Тәуекелді басқару саясатын анықтаудағы кәсіпорынның қаржылық-экономикалық көрсеткіштерін талдау

Кіріспе
І. Кәсіпорынның қаржылық.экономикалық қызметіне сипаттама
ІІ. Кәсіпорынның қаржылық тәуекелі және оның табыстылығы мен пайда болуына әсер етуші факторлар
2.2 Кәсіпорынның қаржы активтерінің табыстылығын талдау және бағала
2.3 Кәсіпорынның қаржылық тәуекелінің пайда болуына әсер етуші факторларды талдау
ІІІ. Қаржылық тәуекедердің пайдалылығы мен оны жетілдіру жолдары
3.1 Қаржылық тәуекелдердің кәсіпорынның басқару жүйесіне пайдалылығының әсері және стратегиясы мен тактикасын жетілдіру жолдары
3.2 Кәсіпорында қаржылық тәуекелдердің басқару жүйесінің стратегиялық және тактикалық бағыттарын жетілдіру жолдары
Қорытынды
Пайдаланылған әдебиеттер тізімі
Тәуекелді басқару саясатын анықтаудағы кәсіпорынның қаржылық-экономикалық көрсеткіштерін талдау

Кәсіпорынның қаржылық-экономикалық қызметіне сипаттама

«Қазақтелеком» Акционерлік қоғамы Қазақстан Республикасының Азаматтық кодексіне сәйкес 1994 жылы 27 желтоқсанынан, ҚР Министрлер Кабинетінің «Қазақтелеком» ұлттық акционерлік қоғамын құру туралы» 1994 жылғы 17 маусым №666 Қаулысына сәйкес құрылып қызмет етеді.
"Қазақтелеком" АҚ Қазақстан Республикасы Көлік және коммуникациялар Министрлігі тарапынан 2004 жылдың 28 мамырсында берілген № АБА №000001 . лицензиясы негізінде жұмыс істейді.
Қоғам Қазақстан Республикасының барлық территориясы бойынша өз қызметін таратады, ол қоғамның жарғылық қорына берілетін филиалдардан тұрады. Филиалдар заңды тұлға болып табылмайды. Филиалдар акционерлер Кеңесімен бекітілетін филиал туралы ереже негізінде өз қызметін атқарады.
“Қазақтелеком” халықаралық оператор ретінде алыс шетелдердің 154 операторымен және ТМД мен Балтық елдерінің 23 операторымен тығыз ынтымақтастықты жүзеге асырады. Қазақстандықтарды әлемнің 230-дан астам елімен байланыстырады.
“Қазақтелеком” - бүгінгі таңда тұрақты және игі беделі жыл сайын “үлкен төрттік” аудиторлары тарапынан расталып отыратын бизнес-бағытталған компания. Компания ұлттық ақпараттық инфрақұрылымды жаңғырту жөнінде белсенді жұмыстар жүргізеді және жаңа технологиялар енгізу мен телекоммуникациялық қызметтердің аймақтық рыногын қалыптастыруды, бірыңғай ақпараттық кеңістік құруды және Қазақстанның халықаралық телекоммуникация рыногындағы ұстанымын арттыруды қамтамассыз етеді.
Компанияның акциялары Қазақстан қор биржасының ресми тізіміне және “көгілдір фишкалар” мемлекеттік пакеттерін жүзеге асыру бағдарламасына енген.
Fitch халықаралық рейтингтік агенттік “Қазақтелекомға” жергілікті және шетелдік валюта бойынша “ВВ” деңгейіндегі ұзақмерзімдік корпоративтік несиелік рейтинг тағайындады. Компанияның рейтингтік келешегін агенттіктер “тұрақты” деп бағалады.
Компания бизнес жобаларымен қатар ауылдық елді мекендерді телефон байланысымен қамту және мектептерді Интернет желісіне қосу жөнінде әлеуметтік міндеттерді шешеді.
        
        Тәуекелді   басқару   саясатын   анықтаудағы   кәсіпорынның   ... ... ... ... ... ... Акционерлік қоғамы Қазақстан  Республикасының  Азаматтықкодексіне сәйкес 1994  жылы  27  ...  ҚР  ...  ... ұлттық акционерлік қоғамын құру туралы» 1994 жылғы 17  маусым№666 Қаулысына сәйкес ... ... ... АҚ ...  ...  Көлік  және  коммуникацияларМинистрлігі тарапынан 2004 жылдың 28 мамырсында берілген  №  АБА  ...  ... ... ... ... Қазақстан Республикасының барлық территориясы бойынша өз қызметінтаратады,  ол  қоғамның  жарғылық  қорына  берілетін  ...   ... ... ...  болып  табылмайды.  Филиалдар  акционерлер  Кеңесіменбекітілетін филиал туралы ереже ... өз ... ...  ...  ...  ретінде  алыс  шетелдердің   154операторымен  және  ТМД  мен  ...   ...   23   ...   тығызынтымақтастықты жүзеге  асырады.  Қазақстандықтарды  ...  ...  ... ... - ... таңда  тұрақты  және  игі  беделі  жыл  сайын“үлкен ... ... ... ...  ...  бизнес-бағытталғанкомпания.  Компания  ұлттық  ...  ...   ...   ...   ...   ...   және   жаңа   ...   енгізу   ментелекоммуникациялық қызметтердің ... ...  ...  ... ... құруды және  Қазақстанның  халықаралық  телекоммуникациярыногындағы ұстанымын арттыруды қамтамассыз етеді. Компанияның акциялары ... қор  ...  ...  ...  ...  ...  ...  пакеттерін  жүзеге  асыру  бағдарламасынаенген. Fitch халықаралық рейтингтік агенттік “Қазақтелекомға” жергілікті ...  ...  ...  ...  ...  ұзақмерзімдік   корпоративтікнесиелік рейтинг тағайындады. Компанияның рейтингтік  келешегін  агенттіктер“тұрақты” деп бағалады. Компания бизнес жобаларымен  қатар  ...  елді  ...  ...  ...  және  мектептерді  Интернет   желісіне   қосу   жөніндеәлеуметтік міндеттерді шешеді. Озық  ...  ...  ...   сапа   ... басты рөл  берілетін  басқару  технологияларымен  тиімді  ... жылы ...  ...  сертификаттау  үдерісі  табысты  аяқталды.“Қазақтелеком” ... ...  ...  ...  жүргізетін  барлықфилиалдары  ISO   9001:2001   ...   сапа   ...   ... ... ... түрде өтті.Қазақстанның жетекші байланыс операторының табысты  қызметіне  лайықтыбаға берген «Euromoney» ... ...  үйі  2005  жылы  ... ... телекоммуникациялық компания ретінде таныды. “Қазақтелеком” бүгінгі таңда – телекоммуникациялық  бірегей  қызметтеркөрсететін және икемді  тарифтік  ...  мен  ...  ...  ... ... ...  ...  және  көрсетілетін  қызметтерінің  сапасынарттыру, олардың  түрлерін  кеңейту  компанияны  дамыту  ...  ...  ...  ...  Бұл  мәселелер  әсіресе  байланыс  ... ...  ...  және  бәсекелестіктің  артуы  жағдайында,сондай-ақ Қазақстанның Бүкіләлемдік сауда ұйымына  ...  ...  ... ...  ...   ...   саласындағы   жүйе   құрушыретіндегі жауапкершілігін сезіне отырып, көшбасшы  ұстанымын  сақтап  қалуғажәне  ...  ...  ...  мен  ...  ...   ... үлес ... ұмтылады."Қазақтелеком" АҚ - Республикадағы ең үлкен компаниялардың  ...  ... ... ...  адам  ...  ...  Толық  жұмыс  кезеңі  -  қызметтердіөндіруден оны тұтынушыға сатуға дейін және оларды сатудан ...  ...  ... ...  көп  ...  және  ...  ...  территориясында  орналасқан  құрылымдық  бөлімшелер  мен   ... ... ... ... ... ... бағыттары:Миссиясы.   Қазақстан   Республикасы   телекоммуникациялар    рыногыныңбастаушысы болу. Бір бірімен және бүкіл әлеммен  ...  болу  -  ... және ... ... ... ауқымына толық  құқықтышоғырлануМақсаты.  Телекоммуникация  секторының  ырықсыздануы   және   ... ... ... ішкі және  ...  рыноктарда  бәсекелесеалатын, маркетингтік-бағдарланған, жаңартпалық, технологиялық, ұйымдық  жәнеэкономикалық тиімді Компания құру.Қызмет көрсету спектрі. Желінің техникалық мүмкіндігін абонент ...  ...  ...   ...   ...   тұтынушыларға   бүкілреспублика аумағында Интернет желісіне кең жолақты қатынаудан  корпоративтікклиенттерге  көп  делдалдық  ...  ...   ...   телекоммуникациялыққызметтердің кең көлемді спектрін ұсыну. Ұтымды байланыс желісін құру.Тарату өрісі. Қазақстан республикасының  ...  ...  оның  ...  ...  телекоммуникациялар  қызметін  көрсетуді  тарату.  ҚазақстанРеспубликасын әлемдік экономикаға шоғырландыру, сыртқы рынокқа шығу.  ... Азия және ... ...  ...  ...  тұғырларыненгізу және нығайту. Қазақстанның транзиттік әлеует мүмкіндіктерін  тұтастайіске асыру.Телекоммуникациялар  қызметін  тұтынушылар.  Рыноктың  ...   ... ... ...  ...  ...  табысты  корпоративтікклиенттердің  үлесін  арттыру  және  қызмет  түрлерін  ...   ... ... Қоғам абоненттері санының тұрақтауын және  көбеюін,  оларғақызмет көрсетудің кең көлемді спектрін және  ...  ...  ...  ... ... ... арттыру. Дәстүрлі арналар (телефондар,  факстар,ұтымды аппараттар,  Сервис-бюро,  Call-орталықтар  және  т.б.)  ...  ...  желі  ...  де  ...  ...   ...  ...  арттыру.  Абоненттермен   өзара   әрекет   жасаудыңинтерактивтік түрлерін енгізу (Интернет арқылы клиенттерге  ...  ... оның ... ...  ...  орындары,  Интернет-кафе,  аударымдықтөлем түрлері, CRM-шешімдер және т.б. ... ... ... тұтынушыларға қызмет  етудің  әлемдікстандарттарға сәйкестігін қамтамасыз ету мақсатымен сапа ...  ... ... енгізу.Акционерлік    қоғамдағы    қаржылық    ...    ...    ...    ...   мен   ...   активтер   мен   пассивтердіңқұрылымындағы  өзгерістерді,  ...  мен   ...   ... бейнесін сипаттайтын,  ( едәуір  ақпаратты)  негізгі  кіші  параметрлісанды алу болып табылады, бұнымен бірге, аналитик пен  ...  ...  ...  ...   ...  оның  ...  мен   күтілетінқаржылық  нәтижеге мүдделері бар.Қаржылық нәтиже  –  ...  ...  ...  ...  ... ...  қорытындысы.  Табыс  –кәсіпорынның  бүкіл  ұжымыныңқызметін  сипаттайтын  маңызды ... ...  ...   ...  ... ... және толық өзіндік құнын қайтару негізінде  пайдаболады. Кәсіпорынның шаруашылық есеп қызметінің негізінде  табыс  жатыр.  ... ... ... ... ... қызметінің соңғы қаржылық нәтижелерін, ақшалай  қорларыныңкөлемін сипаттайды. Табыстың көлемі сатылған өнімінің, ақша  ...  ... ( ... ...  ... қорларды  тиімді  және  нәтижеліқолдану,  ...  және  ...  ...  (  ...  ...  төмендеуі),кәсіпорын  жұмысының  сапасынан (  жабдықтаушылар,   сатып  алушылар,   банкалдында міндеттердің орындалуы) тұрады;2)  ...  ...  ...  және  ...  даму  ...  ...   көзі  ...   табылады,   ал   ...    ...  ...   табыстың    маңызды   элементі    болып   табылады.Кәсіпорынның табысы  тек ... ... ғана ...  ...  қоғамдыққорларын, ғылымның дамуын, денсаулық сақтау,   білім  беру,   елді  қорғаудықамтамасыз ету ... ... ала  ... ... ... табысының  бірбөлігін мемлекетке  бөледі,  осыдан   кәсіпорынның  қаржылық  ... ... ...   ...   ...   ...    ...    іскежаратылмайтын  табыс  алып,  шығынданады.  Оларға,  өнімнің  ...  ... ... ету арқылы түрлі шығынға апатаратын  қызметтер,  тұрмыстық-коммуналдық  шаруашылықты  қолдану,  уақыттың  ...   ...   ... жазу, апат шығындары және т.б. жатады.Осындай келеңсіз әрекеттерді болдырмау  ...  ...  атап  ... ... ... талдап отыру қажет.Кәсіпорынның бухгалтерлік есебі оның  ......  ... ... іске ... ... ... жан-жақты  және  түбегейліоқылуы  қол  ...  ...  ...  ...  ...   ...   ... қиыншылықтарын, оның іскерлік жолына түсуге  көмектеседі.  Есептіңмұндай  ...  жеке  ...  және   ...   ...   ... ... ... қаржылық-шаруашылық істерді  бағалауға  қажет.Ережеге  сәйкес,  бухгалтерлік   баланс   кәсіпорынның   ...   ...   ...   ...    орналасқан    баланстың    ...  ...  ...   ...   бағалымдардың   құрамы   менжағдайына мінездеме береді.Өз кезегінде баланстың ... осы ... ... және ...  ...  ал  кәсіпорын  іскерлігіндегі  әртүрлі  ... ... ... ... жеке  ...  ...  бизнесмендер,акционерлер, үкіметтің, инвесторлардың, банктер және т.б.Баланс ... ... ...  олар  ...  құрылым  бойыншашаруашылық айналым элементтерін анықтайды.Біздің қарастырып отырған  зерттеуобъектіміз - ... ... ... ... негізгі  қаржылық-экономикалық көрсеткіштерін төмендегідей сипаттауға болады.«Қазақтелеком»  Акционерлік  қоғамы  филиалының   2010   жылғы   ... ... ...  ... теңгені  құрады.  Бұл  көрсеткіш  2009жылмен салыстырғанда 108 %-ға ... ... ...  2009  ...  ... %-ға ... Таза  пайда  2010  жылы  31 999 390  теңгені  құрады.  Жоспарбойынша 29 394 756 ... ... ... яғни ол жоспарға  қарағанда  109%-ға өсті. Ал 2009 жылмен салыстырғанда таза ... 97 %-ға ... ... ... ең ... ... бірі   ... қабілеттілігі  болып табылады, ол кәсіпорынның  өзінің  ұзақ  ... ...   ...  қабілеттілігі  деп  түсіну  қабылданған.  Демек,активі көп, сыртқы міндеті аз кәсіпорын төлеуге қабілетті болып саналады.Ағымдағы  ...  ......  ...   ... Ол өз міндеттемелері мен күтілетін шығындарды  жабу  үшін  активжеткіліктігін айтады.Кесте 2«Қазақтелеком» АҚ филиалының 2009-2010 ж. ... ... ...                                         |2009 жыл |2010 жыл  |2010      ||                                         |         ...    |жыл       ||                                         |         ...   ...     ... ... түскен табыс           |99 558 26|100 019 16|107 785   ||                                         |5        |5         |427       ... ...                        |         |          |          ... ... ... ... |25 995 26|22 286 697|26 419 049||түскен %)                                |8        |22,3      |24,5      ... ...                               |26,1     ... пайда өтімділігі (сатудан түскен %) |32 846 21|29,4      |29,7      ... ... ...          |4        |≥1,0      |0,79      ... ... ...          |33,0     |≥0,6      |0,67      ... ... ... меншікті         |1,30     |          |          ... ... ... ...      |1,03     |≤1,0      |0,40      ...                             |         |          |          ... ... ... ...         |0,33     |≤1,0      |0,10      ... ... ... қатынас       |         |20,40     |20,66     ...                             |0,25     |          |29,41     ... ... пайда                |26,93    |11,10     |11,23     ...                        |33,28    |          |          ... ... пайда (ROE=Net       |11,10    |13 795 663|15 711 732||Income/AEC)                              |         |          |          ... ... құны (WACC)            |20 128   |          |          ... ... құн                |731      |          |          ...                   |         |          |          ... ...                  |         |          |          ... ... (мың теңге)           ... ТАС ... ... ...   |1        |          |          ... ...                 |         |27 144    |28 492    ... ... ... ...         |27 081   |89        |89        ... ... (MOU) ... ...   |78       |630       |675       ||мың мин.                                 |630      |912 314   |1 026 345 ||1 ... ... таза ...           |1 007 491|          |          ... ... ...   ...   ...   ...   міндеттері   бойынша   ... ... деп ... Басқа сөзбен айтқанда,  егер  кәсіпорынөзінің қысқа мерзімді  ...  ...  ...  ...  ...  ...  ...  активтерін  жүзеге  асырады.   Аналитикалық    жұмыстыңтәжірибесінде    ...  ...    ...   жүйесін    қолданады.Олардың ең маңыздысын қарастырайық.Кәсіпорынның өтімділігі – бұл ... ... кез ...  ...  қажеттітөлемдерді жабу үшін өз  активтерін  ...  ...  ...  ... ... ... ... мерзімінің уақытша  ұзақтығы  кезеңіменанықталады. Кезең  ...  ...  ...  ...  активтердің  өтімділігісоғұрлым   жоғары   болады.   «Қазақтелеком»   АҚ-ның   ағымдағы   ... 2009 жылы 1,30 ... 2010 жылы  ол  0,79  ...  Ол  ағымдағыактивтердің  қаншалықты  қысқа  мерзімде   ...   ...   ...    ...     ...     береді     және     кәсіпорынныңтөлемқабілеттілігінің мүмкіндігін  көрсетеді.  ...  ...  ... деп санауға болады.Бір телефон аппаратынан түсетін табыс  2009  жылы  27 081  мың  ... Ал 2010 жылы 52 %-ға ... яғни 28 492 мың ... ... ...  ...  қоғамы  филиалының  2009-2010   жылдардағырентабельділік көрсеткіштері|Көрсеткіш атауы        ... ...             ...         ... ||                       |                          |               ...    ||                       |                          |               |(+), (-)||                       |                          |       |       |        ||                       |                          |2009   |2010   |        ||1. Өнім ... ...     |40,28  |45,06  |+4,78   ||                       ...                |       |       |        ... ... ... ... ...      |44,56  |43,27  |-1,29   ||                       ... қызметтен       |       |       |        ||                       ... ...    |       |       |        ||                       ...                |       |       |        ... капитал     |(таза табыс/меншікті      |53,37  |59,74  |+6,37   ||рентабельділігі        ...              |       |       |        ...         ... ...   |32,79  |38,17  |+5,38   ...         |                          |       |       |        ... ...  |(таза табыс/ұзақ мерзімді |37,1   |41,92  |+4,82   ||                       ...             |       |       |        ... ...       ... ...        |93,79  |91,11  |-2,68   ...        ... ...   |       |       |        ||                       ... құны)*100         |       |       |        ... ... ...    АҚ    филиалының     рентабельділігін     сипаттайтынкөрсеткіштерді есептеу келесі ... ... ... ...  ... табыс бойынша өнім рентабельділігін есептегенде,  есеп  беру  ...  ...  ...  ...  ...  үшін  11,9%  таза   табыстың   өсуіанықталды. Алайда, жалпы рентабельділік 2,9%-ға төмендеген.Меншікті ... ...  ...  2009  ...  ... жылы «Қазақтелеком» АҚ иелері салған әр  ақшалай  бірлік  таза  табысты12%-ға көбірек тапқан.Экономикалық ... ... ...  ...  ...  ...  салыстырғанда  2010  жылы  кәсіпорынға  қаражаттарды   табу   кезінетәуелсіз ... 1 ... ... алу үшін  ...  ...  ... ... Қор  рентабельділігін  есептеу  кезінде  ...  ... мен ... да ұзақ ... активтерді пайдалану  тиімділігі  13%-ғаөсті.Негізгі қызмет рентабельділігін есептеу ...  ...  ... 1 ... ... ... 2009 ... салыстырғанда  2,9%-ға  төмен.Өткізілген талдау  негізінде  кәсіпорын  қызметінің  ...  және  ... ... ... АҚ ... ... жағымды жақтары келесілер болыптабылады:• жұмыс тәжірибесі үлкен мамандардың жоғары дәрежелілігі;• негізгі өнімді өндіру және өткізу процесінің ... ... ... ... ... ... қаржы шаруашылық қызметін әрқашан жетілдіру.Кәсіпорын қызметінің жағымсыз жағы:•    ұзақ мерзімді активтердің жоғары  үдемелі  ...  және  ...  өсуі   ...   меншік   қаражаттарын   ағымдағыактивтерге   емес,   айналымнан    тыс    ...    ... ... ... ... ... талдау және бағалауЖалпы   төлемқабілетсіздік   ...   және   ...   ... іс ... және ... ... жағдайды  бағалау  қазіргікезде маңызды орын ...  ...  ...  ...  ...  ... ... және өтімділік деңгейі болып табылады.Кәсіпорын өтімділігін талдауға көшуден бұрын, актив, баланс,  кәсіпорынөтімділігі не ... ... ... ...  екі  концепциясы  белгілі.Бірінші концепцияға  сәйкес,  өтімділік  –  бұл  ...  ...  ... ... ... алуы. Келесі концепцияға сәйкес  өтімділік  –ағымдағы активтердің ақша қаражаттарына  айналу  дайындығы  мен  ... ... мәні ... ... ... өтімділігін ұсынады.  Балансөтімділігін  талдау   өтімділік   ...   ...   ...   ... және өтеу мерзімі бойынша топтастырылған пассив  міндеттемелерінсалыстыруға   ...    ...    ...    мен    ... мынадай көрсеткіштерді есептеуге  мүмкіндік  береді:  ағымдағыөтімділік пен перспективадағы  өтімділік.  Ағымдағы  ...  ...  ...  ...  ...  және  төлемқабілетсіздігітуралы куәландырады және келесі формуламен есептелінеді:ТЛ = (  А1 + А2 ) – ( П1 + П2 ),                 ... ТЛ – ... ... А1 және П1  –  ...  және  ...  бойыншасәйкес топтардың қорытындылары.Перспективалық  өтімділік  –  бұл  ...  ...  мен  ... ... Ол ... формуламен есептелінеді:ПЛ = А3 – П3,                                          ... ПЛ – ... ...  А3  және  П3  –  ...  және  ... ... ... қорытындылары(10(.Активтер  пайдалылығын  талдау  3-   кестеде   көрсетілген.   ... ... (2.1) және (2.2) ... ... ...  = ( 9841 + 151381 ) – ( 9181120 + 0 ) = - 756898 мың ...  = ( 1861 + 142034 ) – ( 904030 + 0 ) = - 760135 мың ... = 119729 – 0 = 119729 мың ... = 82793 – 0 = 82793 мың ... ... ... ... филиалының 2009-2010  жылғы  активтерпайдалылығын талдау|       |       |        |             |        |        ...         ||       |       |        |             |        |        ... (+),  ... |2010ж   ...  |2010ж.  ...   ||р      |       |        |             |        |        |(-)              ||       |       |        |             |        |        |2009ж. |2010ж.   ||Ең     |9841   |1861    ...        |918120  |904030  |-908279|-894169  ||өтімді |       |        ...        |        |       |         ...       |        |р, П1        |        |        |       |         ||р, А1  |       |        |             |        |        |       |         ||Тез    |151381 |142034  ...        |0       |0       ...  ... |       |        ...    |        |        |       |         ...       |        ...        |        |       |         ||р,     |       |        |р, П2        |        |        |       |         ||A2     |       |        |             |        |        |       |         ...   |119729 |82793   ... ...       |0       ...   ...       |        ...        |        |       |         ...       |        |р, П3        |        |        |       |         ||ер, A3 |       |        |             |        |        |       |         ...   ... ...      |1462112 |1599660 ...  ... |       |        ...        |        |       |         ...       |        |р, П4        |        |        |       |         ||ер, A4 |       |        |             |        |        |       |         ... ... ...       |2380232 |2503690 |-      |-        ... көзі: «Қазақтелеком» филиалының қаржылық есебі 2009-2010 ж.Есептеу нәтижелері кәсіпорынның есеп беру кезеңінің соңына активтер ... ... ... ...  ...  ...  нәтижелердікөрсетті: А1 < П1, А2 > П2, А3 > П3,  А4  <  П4.  ...  ...  ... ... деп ... ... 2009 жыл мен  2010  жылы  ...   көрсеткіштері   төлемділік   жеткіліксіздігін   көрсетті,   яғниқарастырылып ... ...  ...  ...  ...  өз  ... ... шалдығады.Бірақ,   перспективалық   өтімділік   көрсеткішінің   өсімі    ... ... ... яғни ...  ...  ... кәсіпорын қаржылық қиындықтарға ұшырамайды.Нәтижесінде есеп беру кезеңнің соңында  ...  ...  ... 0,2 % ... ... бұл қаржылық  жағдайдың  шектелгендігінкөрсетеді.Қаржылық  жағдайды  талдаудың  ...  ...   ...   қаржылықтұрақтылығын   сипаттайтын   көрсеткіштерді    зерттеу    болып    ... ...  ...  ең  маңызды  критерийлерінің  бірі   ...  ... ... ол ...   ...  ұзақ  мерзімдіміндеттері бойынша   ...  ...  деп  ...  ...  ... көп, ... ... аз кәсіпорын төлеуге қабілетті болып саналады.Кесте 5«Қазақтелеком»  Акционерлік  қоғамы  ...  ...   ... ... ... ... ...                   ...             |2010ж. 2009 ... ||                                  |                   ...      ||                                  |                   ... ... ||                                  |2009     |2010    |                   ||1. ... ...               |1462112  |1599660 |+137548            ||2. Ұзақ ... активтер         |2103175  |2279897 |+176722            ... ... ...    |641063   |680237  |+39174             ... ... ...     |0        |0       |-                  ||5. ... мен шығыстарды құру   |641063   |680237  |+39174             ... ... ... қаражаттары |         |        |                   ... ұзақ ... ...  |         |        |                   ...                             |         |        |                   ||6. ... ... ...   |918120   |904030  |-14090             ||7. ... ...              |277057   |223793  |-53264             ... мен шығыстар көлемі    |115835   |79898   |-35937             ||9. ... мен ...       |756898   |760135  |+3237              ... үшін ... ...     |         |        |                   ... артықшылығы        |         |        |                   ...                 |         |        |                   ||10. ... мен ...      |161222   |143895  |-17327             ... үшін ... құралдардың  |         |        |                   ... ...     |         |        |                   ... ... ... ... ... есебі. 2009-2010 ж.«Қазақтелеком»  Акционерлік  Қоғамы  филиалының  ...  ...  ...  4  ...  ...  ...  мәліметтері  көрсеткендейкәсіпорынның  қаржылық  ...  ...  емес   ...   ...   ... келесілер негізінде жасалады:• запастар мен шығыстар өзіндік айналым қаражаттарымен өтелмейді;• кәсіпорын қаржылық жағдайынынң тұрақсыздығын ұстап  ...  ...... мен шығыстар өсімінен  құрылу  көздері  өсімініңтөмендеуі,  пайда  болу   ...   ...   ...   ... ... мен шығыстар құны 31,02% төмендеді.Сурет 4. Кәсіпорын ... ... мен ... өсу ... ... «Қазақтелеком» филиалының қаржылық есебі. 2009-2010 ж.Сурет пен кестеден байқап отрығанымыздай,  меншікті капиталдаң  бірлігі2009  жылға  қарағанда  137548  мың  ...  ...  ...   ...  төмендеген,  бұл  жалпы  кәсіпорынның  ...  ... ...  ...  ...  ...  2009-2010   жылдардағыдебиторлық қарызын талдау|Бап атауы           |2009ж              |2010ж           ...     ||                    |                   |                |(+,-)      ||                    ...    ...     ...  ...    |           ||                    |мың тг   ... |мың тг ...           ... ...      |138051   |91,19    |132342 |93,18   |-5709      ...              |         |         |       |        |           ... ...    |13330    |8,81     |9692   |6,82    |-3638      ...               |         |         |       |        |           ...             |151381   |100      |142034 |100     |-9347      ... ... ... ... қаржылық есебі. 2009-2010 жСонымен бірге, дебиторлық қарыз кәсіпорын активтерінің ...  ... ... ... ... жағдайын талдау 6- кестеде көрсетілген.Кесте мәліметтері бойынша сатып алушылар мен ... ... ...   ...  ...   құрайды.   Сатып   ...   мен   ... ... ... жалпы сомасынан  2009 жылға  91,19%  және2010 жылға 93,18% құрайды. Дебиторлық ...   9347  ...  ...  6,2%төмендеу қаржылық тұрақтылық өсуін көрсетеді.Кез келген кәсіпорынның  қызмет  ету  тиімділігі  ...  ...  ...   ...    ...    ...    Бұл    ...    бағалаурентабельділікті талдау  арқылы  жүргізіледі,  ол  келесі  ...  ... ... ... ... ...  мен  шығарылған  шығыстар  қаншалықтытұрақты; жүргізілген шығыстардың қаншалықты өндірістік; кәсіпорынға  ... ... ... ... ... тиімді және т.б.Келесі кезекте меншікті капиталдың міндеттемелерге қарағанда  ... ... орын ... ... ... ол ...  суреттенкөруге болады:Сурет 5. 2009 жылдағы  «Қазақтелеком» АҚ-ның  капитал құрылымыДерек көзі: «Қазақтелеком» филиалының қаржылық ... ... ж2009 ... ...  капитал  құрылымындағы  меншікті  капиталдыңмөлшері 50 пайыздан жоғары,  бұл  дегеніміз  аталған  ...  ... ... ... 6. 2010 ...  «Қазақтелеком» АҚ-ның  капитал құрылымыДерек көзі:«Қазақтелеком» филиалының қаржылық ... ... ж2010  ...  ...  ...  ...   капиталдың   авансталғанкапиталдағы үлесі ... ... ... 3  пайызға  жоғарылаған,  бұлкәсіпоын  үшін  жақсы  көрсеткіш  болып  ...   ...    ол   ... ... ұзақ ... ... қаражаттарға тәуелді емес.Келесі кезекте,  «Қазақтелеком»  АҚ  ...  ...  ... мен ... ... ... 7«Қазақтелеком»  Акционерлік  Қоғамы  филиалының  2009-2010   жылдардағықаржылық нәтижелерінің серпіні мен деңгейін талдаумың теңге|Көрсеткіш                     |2009ж.    |2010ж.      ... ... +,||                              |          |            |-                   ||1                             |2         |3           |4                   ||1. ... ... ...     |1937586   |2120816     |183230              ||2. ... өнімнің өзіндік |910665    |998420      |87755               ...                          |          |            |                    ||3. ... ...                |1026921   |1122396     |95475               ||4. ... ...            |172804    |212703      |39899               ||4.1. ... және ...     |159343    |207803      |48460               ...                     |          |            |                    ||4.2. ... ... ...  |13461     |4900        |-8561               ||5. ... ...          |854117    |909693      |55576               ...                  |          |            |                    ||6. ... ... ...        |863314    |917776      |54462               ... ...           |          |            |                    ...                  |          |            |                    ... салығы                |112663    |-           |-112663             ||8. ... ... ...        |750651    |917776      |167125              ... ...           |          |            |                    ...                  |          |            |                    ||9. ... ...       |-         |-           |-                   ...                  |          |            |                    ... ... (шығыс)         |750651    |917776      |167125              ||11. таза ... ...       |29718     |37928       |8210                ||12. ...  таза ...    |780369    |955704      |175335              ... ... ... ... қаржылық есебі 2009-2010 жж.Талданған кезеңдерде өткізуден түскен табыс 9,46% өсті, яғни  ... ... ... ...  құны  9,64%  ...  Өнімнің  өзіндік  құнөсуінің  қарқыны  өткізуден  түскен  табыстардың  қарқынынан   ...   ... ... ... ... ... жүргенін көрсетеді.Талданған жылдары өткізуден түскен табыс өсімі нәтижесінде ...  ... мың ... ...  9,3% ... ... ... талданған кезде  шығындар23,09%  өсті,  соның  ішінде  жалпы  және  ...  ...  ... ... ... 854117 мың ...  909693 мың теңгеге  немесе6,5%-ға өсті. Осының нәтижесінде қарапайым  қызмет  табысынан  салық  ... 917776 мың ...  ...  яғни  ...  ...  Қарапайым  қызметтентабыс салығын төлемеу себебінен салық  салудан  кейін  22,26%-ға  өсті  ... жылы 750651 мың ... және 2010 жылы 917776 мың ... ...  беру  кезеңінде  төтенше  жағдайлар  бойынша  шығыстар   ... таза ... ... ... бірақ  негізгі  құралдарды  қайтабағалау бөліміндегі таза табысты дұрыстау жүргізілді, оның ...  ... ... ... 955704 мың ... ... және 22,47%-ға өсті.Ұзақ мерзімді активтер 2009 жылмен  салыстырғанда,  2010  жылы  8,4%-ғаөсті. Ал ағымдағы ... ... ... 2010 жылы ... ...  ...  тауарлы-материалды  запастардың,  тауардың,   материалдыңкөлемі біршама азайып, ал болашақтағы шығындар, қызметкерлердің  және  ... ... ... да дебиторлық қарыздың өсуінде.  Меншікті  ... 2009 жылы 1462112 мың ... ... 2010 жылы ол 1599660  мың  теңгеніқұрады, яғни оның ... ... ...  ...  міндеттемелер  2010  жылы1,5%-ға кеміген.2.3   Кәсіпорынның  қаржылық  тәуекелінің  пайда  ...  әсер  ... ... ...  ...  ...  ...  алу  мүмкіндігін  береді.Алайда сандық бағалауды жүргізу ол үшін  сәйкес  келетін  алғашқы  ... ...  ...  ...  ...  ...  ақпараттыққызмет  нарығы  дамымағандықтан,  көбіне  нақты   ...   алу   ...  ...  жеткіліксіздігімен,  кейде  қажетті  мәліметтердіңбайланысты бұл қиындықтар себебінен кәсіпорынның  ...  ...  ... ...  қатысты  бағалау  ерекше  қызығушылықты  тудырады.  Бұлфирма  иесі  кәсіпкер,  ...  ...  оның  ...  үшін   ... ең ... ... бірі ... табылады.«Қазақтелеком» АҚ филиалының тәуекелдерін  бағалау  қаржылық  есептілікнегізінде ... ... ...  «Қазақтелеком» АҚ филиалының 2009-2010  жылдардағы  қаржы-шаруашылық  қызметіне  экспресс–талдау  көрсетілген,оның  ...  ...  ...  ...  ...  жүйесін  талдаужүргізіледі.Кәсіпорынның  мүліктік  жағдайын  ...  ...   ... көрсеткіші кәсіпорынның балансында көрсетілетін активтердің  жалпықұндылық бағалауын көрсетеді.Активтердің құны 2009 жылмен салыстырғанда 2010 жылы 5,19%-ға өсті,  ...  ...   ...   ...   ...   ... мәні ... амортизацияның негізгі капиталдың  бастапқықұнына  қатынасы)   ...   ...   оның   ...   мәні   0,3-0,5.Модернизация коэффициенті оптималды мән  шегінде  орналасқан.  Ол  ... ... ... қаражаттарды интенсивті түрде босатқанын білдіреді.Кесте 8«Қазақтелеком» АҚ филиалының 2009-2010 жылдардағы мүліктік жағдайымың теңге|Көрсеткіш ...  ... ...     ... мәні  ...       ||                 |                   ...  |                |              ||                 |                   ...  |                |              ||                 |                   |      |2009ж. |2010ж  ...   |%     ||                 |                   |      |       |       ...  |      ...    ... ...     |-     |2380232|2503690|+123458|+5,19 ||құралдар сомасы  |                   |      |       |       |       |      ... құр.        ...       ...  |0,449  |-0,025 |-5,27 ...     ... капиталдың |4     |       |       |       |      ...     ...               |      |       |       |       |      ... ... ... ... қаржылық есебі 2009-2010 жж.Келесі кезекте, кәсіпорынның активтерінің  өтіміділік  коэффициенттерінқарастыру  арқылы  оның  қаржылық  тұрақтылығының  ...  ...   ... болады.Абсолютті  өтімділік  коэффициенті  қысқа  мерзімді  ...   ... мен тез іске ...   құны  ...  (  активтің  ІІІ  бөлімі)ретінде  бөлінеді.Кесте 9«Қазақтелеком»  АҚ  ...  ...   ...   ... ... теңге|Көрсеткіш   |Есептеу тәсілі             ... ...       ...       |                           ...  |              |              ||            |                           ...  |              |              ||            |                           |      ... ... түрі ||            |                           |      |      |       |тті   |       ...   ... капитал+ ұзақ     |-     |-64106|-680237|      |       ...     ... ...    |      |3     |       ...  ...     ... ... активтер     |      |      |       |      |       ...      |                           |      |      |       |      |       ... ... ...        ...  |0,002  ... ...   |ағымдағы міндеттемелер     |,7    |      |       |      |       ...       |                           |      |      |       |      |       ... ...  |≈1    |0,18  |0,16   |-0,02 |-11,11 ...   ... ...          |      |      |       |      |       ...   |      |      |       |      |       ||            ...            |      |      |       |      |       ||            ...              |      |      |       |      |       ...  |Ағымдағы активтер/ағымдағы |1,5-2 |0,3   |0,25   |-0,05 |-16,67 ...   ...              |      |      |       |      |       ...                           |      |      |       |      |       ... айналым           |>0,1  |-5,51 |-8,41  |-2,9  |+52,63 ...    ...    |      |      |       |      |       ...      ... ...           |      |      |       |      |       ...     |                           |      |      |       |      |       ...       |                           |      |      |       |      |       ... ... ... филиалының қаржылық есебі 2009-2010 жж.Едәуір тез мерзімді  ... мен  ... ... пассивтер  сомасыменберілген кәсіпорынның  қысқа  мерзімді  міндеттеріне:  кредиттік  қарыз  ... да  ... ... ... ...  мен  басқа  пассивтергеескертуді ескерумен; бұл ескерту  ...  ...   ...  ...  ...  ...  өтелмеген   ссудалар;  қысқа  мерзімді   ...   ...  ...  ...  коэффициенті  жуық   арада    қысқамерзімді қарыздың  қай бөлігін  кәсіпорын өтей ...  ... ... талдау  меншікті  айналым  капиталы  көлемінің6,11%-ға өсімі жағымды нәтижелер бермеді, себебі оның көлемі жағымсыз  болыптабылады және  ...  ...  680237  мың  ...  құрады,  яғни  кәсіпорындаағымдағы  активтерді  жабу  көзі  болып  табылатын  меншік  капитал   ... ... ... көрсеткіші кезең басына тек 0,01 теңге  жәнекезең аяғына тек 0,002 ... ... ...  ақша  ...  ... өтелуі мүмкін екендігін көрсетеді. Критикалық  өтімділік  ... ... ... ... 18% және ... ... 16%  шоттардағықаражат және  де  есептесуден  ...  ...  ...  ...  ... ...   АҚ   филиалының    2009-2010    жылдардағы    ... ... ... ... ...        ... ... мәні|Өзгеріс       ||                |                      ...  |              |              ||                |                      |      |2009ж. ...      ||                |                      |      |       |      |тті   |       ||1. ...  ...              |>0,5  |0,61   |0,64  |+0,03 |+4,92  ...     ...    |      |       |      |      |       ...    |қаражаттар барлығы    |      |       |      |      |       ||2. ...       ... ...        |~0,5  |-0,44  |-0,43 |+0,01 |-2,27  ...      |қаражаттары/меншік    |      |       |      |      |       ...       ...              |      |       |      |      |       ...    |                      |      |       |      |      |       ||3. ... және   ... ...  |≤1    |0,63   |0,57  |-0,06 |-9,52  ... ...  |капитал               |      |       |      |      |       ...        |                      |      |       |      |      |       ...   |                      |      |       |      |      |       ...       |(меншік капитал+ұзақ  |>0,8  |0,61   |0,64  |+0,03 |+4,92  ...    ...              |      |       |      |      |       ...    ...       |      |       |      |      |       ||                ... ... |      |       |      |      |       ||                ...               |      |       |      |      |       ... ... ... филиалының қаржылық есебі 2009-2010 жж.Ағымдағы өтімділік  көрсеткіші  активтердің  өтімділігінің  ...  ... 2009 ... ... 2010  жылы  ...  ...  біртеңгесіне 16,67% төмен екенін көрсетеді. Запастарды өтеуде меншікті  айналымкапиталының үлесін  есептеу  динамикада  2,9  бірлікке  ...  ... бұл – ...  ...  ...  өтелетін  запастар  құныныңбөлігінің төмендеуі, бұл ... ... ... себебі кезең басында  бұл  үлесжағымсыз  болды  және  5,51  құрады.  ...  ...  ...   ...   ...   иелерінің    қаражаттардың    жалпысомасындағы  қызметке  авансталатын  ...  ...   ...   ... коэффициентін есептеу қаржыландыру  көздерінің  жалпы  сомасындағыменшікті қаражаттар үлесі 4,92% өскенін ... Бұл  ...  ... ... ...  көрсетеді,  бұл  жақсы  беталыс,нормативті мәнге де ... ...  ...  икемділік   (маневренность)   коэффициенті   меншіккапиталдың қай бөлігі ағымдағы қызметті  қаржыландыру  үшін  ... қай ... ... ... ... қай  бөлігі  капиталданғанынкөрсетеді.Қесте 11«Қазақтелеком» АҚ филиалының 2009-2010 жылдардағы іскерлік  ... ...    ... ...     ... мәні     ...        ||                   |                   |2009ж.   |2010ж    ...  |%     ||1. ... ...                  |1937586  |2120816  |+183230 |+9,46 ...              |                   |         |         |        |      ||2. ... салудан   |-                  |863314   |917776   |+54462  |+6,31 ... ...      |                   |         |         |        |      ... ...    |                   |         |         |        |      ||3. Қор             ... түскен   |0,92     |0,93     |+0,01   |+1,09 ...    ...         |         |         |        |      ||                   ... орташа |         |         |        |      ||                   ...               |         |         |        |      ... ... |Өткізуден түскен   |12,48    |14,63    |+2,15   |17,23 ...      ... ...  |         |         |        |      ||                   ...              |         |         |        |      ...       |360 күн/ 4.4       |29       |25       |-4      ...        ...         |         |         |        |      ... (күн)     |                   |         |         |        |      ... ...                  |363      |326      |-37     ...        |                   |         |         |        |      ... (күн)     |                   |         |         |        |      ||7. ... ...                  |75       |54       |-21     |-25   ...           |                   |         |         |        |      ... ... «Қазақтелеком» филиалының қаржылық есебі 2009-2010 ж.Меншік капиталдың икемділік  коэффициенті  есеп  беру  кезеңінде  2,27%төмендеді.Қарыздық  және  ...  ...   ...   ...   ... ...  ...  тұрақтылығының  артуын  және  кәсіпорынныңкредиторлардан тәуелділігінің төмендеуін куәландырады.Жоғарыдағы  кестеден  көріп  ...   ...   ...   ...   ...   ...   ...    қанша    ретайалатындығын  ...  ...   ...   ...   ... дебиторлық қарыздың жоғарылауын білдіреді.  Біздің  жағдайымыздабұл көрсеткіш 2,15 пайызға жоғарылаған.Қор қайтарымдылығының көрсеткіші де 0,93 пайызға жоғарылаған. Ал,  ... ... ... ... ... ...  ...  айналымы  төмендеген,  оның   мәні   -37   күнгетөмендеген, ол кредиторлардың алдындағы ... ...  ... ... үшін ... ... емес.Қаражаттар  айналымының   ұзақтығы   4   күнге   төмендеген,   бұл   ...  ...  ...  жағдай   жасайды.   Егер,   кәсіпорынжоғарыдағы аталған қарқынмен  ...  ...  ...  мұндай  жағдай  төлемқабілетсіздікке әкелуі мүмкін, яғни қаржылық тәуекелдің болу  қаупі  жоғарыболады.Кәсіпорын жұмысының ...  одан  ...  ...  ...  көрсеткіштері  кәсіпорын   өзінің   қаражаттарын   ...   ... ... ... ... ... - ... қызметтің нәтижесін көрсететін маңызды қаржылықкатегория. Корпорацияның тауар-ақша қатынастары деңгейінде таза табыс  пайдаформасына айналады. ... ... ...  ...  ...  жеткізугетауар өндірушілерде  шығады.  Өнімге  баға  белгілеп,  олар  оны  ... олар  оған  ...  ...  ...  пайданы  білдірмейді.  Қаржылықнәтижені анықтау үшін өнімді өндіруге және  жеткізуге  кеткен  шығындар  ...  ...  ...  ...  және  ол  ...  құн   ... өзіндік құннан жоғары болған жағдайда, қаржы нәтижелері бойыншапайда алғандығын байқаймыз.  Кәсіпкер  әрқашан  алдына  ...  алу  ... ... оны ...  алмайды.  Егер  түсім  өзіндік  құнға  тең  болса,өнімді өндіруге және ... ... ... өтейді. Өткізу шығынсыз  болды,бірақ  сонымен  қатар  пайда  болмады.  Ол  өндірістік,   ... даму  ... ... үлкен шығындар, корпорация шығындар алады-ол теріс қаржылық нәтиже. Ол қиын қаржылық жағдайға  әкеледі,  банкроттыққаұшырау мүмкіндігі ...  ...   ...   ...   көздерінен   тәуелсіз,активтің бірлік құнынан кәсіпорынға қанша  ақшалай  бірлік  пайда  түскенінкөрсетеді.Мешік  ...  ...  ......  ... ... баға  ... деңгейін жасағанда  өте  маңыздырөл   ...   ...   ...   ...   жұмыс   істейтінкәсіпорындар үшін салынған капиталдардың  табыстылық  дәрежесін  бағалаудыңнегізгі көрсеткіші  ретінде  ...  таза  ...  оның  ... ... ... алу ...   пайдалылығы    кәсіпорын   қызметінің   тиімділігінің    маңыздыкөрсеткіші. Бұл ... ... ... 1 ...  кәсіпорын  қаншатеңге табыс табатынын көрсетедіСату бойынша пайдалылық  ...  ...  ...  ... яғни -0,14% ...  Оған ... ... қызметтен  түскентабыстың  үлесінің  төмендеуімен   байланысты.   ...   ... таза ... 2010 ... ... сонымен қатар, 2010 жылғыкапиталдың  өсімімен  байланысты.   ...   ...   таза   ... ... ...  ...  жоғарылауымен   байқалды.Іске  асырылғаннан  ...  ...  ...  сату  пайдалылығыніңжоғарылауына алып келді.Тереңдетілген талдау ...  ... ... активтерді  тәуекелдіккатегориясы бойынша  топтастыруға  болады.  Мысалға,   дебиторлық   ... ...  ... болашақ кезеңнің шығынына қарағанда  жүзеге  асыружеңіл болады.Кесте 12«Қазақтелеком» АҚ филиалының ... ... ... ... ... ... ... активтер тобы       |Ағымдағы активтердің жалпы|Өзгеріс||деңгейі   |                             ... ... ...  |,      ||          |                             |                          |%      ||          |                             |2009ж          |2010ж    |       ||Ең ...  ... ... қысқа мерзімді |8.98           |8.05     |-0.93  ||          ... ...               |               |         |       ...     ... ... жағдайымен  |79.26          |80.21    |+0.95  ||          ...  ... ... |               |         |       ||          ... ... ...               |         |       ||          |бар  ... өнім              |               |         |       ...      ... ...  ...           |3.70     |+0.55  ||          ... ... болашақ    |               |         |       ||          ... ...           |               |         |       ...    |Ауыр  қаржылық жағдайдағы    |3.9            |8.01     |+4.1   ||          ...  ...     |               |         |       ||          ... ... ...  |               |         |       ||          ... ... ... жатып    |               |         |       ||          ... қор, ... өнім     |               |         |       ... ... ... ... қаржылық есебі 2009-2010 ж.Жүргізілген талдаудың дамуына  іске асырылуы қиын  активтердің қатыстарөзгерісін, сонымен бірге, қиын іске асырылатын  және ...  іске  ...   ...  ...   сай.   Аталған    қатыстың   өсу   қарқыныөтімділіктің   ...  ...  ...  ...   ... тағы бір көрсеткіш, оның әлеуетті банкроттық көрсеткіштері  болыптабылады. Банкроттық кәсіпорынның ұдайы  өндірістік  капиталының  ...  ...  және  оның  ...  ...  ...  ... ... нәтижесінен болады.Нарыктық   экономикасы   дамыған   ...   ...    ... ... ... Э. Альтманның  көпфакторлы  моделі  қолданылады.Ол кәсіпорын балансы және қаржылық-шараушылық қызметінің  ...  ...  ...  жай  және  ...  бар  акциялардың   нарықтық   ... ...  ... АҚ  ...  ...  ...  Альтман  моделібойынша банкроттықтың болуын анықтау|Белгі       |Формула                  |2009 жыл      |2010 жыл            ...       |                         |              |                    ||Х 1         ...                  |277057/       ...      ||            ...                |2380232       |=0,08               ||            ... сомасы          |=0,11         |                    ||Х  2        ... ...              ...      ...            ||            ...              ...  |2503690=0,44        ||            ... ...             |              |                    ||            |                         |              |                    ||Х 3         ...                   ...      ||            ...              |=0,36         |=0,36               ||            ... ...             |              |                    ||Х 4         ... ...  ...            ||            |                         |              |904030              ||            |                         |=1,59         |=1,76               ||Х 5         ... ... ...  |1937586/      |2120816/            ||            ... ...           ...  ...        ||Z=1,2 X1+1,4 X2+3,3+ X3+0,6 X4+1X5                                       ||Z  мәні                   ... ықтималдығы     |2009ж    |2010ж    ||1,8-ге дейін              |ете ...                 |-        |-        ||1 ...               ...                     |-        |-        ...                 |ықтималдығы бар            |-        |-        ||3 және одан ...        |өте ...                  |4,02     |4,46     ... ... ... ... ... есебі 2009-2010 ж.Жоғарыда келтірілген кестеден көріп отырғанымыздай, жалпы  ... ... ... өте ... ... ... Ол дегеніміз,  қаржылықтәуекелдің аталған кәсіпорын үшін төмен екендігін байқауға болады.Экспресс-талдау негізінде «Қазақтелеком» Акционерлік қоғамы  филиалыныңтәуекелін талдауды  ...  ...  ...  болады:  қаржылық  жағдайытұрақты, бірақ өтімділік  пен  төлемқабілеттілікті  жоғарылату  бойынша  ... ... ... ... ... минималды  тәуекелділік  облысынасәйкес келеді.|3. |                ... ...  ... ... ...  ||   ... әсері және стратегиясы мен тактикасын жетілдіру жолдары ||   |                                                                       ... ... ...  -  ...  ...  ... маңызды қаржылық категория. Корпорацияның тауар-ақша  қатынастарыдеңгейінде  таза  табыс  пайда  ...  ...   ...   ... ... ... ... тауар өндірушілерде  шығады.  Өнімге  бағабелгілеп, олар оны  тұтынушыға  ...  олар  оған  ...  ...  ... ... ... ... анықтау  үшін  өнімді  өндіруге  жәнежеткізуге кеткен ... мен ... ...  ...  ...  жәнеол өзіндік құн формасын қабылдайды.Түсім өзіндік құннан жоғары ... ... ...  нәтижелері  бойыншапайда алғандығын байқаймыз.  Кәсіпкер  әрқашан  ...  ...  алу  ... ... оны ... ала ... Егер ... өзіндік құнға  тең  болса,өнімді өндіруге және өткізуге кеткен шығынды өтейді. Өткізу шығынсыз  болды,бірақ  сонымен  ...  ...  ...  Ол  ...  ғылыми-техникалық,әлеуметтік дамудың  негізі. Түсімнен  үлкен  шығындар,  ...  ...  ол  ...  ...  ...  Ол  қиын  ...  жағдайға  әкеледі,банкроттыққа ұшырау мүмкіндігі бар.Пайда –  нарықтық  қатынастытың  маңызды  категориясы  ретінде  ...  ...  ...  Пайданың  мағынасы  сол,  ол   қаржылықнәтижені білдіреді. Пайданың көлеміне мынадай факторлар  әсер  етеді:  ...  ...  ...  ...  ...  ...   ...  деңгейі,  өнімнің   бәсекелестікке   қабілеттілігі,   өндірістіңұйымдастырылуы, қаржылық болжаудың жағдайы мен әсері.Жоғарыда ...  ...  ...  ...  ...  ...  ...  мен  өзіндік  құны  арқылы  әсер  етеді.  Сондықтан  соңғы  қаржылықнәтижелікті анықтау үшін ...  ...  ...  көлемімен  шығындар  менресурстардың бағасын салыстыру керек.Пайда  ынталандыру  функциясын  ...  және  бір  ...  ... ... ... корпорация ресурстарының  маңызды  элементі  болыптабылады. Ол өз кезегінде өзін-өзі  қаржыландыруға  әкеледі.  Пайда  соныменқатар әр ... ...  ...  ...  ...  ...  Ол  ...  түрінде  және  басқа  да   ...   ...   ...   қаржылыққанағаттандыру үшін мемлекеттің өзіндік функциясын анықтайды.Нарықтық ... ... ... өте  зор.  ...  ...  ...  ...  тұтынушыға  қажетті,  аз  шығынмен  өндірілетін  тауаркөлемін ұлғайтуға әкеледі. Кәсіпкерге ... ...  ...  ...  ... қай жерде бағаның үнемділігін көрсетеді және  осы  ...  ақша  ... ... ... ...  ...  категория  ретінде  қарағандабіз оны обстрактілі  түрде  айтамыз.  ...  ...  ...  жәнеқаржылық қызметін  болжау  және  бағалау  кезінде  корпорацияның  меншігіндеқалған ... ... ... ... табылады. Басты  ақпараттық  көрсеткішболып баланстық пайда ... ......  ...  ...  және  ...  ...  емес  табыстарының  жиынтығы.  Баланстық  пайданы  келесі  схематүрінде көрсетуге болады:Пайда мемлекет пен корпорация ...  ...  ...  ... ... белгіленген  салықтар  мен  жинақтар.  Корпорацияның  ... ... ... ...  пен  ...  да  ...  ...  алыптастағанға тең. Таза пайда корпорацияның жарғысына  сәйкес  келесі  ... ... ... ... ... ғылыми−техникалық  және  әлеуметтік  дамуғаарналып жұмсалады.− Тұтыну қоры.Пайда жалпы түрде – ол  баға  мен  ...  ...  ...  ...  тауарлық  шығаралым  бойынша  пайда  жоспарлы   кезеңдегі   тауаршығарылымының бағасы  жоспарлы  ...  ...  ...  өзіндік  құныншегергендегі ағымдағы бағаға тең.Осы кезеңге өзкізуге арналған тауардың жоспарланған ... ... ...  және  тұрмыстық   жеңілдіктерді   қоспағанда)   алдағы   кезеңдегітауарлардың толық ...  ...  ...  ...  бағамен  өткізудентүскен жоспарлық түсімге тең.  Егер  ...  ...  ...  ... ... ...  өнімді  өткізуден  түскен  пайда  ...  ... ... ... тең.  Жоспарлы  жылда  өткізілмеген  тауарлық  өнімненпайда, ол алдағы ...  ...  ...  ...  ...  жоспарлыжылда өткізілмейтін дайын өнім түріндегі қалдықтар алғанға тең.Осылай  өнімді  өткізуден  түскен  пайда   ...   өнім   ...  ...  ...  өткізілетін  өнім  шығындары  бойынша  келесіформуламен анықталады:Tөт = Қ1 + TT+ Қ2(3.1.)Мұндағы:  Tөт -  ... ... ... ... ... ... ... басындағы өткізілмейтін дайын өнімқалдығы;TT- жоспарлы жылда шығаруға арналған тауарлы түсім;Қ2 – ... ... ... ... өнім ... салынатын салықтың базалық көлемі  корпорацияның  жалпы  табысыболады.  Оны   анықтау   үшін   ...   ...   ...   ... Ол мына формула бойынша анықталады:Пжал=Пр+Пбас+Төс-Ш               ... Пжал − ... ...   −   өнім   ...   жұмыстар   мен   қызметкөрсетулердентүскен кіріс;Пбас − басқа да өткізуден түскен түсім;Төс −өткізуден тыс түсімдер;Ш− өткізуден тыс ... ... ... ... ... ...             (3.3.)Мұндағы: Пөт − өткізуден түскен пайда;Т−өнімді, ... ... ... ... ... ... қызметті, жұмысты өткізуге кеткен шығын;ҚҚС−қ осылған құн салығы;А− акциз;ГСМ−гсм-ді өткізгені үшін салық;ЭП− экспорттық шығындар.Жалпы салық салынатын табысты анықтау үшін оны ...  ... ...                        ... ... жалпы пайданы корриктерлеу;Пжал − жалпы пайда;Пқал   −өткізу  кезінде  түскен  түсімді  қайта   есептеукезінде ... ... ... ... ... өзіндік құннан  жоғарыбағамен қайтарылмас негізде анықталған пайда;Знж− нормативтен ... ... ... алынған мүліктің құны;Шбас − басқа да өткізуге кеткен шығындар;Шөе − ... ... тыс ...  ...  баға  мен  ...   қағаздардың   нақтыбағасының айырмасы, нарықтық баға өзгеруінің шегі ескерілді.Салық салынатын пайда келесі жолмен анықталады:Псс = ... -Ті -Тп -П д-Л                            ... ... мен бағалы қағаздардан түскен табыс;Тп − видеосалондардан, видеокөрсетілімдерді жалғаберуден, аудикассеттерден түскен табыс.П д− делдалдық қызметтен түскен пайда;Л − ... ... ... ...  мен  ...  ...   ...   жұмыс   нәтижесініңкөрсеткіштері және оның  жаңа  нарыққа,  капиталдың  басқа  ...  ... ... ... ... жеке табыспен қамтамасыз етіпқана қоймай, сонымен қатар  капиталды  өсіруге  ...  ...  ол  ... ...  ...  ...  әкеледі.  Ол  өз  кезегінде  жұмысорнының, ... ... ... ... ... әкеледі.Алайда,  кәсіпорын  қызметін  дұрыс  жоспарлап,  ...  ... ... таба ... тәуекеліне әкеледі. Ол үшін тәуекелді дұрыс  басқарабілу құажет. Тәуекелді ... ... ... ... қауіп-қатерді табу  менбағалаудан басталады. Одан кейін балама жолдар іздеуге  кіріседі.  Яғни  ... алу үшін ... ... ... ... ...  Соныменқатар тәуекелі  төменірек  келісімді  жүзеге  асыруға  кеткен  шығындар  ... ... ... ... ... салыстырып отыру қажет.  Басқашаайтқанда, компания 100 мың АҚШ долларды жоғалту тәуекелінен бас  ...  ... 200 мың АҚШ ... ... ... ... ... болуы мүмкін жағдайды белгілі бір дәрежедеболжап, білу және ол жағдайдан келетін теріс ықпалды азайтуға қарсы  шараларқарастыруды ойластыру.Тәуекелдер, әсіресе, коммерциялық  ...  ...  ... ... өте ... ... ... әсеріне талдау  жасау  -нарықтық  қатынастағы  субъекттердің  жұмыстарының  ...  ... ... ... ұйымдастырудың нәтижелілігі  тәуекелдердің  қалайсыныпталуына да  көп  ...  ...  ...  кейін  бұлтәуекелге бару не  бармауы  туралы  ...  ...  ...  ... бару – ...  міндеттемелерді  өз  мойнына  алуы,  яғни  осытәуекелді болдырмауы және өзі  оның  зардаптарын  өзі  ...  ...  ... ... тәуекелден қашқақтауы мүмкін,  яғни  не  қызмет  түріменайналыспайды не оларды сақтандырады.Тәуекелді басқару бағдарламасының  табысты  ...  ...  ...  ...  мен  ...  жөнінде  өкілеттікті  бөлу  және  бөлімшелерарасындағы   ...   ...    мен    ...    ...    ... ...  болады.  Бұл  жұмыстардың  бәрін  арнаулы  бөлімшенемесе қызметкер атқаруы тиіс.Тәуекелді ... ... ... ... ... ... жоспарын құру;← компанияның ықтималды тәуекелдері  туралы  ақпарат  жинау,  ... және ... ... ... отыру;← компанияның тәуекелді басқару бөлімшелеріне кеңес беру.Компанияның  тәуекелді  басқаруын  ...  ...  ...   -тәуекел  менеджері  мен  бизнес  иесінің   ...   ...   ... ... және ... ... және ресурстарды жоғалту  ментабыстың азаю мүмкіндіктерін болжай білу өте маңызды орын  алады.  Тәуекелдібасқару кейбір теріс ықпал ететін ... ... ...  ... төмендету немесе орнын толтыру мақсатымен  жасалынатын  көп  ... Ол ... ... ...  ... ...  ... тиімділіктерін бағалау арқылы  тәуекелге  әсер  етуәдісін таңдау;←  тиімді шешім қабыл алу;←   ...  ...  ...  ең  ...  нәтиже  беретін   шаранықолдау;← басқару процесінің нәтижелерінің бақылау  және  уақтылы  түзетулеренгізіп отыру. Сонымен бірге, ... ...  ...  ментәуекелден келетін теріс ықпалды азайту  –  ...  ...  ... ... де ... ... ... Тәуекелден  келетін  терісықпалды азайту дегеніміз – не ... ...  ...  ... ... болу ... азайту  болып  табылады.  Ендіосы этаптардың қысқаша түсініктемелеріне тоқталайық.Тәуекелді талдау – обьектінің құрылымы, қасиеттері және ықтимал тәуекелтуралы қажетті ... ... ... ... етіп  ...  ...  ...  Бұлэтапта жиналған информация келесі этаптарда  дұрыс  шешім  қабылдауға  негізболып табылады.Сурет 7. Тәуекелді талдау процесіДерек көзі: ... В.В., ... Ю.М. ... ... ...  кезеңде,  алдағы  зиянды   азайту   ...   ... ... ...  ...  жасалатын  әсерлердің  ең  тиімдіәдісі  таңдап алынады. Бұл әсерлер мен әдістердің  тиімділіктерін  салыстыруэкономикалық және т.б. да ... ... ... ... ...  ...  ...   нәтижесінде  алынған  ақпаратты  ... ...  ...  ...  ...  нәтижелері  тексеріліп,келесі қолданылатын әрекеттерге түзетулер енгізіледі.Тәуекелді басқару процесі бірқатар  негізгі  ...  ...  ... Ол принциптерді сипаттайтын жағдай суретте келтірілген.8 сурет. Тәуекелді басқарудың негізгі қағидаларыДерек ... ... П.Г. ... в ... бизнесе. – М.: Аланс,1994 ж, 240 б.Осы мәліметтердің бәрі ескеріле отырып, мекеме жаңа  ...  ... ... ...  тәуекелді  басқару  әдісін  анықтайды.  Ол  ... ... ... әдіс – ... бар ...  ...  білу,  алдағы  болуымүмкін жағдайды  болжай  білу,  ...  ...  ...  әсер  ... ... ... негативтік әсерлерінің алдын алу;• адаптивтік әдіс – «ең кіші зардапты таңдау» және қалыптасқан жағдайғаадаптациялану  принципіне  негізделген.  Бұл  ...  ...  ...  ... ... ...  ...  әдіс  кезінде  келген  зиянның  ары   қарай   ... ...  ғана  ...  себебі  оның  алдын  алу  шараларыуақытында жасалынбағандықтан кейін қайтару ... ...  ...  ...  ...  ...  ...   негізгіқұрамдас бөлігі болып табылады. Ол тәуекел  көлемін  (деңгейін)  сапалық  несандық ... ... ... ... қаржылық тәуекелдердің басқару жүйесінің стратегиялық  жәнетактикалық бағыттарын жетілдіру жолдарыҚаржы тәуекелдері түрлі ... мен ... ... ...  ... шешу ... ... табылатындар: олардан  қашу,  ұстап  ... ... ... ...  ...  тәуекелмен  байланысты   шарадан   жай   ... ... ...  үшін  ...  тәуекелден  қашу  пайда  алумүмкіндігін  қолданбауды  білдіреді.  Тәуекелді  ұстап  қалу   –   ... ... ...  ...  ...  венчурлік  капиталдысала  отырып,  вечурлік  капиталдың  мүмкін  болатын  ...  ... ... өтей  ...  алдын  ала  ескереді.  Тәуекелді  беріпжіберу  инвестор  ...  ...  ...  біреуге,  мысалы  сақтандыруқоғамына,  беріп  ...  ...  Бұл  ...  тәуекелді  беріпжіберу  қаржы  тәуекелін  сақтандыру  жолымен  жасалды.   ...   ...... ... және ... ...  ...  шешуде  нақты  құралдарды  ...  ...  ... ... ... ... капитал мүмкіндігінше ғана тәуекел етуге болады;• тәуекелдің соңын ойлау керек;• аз ... үшін ... ... етуге болмайды.Бірінші принципке сүйенуде  инвестор  капитал  салымын  ...  ... ... ... бойынша мүмкін болатын  шығыстар  көлемін  максималдытүрде анықтау;• оларды (шығыстарды) капитал салымының көлемімен ... ... ... барлық  меншікті  қаржы  ресурстармен  салыстырып,инвесторды кәсіпорынроттыққа әкелмей ме ... ... ... ... ... көлемі капитал көлеміне  тең,  не  оданкіші, не үлкен болуы мүмкін.Портфельді инвестиция кезінде, яғни ... ... ... ... ...  қағаздарды  сатып  алған  кезде  ...  ...  ...  шығыстанатынкапитал көлемінен аз. Инвестордың өзіндік қаржылық ... ...  ... мүмкін болатын шығыстар көлемінің  арақатынасы  кәсіпорынроттыққаапаратын тәуекел деңгейі. Ол тәуекел коэффициентімен өлшенеді:,(3.6)Мұндағы:Кр – ... ...... мүмкін болатын шығыс сомасы;С – нақты түскен қаражаттар есебімен өзіндік қаржылық ресурстар ...  және   ...   ...   ...   көрсеткендей,тәуекелдің  ең   оптималды   ...   0,3   ...   ал   ... ... тәуекел коэффициенті – 0,7 және одан жоғары.Екінші принципке сүйену инвестор  ...  ...  ...  ...   біле  ...  оның  ...  ...   қандай   екенінанықтауды  және  тәуекелден  (яғни  шарадан)   бас   ...   ...   ...  алу  ...  ...  ...  ...  жауаптылығына   берушешімін қабылдауды талап етедіҮшінші принциптің қызмет етуі, әсіресе, қаржы тәуекелін үшінші  тұлғағаберіп жіберуде айқын көрінеді. Бұл ... ... ...  ...  ...  ...  ...  жағымды  арақатынасын  анықтау  тиіс.  Сақтандырусыйақысы  немесе  сақтандыру  жарнасы  –  бұл  ...   ...  ...  үшін   ...   Сақтандыру   сомасы   –   ...  ...  ...  ...  ...  ...   жәнеденсаулығы)  сақтандырылған  ақша  сомасы.  Егер  шығыс  көлемі   сақтандырусыйақысымен салыстырғанды көп ... онда  ...  ...  ...  ...   ...   бейтараптандыру   механизмдері   келесілергебөлінеді.9 сурет. Қаржылық тәуекелдердің бейтараптандыру механизмдеріДерек көзі: Гаврилова А.Н. ... ... ... ... –2008ж.Диверсификациялау  өздерінің  арасында  тығыз  байланысты  түрлі  салымобъектілері арасында  инвестицияланатын  ...  ...  ... ... ... ... өз ...  сататын,ал алған қаражаттарды нарықтан сатып  алынатын  және  тұрақты  орташа  табысәкелетін түрлі бағалы қағаздарға ... ...  ...  ...   ...   ...   ...   арасында    капиталдыорналастыру  ...  ...  ...   ...   ...   береді.Сонымен, инвестор бір акционерлік қоғам  ...  ...  ...  ... N ... ... алу ... ықтималдылығын  N  есеге  көбейтеді  жәнесәйкесінше тәуекел деігейін N есе төмендетеді.Кейде  ...  ...  ...  және   ...   ... ... қабылдайды. Әрине, егер инвесторда толық ақпарат болса,  олсапалы болжам жасап, тәуекел  діңгейін  ...  ...  еді.  Бұл  ... тауар ретінде көрсетеді. Ақпарат бағалы тауар болып  табылады,  олүшін инвестор үлкен  ақша  төлеуге  ...  олай  ...  ...  ... ... бір сферасы болып табылады. Толық ақпарат  құны  толықақпарат бар кездегі бір нәрсенің күтілетін сатып алу құны мен ...  ... ... ... құн ... ... ...  есептеледі.  Егерболжам нақты болып шықпаса да, қаражаттарды перспективаға  өткізудің  сапалыболжамын ...  ...  ...  пен  ...  ...  ...  салғантиімді.Шектеу  (лимитирование)  –  шығыстар,  сатулар,  несиелер   және   ... ...  ...  ...  ...  тәуекел  деңгейін  төмендетудіңмаңызды құралы болып  табылады  және  шектеуді  ...  ...  ...  ...  ...   ...   жүргізуші   субъектілертауарларды несиеге(несие карточкасы бойынша), жол  чектері  және  еврочектербойынша  ...  ...  ...   салымы   сомасын    ...   ... мәні – ... қашу үшін ... ... бөлігінен  бастартуға, яғни тәуекел деңгейін нөлге дейін  төмендету  үшін  ...  ... ... құны ... ... ... тең болса, онда тәуекелге  қарсыинвестор басынан кешу мүмкін кез келген қаржылық жоғалтуларды  толық  өтеудіқамтамасыз ететіндей  сақтана  ...  ...  ...  ...  ... ... әдістерінің ең тараған түрі болып табылады. Сақтандыру  –бұл ерекше қаржылық қатынастар. Бұл ... үшін ... ...  екі  жақболуы қажет: сақтандырушы мен ...  ...  ...  ... ақша қорын (сақтандыру немесе резервтік қор) құрады.Сақтандыру үшін  құрылып  ...  ақша  ...  ...  бағыттылықсипаты  тән,  оның  ресурстарын  тек  алдын  ала  келісілген   ...  ...  ...  ...  жұмсау;  қатынастардың  ықтималдылықсипаты, себебі сәйкес жағдай қашан  ...  оның  күші  ...  және  ...   ...   ...   алдын   ала    белгісіз;    қаражаттардыңқайтарымдылығы, себебі бұл қаражаттар барлық сақтанушылар бойынша  ... ... ... процесінде  сақтандыру  қорын  құруда  қатысушылар  арасындақаражаттарды  қайта  бөлу  жүргізіледі:   бір   ...   ...   ... өтеу ... ... бөлу жолымен  жүргізіледі.  Белгілібір  кезеңде  ...  ...  ...  саны  өтеу  алатын  сақтанушыларсанынан үлкен болады.Сақтандырушы   өз   ...   ...   ...   ...   мынакөрсеткіштер арқылы анықталады:• Сақтандыру оқиғаларының жиілігі (бір ... ... ... оқиғалары келеді);•  Тәуекелдің  кумуляция  коэфициенті  ...  ...   ... ... ... ... ...  Сақтандыру  сомасының  кемуі  (төленген   сақтандыру   сомасыныңсақтандырудың ... ... ... ... ... Зиянның ауыртпалығы (У) сақтандыру сомасының  шығынын  көрсетеді,ол келесі формуламен анықталады:(3.7)Мұндағы:В – төленген ... ...... ... ... – сақтандыру сомасы;т – сақтандыру оқиғасы кезінде зардап шеккендер саны.Шетелде  тәуекелді  төмендетудің  ең  кең  ...  түрі  -   ...... ... болып табылады.  Яғни  қарсы  валюталық,коммерциялық, несиелік және басқа да талаптар мен міндеттемелерді жасау.Тәуекелді төмендетудің әдістерінің  ...  ...  ...  ... ... салуының лайықтылығын ескерілетін шарттарды бағалау  керек,яғни  оқиғалардың  шынайылылығы  анықталады.  Шешімді  әр   ...   ... ... ... яғни ... ... ... зардаптарын  бағалайалу;• Тәуекел, яғни қабылданатын шешімнің  ...  ...  ... ... дәрежесімен анықтау;•  Толық  анықсыздық,  яғни  қабылданған  шешімдердің   зардаптарынбағалауға ... ... жоқ ...  ...  ...  ...  және   ...   ақпараттарғанегізделген болғанда шешімді жиі  қабылдайды.  ...  егер  ...  ... ... болса, ол тура болжам жасап  тәуекелді  төмендете  алатынеді. Бұл жағдай ақпаратты тауар ретінде қарастыруға жол  ...  ...  -өте ... ... Оны ... үшін  ...  көп  ақша  төлеуге  дайын,  олайболса, ақпаратқа капитал салу кәсіпкерліктің бір саласы ретінде  ... ... ... құны – ... ... бар ... күтілетін  құн  менақпарат толық емес болғандағы күтілетін құн айырмасы арқылы анықталады.Маркетингтік ақпаратты сатып алу ерекше тиімді болып келеді. ... ... ...  ...  ауытқуларын,  сұраныс  пен  ұсыныстың  өзгеруінсипаттайды.Тәуекелділік жағдайында шешімдер ...  ...  ...  ... мен ... ... қызметі түріне,  қойылған  мақсаттар  жетустратегиясына тәуелді болады.Қаржылық тәуекелдер әртүрлі құралдар және тәсілдер арқылы  ...  ...  ...  құралдары   олардан  құтылу,  ұстап   ... ... ... ... ... ... мағынасын онымен байланысты іс-шараларды жасамау  дептүсінуге ... ... ... кәсіпкер үшін тәуекелден бас  тарту  ... бас ...  ...  ...  ...  ...  ...  яғниинвестор өз қаражатымен тәуекелге барады.  Дәл осылай,  инвестор,  венчурлықкапиталды  инвестициялай  отырып,  ...   ...   ...   ... жаба алатынына алдын ала сенімді болады.  Тәуекелді  ...  ... ... ... ... ...  ...  айтады,  мысалысақтандыру қоғамына.  Бұл  жағдайда  тәуекелді  тапсыру  қаржылық  ... ... ... ... ... ... инвестор нақты  құралды  таңдағанда,ол  келесі принциптерге сүйенуі тиіс:• меншікті капиталдың мүмкіншілігіне қарай тәуекелге бару;• тәуекел зардаптары туралы ... ... аз үшін ... тәуекел етуге болмайды.Тәуекелдерді талдаудан кейін осы тәуекелдерді басқару әдістерін  талдауқажет. Әрине  бұл  ...  ...  ...  ...  сақтандыру  табылады.Сақтандырудан  басқа  тәуекелден  қашу  немесе  оны   ...   алу,   ... ... ... ... ...  ...  тәуекелдербойынша мүмкін  болатын  қаржылық  жоғалтуларды  айыппұл  санкциялар  жүйесіесебінен өтеу, кепілдік  және  т.б.  ...  ...  ...  ... ......  ...  болу  ықтималдылығын  жәнемүмкін жоғалтулар көлемін азайту. ... ...  ...  таңдау  кезіндетәуекел  түрі  бойынша  максималды  мүмкін  болатын  шығысты  есептеу,   ... ... ... капитал  көлемімен  сәйкестендіріп,  барлық  мүмкіншығысты меншікті қаржылық ресурстар көлемімен салыстыру қажет.Тәуекелді басқару жүйесінің қызметін тиімді жүргізу ... ...  ...  ......   ...   ...   құрудықарастырады. Бұл бөлімше міндетті түрде тәуекелді басқару  бойынша  ... ... ... ... ... ... ... бағдарлама жасау кәсіпорынның  қызметі  менқұрылымының негізгі элементі ішкі және  сыртқы  тәуекелдерден  қорғаныштылықжәне ... ... ... ...  басқаруды  қамтамасызету тиіс. Тәуекелдер кәсіпорын  қызметтерінің  түрлі  ...  әсер  ... ол  ...  ...  ие  ...  ...  тұрақтандыру  бойыншажұмыстар тәуекелдерді басқарудан бастау қажет,  яғни  ...  ... ... ... ...  ...  үшін  экономикалыққолайлы ұсныныстар мен шаралар енгізіліп, жасалуы тиіс.Кәсіпорынның тәуекелді басқару бөлімшесі бірнеше ... ... ... құрамына кіретін әр топқа ішінде білім  облысы  әртүрлі  ... ... ең ...   -  ...  басқарушы,  маркетинг  бойыншамаман,  ...  ...  ...  ...  ...  жоспарлы-экономикалықжұмыс бойынша, өндіріс бойынша маман.Кәсіпорынның басқармасы тәуекелді ... ... ... ... ...  ...  ол  ...  төмендету  бойынша   шаралар   ...  ...  ...  ...  ...  ...   ... бағдарламамен бірге сыналатын шешімдер қабылдайды.Тәуекелді басқару бойынша шараларды тікелей өткізу кәсіпорынның ...   және  ...  ...  ...  ...   ... есеп беру  ...  жағымсыз  әсерін  тигізеді,  себебі  бұлшаралар жедел табыс әкелмейтін шығыстарды талап етеді.Сондықтан  тәуекелді  ...  ...  ...  ...  ...  ...  ең  ...  органы  қабылдағаны  үлкен  маңыздылықтыиеленеді.Қаржылық  тәуекелмен   ...   ...   ...   ... ... кез ... ... өзі үшін келесі мәселелерді  шешуқажет:• қаржылық тәуекелмен байланысты мүмкін жоғалтуларды бағалау;• фирма белгілі бір ... ... ... ма,  яғни  олар  ... ... бола ма,  не  олар  ...  ...  басқа  субъектілергеберетіндігі туралы шешім қабылдауы тиіс;•  негізгі  мақсаты  ...  ...  ...   болып   табылатынтәуекелдерді басқару бағдарламасын жасау қажет.Бұл міндеттерді тәуекелді басқару бойынша  ...  ...  ... ... ... мүмкін.  Антитәуекелдік  менеджерде  тәуекелдібасқару бойынша дұрыс шешім қабылдау үшін барлық  қажетті  ақпараттар  ...  ...  ...  ...  ...  кез  ...   ...  жасаудың  мақсаты  кәсіпорынның  тәуекелділік   жағдайларындасәтті қызмет ... ... ету ... ...  ...   ...   қаржылық   жоғалтуларды   төмендетумәселесін шешу мысалға келесідей  жүргізілуі  мүмкін:   бар  ...  ... ... ... алу,  ...  ...  зиянның  тікелей  алдын  алу,мүмкін болатын зиянның жанама ... ...  ...  талдауда  тәуекелді  басқару   бойынша   мақсаттышаралардың арнайы ... ... мен ... ... ... ... принциптері. Тәуекелді басқарудың мақсаттарымен  міндеттерін  жүзеге  асыру  менеджерге   фирма   тәуекелдерін   ... ... ... ...  ...  ...   ...   мақсатты   шаралардың   ...    ...    ...    алатын     принциптер    ...  ...  Егер  ...  ...  ...  ... етуге негізделсе, онда бағдарлама жасаушы жұмыс  негізіне  алатынсәйкесінше принциптері қаржылық тұрақтылықты қамтамасыз ететін     ... ... ... ... ...  ...  ...  мысалы  компанияныңбарлық  тәуекелдерді  сыртқы  ортаға  шығаруға  бағытталу   принципі   ... ...  ...  үшін  ...  ...  ...  түрдекелесі принципін сақтауы тиіс:  фирма  қызметін  сыртқы   орта  талаптарыменсәйкестендіру,  оның  ...  ...  ...  үшін  ...  ...   ... талаптарына сәйкес келу.Тәуекелді басқару функцияларының мәні пәндік сипатты иеленбейтіндіктен,ол   коммерциялық   ...   ...   ...   ...  бұл  ...  ...  ...  бөлімшелерінің   жәнетәуекелді басқару қызметкерлерінің  біріккен  күштерімен  жүзеге  асырылады.Тәуекелді  ...  ...  ...  үшін  ...  ...  дайындауқажет, екіншіден, әрдайым біріккен тренингтер жүргізілуі тиіс.Тәуекелді   басқару   жүйесі   стратегиялық   ...   және    ... ... ... ... ... тәуекелін  қадағалаукезеңіндегі бөлімшелердің өзара әрекеттесуі  аясындағы  жасалынатын  ... ... ... ...  ...  ...  ...  кейінгі  сатыда  өзінің  негізгікәсіпкерлік ...  ...  ...  ...  ...  қажет.  Бұлстратегиялық  жоспар  оның  әр  кәсіпкерлік  бағыттарына  сәйкес  жасалынғаноперативтік  жоспарлардың  және  ...  да  ...  және   ... ... ... көмегі арқылы іске асырылады.Тәуекелді басқару компанияның өз қызметі  кезіндегі  кездесетін  барлыққиындықтарды анықтау мен  ...  ...  ...  ...  ... яғни ... ... төмен және  табысы  жоғары  жолдарқарастырылады.Жоғарыда қаржылық тәуекелдің салдары оң және кері көрсеткіштер  ретіндекөрінетіні туралы айтылса  да,  бұл  ...  ...  ...  ... кері көрсеткіштер  деңгейімен  сипатталып  ...  Ол  ... кері ... тек ...  ғана  жоғалтып  қоймай,  сонымен  қатаркәсіпорынның  капиталын  жойып,  банкроттыққа  әкеп  ...  ... ... өз кезегінде тәуекелді басқару жүйесі  мен  экономикалықнақтылы  айтқанда  қаржылық  ...   ...   ...   ... басқару тактикасы мен стратегиясын құрайды. Басқару  стратегиясы– белгіленген мақсатқа жету үшін бағыт пен құралдарды  қолдану  ...  ... Оған ... қабылдаған кездегі белгілі  ережелер  мен  шектеулерсәйкес  келеді.  Стратегия  керек  емес  ...  алып  ...  ... ... кері ... ... бар  ...  жинақтауға  мүмкіндікбереді, белгіленген мақсатқа  жеткеннен  кейін  стратегия  бағыт  пен  ... өз ... ...  Жаңа  ...  жаңа  стратегияны  ойластыруғаталап  қояды.  Тәуекел  менеджментінің  қорытынды   мақсаты   ... ... ... ... Ол ... үшін  табыс  пен  тәуекелдіңоптималды қатынасында ... ... ...  ...  басқару  әдістер  жйесінде  ішкі   бейтараптандырумеханизмдері негізгі роль ... Олар ...  өзі  ...  қаржылықтәуекелдерді  төмендетуге  бағытталған  әдістер  жүйесін  құрайды.  Қаржылықтәуекелдерді  төмендету  механизмдерінің  ішкі   ...   ...   ... ... ... артықшылықтар  мен  кемшіліктерге  ие.Сондықтан   әдетте   тәуекелді    төмендететін    ...    ...   ...   ...   бағыты   ретінде   арнайы    схемаларқолданылады.Тәуекелді төмендету бойынша құралдарды  талдағанда  ...  ...  ... ... ... ... ... жоспар  өзіне:  жобаның  тәуекел  аймақтарын  анықтау  мен  ...   ...    ...    ...    ...    ...  ...  ұсынылатын   тәуекелді   төмендету   стратегиялары;кәсіпкерлі  жоба  ...  ...  ...  ететін   шараларжиынтығы.Тәуекелді  басқару  ...   ...   ...   ...   ...  қарастырылған.   Тұрақсыз,   саяси   ...   ... ... ... көзқарасы өзгеруі  керек,  яғни  бар  ... ... ... ... ... ... қорыта келгенде кәсіпорынның шығын  жағдайынан  шығу  үшін  еңалдымен тәуекелден қорғану әдістерін дұрыс қолдану керек  екендігін  ... ... ... әртүрлі жақтарына әсер етеді,  бұл  әсерәдетте кері сипатта. Әсіресе, дағдарыстық жағдайдағы кәсіпорын үшін  ... өте ... ... ... ...  ...  ...  басталуы  керек,  яғни  кәсіпорын   үшін   тиімді   ... ... ...  ...  ...  ...  ...  шаралар  бағдарламасындамыту арқылы шешуге болады. Ондай бағдарламаны дайындау  кезінде  ...  ...  ...  ...  ...  негізгі  элементтерінетұрақтылық пен сыртқы және ішкі  тәуекелдерден  ...  ...  ... ... ... рөлінің  маңыздылығын  нығайту  және  онымаманды қызмет ...  ...  ...  ...  ...  ... ... жетудің маңызды міндеттерінің бірі болып табылады.Тәуекел анықталып, бағаланғаннан соң ... ...  осы  ... бола ма, әлде жоқ па соны шешуі қажет.  Компанияның  тәуекелге  ... – ол осы ... ...  ...  ...  өз  міндетінеалғаны болып табылады.КіріспеІ. Кәсіпорынның қаржылық-экономикалық қызметіне сипаттамаІІ.  Кәсіпорынның қаржылық тәуекелі және оның табыстылығы мен пайда  ... ... ... ... ... активтерінің табыстылығын талдау және бағала2.3  Кәсіпорынның қаржылық тәуекелінің пайда болуына әсер ...  ... ... ... ... мен оны жетілдіру жолдары3.1 Қаржылық тәуекелдердің  кәсіпорынның басқару  жүйесіне    ... және ... мен ... ... жолдары3.2 Кәсіпорында қаржылық тәуекелдердің басқару жүйесінің  стратегиялық  жәнетактикалық бағыттарын жетілдіру жолдарыҚорытындыПайдаланылған әдебиеттер тізімі-----------------------0500000100000015000002000000250000020092010Меншікті капиталҰзақ мерзімді активтерҚысқа мерзімді ... ... ... және классификациялауБағалау (сандық және сапалық)Салыстырмалық тиімділіктерін бағалау арқылы тәуекелге әсер ету әдісінтаңдауТиімді шешім қабыл алуАлдын алуТұрақтандыруТәуекелдерді басқаларға бере алу ... ... ... ... ... тәуекелдермен басқара алу мүмкіндігіТәуекелдерді басқаларға бере алу мүмкіндігіБасқару тәуелсіздігіМекеменің қаржылық стратегисының есебіҚабылданған ... ... ... ... ... ... ... әсерін ескеруМекеменің қаржылық мүмкіндіктерімен сәйкестігіБасқарудың тиімділігіТәуекелдің шоғырлануын шектеуТәуекелді болдырмауХеджирлеуӨзін сақтандыруТәуекелдерді ... ... ... ... ...  
        
      

Пән: Қаржы
Жұмыс түрі: Курстық жұмыс
Көлемі: 37 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 700 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
"Стандарт-кост” әдісі бойынша шығындар есебінің жүйесі.20 бет
«Айналайын» ұғымының ассоциативтік өрісі50 бет
«Тамақ өнімдерінің және шикізаттың сапасын бақылау және бағалау» Дәннің биохимиялық бағасы5 бет
Істің мән-жайын жан-жақты, толық және объективті зерттеу принципі76 бет
Балалардың жас және дара ерекшеліктерін оларды тәрбиелеу үрдісінде есепке алу43 бет
Жасөспірімдердің интимді-тұлғааралық қармы-қатынастардың психологиялық ерекшеліктері72 бет
Жасөспірімдердің тұлғалық дамуының теориялық негізі90 бет
Жеке тұлганың танымдық қызығушылықтарын арттыру45 бет
ЖШС «ОПТСНАБ» - тың ұйымдастыру - экономикалық мінездемесі 31 бет
Залалсыздық нүктесі29 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь