Өнеркәсіптік қалдықтар және олар тазарту әдістері

Кіріспе ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..
І БӨЛІМ Өнеркәсіптік қалдықтар және олар тазарту әдістері ... ... ... ... ... ... ...
1.1 Қалдықтарды жіктеу ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .
1.2 Қалдықтардың жасалу көздері мен көлемі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .
1.3 Қалдықтарды қайта өңдеудің қыздыру әдісі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...
1.4 Қалдықтарды кәдеге жаратудың плазмалық әдістер ... ... ... ... ... ... ... ... ...
1.5 Химиялық үдерісінің қалдықтарын қайта қалпына келтіру ... ... ... ... ... ... ..
1.6 Қалдықтарды жағу ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...
1.7 Биологиялық қалдықтарды қайта өңдеу ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...
ІІ БӨЛІМ. Технологиялық параметрлерді есептеу әдістемесі ... ... ... ... ... ... .
2.1 Гидродинамикалық параметрлерді есептеу әдістемесі ... ... ... ... ... ... ... ..
2.2 Материалдық балансты есептеу әдістемесі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..
2.3 Жылулық балансты есептеу әдістемесі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...
2.4 Кинетикалық параметрлерді есептеу әдістемесі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..
2.5 Зертханалық жағдайларда биогазды алу әдістемесі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...
2.6 Қолданылатын ыдыстар мен реактивтер ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...
ІІІ БӨЛІМ. Биологиялық шикізатты өңдеу процестерінің физика.химиялық сипаттамалары ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .
3.1 Биогаз түзілу процесінің кинетикалық параметрлері ... ... ... ... ... ... ... ... ..
3.2 Биогазды қондырғы көмегiмен жылумен қамтамасыз ететін аз фермерлiк шаруашылықтың жобасының есептелуі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .
Қорытынды ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..
Глоссарий ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...
Қолданылған әдебиеттер тізімі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..
Қосымшалар
Кіріспе
Қоғамдағы адамның ерте даму сатыларында адамның табиғатқа тигізген кері әсері едәуір болды. Яғни қоршаған ортаның ластануы белең алуда, қоршаған ортаның ластануы табиғаттың негізгі үдерісіке ұшырау себептеріне әкелді, олар – жанартаулардың атқылауы, ормандардың өртенуі, жердің мүжілуі (бұзылуы), топырақтың эрозияға ұшырауы болып тұр. Бұл ластанулардың өлшері күннен – күнге өсуде. Оны тарихқа кірген табиғаттағы кеше гана болған жойқын апаттардан көрсек болды. Мысалы: 1783 жылы барлық Еуропа көлемінде үш ай бойы «құрғақ тұманның» тұруы, Исландиядағы жанартаулардың мүжілуі, 1903 жылы Катмайдағы (Аляска) жанартаулардың атқылауы, 1883 жылы Кракатаудағы атмосферадағы күл мөлшерінің көп болуы айқын дәлел бола алады. Осыған ұқсас оқиғалар көптеп кездеседі, алайда адам баласының денсаулығына көптеген зардаптарын тигізуде.
Қоршаған ортаның негізі ластағыш көздері қоғамдағы тұрмыстық қалдықтар болып табылады. Біртіндеп индустрияның дамуына байланысты меттал өндіру, көзеші бұйымдар, шыны, сыбын және тағы басқа бұйымдарды жасау барысында ауа қабатына көміртекті, күкіт окидін, азотты және меттал буларын көп мөлшерде бөліп шығарады. Сонымен қатар, тұрмыстық ластағыштар, азық – түлік және бояғыш заттардың қалдықтарының суға түседі. Оқдәріні ойлап табуға көп мөлшерде азот және күкірт қышқылы, селитр қажет болған, осы тәжірибе химияның дамуына септігін тигізді десекте болды. Капитализмнің даму үрдісіне өнеркәсіптердіңдегі меттал өңдеу, өндіру мүмкіндіктері арта түскендей және де химиялық технологияларыда көптеп септігін тигізуде. Дамыған елдер өз пайдаларын ойлау мақсатымен өздерінің меке меншік өнеркәсіптерін қарқынды жандандыра бастаған, соның салдарынан табиғатқа зиянды заттармен улы газдарды бөліп шығаруда. Сол уақыттағы Рейнаның апатты жағдайға дейін салтануы, Ұлы Америкадағы көлдермен суқоймаларындағы балықтардың барлығы дерлік жойлып кетуде. Ауа қабатына күкірт қышқылының араласуы, қышқылды жаңбырдың көп болуы, тіпті кәсіпорындардың аумақтан 1000 шақырымда орналаспауыда қоршаған ортаға кері әсерін тигізеді.
Қолданылған әдебиеттер тізімі

1. Бернадинер М.Н., Шурыгин А.П. Огневая переработка и обезвреживание промышленных отходов. — М.: Химия, 1990. — 304 с.
2. Выварец А.Д. Эффективность использования отходов в условиях интенсификации производства. — Свердловск.: Изд. Уральского университета, 1987. — 191 с.
3. Егоренков Л.И., Матвеев Н.П., Сераев Н.А. Охрана окружающей среды и рациональное использование природных ресурсов Московского региона. — М.: изд МПУ, 1995. — 94 с.
4. Кафаров В. В. Принципы создания безотходных химических производств. — М.: Химия, 1982. — 288 с.
5. Коробов В.В., Рушнов Н.П. Переработка низкокачественного древесного сырья: проблемы безотходной технологии. — М.: Экология, 1991. — 288 с.
6. Крапивина С.А. Плазмохимические технологические процессы..— Л.: Химия, 1981.-248 с.
7. Мазур И.И., Молдаванов О.И., Шитов О.Н. Инженерная экология. — М.: Высшая школа, 1996.— 637 с.
8. Оборудование для сжигания отходов в установке с "кипящим" слоем (с выработкой электроэнергии): Экспресс-информация "Ресурсосберегающие технологии". - М.: ВИНИТИ, 1995. N° 2. - С. 22-26.
9. Сиденко П.М. Измельчение в химической промышленности. — М.: Химия, 1977. — 368 с.
10. Д.Вильсон, Э.Г.Тетерина. Утилизация твердых отходов. — М.: Стройиздат, 1985. — 336 с.
11. Родионов А.И, Клушин В.Н., Торочешников Н.С. Техника защиты окружающей среды. — М.: Химия. 1989. — 512 с.
12. А.Н. Мирный. Санитарная очистка и уборка населенных мест — М.: Академия коммунального хозяйства им. Панфилова, 1997. — 314 с.
13. Панченков Г.М., Лебедев В.П. Химическая кинетика и катализ. —М.:Химия,1985. — 592 с.
14. Болбас М.М.Основы промышленной экологии. — М.:Высшая школа, 1993. — 216 с.
15. Калыгин В.Г. Промышленная экология. — М.:МНЭПУ,2000. — 241 с.
16. Касаткин А.Г. Основные процессы и аппараты химической технологии. — М.:ГХИ,1961. — 831 с.
17. Плановский А.Н, Рамм В.М., Каган С.З. Процессы и аппараты химической технологии. — М.:ГХИ,1962. — 846 с.
18. Дытнерский Ю.И., Борисов Г.С., Брыков В.П. Основные процессы и аппараты химической технологии. — М.:Химия,1991. — 496 с.
19. Кудинов В.А. Техническая термодинамика. — М.: Высшая школа, 2000. — 261 с.
20. Андруз Дж.,Бримлекумб П., Джикелз Т., Лисс П. Введение в химию окружающей среды. — М.:Мир,1999. — 271 с.
21. Пальгунов П.П., Сумароков М.В. Утилизация промышленных отходов. — М.:Стройиздат, 1990. — 352с.
22. Соколов Э.М. Москвичев Ю.А. Утилизация отходов производства и потребления. — М.:Гарнитура таймс,2005. — 386 с.
23. Афанасьев Ю.А. Мониторинг окружающей среды. — М.: МНЭПУ,2001. — 337 с.
24. Веденев А.Г., Маслов А.Н.Строительство биогазовых установок.. – Б.:«Евро», 2006. — 28 с.
25. Поташников Ю.М. Утилизация отходов производства и потребления. — Тверь.: Издательство ТГТУ, 2004.– 107 с.
26. Краснов К.С. Физическая химия. В 2 кн. — М.: Высшая школа, 2001 - 512 с., 319 с.
27. Павлов К. Ф., Романков П. Г., Носков А. А. Примеры и задачи по курсу процессов и аппаратов химической технологии. — Л., Химия,1987. — 576с.
28. Флореа О., Смигельский О. Расчеты по процессам и аппаратам химической технологии. — Л., Химия 1979. — 225 с
29. Х.К.Оспанов, Термодинамика и кинетика гетерогенных (неравновесных) химических процессов . Алматы.: Комплекс, 2006. — 328 с.
30. Наркевич И.П., Печковский В.В. Утилизация и ликвидация отходов технологии органических веществ. — М.: Химия, 1984. — 289 с.
31. Герасимов Я.И., Древинг В.П. Курс физической химии. —Л.: Химия, 1964. — 626 с.
32. Никольский Б.П. Физическая химия. — Л.:Химия, 1987. — 826 с.
33. Эмануэль Н.М., Кнорре Д.Г. Курс химической кинетики. — М.: Высшая школа, 1984. — 236 с.
        
        Кіріспе......................................................................................................................3І БӨЛІМ Өнеркәсіптік қалдықтар және олар тазарту әдістері...........................61.1  Қалдықтарды жіктеу.........................................................................................61.2   Қалдықтардың жасалу ... мен ... ...  ... ... ... қыздыру әдісі...............................................141.4 Қалдықтарды кәдеге жаратудың плазмалық әдістер....................................221.5 Химиялық үдерісінің қалдықтарын қайта қалпына келтіру..........................231.6 Қалдықтарды жағу............................................................................................281.7 Биологиялық қалдықтарды ... ... ... ...  ... параметрлерді есептеу әдістемесі .........................432.1  Гидродинамикалық параметрлерді есептеу әдістемесі..............................432.2  Материалдық балансты есептеу әдістемесі ..................................................442.3  ... ... ... ... ...  Кинетикалық параметрлерді есептеу әдістемесі ..........................................502.5 Зертханалық жағдайларда биогазды алу әдістемесі.......................................512.6  Қолданылатын ыдыстар мен реактивтер.......................................................53ІІІ БӨЛІМ. Биологиялық ... ... ... ... ...  ... түзілу процесінің кинетикалық параметрлері ..................................543.2 Биогазды қондырғы көмегiмен жылумен қамтамасыз ететін аз фермерлiк шаруашылықтың ... ... ... ... ... ерте даму ... ... табиғатқа тигізген кері әсері едәуір болды. Яғни қоршаған ортаның ластануы белең ... ... ... ластануы табиғаттың негізгі үдерісіке ұшырау себептеріне әкелді, олар   -  ... ... ... ... ... мүжілуі (бұзылуы), топырақтың эрозияға ұшырауы болып тұр. Бұл ластанулардың өлшері күннен  -  күнге өсуде. Оны тарихқа кірген табиғаттағы кеше гана  ... ... ... ... болды. Мысалы: 1783 жылы барлық Еуропа көлемінде үш ай бойы  тұруы, Исландиядағы жанартаулардың мүжілуі, 1903 жылы ... ... ... ... 1883 жылы ... атмосферадағы күл мөлшерінің көп болуы айқын дәлел бола алады. Осыған ұқсас оқиғалар ... ... ... адам ... ... ... ... тигізуде. Қоршаған ортаның негізі ластағыш көздері қоғамдағы тұрмыстық қалдықтар болып табылады. ... ... ... ... ... ... ... бұйымдар, шыны, сыбын және тағы басқа бұйымдарды жасау барысында ауа қабатына көміртекті, күкіт окидін, азотты және меттал буларын көп ... ... ... ... ... ... ... азық  -  түлік және бояғыш заттардың қалдықтарының суға түседі. Оқдәріні ойлап табуға көп ... азот және ... ... ... қажет болған, осы тәжірибе химияның дамуына септігін тигізді десекте ... ... даму ... ... ... ... өндіру мүмкіндіктері арта түскендей және де химиялық технологияларыда көптеп септігін тигізуде. Дамыған елдер өз ... ... ... ... меке ... өнеркәсіптерін қарқынды жандандыра  бастаған, соның салдарынан табиғатқа зиянды заттармен улы газдарды бөліп шығаруда. Сол уақыттағы ... ... ... дейін салтануы, Ұлы Америкадағы көлдермен суқоймаларындағы балықтардың барлығы дерлік жойлып кетуде. Ауа қабатына күкірт қышқылының араласуы, қышқылды жаңбырдың көп болуы, ... ... ... 1000 шақырымда орналаспауыда қоршаған ортаға кері әсерін тигізеді. ... және ... ... ... ... ... кері әсерін тигізеді. Бүкіл әлемде күн сайын қатты, сұйық, газ тәрізді заттардың ... ... ... биосфераға шығарылады, ол өлі және тірі табиғатқа қалпына келмейтіндей етіп әсер ... Ауа ... ... ... су ... және газ ... аумағындағы өзгеруі байқалады. Тірі ағзалардың көп түрі қауіпті заттардың әсеріне ұшыраған, сонымен қатар генетикалық ... ... ... бір қатарына зақым келтіруде. Бұл жағдайда адамдар  табиғатқа қатысты әрекетінде өздерініңде ... ... ... ... ... Егер адам ... ... жағдайын ойласа, аймақтағы жануарлар мен өсімдіктердің сонда-аяқ организмдердің тіршілік әрекетінің дамуына ... ... ... мен ... ...  олардан жанама немесе алыс орналасуына қаматамасыз етеді. Экологиялық зеттеу аймағындағы ... ... ... өңдеу көкейкесті мәселелердің бірі болып отыр. Қазіргі таңдағы мәселлердің жағдайын ғылыми шешімдерін бағалау.  Қалдықтарды кәдеге ... ... ... ... ... А.Д., ... Л.И., ... Д.Х және Д.Л. Медоуз, Й. Рандерса, Д. Габора, Э. Вайцзеккера және тағы басқалары.Бұл жұмыстың мақсаты ... ... және ... ... ... және де өнеркәсіп қалдықтарын қайта өңдеу болып табылады. Жұмысты жасау мақсатында жаһандық жетістіктерге жету үшін мынадай міндеттерді қарастырдық:* ... ... ... түсінік беру және олардың әр түрлілігін мен жіктелуін қарап шығу; одан әрі олардың бойындағы химиялық улы ... ... ... және ... ... ... табиғатта пайдаланудың дәрежесін қарастыру.* Қайта өңдеу, тазарту шарттарын сипаттау, қажет болған жағыдайда қалдықтарды көму.* Өнеркәсіпте негізінде тамақ және ауыл ... ... де ... ... соларды қалдықтарын кешенді пайдаланудың мүмкіндігін қарастыру қажет.Тамақ ... мен ... ... ...  -  ... ... болып табылады. Зерттеудің ғылыми жаңалықтары органикалық қалдықтарды тазарту тәсілдерін қолдана отырап пайдалы өнімдерді алудан тұрады. Таныстырылған жобаның зерттеу ... мал ... ... шағын фермер шаруашылығы баламал отынмен қамтамасыз ету мүмкіндігін зерттеді. Бұл жұмыстың тәжірибелік мәнісі ауылшаруашылық өнімдерінің даму үшін ... ... ... ... ... ... ... бойынша қолданылған жалпы және отандық әдебиеттер сонымен қатар шетел авторларыда ... ... және ... ... Атап өтерліктей жағдай, тұрғындардың санының күрт өсуі өнеркәсіптің қалдықтар санының өсуіне ықпал етіп геометриялық ... ... Қала ... ... ... ... алаңына айналуда, ал канализация жүйесіндегі қоқыстың көбеюген сонша оны тазарту жүйесі зорға тазартып үлгеруде. Бұл  -  өте ... ... ... оның ... кешігуі аурулар санының елеулі өсуіне, көбеюіне әкеліп соғады. Табиғаттың қалың қоқысты қайта өңдеуге өзінің мүмкіндігі жетпейді. Тұрмыстағы қатты және тағы ... ... ... ... ... ... ... жұқпалы аурулардың жиілеп кеткенен кейін күмән келтiруге қойды. Қазіргі таңда ... ... ... ластануы  -  барлық планетаның және әрбір жеке ... ... ... отыр.Мәселенің шешімі қайта өңдейтін зауыттарда ғана емес, қалдықтарды толығымен қолданысқа енгізу. Қоқыстардың ... ... үшін ... ... ... көздерін өзгерту керек, яғни қалдықтардың санын бастапқысынан кішірек етіп ... ... ... ... ...  -  аяқ қалдықтарды қайта өңдеу экологиялық мәселелердің шешімі ғана емес, энергетикалық мәселелердіңде ... ... ... ... Бұл  -  қор сақтаушы технологиялары. Қазіргі уақыттағы қоқысты жағу қондырғылары ... ... ... электр энергияны көп мөлшерде өндіргіштерімен болып келеді.1 Өнеркәсіптік қалдықтар және олар тазарту әдістері+ Қалдықтарды жіктеуӨндіріс қалдықтары(техногендік қалдықтар)  -  бұл ... ... ... ... келмейтін, шикізат қалдықтары, материа және жартылай және толық өз сапасын жоғалтқан, өнімнің өндірісін құртатын шикізат. Бұл қалдықтар ... ала ... ...  ... ... ... ал ... өнімді өндіру үшін жеке колданалы негізінде оныменде және олсызда өнімдер өндіруге болады. Негізі қосымша өнімді өндіруде шикізаты қайта ... ... ...  -  ... қатары жүреді, бірақ олар өндірістік үдерістің мақсаты болма ... ... ... ... ие ... көбінесе тауарларды кездеседі, оларды өндірістік кәсіпорындар бекітеді. Өндірісті зерттеу барысында технологиялық үдерістің ... ... ... экономикалық құрылымның жетілмегендігі өндірістегі қалдықтардың көп мөлшерде шығуынан көрек болады. Оларға: қалдықтардың ... ... ...  ...  -  ... және материалдық шикізаттарды қайта өңдеу; қалдықтарды өндіру ... ... ... ... ... ... және ... технологиялық тазартулардың жайын аңғарту. ЕМҚның мүмкіндігіне қарай  нақты және потенциалдық ресурстарға бөлуге болады. ЕМҚның нақтылық бөлігіне арналған қайта ... ... ... ... ... ... ... қатар қамтамасыз етілген нарыққа өткізу; ал потенциалдыққа  -  ЕМҚ барлық түрлері, нақтылық тобына кірмейтіндерді жатқызамыз. ЕМҚның потенциалық ... тағы ... ... ... ал олардың қазіргі таңдағы қолданысы толық емес болғандықтан өнеркәсіптердегі материалдық ресурстардың сақтандыру қоры болуы қажет. Үлкен қалдықтарды анықтауда кәсіпорындардағы ... ... ... ... ... алу, жинақтау және қайта өңдеу.Қазіргі уақытта біздің ... және ... ... ... ... алуан түрлі болғандықтан ғылыми жіктелуіде әр түрлі болды. Біздің ... ... ... ... алу ... 80-ші жылдардың ортасына қарай қолданыла бастағандықтан министрліктер аяқсыз қалды.Негізінде қалдықтарды жіктелуінің әр түрлі тәсілдерінің келесі белгілері бар: қалдықты ... ... ... ... ... ... кезеңі; қалдықтардың түрлері; қоршаған ортаға тигізетін зиянның ... және ... ... ... ... пайдаланудың тиімділігі; қордың шамасының жасалу көлемдері; зеттеудің дәрежесі және ... ... ... ... ... салалары бойынша жіктеу (химиялық, металлургиялық, электротехникалық салаларының қалдықтары т.б) және өндіріс түрлері (күкірт қышқылының өндіріс, автомашиналары жинайтын өндіріс, подшипникті өндіріс ... ... ... қалдықтардың бәрі екі түрге бөлінеді: уламайтын және улағыш. Қатты қалдықтардың өзінің негізгі көлемі уламайтын болды. Улы ...  ... ... гальвандық цехтар және күйдірілген ванналар қызмет жарата ... ... ... ... және ... ... сонымен қатар қиыстырылған болады.Металлдық емес қалдықтар химиялық  жолмен оқшаулап бөлеміз (жыныстың қайырмалары және күл т.б) және ... ... ... ... ... т.б). ... ... қнеркәсіптің сан алуан түрі және құрылыс қоқыстары жатады.Қалдықтарды екі топқа негізгі және қосымша деп бөлеміз. ... ... ... ... ... ... ... жасау үшін қолдану. Бұл металлдық, металлқұрылымы қалдықтар(қабыршақ, шламдар және қож) және металлдық емес қалдықтар (ағаш, резеңке, кездеме, шыны ... ... ... технологиялық материалдар және оларды технологиялық үдерісті жүргізуге пайдаланады. Қосымша қалдықтарда қатты болуы (күл, қайрақтар, отқа ... ... ... ... ... ... өзін суыту сұйықтығы, мұнай гальван өндіріс қалдығы) және газ тәрізді болуы (шегінетін газдар).Адамға және қоршаған ортаға қауіпті әсерінің ... ... ... ... кеңінен пайдаланылады. ЕЭС елінде адам денсаулығы және қоршаған орта үшін қауіпті қалдықтарды анықтауды 14 ... ... 1  -  ... ... бар; 2  -  ... 3А  -  қалдықтың жоғарғы дәрежедегі жанғыштығы;  3В  -  жанғыш; 4  -  ... 5  -  ... 6  -  ... 7  -  ... 8  -  коррозия  -  белсендісі; 9  -  жұқпалы; 10  -  ... ... ... келтіретін - эмбрионотикалық); 11  -  мутагенді (тұқым қуалауды өзгеріске шақырады); 12  -  улағыш газдардың бөліну суда да ... 13  -  ... ... ... 14  -  жотоксичные."Зиянды заттарды„ отандық стандарттарға 12.1.007-76 МЕМСТқа сәйкестендіру. Жіктеу және жалпы қауіпсіздік талаптарында барлық өнеркәсіптің ... төрт ... ... 1  -  өте ... 2  -  ... ... 3  -  қауіптілігі орташа; 4  -  ... ... ... ... таптағы қалдықтарға сынап, хром қышқылы, калий, үш хлорлы сүрме, мышьяк оксиді және басқада жоғарғы окидтерді талап етеді. ... ... ... ... мыс ... ... хлоры, үш тотықты сүрме, азотқышқылы, қорғасын т.б жатады.  Қауіптілігі үшінші таптағы ... ... ... мыстың қымыздық қышқылы, төрт хлорлы көміртек, көміртегі т.б жатады.Бұрынғы  Минздрав  СССР кезінде қауіптілікті есепке алу ... ... ... ... ... ... ... физикалық күйі қатты, сұйық, газ тәрізді болып бөлінеді. Қалдықты шығаратын көздер тұрмыстық, өнеркәсіптік, ауылшаруашылық болып табылады. Қалдықтарды құрамы бойынша органикалық және ... емес ... ... ... қалдықтар ерекше тобты құрайды. Шу, радиация, электромагниттік, ультракүлгін сәуле шығару тағы сол сияқты. Мәскеу ... ... ... ... ... ... ... онда қалдықтарды 13 топқа бөлген:Гальваникалық және басқа шламдар, қалдықтардың құрамы хром, никель, ... ... ... қалдықтар химиялық өндірісте органикалық емес сипатарға ие. Қалдықтың жіктелуі қалдықтардың қозғалысын анықтауға көмегін ... ... ... жағып тастайтын жер, жергілікті жерлерді тазарту қоқыстарды ... ... ... ... т.б). Бұл жіктеудің негізі орталықта жинақталған басты сұлбадан көре аламыз, өнеркәсіптегі қалдықтарды өңдеу және де ... ... ... ... қалу үшін шикізатты қайта пайдалану, сапалы өнімді қолдану.* Канализация, өнеркәсіптегі сулар мен ... ... ... ... тұнбаларын алу, өндірістік аймақтарда құрылыс тазалықтарын жүргізу.*  ... ... оңай ... ... ... ... салқындату сұйықтығы (МСС), көкпеңбек қалдықтар, лак бояғыш өнеркәсіптің қлдықтары.* Пластмасса, полимерлер, синтетикалық талшықтар, синтетикалық материалдар және ... ... ... ... ... бұйымдар, шиналардың қалдықтары және тағы сол сияқтылар.* Ағаш қалдықтары.* Қағаз қалдықтары.* Қара және түсті металлдардың және қоспаланған болаттардың қалдықтары.* Қож, күл, шаң ... ... ... ... ... азық  -  түлік, етті, сүтті т.б қалдықтар).* Жеңіл өнеркәсіптің қалдықтары.*  Шыны қалдықтары.* Құрылыс ... ... ... жіктелу түрлерін 1 суреттен көре аласыз.Екінші материалдық қорның ыңғайлы жіктелуі пайдалану бағыты мен көздері.Қалдықтарды жіктеу қағидалары. Мысалы, өнеркәсіп қалдықтарын ... және ... ... ... ... ... ... өңдеу, технологиялық негізінде өңдеу.Сурет 1 бойынша өнеркәсіптік қалдықтардың классификациясы+ Қалдықтардың жасалу көздері мен ... ... ... мен ... жаратуды 2 суреттегі сұлбадан қөре аласыздар.Өндіріс қалдықтарының жасалуы шикізаттың қозғалысының барлық кезеңдерінде болды; оның өндіріс сәтінен, табиғи ... ... ... ... аяқталуы қажет.Өнеркәсіп салаларындағы қатты қалдықтардың әр түрлілігі 1 кестеде бейнеленген.Жалпы ауа қабатын ластайтын заттардың және энергетикалық көлемі 1997 ... 27,2 % ... олар ... ... ... кара және ... металлдар алады  -  сәйкесінше 22,8% және 15%, содан соң ...  -  газ ... және ... ... өнеркәсіп  -  сәйкесінше 8,4% және 5,2% құрайды. ... ... ең ірі ... ... ағаш ... ... ...  -  18,07 %, 18,04 %, 18,02 % ... ... ...  -  15,23 %, ... ...  -  8,45 %, көмір өнеркәсібі  -  8,51% құрайды.  1997 жылдары улы  ...  ... 89,4 ... ... ал ... зарарсыздандырудың көлемі екі есе өскен. Улы қалдықтарды шығаратын негізгі өнеркәсіп салаларына металлургия, энергетика, химия және мұнайхимия болып табылады. Олардың ... ... ... 80% ... ... Сурет 2  Өнеркәсіпте қалдықтардың түзілу реті және мүмкін болатын жою жолдары Кесте 1. Өнеркәсіптік ... ... ... ... ... ... ... мөлшеріХимиялық0,9Текстильді2,2Тігінді2,2Жиһазды2,8Электротехникалық2,9Наубайханалық3,0Станок аспапты3,2Лак бояу4,0Машина жасау4,0Шыны5,0Полиграфиялық5,8Металлургиялық6,8Азық-түлік8,0Ағаш өңдейтін8,5Пластмассалар өндірісі9,8Резинотехникалық9,8Темекі11,0Құрылыс (ғимараттарды қиратуды қоса)400,0Қалдықтардың номенклатурасының үлкендігі соншалықты, оларды тек ғана кәсіпорын аумағында мамандар ... ... ... ... ең ірі ... энергетикалық, автомашиналық, трактор, ауылшаруашылық, химиялық, мұнай, құрылыстық, коммуналдық салалары кіреді.Машина жасаудың кәсіпорны үлкен ... ... және ... ... қалдықтары қоршаған ортаға және халықтардың денсаулығына кері ... ... ... ... мен ... ... ... су көздерін және су алаптарын ластайды. Су көздерін ластайтын заттар: мұнай өнімі, сульфаттар, хлориттер, цианидтер, азоттың ... ... ... ... ... ... ... т.б. Атмосфераның ластағыш көздері бірі машина жасау кәсіпорын, құю өндірісін өңдеу, механикалық цехтар ... ... ... ... ... ... ... қоспасының тотығуы, әр түрлі шаң және азот қышқылы, ксилол, ацето, жанармай, сірке қышқылы, ... ... ... т.б.Кешенді өнеркәсіптің атмосфераға ең қауіптісі алты валентті хром болып табылда, оның елеулі үлесі 137,9 т ... 43% ... ... ... ... көп тонналы металлдар (қалдықтардың 75% құрайды) қолданылады. Шикізаттың  қайтара ... бұл  -  ... ... машин жасау өндірісінің қалдықтарды қайта өңдеу. Сонымен қатар ағаш, қағаз, резеңке, пласмассалардың қалдықтарын өңдеу. Кәсіпорындардың өзіне ... және әр ... ...  ... 700 астаным қамтиды, машина жасау саласы қоршаған ортаға зиян. Қаладағы машина жасау өнеркәсібінің кешендері әлеуметтік өмір мен ... ... ... ... шешу ... анықтау.Химиялық өнеркәсібінің кең таралған технологиялық үрдістің қалдықтарымен ... өте қиын ... ... ... шығаты зиянды заттардың көздері: кәсіпорын қышқылы, шинлар және ... ... ... ... ... ... тыңайтқыштар сонымен қатар мұнайдың крекингісін жүзеге асыру. Кәсіпорын салаларының кесірінен атмосфераға жыл сайын 456 мың тонна зиянды заттар түсуде.  ... ... ... ... 1,3 млрд шаршы шақырымды құрайды, құрамыны мұнай өнімі, хлориттер, сульфаттар, ... ... ... мыс, никель, сынап, қорғасын, хром, цинк кіреді. Жыл сайын қатты қалдықтардың мөлшері 70 мың ... ... ... ... ... ... ... қатты қалдықтар  -  күл, шлам, қағаз, металл, полимерлік құралдар. Бұл ... ... ... ... жағдай жиі болды, өйткені физикалық және химиялық жағдайы әрқашанда тұрақты болмайды, олардың көбісі улағыштар. Оларды ... үшін ... ... ... ... Қоқысқа көп мөлшерде фосфогипс, известтика, гипсалық және т.б ... ... ... ... ... басылуынан, соңғы жылдары зиянды заттардың көлемң азаюда. Тамақ өнеркәсібіндегі ауыз суды ластайтын органикалық заттар ... ... ... және ... ...  қалдықтарының 60 % жуығын қағаз, ағаш, метал, шын және тамақ қалдықтары құрайды. Атмосфераға шығарылатын зиянды ... ... ... көздерге кіретіндер: қабыршақтағыш, нейтрализатторлар, сепараторлар, парфюмерлік бұйымдар, ет өңдейтін завоттар, технологиялық пештер жатады.Тамақ өнеркәсібі атмосфераға 224 мың ... ... ... ... ... ... ағын ... ластау 116 млн шаршы шақырымды құрап отыр.Азық  -  түлік өнімдерін өңдеу технологиясына, ... ... ... ... ... өзгереді. Құрастырмалы қалдықтардың көлемі тұрақсыз болды және өнімдерді өңдеу маусымдық көлемге ... ... ... ... ... ... ... шіруге ұшыраған, шыбын  - шіркейлердің көбеюі қауіпті және ... ... ... сондықтан олардан арнай қорғануды талап етеді. Жеңіл өнеркәсіп орындары ашық ағын сулар мен ауыз сулардың 138 млн шаршы шақырымыннан астамын ... ... ... ... ... хлориттер, фосфордың қоспалары және азот, нитраттар, заттың беткі қабатының белсенділігі, темір мыс, ... ... ... ... фтор т.б заттар жатады.Атмофераны ластайтын негзігі көздерге электролизді ванналар, жүктеудің орны, жүк тиеу және ... ... ... ...  ... ... ... барабандары, сабау агрегаттары, тегістеу сканоктары, иіргіш және жүн түтігіш машиналар, бқйымдарды бояу жабдықтары, қымбат аң терісінің бұйымдарын арнайы өңдеу және ... ... ... ... ... ... күкірттің қос тотығы, көміртек қышқылы, қатты заттар, азот қышқылы, жанармай, этилацетат, ... ... тұз, ... ... ... ... ... (V) т.б қатысады. Ағаш  және целлюлоза  -  қағазын өңдеу ... ... ауыз су ... ...  Кәсіпорындардың ағын суларды зиянды заттармен ластау сипаттарында ... ... ... ... өнiмi, фенолдар, формальдегид, метанол, фурфурол, диметилсульфид, скипидар болады.Кәсіпорын салаларының атмосфераны зиянды заттардың ластағышына көмiртектiң оксидi, күкiрттiң қос тотығы, азот ... ... ... ... ... ксилол, бутил сiрке қышқылы тұз, этилацетат, метилмеркаптан, формальдегидтер кіреді. Қағаз өнеркәсібінің қалдықтарын құрайтындар: шлам, шаң, металдар т.б заттар.+ ... ... ... ... ... әсер ең бір кең ... тәсіл қыздыру болып табалады, тотығуды жүргізу үдерісінің  шарттарына байланысты болады,  жіктеу және ... ... ... ... ... құраушылардыда. Бұл үдерістердің бәрі қалдықтарды жылытуда бір мезгілде өте жиі болды. Басты мақсат мұндай өңдеулерді ... және ... ... ... ... қатардағы тәсілдерде сонымен қатар қыздыру әдісін қолдана отырып  қалдықтардан бағалы тауар өнімдерін алуға болды. Қыздыру әдістеріне сұйық фазаның тотығуы, ... ... ... және пиролиз қалдықтары, плазмалық және отты әдістер жатады. Сұйық ... ... ... ...  ... ... қалдықтарды зарарсыздандыру және ағынды сулардың қалдықтары үшін қолдананады. Әдісітің мәні ауадағы ... ... ... және ... ... ... ... температурасының мөлшері 150-350 °С және қысымы -28 МПа тұрады. Әдістің ... ... ... ... бір бөлігін тереңірек бағалауға мүмкіндік береді. Бұл шама негізінде температураның өңделуіне  ... ... ... ... ... ... ... бөліп аламыз. Температураны қалыпты жағдайда ұстау үшін бұл жылудың ылғалдылығы 96 % жуық, ал ... ... ... үшін қуат ...  Ауада органикалық заттар 30  -  40 мин ... ... ... ... алады. Технологиялық үдерістегі сұйық фазалықтың тотығу сұлбасы 3 суретте көрсетілген. Бастапқы тұндырылған тұнбаның ... және ... лай ... ... ... 1, ыдыстарды қабылдау 2, алдын ала 40 - 50 °С ... ...  ... ... ... ... 3, ... қысымды алдан ала сорғанға беру 4, қотарлар арқылы дәйекті түрде жылу ... ... 5 және 6, ... 7. ... ... ауаның сығымдылығы сығымдалғанға алып барады 10. Бу ауаның температура реакторына қоспаның кіруі 240 °С ... ... үшін ... 200 °С 70 % және 250-300 °С ... қажет. Қондырғыларды жұмысын екі үш рет қолданғанда температура 300 °С және қысымы 21 МПа, бірден үш рет қолданғанда 100-200 °С және ... 1,8  -  2,4 МПа ... ... фазаның тотығуның негізгі әдісі энергияның азғантай қуатының шығымдардан, ағын суларды буға ... ... ... ... бұл тәсілдің маңызды кемшіліктері бар  -  биік құн және мықты жабықтың жегідесі, бет ... жылу ... ... жасау, толық емес тотығулар жатады. Бұл сұйық фазаның тотығуының кемшіліктері қолданылатын тәсілдердің аясында болады. Сурет 3 ... ... ... технологиялық сызбасы: 1  -  бастапқы ... ... 2  -  ... ... 3  -  ... ... 4  -  ... қысымды насос; 5, б - жылуалмастырғыш; 7- реактор;8 - сепаратор; 9 - ... 10 - ... ... зиянсыздандыру, газ тәрізді қолдану және сұйық қалдақтану, төменгі концентрациялық сұйықты ысыту ... отын ... көп ... ... ... ... тотығуы температурада өздігінен жанып тұтанатын қалдықтарды жүзеге асырады. Температура үдерісінің ағыны 200-300°С, едәуір төмен, газ тәріздес қалдықтарды толық зарарсыздандыру үшін ... ... ... 950-1100 °С ... ... Ең ... ... құрамына кіретінде металдардың платиналық тобы, катализатордың тиімділігінің аздығы, металдардан дайындалатын қышқылдар (алюмени, мыс , хром, кобальт, марганца т.б). ...  ... ... және ... платиналық тобының үдерісінің тотығуы температураның бастапқы қалпын барынша азайтты. Термокатализатор реакторларын ойдағыдай тотықтыруға көміртектің қышқылы, сутек, ... ... ... ... ... және ... ... Бұл реакцияны  СО2, Н2О, N2 құрайды. Тотығудың дәрежесі 99,9 % ... ... ... ... ... ... үшiн және қымбат бағалы металдарды үнемдеу керамикалық кеуектi сақтаушылар қолданады. Термокатализатор реакциясының сұлбасы 4 ... ... ... 4  ... ... ... а - ... (вентиляциялық қалдықтарды заласыздандыру): б- с рекуперативті жылуалмастырғышпне (инертті газдарды залалсыздандыру үшін); в  -  ... ... 1  -  ... ... 2  -  ... ... 3  -  рекуперативті жылуалмастырғыш; 4  -  инертті материал қабаты; 5  -  алмалы-салмалы қақпақ; Т - ... В - ... ... үлкен құрамды шаңдаржәне су буның газ тәріздес түрлерін катализаторлық залалсыздандыру қолдану кажет емес. Катализатордың тотығуына ... ... және ... ... ... ... ... толық емес тотығуы, катализатордың жоғарғы бетінің қағынуы. Көптеген химиялық элементертерінің  (P, Pb, As, Hg, S ... және ... ... т.б) ... аз болғанымен катализаторларды улайды, сондықтан катализаторды газ тәрізді қалдықтарды ... ... ...   ... ... жанғыш газдарды, шайыр және қожды алу үшін қолданады. Терхимиялық жоғарғы температураның үдерісінің органикалық массасының ... ... ... ... уәкілдігі, органикалық өнімді жанғын газдарға айландыру нәтижесі болып келеді. Газдандыру уәкілдік сапада ауа, оттегі, су буы, ... ... және ... қоспалары. Механикалық шахталарда газ генераторлын әуеде, әуе буларында және әуе ... ...  ... ... ... ... Газдандыру қалдықтары мен жағу әдісін салыстыру кезінде артықшылықтар байқалады: * отыннан жанғыш ... алу ... ... ... және химиялық шикізаттан шайыр сияқты затты алу ретінде қолданылады:* ... күл мен ... ... ың ... азайту.Газдандыруды пайдалану кезінде әуе және әуе буының үрленуінен 3,5  -  6 ... ... ... жануын алады. Мұнай газдардың жарамсыздығын  тасымалдау үшін олар тек ғана ... ... ... ... булы ... жыну ... 16 мДж/м3 дейін газ алынады. Оны белгілі қашықтықта тасымалдайды. Ұсақталған газ қалдықтарын өткізтін сусымалдығы үшін газдандыру үдерісіне жарамды. Паста тәрізді ... бұл ... ... ... алмайды. Пиролиз қалдығы (немесе құрғақ айдау) қыздыруды жіктеу қалдақтарын ауадан қол жеткізусіз қосылады. Қатты көміртектің қалдықтары және ... ... ... жану ... нәтижесі пиролизді газдарды құрайды. Пиролиздың органикалық заттары оны ыдыратып ғана қоймай, одан жаңа өнімді синтездейді. Бұл үдерістің кезеңдерін өзара байланыстырады және сол бір ... ... тек ... ... ... ... ... айырмашылықтар басым болады. Жалпы сұлбаны төмендегідей етіп көрсетуге  ... * ... ... + Q -› қатты қалдық + сұйық өнімдер + газдар + Q1 қайда Q және Q1  -  қосымша және ... ... ... ... ... өңдейді сонымен қаттар пласмассалық қалдықтарды, резеңке және т.б өңдейді. Қалдықтарды жағудан көрі, пиролиз қоршаған ортаға аз ... ... ... ... ... пиролизтік қондырғылардың  негізіне жіктеледі, өйткені ол өнімнің мөлшері мен сапасын құрайды. ... ... ... үш түрін таныпқан:* төменгі температуралы пиролиз немесе жартылай коктан айыру. Ең жоғарғы мөлшердегі ... ... және ... ... (жартылай коксталған), пиролизден газдың өте аз шығуының үдерісі 450 -- 550 °С ... ... Газ, ... ... ... құрайды, ең жоғарғы жану жылуына ие болады;* орташа температуралы пиролиз немесе орташа температурада кокс айыру. Үдеріс температураның 800 °С ... ... ... ... ... ... ... бірақ оның жнау жылуы төмендейді, бір уақытта сұйық және қатты өнімдердің шығуы төмендейді;* жоғарғы температуралы пиролиз немесе кокс айыру. ... 900 -- 1050 °С ... ... Бұл ... ... ... және қатты өнімнің шығуы азюда, ал пиролиздік газдың шығуы көбеюде, бірақ мұндай ... жану ... өте ... ... ... (АҚШ) ... төмен температуралы пиролиз қызметі "Ландгард„ термиялық қоқысты өңдеу әдісі (5 сурет). Әдісті ... ... ... ... ... қол жетімді оттекті жеткіліксыз етеді. Букерлік қалдықтар 1, ұстағыштың вирброжелобдары екі жаққа ... ... соң ... ... үшін ... 3, ... олар үздіксіз айналатын пешке түседі. Пеш ішіне футерованды   отқа ... ... ... ... соның арқасында ұсақ қалдықтар үздіксіз айналып тұрған пешке түседі. Қалдықтар, пиролиздерге жатады, жылытатын газдарға ... ... ... ... итермелейді. Эндотермиялық үдеріс және оны жүзеге асыру үшін қосымша отын тұжырымдалады. ... 5 ... ... "Ландгарт"Қалдықтың қатты қалдығы пиролиздан кейін пештің соңында тұрған күйінді шомылғышына ... ... 5, ауыз ... ... ... 9, ... ... тазарту үшін қолданады. Қож магникті екшегішке бағытталады 6. Темірден ажыратылаған қалдықтардың құрамында шын ... Отқа ... ... ... газы ... ... ... одан ауаға түседі. Бу генератор көмегімен бу өндіріс үшін жылу ... 8. ... ... ... газ ... ... түтін шығару құбыры арқылы ауаға шығарады 11, Скруб және күйінді ... ... ... су ... 12. Бұл ... бойынша 35 тонна/тәулігіне жұмыс істейтін өнімнің қондырғылары ... (АҚШ) ... ... пиролиз артықшылық қатарына ие. Оны жеке алғанда интенсивтікке аса жол береді және бастапқы өнімді ... ... ... ... ... ... жылдамдығы  тез өсеуде, жылу жоғалтуға қарағанда өседі, ұшпалы өнімнің ... ... ... ал ... ... саны қысқарады. Пиролитикалық қондырғылардың ең маңызды бөлігі реактор ... ... ... пешті еске түсіретін түрлерінің бірі ( 5.4 сурет). Мұндай реактордың биіктігі 15 м, ішкі ... 3 м ... ... ... ... 300 ... ... қалдықтармен жұмыс істейді. Реактор жоғарғы бөлігіне қалдықтың мерзімін жүктейді және меншікті үш ... ... ... ... ... ... жану және ... Жанғыш газ қалдықтарының қабаттары арқылы жану аймақтарының үстінен өтеді. Құрғат аймағындағы қалдықты айыратын ылғал булануда болады. Алатынның үстінде қалдық ... ... ... ... арқылы кедергі келтіреді. Пиролизді жайғастыратын аймақ құрғату аймағы, жанғыш газдар кептірілген қалдықтарды жасаумен ауаны бұзады. ... ... ... ... және ... ... арналарға тиеді, олар бу сорғыш желдеткіштерге (құрғату аймағында құрастырылған). ... 6 ... ... ... ... 1  -  қалдықтарды тиеу; 2  -  сақинатәрізді канал; 3  -  ... жою және ... 4  -  жағу және ... аумағы; 5- жану аумағына ыстық ауа жіберу; 6- пиролиз аумағы; 7- кептіру аумағы; 8- ... ... ... бөліктері сутек, көміртек, оксид, метандар болып табылады. Қалдық құрамына ... жану ... ... және ... ...  6680 -- 10450 ... құрайды. Газ қуатының бір бөлігінен алынатын реактордың жану аймақтарына беріліп тұратын ауаны жылыту үшін пайдаланады.  ... ... газ ... ... түрін тұтынушыға немесе жылу тасымалдағытың түріне  береді. Табиғат алдындағы пиролизді газдың артықшылығы бар, ... ... ... және азот ... жоқ. Дегенмен жылу шығару қабiлеттiлiгi, аккумуляцияның қиыншылықтарыдың тiзiміне  ... және ол ... ... сақтау мүмкiн жиналады және газдың тұтынушысы салдарынан пиролиз қондыруынан 3 км бұдан әрi емес елеулi ... ... табу ... болған [1]. + Қалдықтарды кәдеге жаратудың плазмалық әдістерПлазмохимиялық технологияда өңдеу үшін ... ... және газ ... ... ... Бұл ретте қауіпті қалдықтарды зиянсыз ету ғана емес, сонымен қатар бағалы тауарларды өндірісте өндіруге болды. ... ... доға ... ... плазмотрының есебінен 4000 °С жүзеге асырады. Оттектің мұндай температурада және кез  -  келге қалдықтар ... деін ... ... және ... Улы қалдықтарды жіктеу дәрежесі 99,9998 % жетті,  ал кейде 99,99995 % жетеді. ... ... ... және ... ... ... технологиясымен байланысты, қалдықты жою үшін қолдану ғана емес оны алдын ала анықтау, от атуды залалсыздандыру экологиялық талаптарды қанағаттандырмайды. ... ... ... қолдану үшін қалпына келтіргіш ортада қалдықтарды қайта өңдеу ... ... ... өнімдер алу. Біздің елімізде, мысалы сұйық хлорорганикалық қалдықтар пиролиз технологиясымен өңделген және ... ... ... ... келтіру, олардың негізі рұқсат беретін ацетилен, этилен, хлорлы сутек өнімдерін алу.Сұйық хлорорганикалық ... ... үшін ... ... ... 7 ... ... тудыратын газ (сутек,азот сутекті қоспа және т.б) плазмада электр доғасы  ... °С ... ... 1. ... ... плазманы құрайтын плазмохимиялық реакторға  плазмотронның түтігін жасайды 2, бүрiккiш қайда хлорорганиялық қалдықтар бүргедi. Плазмамен қалдықтарды араластыруда оларды булануы, ... ... ... ... ... ... сутек және технологиялық көміртекті (күйе) алуға болды. Суалу құрылғысындағы пиролизді газдың суалу шапшыңдығына ұшырайды 3, ал содан соң күйлерді салқындатады және ... ... газ ... ... синтезде пайдаланады. Өздігінен өнімді өндіру деп салыстырмалы жарамсыз қалдықтарды төмендігінен есепке алу ... ... ... ... ... 7 ... ... сызбасы: 1 - плазмотрон; 2-плазмохимиялық реактор; 3  -  шынықтырыу қондырғысы; 4- электр ... ... ... ... тазартуға, озонды бұзатын заттарға кіретіндер және озондағы жер ... ... әсер етеу үшін ... туғызуда. Плазма тудыратын газды сапа фреондардың плазмохимиялық бұзуы үшiн орынды сутектi пайдалану. Сутекті орынды пайдалану мақсатына сәйкес плазмохимиялықта плазманы ... ... ... ... Осы жағдайда өзара iс-әрекеттiң нәтижесiнде фреондармен плазма қышқылдарының газдары НСl және HF жасалады, ... ... ... фтор және көміртектің диоксиді. Скрубберден қышқыл газдарды сору өткізіп тауарлық өнім алу ...  - ... және ... ... ... ... ... ажыратуға болады [6].+ Химиялық үдерісінің қалдықтарын қайта қалпына келтіруХимиялық үдеріс химиялық өнеркәсіптегі қорларды сақтай отырып өздігінен мақсатталған өнімді алуда, сол ... ...  -  ... ағынды сулардан, қатты қалдықтардан тазарту. Сондай көп үдерістерде қатты қалдықтарды тазарту негізіненде сілтісіздендіру әдісін (айырып алу) ... ... және ... қайта өңдеу материалдары, негізі бұл физика-химиялық үдеріске жатады. Еріту гетерогеннің өзара әсері  сұйық  және қатты заттар арасында  ... ... ... ... ... ... көп ... қалдықтарды  қайта өңдеу тәжірижесінде кеңінен пайдаланылады. Қатты ... ... ... ∆G ... ... ... қуаттың өзгеруі). ∆G < 0 еру мүмкіндіг, ∆G = 0 тепе  -  ... ... ... ∆G > 0 ... ... ... ... заттарды еріту кезінде сұйық әдетте органикалық қанығуда ... С. ... ...  ... ... ... әр түрлі құрылымдар арқылы жүзеге асырады (шағын өнiмдiлiк - қатты бөлшектердi тұрақты қабатта немесе араластыру) және ... ... ... немесе араластыру).Қарқындатып еріту үшін күшті бос  әр ... ... ...  -  химиялық үдерісінің сипатына байланысты, сілтісіздендірудің ағынын, химиялық реакциядан қарапайым еріту және сілтісіздендіруді ажырату. Бірінші мақсаттың ... ... ... ... ... ... қоса ...  Екінші мақсаттың құрамдас бөлігіне қатысатын бастапқыда аз еритін материалдарымен, алдын ала жақсы еритін қосылыстарды ... ... ... ... ... оған ... қатарынына қатысты таңдауларды ұсынады, шама еселеп үлестіру және араластыру, толығымен, жанғыштық, коррозия белсенділігі, улылық және ... ... ... ... ... экстрагенттің шоғырлануына, кез  -  келген қалдықтардың  мөлшері мен бөлшегіне, араластыру қарқындылығына, температураға, әр түрлі өріске күш ... ... ... ... электрмагниттік, жоғарғы жиілік, ортаға тепкіштік) әсер етеді. Экстрагендер периодты және үздіксіз болуы мүмкін. Периодтық үдерісті өткізуді экстрагенқұйылған материалдарды өңдеу ... ... ... ... ... ... алу  және оны ... алмастыруды талап етеді. Озығырақ үздiксiз айырып алу жолымен көптеген баспалдақтың түйiспесi тура өтетiн  ... ... ... өткiзедi және қиыстырады. Аппараттар экстракцияның процесiн өткiзу үшiн ... ... бәрi ... Экстрактордың жіктелу әсерінің әдісі бойынша (период және үздіксіз қолданыстағысы), еріткіш қозғалыс бағытымен және қатты фаза (қарсы және тура өтетін, толық ... ... ... қабаты және қиыстыру), еріткіштің айналымының сипаты бойынша (бір рет өтумен, қайта айналу және суландыру) және басқада қатардың қағидасы ... ... ... ...  әсері  өнімді көбейтуде, олар құламада тура өткенде бірлеседі, қатты бөлшектері шығаруды төмендету бітегенімен қамтамасыз етеді. Бұл әдiс  әр ... ... және ... ... ... ... кең  таралған болатын. Кристалды пайдалану үшін  ... ... ... ... ... ... ... Ерітінділердің қозғалысын бағалау үшін олардың кристалды және таңдау тиімділігінің мүмкіндігі мына ... ... ... ... ... тиісті тұздардың ерігіштігі температураға тәуелділігін көрсетеді. Кристалды үдерістің жылдамдығы көптеген факторларға байланысты болды (ерітіндінің қанығуының дәрежесі, температура, ... ... ... ... және т.б) және ... өзгерту өте артығы арқылы өтеді. Кристалдарының ұрықтарын ... ... ... ... процестерiнiң жылдамдықтарын ара қатынас және өсу олардың бойымен қосынды шаманы анықтайды  -  ... ... ... құрастырады.Ерiтiндiні қанығуын кристалдарды жасау қажеттi ол үшін  екi ... ... ... етедi  -  ыстық қаныққан ерітіндіні салқындату (изогидринкалық кристал) және еріткіштің бір бөлігін буландыру көмегімен алып тастау (изотермиялық кристал) ... ... ... ... кристаллизация, фракциялық кристаллизация, ауаның тоғында кристалы будың еріткіштігі немесе басқада газ тасымалдығыш). Солармен бірге ... ... ... ... ... ... төмендетілген тұздың ерігіштіктері), мұздату (кристалын бөлуiмен терiс температурларына дейiн ерiтiндiлерiн салқындау тұзда немесе оларды мұз түрiнде ерiткiштiң бiр бөлiгiнiң алып ... ... ... ... ... ... ерiтiндiнiң қанықтыру қамтамасыз етеді, сонымен бірге жоғарғы температураны ... ... ... ... ... ... бар кристалл гидраттарды алуын мүмкiндiк қамтамасыз етеді. Химиялық үдерістер ағын суды тазартуда ... ... Әдіс ... ... ... ... негізделген, оған органикалық емес қосатын кезде және (немесе) органикалық ... ... рН ... ... қарқынды жапырақшалануда болды, ағынды сулардағы фосфор ерімейтін тұздар түріде еріп жүретіндіктен ... алу  -  ... және ауыр ... (ерімейтін гидроокид). Қатысатын өлшеуіштер және ластанудың коллоидты күйi құрастыратын жапалақтарға сiңiредi және да алып тастайды. Суды химиялық тазартудың тиімділігі көп ... ... ... ... ара ... жек алу, ... және ластағыш, қарқындылықтан және ағынды суды өңдеу уақытылы ... ... ... ... рН ... және ... тұздың құрамы, шама және бөлшектердің белгісі және т.б. Әдетте ағынды сулардан химиялық ... ...  -  ... ... ... шарттардың химикаттармен араластыру ағынды сулардың рН тиімді шамасымен байланысады, лабораторияларда ... ала ... ... ... жүзгізу кезінде орнатылады. Ағынды суларды зарарсыздандырудың әдісі барлық елдерде еңінен тараған  -  хлорлау, басты ... ... ... ... ... ... ... қатардағы хлордың оның хлор құрамында болуында болып отыр, сондаяқ хлор өндірісінде қуаттығ шығындарының  жоғары болуында. ... ... ... ... ...  -  ... Бұл әдіс ағынды суларды зарарсыздандыру үшін ғана емес, сондаяқ олардың тотығуының болуынының ластағышы үшін пайдаланады. ... ... ... ... ... ... гипохлорит және озондағы сұйық сары жасыл түсті ... ... ие, ағын ... ... құрамын көп жағдайда нашарлатпайды, сумен қамту айналым кезінде қолданылады. Озондау тағы ... ... ... ... қарағанда, дегенмен гигиеналық су қасиеттері жоғарырақ болды, озондаумен қамту және ... ... ... ... осы ... әрі қарай кең тарауына мүмкіндік береді.  Ағынды сулар құрамынан мысты табу қиын, түрлендіргіштердің ... ... ион ... ... ... болды (айырбастау сыйымдылығының кемуі бойымен): анфолиттер, аниондардың орташа сілтілігі және карбоксилдердің катиондары. Цинкта аминокарбоксиялау, амфотерда ион ... ... және ... ... ... ... орташа сілті аниондарында іс жүзінде сормайды. Бірлескен сорудың екі және ... көп ... ... ... ион алмасу  шайырлануындаға әр бір ионға ... ... ... әр бір берілгін рН ортасының мәндері үшін айырбастау сыйымдылығын іс жүзінде өзгертусіз қалдырады. Ең қолайлы жағдайларда мыстың шығаруының дәрежесі және ... ... ...  95 % ... ... сулардағы олардың қалдықтарының құрамы 5 мг/л жеткен. Мыстардағы ион ... ... ... келтіру және цинктағы минералды қышқылдардың ерітіндісі, оларды тұзбен немесе мықты хелоқұрастырғыш заттармен, мақты сормайтын ион кешендерінен береді.Химиялық үдерістің ... ... үшін ... ... пайдалану. Химиялық үдерісте қарқындылықты қайта айналуды пайдалануға мүмкіндік туғызады, яғни үдеріске ... бір ... кері ... бұл ретте толығымен бастапқы өнім мен қуатты пайдаланатын болды, оның жүрілу шарттарын ... ... ... ... ... ... шешімімен қатар маңызды технологиялық міндеттер жүктелді: * Ең толық бастапқы құрамдас бөліктерінен пайдаланады (шала түрлендіретін реакторлары үшін);* ... ... ... ... ... Рекуперирлердің жүйесінің қуаты (мысалы, бастапқы реагенттерді жылытуы үшін реакция жылуын пайдаланады);* Технологиялық тәртіптің тиімділігін жасайды (автокаталитиялық реакциялардың бастапқы кезеңдердiн ... ... ... ... химиялық реакцияның тепе-теңдiгiнiң жылжуы үшiн реагенттердiң бiрлерiнiң молдығы бағытында жасайды; ... ... және ... ... ... ... оңтайлы температуралық құбылымды жасайды);* Ең толық катализаторларды және енжер еріткіштерді, химиялық айналу ағысының қатысуымен пайдаланады.Рецикловтың көмегiмен күрделi химиялық ... ... ... ... шығу не жоғарылатуға болағаны, бегіліп өту керек. Әсiресе маңызды онда, бұл химиялық реакция ешқайсысы мұндай ... ... ... ... бере ... қалай қысымның өзгеруі, температура және басқада параметрлер, барлық реакцияларға ананың және мынаның әсер ету дәрежесі, ал ... ... ... және ... ... ота ... реакцияның дәреже мүмкіндігін барынша керекті жаққа жіберу.Қорта келгенде рецикланы енгiзу технологиялық режимдi ... ... үшiн ... iшi ... ... ... сол ... сұлбаларды жасау үшін шикізаттарды және қуатты пайдаланады.+ Қалдықтарды жағуОт ату ... ... ету және ... ... келтіру ең әмбебаптығы болып табылады,басқасымен салыстырғанда сенімді және тиімді.Көп жағдайларда өнеркәсіптерде және тұрмыстық ... ... ету ... ... жалғыз ғана болады. Кез  -  келген физикалық күйдегі қалдықтарды кәдегі ... үшін ... ... ... ... ... газды тәрізді және паста тәрізді. Жандырылған өртеген қалдықтарды от алу ... және ... ... тазарту үшінде қолданады. Осы жағыдайда қалдықтардың әсері ... ... ... (1000 °С ... отын ... ... Жағу ... бақыланатын үдерісті қатты деп, сұйық немесе газ тәрізді жанатын қалдықтар атаймыз. Жану кезінде көміртек екі оксиді, су және күл ... ... ... күкір және азот, жану кезінде әр түрлі оксидтер түзеді, HCl хлорды қалпына ... ... Жағу ... ... газ ... ... басқа және қатты бөлшектері  -  металл, шыны, қож және т.б, одан әрі тазартуды және көмуді талап ... Бұл ... ... ... санитарлық  -  гигиеникалық сипатқа ие. Оты ату ... ... және ... қалдықтарына қолданады, отқа жататынды зиянсыз ету, үнемі кеңейтеді. Оған хлорорганикалық өндірістің қалдықтары, ... ... ... жатады, майысқақ өндірісі, резеңке және синтетикалық талшық, химия-фармацевтикалық және микробиологиялық өнеркәсіп, машина ... ... және ... жасау өнеркәсібі, целлюлоза-қағаз өндіріс және басқада өнеркәсіп салаларының көптігі. ... ... ... ету және мұндай күрделі көзқарас жағынан кәдеге жарату, органикалық қоспа және ... емес ... ... ... ... ... ... қоспа және органикалық емес тұздар  -  жағу үшін ең қиын материал, әдеттегідей құрамында су ... ... ... ... молекуланың материалын жағуда бүлiнедi, ал органикалық емес қосылулар оксидтерленедi және карбонаталады,  қождар мен ... ... ... ... шығарады. Оксидтердiң майда дисперсиялық бөлшектерi және карбонаттар, оттық газдарда болатын, сулы скрубберлерді тұтынады. Ең қауiптi қалдықтардың бiрi, өңдеуiн ... әдiс  жағу ... ... ... ... ... ... Фтор және бромды қалдықтар кем жайылған, бiрақ олардың тәсiл сол жұмыстанады, хлор кiретiн материалдар. Хлорлалған органикалық материалдар су ... ... алау ... су мөлшер анықтау. Қалдық жоғарғы хлорды құрайды төменгі жану жылуына ие, хлор ... сол ... бром және ... жану ... ... келтіреді. Жағудың процесiн оңтайлы жүргiзу технологиялық параметрлердi орындалудан бағынышты болады: жану реакторындағы температура, меншікті жүктеме, ... ... ... ... ... аэродинамикалық құрылым және реакторда газ ағын турбуленттiк дәреже тағы басқалар. Жағу негiзгi ... ... ... ... көрiнген әр түрлi құрылым пештерiндегiн өндiредi, шынында және үдеріс ағыны.Кеңістік аймақтарындағы пештің ішін бірнеше бөлікке бөледі, ... ... ... ... ... қалдықтарды жағуға болды. Жағу үдерісі бес кезеңнен тұрады, ... ... ... ағады, бірақ ол өтеді және бір уақытта. Бұл  -  құрату, газдандыру, жалындау, жағуды жандыру.Құрғату ... ... ... ... ... және ... ... қажеттіліктегі құрайтын қуат екі кезеңнен тұрады: қуат үшін температураның жоғарлауы қажет 100 °С дейін атмосфералық қысым (судың ... ... үшiн 20 дан 100°С ... ... 334 кДж/кг), және қуаттың қажеттілігі үшін суды буға айналдыру (2260 кДж/кг), қалдықтардың басқа құрамдас бөлiктерiн температураны ... ... ... суды 100 °С дейін қайнатып, судың буға айналғанынша ... ... ... келесi кезеңде жанар заттардiң ұшпа құрамдас бөлiктерiнде айналуда болады.Ұшатын газ, от жағу ... ... ... ... бір ... ... және жанғыш 250 °С тұтанады. Жанудың таралуы ... ... және газ ... ... өсуде. Ұшпа құрамдас бөлiктер жалындаудан кейiн жанып кетедi, және де қосымша жеткiзу енді жылуды  талап етпейдi. Маңызды, деп "төсек„ ... ... ... бiр ... ... және ... биiктiгiнің болуы. Ескере отырып, қалдықты жалпы құрылымы үшін биіктікті қабаттарда жағу 100  -  120 см және олардың көлемі ... ... ... ... өткізу керек, бiр қалыпты тығыздық қамтамасыз етеді, жағу үшін ... ... ... ... ... ... Олар үшін ... жану және бұл аймақтағы қажетті оттықты салқындау ауаның жеткiлiктi санын ... ... және де ... үшін жоғарғы температуралы аймақтарда қалдықтың ұзақ жатады. Егер ... ... ... ... асырса, олардың толығымен жанып кету кезеңі кемінде 3 сағатты құрайды. Жағудың аймағында ауаның қызылған қожының салқындауында болады немесе сумен 250-350 °С ... ... Жану ... 1 ... ... ... орташа алғанда  4000 °С дейін газ тәріздес өнім (қайта есептеу 0°С) ... 20 дан 100 °С ... ұшпа ... ... 414655923290Қалдықтарды жағу үшiн қондырғы бәрi барда болады.Типті технологиялық сұлбадағы қалдықтарды жағуда түтінді пешті пайдалану 8 суретте ... ... 8 ... ... қолданумен қалдықтарды жағудың технологиялық сызбасыЖинақтауыш-шанаптан қалдықтары 1, қайшылы қарпығыш 2, тиеу құйық арқылы 3 және бункер 4, ... ... алып келу 6. ...  пештi жұмысқа тұтатқыш құрылғы көмегiмен iске қосады 5. Өнім пеште жану кезінде 2  -  5 °С дейін ... жағу ... ... 9, ... ... 800 °С ... ... зиянсыздандырады  10. Түтін сорғышпен 12, олардың ... соң ... ... ... ... 11 ... су жылытқыш қазан) және түтінді соратын құбыр арқылы атмофераға шығарады 13. Құрастыратын күлдi  (қалдықтың ... 4  -  6 %), ... 7, ... 8, ... беру 14. Күл ... ... ... ретінде өндiрiте  қолдануға болады. Кейбiр пештерде қалдықтарды жағу әкелiнген үдерістің параметрлері 2 кестеде көрсетілген.Кесте 2. ... ... ... ... жағу процесінің параметрлері Қондырғы типіТемпература, °СПештегі қалдықтардың болу уақыты123Көп жалпақ пеш315 -- 538 ... ... ... пеш ... ... ... қалдықтарды жағу үшiн пеш 650-16500,1-2,0 сКаталитиялық жану камерасы  2nCH3COCOOH+2nH2;CH3COCOOH+H2OCH3COOH+CO2+2H2;2CH3COOH+4H23CH4+CO2+2H2O;Метаногенті организм өздiгiнен улауға өте жеңiл ұшырайды,  нәтижеде өсудi тоқтайды және ... ... ... ... ... ... және ... Ақуыздар амин қышқылдарына дейiн реакторларындағына бұзылады және олигопептидтер, аммиакке дейiн дезаменироватьтары алады немесе ширақ ... ... ... ...  қышқылдарға дейiн ақуызды емес азот қосындыларын ыдырауда, көмiртектiң диоксидi және ... ... ... көрінетін май, глицеролға гидролизды салдарынан жарады және май қышқылдары. Сiрке қышқылы және сутек, құрастырған ... ... май ... бактериялар метаногенныхтың әсерiнен метанданады:Триглицерид+Y2OCH3-(CH2CH2)n-COOH+глицерол;CH3-(CH2CH2)n-COOH+2nH2O(n+1)CH3COOH+2nH2Қазiргi тазарту қондырғыс мүмкiн сыйымдылық 500ден 4500 м3 дейін болуы. Iрi сыйымдылықтар құйматастан және құрыштан ... ... ... ... ... ... қаптау, ал беткі жағын, реактордағы құрамында түйіспеде тұрған, эпоксидтық шайыр немесе ұқсас материалдармен ұаптылған. Iшiндегiсi ... ... ... немесе бұрандалы сорғысымен араластырады, сыйымдылықта жайғастырылған, сонымен бiрге сұйықтықтың айдап шығу жолымен сыртқы айналма құбырдан кейiн немесе ... ... ... ... ... ... және ... жиi алмасады немесе бiр мезгiлде жүзеге асырады; араластыру шалағай қабықтарды жасалудың сақтап қалуы үшiн ... ... ... әсiресе ауылшаруашылық қалдықтарды өңдеудiң кезінде. Жылыту қоршаған орта реакцияны бiрқалыпты температурасының жанында өте баяу ағатын ... ... ... 30-450 0С ... ... ... ... бiр мезгiлде қамтамасыз етедi және уақыт да шамадан тыс шығындар құтылуға ... ... ... мүмкіндігіне қарай үздіксіз жұмыс iстеуi керек, үзiлмелiсi робот тиiмсiздеу болғандықтан. Материалды үзiлiссiз берiстiң қамтамасыз етуi үшiн арнаулы сыйымдылықты бекiтiледi, ал бұру үшiн ... ... ... ... ... партиялардың жүктеуiн жүйе жиi ие болады (алғашқы және екiншi ағынды тұнбаларда бар болуда). Реакторда ... ... ... ... 10ана 30 күнге дейінқұрайды; қиын жағдайда ашытылатын материалдарға және температураларда, оңтайлығы төмен, бұл мерзiмдер ... ... ... ... алады. Көң үшiн реакторлар, басқа органикалық қалдықтар және өсiмдiк қалдықтар жүйесі жоғарыда айтылған аз ... ... ... үшiн реакторларының құны және биожанар майдың өндiрiсi үшiн олардың ағынды суларының жобалауында ғана өте биiк, ... ... тым ... ... ... үрмелi сыйымдылықтар резинопластиксы, сыйымдылық, жерiнде қазулы және төселген ... ... және ... ... ... ... ... қаралуы керек, қызмет ету мерзiмi олардан қысқарақ болғандықтан, қарағанда қызмет ету мерзiмi мықтырақ және ... ... ... ... Кесте 3. Анаэробты ыдырау кезінде түзілетін газ құрамыҚұрам%Метан20-80Көміртегі екі оксиді15-16Су2-3Азот0,5-1Күкіртсутекдо 1Биогазын сақтау әдетте өте қымбат бағалы деп ... Газ ... құны ... ... мүмкiндігі 4 есе асты, құрылысыда реактордың өзiне, сондықтан газ болуы керек немесе баяу емес пайдаланылған, ... алып ... ... , ... температурасына дейiн алдымен реактордың жылытуы үшiн пайдаланған. Артықтар болған жағдайда, биогаз күш құрылғы мүмкiн ... ... үшiн отын ... ... ... ... үшiн аладымен су жұмсалу, қндіргіштегі мұздатқыш, немесе бөлектеген жылулық. Биогаздың құрамы ұқсас пайдалану үшiн оны аз жарамды жасайды, оның высокоагрессивенi және ... ... ... ... алып ... және құбыр. Күкiрт сутек қозғалтқыштың жегiдесiнiң мүмкiндiгін туғызады және алып тастауы керек; көмiртектiң диоксидi және ылғал, газдың құрамында, iштен жану ... үшiн ... ... ... қоспаларда жұмыс iстемейдi, құрамында көбірек 45% CO2 болғандықтан [25].Дегенмен биогаз жылу шығару қабiлеттiлiгi әдетте оның түрлендiрiлген қайнатқыштары үшiн жеткiлiктi ... ... және ... қозғалтқыштар, жеке алғанда ірі тазарту құрылыстарын орнату. Көлiк құралдары үшiн қолайлы деңгейге дейiн газдың көлемiн төмендету үшiн сығымдағыш қажеттi. ... алуы үшiн ... ... түрлері төмендетіледі.Биогаздың араластырусыз және реакторда шикiзаттың жылытуысыз қолмен жүктеп қондыру (9 ... ... ең оңай ... ... ... ... үшiн ... Реактордың қондыру көлемі 1 ден 10м3  дейін тәулiкке тезектің 50-200 ... ... ... ... ... аз ...  ... бөліктері үшін тезекті өңдеу үдерісі және биотыңайтқыштарды және биогазды алады: реактор, жаңа шикiзатты ... ... ... ... және ... ... ашыған шикiзатын түсiрудiң құрылғысы. Биогаздық қондырғылар мүмкін оңтүстiк аудандарда жылытусыз және ... және ... ... үшiн ... ... ... 5 °С тен 20 °С ... аралықта пайдаланылады. Өңделген биогаз бiрден тұрмыстық құралдарына пайдалануға бағытталады. Сурет 9 Қолмен жүктеумен қондырудың ең оңай биогазовойын ... ... және ... ... ...  реактор;2. тиеу бункер; 3. Реакторға кіру үшін люк; 4. Сулы бекіткіш; 5. Шығаратын құбыр; 6.  ... ... ... ... қондырудың шикiзаттың кезектi үлесiнiң жүктеуi реактор жүк түсiру тұрба арқылы алып тастайды сол ... ... ... үлесiнiң жүктеуi немесе биогаздың қысымының есебінен реакторды қондырады. Уақытша сақтау үшiн жүктi түсiрiлетiн ашыған салмағының сыйымдылығын бiр ... ... ... ... ... ... аз болмау керек. Қарапайым биогаздың қондырғысын кез келген фермер ... ... ... ... ... ... ең оңай ... дербес жасауда ұстап тұруға ұсынылады: тезектің тәулiк сайын көлемiн анықтамадан кейiн, қондыруға биогазды өңдеу үшiн ... ... және ... ... көлем таңдағанан кейін реакторды орналастыратын жерін таңдау керек және реактордың биогаздың қодырғысы үшін материалдар дайындау. Содан соң ... және ... ... ... ... ... жүзеге асыру және биогаздық қондырғы үшін қазаншұңқырды дайындау.  Қазаншұңқырға реактордың қондыруынан кейiн ... ... ... ... және газ ... ... люк ... бекiтiледi, реактордың техникалық қызмет көрсету мен жөндеу үшiн пайдаланады. Содан соң тығыз бекiтiлгенге реактордың тексерiсiн өндiредi, түске бояу және жылу ... ... ... ... және шикізатты араластыру қондырғылары. (10 сурет) Қолмен жүктеумен қондырудың биогазды қондырғы және шикiзаттың араластыруымен да үлкен қаржы шығындары ... ... Ол ... фермер шаруашылықтары үшiн арналған. Қондырудың реакторының көлемi 1мен 10 м3 аралығындағы тәулiкке көңнiң 50-200 кг ... ... ... жұмыс биогазды тиiмдiлiгiн жоғарылау үшiн шикiзаттың қол араластыруын құрылғы құрастырған. Қолмен жүктеумен, араластырумен қондыру биогазды және (11-шi ... ... ... ... үшiн ... және ... ... орнатылған жүйе ашытудың тұрақты процесi.Сурет 10 Шикізатты араластырумен қолмен ... ... ... ...  ... 2.  тиеу ... 3. араластырғыш қондырғылар; 4.  сулы бекіткіш; 5.  шығару ... 6. ... ... 11 ... жүктеумен, араластырумен қондырудың биогазовойы сұлба және реакторда шикiзаттың жылытуымен: 1. Сужылытқыш котел; 2.  тиеу бункері; 3.  араластырғыш қондырғы; 4.  ... 5.  сулы ... 6.  Газ ... 7.  ... бункер; 8.  биотыңайтқыш үшін сақтау жері; 9.  шығаратын ... ... ... ... iстесiн және ыстыққа төзiмдi режимдер. Қондырудың биогазды реактор ысыңқыра ... ... ... iстейтiн су жылытқыш қазан көмегiмен. Қалған биогаз тұрмыстық ... ... ... ... өңдеген шикiзат топыраққа енгiзудiң уақытына дейiн арнаулы сыйымдылықта сақталады. Қолмен ... ... ... ... ... ... биогазоды (12-шi сурет) реакторда шикiзаттың жылытуымен.Реакторға шикiзатты қолмен жүктеумен қарапайым қондыру iстеп шығарылатын биогазды автоматты тартып шығаратын және оның ... үшiн ... ... ... ... ... араластыруы пневматикалық тәсiл биогазды қолданып өндiредi. Қондыру мұндай биогазовая ... ... ... ... мүмкiн жұмыс iстеу. Биогаздың газгольдармен, қолмен дайындау және ... ... және ... ... қондырғысы (13 сурет).Қондырғының  аз арналған және орташа фермер шаруашылығының мүмкіндігі үшін 0,3 тен 1,5 тоннаға дейін шикізатты ... ... ... ...  -  5 тен 25 м3 дейінгі аралық. Сурет 12 ... ... ... ... ... ... қондырудың биогазовойы сұлба реакторда шикiзаттың жылытуымен: 1. сужылытқыш котел; 2. тиеу ...  3.  ... 4.  Сулы ... 5. ... ... 6.  ... қондырғы; 7.  компрессор; 8.  ресивер;  9.  шикізатты шығару бункері; 10.  ... ... 11.  ... үшін ... ... 12.  ... 13.  ... редуктор;Жүктеу және шикiзаттың араластыру механикаландырған және пневматикалық жүйенiң көмегiмен өндiредi. Биогаздық қондырғы реактордағы шикiзаттың жылытуы су жылтқыш қазанмен жылу алмастырғыштың ... ... ... ... ... ... ... тарамы үшін шикізаттың құбырға түсуіне ие болады.Қондырудың бұл биогаздың құрылғысы қолмен дайындығын ескередi және ... ... ... ... де, ... ... бөлiгі реакторда шикiзаттың жылытуы үшiн пайдаланады. Араластыру биогазды өндiредi.Биогаздың сұрыптау автоматты түрде өндiредi. Биогаз газгольдерде сақталады. Қондыру ... ... ... ... ... мүмкiндігінде жұмыс iстеу.Сурет 13 Газгольдермен, қол дайындығымен қондырудың фермер биогазовойын сұлба және пневматикалық ... және ... ... реакторда шикiзаттың жылытуымен:  1. шикізат тиеу бункері; 2.  Сужылытқыш котел; 3.  реактор; 4. ... ... 5. сулы ... 6.  ... манометр; 7. компрессор; 8. ресивер; 9. биотыңайтқыш үшін сақтау жері; 10.  выгрузка сырья; 11. ... ... ... құбыр; 12.  газгольдер; 13. газды редуктор; 14.   -  ... ... ... газгольдармен, механикалық дайындықпен, реакторда шикiзаттың жылытуымен болады.Бұл биогазды қондырғынның айырмашылығы қолайлы орташа және iрi шаруашылығмен ерекшеленеді, шикiзаттың дайындығы үшiн ... ... бар ... ... жүктеудiң бункерiне сығымдағыш көмегiмен алып береді, ал содан соң ... ... ...  -  ... ... ... ... жүйесiнің жұмыс үшiн дайындалған  биогаздың бөлiктері пайдаланады. Биогазды ... ... ... және оның ... үшiн ... ... Жылытудың жүйесiн бар болу ашытудың барлық режимдерiнде биогазды қондырғыны пайдалануға рұқсат бередi [24]. 2 Технологиялық параметрлерді есептеу әдістемесі2.1 Гидродинамикалық ... ... ... кедергі есебі сұйық пен газдарды ауыстыруға  жұмсалатын энергияны анықтау үшін және насос пен вентиляторларды ауыстыруға арналған машинаны ... ... ... ... ... ... және шама ... бағыт бойынша жылдамдық ағыны өзгерiсі пайда болатын жергiлiктi кедергi шартталған. үйкелiс кедергiні жеңуiне (∆p) ағын шығын және ... ... ... ... ... ... анықталынады:∆p=λld+Ʃnω22g			(2.1)Үйкеліс коэффициентін λ есептеуге арналған формула сұйықтық қозғалысының режиміне және құбырдың кедiр-бұдырлығы на байланысты болады. Ламинарлы режимде:λ=A/Re			 (2.2)мұндағы Рейнольдс ... ... 			 ... ... ... ажыратады, олар үшін үйкеліс кэффициенті әртүрлі формула бойынша анықталады:Типыл үйкелiстi ... үшiн (2320 ...  ...  ... ... ... энергиясы температура жоғарлауымен азаятыны көрсетілген, негізгі кластерден функционалдық топтарды бөлу процесін қосатын қайтатоптау нәтижесінде, сонымен қатар дециклизациядан. Активация энтропиясы оң мән ... ... онда ... күй бастапқы қосылыстармен салыстырғанда шашыраңқы құрылысқа ие болады. ... ... ... мәні ... ... ие, ... ауыспалы күй тұрақты және өнімдер реакциясы түзілуімен ыдырауы мүмкін. ... 6. УК- ... ... ... ... ... ... параметрлеріне әсерiн бағалау TlnkEa,кДж/мольΔH#,кДж/мольΔS#, Дж/мольxКΔG#,кДж/моль313-2,0234,5229312,43-19,762635498,13298-2,6929561,85-19,354335329,42Берілген мәндерге сәйкес үлгілердің УК -  ... ... ... 3 ... 114,70 ден 34,52 ... ге дейін азаяды, ал процесс кинетикалық режимде жүреді. Активация энтропиясының шамалары теріс, соған байланысты ауыспалы күй бастапқы ... ... ... болады. Лимитирлеуші деңгей полисахаридтердің жеке сегменттерге және молекулярлық сутекке ыдырау реакциялары болып табылады. Бірақ, реакция жылдамдығын салыстыру УК-сәулелену кезінде сутек-радикалдар ... ... ... олар ... ... әрі ... ... активациясының өзгерісі бастапқы қосылыстармен салыстырғанда ауыспалы күйде байланыстың беріктік дәрежесін көрсетеді, теріс аймаққа ауысу байланыстың беріктігін көрсетеді, ал оңға керісінше ... ... ... эффектінің оң мәндері ауыспалы күйдегі молекулалар бір-бірінен айтарлықтай ара-қашықтықта орналасады, сондықтан реакция өнімдерінің түзілуі ... ... ... ... ... ... ... активациясының жоғары мәндері жайлы айтады. Дәл Гиббс энергиясы активациясы реакция жүруінің сипаттамасы болып табылады, оған ... ... ... анықтау қажет болады. Яғни ауыспалы күй тұрақсыз және жоғары реакцияға қабілетті болады. Осыған байланысты УК-сәулелену кезіндегі түзілетін ауыспалы күй ... ... ал ... период бірнеше ретке қысқарады. Процестің іске асуының оптималды шарттары температура 313 К, сәулелену периоды 30 мин ... ... ... ... 669 мл.3.2 ... қондырғы көмегiмен жылумен қамтамасыз ететін аз фермерлiк шаруашылықтың жобасының есептелуіБіздің жоба үшін біз ... 14 ... ... ... ... біз ... өзгерістер енгіземіз, олар реактордағы шикізатты сулы жылулықтың көмегімен және процесті жылдамдату үшін УК-шамның көмегімен жылыту.Ультро-күлгін ... ... және ... қысымды шамдар деп бөлінеді. Төмен қысымды шамдар әдеттегі шынылы колба ретінде көрінеді, колбаның ұзындығы шамның моделіне байланысты және 2 ... ... ... ... ... ... екі ... болады, ал барлық ішкі көлем сынап буларымен және инертті газдармен толтырылған ... ... ... ... ... ішкі ... ... қабатпен люминоформен себеді. Сурет 14 биоқондырғы сызбасы: 1. реактор; 2. Тиеу бункері; 3.  ... ... 4. сулы ... 5. ... ... 6. биогазды шығару; 7. жылытқыш элемент; 8. УК-шам; 9. электрқозғаушыКесте 7. ... ... ... ... W80 W100 W140 W160 W180 ... ... мм1500 мм1760 мм1500 мм1760 мм2000 ... қысымды шамдарда үлкен қысымда толтырылған сынап булары және инертті газдар болады, және қуатты доғалық зарядтың көмегімен ... ... ... ... Берілген типті шамның жұмысы кезінде төмен қысымды ... ... көп ... ... ... ... ... жоғары қысымды шамды қолданумен оларға сууға уақыт беру керек, ол үшін 3-5 минут қажет. ... ... ... қысымды шамдар ультрокүлгін сәулеленудің А және В диапазондарында үлкен сәулеленуге ие. ... ... ... ... біздің реактор үшін төмен қысымды шамдар сәйкес келеді, ұзындығы 1500 мм және қуаты 80 W.Әрі қарай реактордың ... ... ... ... биогазды қондырғыда өңдеу үшін жануарлар мөлшерінен, навоздың тәулік ... ... ... ... ...  86% - 92% ... ... сумен ерітіледі. 1801495160020Сурет 15 Реактор мен жүйенің тиеу мен ... ... ... а  -  ... ... бар ... ... б  -  төменгі тиейтіні бар цилиндрлік ... в  -  ... ... ... г - иілгіш реактор; д  -  ... ... бар ... ... е - ... секциялық реакторСелолық қондырғылардың көбісінде шикізатты алу үшін араласатын навоз бен судың қатынасы 1:3 тен 2:1 ге ... ... ... ... ... ... ... (Д)  -  бұл шаруашылық қалдығының (ДН) және судың (ДВ) суммасы.Шикізатты өңдеу үшін мезофильді режимде ... ... ... ... ... ол қондырғыға иелген шикізаттың 10% құрайды (ОС). Шикізаттың жалпы көлемі қондырғыда ... 2/3 ... ... ... Осылайша, реактордың көлемі (ОР) келесі формуламен есептелінеді: ОС = 2/3 ОР, а ОР = 1.5 ОС, где ОС = 10*ДД = ... ... 10 ... КРС, 20 ... және 35 ... тең деп аламыз. Тәулік экскременттердің көлемі 1 КРС = 55 кг, бір шошқадан =4,5 к г, бір ... = 0,17 кг. ... ... ... ... тең ... + 20x4,5 + 35x0,17 = 550 + 90 + 5,95 = 645,95 ... және шошқа экскременттерінің дымқылдығы 86% тең, ал ... - 75%. 85% ... жету үшін ... 3,9 литр су ... ... шикізат тиеудің тәулік дозасы шамамен 650 кг құрады. Реактордың толық тиелуі ОС = 10x0,65 = 6,5 тонна, және реактордың ... ОР = 1,5x6,5 = 9:75: ... ... 10 ... 16 Вертикалды реакторлар үшін шикізатты араластыру жүйелері: а,б  -  механикалық араластырғыш; в,г  -  насос көмегімен; д  -  ... және ...  е  -  ... ... үшін ... беті бар ... ыдысты қолданамыз, оны горизонталды күйде қоямыз, ол ары ... ... ... ... ... ... ... болады. Термоизоляциондық материалдар жақсы изолирленген қасиетке ие болады. Қондырғы үшін пайдалы материал ... ... ... ... ... ... ... Реакторды жылыту қабат бойынша орналасады. Мысалы, жерасты реакторы үшін котлованды дайындау үшін полиэтиленді пленканың қабаты жылуизояциясының топырақпен контактісін ... үшін ... ... ... салома қабатын себеді, содан кейін котлаван түбіне глинаны салады, осыдан кейін реакторды орнатады. Реактор мен топырақтың арасында қалған ... ... ... қабатын реактордың бетіне жеткенше салады, содан кейін глинаны себеді, шлактың қалыңдығы 300 мм ден кем ... ... ... ... сулы ... қажет, биогазды қондырғыда түзілген биогаздар көп мөлшерде сулы буларға ие ... олар ... ... ... ... Газды жүйе конденсирленуші дымқыл тура реакторға ағатындай орналасуы қажет. Егер бұл ... ... ... ... ... сулы ... орналасуы қажет. Қолдан жасалған сулы бекіткіштер эксплуатация үшін ... ... ... ... босатпау қажет, жүйе ондағы судың тым көп болуынан құлыптанып ... ... ... ... құбырларжерасты жүйелері үшін немесе күннен және механикалық ... ... ... үшін ... ... ... ... түрлерде гальванизирленген болатты құбырлар қолданылады. Биогазды қондырғыдан газды алу үшін ... 2,4 см ... ... ... ... ... Кәушікті құбырлар жер астында 25 см аз емес тереңдікте орналасуы ... және ... ... ... ... ... тұру қажет. Содан кейін құбырлы жүйеден кейін канаваның герметикалығына ... ... жер ... Герметикалығына тексеріс бос құбыр жүйесіне қысымы күтілетін максималды газ ... 2.5 есе көп ... ... ауа ... ... іске ... ... Біздің фермерлік шаруашылығымызда біз кәушікті газгольдерді қолданамыз, қысымы төмен көлемі 3 м3.Фермерлік шаруашылықты жылумен қамтамасыз ету үшін газды котелдың, су ... ... ... ... ... ... ... алатын насостың есебін жүргізу қажет.Кесте 8. Су циркуляциясына арналған насос есебіШамаБелгіленуіМәні123Бастапқы мәндерІшкі диаметрі, мd0,02Жылдамдық(фактілі), м[3/]сѡ1,5Температура, ... ... ... ... ... ... ... ұзындығы, мlвс83Жергілікті кедергілерƩn50,09Су шығыны, м[3]/сQ0,0005Геометриялық биіктік, мhг0Орталық насос есебі.Рейнольдс критериіRe= ѡd/ ѵ1,5x0,02/0,365x10-6=82191,7Үйкеліс ... ... ... м ... ... ВтN=??xgxQxH971x9,81x0,0005x30,19=143,79Кесте 9. Реакторды босатуға арналған насос есебі.ШамаБелгіленуіМәні123Бастапқы мәндерІшкі диаметрі, мd0,15Жылдамдық(фактілі), м[3/]сѡ2Температура, ℃t25Судың тығыздығы, кг/м[3]??1280Қатысты құбырдың кедір-бұдырлығы, ммe0,005Тұтқырлығы, ... ... ... ... ... м[3]/сQ0,035Геометриялық биіктік, мhг5Орталық насос есебі.Рейнольдс критериіRe= ѡd/ ѵ2x0,150,39x10-5=76923Үйкеліс коэффициентіλтр=0,11e0.250,11x0,0050,25=0,029Ағыс шығыны,м. водн.ст∆p=λld+Ʃnω22g(0,029x6/0,15+0,4)22/2x9,81=0,318ағыс, м водн.ст.Н=pатм/ρxg+∆p+hг101325/971x9,81+0,318+5=13,39Пайдалы қуат, ВтN=ρxgxQxH1280x9,81x0,035x13,39=5884Кесте 10. Газды котелдың қуатының ... ... ... ... қуаты, кВтWк=SWуд/10200x1,5/10=30Кестеде насос пен газды котелдың есебі көрсетілген. Су циркуляциясы үшін ... және ... ... үшін ... ... ... Сонымен қатар газды котелдың қажет қуаты есептелінген, оптималды ... ... ... ... шамы ... және реактор үшін өлшемдері таңдалды. Реакторға ультракүлгін шамды енгізу биогаз алу процесін ... және өнім ... ... мүмкіндік береді, жылытқыш элемент биоқондырғыны қолдануға мүмкіндік береді.Кесте 11. Реактордың материалдық балансыКірісШығыскгм[3]кгм[3]Қалдықтар30003CH41,421,98H2O30003CO21,780,9H20,0030,03H2S0,140,09Биомасса5996,6575,996Барлығы60006Барлығы60006Кесте 12 ... ... ... ... 13 ... котелдың жылулық балансыКірісШығыскДж/кг%кДж/кг%CH45007524,17Түтінді шаздар22793,6511H212562560,62Сіңірілетін жылудың мөлшері 180277,0587H2S3052214,74Қоршаған ортаға жылу жоғалту4144,32 ... ... ... ... ... ... қысқа қорытындылар. Қорыта келгенде, өткiзiлген есептердiң нәтижелерiне арналған келесi қорытындылар сипаттаған:* Болған iстiң ... ... ... эксперименталды мәлiметтердің негiзде реактор жиынтығының материалдық баланс есептелiнген, заттың салмағын сақтау қайтару заңдылығы, сонымен ... ... ... ... өртелетiн.* Шiлтерiнде биогаздың жануын анықталынған термодинамиялық үдерістің параметрлері және аппараттың жылу тепе-теңдiгi.* Биологиялық қалдықтардан ... ... ... ... ... ... қазанды өлшеу, қазанның өлшері, қазанның қуаты, жылу мөлшері, жалпы жылу мөлшері, алынатын ыссы судың мөлшері, отын ... ... алу және ... орын ... ... ... ... шамына қосатын төменгі қысымды әзірлеу үшін қоспаны қосымша қыздыру, ашудың үдерісі үдетуге рұқсат бер және биогаздың ... ... ... ... ... сұлбаның өзгерту үшін жылу жоғарлатудың азайтылуы маусымдағы қоршаған ортаның температурасына ... орта ... ... сұлбасына енгізу жолмен және қыздыру элементі, бумен жылыту жүйесі соңғы запитан, сонымен бiрге ... ... үшiн ... ... ... толық бағалау. Технологиялық параметрде алғаш жұмысында есептелген биоқондырғы және ... ... ... ... ... ... сұлбасының төменгі қысымды әзірлеу, сорғыш, қыздыру элементі айтарлықтай төмендікте қоршаған ортаға жылу шығарады және араластыратын құрылғы. Біз осы дипломның бірінші ... ... ... ... үшін ... ... жіктелуінің дәрежесін, физикалық жағдайын, өнеркәсіп қалдықтарының түрлерін қарастырдық.Атмосферадағы ластағыш заттардың жалпы шығындардың ... ... ... ... түсті және қара, содан соң мұнай-газ өндiрушi және ... ... ... ... ... көп ... ... ол энергетика, ағаш өңдейтін және химия өнеркәсiбi, металлургия, машина жасау, көмір өнеркәсібі болып табылады. Тазартудың ең көп пайдаланылатын тәсiлдерi ... ... ... тәсiлдерi - сұйық фаза тотығуды әдiс, әртектi өршу әдiс, газдандырудың әдiсi, пиролиз, тазартудың плазмалы ... ... және ... ... ... ... ... бәрі қарап шығып, мал шаруашылың өнеркәсiбінің қалдықтарының қауіптілігінің аз ... ... ... ... елдiң мал шаруашылық өнеркәсiбi тезектен тазартудың мәселесiне ... Мал ... ... ... ... ... ... ортаға ерекше қауіп қатерін тигізеді, сонымен бiрге нитратты және жердiң микробты ... ... және ... ... қатерін тигізеді. Топырақтың ластануы, қар жамылғы және жергілікті ағын суларды өздеріне сәйкесінше ауыл шаруашылығында пайдаланылатын жемдік дақылдардың сапасының, жанасушы мал ... ... ... Сүрлеме шұңқырларының науалары қоршаған ортаға қауіптілігін туғызады.Негiзгi бағыттың сапасында, ең үлкен дәрежеде мал фермасындағы мал ... ... мал ... қоршаған ортаны ластауынан сақтап қалу және кешенді тазарту және тезектен тазару болып табылады. Бұл ретте көңнен тазартуы келесi технологиялық сұлбалар ... ... және ... фракцияны бөліп тазарту, өндiрiстегі торфокомпостныхы қоспалары үшiн науалардың пайдалануы, биотермиялық зарарсыздандырудың алаңына әкетедi, науалардан тазарту тоғандар-жинағыш және ... ... ... ... ... ... өздігінен тазарту және кәдеге жарату, анаэробтық өңдеу ... ... ... ашытуы, соның арқасында патогенді микроағзалар қырылады, көң жағымсыз исін жоғалтады, ал араи шөптердің тұқымы  -  көктегіш. Біз осы ... шешу ... ... ... ... үшін жобаны өңдедік. Биогазды алу үшін өзінде ұсынылған қондырғыны енгізу, келесіде оны газ қазандығында жағу. Бұл ... ... ғана ... ... және дайын тыңайтқыштыда алуға мүмкіндік береді, және биогазды тұрғын үйлерді және шарушылық жайларын жылумен ... ету үшін ... ... ... ... біз ... ашытуын жеделдету үшін ультра күлгін шамыныдағы төмен ... буды ... ... ол едәуір уақыт ішінде ең көп өнімді алуға мүмкіндік береді. Осы қондырғымен есептесу ос жұмыста ... ... ... ... ... Мәселеннің өткірлігі, шешім жолының жеткіліктігіне санына қарамастан, жасалудың деңгейiн көбеюмен анықтайды және өнеркәсiптiк ... ... ... ... күш ... ең ... ... және минимизациялауының қалдықтарының жасалуы, ал содан соң оларды қайта айналдыру, екінші рет пайдалану және ... рет ... ... ... ... ... және ... рет алып тастау, тек ғана қалдықтарды көму, қоршаған ортаны ластамайтын.Бұл шаралардың барлығы, табиғатқа өнеркәсiптiң қалдықтары жағымсыз әсерінің деңгейін ... ... ... ... ... ... олардың жылдам үдейтiн мәселенi шешпейдi, демек қауіптілігі өсіп ... және ... ... ... ... зиянды заттармен кіреді. Өнiмнiң әр түрлiлiгi, қазіргі ғылымның дамығаны және техниканы қалдықсыз алуға және тұтынуға мүмкіндік береді, тым органикалық, қол ... тек ... ... қатары және жоғары тиiмдi салалары ғана және өндiрiс ... ... ... даму ... ... көрсеткіштің қоғамдағы үдерісі ғана емес қоғамның дамуыда басты назарға қойылады, бірақ ең ... ... ... және экологиялық белгiлерінің дамуы, әсіресе маңызды оларды есепке алу ... ... ... ... ... рет жоғары белгіледі, қатты тұрмыстық қалдықтар экономикалық мәселелер сияқты болады, сол ... ... ... ... және тiптi саяси мәселеде болады. Әлемдік шаруашылық жүйесінде елеулі рөлге ұмтыла алмаса, егер ол өзінің экологиялық ... ... ... ТБО ... ... ... мемлекетті дамымаған деп есептейміз. Сондықтан ең тиiмдi ... ТБО ... ... оның ... ... ал ... ... мәселелердің шешіміне жақындауға ғана мүмкіндік береді. Қалдықтарды кәдеге жарату - қазiргi заманның ... ... ... ... ... ... мүмкiн. Бiрқалыпты даму, эколог-экономикалық өсудің жаңа түрі сияқты, ... ... ... ... бәрi ... ... мұндай қажеттiлiктi қанағаттандыруы түсінікті, болашақ ұрпақтар өз қажеттiлiктерінің мүмкiндiгін қанағаттандыруға қауiптенбейдi, сондықтан қалдықтарды кәдеге жарату - ... ... ең ... ... бiрi ... ... ұсыныстар және талданатын зерттеу нысанадары бойнша кепiлдемеді. Алынған нәтижелер технологиялық аппараттарын жобалауында жұмсалады да ауыл шаруашылық ... ... ... көзi ... ... ... да және ... энергиясыда пайдаланылады.Глоссарий№Жаңа түсінімМағынасы* Қалдықты тұтынуәр түрлі заттарды және бұрынғы бұйыдарды қолдану, қалпына келтіру экономикалық жағынан қолайсыз болды. * ... ... ... ... асыру кезінде қалыпты жағдайлардың өзгеріске ұшырап кетпеуі, қалдық көмілген жерлерді толғымен жойу және ... ... ... ... ... ... ... екіншілік пайдалану  жиынтығы, сатып алу, алдын ала ... ... ... және ... ұйымдарға мекемелерге немесе азаматтардың өзіне дайындауға береді.* Шикізаттың қайтара пайдалану бұл шикізаттың екіншілік түрінде нақты көлемдерін есепке алу. Бұл өндірістегі ... ... ... кезеңдердегі  шикізаттардың өндіріс ішіндегі баланысын қамтиды* Қалдықтарды зарарсыздандырухимиялық физикалық немесе биологиялық қалдықтарды жою мақсаты адамдар мен қоршаған ортаға тигізетін кері ... ... ... ... ... пайдалануды іріктеушикізаттарды қайта пайдалануда олардың белгілерін: таптарға, топтарға, жіне де түрлерге бөліп қарастыруды ... ... ... ... ... ... пайдалануда технологиялық операцияларға дайындау жиынтығы айтамыз.* ЕМҚекінші материалдық қорлар* техногендік қалдық Өндіріс қалдықтарының жиынтығы* ... ... ... Қалдықты өңдеутехнологиялық операцияларды жүзеге асыру мақсаты барысында  ... ... ... ... биологиялық сипаттама, немесе қалдық құрамындағы материалдық шикізаттар қорын зиянсыз және қауіпсіз етіп алуды айтамыз.* Қалдықтарды жағубұл әр ... ... ... қалдықтарды өңдеу, себебі ол тотығыштықты қалпына келтіргіш үдерісі ... * ... ... массасын сақтау заңының заттық шамасының заңы тұйық жүйеге сәйкес әрекеттесуге түскен зат массасы әрекеттесу нәтижесінде түзілген зат ... тең ... ... ... ... ... процестердің жүру заңдылықтарын зерттейтін ғылым. * Химиялық термодинамикаберілген шарттарда химиялық ... жүру ... ... және ... ... соңғы нәтижесін есептеуге мүмкіндік береді* Биогазды қондырғыөнімі биогаз болып табылатын қондырғы., ол үйлерді ... үшін ... ... алу үшін қолданылады. * Биологиялық әуiттербұл ауыз су, микроорганизмдарының тiршiлiк әрекетi үшiн ең қолайлы шарттар жасайды ... ... ... ағыстардың жоқтығы, көп мөлшердегі микробалдырлар, суды оттекпен қоректендіру, көптеген бактерияларды оңай жолмен қоректендіру). * ... ... ... ... ... ... фазалардан кристал түрде бөлінуін айтамыз* Сілтісіздендірукен өндіру өнеркәсібінде, кейбір металлургиялық  ұйінділерде және де жанармай күйіндісінде, ағаш және т.б ... ... ... ... ... ... ... бір немесе бірнеше құрамдас еріту бөліктерің таңдап сұйыққа айналдыруҚолданылған әдебиеттер тізімі* Бернадинер М.Н., Шурыгин А.П. Огневая переработка и ... ... ...  --  М.: ... 1990.  --  304 с.* ... А.Д. ... использования отходов в условиях интенсификации производства.  --  Свердловск.: Изд. Уральского университета, 1987.  --  191 с.* ... Л.И., ... Н.П., ... Н.А. ... окружающей среды и рациональное использование природных ресурсов Московского ...  --  М.: изд МПУ, 1995.  --  94 с.* ... В. В. ... ... ... ... ...  --  М.: Химия, 1982.  --  288 с.* Коробов В.В., Рушнов Н.П. Переработка низкокачественного древесного ... ... ... ...  --  М.: ... 1991.  --  288 с.* ... С.А. Плазмохимические технологические процессы.. --  Л.: Химия, 1981.-248 с.* ... И.И., ... О.И., ... О.Н. ... ...  --  М.: ... ... 1996. --  637 с.* Оборудование для сжигания ... в ... с ... ...... ... ... "Ресурсосберегающие технологии". - М.: ВИНИТИ, 1995. N° 2. - С. 22-26.* Сиденко П.М. Измельчение в химической ...  --  М.: ... 1977.  --  368 с.* ... ... ... ... ...  --  М.: Стройиздат, 1985.  --  336 с.* ... А.И, ... В.Н., ... Н.С. ... ... ... среды.  --  М.: Химия. 1989.  --  512 с.* А.Н. ... ... ... и ... ... мест  --  М.: Академия коммунального хозяйства им. Панфилова, 1997.  --  314 с.* ... Г.М., ... В.П. ... ... и катализ.  -- М.:Химия,1985.  --  592 с.* Болбас М.М.Основы промышленной экологии.  --  ... ... 1993.  --  216 с.* ... В.Г. ... ...  --  ...  --  241 с.* ... А.Г. Основные процессы и аппараты химической технологии.  --  М.:ГХИ,1961.  --  831 с.* Плановский А.Н, Рамм В.М., ... С.З. ... и ... химической технологии.  --  М.:ГХИ,1962.  --  846 с.* Дытнерский Ю.И., Борисов Г.С., ... В.П. ... ... и аппараты химической технологии.  --  М.:Химия,1991.  --  496 с.* Кудинов В.А. Техническая термодинамика.  --  М.: ... ... 2000.  --  261 с.* ... Дж.,Бримлекумб П., Джикелз Т., Лисс П. Введение в ... ... ...  --  ...  --  271 с.* Пальгунов П.П., Сумароков М.В. Утилизация промышленных отходов.  --  ... 1990.  --  352с.* ... Э.М. ... Ю.А. ... отходов производства и потребления.  --  М.:Гарнитура таймс,2005.  --  386 с.* Афанасьев Ю.А. ... ... ...  --  М.: ...  --  337 с.* ... А.Г., Маслов А.Н.Строительство биогазовых установок..  -  Б.:, 2006.  --  28 с.* ... Ю.М. ... ... ... и ...  --  Тверь.: Издательство ТГТУ, 2004. -  107 с.* Краснов К.С.  ... ... В 2 кн.  --  М.: ... ... 2001 - 512 с., 319 с.* ... К. Ф., ... П. Г., Носков А. А. Примеры и задачи по курсу ... и ... ... ...  --  Л., ...  --  576с.* Флореа О., Смигельский О. Расчеты по ... и ... ... ...  --  Л., ... 1979.  --  225 с* Х.К.Оспанов, Термодинамика и кинетика гетерогенных ... ... ... . ... ... 2006.  --  328 с.* ...  И.П.,  ...  В.В.  Утилизация  и  ликвидация  отходов технологии органических веществ.  --  М.: ... 1984.  --  289 с.* ... Я.И., ... В.П. Курс ... химии.  -- Л.: Химия, 1964.  --  626 с.* ... Б.П.  ... ...  --  ... 1987.  --  826 с.* ... Н.М., Кнорре Д.Г. Курс химической кинетики.  --  М.: Высшая школа, 1984.  --  236 с.  
        
      

Пән: Валеология
Жұмыс түрі: Курстық жұмыс
Көлемі: 54 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 1 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Рекреация ұғымы сұрақ-жауап түрінде196 бет
Су тіршілік көзі5 бет
Тұрмыстық, өнеркәсіптік және ауыл шаруашылық ағынды сулар35 бет
Физика сабақтарының нарықтық нақыштары85 бет
Өскемен қаласындағы жер үсті суларының ластауына экологиялық баға беру46 бет
Өскемен қаласының жер беті суының экологиялық жағдайына баға беру51 бет
1. Ұңғының түп маңы аймағын құм тығынынан тазарту» «2. Ұңғының түп аймағын фенолформальдегиді шайырмен бекіту26 бет
«АХҚЗ» АҚ өндірістік қалдықтарының және шығарындыларының аймақтың қоршаған орта компоненттеріне тигізетін антропогендік әсері53 бет
«Ақшат 1» әктас кенорнының өнеркәсіптік маңызын айқындап, С1 және С2 категориялары бойынша қор есептеу52 бет
Аграрлық өнеркәсіптік кешенді мемлекеттік реттеу90 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь