	+ (жаңа ақпарат)	-           ... ... ... ... тапсырмаларды орындай отырып, оқушы дауысты, дауыссыз дыбыстардың емлесіне назар аударады. Сол ... ... ... ... ұзақ ... Тіл ... жасаудағы дыбыстау мүшелерінің қызметін, сөздердің орфоэпиялық нормасын білу ... ... ... сөйлем  тақырыбы бойынша ІІ деңгей тапсырмасы:Берілген мысалдардан құрмаластың түрлерін анықтау, жасалу ... ... ... ... ... ... ... синтаксистік талдау жасау.ІІІ деңгей.Төменде берілген өлең шумақтарының дауысты дыбыстардан ... ... ... ... жатқызамыз?Мысалы: Ереуіл атқа ер салмай,Егеулі найза қолға алмай,Еңку-еңку жер шалмай,Ерлердің ісі бітер ме?Осыған ұқсас мысалдар жазып, себебін түсіндіріңіз.Бұл ... ... үшін ... ... ... ... білімін есіне түсіре отырып орындайды, стильдік мәнін түсіндіреді. Бұл сияқты тапсырмалар ... ... ... қосымша әдебиетпен жұмыс істеуге жетелейміз.Құрмалас салалас сөйлем  тақырыбы бойынша ІІІ деңгей тапсырмасы:Бірнеше ... ... ... ... ... ... ... т.б.ІV деңгей.а) Фонетикадан өткенді қайталауға арналған тапсырмалар жүйесін құрастыр.сызба, кесте үлгісін жаса.ә)  т.б. тақырыптарда реферат жаз.Құрмалас салалас ...  ... ... ІҮ ... ... ... ... сөйлемдерді қатыстыра отырып,  атты ой  -  толғау жазу. т.б.Бұл деңгейдегі ... ... ... ... ... ретінде саналады.Алдыңғы деңгейден сүрінбей өткен оқушы ғана бұл тапсырманы орындай алады.ІҮ ... ... ... барысында оқушының мынадай дағдысы мен шеберлігі қалыптасады:-           ... ... ... орындай алу, курстық, диплом жұмыстарына дайындалу.т.б.-           өз ... ... ... ... ... ... бір ... деңгейлеп, саралап оқытуды қолданудың  тиімді жақтары бар Олар:.1) ... ... ... ... ... ... белсендігін артады.2) Оқушы өз білімінің деңгейінде жұмыс жасайды.3) Оқушының өз бетімен ... ... ... ... ... оқушылардың тапсырылған жұмыстарға іскерлігі қалыптасады, болашақ маманнның кәсіби шеберлігі қалыптасады.ҚОРЫТЫНДЫ:Курстық жұмысымды қорытындылай келе, сабақта ... ... ... ... көрсетіп, оқушыларға тілдік құралдарды өз тәжірибесінде пайдалана білудің ғылыми-әдістемелік жолдарын нұсқай отырып, ойын дұрыс,еркін айта да, жаза ... ... ... ... ...  -  ... ... талабына сай әдіс- тәсілдерді қазақ тілі сабағында қолдану нұсқаларын көрсете білу.Осы курстық жұмысымда мектеп оқушылырының ... ... ... ... мен ... ... ... етіп қоя отырып, оларды ойлауға үйрету, өз бетінше білімдерін толықтырып, жаңа ... ... ... ... ... ... ... және тәжірибелік мәселелерді шешуге саналы түрде қолдана білу ... ... ... ... бойынша жұмыстар жүргізу. Бұл бағыттағы негізгі мәселе  -  ... ... ... ... ... ... ... түрлерін айқындап, жаңа технологияларды пайдаланып, сабақта орындалатын тапсырмалар түрлерін сапалы деңгейге көтеру.Бұл жұмысты зерттеудегі негізгі мақсатым - ... ... ... ... ... өз бетінше ізденімпаздығы мен жасампаздық және шығармашылық ... ... ... ететін амал-тәсілдер табу, сонымен қатар күнделікті дәстүрлі сабақ барысында қолданылатын жұмыс түрлерінің талдау үлгілерін жазбаша және ауызша түрде ... ... ... мысалдармен талдап көрсету. Қазіргі уақыт талабына сай орындалатын жұмыс түрлерін жаңаша ұйымдастырып, өзіндік тың ізденістерге талпыну. Сабақ өткізу барысында оқушыларды ... ... ... тәрбиелеп, оқушылардың сабаққа қызығушылығын арттырып, сабақ беру әдісінің тиімді түрлерін пайдалану, орындалатын жұмыс сапасына қарай сабақтың жаңа ... де ... ... ... ... ... ... Кеңінен қолданылып жүрген   негізге ала отырып,  оқушылардың ізденушілік, өзіндік жұмыс істеу, білімді сапалы ... ... ... ... ... ... жаңа мүмкіндіктерін тың идеялармен толықтыра білу. Жұмысым қызықты, әрі жүйелі ... ... ... ... алға  ... мақсатқа жету үшін мынадай әдістер қолданылды: теориялық әдіс, педагогикалық бақылау әдісі, салыстырмалы әдіс, эксперимент ... ... ... және ... маңызы оқушылардың жазбаша сөйлеу әрекеті мен оның түрлерін дамыту тілді қатысымды-танымдық тұрғыдан ... ... ... ... ... теориялық жағынан байытады. Тиімді де орынды пайдаланылған оқыту технологиясы -  сапалы білім негізі бола ... ... ... ... Республикасы жалпы орта білім берудің мелекеттік жалпыға міндетті стандарттары. Жалпы орта білім.-Алматы.РОНД.2002. -360 бет 2. Білім беруді дамытудың ... ... ... ... ...  - ... 3. Бағдарламалар. Қазақ тілі. 5-7; 8-9-сыныптар үшін. Алматы, 2004. Қазақстан Республикасының орта білімді дамыту тұжырымдамасы.// Егеменді Қазақстан , 2003, ... ... А. Тіл ... ... 1998, -362 б. ... Қ. ... тілі ... зерттеулер, Алматы: Ғылым, 1966, -360 б. 4. Сыздықова Р. Абай ... ... ... ... 1970 5. ... М., ... М, Манасбаев Б. Жанпейісов Қазақ тілінің стилистикасы, ... ... 1974  - 192 б. ... Н. Сөз ... оқыту барысында оқушылардың логикалық ойлау мәдениетін қалыптастыру әдістері мен тәсілдері.  - ... 1998 7. ... И.Р. ... ... ...  - ... ... 1964, -168 стр. 8. .Қордабаев Т. Қазақ тіл білімінің мәселелері, -Алматы: Рауан, 19919. Москальская О.И. Грамматика ... ... ... ... 1981 10. ... Г.Н. Мәтін лингвистикасы. Оқу құралы, -Алматы: Қазақ университеті, 2002, -112 бет. 11. ... Р.Ә. ... ... оқу ... орыс бөлімдерінде қазақ тілін мамандыққа қатысты қатысты оқытудың ғылыми-әдістемелік негіздері. ... ...  - ... -33 бет 12. ... Ә.С.  ... 2007. ... 13.  1. ... К. Қазақ тілін оқыту методикасы. А, Қазақ университеті, 1991. 20 бет. 14. ... М. ... ... ... 1993, 154 б. 15. ... А. Қазақ тілі. 1 сынып, Алматы, , 2003. 16. ... А. ... ... 2 ... ... , 2003. 17. ... А. Қазақ тілі. 3 сынып, Алматы, , 2003. 18. Қайырбекова А. Қазақ тілі. 4 сынып, Алматы, , 2003.  ... ... ... ... ... Қазақ тілі сабағындағы жазба жұмыстарының жүйесі.............................................................................................................41.2.	Қазақ тілі сабағында ... ... ... түрлері......................................................................................................................61.3. Оқушылардың әдеби тіл стильдеріндегі мәтін бойынша жазбаша сөйлеу әрекетін дамыту ... ... тілі ... ... ... пайдалану әдістері2.1. Жаңа технологиялардың  білім сапасын арттырудағы тиімділігі.........................................................................................................192.2. Қазақ тілі сабағында деңгейлеп  -  саралап оқыту ... ... ... ... ... ... ... ӘДЕБИЕТТЕР ТІЗІМІ..................................................35Қазақстан Республикасының Білім және Ғылым МинистрлігіАкадемик Ж.САқылбаевтың Балқаш маңызды білім беру колледжіКурстық жұмысПәні: Қазақ ... ... ... ЖҰМЫС ТҮРЛЕРІОрындаған:ҚТӘ-09-08 тобының оқушысыТілегенова М.Қ.Жетекші:Алиманова С.Н.Оқу бөліміне өткізілді _______2012 ж.№_________________Жұмыс бағасы (_______________)Хаттама №______ _______ ... ... ... 2012ж  
        
      

Пән: Тілтану, Филология
Жұмыс түрі: Курстық жұмыс
Көлемі: 45 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 700 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Байырғы түркі жазба ескерткіштеріндегі әлеуметтік- саяси рәміздер және оның Қазақстанның өркениеттік дамуымен сабақтастығы28 бет
Физика пәнінен дәріс сабақтарының мән жазбалары113 бет
Қазақ және түрік антропонимдерінің мәнін, олардың этномәдени табиғатына тереңдеу арқылы тарихи сабақтастығын анықтап, екі тілдегі кісі есімдерінің көне түркі негізін орхон - енисей, талас және т. б. ескерткіштеріндегі жазбалар арқылы тауып, салыстырып, ұмытылып бара жатқан көне лексемалармен тіркескен антропонимдерді жаңғырту және қолданысқа енгізу52 бет
Абай поэзиясының шығыстық негіздері14 бет
Абай Құнанбаев4 бет
Абай Құнанбайтың өмірі мен шығармашылығы7 бет
Корей халқының салт-дәстүрлері8 бет
Қазіргі мектептегі оқу-тәрбие ісі11 бет
Алаңдарды скрепер және бульдозермен тегістеу3 бет
Астана қаласы Нұрсая ықшам ауданындағы жер асты автокөлік тұрағы бар тұрғын үйді жобалау60 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь