Абай құнанбаевтың өлеңдері

ЖОСПАР

Адамның кейбір кездері
Адасқанның алды . жол , арты . соқпақ
Алла деген сөз жеңіл
Алланың өзі де рас, сөзі де рас
Альбомға
Антпенен тарқайды
Асқа, тойға баратұғын
Ата.анаға көз қуаныш
Байлар жүр жиған малын қорғалатып
Бақа мен өгіз (И. А. Крыловтан)
Болды да партия
Буынсыз тілің..
Білектей арқасында өрген бұрым
Білімдіден шыққан сөз
Бір дәурен кемді күнге . бозбалалық
Бір сұлу қыз тұрыпты хан қолында
Жаз
Тоты құс түсті көбелек...
Адамның кейбір кездері

Адамның кейбір кездері
Көңілде алаң басылса;
Тәңірінің берген өнері
Көк бұлыттан ашылса.

Сылдырлап өңкей келісім
Тас бұлақтың суындай,
Кірлеген жүрек өз ішін
Тұра алмас әсте жуынбай.

Тәңірінің күні жарқырап,
Ұйқыдан көңіл ашар көз.
Қуатты ойдан бас құрап,
Еркеленіп шығар сөз.

Сонда ақын белін буынып,
Алды-артына қаранар.
Дүние кірін жуынып,
Көрініп ойға сөз салар.

Қыранша қарап қырымға,
Мұң мен зарды қолға алар.......
        
        ----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------АБАЙ ҚҰНАНБАЕВТЫҢ ӨЛЕҢДЕРІ----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------ЖОСПАР----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------Адамның кейбір кездері--------------------------------------------------------------------------------Адасқанның алды - жол , арты - соқпақ--------------------------------------------------------------------------------Алла деген сөз жеңіл--------------------------------------------------------------------------------Алланың өзі де рас, сөзі де рас--------------------------------------------------------------------------------Альбомға--------------------------------------------------------------------------------Антпенен ... ... ... көз ... жүр ... ... ... мен өгіз (И. А. Крыловтан)--------------------------------------------------------------------------------Болды да партия--------------------------------------------------------------------------------Буынсыз ... ... ... ... ... сөз--------------------------------------------------------------------------------Бір дәурен кемді күнге - бозбалалық--------------------------------------------------------------------------------Бір сұлу қыз тұрыпты хан ... құс ... ... ... ... кейбір кездеріКөңілде алаң басылса;Тәңірінің берген өнеріКөк бұлыттан ашылса.Сылдырлап өңкей келісімТас ... ... ... өз ... ... әсте ... күні ... көңіл ашар көз.Қуатты ойдан бас құрап,Еркеленіп шығар сөз.Сонда ақын белін буынып,Алды-артына қаранар.Дүние кірін жуынып,Көрініп ойға сөз салар.Қыранша қарап қырымға,Мұң мен ... ... ... надан, зұлымға,Шиыршық атар, толғанар.Әділет пен ақылғаСынатып көрген-білгенін,Білдірсе алыс, жақынғаСолардың сөйле ... ... долы ... сыя, ащы ... жазып кетсе, жайы сол,Жек көрсеңдер, өзің біл.--------------------------------------------------------------------------------Адасқанның алды - жол , арты - ... алды - ... - ... жол - ... ... ... маңғаз, малға бөккен кісімсініп,Әсте жоқ кеселді істен ... ... ... шапаны сондай шап-шақ,Мүшесінен буынып, басады алшақ.Қас алдына жымырып келемін деп,Ақ тымақтың құлағы ... ақ ... ... бір ... бар, о дағы ... ... шаншып қойып,Бөркін іліп, қарайды жалтақ-жалтақ.Қу шалбар қулығына болған айғақ,Тізесін созғылайды қалталанса-ақ.Ұстаудағы кісідей мезгілі ... бойы ... бір ... ... ... боп ... қасынбақ, ыржаңдамақ.Бет-аузын сөз сөйлерде жүз құбылтып,Қас кермек, мойын бұрмақ, қоразданбақ.Осындай сидаң ... елде ... де ... ... ... түзер біреу жоқ, сыртын түзеп,Бар өнері - қу борбай, сымпыс шолақ.Олардың жоқ ойында малын бақпақ,Адал ... мал ... ... ... атын ... ел ... алыстан ыржаң қақпақ--------------------------------------------------------------------------------Алла деген сөз жеңілАлла деген сөз жеңіл,Аллаға ауыз қол емес.Ынталы жүрек, шын ... ... жол ... ... ... ... бар күшін.Жүректің ақыл суаты,Махаббат қылса тәңірі үшін.Ақылға сыймас ол алла,Тағрипқа тілім қысқа ... ... ... ол ... мен ... барлығынБілмейдүр, жүрек сезедүр.Мұтәкәллимин, мантикинБекер босқа езедүр----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------Алланың өзі де рас, сөзі де расАлланың өзі де рас, сөзі де рас,Рас сөз ... ... ... ... ... ... оның төртіАлланы танытуға сөз айырмас.Аманту оқымаған кісі бар ма?Уәктубиһи дегенмен ісі бар ... ... ... ... ... берді ол сіздерге, сөзді ұғарға.Замана, шаруа, мінез күнде өзгерді,Оларға кез-кезімен нәби келді.Қағида шариғаты өзгерсе де,Тағриф алла еш ... ... ... өзгерер, алла өзгемес,Әһлі кітап бүл сөзді бекер демес.Адам нәпсі, өзімшіл мінезбененБос сөзбенен қастаспай, түзу келмес.Махаббатпен ... ... де сүй ол ... ... тәтті.Адамзаттың бәрін сүй бауырым деп,Және хақ жолы осы деп әділетті.Осы үш сүю болады имани гүл,Иманның ... үш деп сен ... ... дағы, үшеуін таратып бақ,Басты байла жолына, малың түгіл.Дін де осы, шын ... ... та ... ... бұл ... ... ... бұзатын және үш іс бар:Пайда, мақтан, әуесқой - онан шошы.Руза, намаз, зекет, хаж - талассыз ... ... ... тұт ... ... үшін ... соңғы төрттіҚылғанменен татымды бермес жеміс.Бас жоғары жаралған, мойын төмен,Қарашы, дене біткен ... басы - ... ... ... ... ... демен.Имамдар ғибадаттан сөз қозғаған,Хуснизән мен иманды білді ойлаған.Иманның тазалығын жақсы ұқтырмай,Сыртын қанша жуса да, іші ... ... ... ... ... болсаң, үйреніп, сен де ұқсап бақ.Құран рас, алланың сөзідүр ол,Тә'уилін білерлік ғылымың шақ.Алланың, пайғамбардың жолындамыз,Ынтамызды бұзбастық иманымыз.Пайда, мақтан, әуесқой - ... ... ... ... тыйғанымыз?Мү'мин болсаң, әуелі иманды бол,Пендеге иман өзі ашады жол,Шын илан да, таза ойла бір имаңды,Мұнафиқ намаз қылмап па, мағлұм ғой ... ... ... ... ... ... кінә ... таласпа мү'мин болсаң,Ойла, айттым, адамдық атын жойма----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------АльбомғаСал демеймін сөзіме ықыласыңды,Қайғылы өлең еттім өз басымды.Көкірегім бар сырын өз ... ... көп ... ... ... ет, жатпа бекер,Бұл көңілсіз дүниеден көп жыл ... ... өзі ... ... өмірАрттағыға бір белгі қойса нетер?Кім біледі, кез болса ... ... оқыр да, ... сынар.Көзін салып, ойланып кейбір сөзін, деп мағынасын о дағы ұғар.Кім білер, жабырқаңқы жазған сөзімЖібермей, көп тоқтатар оның көзін.Жолаушы жол ... ... ... ... ... бір ... ... тарқайды,Жиылса кеңеске.Ор қазып байқайдыТуа жау емеске.Анттасып алқайды1Сен тентек демеске.Кім анттан шалқайдыАмал жоқ жемеске.Аз адам шаршайды,Ебіне көнбеске.Бас ыңғай ... жоқ ... ... ... ... ... мал ... қылар бермеске.Өсімге қол жайды,Тай алып серкешке.Алмаса ол тайды,Дап-дайын көрмеске.Кедей би жантайдыСауыр мен өркешке.Саумаққа ол ... би ... қып ... ... де ... ... еске.Пысықтар шалқайды,Таласып теңдеске.Қағысып шонтайдыӨзімен жемдеске.Таласып тарқайдыАқшадан төрт-беске.Бірлікті ... боп ... ... ... ... ... асығып, жас жігіт.Қолға кетті жауға бір күн,Тірі ... ісі - ... жау ... ... ... ... қала ... еді алғалы.Асықсаң да, шырағым,Саған деген құданыңЖазылған қандай жарлығы,Есіткен жоқ ... ... ... ... ... ойы ... ақтан тіккіштеп,Күні-түні дем алмай,Бітіруге жүр күштеп,Асыққансып, тоқталмай.Сен асыққан екен деп,Алла ... ... ... ма екен ... ... көз ... ... кеудені,Жаудан өлді ар үшін.Ескермей өзге дүниені,"Аһ!" деп өтті жар үшін.Жамандық тұрмас күттіріп,Ел есітті, қыз білді.Ақ көйлекті бітіріп,Кебінім деп киді, өлді...Қол ... ... ... жан ... неге ... онда бар ма ... ... жар болса,Неге өлдім деп налымас.Онда екеуі кез келсе,Бірін бірі танымас--------------------------------------------------------------------------------Ата-анаға көз ... көз ... ... алған еркесі.Көкірегіне көп жұбаныш,Гүлденіп ой өлкесі.Еркелік кетті,Ер жетті,Не бітті?Оқытарсың молдаға оны,Үйретерсің әр нені.Медеу етіп ойы соны,Жаны ... ... ... ... өтті.Ата көңіл жанбаса бір,Артық өнер шықпаса.Ел танымай, үй танып құр,Шаруасын да ... ... ... ойла,Абайла!Сүйер ұлың болса, сен сүй,Сүйінерге жарар ол.Сүйкімі жоқ құр ... ... өтер ... ... -Не пайда?Зарланарсың, ойланарсың,Не болам деп енді мен.Құрбылардан қорланарсың,Тәңірі ісіне сен де көн.Қайғысыз пенде,Көрдің бе,Өміріңде?Тәңірі сорлы етсе пенде,Не бітірер құр ... жоқ ... ... жат ... ... мен ... бе,Көңіліңде?--------------------------------------------------------------------------------Байлар жүр жиған малын қорғалатыпБайлар жүр жиған ... ... ... онан ... алар ... ... ... дәме қылып,Бұл жұртты қойған жоқ па құдай атып?Барып келсе Ертістің суын татып,Беріп келсе бір арыз бұтып-шатып,Елді алып, Еділді алып есіреді,Ісіп-кеуіп, ... келе ... ... аты ... белшесінен әбден батып.Сұм-сұрқия, қу, білгіш атанбаққаҚұдай құмар қылыпты ... ... деп ... ... ... бай да ... жықпақ, бай жеңбек әуел бастан,Қолға түсер сілесі әбден қатып.Жаны аяулы жақсыға ... ... бір ит ... жүр ырылдатып.--------------------------------------------------------------------------------Бақа мен өгіз (И. А. Крыловтан)Қарасаң,струсыйлар шешилабчулар ... жұрт та ... ... бір ... еді ... ... ... шықты әр жаққа.Бақаға өгіз таумен тең,Ұшып кетті зәресі.Мақтаншақтың, сен көрсең,Бақада екен төресі.Өз-өзінен бір бақаКүшенді де, бөртінді.Қарны үлкейді ... ... деп ... ... ... сен бізге!Қиын ба екен үлкею,Жеткем жоқ па өгізге?""Ісіндің, кебіндің,Сонда да не ... жат ... ... ол ... кеп ... ... ғой"- деп ... "енді бір қарашы!"Қарады да,- "ДәнемеБолған жоқ қой, қой!"- деді.Қызып алған антұрғанАйтқан сөзге ... ... ... де, ... ... ... деп өзі ... жаным-ай,Қолыңнан келмеске.Боларсың бақадай,Көп түссең егеске--------------------------------------------------------------------------------Болды да партияБолды да партия,Ел іші жарылды.Әуремін мен тыя,Дауың мен шарынды.Құрбыдай хош тұттымЖасың мен ... ... мен ... көп ... ... неңді алдым,Сау қоймай арымды?Ойымнан ой бөліп,Қозғадың тамырды.Көңілге тік келіп,Кетірдің сабырды.Ойым да ақ, жарым да ақ,Кеңімді, тарымдыҚарасам пайымдап,Сөзің сол сарынды.Өсекке салмаңдарОйымды, ... ... бек ... ... тілді қарынды.Жасырдым, жасырдым,Енді айттым зарымды--------------------------------------------------------------------------------Буынсыз тілің..Буынсыз тілің,Буулы сөзіңӘсерлі адам ұғылына.Кісінің сөзін Ұққыш-ақ өзің,Қисығын түзеп тұғырыға.Сезімпаз көңіл Жылы жүрекТаппадым деп ... ... дос ... ... мен тілі бөлінбес.--------------------------------------------------------------------------------Білектей арқасында өрген бұрымБілектей арқасында өрген бұрым,Шолпысы сылдыр қағып ... ... ... ақ ... қара ... ... ... пе ең мұндай түрін?Аласы аз қара көзі айнадайын,Жүрекке ... тиіп ... ... ақ ... ашық ... ... ... пе ең қыздың жайын?Бұраң бел, бойы сұлу, кішкене аяқ,Болады осындай қыз некен-саяқ.Піскен алма секілді тәтті қыздыБоламын да тұрамын ... ... тисе ... қан ... жүрегіңе.Бетіңді таяп барсаң тамағына,Шымырлап бу енеді сүйегіңе--------------------------------------------------------------------------------Білімдіден шыққан сөзБілімдіден шыққан сөзТалаптыға болсын кез.Нұрын, сырын ... ... ... - айна, көңігі - ояу,Сөз тыңдамас ол баяу.Өз өнері тұр таяу,Ұқпасын ба сөзді тез?Әблет ... ... жуық ... ... сөзге сенер меТүзелмесін білген ез? жалынар,Ұққыш жансып шабынар.Ұқпай жатып жалығар,Ұйқылы-ояу бойкүйез.Жас баладай жеңсік қой,Байлаулы емес ақыл, ой,Ойлағаны - айт пен ... - ... ит ... қыз бен я ... соң, ... алғыр,Шығып кетер, я қалғыр,Оған ақыл - арам без.Жақсыға айтсаң, жаны еріп,Ұғар көңіл шын беріп,Дертті ішіне ем көріп,Неге алтынды ... жез. кер ... ... не өсек.Болмаған соң, бір есеп -Мейілі қамқа, мейілі бөз--------------------------------------------------------------------------------Бір дәурен кемді ... - ... ... ... ... - ... көрмелік, ойланалық.Жастықта көкірек зор, уайым жоқ,Дейміз бе ешнәрседен құр қалалық.Бар ойы - өлең айтып, ән салалық,Біреуді қалжың ... ... ... ... қырындап үйір болса -Көңіліне зор қуаныш бір бадалық.Демеңдер өнбес іске жұбаналық,Ақыл тапсақ, мал ... ... ... бірді-ақ сүй, таңдап тауып,Көрсе қызар, күнде асық - диуаналық.Жастықта бір ... - бір ... ... бір ... бишаралық.Әуелі өнер ізделік қолдан келсе,Ең болмаса еңбекпен мал табалық.Той болса, тон киелік, жүр, ... ... ... ... тон тозар, қадір кетер,Күлкіні онша күйлеп, шуламалық.Уайым - ер қорғаны, есі барлық,Қиыны бұл дүниенің - қолы тарлық. елірме, бозбалалар,Бұл бес ... бір ... ер ... қылсаң дағы сан құмарлық,Алдыңда уайым көп шошынарлық:Жарлылық, жалынышты жалтаң көздік,Сүйкімі, икемі жоқ ... ... ... кім қыларлық,Оған да мезгіл болар тоқталарлық.Ұрлық қылар, тентіреп тамақ асырар,Болмаған соң жұмыс қып мал табарлық.Басында әке айтпаса ақыл жарлық,Ағайын табылмаса ой ... ... ... ... ... ма ол бір зарлық?Осы елде бозбала жоқ сөзді ұғарлық,Үзілмес үмітпенен бос қуардық.Әйтеуір ақсақалдар айтпады депЖүрмесін деп аз ғана сөз ... сұлу қыз ... хан ... сұлу қыз ... хан ... да ... қыяды қыз жолында.Алтынкүміс кигені, қамқа, торғын,Күтуші қыз келіншек жүр соңында.Деген сөз: >,Хан ... боп ... жүр ... ... шал сыйпаған құрт жесін деп,Жартастан қыз құлапты терең суға.Сән салтанат жұбантпас жас жүректі,Кім де болса тұрғысын көксемек-ті.Мезгілі ... ... ... қылсын бір қартайған өу сүйекті.Кәрі, жас дәурені өзге тату емес,Епке көнер ет жүрек сату емес.Кімде кім үлкен ... екі ... ... ... ... ... жас ... тұтады екен,Жас қайғысын білдірмей жұтады екен.Ортасында бұлардың махаббат жок,Тұсап қойған ... бұқа ма ... ... ... ... ... өмірді жанғыртпас, құдай ұрғыр.Біреудің қызын алып малға сатып,Баяғыны іздеген қандай құрғыр?Қатыным қалай демес ... ... дос боп ... ... ... ... мәз ... шәкіртінің қылығын ай!Қартаң бай, қатты сақ бол, тілге көнсең,Мүйіз шығар қатынның тіліне ерсең.Тіпті оңбассың, өзіңе өзің мәз боп,Дастарқан мен ... ... ... ... ... ... ... жылымас, ол өзіне аз.Біреуі көк балдырған, бірі қурай,Бір жерге қосыла ма қыс ... ... ... ... ... ... сүіп ... көңіл арасы жылшылық жер,Оны қайтып қосады ол ант атқан?--------------------------------------------------------------------------------ЖазЖаздыгүн шілде болғанда,Көкорай шалғын, бәйшешек,Ұзарып өсіп толғанда,Күркіреп жатқан өзенге,Көшіп ауыл қонғанда;Шұрқырап жатқан ... жоны ... ... ... ... ... тұрып шыбындап,Кұйрығымен шылпылдап,Арасында кұлын-тайАйнала шауып бұлтылдап.Жоғары-төмен үйрек, қазҰшып тұрса сымпылдап.Қыз-келіншек үй ... ... ... ... ... ... ... айналып,Көңілі жақсы жайланып,Бай да келер ауылға,Аяңшылы жылпылдап;Сабадан қымыз ... ... ... бір ... ... сылқылдап.Жалшы алдаған жас бала,Жағалайды шешесінЕт әпер деп қыңқылдап.Көлеңке қылып басына,Кілем төсеп астына,Салтанатты байлардыңСамаурыны бұрқылдап.Білімділер сөз айтса,Бәйгі ... ... ... ... деп ... ... ... шығар бір шеттенМалыңды әрі қайтар деп,Малшыларға қаңқылдап.Бай байғұсым десін деп,Шакырып қымыз берсін деп,Жарамсақсып, жалпылдап.Шапандарын белсенген,Асау мініп теңселгенЖылқышылар кеп тұрса,Таңертеңнен салпылдап.Мылтық ... құс ... ... бір ... ... ... салған көк құсыКөтеріле бергенде,Қаз сыпырса жарқылдап.Өткен күннің бәрі ұмыт,Қолдан келер қайрат жок,Бағанағы байғұс шалАуылда тұрып күледі,Қошемет ... ... құс ... ... құс ... ... ... гулемек.Бәйшешек солмақ, күйремек,Көбелек өлмек, сиремек.Адамзатқа не керек:Сүймек, сезбек, кейімек,Харекет қылмақ, жүгірмек,Ақылмен ойлап сөйлемек.Әркімді заман сүйремек,Заманды қай жан ... ... ... оны ...  
        
      

Пән: Әдебиет
Жұмыс түрі: Материал
Көлемі: 12 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Абай шығармаларының тәрбиелік мәні30 бет
Абайдың эстетикалық тағылымы.Сатиралық лирикасы10 бет
Сәбит Мұқанов өмірі мен шығармашылығы3 бет
XIX ғ. II жартысы, XX ғ. бас кезіндегі қазақ әдеби тілінің діни лексикалық сипаты5 бет
Абай шығармалары18 бет
Абай қарасөздерінің тәрбиелік мәні6 бет
Абай Құнанбаев (1845-1904)10 бет
Абай Құнанбаев жайлы7 бет
Абай Құнанбаев.(1845-1904)7 бет
Абай Құнанбаев: балалық және жастық шағы7 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь