Халықаралық туризмнің тарихы

МАЗМҰНЫ

КІРІСПЕ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 4
І. ТУРИЗМ ТАРИХЫНЫҢ НЕГІЗГІ СИПАТТАМАСЫ ... ... ... .. 5
1.1 Туризм тарихының нысаны мен пәні ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 5
1.2 Туризм тарихының мақсаттары мен міндеттері ... ... ... ... ... ... ... ... 6
1.3 Туризм тарихын зерттеудің тәсілдері ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 6
1.4 Туризм тарихы курсын кезеңдестіру және құру ... ... ... ... ... ... ... .. 7
ІІ. ТУРИЗМНІҢ ДАМУ ТАРИХЫНЫҢ КЕЗЕҢДЕРІ ... ... ... ... ... 9
2.1 ХVІІІ ғасырдың соңына дейінгі туризм. Ежелгі туризм ... ... ... ... . 9
2.2 Орта ғасырлар мен қайта өрлеу дәуірі кезеңіндегі туризм ... ... ... . 11
2.3 XVII және XVIII ғасырлардағы туризм ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... . 13
2.4 ХІХ . ХХ ғасырлардағы . Екінші Дүниежүзілік соғыстан кейінгі туризм ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...
14
2.5 Екінші Дүниежүзілік соғыстан кейінгі туризм. Қазіргі замандағы туризм ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...
17
ІІІ. БҰРЫНҒЫ КСРО.ДА ТУРИЗМНІҢ ДАМУЫ. РЕСЕЙДЕГІ ТУРИЗМНІҢ ҚАЛЫПТАСУЫ (ХVІІІ.ХХ ҒҒ.) ... ... ... ... ... ... ..
20
3.1 Ағартушылық кезең (ХІХ ғасырдың 90 жылдарына дейін) ... ... ... 20
3.2 Кәсіпкерлік кезең (1890.1927 жж.) ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 22
3.3 Ұйымдастырушылық.орталықтанған кезең (1927.1969 жж.) ... ... . 24
3.4 Әкімшілік.нормативті кезең (1970.1990 жж.) ... ... ... ... ... ... ... ... . 25
3.5 Өтпелі кезең (1990 ж. бастап) ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 26
3.6 КСРО.дағы туризм мен экскурсиялар. 1917.1927 жж. туристік.экскурсиялық жұмыс ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...
27
ІV. ХАЛЫҚАРАЛЫҚ ТУРИЗМНІҢ ДАМУ ТАРИХЫ ... ... ... ... ... 30
4.1 Қазақ КСР.да туризмнің даму тарихы ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 30
4.2 Қазақстан Республикасында туризмнің даму кезеңдері ... ... ... ... .. 32
4.3 Әлемдік туризм дамуының кезеңдері ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 35
4.4 Халықаралық туризмнің дамуы ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... . 37
4.5 Туризм тарихын географиялық тұрғыдан оқу ... ... ... ... ... ... ... ... .. 40
4.6 Туристік ұйымдардың түрлері ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 43
ГЛОССАРИЙ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... . 49
МАҢЫЗДЫ САЯХАТТАР МЕН ЖОРЫҚТАРДЫҢ ХРОНОЛОГИЯСЫ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..
51
ТЕСТЕР ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 60
ТЕСТ ЖАУАПТАРЫ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 69
ҚОЛДАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .. 71
КІРІСПЕ

Адамзат пайда болғалы қанша уақыт болса, туризмнің пайда болу тарихына да сонша болды. Миллиондаған туристер, жас және егде адамдар, жалғыз және топпен, әртүрлі қабілеттегі және әртүрлі кәсіппен айналысатын өкілдер жаңа әсерлер іздеп әртүрлі жыл мезгілдерінде саяхаттайды.
Саяхат – бұл көне және сыйымдылығы кең ұғым. Дальдің В.И. сөздігі бойынша, саяхат бөтен жерлерге бару дегенді білдіреді. Адамзатқа бүкіл көп ғасырлық тарихында сауданы дамыту, жаңа жерлерді жаулап алу мен игеру, ресурстарды іздеу мен жаңа көлік жолдарын іздестіру мақсаттарында әлемді танып-білу және жаңалықтар ашуға ұмтылыс тән. Бізге тарихтан ұлы жаңа континенттер мен жерлерді ашқан саяхатшылардың есімдері жеткен, географиялық және басқа білімнің керемет жүйелерінің негіздері қалған.
«Халықаралық туризмнің тарихы» пәнін оқу қазіргі жағдайда әлем туризмі дамуының негізгі кезеңдері туралы білуге мүмкіндік береді.
Туризмнің терең тарихи тамыры бар. Алғашқы туристік ұйымдаспаған сапарлар шектеулі болды, олар негізінен сол кездегі қажеттіліктер және мүмкіндіктермен байланысты болған, нақтырақ айтқанда, қажылық жасау, емделу, сауда және білім алу. Сапар жасауға тек қоғамда жоғары орын алатын адамдардың ғана мүмкіндіктері болды. Сол кездегі туризмнің ерекшелігі элитарлылық пен өзінділік болған.
Туризм саласындағы әйгілі ағылшын мамандары туризмнің бастауын емделу мақсатындағы сапарлар қалаған деп есептейді. Және алғашқы туристік ұйымдар білімдік сипат алды. Шындығында да, бұл кезең «аристократтық» туризм деп аталатын туризмнің дамуымен сипатта
ҚОЛДАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР

1. Вуколов В.Н. История и теория международного туризма. – Алматы, 2002.-221 с.
2. Долженко Г.П. История туризма в дореволюционной России и СССР. – Ростов-на-Дону, 1988.
3. Ердавлетов С.Р. История туризма. Развитие и научное изучения. – Алматы, 2003. – 215 с.
4. Накатков Ю.С. История туризма Казахстана. – Алматы, 2001. – 196 с.
5. Шаповал Г.Ф. История туризма. – Минск, 1999. – 303 с.
6. Биржаков М.Б. Введение в туризм. М., СПб., 1999. 192 с.
7. Воронкова Л.П. История туризма и гостеприимства. Уч.пособие. – М.: ФАИР-ПРЕСС, 2004. – 304 с.
8. Дворниченко В.В. Развитие туризма в СССР (1917-1983 гг.). – М., 1985.
9. Ердавлетов С.Р. География туризма: история, теория, методы, практика. – Алматы, 2000. – 336 с.
10. Усыскин Г.С. Очерки истории российского туризма. СПб., 2000. – 224 с.
11. Соколова М.В. История туризма. – М, 2002. – 352 с.
        
        Алимбетов У.С., Койшинова Г.К., Калиева А.Е.ХАЛЫҚАРАЛЫҚ ТУРИЗМНІҢ ТАРИХЫӨскемен, 2010Алимбетов У.С., ... Г.К., ... ... ... ТАРИХЫОқу құралыӨскемен, 2010УДК 338.48 (1-87) (075.8)Авторлар:Алимбетов У.С. – экономика ғылымдарының докторы, профессорКойшинова Г.К. – ... және ... ... ... ... А.Е. - «Менеджмент және маркетинг» кафедра оқытушысыПікір жазған:Есимжанова С.Р. – экономика ғылымдарының докторы, профессорАЛИМБЕТОВ У.С., КОЙШИНОВА Г.К., ... ... ... ... Оқу құралы, Өскемен. – 2010. – 71 бет.ISBN 978-06-0796-7Туризмнің ... ... мен  ...  ...  ...  қарастырылады.Ежелгі  заманда   және   ортағасырларда   туризмнің   пайда   болуы   ...  ...  ғғ.  мен  ...  ғғ.   ...   дамуы   тарихыкелтірілген.  Қазақстандағы  туризмнің  қалыптасуы  мен  даму  ...  ... оқу ... ... ... ...  ...  атындағы  Шығыс  Қазақстан  Мемлекеттік  УниверситетініңӘдістемелік ... ... 2010 ж. 21  ...  №  3  ... ... жіберілді.УДК 338.48 (1-87) (075.8)ISBN 978-06-0796-7                           © У.С. ... ... ...                                                                   ||    ...    ||    ...                      |     ||І.  ... ... ... ...            |5    ||1.1 ... тарихының нысаны мен пәні                              |5    ||    ...              |     ||1.2 ... ... ... мен міндеттері                    |6    ||    ...                               |     ||1.3 ... ... ... ...                           |6    ||    ...              |     ||1.4 ... ... ... кезеңдестіру және құру                   |7    ||    ...                                |     ||ІІ. ... ДАМУ ... КЕЗЕҢДЕРІ ....................       |9    ||2.1 ... ... ... ... ... ... ...           |9    ||    ...                                             |     ||2.2 ... ... мен ... өрлеу дәуірі кезеңіндегі туризм       |11   ||    ...                                                 |     ||2.3 |XVII және XVIII ... ...                           |13   ||    ...                 |     ||2.4 |ХІХ – ХХ ...... Дүниежүзілік соғыстан кейінгі  |     ||    ...   ||    ...                  |     ||2.5 ... Дүниежүзілік соғыстан кейінгі туризм. Қазіргі замандағы|     ||    ...                                                        |17   ||    ...     ||    ...                         |     ... ... ... ... РЕСЕЙДЕГІ ТУРИЗМНІҢ          |     ||    ... ... ҒҒ.) ...          |20   ||3.1 ... ... (ХІХ ... 90 ... дейін)           |20   ||    |............                                                  |     ||3.2 ... ... ... жж.)                             |22   ||    ...          |     ||3.3 ... ... ... жж.) ...   ||3.4 |Әкімшілік-нормативті кезең  (1970-1990 жж.)                   |25   ||    ...                             |     ||3.5 ... ... (1990 ж. ...                                 |26   ||    ...  |     ||3.6 ... туризм мен экскурсиялар. 1917-1927 жж.              |     ||    ... ...                                   |27   ||    ...     ||    ...                                                 |     ||ІV. ... ... ДАМУ ... ...................         |30   ||4.1 |Қазақ КСР-да туризмнің даму тарихы                            |30   ||    ...               |     ||4.2 ... ... туризмнің даму кезеңдері            |32   ||    ...                                            |     ||4.3 ... ... ... ...                             |35   ||    ...               |     ||4.4 ... ... ...                                   |37   ||    ...     |     ||4.5 ... ... географиялық тұрғыдан оқу                      |40   ||    ...                            |     ||4.6 ... ... ...                                   |43   ||    ...   |     ||    ...                                                     |49   ||    ...     ||    |.......................                                       |     ||    ... ... МЕН ... ...                |     ||    ...   ||    ...                                          |     ||    ...                                                        |60   ||    ...     ||    ...                             |     ||    ... ЖАУАПТАРЫ                                                |69   ||    ...     ||    ...                                                    |     ||    ... ...                                        |71   ||    ...            |     ... ... болғалы қанша уақыт болса, туризмнің пайда болу ... ... ... ... ... жас және егде  ...  ...  жәнетоппен, әртүрлі қабілеттегі және әртүрлі кәсіппен айналысатын  өкілдер  жаңаәсерлер іздеп әртүрлі жыл ... ... – бұл көне және ...  кең  ...  ...  В.И.  ... ... бөтен жерлерге бару дегенді білдіреді. Адамзатқа  бүкіл  көпғасырлық тарихында сауданы ...  жаңа  ...  ...  алу  мен  ... іздеу мен жаңа көлік  жолдарын  іздестіру  мақсаттарында  әлемдітанып-білу және жаңалықтар ашуға  ұмтылыс  тән.  ...  ...  ұлы   ...   мен   ...   ...   ...   есімдері    жеткен,географиялық және басқа ... ...  ... негіздері қалған.«Халықаралық туризмнің тарихы» пәнін оқу қазіргі жағдайда әлем туризмідамуының негізгі кезеңдері ... ... ... ... терең  тарихи  тамыры  бар.  Алғашқы  туристік  ұйымдаспағансапарлар шектеулі болды,  олар  негізінен  сол  ...  ...  ...  байланысты  болған,  нақтырақ  айтқанда,   қажылық   ... ... және ... алу. Сапар жасауға тек қоғамда жоғары  орын  алатынадамдардың  ғана  мүмкіндіктері  болды.  Сол  ...  ...  ... пен ... ... ... әйгілі ағылшын мамандары туризмнің бастауын  емделумақсатындағы сапарлар қалаған деп есептейді. Және ...  ...  ... ... ... ... да, бұл  кезең  «аристократтық»  туризм  депаталатын туризмнің дамуымен сипатталады.  Яғни  ...  ...  ... ... ғана қол ... болды.Қазіргі кезде әлемдік туризм дамуының төрт негізгі  тарихи  ... ...  ...  ...  негізінде  мынадай  критерийлер  жатады:әлеуметтік және экономикалық алғышрттар, туризмнің функциялары.Бұл оқулықта туризмнің  ...  ...  мен  ...  ...  ... ... заманда  және  ортағасырларда  туризмнің  ...  ... ... ... ғғ. мен ...  ғғ.  ...  дамуы  тарихыкелтірілген.  Қазақстандағы  туризмнің  қалыптасуы  мен  даму  ...  ... оқу ... ... ... ... ... оқығаннан кейін студент мыналарды біле алады:- әлемдік туризмнің даму ... ... ... ... ... ... туризм дамуының хронологиясын;- туризм географиясының даму тарихын;- ... ... ... ... мен ... ... даму ... ТУРИЗМ ТАРИХЫНЫҢ НЕГІЗГІ СИПАТТАМАСЫ1.1 Туризм тарихының нысаны мен пәніТуризм тарихы  деп  жекелеген  ...  мен  ...  ...  ...  ...  ...  баруымен  және  олардың  өмір  сүру  ырғағы  менқоршаған ... ... ... болып келетін  кеңістіктегі  қозғалысүрдістерінің жиынтығын айтуға болады.Туризм ... ... үшін оның  оқып  ...  нысаны  мен  пәніне,мақсаты мен міндеттеріне сипаттама беру қажет.Туризм  тарихының  нысаны  ...  және  ...  ...  ... ... ... ... және тарихи-әлеуметтік  құбылыс(немесе феномен)  ретінде  туризмнің  пайда  болуы  мен  ...  етуі  ... Бір ... әртүрлі ғылыми пәндер зерттеуі  мүмкін.  Олар  зерттеунысанына әртүрлі жағынан  келеді,  яғни  оқып  ...  пәні  ...  ... пәні ... ... ... мен өмір ырғақтарын  өз  еріктеріменуақытша  өзгертетін,  барған  жерінің  ...  ...   жеке   ...  жекелеген  тұлғалар  мен  әлеуметтік  топтардың   ...   үшін   ...    ...    ...    ...   даму   заңдылықтарының    ...    ...    ...  ...  ...   мен   ...   топтардың   қозғалысқұралдары мен жолдары,  ... жаңа ... ... ...  ... ...  ...  қамтамасыз  ету  құралдары,  туризмгеқатысты заңнамалар кіреді.Тарихи  дамудағы  туризмнің  ...  ...   ...   ... ... ...  бойынша  зерттеуі  мүмкін.  Әлемнің  елдерітуралы ғылыми  түсініктер  мен  ...  ...  ...  тарихы  оқыпзерттейді. Ал теңіздер мен мұхиттарды және ... ...  ...  дамуын– теңізде жүзу тарихы, көлік құралдарының дамуы мен кеңістікте қозғалу  үшінжануарларды ......  ...  ...  ...  жолдарыныңдамуын – жол ісінің  тарихы  зерттейді.  Туризмді  реттейтін  заңдылықтардыңдамуын құқық ... ... ал ...  ...  ...  ...  жәнемәдени  ескерткіштердің  дамуын,  олардың   шоғырлану   ...   ... ... ...  ...  оқып  ...  Зерттеу  мақсатындағысаяхаттардың тарихы географиялық білім тарихын оқып  зерттеудің,  нақты  ...  ...  ...  ...  ...   оның   ...   экономикасы,тұрғындарының тұрмысын зерттеу пәні болып табылады.Жолда  алған  әсерлерін,  саяхаттардың,  жергілікті   салт-дәстүрлердіңсипаттамасын,  ...  аз  ...  ...  жергілікті  жерлер,  халықтартуралы   жаңа   мағлұматтарды   қамтитын   саяхатшылардың   ...    ... ... ... ... Бұл ... сонымен  бірге,  туризмтарихы бойынша қайнар көз болып табылады. ... та,  ...  ...  ... ... ... суреттемесіне қарай жазылған және  қосымша  идеялық-көркем міндеттерге (қызық оқиғалы,  утопиялық,  философиялық)  бағындырылғанойдан жазылған  ...  да  ...  ...  Осы  ... бұл ... ... ... тарихын оқып  зерттеу  пәніненайрықшаландыратын өзінің оқып ... ... бар ... ... ... тарихының мақсаттары мен міндеттеріБіріншіден, бұл оқу курсының ... ... мен  ...  ... алдымен – бұл жекелеген тұлғалар мен әлеуметтік топтардың өз еркіменуақытша  баратын  орындарын  ауыстыруының  ...  ...   ... функцияларының дамуының  жалпы  суреттемесін  қайта  ...  ... ... ...  ...  кезеңдерін  зерттеу.  Сонымен  қатар,  туризмтарихының қайнар көзін ... ...  ...  Бұл  ...  ... ...  ...  алғышарттары  мен  жағдайларын  ашып  ...  және   ... ... ... және ... дамуымен байланысты туризм дамуының  негізгікезеңдерінің мазмұнын ашу;әртүрлі  уақыттарда   әлемнің   жекелеген   ...   ...   ... ... аймақтарда әртүрлі уақыттарда туризмге қандай  әлеуметтік  топтардыңөкілдері қатысқанын анықтау;туризмді қамтамасыз ететін мекемелер мен ... ... ...   ...   ...   туризм   тарихының    көздерін    ... ... ... ары  ...  зерттеудің  негіздерін  қою,  оның  қарастырылғанмәселелерін қорытындылау және білімнің осы ...  арық  ...  ... беру.Курстың міндетінің бірі – студенттерге өткен уақыттағы туризм  дамуыныңәртүрлі заңдылықтарын анықтаудағы ... ... оқып  ...  ... ... ... ... үрдістермен салыстыру, туризм дамуының ары  қарайжолын анықтау.1.3 Туризм тарихын зерттеудің тәсілдеріТуризм тарихын зерттеуде тарихи ғылымда ... ... ...  ...   ...   тарихи-генетикалық,   тарихи-салыстырмалы,тарихи-ретроспективті, тарихи-типологиялық және басқа да  тәсілдерді  айтуғаболады.Тарихи-генетикалық   ...   оқып    ...    ...    ...  ...  ...  болатын  құбылыстардың  қозғалысын  жәнеөзгерістерді көрсетуді біріктіреді. Ол дамуды талдауға бағытталған  және  олжалпы және ... ... ...  ...  тиіс,  бірақ  суреттеугетартады, әзірленген логикасы мен ұғымдық аппараты болмайды. Оның  әдістемесібелгісіз әрі айқынсыз.Бұл тәсілді ... ... ... ...  Бұ  ... ... ... ұқсастықтарын ашады және қоғамның  тарихидамуының қайталанғыш және ішкі шартталған сипатының ...  ... ... ...  құру  ...  ...  қарастырыладыжәне  қазіргіден  өткенге,  салдарынан  себебіне  ...   Бұл   ... ... стадияларын түсінуге және  зерттелетін  оқиғаның  мәнінетереңірек кіруге мүмкіндік береді.Тарихи-типологиялық тәсіл қарастырылатын  құбылыстар  мен  ... ... ...  ...  объектілер  мен  құбылстар  жиынтығын  сапалытүрдегі белгілі бір топтарға жүйелі түрде бөлуді мақсат етеді.Тарихи-жүйелік ... ... ... ... ... ...  етуінтек  қана  себепті  шартталған  ғана  емес,   ...   ...   ... жекелеген оқиғалардың,  фактілердің,  құбылыстардың  мен  тарихиүрдістердің түрі ретінде қарастырады.Тарихи-мәдени тәсіл жеке адам ... оның  ...  ...  ...  ...  ...  ...  назараударады. Бұнда белгілі бір  мақсаттарды  көздеген  ...  ...  ...  адамдардың  да   қызметін,  олардың  қоршаған  әлемге   ...  Бұл  ...  ...  ...  ...  ...  ...  қамтиды.  Тарихшы  М.Блок  былай  деп  айтқан:   «нағыз   ... адам ... ... Қай ... ... иісі ... ...  солжерде оны олжа күтіп тұратынын білген.» Өткендегі  туристердің  ... ... ... ... ... ... бұл ...  мүмкінболатын болашақтағы бағыттарын анықтауға мүмкіндік ашады.1.4 Туризм тарихы курсын кезеңдестіру және құруТуризм ... ... ...  және  оны  ...  жалпылаудың  ішкізаңдылықтары  мен   мүмкіндіктерін   анықтауды   жеңілдетуге    ... ...  деп  ...  ...  ...  сәйкес  тарихиуақытты бөлу айтылады. Бұл жалпы адамзаттың, қандай да бір  аймақтың,  елдіңтуризмінің қалыптасу және даму ... ...  ...  анықтамасы.Туризм тарихын кезеңдестіру  үшін  оның  негізіне  нелерді  қарастыру  қажетекенін шешіп алу қажет. Яғни, ... ...  ...  ...  ... құру ... ... шаруашылық және  кеңістіктік  құбылыс  ретінде  ежелгізамандарға терең кең тамыр жайған мол  дәстүрге  ие.  ...  ...  ...  ...  бөлу  жайында   көптеп   айтылады.   Әсіресе,В.Унцикер мен Дж.Мариотти секілді ғалымдардың ортақ ... ... ... ... келесідей кезеңдестірулер ұсынылады.«Туризм тарихы» (Рим,  1958)  атты  Дж.Мариоттидің  кітабында  көнедегітуризм (Греция мен Рим), ортағасырдағы туризм, жаңа  ...  ...  ... ғғ.), ХІХ ғ. және ... кездегі туризм қарастырылады.Л.П. Воронкова («Туризм тарихы: оқу құралы». –  М.:  МПСИ,  2001)  ... мен ... ... тарихы, ортағасырлық  мәдениеттегісаяхаттар, ұлы географиялық ашылулар кезеңі, ХVІ-ХVІІІ ғғ. еуропа мәдениетіндегі саяхаттар  мен  ...  ... ғ. ... және ...  ...  дамуы,  ХХ  ғ.  туризмніңңдамуы, ХХІ ғ. ... ... ... деп ... ...  Соколова  «Туризм  тарихы»  кітабында  келесідей   кезеңдестірудіұстанады: көнедегі саяхаттар, ортағасырдағы  жорықтар  мен  ...  ... ... ... ХХ ғ. ...  ...  кезеңдестіру  кезінде   әлеуметтік-мәдени   ... ... ... және  оны ... бөлу ... ... ... алғашқы элементтерінің пайда болуы;ортағасырда туризмнің жекелеген түрлерінің дамуы;қайта өрлеу кезеңінде туризмнің мәдениеттің дербес саласына бөлінуі  ... ғ., ... ... (ХVІІ-ХVІІІ ғғ.) және  ХІХ  ғ.  басында  туризмніңсаяси ... алу мен ... ... ... ... ретінде рәсімделуі;ұйымдасқан жаппай қозғалыс формасында туризмнің дамуы (ХІХ ғ.  40-шы  жж.  –ХХ ғ. ...  ...  ...  ...  ...  дамуының  белгілі   біркезеңдерін бөлуге болады.Туризмнің даму тарихын келесідей кезеңдерге бөлген:1. ХVІІІ ғасырдың соңына ... ... ... ... орта ғасырлар мен қайта өрлеу дәуірі кезеңіндегі ... ХVІІ және ... ... туризм2. ХІХ және ХХ  ғасырлардағы  –  екінші  дүниежүзілік  ...  ... ... ... ... ... ДАМУ ТАРИХЫНЫҢ КЕЗЕҢДЕРІТуризм қоғамдық, шаруашылық және  кеңістіктік  ...  ...  ... терең кең тамыр жайған мол дәстүрге  ие.  ...  ...  ...  кезеңдерге  бөлу  жайында   көптеп   айтылады.   ... мен ... ... ғалымдардың ортақ еңбегінде.Бұл еңбекте К.Пшеславскийдің (1973 ж.)  бөлген  ...  ... ... ... ... ХVІІІ ғасырдың соңына дейінгі туризм:А) ежелдегі туризм;Б) орта ғасырлар мен ... ... ... ... ... ХVІІ және ... ғасырдағы туризм2. ХІХ және ХХ  ғасырлардағы  –  екінші  дүниежүзілік  соғысқа  дейінгітуризм3. Қазіргі ... ... ... ... соңына дейінгі туризм. Ежелгі туризмТуристтік саяхаттар, сауда-саттық  сапарлар  өзінің  мәнін  жоғалтқандабасталды санайды. Біздің заманға дейінгі 4-ші  мың  ...  ескі  ...  ...  ...  ...  көшіп-қонушылыққа   жататыны   –   дінинегізіндегі саяхаттар. Біздің ...  ......  ...  ... ... ... атақты 3-жылдық саяхат құрған.Ертеректе туристтік саяхаттар қалаларды көріп, жасанды көлдер, шипалыбұлақтарға барумен байланысты  болды.  Кейініректе  жиелеп  ...  ... ... ... ... бастады. Алайда, жақсы  дамығанжол торлары мен сапалы ... ... және ... асханалардың тек қана  ежелгіГреция мен Римде  пайда  болуы  бұл  саяхаттарды  белгілі  мөлшерде  ... ол ... ... ... ... ... ... маңызын тек  қана  парсылар  айтарлықтай  ұғынып  өзмемлекетерінің  территориясында  қатынасу  жолдарының  ...  ...   ... ... дегеніміз жақсы қалыптағы патшалық жолдар болды  ...  3мың ... Бұл ... ... Сузы және ...  қалаларын  мемлекеттіңшеткі  аймақтарымен  байланыстырып  тұрды.  Әрбір  30  мильден  ...  ...  ...  саяхатшыларға  демалыс   жағдайларын   қамтамасыз   ететінтұрақтар керуен – сарайлар орналастырылды.  Көрсетілген  ...  ... ... мен ... бірдей болды.Алайда,  антикалық  туризмнің  ...  ...  ...  және  ... ... ... ... туризмнің  экономикалық  жағына  көпкөңіл бөлінді.Шамамен осыдан 2300 жыл бұрын  ...  грек  ...  ... ... мен ... ... сарайлардың салынуы керек  екендігіненазар аударды. Оның ... ... ...  ...  көзі  болуы  керек  еді.Гректер секілді римдіктерде үлкен қашықтықтарға сапар шегіп отырды,  ... ...  ...  ...  дамуына  байланысты  бұл  сапарларын  теңізжолдары арқылы іске асырып отырған.Ежелгі Грецияда курортология мен емдік  туризм  ...  бола  ... ... ... үшін жылу су ... және  ...  ... жақсы  көрді.  Емдеу  құдайы  Аскленийдің  ...  көне  ... ... классикалық  кезеңде  V  -  VІ  ғасырларды  біздің  заманғадейінгі олардың саны 60 ... ... Олар  ...  ...  ...  ...  бар  жерде  салынды.  Швейцариядағы  курорт   Сен   Моритц   ... ...  ...  дейінгі  VІІІ  ғасырда  ертедегі  гректер  саяхаттаржасады.  Олар  арғы  көне  ...  ...  ...   ...  қатынасты.   Мысалы,   ертедегі   ...   ...   ... мен ... ... ... келушілер болды.Сірә, спорттық туризмнің де отаны ежелгі Греция болуы  керек.  СебебіОлимпиялық ойындар  мұнда  төрт  ...  бір  ...  ...  күн  ... ... ай ... ... Олимпия – ойындарды өткізу  жер,  ...  ...  ...  халықтар  үшін  қол  сұғылмайтын  еді.  Олимпияғааттанушылардың барлығы Зевстің  қонақтары  болып  саналады.  ...  ...  ...  ...  ...  ...  қабылдаушы  тарап   қарсы   ... ... ... саны көп еді және ...  ... дейін адам сыйды.Ойын – сауық бизнесі жақсы дамыды. Олимпиядаға қарсы  үлкен  жәрмеңкеұйымдастырылып, ол үшін арнайы сауда қатарлары ... көне ... ... ... ... ақы үшін ... әр ... аңыздарды естүге мүмкіншілік алды.Егер туризм индустриясы жайында кең мағынада  әңгіме  қозғар  болсақ,ежелгі Рим ... ... ... ... жол ... болуы  арқасында  іске  асыпотырды.  ...  ...  ...  ...  қажеттіліктері  үшін   дамытыпотырды.  Әскерлер  империяның   орталық  ...  ...  ... ... ... отырды. Бұл жолдар тек Римнің  дамуына  ғана  әсер  етіпқоймай, бүкіл Еуропалық өркениеттің дамуына әсер етіп,  ...  ...  ...  алып  ...  бірінші  жолды,  яғни   Аппий   жолын   Әлемғажайыптарының бірі деп ... ... ...  ...  ...  өнердің  барлық  ережелеріне  байланыстысалынып  отырды.  Олардың  ...  ...  ...  312  жылы   ... билігі кезінде басталды.  Әрбір  жол  үшін  алдын  ала  жоспарқұрып, содан соң оны таспен ... ... ... ... ...  ...  демалыс  үшінорындықтар орналастырған.  Римдік  миляның  ұзындығы  мың  жүн  қадамға  теңболған, ал осы ... ... да ... ... миля ...  ...  ...  1480  м  құрайды.  Римдік  жолдардың  жалпы  ұзындағы  100  мың   ... ... ... барлық жолдардың  орталығы  мен  бағдаршысы  болыпОктавиан Августин билігі кезінде орнатылған алтын милялы тас  ...  ... ... ... ... ... ... тас болды.Саяхаттарды жол бойына орналасқан жақсы ұйымдастырылған  және  ... торы ... етіп ... ... ... ...  бір  бірінен  5км қашықта орналысып, өзінің заманына қарай үлкен шеберлікпен  ...  ... ... ... Римде Жол Көрсеткіштер болып оларды тек қана белгілі бір  желікөрсетіліп қоймай, сонымен қатар жолда кездесетін  көрікті  жерлермен  ... ...  ...  ...  Бордодан  Иерусалимге  саяхаттайтынтабынушылар үшін  ІV  ...  ...  Жол  ...  ...  ...  дейін  І  ғасырда  пайда  болған  туристтік  бюролар   қалағандардыпутиводительдермен анықтама кітаптарымен жабдықтаған.Туристтік ...  ...  ...  ...  ...  ...  ... Алғашында қалада тұратын бай гректер мен  римдіктер қаала  сыртындағыауылды мекендерге шығып отырса, кейініректе  бұл  ...  ... ... ... ... ...  ...  қасында  қазіргісанаторияларға ұқсас объектілер  салына  бастады,  ал  емдік  жерлер  ... ... мен ... ... ... ... ... ең әйгілілерден Байедегі  Кампаниядағы  (қазіргі  Италия)шомылу орындары болды.Емханалардан басқа ... ... бұл ...  Aquae  Cal  ...  ...  ...  Aquae  Helveticae  (қазіргі  Баден,  Швейцария),Aquae Herculi (қазіргі Байе Херкулан, Румыния), Aquae  Solis  (қазіргі  ... ... ... жерлерге саяхатпен қоса, римдіктер таулы,  теңіз  жағалауындағыжерлерге сапар шегуді де ... Бұл ... ең ...  орын  ... ... ... ... болды.Рим империясының құлауы  саяхатшылар  мен  сапар  ...  ... ...  Орта  ...  ...  ...  ...  бұрын  өмірге  өтеқауіпті болды.2.2 Орта ғасырлар мен қайта өрлеу дәуірі кезеңіндегі туризмОртағасырларда  ...  ...  ...  ...  Ішкі   ... ... жаңа ...  құрылуы  бұрын-сонды  болмаған  саясикедергілерге әкеп соқты.Туристтік саяхаттардың ұзақ уақыт тоқырауды болуына  көптеген  ... ... ... ... ... ...  ...  Еуропаның  көптегенаймақтарындағы шаруашылықтың күйреуі,  бұрыңғы  жол  тораптарының  түгеліменжәне сол жолдар бойындағы түнеу орындарының  ...  ...  ... ... ...  ...  қатар  қатар  қалалардың  күйреуі.Біздің  заманның  тек  ІІІ  және  ІV  ...  ...   діни   ... жанданып, аз уақыт ішінде діни  туризмнің  ...  ...  ...  ...  ...  ...  ...  ІІІ   -   ІVғасырларының өзінде-ақ басталды. Император Константин  ...  ... ... Иса ... табыты үстінде храмдар салынды.ІV  ғасырда  қасиетті  жерге  қажылық  ...  ...  ие   ... ... ...  ол  ...  жай  ...  туризм  ретіндеқабылдана бастайды.Біздің заманның VІІ және VІІІ ғасырында саяхаттар діни  мақсаттар  ... ... ... ... ... ... әртүрлі  еуропалықелдердің  тұрғындары  болды.  Олар  Италия  (Рим),  Испания   ...   ... және ... ... ... ... саяхаттар жасады.VІІ ғасырда халифа Омар кезінде Иерусалимді мұсылмандар  жаулап  ... бұл ... ... ... ... ғасырдың деректері бойынша, Иерусалимге Галльск  епископы-қасиеттіАркульф келіп, ... ... ... ... ... ... тек табыну үшін ғана  емес,  сонымен  қатар  ... ... ... алу үшін де  ...  шекті.  Әр  жылы  15-ші  қыркүйектеИерусалимде, қасиетті  Мариямның  шіркеуі  ...  ...  ... ... ... ... ...  болғаны  соншалықты,  қалада  ... Пиза және ... ...  ...  ...  мен  бүтіндейкөшелері мен қоныстары болды.Қажылық үшін ең ...  ...  ...  ...  ...  ... әл Рашид (786-809) кезінде туды. Халифа мен император Ұлы  Карл  (768-814) арасында түсінушілік қатынастары орнатылып, оның ...  ...  ... сыйлық жібереді. Ол Ұлы  Карлға  Иса  пайғамбардың  табыты-Храмыныңжәне ең қасиетті ... ... ...  ...  Бұл  ...  ҰлыКарлдың  бұйрығымен  Иерусалимде  қажылар  үшін  арнайы  қонақ  күтетін   ... Ұлы Карл  ...  үшін  ...  ...  VІІІ   ... ... Кейбір серілік қауымдардың басты шаруасы  пилигримдердіқорғау және  оларға  қасиетті  жерлерге  жол  жүру  ...  ... ... ... ... ... шатқалындағы  аббаттығы  қақпаалдында  құшақ  жая  қарсы  алып,  ...   нан,   ...   және   ... жеміс-жидек, жаңғақтар ұсынып,  аурулар  үшін  екі  хоспис,  алмүлдем ... үшін ... ... ... да ... отырды.Орта ғасырлардың соңы мен жаңа замандарға  дейін  туристік  қозғалыстыңауқымды бөлігін діни табыну мен  университеттік  ...  ...  ... ... ... ...  ...  мен  ұсталардың  саяхаттарының  маңызыарта  бастайды,  алайда  олардың  бір  бөлігін  ғана  ...   ... ... ... ...  көптеп  саяхаттай  бастады,  сөйтіп,  жолшыбайкеруен срайлардың саны күрт өседі.Алдында қарапайым қонақ үйлік объектілер  ХІV  ...  ...  ... үшін өте жайлы түнеу орындарына айналды.  Қонақ  үй  кәсібінің  дамуы,кейбір қалаларда ХІV ғасырдың  өзінде  ...  ...  ...  ... ... өз уставтарын құруына әкеп соқты. Осындай ең  ...  ... жылы ... ... Осы ... цехтар ХІV ғасырда Римде,  Сиякада,Флоренцияда да құрылды.ХVІ ғасырдың екінші ... ...  ...  бар  саяхаттар  жасалабастады, ал ең қалаулы ел Италия болды. Мұнда көбіне ...  ...  ... ... ... ... ...  соңынан  Англияда  «гранд-тур»  әйгілі  бола  бастады-бұлауқатты адамдардың континетке саяхаты, гранд-турдың ... ...  ... ... ... ... өркениеттің  шығу  тегін  көріп,  ... ... ...  ...  ...  сияқты  туризмнің  дүниегеқайта келуі  ХVІІ ғасырдың соңы мен ХVІІІ ғасырдың басына жатады.2.3 XVII және XVIII ... ...  ...  ...  ...  ...  формасы  пайда   болды.   Бұл,К.Либеренің  айтуынша,  танымдық,   ...   ...   ...   мақсаттарындасаяхаттаушы тұлғаларды қамтиды. Оған қоса Еуропада діни  сенімге  байланыстымиграциялар мен көпестердің саяхаттары белгіленіп ... ... ... үшін  ...  түрі  ...  ...  саяхатшыларғажағдай жасау мақсатымен әрдайым дамытылып, жақсартылып отырды.Қысқа мерзім ішінде көліктік қызметтің көптеген  ...  ...  ... ... ... ... берді.Жолдар   мен   көлік   ...   ...   ...   ...  ...  ...  түсуіне  әкеліп  соқты.  Италияда  дәстүрліорталықтар- Рим, Венеция, Флоренция  және  ...  ...  ...   ғасырдаНеапольға да келушілердің саны күрт өсті.Еуропадағы ең алғашқы қонақүйлердің бірі - «4-ші ... ...  ... 1788 жылы ... Оның ... ол ...  үшін  ауқымды  сома-$17500 қаржы жұмсалды. Қонақ  үйде  60  ...  орын  ...  ...  ... ... ... ғасырлардың шегінде Англиядан  еуразиялық  континентке  жасалатынсаяхаттар әдетке  айнала  бастады.  ХVІІІ  ...  ...  ...  ...  40  мың  адам  жыл  сайын  қатысып  отырды.   Бұл   ...  ...  жас  ...  ...  ...  үшін  ... grand-tour, ал қатысушылар tourist деп аталды.Бұл атау қысқа мерзім ішінде Флоренцияда, ал кейіннен  ...  ... ... ... ... ... ... сапарларымен альпілік туризмнің тарихы егжей-текжейлі байланысты. 1741 жылы ағылшын саяхатшылар тобы экскурсия  барысындаЖеневадан Шамониге дейін жетіп, соңғысы бүкіл Еуропада ... ... ... ... ...  ...  Еуропадағы  индустриалдану  жәнеурбанизация процестерімен тығыз байланыста болды.ХVІІІ  ғасырда  Шамониде  ...  көп   ...   ...   менөнеркәсіптік орталықтардың, көбіне Греция және Англияның тұрғындары құрады.ХVІІІ ғасыр Ресей курорттарының  дамуының  1-ші  ...  Бұл  ... Ұлы Петр 1. Ол 1713 жылы ... ... алдында минералды  сулардыңізделуі керектігін жариялады. Бұл  ...  ...  1719  жылы  20  ...  ...  ...  (Дохтырлық  ережелер  жайындағы  жарлық),   здравницамекемелерінің  заңдық  ...  ...  Бұл   дата   ...   ... ... ... саналады.2.4 ХІХ – ХХ ғасырлардағы – Екінші Дүниежүзілік соғыстан кейінгі туризмХІХ ғасырдың  жартысына  дейін  Еуропалық  ...  тек  қана  ... ие ... ал  оған  ...  ...  ...  сынып  өкілдеріболып, сол кезгі кейбір авторлар  туризмді  «аристократтық  туризм»  деп  театады. Тек ХІХ ... ... ... ғана ...  ХХ  ...  20-шіжылдарында туристтік қозғалыс өзгерістерге ұшырап демократиялана бастайды.ХІХ ғасырда және ХХ ... 1-ші ... ...  ...  ... ... ... олардың ішінде ең маңыздылары мыналар:- көлік құралдарының дамуы- өнеркәсіптің дамуы және оған байланысты халықтың тіршілік  деңгейініңжақсаруы;- ... ... бос ... ... ... ... деңгейінің жоғарлауы;- туризм жөніндегі мемелекеттік саясат.Көлік құралдарының дамуы, әрине, туристтік  қозғалыстың  ... оның ... ... ... ең ... ... ... 1-ші темір жол желісі – Манчестер – Ливерпуль 1825  жылы  Англиядаашылды. Бұрын апталар шығындалатын саяхаттарға, ендігі  жолы  ...  ...  ...  емес  ...  қолы  ...   ...   Темір   жолдар   барлықмемлекеттерде  өте  ...  ...   ...   бастады.   Олар   туристтікқозғалыстың кеңістіктік құрылымын және көлемін өзгертті.Теңіз   ...   ...   ...   желкенді   кемелер   орнынапароходтардың  қолданысқа  енуі  континент  ...  ...   ... мухитін кесіп өту мерзімі бірнеше есе қысқарды, ол Ливерпуль  –  Нью-Йорк трассасында 1816 жылғы 20 - 25 ... 1838 жылы 12 ... 1850 жылы  8күн 17 ... 1883 жылы 6 күн 18 сағатқа қысқарды.Пассажирлік  континентаралық  теңіз  саяхаттарымен  бірге  ... ... ...  ...  мен  Ла-Манш  каналы  бойымен  ... саны ... өсіп ...  ...  20-шы,  ...  30-шы  жылдары  көптеген  елдердіңтуристтік  карталарында  ...  ...  ...  болады,  бұл   саяхаттаравтомобильді көліктің барлық жерде қолданыла ...  ...  ... жылы ... мен  ...  ...  Швейцарияға  762,2  мыңшетелдіктер, бүкіл шетелдік туристтердің 47,8 % құрады.Туристтік белсенділіктің  артуын  ...  ...  ...  ... ал олар ... өте келе,  «туристтік  индустрияның»  маңызды  тірегінеайналды. Негізінен ең маңызды да бастапқы нүкте 1841 жылы  ағылшын  ... ... ... ... ...  жол  ...  ...  –  Лафбородеген 18 км трассада мейрамдық поезді еңгізуге үгіттеуінен басталады.Томас Кук алғашқы болып 1872 жылы ... ...  ...  ... ... бұл турды индустриалды негізге  қойды.  Алғашқы  20  ... 220 ... ... ...  ...  ...  мен  Еуропа  қалаларынаэкскурсия  жасаудан  бастаған  Томас  ...  ...  ...  ... кеңейтті: жаңа туристтік нарықтарды игеру  арқылы  саяхаттар  санынарттырды.Томас  Кук  ...   ...   ...   ...   саяхаттардыұйымдастырып   тұрды.   Оның   ...   ...   ...   ...    және    ...    ...    ...     жарнамалықкомпанияларынмен,  банктік  операциялармен,  ақша   ...   ...  ...  Кук  1892  жылы  ...  ...  Оның   ...   ұлы   ... жалғастырды. Қазіргі уақытта Томас  Кук  атындағы  халықаралықтуристік  компания  –  ...  ...   ...   іс   -   ... әлемдегі ең ірі  компания.  Қазір  «Томас  Кук  »  компаниясының12000 туристік ...  ...  ...  ...  ...  20  млн  туристкеқызмет көрсетеді.Томас Кук қазіргі заманғы туризмнің негізін ... ... ...   ...   ...   ...   ...   танылып,   саяхатшылардыңұйымдастырылған бұқаралық ... ... мен  ...  ең  ... ... адам ... ... Швейцария,  Франция,  Италия,  Чехияда  халықаралық  туризморталығына айналып отыр. ХVІІІ ғасырдың аяғында,  ...  ...  ...  ... ... ... ... жүрген адамдарды туристер деп атай бастады.Әлемде бірінші біріккен әуесқой тау  саяхатшылары  –  Англиялық  алыпклубы  –  1857  жылы  ...  ...  ...  ...  1862  жылы  ТуриндеАвстриялық альпі клубы құрылды да, кейінірек Италиялық болып аталынды.  1863жылы ... ... ... ғасырдың бірінші жартысында  халықаралық  және  ұлттық  туризм  өзшеңберіне  басқа да елдерді тартып,  онан  әрі  дами  ...  ...  жиі  ...  ...   мен   ...   ...   ...  туристік  қозғалыстың  басым  көпшілігі  бұл  кезеңде  ... ... ... ... ... ... қатты  қысқартты.Соғысқа дейінгі туризмнің деңгейіне 40 – шы ...  ...  ғана  ... ... кезеңде туристік  саяхаттар  АҚШ  пен  Канадада  кең  тарайбастады. 1948 ... ...  ...  ...  шетелдік  туристердің  Жапонияғабаруына ресми түрде рұқсат етілді.Егер қазіргі жағдайындағы туризм ХІХ  ғасырдың  ...  ...  ... ол ХХ ... ... ... ғана шынайы интенсивті  дамуға  иеболып, техника, технология, қоғамдық  қатынастардың  шапшаң  дамуымен  ... ХХ ... ... атағына ие болды.Англиядан Францияға жасалған ұйымдастырылған  турлар  1815  ж.  ...  1829  ж.   ...   ...   ...   әлемдегі   біріншіжолкөрсеткіш шыққан. Оны К.Бедекер атты  неміс  ...  Бұл  ... ... ... ...  өз  ...  ...  туристер  арасында  кеңқолданыс алған.Көлік құралдарының дамуы сөзсіз ... ... пен оның  ... әсер ...  ...  ...  бірі  ...  табылады.  Туризмтарихында  бұндай  төңкеріс  «ат   арбалардың   орнына   ...    ... ... мен су ... ... ... болды. Келесі  кезеңавтомобиль мен самолеттердің пайда  болуына  байланысты  болды.  Жаңа  көлікқұралдары кең халыққа саяхаттар  ...  ...  ...  Ал  ...  болуы,  ең  алдымен,  туристік  станциялар   мен   емделу  ... ... Яғни ...  жаңа  ...  ...  ... ... желісі айтарлықтай кеңейді.Автомобиль қатынасының дамуы жол желілерінің кеңеюіне  түбегейлі  ... ...  ...  ол  ...  және  ...  келді.  Соныменбірге, автострадалар деп аталатын тек автомобиль көліктерге арналған  арнайыжолдардың ... да  ...  ...  ...  бірі  1923  ... ... салынды, ал оның  дамуы  30-шы  жылдың  екінші  жартысынакелді.Бұл кезеңде туристік тасымалдарда айтарлықтай рөлді авиация алды, ... ... ... ... 20-шы және 30-шы  ...  ...  ...  Континент  аралық  байланыста  туристік   мақсаттардағы   әуеқатынастары тек 1939 ж.  маусымында  ғана  ...  ...  Ол   Pan  ... компаниясы Еуропаға  Америка  туристер  тобын  ...  ...  ... деп ... өте келе  өнер  ...  көру  үшін  ...  мақсатындағысаяхаттар кең таралым  алды.  ХІХ  ғ.  ортасына  ...  ...  ...  мен ... ... ... ғ. ІІ жартысы  барлық  дәрежедегі  өкілдер  үшін  жаппай  туризмніңдамуымен сипатталды. Фултонның пароходты (1807  ж.)  ...  ...  ж.)  ...  табуы,  почта   байланысы   мен   ...    ...  ...  және  ...  ыңғайлы  және  қауіпсіз  етугемүмкіндік берді.Еуропалықтардың  Америкаға  көшулері  де  ...  ...  ... ...  ...  Ғылыми  техникалық  прогресс  нәтижесінде  еңбекөнімділігі артты,  ал  еңбекшілердің  ...  ...  үшін  ... жағдайларының  көтерілуіне  және  бос  уақытының  (демалыс  ... ... ... ... ... Бұл  орта  ...  ... мүмкіндік берді.2.5 Екінші Дүниежүзілік соғыстан кейінгі туризм. Қазіргі замандағытуризмҰлы Отан соғысы жылдарында туристтік-экскурсиялық  іс-әрекет  түгеліментоқтатылды. ... ... ... ...  ...  ...  ... мекемелер жүйесі де қалпына келтіріле бастады.1950 жылы Мәскеулік туризм клубы ашылып,  кейіннен  елдің  ...  ... ... ... ... ... жылы барлық одақтың  республикаларында  және  көптеген  автономдықреспубликаларда, өлкелер мен  ...  ...  мен  ...  ... ... жаңа туристтік маршруттар құрастырылып, игерілді.Атап айтқанда, 1960-шы жылдары елімізде туризмді халыққа қызмет  ететінүлкен  бір  салаға  ...  ...  ...  ...  ... ... ең сүйікті демалыс түріне айналды.20  ғасырдың  60-шы  жылдары   ...   ...  13  ...  ...  ...   ...   ...   маршруттарқұрастырды. Бүкілодақтық  және  жергілікті  маршруттар  ...  елді  ... ... ең ... ...  мен  жерлерімен  танысуға  ... ... ... ... қиын ...  ......  Курилдықаралдар, Франц Иосиф жері және т.б.80-шы жылдары туризм жүйесінің кемелденуі жалғасады. 80-ші ... 1-ші  ...  ...  ...  ...  ...  сәттіперспективалық  дамуы  үшін  көп  еңбек  сіңірді.  Оның  1990  ...   ... ... ... негізі  жасалды.  Бұл  әрине,  материалдық  -техникалық  базаның  қайта  жаңартылуын  да   ...   және   ... ... ... ары қарай  құрылымдық  кеңеюі  мен  кадрлардыдайындау, сонымен қатар туризм мен экскурсиялардың нәтижелілігін арттыру  ... ... ... ... ... шегінде КСРО-дағы туризм халыққа қызмет көрсетудің  ірісаласына айналып, халық шаруашылығының әртүрлі салаларымен тығыз  ... ... де ... ... ие ... ... ... КСРО-ныңтерриториясында 800 туристтік клубтар, 40 мыңнан астам қоғамдық комиссия ... ... ... ... 700 ... ... ...  мен  экскурсиялар  бойынша  орталық  кеңес  ...   ... ... ...  ...  ...  кемпингке  жәнеқонқ үйде ақысыз автотұрақтарды қолдану, тамақтану және экскурсиялық  қызметенді. 1935 жылы ... 5 ... ... ... олар : ... – на –  ... ... жолдан Гаграға дейін; Смоленск – Киев – Львов  –  Каролино– ... ......... Новгород – Псков – Пярну; Ростов – на  –Дону – Нальчик – Махачкала – ... жылы ... ... 17 атаулы маршрут Алтайда,  Онтүстік  Уралда,Солтүстік Кавказда, Закавказьеде және тағы ...  ...  ...  ... ... ... ... болды. Иркутск  кеңесі  Ольхон  ... ал ... ... ... ...  ...  бойымен,  Қазақкеңесі  - Қарқаралық таулы – орманды ... ...  ...  ...  Пензалық,  Пермдік,  Түрікмендік  және  ...   да   ... ... ... ... ... жоспарлы маршруттар қатарына көліктік  саяхаттар  да  жатты:теплоходтық (өзендік және теңіздік), ... ... және ... ... ... ... ... барлық басты өзендерімен өтті:Волга және оның салалары –  Кама  мен  Ока,  Солтүстік  Двина  және  ... және ... ... және Нева ... ... Дон, Днепр  менКиевтен, Обь бойымен Новосибирскіден  Диксонға  дейін,  Лена  ...  ...  оның  ...  ...  құяр  ...  ...  және   Амур   бойыменБлаговещенскіден Николаевск – на – Амуреге дейін.Қара теңіз бойымен теңіздік  ...  да  ...  ... және ... ... Ақ, ... және ... теңіздері бойымен.80-шы жылдары 150 – ден астам өзендік  және  теңіздік  ...  ... ... ... ... ... темір жол саяхаттары 60-шы жылдардың басынан  белсенді  дымыдыжәне 80-ші жылдардың соңына қарай ... ... ... және  ... ... кеңестерінің темір жол көлігін қолданатын маршруттары  болды.Бұл  мақсатпен  арнайы  туристтік-экскурсиялық  поездар  –  атап   ... ... ... 1986 жылы  2600  ...  ...  ...  жол  ...  бағдарламасы  құрастырылғанда  экскурсиялықорталықтар  арасында  жүру   мезгілі   ...   ...   ...   ... жылдары әуе туристтік маршруттар да бұқаралық сипатқа  ие  болды.Статистикалық көрсеткіштер ... ... мен  ...  ...  ... астам  саяхат  және  экскурсия  бюролары  авиация  қызметтерін  ... ... ... үшін ...  ...  өз  ...  ұйымдастырылған  туризм   де   дамыды.Туристтер өздігімен демалыс ...  ...  ...  ...  ... ... ... өздері құрастырып отырды.  Статистика  мәліметтерібойынша, демалыс күнгі жорықтар мен көп күндік саяхаттарға 80-ші ...  20млн ... ... ... жылы ... ...  ...  250  мың  туристке,  туризм  бойыншаспорттық разрядтар  80  мың  ...  ...  ...  ...  124  ... Миллионнан астам оқушы туристтік жорықтарға қатысты.ІІІ. БҰРЫНҒЫ КСРО-ДА ТУРИЗМНІҢ ДАМУЫ. РЕСЕЙДЕГІ ТУРИЗМНІҢ ҚАЛЫПТАСУЫ(ХVІІІ-ХХ ҒҒ.)Бұрынғы КСРО-да туризмнің дамуы Ресей мен ...  ...  ...  ...  ...  ...  пайда  болуы,  қалыптасуы,   дамуы   жәнекемелдену ... ... ... туризмнің дамуы негізінен 5 кезеңді қамтиды:1. Ағартушылық (ХІХ ғасырдың 90 жылдарына дейін)2. Кәсіпкерлік кезең (1890 – 1927 жж.)3. Ұйымдастырушылық орталықтанған ... (1927 – 1960 жж. ... ... ...... ... (1970 – 1990 жж.)5. Өтпелі кезең (1990 жылдан бастап)3.1 Ағартушылық кезең (ХІХ ғасырдың 90 жылдарына дейін)Ресейде ... ... болу ... туралы бірдей пікірге әлі де келгенжоқ. Мүмкін оның дамуы ХVІІІ ғасырдың басына жатады.Орыс мемлекетінде ... ... ... ...  ...  және  ...  ...  болды.  IX  ғ.  ...  ...  ...  ... С.М. ... ...  ...  жасаудың  ең  маңызды  себептері«дүниенің    кереметтерін     ...     ...     ...     ... кім ... болса, сол  көтеріліп  өсу»  престижі  ...  Русь  ...  де  және  одан  тыс  та  ...   ... ... Ұлы ... жолы) өтетін көпестердің керуендерінің  басқажерге баруы ең ертедегі саяхаттарға жатты.Русь жеріне христиандықпен бірге  қажылық  дәстүрі  де  ...  ХІІ  ... ... Даниил Констонтинополь мен Иерусалимге  қажылық  жасады  (бұлсаяхаттан кейін ... ... ... ...  ...  Ол  ...  көргенбарлық   көріністерін   суреттеп   жазды.   Осылай   діни    ...... ... қалады. Бұндай  саяхаттардың  мақсатыдіни бағытта басым болса да, олар үлкен  танымдық  потенциалда  ...  ... ... ... ... ... және ...  елдермен  халықтар  туралы  мағлұматтарды  қамтыды.   Көпшілік   халықтың   толықсауатсыздығы ... ...  ...  ...  ...  әртүрлібілімнің көзі ретінде тіпті ХІХ  ғ.  дейін  өзекті  болып  ...  ... ... ... ... ... Афон тауы болды.  Орыс  жерінен– Сергиев ... ...  ...  ...  ...  және  елдің  еуропалықбөлігіндегі басқа да монастырьлар.ХVII ғ.  соңында,  Петр  І  ...  ...  орыс  ... ... ... мәдениетінің жаңа  лептері  ене  бастаған  кезден,білім  алу  мақсатымен,  танымдық  ой-өрісін  ...  үшін   ...   ... тәжірибелене бастады.  Патша Петр І өзі осыған үлгі  көрсетті.  ОлҰлы мәскеулік елшілігінің құрамында Батыс Еуропа елдеріне саяхат ...  І  1718  ...  12  ...  ...  ...  ...  Ресейдегіөлкетанудың негізі қаланды. Бұл жарлықта барлық табылған заттар мен  жаңаданашылған жерлер туралы хабар  беріп  отыру  ...  ...  Көп  ... ... ... ... ... І Петрдің өзіде  саяхат  жасаудыұнатушы болған. 1696 – 1697 ... І Петр ...  ...  алғаш  саяхатынжасаған. 1716 – 1717 ... І Петр ... ... және  ...  ... сапарын  шекті.  Патшалық  Ресейде  емдеу  мекемелерінің  алғаш  ... ХVIII ғ. ... Оның ... 1713 жылы І Петр ... Көне  ... Кавказдың минералды сулар  курорттары  (Пятигорск,  Кисловодск,Есентуки, Железноводск,т.б.) жатады. Бұларға 1803 жылы жалпы  Ресейлік  ... ІІ ...  1775  жылы  ...  ...  саяхаттардың  дәуірінашты. Князъ  Григорий  Потемкиннің  ұсынысымен   ІІ  ...  ... ... ... ... батыс бөлігін  кесіп өтіп, Днепр  өзенібойымен жүзіп,  салынып  жатқан  Херсон  және  ...  ...  ... ХVІІІ ғасырдың өзінде – ақ шетелге саяхаттарды ұйымдастыруға  алғашқықадамдар  жасала  бастады.   ...   ...   ...    ұйымдастырылғантуризмнің басталуын 1777 жылға балайды.  Бұл  жылы  ...  ...  ... ... ... ... «Бөтен  елдерге  жасалатын  саяхаттыңжоспары» атты ... ... Бұл  ...  ...  Еуропа  елдерінетоптық саяхат жасауға алғашқы шақыру  еді.  Оны  ұйымдастыруды  В.  Генш  ... ... В. Генш өз ...  ...  ...  қатарынанеді. Ол  Еуропа  мемлекеттеріне  бірнеше  рет  саяхат  жасап,  оның  ... ... ... ... еді. Оның жоспарына сәйкес жас  дворяндартобының  неміс,  италия,  француз  университеттерінің  біріне  ...  ... ... ары ... ... Италия, Франция  елдерінің  өнеріжәне фабрика ісімен ... үшін ... ... ...  ...  ... арнайы келісім шартта  анықталды.  ХVІІІ  ғасырда  Петербург  пенМәскеу ... ... жол ... ... ... Ал ХІХ  ғасырда  Ресейдіңбасқа  да  ірі  ...  ...  және  ...   ...   ...   ... шықты. 1888 жылдан бастап жолкөрсеткіштерді  шығаруға  ... ... ... ... ХІХ  ...  ...  бастап  экскурсиялар,жорықтар, саяхаттар мектепте арнайы және жоғары білім алуда оқытудың  тәсіліретінде  қолдана  бастады.  ...  ең  ...  ...  ...   ... Себебі, Кавказға көне  дәуірдің  өзінде  –  ақ  ...  ... еді. ... ...  ...  қалалар  еді.  Олар  мынадай  ... ...  ...  ...  ...  ...  ...  (Очамчира),Питнус (Пицунда), Григлиф (Гагра), Бата (Новороссийск),  Горгиппия  (Анапа),Диоскурия (Сухуми), және т.т.  Ең  көп  ...  ...  пен  ... жылы ... ... ... қоғамы  жанынан  Ресейде  алғашрет  Альпілік  клуб  ...  Бұл  ...  ...  ...  ...  Кавказзерттеушісі А. В. Пастухов болды.1878 жылы Альпілік Кавказдық  клубпен  табиғатты  ұнатушылардың  қоғамықұрылды. 1888  жылы  ...  ең  ...  рет  ...  бойынша  жолкөрсеткішжасалынды. Оны құрастырушы Е.Вейденбаун болды.  Ол  Кавказ  өлкесінің  толықсипаттамасын  жасап,  9  ...  ...   ...   ...   ... табиғи және тарихи ескерткіштердің сипаттамасын  құрған.  Бұлкезеңде Ресейде алғаш туристік  фирмалар  пайда  болды.  ...  1885  ... ...  ...  ...  ...  ХІХ  ғасырдың  соңындаресейліктер арасында ... ... ...  ... әйгілі  бола  бастайды.  1880жылдың  ...  ...  ...  ...   ...   және   ...   тауларынұнатушылардың үйірмесі» ашылды.1890 жылдың 25 қаңтарында Қырым тау  ...  ...  ...  ... ХІХ ... ... Тау туризімінің ролі көтеріле бастады. 1890  жылыОдессада Қырым тау  клубы  ...  ...  ...  тау  ...  депаталынды.Сонымен, ағартушылық кезеңдегі туризм келесі бағыттарда дамыған:1. Қажылық саяхаттар;2. Емдік және ... ... ... ... ... жеке ... ... сипатындағы саяхаттар;5. Туризм дамуының басты бағыты – танымдық-рекреациялық сипат алуы.3.2 Кәсіпкерлік кезең (1890-1927 жж.)ХІХ ғасыр соңында және  ХХ  ...  ...   ...  алғашқы  туристікұйымдар құрылып, Кавказ-Қырым тауларымен танысу және ... ...  ... ХІХ  ғасырдың  екінші  жартысында  Ресейде  бірқатар  туристік  ... ... ... ... 1895 жылы Орыс туринг-клубы құрылды.  Бұлклубтың пайда болу себебі, ХІХ ғасыр  соңында  кең  ...  екі  ... ...  ...  сол  кезеңде  қозғалудың  жайлы  құралынаайналып, қала сырты серуендер үшін жиі ... ... Орыс  ... ... ...  қоғамына  айналды.  Оның  іс-әрекеті  бөлімшелерарқылы Ресейдің көптеген аймақтарына ... ...  ...  мақсаты  жалпытуризмнің және велосипед туризмнің дамуына көмектесу еді. Орыс  ... ... ... 5000 адамның басын қосты. Осылайша,  Ресейдің  тауқоғамы және туристер қоғамы құрылды. Петербургте,  ...  ... ... ... ... ... ... бөлімшесі  ашылды.Оны құрушылар әйгілі ғалымдар Д.Н. Анучин, В.И.  Вернадский,  П.П.  ... ... 1900 жылы  ...  ...  Орыс  тау  ... ... ... мен дамытуға септігін  тигізе  отырып,  ... ... ... әзірледі. 1901 жылы Мәскеуде Орыс тау  қоғамыашылып,  оның  бөлімшелері  ...   ...   ...   ... мақсаты  таулы  жерлердегі  саяхаттарды  дамыту  болды.  1902  жылыКавказдың Қара теңіз жағалауында,   ...  ...  тау  ...  бөлімшесіжұмыс істей бастады.  Бұл  кезеңде  ...  ...  ...  ...  өтусаяхатын  Анисим  Панкратов  жүріп  өткен.  Оның  саяхаты  1911  ...   ... 1913 ... 28 ... дейін  жалғасқан.  Ал  1894-1898  жж.алғаш жаяу жерді айналып өту  саяхатын  Ренгартен   ...  ...  ... қала сыртында туристік жорықтарды өткізуге  міндетті  ... ... ... бірі  - Наркомпрос болды. Ол өз жұмысын  1917жылы қараша айында ... Оны Н. ... ...  ...  кезеңінде  туризмің  дамуына  үлкен  әсерін   ... өзі қол ...  ...  ...  ...  сегіз  сағаттық  жұмыскүнін  енгізу,  ...  ...  1919  жылы  ...  Ленин   «Жалпымемелекеттік маңызы бар  орындар  туралы»  декретке  қол  ...  Бұл  ... мен ... ...   ...  сапарлардың  дамуына  септігінтигізді. 1920 жылы Наркомпрос жанынан бірлескен экспедициялық  бюро  ашылды.Оның мақсаты ... ... мен ... ... насихаттау  еді.Наркомпростың тек бір экспедициялық секциясы 1927 жылы   ай  сайын   400-денастам топтық экспедиция өткізіп ... 1923 жылы ... және  ...  әдістерінің  институты  туристік  топтың  оқытушы  топ   ...  ...  беру  ...  басқа  қаладағы  жұмысшыларына  он   күндіксеминарлар  ...  ...  ...  ...  үйіндегі  экспедициялықүйірме мен семинарларда, оның Мәскеудегі аудандық үйлерінде  мұғалімдер  менкомсомол белсенділері  білімдерін  ...  Олар  ...  ...  еңбірінші қатардағы кәсіби кадрлар болып саналды.1918-1920 жж. жорықтар мен сапарлар ... мен ...  ... болса, 1921-1924 жылы  туристік  сапарлар  сыртқы  аудандарға  ...  ...  ...  мен  ...  ...  жж.  ...  туристікэкспедициялық  жұмыстың  жетекшісіне   айналды.   ВЛКСМ   ...   ...  ...  ...  ...  Осындай  туризм  бюросы  1926  жылықұрылды. Бюроның мақсаты жергілікті бұқаралық ... ...  ... ...  жұмыстарды  жүргізу  болды.  Бұл  ...  ... ... өлкетану, лагерлік, ұзақ  уақытты  туризм  бойынша,  ... ... 1927 жылы ... ... ... бюросы алғаш  ретеңбекшілерге елдің 6 аймағы бойынша  39  маршрут  ұсыну  арқылы  ...  ... ... ... түсті. Бұл мынадай  аймақтар:  Солтүстік-батыс, Орталық өнеркәсіп, Орта Волгалық, Уралдық, Қырым, Кавказ.  1925  ... ... ... ең ... ... ... ... кезең (1927-1969 жж.)1928 жылы туристердің Ресейлік қоғамы пролетарлық туризм  қоғамы  болыпқайта құрылды. 1925-1926 жылдары ...  ...  ...  ...  ...  ...   ...   жолдамалар   бойынша    пойыздар    мен    пароходтардасеруендеулерді ... ... Бұл  ...  ...  ... ... кеңестік, кәсіподақтық және шаруашылық  ұйымдары  құрайтынакционерлік қоғам болды. Ол туризмнің ... өте ...  роль  ... та, бұл таза ... ...  болып,  жаппай  туризмнің  мәселелеріоның міндетіне кірмеді. Ал бұл  ... ...  мен  ...  ... ... ...  Яғни ...  туризмнің  дамуы  мен  ...  ... ...  ... да,   1930  жылы   ...  Ұлттықкомиссарлар кеңесі  ««Кеңес  туристі»  акционерлік  қоғамы  мен  ...  ...  ...  және   ...   ...   мен   ... ...  қоғамын  құру  туралы»  қаулы  ...  Оның  ... Н. В. ... ... Ол  ...  халықтың  комиссары,  біріншікласты альпинист, шахмат федерациясының төрағасы болған ... Оның  ... жуық ... ... туризм бойынша  барлық ұйымдар кірді.  1929жылы «Интурист» Бүкілодақтық акционерлік қоғамы негізін қалады.  Оның  ... ... ... дами бастауы мен шетелдік  қонақтарды  қабылдаудыбір жүйеге келтіру болды.  1929 жылы ... ... ... болу   жылы  ...  1931  жылы  шетелдік  туристерді  орналастыру  үшін    «Отель»Бүкілодақтық акционерлік қоғамы ...  Бұл ...  ...  ...  әртүрлі қалаларында 17 отелі  болды.  1932 жылы  3-сәуірде  Мәскеуде  ... ... ... болып өтті. Оған   290 делегат қатысты.Пролетарлық туризм мен экскурсия  қоғамының  ...  ...  ... ... оның ... қалып қалуы және  жеткіліксіз  жұмысы  болды.1936 жылы халық комиссариаты  кеңесінің  ...  ...  ...  ... ... ... ... дене  шынықтыру   және  спорт  ісі  бойыншаБүкілодақтық  комитеттің  және  осы  жылы   ...   ...  ...  ...  1938  жылы   ...    ... құрылды. Ол «КСРО туристі» белгісінің нормативтерін әзірледі.  1939жылы  күзде  Мәскеу  маңында  кеңес  ...    10   ...   ... ...  ... ... 1939 жылы Қызыл армияға көмек  ретінде  ...  ...  ...  1940  жылы  ...   ...    атақтаренгізілді.   Осы  жылы  азаматтық  ...   ...  даңқ  ... ...  ...  ...   Ұлы  Отан  соғысы  ...  ... ...  ...  ... ...  Тек  соғыстың  соңында  ғанатуризмнің  Бүкілодақтық  секциясы   өзінің  ...  ...   ...    ... ... ... базаларды  қайта  қалпына  келтірудібастады. 1945-1952 жылдар аралығында туризм  мен  дене  ...   ... ... ... ... ...   ...  қабылданып,   ісшаралар жүргізілді. Мысалы,  ...  ...  ...  ...  енгізілді,спорттық разрядтар  мен   туризм  бойынша   ...  ...  ...  ... инструкторы  туралы және туристік-инструкторлық атақты  беру  тәртібітуралы  қаулы шықты. 1954 жылы  жас туристердің алғашқы  ...  ...  ... ... ...  (Оңт. ...  ...   1956-1957  жылдары   ...  ... ... ... ... ... Оны  РСФСР  Орталықбалалар  экскурсиялық-туристік  станциясы  «Пионерская   правда»   ... ...  ...  жылы КСРО ...  туристік ұйымдардың халықаралық одағының  мүшесіатанды.   Халықаралық  жастар  туризмін   дамыту  мақсатында   1958   ... ...  ... ...  ...  ...  құрылды.   Бұлбюро   КСРО-ның   жастарын   басқа   елдермен   байланыстыру   ...  ...  60-70  ...  ...  ...   ...    ...  0,4%-ы ғана шыққан. 1960 жылы курорттар мен туризмді  ...  ... ... ... ... 20  ...  Кәсіби  одақтардың  бүкілодақтық  кеңесінің(ВЦСПС) президиумы «Туризмді ары  ...  ...  ...   ...  ... жылы ...  КСРО-ның министрлер кеңесі мен ВЦСПС «Елде туризм  ... ары ... ... бойынша іс шаралар туралы» қаулысын қабылдады.3.4 Әкімшілік-нормативті кезең  (1970-1990 жж.)Бұл кезеңдегі туризмнің дамуы  міндетті  ...  ...  ... ... ... Жоспарлардың  ұзақ  мерзімі  5-10  жылға  әзірленіп,туризм  бойынша   жоғарғы  органдармен  ...  ...  ... ... ... ... Бұл ... әлеуметтік туризмді  арықарай дамытумен  сипатталды. Туризм жас ұрпаққа тәрбиелік  әсер  ету  ... ... 1970 ж. ... айында  КСРО  ағартушылық  министрлігініңОрталық балалар ... ...  ...  құрылды.  Сонымен  қатар,1970  ж.  жастар   мен  ...  ...  ...   жорықтары   менэкспедициялары жүргізілді. Мұндай жаппай ...  ...  ...  ...  мен  ...   өлкетану  жұмыстары,   спорттықжаттығулар болды.  1980-  1992  жж.  аралығында  емдік-сауықтыру  ... ... ... ірі ...  жаңа  ...   ... ... қызмет көрсетудің жаңа түрлері - жанұялық демалыс  пен  курстықемдеу таралым ... ... ...  ...  ...  ...  мен  ... үйлерінде тұрса, ал  емдеу  мен  ...  ...  ... кезеңде  экскурсиялық  қызмет  көрсету  жақсы  дамыды.  Ел  бойыншаэкскурсиялық бюролар саны  ...  ...  Ал  ...  ...  ... мен ...  үйлерінің  базасында  жүзеге  ...  1985  ... ... 38 млн ... ... ... экскурсиялық ұйымдар 21  млнадамға қызмет еткен. КСРО-дағы шетелдік туризмнің  жыл  сайынғы  ...  ... ... ... ж. ... ... Ол орташа әлемдік көрсеткіш 5-6 % болғанда, КСРО-дағы шетелдік туризмнің өсімі 10% құраған.1972 ж. «Пионерская правда» газетімен  ...  ...  ...  станциясы  «Моя  Родина  -  ...  ...  ...  мен    мектепоқушыларының  бүкілодақтық  туристік-өлкетану  экспедициясы  ...  ... ... ... ... ... туризмнің дамуы қатаң нормалау мен жоспарлау жағдайында болуы;- туризмнің географиясының кеңеюі;-  ...  ...    ...  ...   ... ... қызмет көрсетудің жаңа формаларының таралуы;- әлеуметтік және өзіндік туризм базасының қалыптасуы;- туризмді зерттеудің ғылыми негіздерінің құрылуы;- шетелдік ... ... ... ... ... (1990 ж. ... ... бұл кезеңі туризмді  әкімшілік  реттеуден  ...  ...   ...  ...  Өтпелі   кезеңге   келесідейтенденциялар тән:-  туристік ұйымдардың мемлекеттік иеліктен жеке ... ...  жаңа ... ... туристік нарықтың қалыптасуы;- жаңа экономикалық  және   құқықтық  қатынастар  ...  ... ...  ... ...  ...  қызметтердің  жаңа  түрлерінің  пайда  болуына  ... ... ... (шоп ... ... ... тіл үйрену т.б);-  туризмнің материалдық базасына сұраныстың болмай қалуы;-  көптеген кіші және орташа ... ... ...  шығу  ...  ...  көрсеткішінің  өсуі,  әсіресе  шоп  туризммақсатында.2000 ж. ... ... ... ... ... ... ары қарай дамуы;заңдық базаның жетілдірілуі;қонақүй бизнесіндегі жаңа технологияларды игеру;туристік өнімнің жаңа ... ... ... ... берудің компьютерлік жүйесін қолдану;туризмнің білімдік және ғылыми базасының дамуы;туристік нарықта монопольді құрылымдардың пайда болуы;нарықта ... ... ... ... ... ... мен ... 1917-1927 жж. туристік-экскурсиялық жұмысҒылыми әдебиеттерде КСРО-да туризмнің дамуының бірнеше кезеңдері  бөліпкөрсетіледі. Бірінші (1917-1936) кезең әлеуметтік-экономикалық  жағдайлардыңқұрылуымен,  ...  және  ...  ...  ...   ...   ... ... сипатталады. Халық  шаруашылығын  қайта  құрумен қалпына келтіру жағдайында еңбекшілердің жаппай демалысын  белсендіруге,мәдени құндылықтар мен отан табиғатын  ...  ...  ...  ...  ...  ...   алғашқы   мекемелеріқұрылады. Халықаралық туризм шеңберінде  мынадай  міндеттер  қойылады,  яғниКСРО ... мен  ...  ...  ...  ...  ... ... желісімен танысуға  мүмкіндік  беру,  және  де  кеңестікеңбекшілердің ... ... ... ... ... ж. 12  ...  В.И.  Ленин  «Патшалар  мен  ...  ... ... ... алу және Ресей социалистік  революциясыныңескерткіштері жобасын әзірлеу ... ... қол  ...  ...  ...  мен  ...  аттары   мәңгілікке   жазылған   мемориалқұрылады. Мәскеуде, Петроградта  және  ...  ...  ...  билігі  үшінкүрескен күрескерлердің құрметіне ескерткіштердің,  мемориальді  тақталардыңқұрылысы басталды.  Бұл  ...  ...  ...  ...  жаңареволюциялық, көрмелік экскурсиялар мен туристік іс-шаралардың да  объектісіболды.Бірмезетте туризм мен ...  жаңа  ...  ... ... ... ... қала ...  туристік  жорықтар  менэкскурсияларды өткізу ... ... ... ... де ... жұмысты алғашқылардың бірі болып 1917 ж. қараша ... ... ...  ...  тыс  ...  ...  ...  Оны   Н.К.Крупская  басқарды.  Бұндай  ...  ...  ...  ...  1918  ж.  ел  ...  ...  станциялар   құрылады,Наркомпростың тәжірибелік-көрсетімді экскурсиялық базасы құрылады.1919 ж. наурыз айында В.И. Ленин емдік  туризмнің  ...  және  ... ...  ...  ...  ...  «жалпы  мемлекеттікмаңыздағы емдік жерлер туралы» декретке қол қойды.1920 ж. Наркомпроста  ...  ...  бюро  -  ... ... ... үлгісі құрылады. Оның  мақсаты  –пролетарлық туризм мен экскурсияларды кең түрде насихаттау еді.1920 ж. ... ... ... ... мен ... ...  Жұмысшылар  мен  қызметкерлер   үшін   олардың   ... ... ... мен  ...  ...  саяхатқа  Наркомпроспен РКСМмен бағытталып отырған.Бұл жұмысты негізінен штаттан тыс негіздегі энтузиастар ...  ... ... мен ... ... ... мен ... қызығушылығының өсуімен  оларды  мәденижұмыстарда қолдану қажеттілігі  айқын  бола  түсті.  Халықтар  ...  ... және ... мен ... ... ...  іс-шаралардың  идеялықмазмұнын   жоғарылату  үшін  туристік-экскурсиялық  тәжірибенің  әдістемелікжетекшілігі  1920  ж.   ...   бас   ...   ... ... ... ... ... туралы  мәселелерқарастырыла  бастады;   құрылған   экскурсиялық   ...   ...   ... – топ ...  ...  және  ...  ұйымдастырушыларындайындай бастады.Главполитпросвет  туризм   мен   экскурсияның   бастапқы   ... ... және олар ...  ...  ...  ...  бере  медеген сұрақтарды зерттеуді қолға ...  ...  ...  ...  ...   губерндік   политпросветіне   (Главполитпросвет   МОНО)   туризмсаласында Мәскеу еңбекшілерінің  ...  мен  ...  оқып  ... жүктелді.20  ж.  басында  туризм  мен  экскурсияға   қызығушылық   арта   ... ... және ...  ...  ...  тартылды.Мысалы, Губполитпросвет МОНО-ның бір экскурсиялық секциясы 1921 ж. ай  ... аса ... ... ... отырды.Кәсіподақтардың,  Главполитпросвет   және   Петроградтық   экскурсиялықинституттардың қатысуымен болған  1921  ж.  ...  ...  ...  ...  ...  ...  ...  және   олардымектеп тәжірибелерінде қолданысын кеңейту ұсынылды.Туризм   мен   экскурсия   желісінің   ...   ...    ... ... ... және  алыс  ...  ...  құрылды.Онымен Крупская Н.К. айналысты.  1923  ж.  ...  алыс  ... ... ... ... ...  кейіннен  –«Советский турист» акционерлік қоғамының құрамына кірді.Туризм мен экскурсия ұйымдастырумен әртүрлі мекемелер айналысты.  Алғаш1914 ж. ... ... ... ...  тыс  жұмыс  әдістері  Институты,Свердлов Я.М.  ...  ...  ...  ...  ...  университеті  ұйымдастырды;  кейбір  жоғары  оқу  орындары  менрабфактар туризмді студенттер мен  тыңдармандар  ...  ...  ...  станциясы  табиғаттанымдық   экскурсияларды   ұсынды.   ...  ...   емес   ...   ...   ...   мұражайлықэкскурсияларды» тәжірибеге енгізді.Туризм мен  экскурсияның  ұйымдастырушылық  принциптері  мен  әдістерінкеңейту және оқып-зерттеумен  ...   ...  тыс  ...  ...  ...   ...   ...   күштері,   МГУэкскурсиялық   іс   кафедрасы,   Главполитпросвет   ...    ...  ...  ...   жанындағы   ғылыми   және   ғылыми-көркеммекемелердің бас басқармасы елдің көптеген ... ...  ...  ...  ...  ...  Олар  сол   жерде   топтықөлкетану жорықтарының, саяхаттарының,  экскурсиялардың  бірінші  тәжірибелікмоделін құрды.ОПТЭ ... және ... ... ... ... ж. ... революцияға дейінгі  шамамен  500  адамды  біріктіргентуристердің Ресейлік  қоғамы  (РОТ)  өзінің  ...  ...  ... ... ... негізінен интеллегенция мен бұрынғы  бай  қалалықтардантұрды, тек бір адам ғана ... ... ... ...  МК  ... ... ...  бойынша  кезектен  тыс  конференцияның  шақырылуынаталап  етілген  1500  жас  ...  ...   Бұл   ...   ... қызметін қанағаттанарлықсыз деп мойындады және  жаңасын  таңдады.Оның құрамына Крыленко Н.В. (төрағасы), Антонов-Саратовский В.,  ...  ... В. және ... ... ... ... ...  қоғамы  (ОПТ)деген атау берді.Осылай, 1928 ж.  шілдесінде  ОПТ  ең  ...  ...  ... қарай тәжірибелік  туристік-экскурсиялық  жұмысқа  кірісті.  Текқызметінің бірінші жылы қоғам 300 мың адамға ... ...  1929  ж.  ... ... ... ... ... салыстырғанда  ОПТ  еңбекшілерарасында белгілілігі және жұмысының көлемі бойынша бірінші орынға шықты.  ... ... ... 90%-ін ... ХАЛЫҚАРАЛЫҚ ТУРИЗМНІҢ ДАМУ ТАРИХЫ4.1 Қазақ КСР-да туризмнің даму тарихыКСРО – ның басқа да ...  ...  ...  да  туризм  екпіндітүрде дами бастады.Қазақстанда туризмнің дамуы ХІХ ғасырда ...  ...  ... ... ... ...  ...  немесе  топ  түрінде  экскурсияларды,жорықтарды және  көрікті  жерлерге  ...  ...  ...  Ал  ... жерлер Қазақстанның таулы аумақтарында көп болды.ХІХ ғасырдың басында-ақ Верный ... Орыс тау  ...  ... 1927 жылға  дейін  іс-әрекет  аясына  болды.  Жетісудің  ең  ... деп ... ... А.В. ... айтуға  болады,  ол  Іле-Алатауыныңтау бөктерлерімен көп саяхат етіп, 1875 жылы  оның  ең  биік  шыңы  ... ... ... ... ол  тек  4  мың  ...  ...  ... Таулар Верный қаласының көптеген тұрғындарын өзіне тартты, бұл  ұғымдаоқушы жастар мен интеллегенция үлесі көп болды. Мұндай  ...  ... Лев ... ... ... Сухотин де қатысты. Тау инженері  К.И.Богданович оқушылармен  жергілікті  шатқалдарға  экскурсиялар  ұйымдастырды.Олармен бірге Мүшкетовтың ... да  ...  ...  ...  ...  ... П. Зенков  Алма-Арасаннан  Жусалы  ...  асуы  ...  ...  ... ... өтті.Әліби Жангельдин 1910-1912 жылдары таяу «жер дүниесін  айналып  өтетін»саяхатын жүзеге асырды. Бұл ...  ...  -  ...  білімін  арттыру,әуесқой адамның басқа елдермен танысуға ұмтылысы.Ең алғашқы нұсқаушылардың бірі Г.И. Белоглазов   ...  1925  ... ол ... ... жігіттермен Алматыдан Ыстық көлге дейін  жаяужорық шекті. Ол басқарған жас туристтер тобы  ...  Ақсу  ...  ... өзені бойымен Сазановкаға (қазіргі Ананьево) дейін түсті.Г.И. Белоглазов Алматының №10 мектебінде дене шынықтыру мұғалімі  болыпжұмыс істеген. ... ... ол ...  ...  шаткалға  жиілеп  шығыпотырды. 1926 жылы  жазғы  демалысында  ол  ...  ...  ...  ... ... шекті.  Біртіндеп  секция  жалпы  қалалық  масштабқа  иеболды.1931 жылы  республикамыздың  астанасында  ...  ...  ...  Пролетарлық  туризм  мен  экскурсиялардың  бүкілодақтық   қоғамыныңбастауыш  ұйымы  ...  ...  Оның  ...   10   адам   ...   ... арасында Г.И. Белоглазов, В.Д. Городецкий, Н.Н. Дублицкий  жәнет.б. Болды. ... ... ... ... ... ... актив күшімен Горель шатқалында  туристтер  үшін  тау  лашығы(үй) құрылып, 1936 жылы 50 ... ... ... ... ... ... ... ТЭҚҰ жабылып, оның орнына кәсіподақтар  жанынаұйымдастырылған Қазақтық ... ... (ТЭБ) ...  жылы  ...  ...  Бүкілодақтық   Акционерлік   қоғамныңҚазақстандық  бөлімшесі  ...  1956  ...  12  ...  ...   ... ... келді,  келесі  жылы  олардың  саны  157-ге,  ал  1971  ...  8  мың  адам  ...  1995  жылы  ...   ...   ... саны 28 мың ... 2001 жылы  2507  адамға  жетті.  1991  жылықоғам «Қазақстан Интуристі» ұлттық компаниясы болып ... ...  жылы  ...  Республикасына  туризм   мен   ...   ... және 5- ...  одақ  ...  ...  ...  ...  Қарағанды,  Орал  және  Шымкент  облыстарында,   сондай-ақ   бұлоблыстарда экскурсия бюролары да ... өте  ...  ...  жаңа  туристтік  базалар  салынабастайды: Баян аул  –  Павлодар  облысындағы,  Жансыбай  көлінің  ......  ...   ...  ...  алқабында,  Алтай  –қойнау – Шығыс Қазақстан облысы Бұқтарма су қоймасының жағасында  алтын  бор– ... ... ... ... базасы  Қырғызстанда  Ыстық  -Көлінің жағалауында.Туризмнің   дамуына   серпінді   күш   берген   ...   ...    ... ары ... ... жөніндегі шаралар туралы» қаулы болды  (1969ж).  Қазақстанда  туризм  және  экскурсиялар  бойынша   облыстық   ... ... ... және ... ... ... ...  Маңыздыорынды Республикадағы туризмнің материалдық базасын күшейту бойынша  шаралар– жаңа ... ...  мен  ...  ...  ...  ...  мейрамханалар,кинотеатрлар және басқа да  мәдени  және  тұрмыстық  қызметтермен  жабдықтауалды.  ...  ...  ...  беру  орындары,  моторлы   қайықстансциялары, мамандалған автобазалар ашылды.Елдің бас қаласы  ...  ...  ...  ...  дамыды.  1959  жылыоблыста «Алматы» турбазасы ашылып, ...  ...  ...  1972  ... ... ... Талғар ауданының Горный  садовод  ауылынан  жоғарырақта«Алматау» турбазасы ашылды. 1970 жылдан ...  ...  ...  ... ...  ...  ұйымдарына   қызмет  көрсетіп  ...  1975  ... мұз ... ... ... ... және ... атты  туристтікқонақ үйлер де салына бастады. Алайда,  мұның  барлығы  әлі  де  жеткіліксізеді.1979 жылы Алматылық ... ... ... ...  ... 100 ...  ...  секциялар,  7  туристтік  клубы  жұмыс  істеді.Туризммен айналысатындардың саны 213 мың ... асты  ...  бұл  ... ... ... ... ... туризмнің техникасы  бойынша,  жарыстар  әдетке  айналып,  ... ...  ...  ...  ...  ...  жыл  ...  Горькийатындағы мәдениет пен демалыс Орталық паркінде ұйымдастырылып отырды.1988 жылы  КСРО-да  туризмді  басқару  құрылымы  ...  ...  ...   ...   ...   ...   туристтік   –   экскурсиялықбірлестіктер (ТЭБ) аймақтық ... ... ... бастады.Басқа  республикалардағыдай,  Қазақстанда  ТЭБ  –  ге  бұрын   кеңестербасшылығындағы туристтік кәсіпорындар мен ...  енді  ...  ... ... ... кәсіпорындары, автобазалар және т.б.).Туризмде басталған қайта құрылыс туристтер клубтарының қаржыландырылуынбірден  қысқартып,  кейіннен  оларды  шаруашылық  ...  ...   ... ... ...  ...  ...  нашарлай  бастады.Жорықтар,  слеттер  мен  жарыстардың  ұйымдастырылуы  сирей  береді.  ... ... ... ... ... ... ... 1990 жылы келді, сонымен  қатарелдің нарықтық қатынастарға көшуі туризмнің дамуына  үлкен  ...  ...  ...  мен  ...  ...  ...   ...  бірден  қысқаруына  әкеліп  соқты.  90-шы  жылдарда   туристтіксаяхаттарға  қатысушы  адамдардың  саны  күрт  ...  ...  ...  шақта  жас  егеменді  Қазақстан  Республикасына  қазіргі  ... ... құру үшін ... ... жаңадан бастау керек.Бүгінгі күнде туризм коммерциялық қызметтің  ең  ...  ...  ... ... түрі  ...  табылады.  Қазіргі  заманда  ...  ...  ... ... және ... жай ... ... істейді.  Туризм  үлесінеәлемдік жалпы ұлттық өнімнің 6 % және әлемдік  тұтынушылық  шығындардың  11%келеді. 1996 жылы ... ... ... ... жиынтық  табысы  425млрд. АҚШ долларына жетті, ал ол әлемдік экспорттың 8 % және әлемдік  қызметэкспортының 1/3 бөлігін  ...  ...  ...  ...  болжамыбойынша 2020 жылы туристтік сапарлардың саны  3  есеге  көбейіп,  1,6  млрд.адамға жетеді.Қазақстан ... ... ...  ...  ... жылдары кіру туризмі көлемінің 2002 жылы 3,7  млн.-ға,  ал  2004  ... млн. ... ... ... жылдары туризм географиясы  кеңейіп  кележатқанына қарамастан, Қазақстанға туристтердің көп ... ...  (51,1%) ... ... ... Ресей (30,6 %), үшінші орынды  -  Өзбекістан  (24,6%), төртінші орынды – ... (22,6 %), ... – АҚШ (5,7 %) ... ... Республикасында туризмнің даму кезеңдеріҚазақстанда  туризмнің  даму  тарихы  жалпы   әлемдік   тенденцияларданерекшеленеді. ... ... ... оның даму  ...  ...  ... және әлеуметтік ерекшеліктерімен анықталады.ХХ ғасырдың 90-шы жылдарына дейін Қазақстан ... ...  ... ... ... ... ретінде қарастырылмады. Негізінен  адамдардемалу,  танып-білу  және  емделу  мақсаттарында  саяхаттады.  Ішкі   туризмсекторы  ...  ...  ...  ал  ...  ...   ... күрделілігі халықаралық туризмнің дамуын қиындатты. Кеңес  өкіметікезеңінде   ...   ...   ...   ...   бөлу    ... ...  атап  өткен  жөн.  Туристік  жолдамаларға  ...  ...  ...  ...   ...   ...   Барлықхалықтың әлеуметтік теңдігін насихаттау шындыққа қайшы ...  ...  өтуі   ...   ...   ... ... ... оның ішінде туризмде. Қазақстанда  нарықтықэкономикаға өтумен  туристік  саладағы  экономикалық  аспектілер  әлеуметтікаспектілерді асып ... ... ... бойынша  Қазақстанда  нарықтық  қатынастардықалыптастыруда  көшбасшыға  ...  ...  және   ...   тәжірибекөрсеткендей,  туризм  қысқа   мерзім   ішінде   ...   ең   ... ... ... ... Әлемдік  тәжірибе  көрсеткендей,  нарықтықэкономика  туристік қызметті дамыту үшін ең жағымды экономикалық орта  болыптабылады.  Бұл  ...  ...   даму   ...   нарықтық   қатынастарқызметінің сферасының кеңеюімен үзілмес байланыста өтеді дегенді  білдіреді.Әрине, бұл саланың өзі және оған  ...  ...  ...  ... ... да  бір  ...  ...  дамуын  қамтамасыз  ететінкөптеген сфералар мен салалар нарықтық  кеңістікті  қалыптастыруда  белсендірольді ... ... ... ... ... ... сала ... пен республикалық экономиканың дамуының қозғаушы  күшіне  айналуытиіс.Жүргізіліп отырған  ...  мен  ...  ...  ... туризм сферасында ең тиімді әрі  мақсатты  саясатты  ...  ... ... Осы  ...  ...  ...  ...  динамикадажекелеген  сегменттерді  қалыптастырудың   ретроспективті   және   жағдайлықталдауын жүргізу ... ... ...  ...  қарастыру  қажеттілігіпайда  болады.  1991  жылдан  бастап,  Қазақстан  ...  ... ... бөлу ... болады.Қазақстан Республикасында туризмнің дамуын кезеңдестіру|Кезеңдер|Экономикалық    |Заңдық база     |Саяси аспектілері ...  ||        ...      |                |                  ...   ||1 ... ...        |«ҚР ... мен  ... және шығуға  |Туристік    ||1991-199|мемлекеттен     |спортты дамыту  |шекараның ашылуы, ... ||4 жж.   ... және     ...         ...           |спонсорлыққа||        ...   ...      ...     ||        ...      ...     ...     |            ||        ... Кіру  ... ...          |            ||        ... шығу       ... ҚР ...    |            ||        ...      ... және  ...             |            ||        ...         ...        |                  |            ||        ... ...        |                  |            ||        ... жаңа      ...    |                  |            ||        ...        |сертификаттау,  |                  |            ||        ...     ... ...   |                  |            ||        ... ... |                |                  |            ||        ...  |                |                  |            ||        ...                |                  |            ||        ...       |                |                  |            ||2 ... ... туризмі    |«ҚР-да туризм   |Шетелдік          ...    ...         ...  ...      ... ||9 жж.   ... |дамуының Ұлттық |іскерлік          ...  ||        ... ішкі  ...  ...        ...       ...        ...            |қатысуы     ||        ...        |                  |            ||        ...         ...     |                  |            ||        ...    ... ...    |                  |            ||        ...     ...         |                  |            ||        ... санының|                |                  |            ||        ...           |                |                  |            ||        ... |                |                  |            ||        ...      |                |                  |            ||3 ... ...          ... ...  |Визалық           ...    ...      ...        ... |, көп ...  ...     |лицензиялау     |одан ары ...    ...  ...  ... кіру   ... 2000   ...        ...    ||        ...         ... 29       ... ... ... ||        |көрсеткіштерінің|желтоқсанындағы |интеграциялық     |қолданылды, ||        ...         |№ 1947 ...         ...     ||        |бәсекелестіктің |қызметті        |                  ...        ...     ...       |                  ...     ||        ... және  ... ...  |                  ... ||        ...         ... ...                  |            ||        ...      |ҚР ...   |                  |            ||        ...         ... №      |                  |            ||        |                |211-11          |                  |            ||        |                ...      |                  |            ||        |                ...                  |            ||        |                |ы ...      |                  |            ||        |                ... ...  |                  |            ||        |                |ҚР заңы         |                  |            ... ... кезеңдестіруді экономикалық, ұйымдастырушылық жәнезаңнамалық факторларға  байланысты  жүргізуге  ...  ...  ... ... ... алады, бірақ та оның өзіне  тән  ерекшеліктері  бар,олар негізінен ...  ...  және  ...  ...  ... ... ... болды.Қазақстанда туризм дамуының ең  перспективті  бағыттарын  ...  ... ... ... эволюциясын талдау қажет. Туризм  экономикалық  қызметсферасы ретінде қаржылық  және  ұйымдастырушылық  өзгерістерге  бейім  ... ... ... ... бұл  ...  ...  ағымдардағыжәне туристік қызметтерге қойылатын бағалардағы  болып  жатқан  өзгерістердітүсіну  үшін  ...  ...  ...  ...  ...  ...   дамутенденцияларының және онда болып  жатқан  өзгерістердің  толық  суреттемесінбереді.  Жоғарыдағы  кестеде  ...  ...  ...  ...  кезең  Қазақстанда  туризмнің  дамуында  өтпелі  кезең   болыптабылды,  нарықтық  экономикаға  өту  ...  ...   ...   туристікфирмалар санының  өсуіне,  туризмде  жеке  кәсіпкерлікті  ...  ... ... жаңа ... ... мен ...  ...  болуынасептігін тигізді. Ерекше көңілді екінші  кезеңге  бөлу  ...  ...  ...   көрсеткіштерінің   экстенсивті   өсуі   тән.   Жүргізілген    қайтақалыптастырулар,  ...  ...  ...  ...   ... инвесторлар үшін Қазақстанның  шекарасының  ашылуы  тез  өсуге,  еңалдымен халықаралық туризмнің өсуіне септігін тигізді. ...  тез  ...   ...   ...   ...   бойынша   көрсеткіштерге   тән.Қазақстанға шетелдік туристердің  бизнес-сапарларына  үлкен  көңіл  ... ... ... ... ... байланысты.Туризмдегі экономикалық қайта  құрудың  екінші  кезеңі  макродеңгейдегітұрақтылық мәнінде өтті. ... да  ...  ...  ...  ... ... тәсідері мен формалары негізінен сала  масштабында  шектелді.Қазақстан Республикасында ... ...  90-шы  ...  ...  ...  ...  мемлекеттік   концепциясы,   оның   ...   ...  ...  бүкіл  әлемде  қабылданған  ...   ...  ... да бұл ... өзгерістер күрделі болды.4.3 Әлемдік туризм дамуының кезеңдеріТуризм терең тарихи тамыр алып ... ... ... ... ... бастап, ХІХ  ғасырдың  басына  дейін  ...  Бұл  ...  мен  ...   негізінен   сол   кездегі   қажеттіліктер   менмүмкіндіктерге   ...  ...   ...  ...   ...   ... ... сауда және білім мақсаттарында болды. Сапарларға  шығуға  текқана қоғамда жоғары дәрежесі бар ... ғана  ...  ...  ... ...  ... ... элитарлық  және  өзінділік  болды.   Туризмсаласындағы  әйгілі   ағылшын  ...  ...  деп  ...   ... ... ... бастау болды және  алғашқы  туристік  ұйымдарбілім сипатын алды.Шындығында  да  бұл  кезеңде  ...   ...   деп   ... ... ...  ...  бұл  ...  шетелдік  сапарларға  байадамдардың қолы ғана жеткен.Қазіргі кезде әлемдік туризмнің дамуын 4 негізгі тарихи кезеңге  ...  ...  ...  ...  ...  ...  ...  туризмніңәлеуметтік және экономикалық алғышарттары, функциялары.1-кезең.Ежелгі заманнан бастап ХІХ ...  ...  ...  ...  туризмніңтарихи басы деп аталады.  Бұл  кезеңге  ...  ...   ...  ... ...   емдеу  және  қажылыққа   байланысты  сапарлар  тән.  Бұлкезеңнің ерекшелігі - ...  ...  және  ...  ... ... ХІХ ғасырдың басынан ХХ ғасырдың басына  дейінгі  кезеңді  қамтиды.Бұл  кезеңде   бай  ...  ғана   ...  алу  ...  ...   ... ... ... ретінде сипатталады. Бұл кезеңде  сонымен  бірге,жаппай туризмнің қалыптасуының негізі ... ... ... ... паровоз сияқты көлік құралдарының   пайдаболғандығынан бастап және жол ... ... ... кең ...  ... ... жаппай туризмнің өскіндері пайда болды.Жаппай туризмді дамытудың алғышарттар мыналар болып табылады:-қоғам жағдайының өсуі;-алдымен  ...  ...  ...  одан  соң  ақысы    ... ... ... ... ол  тек  ...  ...  ...  ғанаемес, сонымен оның арзандауына да себепші болды.Алғашқы  ұйымдастырған   турды   1841   жылы   ...   ...   ... Ол тур ... ...  көзделген.  Сөйтіп,  Томас  Кукұйымдасқан туризмді дамытудың  ...  ...  ...  Ол  ... ағылшындардың бос уақыттарын өткізуді ұйымдастырды.Сапар  Франциядағы  көрмеге  ағылшын  халқына  ...  ... құны ... 14 шиллингті құрады. Бірақта  Томас  Кук   бұл  ... ... алу үшін ... ...  ... жылы ... ... бюросы  құрылды.  Бұл  бюро  алғашқы  ...  ...  ...  ...   Бұл   ...    үшін   ... басқа туризмнің  ұйымдасқан түрлерінің пайда болуы тән. Томас  Кукалғаш рет  1856 жылы  ...  ...   ...  1870  жылы  өзінде«Томас Кук»  фирмасының  500  мың  клиент-туристі  болған.  Бұл  ... ... ... адамдар да болған.  Мысалы,  Марк  Твен  –  ... ... ... ... ... Кук  ... бірге  жерді  айналып  шығусаяхатын ... ... адам ... Ол ...  жол  ...  ... ұсынған. Яғни, қауіпсіздік мақсатында қолма-қол ақшаларды өзімен  тасымасүшін. 1882  жылы  «Томас  Кук»  қоғамы  алғашқы  ...  ...  шығу  ... Томас Кук 1892  ж.  қайтыс  ...  Оның  ісін  оның  ұлы  ... ... ... ... «Томас Кук»  компаниясының  әлемніңбарлық елдерінде 12 000 туристік фирмасы бар және 20 млн  туристерге  ... ... жеке ... ... туризмге көшу кезеңі деп атауғаболады. Саяхат бюроларын құрылуы басталды. Алғашқы отельдер  мен  ... ... ... ... ІІ ... соғысқа  дейінгі  кезеңді  қамтиды.Бұл  кезеңде  ...   ...  ...   ...  ...  және  ... даму алды. Бірақта 30-жылдардағы дағдарыс пен  І  дүниежүзілік  соғыстуризмнің  дамуына кері әсерін ... ІІ ...  ...   ...  ...  ...  ...  дейінкезеңді қамтиды. Бұл  кезеңде  институттар,  ...  ...  ...  және  ...  әдістері  бар  туризмнің   мықты  индустриясықалыптастырылды.4.4 Халықаралық туризмнің дамуыБТҰ-ның эксперттерінің болжамдары ... 2010  ...  ...  ... саны  2 ... ... және миллиардтаған туристік  келулерге  жетеді,оның  146 млн Орталық және Шығыс Еуропаға келеді (ТМД  және  ...  ... ... ... бойынша, халықаралық туристер саны 2010 жылға қарай 1 млрд18 млн адамға жетеді.КСРО  Ғылым  ...  ...  ...    кеңес   географтарыныңмәліметтері бойынша, 1950 жылы әлемнің барлық елдерінде  25,3  млн  ... ... ал 1968 жылы ... саны 141  млн  ...  бұл  жер  ... 4%-ін құраған.Батыс Еуропа елдерінде ХХ ғасырдың 50-60 жж. – бұл ... ...  ...  ...  ...  салу  ...   ...   туризмамерикандық туристерді қабылдауға басым бағытталды және қабылдаушы  ел  үшіндолларлық түсімдердің көзі болып табылды.  60-шы  ...  мен  70-ші  ... ... кіру  және  шығу  ...  ...  ...  және  туристіккәсіпорындар саны мен олардың өндіріс көлемінің өсуі де байқалды.Халықаралық туризм көшбасшылары1950 жылы туристердің келу саны ... ... ел –  АҚШ  ...  ... ... келу саны  ...  ...  Италия  шықты.  1990  ...   ...  ...  ...  ...  ...  ...  болды.Франция ХХ ғасыр соңына дейін халықаралық туризмде көшбасшы болды.Тура ХХ ғасырдың соңында туристік қызметтер  ...  ...  ... ... ...  ...  көрсеткіштерге  жетті.  1998  жылытуристік қызмет ... ...  ...  ...  ...  560  млрд  ... ... ғасырдың соңында АҚШ  халықаралық  туризмнен  түскен  табыс  бойыншакөшбасшы болды. 1999 жылғы түсімдер 74,9  млрд  АҚШ  ...  ...  ... – 95,2 млрд ... ... ... ... шетелдік туристерді қабылдау  бойынша  көшбасшы  10елдің қатарына РФ кірді. Онда 1999 жылы 18,5 млн адам келген. 2000 жылы  ... 21,2 млн ... ... ... ... 2000 жылы ... ... келубойынша Еуропаның үлесі  58%  құрағанын,  ал  ...  ...  ... үлесі тек 48% болғанын көрсетеді. Бұл  шетелдік  туристерге  қызметкөрсетудің тиімдірек жүйесі АҚШ-та екенін көрсетеді.БТҰ ...  ...  ...  ...  ...  ...  ... круиздер, конгрестік туризм, тематикалық парктер, қала  туризмі,мәдени туризм, қызық оқиғалы және спорт туризмі, жағажай демалысы  болатынынанықтады. 2020 ... ... ... ...  келу  саны  1561,1   млн  ...  тиіс  деп  ...  ...  үшін  бұл  ...  әлемдік  туристікнарықтың маңызды  сегменттері  қызықты  ...  және  ...  ...  ...  жылға  қарай  жалпы  келу  көлемімен  ...  ... ... бөлу ... анықталады: Оңтүстік Азия – 85%;  Таяу  Шығыс  –63%; ... – 43%; ... – 38%; ... – 15%.2020 ... ... ... нарықтың маңызды сегменттері мыналар  болады:күн және жағажай;  спорт  туризмі;  қызық  оқиғалы  ...  ...  ... ... қала ... ... ауыл  туризмі;  тематикалық  парктер;конгрестік  туризм;  ұзақ  ...  ...  ...  ...  сапарлар;спорттың қысқы түрлері; спорттың судағы түрлері.Ұлттық  ...  ...  (НТО)  ХХI  ғ.  таяу  ...   ... ... болды:маркетингті күшейту, бағыттылығы мен агрессивтілігін көтеру;өнімді, оның  сапасы  ...  ...  ...  ...  ... ... етуге үнемі тырысу;ұзақ мерзімді жағдай мақсатында туризмді  тұрақты  дамытуды  ...  ... ...  ...   ...   ...   ...   серіктестерінкеңейту.1950 жылдан бастап келген халықаралық туристер саны 28 ... өсті  ... жылы 698 млн ... жеткен. Бұл цифр 2020 жылға қарай 2 еселенеді  және1,6 млрд жетеді деп ... ... ... ...  80%  жуығы  Еуропамен Солтүстік және Оңтүстік Америкаға тиеді, тек 15% - Шығыс Азия мен  ... ... және 5% - ...  Таяу Шығыс және Оңтүстік Азияға келеді.2020 жылға ... ... Азия мен  ...  ...  ...  ...  кейінхалықаралық туризм бағытының әйгілігі бойынша 2-ші болады деп күтілуде.2020 жылға қарай ең ... ... ... ... ... ... ... және круиздер.Халықаралық туризмнің дамуының қазіргі факторларына жер  шары  ... өмір ... ... ...  ...  ...  көптеген  елдердемемлекеттік органдардың қолдауы, қоғамдық байлықтың  өсуі,  жұмыс  ...  ...  ...  қоғамдық  сана   деңгейінің   жетілуі   ... ... да ... ... ... ұзақтығының өсуі,  урбандалудеңгейінің көтерілуі) әсер етеді.Туризмнің дамуына кедергі келтіретін факторларды да  бөліп  ... Оған ...  ...  ...  ...  тым  алыс  ...  ...  пен  апаттық  жағдайлар,  азаматтық  соғыстар  мендамушы елдердегі экономикалық төмендеулер, халықаралық терроризм.Әлемдік туризмнің дамуының ... ... ... ... ... тез ... ... өзгеруі  бір  жағынан  жаңамүмкіндіктер ашса, басқа жағынан туризм индустриясында  қызмет  ететінадамдарға үнемі мәселелер ...  ...  ...   ...   ...   ...   туристердіңақпараттылығы өсті. Туристер саяхат кезінде өздерінің  қажеттіліктерінқанағаттандыруда талапты ... ... ... ... өмір сүру ... ... және әлем ... еркін қозғалумүмкіндігі кеңейді;4. Жаңа қызмет түрлері  ұсынылады  (кәсіпкер  өте  қолайлы  комбинацияларәзірлейтін ... ... ... ... ...  ағартушылықпен,бизнесті мәдени бағдарламамен үйлестіретін болды);5. Халықаралық ... үшін ... ... ... ... ... ... ақпараттық технологиялар қызметтерді  сатуға,  орындарғатапсырыс беруге, ...  ... ... мен ... ... жаңа жолдар ашты;7. ХХІ ғасырда туризмнің дамуы тұрақты болады, яғни туристің қажеттілігінмаксималды ескеру  мен  оның  ...  ...  ...  ... ... ... ... шығу туризмі бойынша көшбасшы елдер|№      ... ... ... ... ... ... %||       |                             ... млн         |                  ||1      ...                     |163,5             |10,2              ||2      ...                      |141,5             |8,8               ||3      |АҚШ                          |123,5             |7,7               ||4      ...                        |100               |6,2               ||5      ...                  |96,1              |6,0               ||6      ...                      |37,6              |2,3               ||7      ...                   |35,4              |2,2               ||8      ...                       |31,3              |2,0               ||9      ...                        |30,5              |1,9               ||10     ...                       |29,7              |1,8               ...                             |789,1             |                  |2020 ... ... кіру ... ... ... елдер|№      |Туристермен жабдықтаушы ... ... ... ... %||       |                             ... млн         |                  ||1      ...                        |137,1             |8,6               ||2      |АҚШ                          |102,4             |6,4               ||3      ...                      |93,3              |5,8               ||4      ...                      |71                |4,4               ||5      ...                     |58,3              |3,7               ||6      ...                       |52,9              |3,3               ||7      ...                  |52,8              |3,3               ||8      ...                      |48,9              |3,1               ||9      ...                        |47,1              |2,9               ||10     ...                        |44                |2,7               ...                             |707,8             |                  |4.5 ... ... ... тұрғыдан оқуДемалыс үшін сапарлардың санының артуы урбандалу  процесінің  өсуі  менХІХ ғасырда ... дол ...  ...  ...  ...  Бұл  ... әсіресе демалыс үшін жайлы территорияларға деген  қасиеттіліктіарттырады.ХІХ ғасырда ... ...  ...  ...  ...  мен  теңізсуының жоғары дәрежеде бағалануына (таулы және  ...  ...  ...  ...  ...  салынуы  қасиеттері  бар  аудандарды  ...   ...  ...  Ол   ...   дамуы   үлкен   ... ...  ...  берді.  Бұл  кішігірім  және  белгісізқоныстардың үлкен  ...  ...  ...  ...  ...  ...  ...  Ницца)  немесе  таулы  демалыс   орталықтарына(мысалы, Шамони, Давос, ... ... ... ... пен ... ... тұрғыдан  зерттеу  19  жұз  жылдықтыңекінші жартысына ... (И.Г. ... ХІХ және ХХ ... ...  ... болған қалалардың дамуы географтарды урбандалу мен  туристтік,  курорттыққоныстардың  ...  ...  ...  ...  ...  ... ... қарастыруға итермеледі. Сонымен,  мысалы,  неміс  географыА. Геттнер (1859-1941 жж.) мұндай қоныстардың  ...  ең  ...  ...  ...  тыс  шоғырлануымен,  сондықтан  да  олардың   рекреациялыққажеттіліктерінің артуымен байланыстырды.«Туризм географиясы» ... ... ең  ...  1905  жылы  Д.  ... Оның ... бұл ғылым туристтік қозғалыс пен оның шаруашылық  іс-әрекетін зерттеумен айналысуы керек.  ...  ...  ...  ... сол ... ... қасиетін анықтау керек.  Туристтік  құбылыстардыңэкономикалық аспектісіне географтар ХІХ  ғасырдың  өзінде-ақ  көңіл  ... бұл  ...  ...  ...  тек  К.  Шнютцтың  еңбегінде  табуғаболады.Автор  ...   ...   ...   ...   мен   айтақтарыныңэкономикалық, қоғамдық  және  мәдени  қаныастарының  өзгеруіндегі  туризмніңүлкен ролін атап ... ... ... үй кәсібінің»  дамуының  әсерінен  ...  ...  ...  кеңістіктік   дамуына   және   ...   ... көп орын ... ... қатар, ол туристтік қозғалыстың  әсеріненболатын табиғи, мәдени  ландшафтыдағы  ...  ...  ... ... пен ... ... ...  зерттегенде  негізінен,  еңалдыменен ішкі, әсіресе халықаралық туристтік ағымға көңіл аударды,  соныменқатар ... ... ... ... ... де көңіл қойылды.30-шы  жылдары  туризм  географисының  әлем   бойынша   қатты   ... ...  ...  ...  (Р.  ...  А.  ...  Х.Позер), Францияда (Д. Мидж), Швейцарияда (В. Унцикер), Жапонияда  (М.  ... ... ... ... ... ... (Р. ... К. Мак-Мерри).Осындай зерттеулерге байланысты  Берлинде  1929-1934  жылдары  туризмдізерттеу Институты ашылады.Дәл  сонда  С.  ...  ...   ...   ...   ... ... түсінікті ғылыми түрде  дәлелдейтін  теориялық  жұмыстарыжарық көрді, ол географиялық әдебиеттердің  өміріне  туризм  деген  ... Сол ...  ...  ...  ...  ...  ...  түсінікүлкен роль атқарды. Ол теориялық, шаруашылық,  географиялық,  ...  ...  және  ...  ...  ...  ...   ... байланысты.Табиғи  ортаның  жағдайларына  Р.Глюксманн  көп  көңіл   бөлген.   Оныңтуристтік ... кең  ...  ...  еңбегін  туризм  туралықазіргі  ...  ең  ...  ...   деп   ...   Ол   ...  зерттеулерінің  бөлшектеріне   кірмей,   ...   ... ... әсер ... заңдылықтарды  дәлелдеуге  тырысқан.  Ол  еңмаңызды рольді ... ... ... деп ... Оған ...  ...  жер  беті  суларының  ...  ...   оңды   ... ... ... ... жж. неміс  географтарының  нақты  туристтік  ...  ... ... көре ... Х. ... ...  Гарц  ...  батысбөлігін қамтыса, Х. Дэблердің еңбегінде  ...  ...  ... сипатталған, сонымен қатар  Х.  Позердің  Крконошадағы  туристтікқозғалысты қарастыратын жұмысын да атап кеткен жөн.ІІ   Дүниежүзілік   ...   ...   ...   ...   ... ... ... мұндай  зерттеулер  соғыс  бітісімен-ақ  ... ... сол  ...  туристтік  қозғалыс  үллкен  қарқынмен  дамибастайды.ІІ Дүниежүзілік соғыстан  кейін  туризм  географиясының  даму  ... және АҚШ ... ... ... ...  ...  ...  Канада,Австрия,   Ұлыбритания,   ...   ...   ...   ... Германия, Польша солардың қатарына енді.1945-1960 жылдардың арасында жаңа термин –  демалыс  географиясы  ... ол ... ... және ... ...  қатар  қолданылабасталды.1950 жылдардың аяғында Америка  ...  жаңа  ...... ... дейтін  сөздік  пайда  болды.  Бұл  терминді  М.  ... ... ... деп қала  сыртындағы  ашық  ...  ...  ... ... жылы туризмнің ғылыми сарапшыларының халықаралық ассоциациясы аттыхалықаралық  ғылыми  қоғам  құрылады   ...   ...   ... du ... Оның ... ... (Швейцарияда)  болады.  Бұлұйым  өзінің  елінде  туристтік  мәселелермен  ...   ...   ... ... қосты.Әрине, Монте-Карлода құрылған Халықаралық туризм Академиясы жөнінде  деатап кеткен дұрыс (Akademie Inernationale du Tourisme (AIT)). Бұл ұйым  ... ... ... ... ... ... AIT ...  бастымақсаты  туризмнің  географиялық  негіздерін  қамтитын  ғылыми  зерттеулердіөткізу. Бұл зерттеулердің қорытындылары – ... жеке  ...  «Revue  ... ... du ... де ... ... Оның беттерінде  туризмгеографиясы бойынша да көптеген жұмыстар басылды.Германия ... ... ...  ...  ...  ... дамуына 2 ғылыми орталықтың маңызды әсері  болды.  1950  ... ...  ...  ......  ...  ...     (Deutsche     Wirtschaftwissenschaftliche     Institut     ... ... ...  1952  жылы  ...  ...      ...      туризм       ...       ...       ...  ...  ...  туристердің  санының  өсуі  1960-шыжылдардан  бастап  жағдайы   жақсы   жерлерді   ...   ...   ... да ... көше ... Бұл  ...  ...  демалыс  пентуризм орындарын аудандарда кең түрде жоспарлау етек ала бастады.Б.Ц. Преображенский және Ю.А. Веденин КСРО-дағы туризм туралы  ... ... ... ... келе ... 4 ... ... (1968-1972 жж.) рекреациялық географияның базистік  моделініңқұрылуы.2.   (1973-1978   жж.)   ...   ...   ...   ... ...  ...  жж.)  уақыттық   әдісті   кеңістіктік   уақыттыңталаптарға өту базасы ретінде ...  (1983  және  ...   ...   ...   ... ... ... өту.Қазақстандағы демалыс пен туризм географиясы облысындағы зерттеулер  XXғасырдың  70-ші  ...  ...  ...  және  ...  жұмыстаржүргізуді  алғашқы  рет  Мемлекеттік  жобалау  институты  –   ... Ол ... онда ... ...  ...  ... мен басқа маман өкілдерінің ұжымы қалыптасып үлгерген еді.Туризмнің барлық елдерде  қарқынды  дамуы  бұл  ...  ... ... ... себеп болды.4.6 Туристік ұйымдардың түрлеріХалықаралық   туризм   жекелеген   елдердің   ...   ...  ...  сипаттамасы   және   бір   уақытта   ... ...  ...  бола  ...  ...  ...  халықаралықдеңгей  шегінде   де   ...   ...   ...   ... және ... ... алғы  шарттар  болып  табылады.  Мұндайалғы шарттар, көбінесе, туристтік ұйымдарды құру кезінде жүзеге асырылады.Туристтік ұйымдарды келесі ... ... ... ... ... ... халықаралық, аумақтық  және  ұлттық  ұйымдар.Олардың қызметі бүкіл әлемдік, аумақтық және ұлттық ... ... ... ... ... жеке ... түрі ... реттеуші, жабдықтаушылар, нарық агенттері,  өңдеушілер,кеңес берушілер, жобалық  ұйымдар,  ...  ...  ...  ... ... және ... ...  сферасы  бойынша:  көліктік  (авиациялық,  автобустық,  темір   жол,автомобиль және круиздік), ...  ...  ...  ... ... одақтар.Халықаралық туристтік айырбасты тұрақты түрде кеңеюі оның  халықаралық-құқықтық регламентациясына; ...  ...  ...  ...  ...  халықаралық  туристтік   ұйымдарды   құруға   ... ... ұйым ... күнде дүниежүзілік туристік ұйым – туристік  әлемде  ең  атақтыжәне танылған. Дүниежүзілік туристік  ұйым  ...  емес  ...  ... ... ... ... Біріккен Ұлттар Ұйым  патронажындағыөкіметаралық ұйымға ауысуы жолымен 1975  жылы  2  қаңтарда  негізі  қаланды.Қазір оның ... 105  ...  ...  ...  және  150астам қосылған мүшелер  (туристтік  фирмалар,  авиакомпаниялар,  халықаралықұйымдар) кіреді.ДТҰ-ның жарғысы 1975 жылы 27 ... ... 1980 ...  ...  күн  ...  туризм   күні»    деп   ...   Жыл   ... ... күні ... ... ... 4  жыл  сайын  ДТҰБас  ассамблея   сессиясын   ұйымдастырады,   ...   ...   ДТҰ   ... атқарушы комитеті жұмыс істейді.ДТҰ-ның штаб-пәтері Мадрид қаласында (Испания) орналасқан.ДТҰ келесі мақсаттарды ...  ...  ...  ...   ...   түсунушілікке,   адамдардыңденсаулығына және гүлденуіне әсерін жылдамдату және кеңейту;Саяхат  уақытытнда  білім  алуға  және  ...  ...  қол  ... ... үшін ... ... ...  қамтамасыз  етудекөмек  арқылы  әлемнің   ...   ...   ...   тұру   және   кемустандарттарын жақсарту және бұл аудандарды  ...  ...  ... ...  ...  ...  кеңейту  және  осымененолардың экономикасына үлес қосу;Мемлекет арасында бағдарлау және ыңтымақтастық бойынша ...  ... ... ... ... ... ... үшін ең маңызды  деген  мүшелерінеқызмет көрсету;Пленум  және  отырыстардың   тақырыптарын   анықтау,   ...   ...  ...  мүдделерін  бағдарлау  (ұлттық   туристтік   ұйымдарсияқты, саяхаттанушылардың мүдделерін  білдіретін  ...  ...  ... ... ... ... ... өзара  байланыстыорнату;Барлық жоғарыда аталған шараларды ең оңай жолымен жүзеге асыру.ДТҰ-ның  қызметі  негізінен   ...   ...   ...   оныңмаңыздылығы  мен  артықшылықтары  ...  ...  жаңа   ... ... ...  ...  Ұйым  халықаралық  туризм  саласындабелгілі-бір  қағидаларды  өңдеу  және  ...  ...  ...   ... ... ... ұмтылады.ДТҰ Бірікке Ұлттар Ұйымындағы туризмнің негізгі өкілдігі болып табыладыжәне әлемдік ... ең ...  ...  ...  ...  ...  ...  ДТҰ  халықаралық  құжаттарды   (актілерді)   өңдейді   және   олардыңорындалуын бақылайды.ДТҰ қызметінің ... ... ... ... әсер ... мемлекеттерарасындағы   сұрақтарға    қатысты    ынтымақтастықты    ұйымдастыру    ... ... ... ... ...  ...  міндеттерінің  бірі  –  халықаралық  туризм   ...  ...  жаңа  ...  ...  ...  болжау,  өңдеу  жәнемаркетинг сияқтыларды қосатын  зерттеулер.  Мұның  ...  ...  ... қызметінде қолдануы мүмкін. Зерттеуші қызметі статистика  әдістерініңартуына әкеледі.ДТҰ әлемдік туризмнің жағдайы туралы тұрақты есеп  беріп  ...  ... ... әрі қарай дамуының жетістіктері сияқты,  кедергілердіескереді. ДТҰ халықаралық  туризмге  өкіметтік  араласуын  ...  ... ... ...  ...  ...  етуге  талпынады.  ДТҰ  мемлекеттердамуын, әсіресе БҰҰ – мүше елдеріне техникалық қолдауды қамтамасыз етеді.ДТҰ ... ең ... ... – 1980  жылы  27  қыркүйекте  ... ... ...  ...  дүниежүзілік  конференцияның  өткізілуі.Туризм бойынша дүниежүзілік конференцияға ... ... ...  ...  2-ші ...  Бас  ...  ...  1977ж.)  Қабылдады.  Конференциядатуризмнің дамуына мемлекеттердің  жауапкершілігінің  сұрақтары  (әлеуметтік-экономикалық шарттар, мақсаттары және міндеттері,  ...  және  адам  ...  ...  ұйымдастырушысы;  сұраныс  пен  ұсынысты  реттеу;  ... ... ...  ...  ...  ... ... өзекті мәселелерді қарастырады. Қорытынды  құжатта  талқылаубарысында бірлесе өңделген ұсыныстар сипат алған. Бұл құжат  әлемдік  туризмбойынша  ...  ...   деп   ...   ...   100   ... ... қатысты.Әуе көлігінің халықаралық ассоциациясы (ӘКХА)Әуе көлігінің халықаралық ассоциациясы – 1919 жылы негізі ... ... жылы ІІ ... ... ... қайта құрылған  барлық  халықаралықавиа-тасымалдаушылардың дүниежүзілік ...  ӘКХА  –  ...  ...  ...  ...  компаниялардың   кәсіби   ...   ...  Оның  ...  ...  –   халықаралық   коммерциялық   авиациялықхабарларды реттеу, барлық ... ... ...  пен  ... және ... ... ... авиатасымалдарына  келісімдітарифтерін орнату.ӘКХА –ның жоғарғы органы – жыл сайыңғы Бас  ассамблея,  оған  президентжәне атқарушы орган сүйенеді.ӘКХА ......  ...  ...  ...  ... ...  –  бұл  әуе  ...  ...   ...   ... ... бір ... басқа елге адамдарды,  пошталарды  және  жүктердіжеткізуге   әрекеттесу.   ӘКХА   көліктік    ...    ... тек  ...  ғана  ...  ...  жол  ...  жүкқұжаттарына да қатысты.Тарифтерді орнату - ӘКХА жұмысының  ...  ...  ...  ... ... арасында тарифтерді белгілеу қажеттілігі  –  бұл  біруақытта   саясат,   тәжіребие   болып    ...    ...    ... ......  ...  ...  Әрбір  ел  -өзінің кеңістігінің иесі, ол өзінің территориясына кіруге тыйым салу  немесерұқсат беруі мүмкін және ... ... ... ... ... – ның  ...   -  ...  әуе  сапарларын  жасайтын  259авиакомпаниялар кіреді. Бұл авиакомпанияларының үлесіне халықаралық  тұрақтыхабарламалардың 95 %-не жуығы ...  –   ның   ...   және   ...   қатысушысы   болуы   ... ... ... ...  ...  ...  ... келетін, тұрақты тасымалдауды растайтын сертификаты болуы керек.ӘКХА бүкіл жер ... ... 3 ... аймаққа бөледі:1. Солтүстік және Онтүстік Америка және  ...  ...  ... тынық мухиттық аймақ бөлігі;2. Еуропа, Африка және Таяу Шығыс;3. Азия,  ...  және  ...  ...  бастықа  қарай  ТынықМухиттық аймақ бөлігі.Туристтік агенттіктер ӘКХА – ның  қызметіне  оның  арнайы  бөлімшесі  ...   ...   ...   ұйымы   арқылы   қатысады.Аккредитация процедурасынан өткен және тиісті белгілі-бір талаптарға  сәйкескелетін ... ...... ... бір  түрі  ...  ... және ол  ...  және  басқа  салаларының  қатысушыларыменесеп айырысуды жүзеге асырғанда ... ... ... ... ... ... халықаралық ұйымы 1944 жылы Чикаго  конвенциясыменбелгіленді. Бірікке Ұлттар Ұйымының ... ... ...  ААХҰ  ...  ...   индустриясының   қызметіне   қатысты   ұлттар   тепе-теңдігіненегізделеді.ААХҰ басты міндеті –  ...  ...  және  ...  ...   ...   ...   және   экономикалы   тиімдіхалықаралық нарықтарын дамыту және қамтамасыз ету болып табылады.Ұйым келесі ... ... ... ... азаматтық авиациясының өсуін  және  дамуын  басқаружәне қауіпсіздігін қамтамасыз ...  ...  ...  ...  әуе   құралдарын   құру   және   ... ... және ... халықаралық  авиация  қажеттілігінің  шарттарын  құруды  қолдаужәне көтермелеу;авиакөлікке   ...   ...   ...   ...   ...    ... ... көрсету сапасы, сапарларды реттеу, үнемділігі;әртүрлі  елдердің   авиакомпаниялары   арасындағы   негізсіз   ... ... ... ... ...  мемлекет-  қатысушыларының  құқықтары  толығымен   ...   ...  және  ...  ...  ...   ...   иемденуге   жәнебасқаруға нақты мүмкіншілігі бар екендігіне қол ... ... ... ... ... ... 183  ...  кіреді.  ААХҰ  келесі  ұйымдармен  тығызқатынаста жұмыс істейді:Халықаралық ақпараттық одақ;Дүниежүзілік метеорологиялық ... ... ... ... ... ... одақ;Дүниежүзілік денсаулық сақтау ұйымы;Халықаралық теңіз ұйымы.Аймақтық ұйымдарЭкономикалық ынтымақтастық және дамыту ұйымы (ЭЫДҰ)Экономикалық ынтымақтастық және дамыту ұйымы  Парижде  бекітілген  ... 14 ... ... ... ... ... сәйкес бұл ұйым  келесімақсаттарды жүзеге асыру үшін құрылды:қаржылық  ...  ...   ...   ЭЫДҰ   ...   үзіліссізэкономикалық дамуы және өсуінің, сондвй-ақ тұрғындардың жұмыспен  қамтамасызетуінің,  өмір  деңгейін  көтерудің  жоғарғы  ...  жету  және   ...... ... ... үлес ... –на кіретін және кірмейтін елдердің экономикалық дамуына  жағымды  әсерету.халықаралық міндеттемелерге ... ... ...  ... ... ...  мүшелілігіне:  Австралия,  Австрия,   Бельгия,   ...   ... ... Германия, Греция, Исландия,  Ирландия,  Италия,  Япония,Люксембург,  ...  Жаңа  ...  ...  ...   ... Швейцария, Туркия, Ұлыбритания, АҚШ.ЭЫДҰ  туристтік  комитет  туризм   мәселесін   зерттеу   ...   ... және  ...  ...  ...  әрекеттеседі.  Туристтіккомитет статистика және жыл сайынғы есеп  беруді  ...  ...  ... ... ... ... ат салысады.Азиаттық-Тынық мұхит туристік ассоциациясы (АТМТА)Ассоциация 1951 жылы азиаттық-тынық мухиттық  бағыттарды  алға  ... ...  ...  үшін  ...  Бұл  ...  Азиаттық-Тынықмухит аймақтағы 34 ел кіреді. Олар  бір  мақсатқа  жету  үшін  ...  ...  ...  ...  және  ...  дамытуда  жетістіктерге  жету.   Бұлұйыммымен жүргізілетін жұмыстар, зерттеулер,  даму,  білім,  және  ...  ...   ...   ...   ...   ...   ... ұйымдар арасында ең жақсы орындаушы репутациясына жетті.Ұйым мүшелері идеялармен алмасады, мәселелерді шешу  жолдарын  іздейді,Азиаттық  және  ...  ...  ...   ...   болашағының   жұмысынақатысады. Ассоциациядағы мүшелер  саны  2  ...  ...  ...  ... ... ... ... зерттеу, өңдеу, білім  беру  жәнебасқа қызмет түрлері саласынан өзінің мүшелері үшін  ...  және  ... ... бір көзі ... ... қызметі және оның ұзақ мерзімді жоспарлары жыл сайынғы Ассоциацияконференциясында тексеріледі және бағаланады.Менеджмент, маркетинг, өңдеу және зерттеу ... ... ... ... ... ...  ...  бөлімі  көптеген  есепберулерді,  зерттеу  материалдарын  және  кезекті  басылымдарды  жариялайды.Негізгі ......  ...  ...  ...  -  58  мың  данатиражымен ... 3 ... ... бар ай ... ... журнал.  Баспаматериалдарының  арасында  80  %   аналитикалық   цифрлі   мәліметтер   ... ...  ...  ...  ...  ...  Қызметкөрсетудің негізгі кеңселері Азиаттық аймақтың – Сингапурде; Тынық  ...... ... – Еуропалық бөлікте – Сан-Францискода.ГЛОССАРИЙ Саяхат –  бұл адамдардың уақыт  пен  ...  ...  ал  ... ... ... және уақыт аралығына тәуелсіз саяхатта  жүретінадамды саяхатшы деп атайды.Туризм – бұл адамдардың  ляззат  алу  және  ...  ...  ...  ...  ...  ...  өзінің  тұрақты  мекеніненбасқа елге немесе өзінің елі шегіндегі ... ... ... - жеке ...  ...  жиырма  төрт  сағаттан  бiр  жылғадейін, не ... төрт ... аз, ... ...  ...  елде  ...  ақытөлейтiн қызметпен байланысты емес мақсатта түнеп өтетiн саяхаты.Халықаралық  туризм  –  Қазақстан   Республикасының   ...   ...  ...  ...  және  туристік  өнімді  ұсынумен   (келутуризмі) және шетелде туристік қызметтерді  және  ...  ...  ... туризмі) байланысты  туризм  сферасындағы  кәсіпорындардың  жүйеленгенжәне мақсатқа бағытталған қызметі.Туризм тарихы – көне заманнан және осы ... ... ең  ... ... ... экскурсиялар)  зерттейтін  ғылым.  Бұл  ғылымтек қана туристік саяхаттарды ғана емес, сондай-ақ олармен байланысты  уақытаспектісіндегі құбылыстар мен ... ... ......  ...  және   сауда   үйі,   ... ... ... ... аула – тек  шетелдік  немесе  басқа  жақтан  келген  ... ... ... ... ... бөлменің көне атауы.Таймшер – тек шектелген уақытқа ғана пайдалануға берілетін  жылжымайтынмүлікке меншік нысаны.Қонақжайлылық  (ағыл.  Hospitality)  –  ескі  ...  ...  ... ... ... ...... адамдардың  континентке  сапарға  шығуы;  гранд-турбілім алуға, Жерорта теңізіне, өркениет көздеріне баруға  мүмкіндік  ... ... ... деп тануға қажет болып табылады.Туризм географиясы  –  ...  ...  ...  ... оның пәні кеңістіктік туристік құбылыстардың және олармен  ...  ...  және  ...   процестердің   нысандарын   жәнеарақатынастарын талдау және синтездеу болып табылады.Туристік ...... оқу ... ... ...  ... арнайы құрылғылары және қызметтерінің үлкен торабы бар аймақ.Туристік ұйым – туристік  аймақта  ...  ...  ...  ... ұйымдастырушылық құрылымының ерекше түрі.Граффити – грек және рим саяхаттаушыларының өздерінің барған  жерлерінетастарға жазған ... ... ... ......   ...   ойындардың   басталғаны   туралыжеткізетін арнайы елшілері.Рекреация – адам күштерінің  кең  ...  ...  ...  (физикалық,интеллектуалды және эмоционалды).Тур - белгiленген мерзiмдер  шеңберiнде  белгiлі  бiр  ...  ... ... ... ... ... көрсетулер кешеніТурист - жиырма  төрт  сағаттан  бiр  жылға  ...  ...  ... ... елдi ... ... ... және ақылы қызметпен  айналыспайсол елде сауықтыру, танымдық, кәсiби-iскерлiк, спорттық, дiни және  өзге  ... ... бiр рет ... ... жеке ... ...  –  бұл  ...  және  турагенттік  қызметтіжүзеге асыратын ұйымдардың, қозғалыс  ...  ...  ...  ... ... ... ... - өзiнiң туристiк саяхаты  кезеңiнде  және  ...  ...  ...  ...  ...  үшiн   ...   ...   көрсетулер   (орналастыру,   ...    ...  ...   ...   ...   (гид-аудармашылардың)қызмет  көрсетулері  және  ...  ...  ...  ...   да   ... ... орындары - мейманханалар, мотельдер, кемпингтер,туристiк   базалар,   қонақжайлар,   демалыс   үйлерi,   ...   ... ... мен ... ... ... үшiн пайдаланылатын басқа да үй-жайлар мен ғимараттарТуристiк ресурстар - ...  ...  ...  қамтитын  табиғи-климаттық,  тарихи,  әлеуметтiк-мәдени,  сауықтыру  объектiлерi,   ... ... ...  ...  алатын,  олардың  дене  күшiнқалпына келтiрiп, ... ... өзге де ...  мұра  ...  –  археология  ескеркіштері,  культтік  жәнеазаматтық  архитектура,  ландшафттік  архитектура  ескеркіштері,  кіші  ...  ...  ...  ауылдық  қоныстар,  мұражайлар,   театрлар,   көрмезалдары, әлеуметтік-мәдени инфрақұрылым,  этнография  объектілері,  ... ... өнер ... ... ... және ... САЯХАТТАР МЕН ЖОРЫҚТАРДЫҢ ХРОНОЛОГИЯСЫТаяу Шығыс халықтарының маңызды жорықтары мен ... ... VI ғ. ... ... ғ. ...  ... I-нің ... Кипр аралына дейін жүзіп өтуі.Египеттіктерб.э.д.  3-ші мыңжылдық ортасы   Снефрудың  Ніл  және  ...  ...  ...  3-ші ... ортасы  Хуфхордың Египеттен  шығып  Эритрей  ... ...  3-ші ... ...  Унның Қызыл және Эритрей  теңіздерінде  жүзіпөтуі.б.э.д. 2000 ж. Шығыс ... ... ... ... 1500 ж. Пунт ... Хатшепсуттың экспедициясы.Гректердің маңызды саяхаттары мен ашылуларыб.э.д. 631 ж.  Жерорта теңізі бойымен Колей Самосскийдің жүзіп өтуі.б.э.д. V ғ.  ... Ніл ...  мен  ...  ...  жағалауларынасаяхаты.б.э.д.  455 – 447жж.  Геродоттың Египетке,  Сицилияға,  Солтүстік  Қаратеңізелдеріне кезбелері.б.э.д.  335 - 324 жж. ... ... ...  325 - 324 жж. ... флотының бастығы А.Македонский –  Неархтың  Үндімұхитының солтүстік-батыс бөлігі мен Парсы шығанағы бойымен жүзіп өтуі.б.э.д.  325 - 324 жж.  ... ... ... ... ...  320 ж.  ... Британ аралдарының солтүстігіне қарай жүзуі.б.э.д. 307 - 306 жж.  ... ... ... ...  290 ж.  ... ... ... оны сипаттап жазды.б.э.д. 210 - 202 жж.  карфагендік қолбасшы Ганнибалдың  Пиренеи  және  Альпіарқылы ... ... ... ... ... ... ... жорықтары мен саяхаттарыб.э.д. ІІІ ғ. бастап б.э. ІІ ғ. дейінб.э.д. III ғ.  Полибийдің Карфагенннен Африканың шығысына жүзуі.б.э.д. 120 ж.  ... ... ... ...  66 -  64 жж.  ... Фасиске жорығы.б.э.д.  58 - 54 жж.  Цезарьдың Римнен Галлияға жорығы.б.э.д.  25 ж.  Э. ... ... ... ... ...  І  ғ. соңы  ... теңізінен шыққан Юба I Канар аралдарына жетті.б.э.д.  19 ж.  Б. ... ...  ...  шыққан  Л.  Вальб  Мурзукқа(Сахара шөлі) жаяу жүріп ... І  ғ. басы  ... ... ... арқылы Үндістанға жүзіп өтті.б.э. I  ғ. Александр І-нің Египеттен Оңтүстік-Қытай теңізіне ... ...  I   ғ.  ...  ...  ...  ...   Никейге   (Кушанпатшалығы) жорығы.б.э.  106  - 117 жж.  ... ... мен ... ... I ғ.  ... ... ... Виктория көліне (Африка) жетті.б.э. 70 - 80 жж.   С.Флакк, Ю.Матерн Б.Лептистен  (Солтүстік  Африка)  ... ... ... ... ... ... өтті.б.э.  84 ж.  Агрикола Британ аралдары бойымен жүзіп өтті.Қытайлықтардың маңызды саяхаттары мен елшіліктеріб.э.д. ІІ ғ. бастап б.э. ІІІ ...  139 - 126, 115 жж.  Чжан ... ... ...  ...  жәнеПарфяйға елшіліктері.б.э.д.  36 г. до н.э. Чэнь Танның ғұндарға қарсы жорығы.б.э.  64 г. н.э. ... ... 97  ж.   Гань  ...  ...  ...  ...  және  ... III ғ. Қытай мен Жапония арасында елшіліктермен айрбас жүргізу.Үндістан және ... Азия ...  ... ... менелшіліктері  б.э.д. ІІІ ғ. – б.э. VI ғ.б.э.д. 273 - 232 жж.  ... ... ... жорығы.б.э.д. II ғ.  Чиеу Даның Гуанчжоуға ... ... 67 ж.  ... Матанганың Кабулдан Лоянға (Қытай) жорығы.б.э. 347 - 350 жж.  Самудрагупта  Чамптан  Венгаға  ...  ... ... ... 397 - 431 жж.   Гунаварман  Суматрада, Явада және  Гуанчжоуда   (Китай)болды.б.э. 526 ж.  ... ... ... ... ... мен елшіліктері  V — VIII ғғ.399 - 414 жж. Сяньның  ...  ...  ...  ...  ... - 424 жж.  Чжи ... ... Тибетке, Үндістанға саяхаттары.518 -  521  жж.  Сун  Юнь  мен  Хуэй  Шэнның  Қытайға,  ...  ... ... саяхаттары.629 - 645 жж. Сюань Цзанның Қытайға дейін саяхаты.689 - 695 жж. Цзинның Суматраға, Малаккаға, Үндістанға ... - 790 жж. ... ... Алтайы мен Тянь-Шаньға саяхаты.Үндістан және Оңтүстік-Шығыс Азия халықтарының  маңызды саяхаттары менелшіліктері VII — ХП ғғ.627 ж. ... ... шөлі ... ... Лобнор  өзенінедейін саяхаты.664 ж.  Локаятаның Тянь-Шань және Қытайға саяхат.716 - 736 гг. Шубкакара  мен  ...  ...  ...  (Жапония)  жүзіпөтуі.VIII ғ. Кумарагхошаның Үндістаннан Суматра аралына жүзуі.XI ғ. Атиша Дипамкараның Суматра ... ...  ... ... ...  VIII — XIII ... ғ. ... көпесінің Басрадан Қытайға саяхаты.921 - 922 жж. Ибн-Фадланның саяхаттары.X ғ. ортасы Абу Дулафтың тангуттарға (Китай) саяхаттары.X ғ. ортасы Ибрахим ибн ...  ... ... ... жүзуі.1183 ж.  Плавание Ибн Джубайрдың Жерорта теңізімен жүзіп өтуі.XII  -  XIII ғғ. Йакуттың Египетке, Византияға, Сирияға, Орта ... ... ...  XII — XV ... -  1163  жж.  В.  Тудельскийдің  Сирина  Палестинаға  және  ... - 1247 жж. Д.П. ... ... ...  (ұлы  ...  ұлысы)сапары.1271 - 1285 жж. Марко Полоның Венециядан Хан-балыкқа (Пекин) саяхаты.1316 - 1330 жж. ... ... ... ... ... мен  Қытайғажүзуі.1338 - 1353 жж. Д. Мариньоллидің Волгадан Пекинге дейінгі саяхаты.1419 - 1444 жж.  Н. Контидің ... ... ... - 1256 гг. ...  ... ... ... саяхаты.1106 - 1108 жж. Даниилдың Русьтен Иерусалимге қажылығы.1466 - 1472 жж.  ... ... ... ...  IX ғ. бастап XII ғ. басына ... ж. Эрик ... ... аралдарынан бастап Исландия  мен  Гренландияға  жүзужасады.1000 ж. шамасында  ... ...  ... (АҚШ) жүзіп  өтуі..X ғ. Отер Норвегиядан шығып, достиг мыса ... ...  ...  одан  ... ... Двина сағасына барды.Маңызды орыс  саяхаттары  XIV — XV ... ж.  А. ... и ... Объ ... бойымен Ямал жарты  аралына  дейінжүріп өтті.1379 ж. Стефан Пермский Мәскеуден Котласқа дейін жүріп өтті.1389 ж. Митрополит ... ... ... ... ... ж. ... Мәскеуден Иерусалимге дейін жетті.1436 ж.   митрополит Исидордың  Мәскеуден Флоренцияға саяхаты.1483 ж. Ф.Курбский мен ... ... ... ... жүріп өтті.1496 ж. Г.Истома Холмогордан Данияға дейін жүзіп өтті.1497 ж. Д.Зайцев пен Д.Радев Таллиннан Рыбачий жарты аралына дейін ...  ... ...  XIII — XV ғғ.1221 - 1224 жж. Чан Чунь Пекиннен Кабулға ... ... - 1404 жж.  Чжэн ... Үнді мұхиты бойымен жүзіп өтуі.Португалдықтардың маңызды теңіз экспедицияларыXV ғ.  бастап  XVI ғ. ... ... - 1486 жж. ... ... ... Крос ... ... жүзіп өтті.1487 - 1488 жж. Б.Диаштың Лиссабоннан  Добрая Надежда мүйісіне  ...  ... - 1492 жж. ... Гоадан (Үндістан)  Көне  Ормузға  дейін  жүзіпөтуі.1497 - 1499 жж. Васко да Гама ... ... 1501 жж. ... мен ...  Үндістанға жүзіп баруы.ж.  Гашпар Кортириалы мен Мигел Лиссабоннан эскимостарға дейін жүзіп өтті.1501 - 1502 жж.  Америго ... ... ... ... ...  1511,  1513  жж.    Д'Албукеркидің  Эфиопиядан  ...   ...   ... ... ж. Сикейра Кочиннан (Үндістан) Малаккиге дейін жүзіп өтті.1511 ж. Д.Фернандес Малаккиден  Аютияға (Үндістан) дейін жүзіп ... ж. Руи Да Ку ... ... дейін (Үндістан) жүзіп өтті.1526 ж. Минезиш Малаккиден Жаңа Гвинеяға дейін жүзіп жетті.Вест-Үндістан мен Орталық Америка жағалауларына маңызды саяхаттар  1492 —1520 ... - 1493, 1493  -  1496,  1498  -  1500,  1502  -  1504  жж.  ... ... жағалауларына саяхаттары.1499 - 1500 жж. А. Охеда и А. Весдуччи Үлкен  ...  және  ...  ... ... ... Кариб теңізіне дейін жүзіп өтті.1502.  жж.. Бастидас  ...  ...  ...  ...  дейінжүзіп жетті.1513 ж. Понсе де Леоне Флоридаға жүзді.1513 ж. В.Н.Бальбоа Дарьенский шығанағынан Панамский  каналына  жүзіп  ... ... ... ... ... ... ... өтті).ж.  Ф.Э. Кордова Гаванадан бастап  Мексикан шығанағы  бойымен  Юкатан  ... ... ... Х.Д. ... Матансодан (Куба) Кампече шығанағына жүзіп барды.1519 ж. А.А. Пинеда Ямайкадан  Мексикан шығанағына ... ... жер ... ... өту ... ғ. ...  XIX ғ. 60-шы жж. ...  - 1521 жж. Ф.Магелланның саяхаты.1785-1788 жж.  ... ... жж. ... ... жж. И.Ф.Крузенштерн мен Ю.Ф. Лисянскийдің саяхаты.1807-1809 жж.  В.М.Головниннің саяхаты.1813-1816 жж.  М.П.Лазаревтың саяхаты.1815-1818 жж.  О.Е.Коцебудың саяхаты.1819-1821 жж.  ... мен  М.П. ... ... жж.  ... ... жж.  ... пен Г.С.Шишмаревтың саяхаты.1822-1825 жж. М.П.Лазаревтың саяхаты.1823-1826 жж.  О.Е.Коцебудың саяхаты.1826-1829 жж. ... ... жж. ... мен ... саяхаты.1831-1836 жж. Р.Фицройдың саяхаты.1839-1843 жж.  Д.К.Росс, Ф.Р.Крозьедің саяхаты..1852-1854 жж.  ... ... ... ... ж.  ... қоғамы құрылды.1882 ж. Т.Куктың алғашқы туристік дүниені айналып өту саяхаты.1857 ж.  Ағылшын ... ... ... ... тау клубы құрылды.ж. Швейцариялық тау клубы құрылды.1863 ж. ... ... ... ... ... ... Ресейдегі және КСРО-дағы туризм1777 ж. В.Генштің «Жоспары...» шықты.ж.  тау әуесқойларының Тифлистік бірлестігі ... ...  және ... ... клубының әуесқойлар қоғамықұрылды.1890 ж. Қырым тау клубы құрылды .1895 ж. Орыс туринг-клубы құрылды.1899 ж.  "Русский ... ... ... ж. ... ... ... ... құрылды.1894 - 1898 жж.  К.К.Ренгартеннің жер жүзін айналып өту саяхаты.1911 - 1913 жж.  А.П. ... ... ... аралау саяхаты.1920 ж.  Біріккен дәрістік-экскурсиялық бюросы құрылды.1923 ж.  "Советский ... ... ... ж.  ЦК ... ... ... бюросы құрылды.1928 ж. пролетарлық туризмнің қоғамы құрылды.ж.  "Интурист" Бүкілодақтық акционерлік қоғамының ... ... ... мен ... ... еркін  қоғамының  (ОПТЭ)құрылуы.1932 ж. ОПТЭ-нің Бүкілодақтың ... ... ... ж. ... ... ... құрылуы.1939 ж. "КСРО туристі" туралы ереже қабылданды.1958 ж. "Спутник" Халықаралық  жастар  туризмі бюросының құрылуы.1962 ж. ВЦСПС Туризм бойынша ... ... ... ж. Орыс тау ... ... ж. ... ...  туристік ұйымы – Халықтық  ағарту  комиссариатының(Наркомпрос) мектептік экскурсиялар бюросының құрылуы.1922 ж бастап. кеңестік кәсіподақ жұмысшылар мен қызметкерлер  үшін  ... ... ж. ...  ...  ...  ...  (ЦИК)  туристік-экскурсиялықісті Кәсіби Одақтардың Бүкілодақтық Орталық  ...  ...  ... ... ... туризмді – Дене  шынықтырудың  Жоғары  кеңесіне(ВСФК) өткізіп беру туралы қаулы қабылдады. ...  ...  ... ...  ...  ...  бұл  ...  жүзеге  асыру  үшін  Орталықтуристік-экскурсиялық  басқармасы  (ЦТЭУ)  ...  ал  Дене   ... ... ... кезінде Туризмнңің бүкілодақтық секциясы құрылды.1956 ж. – КСРО Парижде негізі қаланған және БҰҰ ... ...  ... ... ұйымдардың Халықаралық Одағының нақты мүшесіне айналды.20 шілде 1962 ж. – ... ...  ...  ары  қарай  дамуы  туралы»қаулы қабылданды.1969 ж. мамыр  –  КСРО  ...  ...  мен  ...  ...  ...  менэкскурсияның ары қарай дамуы бойынша шаралар туралы» ... ... ж. – ... ...  ...  ары  қарай  дамуы  және  оныжетілдіру туралы» тағы бір ... ... ... даму ... ж. – А.В. ... ... ... шығуы.ХХ ғасырдың басы. – Верный қаласында Орыс тау қоғамының бөлімшесі құрылды.1910 - 1912 жж. - Әліби Жангильдинның жаяу «әлемді аралау» ... ж. – ... ... ... ... ең ... атпен жүруі1923 ж. – КазЦИК-те дене шынықтырудың Жоғарғы кеңесінің құрылуы.1924 ж. – Алматыда Жетісу облыстық дене ... ... ... ж. – ... ... ... ... және  ең  алғаш  рет  ... ... ж. – тау ... ...  Г.И.  ...  Ф.Л.  Савин,  В.М.Зимин Іле Алатауына бірнеше рет туристік  жорықтар  ұйымдастырды  және  Есіккөліне ... ... ... ... ж. – құрамы 16 адамнан  тұратын  Алматы  қалалық  пошта  және  телеграфжұмысшылар ұжымы Ф.Л.  ...  ...  мына  ...  емес  ... ... – Медеу – Көкжайлау – Үлкен Алматы  көлі1931 ж. қаңтар – В.М. Зимин мына маршрут бойынша туристердің  ...  ... ... ... ... ... – Қордай асуы1931 ж. –  Алматы  қаласында  ...  ...  ...  ОПТЭ  –  ... ... ... ж. бастап – альпинистер жаппай шыңға шығуды ... ж. – В. ... ... шыңын бағындырды.1936 ж. – Е. Колокольников Хантәңір шыңын бағындырды.1936 ж. - ... ... ... ... ... ж. – ... лагерінде республикалық альпинистер клубы құрылды.1938 ж.  –  ...  ...  ...  шара  -  ...  ...  ... (200 ... ж. бастап – Қазақстанда құзға шығу тәжірибелене бастады.1952 ж. бастап –  Орта  Азия  мен  ...  ...  ...  ... ... ... ... ж. – Қазақстандық туристік-экскурсиялық басқарманың (ТЭУ)  ашылуы  1954ж. ...... ...  1960  ж.  бастап  клуб  альпинизм  бойыншаҚазақстан чемпионатттарына ... ж. – ... ... іске ...  ж.  –  туристік-экскурсиялық  басқарма  (ТЭУ)  ортаазиялық   туристік-экскурсиялық басқарма деп атала ... ж. – ... ... ... ж. – ... ...   туризм  бойынша  Республикалық  басқармасыныңқұрылуы.1962 ж. – туристік-экскурсиялық  басқарманың  (ТЭУ)  ...  және  ... ... ... ... ... ж. – Алматыда және 5  облыстық  кеңестерде  (Алматы,  Шығыс  ...  Орал  және  ...  ...  және   ...   ...   ... Кеңесі ұйымдастырылды.1968 ж. – Алматыға таяу  жерде  Талғар  ...  ...  ...  ... ... турбазасы ашылды.1969 ж. – «Елде туризм мен экскурсияны  ары  қарай  дамыту  ...  ... ... ... ж. ...... ... жұмыс істейді.1975 ж. – «Медеу» мұз айдыны салынды.1982 ж. – Эверест (Джомолунгмы, 8848  м)  ...  ...  ...  ... экспедициясының құрамына К. Валиев, Ю.  Голодов,  Е.  Ильинский,  В.Хрищатый, С. ... ... ... ... ж. –  ...  және  экскурсия  бойынша  кеңестер  туристік-экскурсиялықөндірістік бірлестіктер (ТЭПО) болып қайта құрылды.1991 ж. – Туризм, дене ... және ... ... ... 1992 ж. – ... ... ... Республикасының Заңы қабылданды.1993 ж.  –  Туризм,  дене  шынықтыру  және  спорт  Министрлігінің  ҚазақстанРеспубликасының ...  ісі,  ...  және  ...  Министрлігі  болып  қайтақұрылуы.1999 ж.  –  Қазақстан  ...  ...  ...   және   туризмМинистрлігі құрылды.2000 ж. - Қазақстан Республикасының туризм және ... ... ...  2001 ж. – «Қазақстан  Республикасында  туризмді  дамыту  концепциясы»қабылданды.13/VI 2001 ж. – «Қазақстан Республикасындағы  туристік  ...  ...  ... 2002  ж.  –  ...  жж.  ...  ...  ...  бағдарламасы»бекітілді.Халықаралық  туризм1963 ж. халықаралық туризм және экскурсиялар бойынша БҰҰ-ның конференциясы.1968 ж. Халықаралық бүкіләлемдік туристік ... ... ... 1980 ж. Бүкіләлемдік туризм күнінің бекітілуі.1980 ж. Манилада туризм бойынша Бүкіләлемдік конференциясының өтуі.1985 ж. «Туризм хартиясы» мен ... ... ... ... Адам ... Жер ... ... түрде  танымдық  мүддемен  саяхаттауыбұдан:A) 3-4 млн жыл бұрын басталғанB) 9-10 млн жыл бұрын басталғанC) 7-8 млн жыл ... ... 5-6 млн жыл ... ... 1-2 млн жыл ... басталған2. Твер қаласының саудагері Афанасий  Никитин  өз  ...  ... ... ... о ... ... «Руководство по географии»C) «Хождение за три моря»D) «Тысяча и одна ночь»E) «Описание путешествия на Запад»3. Теміржол арқылы ең ... ... ... 1850 жылы ... 1800 жылы ұйымдастырылды.C) 1860 жылы ұйымдастырылды.D) 1780 жылы ... 1841 жылы ... ХІХ ... туризмнің қай бағыты қарқынды дамыды?A) теңіздегі туризмB) спорттық ... тау ... ... ... ... туризм5. Адам қажеттілігінің қайсысы туризмге қатысты?A) Үйдің болуыB) Ұрпақ жалғастығыC) Жаңа әсер алуD) ... ... ... көптігі6. Ресейлік империясының  азаматтарының  ішінде  ...  ...  ... ... ... ж. В.М. ... 1877-1879 ж. А.В. ПастуховC) 1911-1913 ж. А.П. ПанкратовD) 1894-1898 ж. К.К. РенгартенE) 1894-1898 ж. Н Грейнерт7.  ...  ...  ...  елдегі  туристік  қозғалыстардың  жетекшіорталығына айналуы:A) 1920 жылдан басталды.B) 1929 жылдан ... 1922 ... ... 1930 ... ... 1917 ... ... Шетел тілін меңгеру, тілдік ортамен қарым-қатынас  туризмнің  қай  түрінежатады:A) ... ... Оқу ... ... ... Іскерлік туризмгеE) Экзотикалық туризмге9. Туризм тарихының қалыптасуының 4-ші ... ... ... Элитарлық туризм деп аталадыB) Діни туризмі деп аталадыC) Жаппай туризм деп ... ... ... тас ... деп ... ... ... бастапқы кезеңі деп аталады10.  Ендіктің  он  екі  параллелін   жүргізіп,   бар   ...   ... ... ... ... ... ГекатейE) Эрастофен11. Орта ғасырдың аса әйгілі саяхатшысы кім?A) Александр ГумбольдтB) Яков ... Чжан ... ... ... ... ... ... алғашқы мақсатқа бағытталған саяхаттардың  ұйымдастыруын  қандайфактор анықтады?A) Жердің Ұлы мұздалуыB) Алғашқы жол көлік ...  ... ... ... ... ... ... көшуE) Жаңа жерлерді ашудағы қажеттілік13. ХХ ғасырдың ІІ жартысында Европа туризмі негізінен:A) Азиялық туристерге икемделдіB) Европалық ... ... ... ... ... ... ... бет бұрдыE) Бұқаралық туризмге бет бұрды14. Қазақстанда алғашқы ресми түрде  ашылған  ұйымдасқан  ...  ұйым  ... ... ... ... ... ... Верныйда болдыD) Қызылордада болдыE) Ақмолада болды15. ХХ ғасырдың екінші ... ...  ...  және  жобалықжұмыстарды жүргізуді қандай ұйым бастады?A) Туристік және экскурсиялық бюроB) ... ... ... ... ... ... Халықаралық туризмде туристерді қабылдайтын елдер қалай аталады?A) ТурагентB) ДонорC) ... ... ... ... қабылдаушы елдер»E) туроператор17. «Халықаралық туризмнің тарихы» курсының зерттеу пәні:A) Туристік қозғалысты әлеуметтік құбылыс ретінде зерттеуB) Халықаралық туризмнің теориясыC) Халықаралық туризмнің ... ... ... ... ... ... шаруашылығы18. Европадан Америкаға дұрыс теңіз жолын салған:A) Васко да ГаммаB) П.ТосканеллиC) ... ... ... ... ... әлеуметтік құндылығы неде?A) Ақпарат алуB) Қозғалыс жолдарыC) Материалды баю құралыD) Баю жолдарыE) Табиғатпен және адамдармен қатынаста болу20. ... ... ... ... ... Петербургте 1885 ж. құрылдыB) Тверьде 1883 ж. құрылдыC) Мәскеуде 1882 ж. құрылдыD) Новгородта 1884 ж. құрылдыE) Калугада 1881 ж. ... ... ... іс-әрекетінің ХХ ғ. 80-жылдардың  басындағы  маңыздыбағыттарының бірі:A) Жастар туризмін дамытуды жобалауB) Экологиялық туризмді дамытуC) Экономикалық туризмді жоспарлауD) Жеке ... ... ... ... ... ... Туристік жарнамалық бюроны құру22. КСРО туризмі дамуының үшінші кезеңі (1969-1992) ... ... ... қарқынды даму кезеңіB)  Пролетарлық  туризм  және  экскурсияның  Бүкілодақтық   еркін   қоғамныңжойылуыменC) ... ... ... ... ... мен экскурсияның кәсіподақ басқаруына берілуіE) Мұражай-экскурсиялық және  көрмелік  бөлімшелердің  Наркомпрос  негізіндеқұрылуымен23. Қазақстандағы өлке тану мұғалімдерінің  ...  ...  ... ... ... Семей (1924 ж.)B) Қызылорда (1931 ж.)C) Талдықорған (1929 ж.)D) ... (1923 ж.)E) ... (1927 ж.)24. ... ... ...  ...  туристік  игерудің  келесі  аудандарынакіреді:A) ЖамбылB) ТүркістанC) Сайран-ШымкентD) Жоғарғы БұқтырмаE) Маңғыстау25. 1992  жылы  Ұлы  ...  ...  ...  ...  ...  ... орналастыру мен зерттеудің кешенді схемасын жасаған мекеме:A) Әл-Фараби атындағы ҚҰУB) Казгипроград институтыC) Абай атындағы ҚазҰПУD) ... ... ... ... «Жібек жолы»холдингтік компаниясы26. «Феномен» терминіне қайсысы жатады?A) ... ... ... Сөз ... ... ... ... сирек құбылысE) Өндірістік процесс27. Туризм тарихын дәуірлеу мына дәуірлеумен сәйкес келеді:A) Экономиканың дамуын дәуірлеуменB) Ғылым мен ... ... ... Әлеуметтік тарихын дәуірлеуменD) Адамзаттың жалпы тарихын дәуірлеуменE) Мәдениеттің тарихын ... Ұлы ... ... ең алғаш  мұхиттық  жол  Еуропадан  Атлантикаарқылы Америкаға дұрыс бағыт салған:A) Эрнан КортесB) Франсисико ПисарроC) ... ... ... ... де ... ... да ... Әр түрлі халықтың арасында «туризм» сөзі қай ғасырда тарады?A) 19 ғ.B) 17 ғ.C) 20 ғ.D) 12 ғ.E) 15 ғ.30. ІІ ...  ...  ...  миграциялық  туристік  ағымның  күрткөбеюі мына факторлармен байланысты болды:A) Авиациялық рейстердің жеделдеуіменB) Саяси жағдайлардың ... ... ... Топтық туризмнің қалыптасуыменE) Халықтың өмір салтының өзгеруімен31. ... ... ... ... ... болып:A) 1928 ж. – Л.И. ГурвичB) 1927 ж. – А.В. ЛуначарскийC) 1929 ж. – Н.В. ... 1932 ж. – В.Л. ... 1927 ж. – И.И. ... ... Қазіргі Қазақстан территориясындағы алғашқы ұйымдасқан  саяхаттар  бастытуристік нысан:A) әлемдік ... ... ... туралы мәліметтермен байланыстыC) Ұлы Жібек жолымен байланыстыD) Тарихи-мәдени ескерткіштермен байланыстыE) Қазақстан табиғатымен байланысты33. «Таза ауадағы рекреация» ... ... ... кім ... К. ... М. КлаусонC) Р. ГлюксманD) В. ПреображенскийE) Д. Страднер34. Туристік іс-әрекет барысындағы тауар ... ... ... ... ТурC) ... путевкаD) ВизаE) Туристік рынок35. Ежелгі Римде ұйымдастырылған саяхаттардың дамуына қандай  фактор  көбінеәсер ... ... ... қалыптасуыB) Шығыс Жерорта теңізінің игеруіC) Империяда бірыңғай шіркеу құруD) Жаулап алушылық соғыстарE) Халыққа білім беру ... ... ... ... келген Ұлы Жібек  жолының  алғашқы  сипаттамасын  ... ... ... ... ... 2 б.э.B) ... ... 4 б.э.ғ.C) Май Тициан 1 б.э.д.D) Марин Тирский б.э.д. 1 ғ.E) Плиний Старший  ...  ...  ...  ...  ...  дамуына  қандай   факторынталандырдыA) Жаңа ... ... ... ... ... ... қолдануыC) Саудагерлерді ерекше категорияға жатқызуD) Жағрапиялық карта құруE) Жағрапияның дамуы38. ХХ ғасырдың бірінші жартысында  халықаралық  туримзнің  дамуын  ... ... ... Ірі фирмалардың пайда болуыB) 30-ж. дүниежүзіндегі экономикалық дағдарысC) Авиация көлік дамуыD) Қонақүй ... ... Кеме ... ... ... Г.И. ... Ф.Л. ...  В.М.  Зимин  ұйымдастырған  алғашқы  ресмитіркелген ... 1925 жылы ... 1929 жылы ... 1917 жылы болдыD) 1930 жылы болдыE) 1920 жылы болды40.  Қазақстан  Республикасында  туризм  мен  ...   ...   қай   ... 1955B) 1965C) 1975D) 1985E) 199541. Туристік ағымдарға ... есеп ... қай ... ... ... ХХІB) ХІХC) ХVD) ХХE) ... ... империясында алғашқы экономикалық туризмнің жобасын В. ГеншA) 1900 жылы жасадыB) 1777 жылы жасадыC) 1801 жылы жасадыD) 1886 жылы ... 1700 жылы ... ... Рус ... кімдерді кезбелер деп атаған:A) ПалестиналықтардыB) Алдыңғы Азия халықтарынC) Палестиналық саяхатшылар, пальма жапырағын алып келушілердіD) ... ... ... ... Греция саяхатшыларын44. 2002 ж. Сауд Аравия  өкіметі  Мекке  мен  ...  ...  ... дамыту үшін қандай шаралар қабылдады?A) Қажылар санын азайтып, жаңа қонақ үй  ...  ...  ... ... кеңейттіB) Шет ел инвесторларын жаңа қонақүйлерді салуға тарттыC) Қажыларға Меккеге өздерінің азығы мен сусындарын  шеттен  әкелуге  ... ... ... өз ... ... рұқсат еттіE0Қажыларға көптеп Меккеге баруға рұқсат етті45. Мәскеуде орыстың тау ... қай жылы ... 1907B) 1910C) 1901D) 1905E) 191146. ... тау ... Ялта ... ... 1897 ж. ... 1999 ж. ашылдыC) 1895 ж. ашылдыD) 1894 ж. ашылдыE) 1892 ж. ашылды47. КСРО туризмі дамуының екінші кезеңі (1936-1969) ... ...   ...   ...   ...   туристік-экскурсиялық   қарекетініңинтенсивті дамуыB) Супрақұрылымдық және инфрақұрылымдық туризмнің жасалынуыC) Туризмнің күрделі қызмет көрсету ... ... мен ... ... ... ...  Пролетарлық  туризм  және  экскурсияның  Бүкілодақтық   еркін   ... ... ...  ...  ...  ...  мемлекеттік  ұйымы  қашан  пайдаболды?A) 1928B) 1933C) 1927D) 1935E) 193149.  Іле  ...  ...  ...  ...   туристік   игерудің   келесіаудандарына кіреді:A) ІлеB) Солтүстік-ЖоңғарC) ТүркістанD) БалқашE) Жамбыл50. Қазақстанда алғаш  рет  1992  жылы  ...  ...  ...  ... оқу ... ... ... ОҚМУ, Гумилев атындағы Евразия университетіB) Абай атындағы Алматы мемлекеттік унисерситеті, ... ... ... атындағы ҚҰУ, М.Әуезов атындағы ОҚМУD) Гумилев атындағы Евразия университеті, әл-Фараби атындағы ҚҰУE) ... ... ... ... ... ... ...   |Жауабы              ... ... саны         ||    |                    ...                 |                      ||1   |D                   |1                      |5                     ||2   |C                   |2                      |5                     ||3   |E                   |3                      |5                     ||4   |A                   |1                      |5                     ||5   |C                   |2                      |5                     ||6   |D                   |3                      |5                     ||7   |B                   |1                      |5                     ||8   |B                   |2                      |5                     ||9   |C                   |3                      |5                     ||10  |B                   |3                      |5                     ||11  |E                   |2                      |5                     ||12  |C                   |1                      |5                     ||13  |C                   |3                      |5                     ||14  |C                   |2                      |5                     ||15  |D                   |1                      |5                     ||16  |D                   |1                      |5                     ||17  |A                   |2                      |5                     ||18  |E                   |3                      |5                     ||19  |E                   |1                      |5                     ||20  |A                   |2                      |5                     ||21  |D                   |3                      |5                     ||22  |A                   |3                      |5                     ||23  |A                   |2                      |5                     ||24  |A                   |1                      |5                     ||25  |B                   |1                      |5                     ||26  |D                   |2                      |5                     ||27  |D                   |3                      |5                     ||28  |C                   |1                      |5                     ||29  |A                   |2                      |5                     ||30  |A                   |3                      |5                     ||31  |C                   |3                      |5                     ||32  |C                   |2                      |5                     ||33  |B                   |1                      |5                     ||34  |E                   |3                      |5                     ||35  |A                   |2                      |5                     ||36  |A                   |1                      |5                     ||37  |C                   |1                      |5                     ||38  |B                   |2                      |5                     ||39  |B                   |3                      |5                     ||40  |B                   |1                      |5                     ||41  |D                   |2                      |5                     ||42  |B                   |3                      |5                     ||43  |C                   |3                      |5                     ||44  |A                   |2                      |5                     ||45  |C                   |1                      |5                     ||46  |C                   |1                      |5                     ||47  |D                   |2                      |5                     ||48  |A                   |3                      |5                     ||49  |D                   |1                      |5                     ||50  |B                   |2                      |5                     ... ... ... В.Н. ... и теория международного туризма. – Алматы,  2002.-221 с.2. Долженко Г.П. ... ... в ... ... и ... – Ростов-на-Дону, 1988.3. Ердавлетов С.Р. История туризма. Развитие и научное изучения. – ... – 215 с.4. ... Ю.С. ... туризма Казахстана. – Алматы, 2001. – 196 с.5. Шаповал Г.Ф. История туризма. – ... 1999. – 303 с.6. ... М.Б. ... в ... М., СПб., 1999. 192 с.7. Воронкова Л.П. История ... и ... ... – М.: ... 2004. – 304 с.8. ... В.В. Развитие туризма в СССР (1917-1983 гг.). – М., 1985.9. ... С.Р. ... ... ... ... ... практика. –Алматы, 2000. – 336 с.10. Усыскин Г.С. ... ... ... ... СПб., 2000. – 224 с.11. ... М.В. История туризма. – М, 2002. – 352 с.  
        
      

Пән: Туризм
Жұмыс түрі: Курстық жұмыс
Көлемі: 72 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 700 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Халықаралық жарнама агенттіктері және олардың туризмнің дамуындағы ролі10 бет
Халықаралық туризмнің географиясының ортақ негізгі ресурстары27 бет
Халықаралық туризмнің даму тарихы және оның кезеңдері35 бет
Халықаралық туризмнің дамуы7 бет
Халықаралық туризмнің қазіргі даму тенденциясы11 бет
Әлемдегі алты туристік аймақтың халықаралық туризмнің даму деңгейі бойынша анализі4 бет
ЕXPO-2017 халықаралық көрмесі85 бет
Еуропа мен Қазақстан арасындағы туристік алмасуды дамытудың болашағы67 бет
Халықаралық туризм туралы79 бет
Халықаралық туризмдегі көлік саласының теориялық негіздері36 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь