Шайырды кокстау және жартылай кокстау және оларды қайта өңдеу

Мазмұны
Кіріспе ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .. 4
1 Әдеби шолу ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 7
1.1 Шайырды кокстау және жартылай кокстау және оларды қайта өңдеу ... 7
1.2 Таскөмір шайырының жігі және оларды қайта өңдеудің бағыттары ... . 12
1.2.1 Жеңіл жік ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .. 12
1.2.2 Фенолдық жік ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .. 13
1.2.3 Нафталиндік жік ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .. 14
1.2.4 Жұтқыш жік ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 15
1.2.5 Антраценовті жік ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 16
1.3 Азпиролизовталған шайырды қайта өңдеудің технологиялық кестесі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...
18
1.4 Таскөмір шайырының гидрогинезациялау әдісі ... ... ... ... ... ... ... ... ... 20
2 Эксперементтік бөлім ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... . 24
2.1 Бастапқы зат және тас көмір шайырын зерттеу әдістемесі ... ... ... ... 24
2.2 Таскөмір шайырының тығыздығын ареометрмен (нефтеденсиметрмен) анықтау ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...
25
2.3 Кинематикалық өрмелеуді анықтау әдістемесі ... ... ... ... ... ... ... ... ... 25
2.4 Суды шайырдан бөлу әдісі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 26
2.5 Фенол құрамын анықтау ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 26
2.6 Аппаратура және тәжірибе өткізудің әдістемесі ... ... ... ... ... ... ... ... ... 27
2.7 Таскөмір шайырының бастапқы элементі талдауы және гидрогенизация процесінен кейінгі шайыр ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...
28
2.8 ИК. спектроскопиялау ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... . 29
3 Нәтижелерді талқылау ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... . 30
3.1 Дистилляциялауда алынған шайырлар мен жіктерді эерттеудің салыстырмалы нәтижелері ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..
30
3.2 Элементтік құрамның салыстырмалы мәліметі ... ... ... ... ... ... ... ... ... .. 30
3.3 Гидрогенизация процесінен кейінгі тас көмір шайыр жігінің ИК. спекторлары ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .
31
3.4 Фенолдарды бөлу ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 32
3.5 Таскөмір шайырының құрамындағы көмірсутектің термодинамикалық жігін есептеудің аддитивті әдісі ... ... ... ... ... ... ...
33
3.6 Таскөмір шайырының гидрогенизациялау процесінің (оптимальді) оңтайлы жағдайларын (шарттарын) анықтау ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..
37
3.7 Көмірді гидрогенизациялауға әр түрлі каталитикалық қоспалар мен сутек донорының әсері. ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..
42
Қорытынды ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 46
Глоссарий ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 48
Пайдаланған әдебиеттер тізімі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 50
Қосымша
Кіріспе

Өзектілігі. Органикалық синтез өнеркәсібінің тез дамуы шайырдан бөлініп шығатын жеке заттарға деген сураныстың кеңеюін көрінеді. 50-ден көп тас көмір шайырының қосындысын жұқа органикалық синтез үшін қолданылады. Осы төңрегіндегі көптеген зерттеулер мынадай әдіс ойлап табуға алып келді: шалаөнімнің кең түрлерін пласмасс, бояғыштар, фармацептикалық препараттар және екінші түліктер өндіру үшін шайырды қайта өндегенде алатын түліктер. Алайда, көптеген жағдайда бұл шалаөнім құны шайырды қайта өндеуге технологиялық жетелмегенінен өте жоғары. Сонғы жылдары әлемдік нарықта мұнай бағасы күрт жоғарылап кетті. Ароматтық көмірсутегін алу үші мұнайды қолданатын осындай бағыт өзін ақтай алмады, егерде олар сапалы және таскөмір шайырынан арзандау болмаса. Қазіргі кезде таскөмір шайырын құратып кейбір жіктерді тазартуға ұшыратады, және қышқылдық экстракция кристализациялау гидротазалау әдістерімен фенол, бензол, жұтқыш май, нафтомен жәнеде басқа химиялық түліктер алынды. 350°С-ден жоғары температурада қайнатылған шайырдың пісірілген жігі электродты өнімдер шығару материалдары байланыстыру ретінде тікелей қолданылады. Химиялық түліктің кез келген жігі қайталау дистилляциясы, жылу және реагенттер көп шығынымен, бағалы өнімнің жойылуымен шектеседі айтарлық нафталин және басқалар. Коксті химиялық шайыр бастапқы көмірді жартылай кокстаудың сұйық шикі заты болып табылады. Өз құрамында 350-380°С-де тазаланғаннан кейін айтарлықтай көлемде реакциалық-қабілетті байланыс мөлшері болады. Шайырдың жоғары реакциялық байланысты тұрақтандыру үшін әр тәрлі әдістерді пайдалануды тапты: гидрогенизация және шикі зат бензолының бензол-толуол-ксилольды жетігі жоғары температурада гидротазалау. Тікелей гидрогенизациялау. Тас көмір шайырын және көмірді ең тиімді жолдармен қайта өндеу бұл тікелей гидрогенизациялау. Тікелей гидрогенизациялау көмірден және тас көмір шайырынан бағалы көмірсутегін және басқада түлектер алуға болатын ең әмбебап әдісі.
Қолданылған әдебиеттер тізімі

1. Чистяков А.Н. Тас көмір шайырын қайта өңдеудің химиясы және технологиясы. – Челябинск: Металлургия, 1990ж. -13 бет.
2. Гоголева Т.Я., Шустиков В.И. Тас көмір шайырын қайта өңдеудің химиясы және технологиясы. – М: Металлургия, 1992ж. -256 бет.
3. Зеленин Н.И., Фейнберг В.С., Чернышева К.Б. Тақта тастық шайырдың химиясы және технологиясы. – Л: Ғылым, 1968ж. -220 бет.
4. Покопова Ю.В., Проскуряков В.А., Левановский В.И. Тақта тас фенолдардың химиясы және технологиясы. – Л: Ғылым, 1979ж. -157 бет.
5. Харлампович Г.Д., Шуб Г.А., Московских В.В., Аксенова Т.Ф. Көмірді кокстаудың химиялық өнімі. Свердловск, «Орташа – Оралды кітап баспасы», 1967ж. 4 шығарылым, 383-389 беттер.
6. Иконникова Г.Г. Формалы кокс өндіру процесінің рационалды бағыттарын әзірлеу және құрамын зерттеу. Свердловск. ВНИУИ, 1985ж. -17 бет.
7. Шмагин Я.Г., Иоонас Р.Э., Пурре Г.А. Тақта тас шайыр мен фенолдарды қайта өңдеу. Таллин, Валгус. 1976ж., -231 бет.
8. Привалов В.Е. Англиядағы кокстаудың химиялық өнімдерін қайта өңдеудің ерекшеліктері. – Москва: Металлург баспасы, 1964ж. -200 бет.
9. Кричко А.А., Лазовой А.В., Львова Л.Н. Көмірді даярлау мен термикалық қайта өңдеудің жаңа әдістері. – Москва: КСРО ҒА баспасы, 1961ж. 15-222 беттер.
10. Кричко А.А., Советова Л.С. Отынды термикалық қайта өңдеу шайырының химиясы мен технологиясы. – Москва: Ғылым, 1965ж. 206 бет.
11. Кричко А.А., Бейлина Н.Ю., Заманов В.В., Озеренко А.А., Озеренко Е.А., Фросин С.Б. Коксты химиялық шайырды қайта өңдеудің жаңа тұжырымдамасы. 2006ж. №5, 22-29 беттер.
12. Кричко А.А. КСРО көмірін гидрогенизациялау. – Москва: 1984ж. 35 бет.
13. Кричко А.А., Лебедев В.В., Фарберов И.Л. Көмірді отынсыз пайдалану. – Москва: Жер қойнауы, 1987ж. 213 бет.
14. Кричко А.А. 50 жылдық көмір химиясының дамуы. Ғылыми жинақ. 1984ж. 52 бет.
15. Кричко А.А. Көмірден сұйық отын өндіру жағдайы және келешегі. – Москва: 1980ж. 38 бет.
16. Калечиц И.В. Отын энергетикасы мәселесін шешудегі химияның рөлі. – Москва: Ғылым, 1986ж. 32 бет.
17. Окума Озума. Бурый көмірдің толық айырбастау үшін рецикулярлы өнімдерді күйдіру процесі. Фуэль – 2000ж. №8, 355-364 беттер.
18. Жубанов К.А. Көмір-химия өндірісіндегі көмір сутекті терең қайта өңдеу келешегі. Қазақстанның өнеркәсібі, 2001ж. №4, 60-63 беттер.
19. Каирбеков Ж.К., Якупова Э.Н., Каирбеков А.Ж., ЕшоваЖ.Т., Аблайхан А. Темір және басқа металдардың күкіртті қосындылары негізінде көмірді гидрогенизациялау катализаторлары. ҚазҰУ хабаршысы. 2000ж, №1 26-33 беттер.
20. Малолетнев А.С., Кричко А.А., Гаркуша А.А. Көмірді гидрогенизациялаудың синтетикалық сұйық отын алуы. – Москва: Жер қойнауы, 1992ж. 128 бет.
21. Романцова И.И., Гагарин С.Г. Полициклді жүйедегі сутектің термодинамикалық тапсырысы. Қатты отын химиясы. 1982ж. №1, 74-76 беттер.
22. Романцова И.И. Моделді полициклді жүйедегі сутектің термодинамикалық тапсырыс термодинамикасы. Қатты отын химиясы. 1983ж. №1, 103-105 беттер.
23. Кузнецов П.Н., Иошида Т., Кузнецова Л.И. Жапониядағы көмір күйдіру технологиясының жағдайы. Қатты отын химиясы. 1983ж. №1, 103-105 беттер.
24. Платонов В.В., Клявина О.А., Окушко В.Д. Көмір күйдіру катализі. Көмір химиясындағы катализ мәселелері. Украина ҒА еңбектер жинағы. Киев, 1992ж. 21-30 беттер.
25. Мусина Г.Н., Байкенов М.И., Хрупов В. А. Шұбаркөл разрезінен алынған тас көмір шайырын қайта өңдеу. Қарағанды университетінің жаршысы. Химия сериясы, 2006ж. №4, 43 бет.
26. Мусина Г.Н., Байкенов М.И., Хрупов В.А., Байкенова Г.Г. Тас көмір шайырының органикалық массасын механикалық активтендіру. Ресей университетінің жаршысы. Халықтар достығы, 2007ж. №3, 19-84 беттер.
27. Мусина Г.Н., Байкенов М.И., Хрупов В.А., Байкенова Г.Г. Тас көмір шайырын көмір өндірісіне және отын негізіне қайта өңдеу. Алматы, 2007ж. №17, 127-129 беттер.
28. Байкенов М.И. Көмірді және ауыр көмірді каталитикалық гидрогенизациялау. Алматы, 1999ж. 233 бет.
29. Липович В.Г. Көмірді қайта өңдеу және химия. Москва. Химия, 1988ж. 335 бет.
30. Байкенов М.И., Амерханова Ш.К., Жубанов К.А., Тулебаева Б.Б.,
Байкенова Г.Г. Шахматты метан негізінде көмірді каталитикалық гидрогенизациялау. Петербург. 2006ж. 218 бет.
        
        Мазмұны|Кіріспе................................................................|4   ||..................................................                     |    ||1 ...                                                                |7   ...    ...                                       |    ||1.1 ... ... және ... ... және ... қайта өңдеу....  |7   ||1.2 Таскөмір шайырының жігі және ... ... ... ...    |12  ||1.2.1 ...                                                            |12  ...    ||..............................                                         |    ||1.2.2 ...                                                         |13  ...    ...                                                 |    ||1.2.3 ...                                                      |14  ...    ...                                                     |    ||1.2.4 ...                                                           |15  ...    ...                                                |    ||1.2.5 ...                                                     |16  ...    ...                                                       |    ||1.3 ... ... ... ... технологиялық             |    ...  ...                            |    ||1.4 ... ... гидрогинезациялау                               |20  ...                              |    ||2 ...                                                       |24  ...    ...                                                        |    ||2.1 ... зат және тас көмір шайырын зерттеу әдістемесі…………….       |24  ||2.2 ... ... ... ... ...      |    ...  ...                            |    ||2.3 ...  ...  ...                                  |25  ...                          |    ||2.4 Суды ... бөлу                                                 |26  ...    ||.....                                                                  |    ||2.5 ... ...                                                      |26  ...    ...                                                               |    ||2.6 ... және ... өткізудің                                 |27  ...                         |    ||2.7 ... ... ... ... талдауы және гидрогенизация   |    ||процесінен кейінгі                                                     |28  ...              |    ||2.8 ИК-                                                                |29  ...    ...                                                 |    ||3 ...                                                          |30  ...    ...                                                     |    ||3.1 ... алынған шайырлар мен жіктерді эерттеудің          |    ...                                                           |30  ...    ...                                                      |    ||3.2 ... ... ...                                   |30  ...                         |    ||3.3 ... ... кейінгі тас көмір шайыр жігінің ИК-      |    ...  ...                              |    ||3.4 ...                                                         |32  ...    ...                                                      |    ||3.5 ... шайырының құрамындағы көмірсутектің термодинамикалық жігін|    ... ... ...                                    |33  ||3.6 ... ... ... ... (оптимальді)       |    ... ... ...                                        |37  ...                  |    ||3.7 ... гидрогенизациялауға әр түрлі каталитикалық қоспалар мен    |    ||сутек донорының әсері.                                                 |42  ...    ...                                                                |    ...  ...                                 |    ...  ...                         |    ... әдебиеттер                                                 |50  ...    ||......                                                                 |    ...                                                                |    ...  Органикалық  синтез  өнеркәсібінің  тез  дамуы   шайырданбөлініп шығатын  жеке ... ...  ...  ...  көрінеді.  50-денкөп  тас  көмір  шайырының  қосындысын   жұқа   органикалық    ...   ... Осы ... ... ... ... әдіс ...  табуғаалып келді: шалаөнімнің кең түрлерін  ...  ...  ... және  ...  ...  өндіру  үшін  шайырды   қайта  өндегендеалатын түліктер. Алайда, көптеген жағдайда  бұл шалаөнім құны шайырды  ... ...  ...  өте  ...  Сонғы  жылдары  әлемдікнарықта мұнай бағасы күрт жоғарылап кетті. Ароматтық  көмірсутегін  алу  үшімұнайды қолданатын осындай ... өзін ... ... егерде олар сапалы  жәнетаскөмір  шайырынан  арзандау  болмаса.  ...  ...   ...   ...  кейбір жіктерді  тазартуға  ұшыратады,  және  қышқылдық  экстракциякристализациялау  гидротазалау  әдістерімен  фенол,  ...   ...   ...  ...  басқа   химиялық   түліктер   алынды.   350°С-ден   ...  ...  ...  ...  жігі  электродты   өнімдершығару  материалдары  ...  ...  ...  ...  ... кез келген жігі қайталау дистилляциясы, жылу  және  реагенттер  көпшығынымен,  бағалы  ...  ...  ...  ...  ...  жәнебасқалар. Коксті химиялық шайыр бастапқы көмірді жартылай  ...  ... заты ... табылады. Өз  құрамында  350-380°С-де  тазаланғаннан   кейінайтарлықтай көлемде реакциалық-қабілетті байланыс мөлшері  болады.  ...  ...  ...  ...   үшін   әр   ...   әдістердіпайдалануды тапты: гидрогенизация және шикі  зат  бензолының  бензол-толуол-ксилольды    жетігі    ...    ...     ...     ... Тас ... ... және ... ең тиімді жолдармен  қайтаөндеу бұл тікелей  гидрогенизациялау.  Тікелей  гидрогенизациялау  ... тас ... ... ... ...  және  ...  ...  алуғаболатын ең әмбебап  әдісі.Ғылыми жаңашылдығы. Таскөмір шайыры ұқсастығы  жоқ  ...  шикі  ...  ...  ...  Ол  казіргі  кезде  ...   95%   ... ... және ... ... қаптайды.  Тас  көміршайырын қайта өндеуде пісіру, шпалаға сіңдіру  және  ...  май,  ... ... және кең қолданылмайтын аз  мөлшердегі  шайырдан  бөлініпшығатын  50 заттын атауы ... Одан ... ... және май  негізінде  әртүрлі техникалық қоспалар  даярлайды,  ...  жол  қара  ...  ...  үшін ... Тас  ...  ...  түрлі  түсті  металургияғақажеттілігінің өсуіне орай ол шайырды қайта  өндеудегі  негізгі  түрі  ... ... ... 1) зерттелетін  шайырдын  жіктік  құрамынбайқау;  2) ... ... ...  ...  және  ИК-спектроскопиязерттеуінің  физио-химиялық  әдісінің  көмегімен  шайырдан   алынған   жіктібайқау;    3)  ТОО  «  ...  ...  »  ...  ... әсер  ...  әр  ...   ...  анықтау;  4)  гидрогенизацияпроцессінен  кейінгі  ...  және  тас   ...   ...   көмірсутектіқұрамының термодинамикалық міндетін есептеу.Практикалық база. Алынған нәтижелер  технологиялық  келісімді  уақыттыжәне   ...   ...   ...    ... ... ... ...  қайта  өңдеу  жағынан  оның  негізгі   сапалы   ... ... ... ... Ол хиноминде, ылғалды  құрамды  және  күлдеболады. Бұл көрсеткіштер шайырдың тазалау  кезеңдерінің  ...  және  ... ... ... әсер ... 15 жыл ... ... шайырының сапасында  екі  ереулі  өзгерісбайқалды. Бірінішіден, хироминде ерімейтін компоненттер азайды. Бұл  ...  ...  ...  ...  ескі  ...   ...   тоқтауыменбайланысты. Екіншіден, шайырда қатты заттардың құрамы көбейуіне  байланысты.Ол көбінесе жас және ... ... ... ... Одан  ...  ...  ...  атмосферге  тасталған  зиянды  тастандыларды   төмендетумақсатында  газ  сору  ...  ...  Ол  ...  ...  ...  ...  ...  Бұл  өзгерістер  тұтынушыларда  тас  көміршайырын пайдалануда белгілі қыйындықтар туғызады. Казіргі  ...  ... ... шыққан және электрод өндіруде пісіру байланысын  қамтамасызететін жаңа әдістер шығарылды.1 Әдеби шолу.1. Шайырды жартылай кокстау, кокстау және оларды ... ...  ...  термикалық  айналуы  олардан  400-600°С  ... ... ... Егер бұл ... қосындылар кейін  термикалықықпалға ілікпесе, онда олар «алғашқы» деп аталатын шайырға жатады.Коксты пештерде жоғары  температурада  қартталған  ...  ...  жұбы  ...  деген  термиялық  реакцияға  ілінеді  көмір  шахтасынанөткенде және олардан ... ... ...  ...  және  ...  [2]температура құрайтын кеңістікте жинақталған.Жартылай коксталған  процессін өндірісте іске асырғанда шайырға  дегенекінші әсері ... ... және ол ... тас ... шайырына жақындайды.Жоғары температуралы  шайырдың  шығуы   ...  3-3,5%  ...  ... ... ... анағұрлым төмен  көмір  қасиетін  шамамен  8-10%құрайды.Жартылай  кокстау  шайыры  термикалық  ...  ...  ... ... ... ...  құрылымы  және  түрі  бойынша  көмірдіңорганикалық  масса  үзіндіеріне  жақын.  Сондықтан   ...   кең   ... ... ... тән. Ароматикалық  қоспалар  жоғары  ауыстырылғанкөмір сутегімен көрсетілген 1-ден 4-ке  дейін  сақиналары  болуы  мүмкін[2].Черемховских ... ... ... (жартылай кокстау өндірісі) шихта  құрғақмассасының 8-9 құрайды, шайырдың тығыздығы  999-1058  кг/м³  құрайды,  шайыр1,9-2% құрамында азот бар, ... 20-33%. ... кокс  ...  ...  ...  [5]  ...  талқыланды.Жартылай  кокстау  фенолы,  фенолдан  басқа  0-крезол,  11-крезол   ... ... ... ... 1,3,5  ксиленол  триксиленилфосфат  жасайтынотқа төзімді   ...  ...  ...  үшін   шикі  зат  ...  ... ... шайырының жоғары температуралы шайырдан айырмашылығыолардағы жоғары көмір сутегі жіктің  жоқтығы.  Жартылай  кокстау  шайырыныңқұрамына ... ...  ...  ...  әсер  етуінің  себебінен  оныңшығуы көмір табиғатына байланысты.Жоғары температуралы  ...  ...  ...  өңдеуінен  шайырдыңжартылай   кокстау   өндірістік   техналогияны   қайта    өңдеудің     ... аз  өнім  ...  ...  ...  жартылай  кокстаудыңбелгілі құрамын қайта өңдеудің міндетін  шешу  үшін  қайнатылған  сланцтардыприолезде алынған шайырдың әлсіз приолездау  ...  ...  ...  ... мүмкін.[6]  Тас көмір шайыры кокс  шайыры  тас  көмір  дегты  таскөмірді ... бір ... ... саналады,  қара  сұйық  ертінді  фенолдіиісі бар 1120-1250 кг/м тығыздықтағы көмір массасының 3% құрайды  ...  (19-шы  ...  1-ші  ...   тас   ...   ...   газөндірісінің қалдығы  болды.  Кейін  онда  көптеген  ароматтық  ...  ...  19-шы  ...  2-ші  ...  ...  оны  шикі  зат   ... бастады бояғыш  синтез,  дәрі-дәрмек  заттар  және  басқа  өнімдерүшін.Тас көмір шайыры  ...  ...  ...  күрделіқоспасы болады әр түрлі зауаттардағы тас көмір шайырының құрамы  бір  ... ...  ...  аз  байланысты,  көптеген  жагдайда  кокстау  тәртібінебайланысты. Тас  көмір  шайырынан  ...  аса  жеке  ...  ...  ...  ...  ...  Тас   көмір   шайырыныңалғашқы  қайта  өңдеу  кокс   ...  ...  ...  ...   ... ... онда қыздыру және парлау пеші бар  және  жікке  ... ... ... бар. [7]  Тас  көмір  шайыры  жегінен  жекезаттар  алынады  кристализациялау  ...   ...   ...   ...  ...  қалдықтар  техникалық  майларды  білдіреді.  Олар   ... және ... ... шығару үшін  пайдаланылады.  Пісіру  (таскөмір шайырын жіктеуден кейінгі қалдықтар)  электродты  ...  ... ... ... үшін ... көмір шайыры көбінесе  би  және  полициклді  ароматтық  көмірсутекқоспасын  көрсетеді,  ...  ...  ...   ...   ... көрсетеді. Бұл заттардың  соммасы   шайыр  компанентінің  95%құрайды. Одан ... ... 1-2% ... 2-3%органикалық  негіздер,  кобінесехиномен және акридин бар.Кесте 1. Тас көмір шайырының құрамы.|Жік         ... %     ...       ...   ...                ||            ...    ...      ...        |Заттар                 ||            ...     |             |             |                       ...       |    0,2-0,8 |  170 ...  |    900-960  ... және оның       ||            |            |             |             ...               ||Фенолды     |     1,7-2,0|  170-210    |   ... ... ...   ||            |            |             |             ...                   ...  |   8,0-10,0 |  210-230    |   ... ...              ||            |            |             |             ...              ...        |    8,0-10,0|   30-270    |  ...  ...      ...    |            |             |             ...              ...  |            |   270-360   |   ... ... фенантрен,   ||            |20,0-25,0,  |(және 400    |             ... және ... ||            |            ...       |             |                       ...      |            |   ...   |   ... ... және жоғары      ||            ...   ...       |             ...      ||            |            |             |             ... ...     |Тас көмір шайыры ұқсастығы жоқ бірегей шикізат бастауы болып табылады.Ол казіргі кезде ... 95% ... ... ароматтық  жәнегетероциклді құрылымдарды қаптайды. Шайырдағі заттың жалпы  саны  10  мыңдайболады.  ...  ...  аса  зат  ...  ...  шайырдын  50%қайнатылмаған  жік-піскен  құрайды.  Ол  жартылай   конденсивті   ... ... және ... ... ... сипаттайды.Шайырды  қайта  өңдеу  жағынан  оның  негізгі   сапалы   көрсеткіштерікопмонент құрамы болып саналады. Ол ... ...  ...  және  ... Бұл ... шайырдың тазалау  кезеңдерінің  санына  және  айдауқалдығына пісіргенде сапасына әсер етеді.Соңғы 15 жыл ... тас ... ... ...  екі  ...  ... ... хироминде ерімейтін компоненттер азайды.  Бұл  кокстаукамерасының есігінің  жаман  тығыздығымен  ескі  коксты  батарей  ... ... ... қатты заттардың құрамы көбейуіне  байланысты.Ол көбінесе жас және майда көмірде пайдалануға байланысты. Одан  ...  ...  ...  ...  ...  зиянды  тастандыларды  төмендетумақсатында  газ  сору  жүйесімен  ...  Ол  ...  ...  ...  ...  ...  Бұл  ...  тұтынушыларда  тас  көміршайырын пайдалануда белгілі қыйындықтар туғызады. Казіргі  кезде  зерттеудіңкең бағдарламасы шыққан және ... ... ... ...  ... жаңа әдістер шығарылды.Жылына 350 млн. т. кокс ... ... 14 млн. т. шикі  зат тас ... ... ... ... шайыр қайта  өңдеуге  келмейді,  себебі  АҚШжәне  Қытайдағы  кейбір кокс ... ...  ...  қағу  ... және шайыр коксты өндіру кезинде күйдіріледі.Тас көмір шайыры ... ... ...  ...  кокс  ... ... көлемде үш бағытта жүргізіледі:- доменді пештерде күйдіру немесе котлоагрегатты электростанцияда;- күйе өндіргішті ... ... ... ... әр ... ...  ... айдау, сонымен бірге жоғары дәрежелі тазалау.Қайта өңделген шикізат тас көмір шайырын ...  ...  ...  ...  алып  ...  және  оны  қолданатын  жердің  ... кері әсер ... ... ... тас ... ... ... шамамен 7 млн.  т.болады. Тас көмір шайырда қосындылар  қатары  1%  және  оданда  көп  ... яғни ...  ...  ...  және  ...  ...  ... Тас көмір шайырда негізгі компаненттер құрамы:  нафталин,  аценофен,фенантрен, флуарен, карбазол, пирен.Бұл ... ... саны  ...  ...  таза  ...  ... ұйымдастыруға жағдай бар,  жоғары  өнеркәсп  масштабында  ...  ...   ...  ...  үш  топты  түліктер  алынады:   таза   ... ... ... ......  жеке  ...  ...  жәнеолардың техкалық қоспалары, фенол, негізгі әртүрлі техникалық майлар,  көмірграфитовты материалдар өндіру үшін ... ......   тас  ... ... ...  ...   негізгі   ерекшеліктері   олардың   термалықмықтылығы  және  ...  ...  ...  ...  ... Бұл ағашты қорғаудың  әр түрлі қорғаныс бүркенісі  үшін  тас  көміршайырын қайта өңдеу  ...  ...  ...  ...  ...  Жеке ... мен олардың қоспалары үлкен  құндылық  ...  ...  ...  ...  ...  және  анти-пирен  өндіру   үшінқолданады.Казіргі кезде аз  мөлшерде  ...  ...  ...  ...  ... ... ... келешегі  зор.  Жеке  полициклды  ароматикалықкөмірсутекпен  гетероциклді  ...  ...   ...   ...   ... ... ... құндылық болып саналады.Сонғы  жылдары  шайырдан  таза  заттар  бөліп  шығарылады:  хинальдин,изохинолин, ... ... мен ... ауыл ...  үшін  ... өндіру үшін  негізгі  компанент  болып  саналады,  ал  ...  ... ... алу үшін қолданылады. Бұл үш  зат-хинальдин,  изохинолин,  ... ...  ...  өте  жоғары  таза  алынады  және  медециналық  аппаратсинтезі үшін ... тас ... ... ... ... ... түрлері  олардысоңғы сатыда үзінділеу үшін өткізу нарығын  қайта  өндеу  құрал  жабдықтарынанықтайды.Қанша кең ... ... ... өндірісте шайырды қайта өндеу,  соншакең экономикалық қайыс  болады.  Егер  майларды  ...  ...  ...  ...  әр   ...   қарықта   сатуға   әр   түрлі   полициклдыкөмірсутектер, ... ...  ...  және  ...  бөлуге  болады.  Бұлкөбінесе шайырды  кайта  өндеуге  қасиеттелеген.  ...  ...  тас  ...  дистиляттаудан  таза  заттар  шығаруға  жаңа  мүмкіндіктер  пайдаболды. Сондықтан өндірістің тас көмір шайырын қайта ...  ...  ... ... тиянақты етуге болады.1.2 Таскөмір шайырының жігі, және оларды қайта өңдеудің бағыттары.Казіргі  кезде  ауыл  шаруашылығындағы  химиялық  ...  тас  ... ... ... ...  ...  қанағаттандырылмайды.  Бұндай  жағдайкелешекте мынандай жағдайларда ... тас ... ...  ...  өңдеу  сапасы  тұтынушылардың  талабына  сайболады;- химиялық түліктер шығару өндірісі рентабелді болады;- өндіріс ... ... ... болады.Осы шарттарды орындаудан азық-түлік шығару  көлемінің  өсу  ...   ...   ...   ...    ...    кезде     толығыменпайдаланылмайды.Технология және тас көмір ... ... ... өндеу терендігі  жалпышайырды кайта өңдеу деңгейі негізгі  критериялары  болып  ...  ... ... ... ... ...  алдынғы қатарлы  орын  алады.Жікті қайта  өңдеу тереңдігі, аз ... ... ...  соның  ішіндереактив шығарудан шет елдерден  оза  алмайды.  Бір  жағынан,  коксхимиясыныңролін  бағаламағандықтан.  ...  –   ең   ...   ...   ...  Ол  ...  ...  жоқ.   ...   жағынан,   казіргікоксохимия зауытта  шайыр  жігін  қайта  өңдеуді   ұйымдастыру  қыйындығыменбайланыста.  ...  ...  ...  ...   технологиясы   әрдайым   ... сай ... қуат және ... ...  ...  ...  ... жауап беред.1.2.1 Жеңіл жік.Шайырдың сапасымен жағдайына карай оның жіктік мазмұны жеңіл жікте  әртүрлі кең көлемде өзгеруі мүмкін. 5  ...  ...  ... ... ... ...  алынатын  жеңіл  май  құрамының  компаненттерікелтірілмеген. ... жік ...  ...  ауыр  бензолға  ұқсайды,  сондықтан  әдеттебіргелісіп өңдейтін бензол реактификациясының цехына беріледі.1.2.2 Фенолдық ... жік ... ... алу үшін  ...  ...  ... жік фенолды май деп аталады.  Жік  әр  ...  ...  ...  ...  үшін  ...  ...  құрамының  орташасы  мынадай:бензолды көмір сутек – 10,4-25%, индан – 8-24%, инден – 20-27%,  бинзонитрил– 5,4-10,4%, ... – 18-53%, ...... ...... 2. Әр түрлі зауыттардың жеңіл және фенолді жігінің құрамы.|                          ... ... ...    ... ... ...  ||Құрауыш                   ... %                  ...                   ||                          ...      ...        |КХК№1       |КХК№2        ||1. ... ... |     72,5  |       42,8  |      12,3  |      11,7   ... ... ... май.   |           |             |            |             ||2. ...                  |9,3        |10,0         |4,3         |11,0         ||3. ...                  |5,1        |9,5          |18,6        |13,7         ||4. ...            |0,4        |2,5          |5,7         |4,8          ||5. ...               |2,8        |22,7         |16,5        |30,6         ||6. ...              |0,2        |1,0          |1,2         |1,5          ||7. ...               |9,7        |11,2         |35,9        |25,9         |5-ші  ...  ...  ...  ...   әр   ...   ...   орындардакорсетілген. Фенол жігіндегі құрамының айырмашылығы  технологиялық  кестеменбайланысты.1.2.3. ... ...   ...   ...   тас    ...    ... негізінде концентрантты нафталинді  жіктер  алынады,  ондағынафталин құрамы – 79-88%,  бұл  ...  ...  және  ...  ... ... ... ... нафталиндік  жіктен  азық  –  түліктің  үштобын  көрсетуге  болады.   ...  және  ...  ...   ... ... ... бейтарапты бөлімде  навталинді  жіктің  90-91%  ... ... ... бұл ... ...  ...  изодурол,пренитол, тетралин, додекон, 4 метилинден, индол, ацетофон,  фенилэтилкетон,5 және  6  метилкумарондар,  би  –  ...  ...  ...  ...  ...   бастапқы   көміріндегі   күкүрттің   құрамынабайланысты. Нафталиннің жіктік құрамындағы ...  ... ... 3. Әр ... ... ... жіктін құрамы.|Зауыт              ... ... ... ... мазмұны, %               ||                   |                 ... ...  ... ...    ||1. Авдеевтік КХЗ   |Донбасс мұнайының|82-85    |  3,6-3,9  | 1,1-1,4 | 0,2-0,3 ||                   ...           |         |           |         |         ||                   ... ...  |         |           |         |         ||2. ...         |көмірінің шайыры |83-87    |2,4-2,6    |2,3-2,5  |         ...      |                 |         |           |         |         ...             ... ...         |           |         |         ||                   ...           |85-87    |1,2-1,3    |2,4-2,7  |0,6      ||3. ...     ...       |         |           |         |         ...      ...   |         |           |         |         ...           ... ...   |79-81    |5,5-5,9    |1,0-1,3  |0,02     ||4. ... феноль   |майлар           |         |           |         |         ||                   |                 |         |           |         |         |1.2.4. ... ... ...  ...  ...  комбинаттың   жұтқыш  жікқұрамы көрсетілген.Жұтқыш жік жаққышмай даярлау үшін  пайдаланады.   Май  жікті  ... ... ... ... ... ... ... көмір  сутегін  жұтқышкокс  газын  пайдаланады,  ...  ...  ...   май   және   ... азық – ... даярлау үшін қолданылады.Жұтқыш жік жоғары қайнатылған жік және ауыр жыртқыш  негіздер хиномен,изохиномен және олардың гомологтарын алу үшін ... 4 ... жік ...                             ... ... мазмұны,%              ... ...                    |                             0,5       ... және ... ...             |3,0                                    ...                          |5,0                                    ...                                  |8,0                                    ...                        |5,0                                    ...                               |2,0                                    ...                               |6,0                                    ||1 – ...                      |8,0                                    ||2 – ...                      |12,0                                   ...                               |2,5                                    ...                                |14,5                                   ...                              |6,0                                    ...                                |4,5                                    ...                         |1,0                                    ...                              |1,0                                    ...                               |0,5                                    ...                               |                                       |1.2.5. ... ... ... ... антрацен жігі  қайнау температурасының  кең  ... ... ... 240 – 280ºС, ... 360 –  ...  90%  құрайды).Негізі құрауышның басқа антрацен, карбазол және фенотрен ...  ... ... ... көмірсутектерін болады. Олар оның қайта өңдеу  мақсатындаолардың концентрациялауында кедергі жасайды.Кестеде 4  антрацивті  ...  ...  ...  1  ...  ... ... және ... ресурстарының 90% дейін  болады.Жоғары  температураның  ...  ...  ...  ...  ...   ... ... кезде коксты – химиялық  өнеркәсіп  шикізат  антраценнің  жәнеантрацевті майды шығару ... 1-ші ...  ...  ... ... Шикі ... 80% ... антрацен, 50% карбазол және  30%фенантрен, сонымен  бірге  10%  ...  ...  ...  ... ... Шикі антраценнің 70%  фенантрен, антрацен және  ... ... әр ... тобы зауыттардың (%) корсетілген:Донбасс зауыты Шығыс Ресей зауытыАнтрацен 16 – 25     21 – ...  19 – 25    19 – ...  16 – 26     22 – ... 5 ... ... кестесі.|Құрауыш                                ... ... ... %        ...                               |                                 3,6   ...                       |3,6                                    ...                              |2,0                                    ...                                |2,4                                    ...                         |1,2                                    ...                               |5,0                                    ...                              |21,2                                   ...                               |5,6                                    ...                                  |5,4                                    ... ... ...          |39,1                                   ... ...                    |5,4                                    ...                            |0,3                                    ...                              |2,5                                    ... және ...                |0,3                                    ... жоғары қайнағыш негіздер         |2,4                                    ...  ...   ...    кристализациялау   жағдайына   байланыстыантраценттік жіктің 10 – нан 30% ...  ...  ...  ...  ... ... майға байланысты.  Сондықтан одан фенантрен  бөлініпшығуы мүмкін. Антраценттік май ағаш өңдеудің ең үздік және антисептік  болыптабылады. Сондықтан ... ... май ... үшін ... ... Ресейдегі кәсіпорындардағы антрацевтік   жіктерді  қайтаөңдеуде антрацен дара азық – түлік  болып  ...  Оны  шикі  ...  ...  бірге  карбазол   мен   фенантреннің   ...   ... ... басқа қайта өңделмеген шикі антрацен жол құрылысында және төменгісорттағы   отынның   құрау   ұшы   ...   ...   ...   ... ... жік елеулі  санды  техникалық  көмірсутек  алуүшін шикі заттар ретінде пайдалана бастады.1.3. Азпиролизделген шайырды қайта ... ... ...    кокстаудың    шайырын    қайта    өңдеу    технологиясынаназпиролизделген ...  ...  ...  ...  ...  бұл  отын,фенол, техникалық қоспалар алуға бағытталған.Қазіргі  кезде  кәсіорындарда  азпиролделген  шайырды  қайта  өңдеудіңбірнеше  ...  ...  ...  ...  ...   Бользавскийзауытында дистиляция әдісімен төмен температурада  шайырдың  қайта  ...  ...  ...  асты.  Шайырдың  дистилляциялауда   мынадайшығыстағы азық – түліктер алады, %: жеңіл май – 2, орта май – 38,  ауыр  май-  30%,  ...  –  25,  су  және  ...  –  5.  6  –  шы  ...  ... ... шайырының майлы дистилятор құрамы берілген.Жартылай кокстау шайырдың  майын  фенолдан  айыру  үздіксіз  ...   ...   ...   кейінгі   қайта   өңдеуі   ...   ... ... шикі ... қайта өңдеуге ұқсайды.Жоғары қайнағыш фенолдар жоғары коррозиондық белсенділік көрсетеді.Ұсынылып отырған  технология  жоғары  сапалы  ...  ...  ... ... ...  ...  ...  жабдықтар  бұл  процессті  қымбатетеді, бірақ мұнайға,  отын  азық  –  түлігіне  баға  ...  ...  ... ... ... ... ... мүмкін.Кесте 6. Төменгі температуралы шайырдың дистиляттық жік мінездемесі.|                     ... май       ... май           ... май             ...         |                |                   |                     ||                     ... %                                               ...             |           12   |             45    |                35   ...        |           86   |             52    |                65   ||                     |                          ... ...                  ...             |          21,5  |            12,0   ... қоса ...                     |                |                   ... әр түрлі   ||                     |                |                   ... ауыр       ||                     |                |                   ...            ...             |          34,5  |            14,0   |                    ...            |          30,0  |            26,0   |                    ...             |            2,0 |              3,0  |                    ... – Ярве ... ... СПК – да  ...  шайырдың  қайтаөңдеуі  іске асырады.[3] Қайта өңдеудің ...  ...  оның   ...  ...  және  ...  азық  –   түліктерін   падалану   арқылыанықталады.3 – ші кестеде дистелляттық жіктің шығуы мен ... ...  ...  фенолсыздандырудан  кейін  көлік  бензині  ... жігі су ... ... ... ...  ...  ... өңдірудің жақсы антисептигі болады.Дистиляция қалдығы кислородпен термоөңдеуден кейін  жол  битумы  ...  Оның  ...  ...  мұнай  битуммымен  салыстырғанда  –   бұлминералды ...  ... ... төменгі  көң  (0,5  –  0,6%)  болады  және  ...  ...  ... ... жасау үшін қалданады.Су  еріткіш  жіктер  эпоксидті  шайырдың  синтезінде  шикізат  ретіндеқолданады.Слансты шайырдың қайта ...  ...  ...  ...  ...  бар  ...  дистиляттық  аппаратуралардың   байланысыменқыйындықтары туады.  Бұл  дистиляттық  ...  жиі  ...  ... Шикізат және дистилятты жіктің мінездері.|Азық – түлік  |Шайырдың   |Тығыздығы,  |Жіктік құрам, ... ... ºС ...         ...    |г/см        |%                                     ||                             |                                                  ||                             |С        |Н        |О        |S        |N        ||2           ...               ||Y2              |0,69             |3,22>2           ...               ||Y3              |0,94             |13,81>2          ...               ||Y4              |0,75             |3,02>2           ...               ||Y5              |  
        
      

Пән: Тау-кен ісі
Жұмыс түрі: Курстық жұмыс
Көлемі: 28 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 2 500 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Отынның механизімі химизімі және кинетикалық негіздері. Кокстың пайда болуының механизмі мен кинетикасы3 бет
Мұнай өңдеу зауыты газ, бензин мен дизель фракцияларын ортаға айдау12 бет
Азғындалған жартылай өткізгіш5 бет
Еттің жартылай фабрикаттарың сақтау технологиясы5 бет
Жартылай ет фабрикаттарына арналған буып-түйгіш материалдар8 бет
Жартылай иондалған классикалық гeлий плазмасының диэлeктрлік өтімділік тeнзоры34 бет
Жартылай фабрикаттардың сапасын бақылау және бағалау16 бет
Жартылай өткізігішті диод3 бет
Жартылай өткізгіш диодтар29 бет
Жартылай өткізгішті диод5 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь