Жастардың девианттық мінез-құлқы: түрлері, ерекшеліктері

Мазмұны


Кіріспе ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...3



1.1 Жастардың девианттық мінез.құлқы: түрлері, ерекшеліктері, сипаты ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .5


Девиантты мінез.құлықтың зерттеудің теориялық аспектілері
1.2 Суицид әлеуметтік мәселе ретінде ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... . 8
1.3 Шетеделдердегі суицид мәселесі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..12



Қорытынды ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .18
Пайдаланылған әдебиеттер ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...20
Кіріспе

Латын тілінен аударғанда «суицид» сөзі - өзін-өзі өлтіру дегенді білдіреді.10 қыркүйек — дүние жүзінің суицидке қарсы күрес күні. Бұл күн өзіне өзі қол жұмсаудың алдын алу жөніндегі халықаралық қауымдастық бастамасымен және Дүниежүзілік денсаулық сақтау ұйымының қолдауымен атап өтіледі. Біздер болсақ елде алаңдатарлық жағдай қалыптасып отырғанына қарамастан, мұндай күннің бар, жоғынан хабарсызбыз. Өйткені соңғы 45 жылда өзіне өзі қол жұмсайтындардың саны 60 пайыз өссе, оның жылдан-жылға өсе түсуі әбден мүмкін. Мысалы, Дүниежүзілік денсаулық сақтау ұйымының деректері бойынша 2000 жылы суицидтен бір миллиондай адам көз жұмса, 2020 жылы оның бір жарым есе өсуі ықтимал. Осы ұйымның деректері бойынша, егерде, жылына миллионға жуық адам өзіне өзі қол жұмсаса, оның 8 мыңы қазақстандықтар екен. Бұл — әлемде әрбір 40 секунд сайын бір адам өзіне өзі қол салса, Қазақстанда әрбір сағат сайын бір адам өмірмен қоштасады деген сөз. Тағы да осы ұйымның деректеріне жүгініп көрелік. 2005 жылы Қазақстанда суицидтен 3 919 адам көз жұмса, оның 3 283-і — ерлер. Әрине, елдегі ресми статистика жүрегі дауалап мұндай мәліметтерді жария етпейді.
Өткен ХХ ғасырдың басында осы жайға назар аударған австриялық психолог Зигмунд Фрейд адамның өзіне-өзі қол жұмсауы ызақорлық, агрессиядан болатынын мәлімдеген. Ал, америкалық психолог Карл Менниндер суицидтің барлығын санадан тыс жасалатын өзара байланысты үш негізгі себеппен: өш алу, жеккөрушілікпен, тығырықтан шығатын жол таппағандықпен және кінәлі сезімнің күштілігімен түсіндірген.
Өзін-өзі өлтіру деген түсінікке 19 ғасырда
Пайдаланылған әдебиеттер:
1 Агафонов А.Н., Меңлібаев Қ.Н. Жастармен жүргізілетін әлеуметтік жұмыстар. - Астана ,2005. - 221бет. [1]
2 Намазбаева Ж.И. Психология. – Алматы, 2005. - 227бет.[2]
3 Общая психология и психология личности // Под редакцией. Реана А.А. - Санкт Петербург, 2000. – 282 бет. [3]
4 Әбдірайымова Г.С. Жастар социологиясы. – Алматы, 2008. - 115бет.[4]
5 Биекенов К.Ү., Жаназарова З.Ж., Нұрбекова Ж.А. Отбасымен әлуметтік жұмыс. - Алматы, 2003. - 27 бет.[5]
6 Лаврикова И.Н. Молодежь: отношение к смерти //Социологическое исследования. - 2001 . - 135бет.[6]
7 Социальная работа: Словарь справочник. - М., 1998. – 242бет.[7]
8 Социология молодежи //В.Т.Лисаковскийдің басш.ред. –Москва, 1996 – 307 бет.[8]
9 Джаманбалаева Ш.Е., Зайниева Л.Ю. Актуальные проблемы отклоняющегося поведения молодежи в современном Казахстане // Социальная структура современного казахстанского общества. Международная научно-методическая конференция, Астана, 12 июня 2003 г. - Астана, 2003. – 249бет. [9]
10 Джаманбалаева Ш.Е. Общество и подросток: социологический аспект девиантного поведения. - Алматы: Қазақ университеті, 2002. - 277 бет.[10]
11 Кудро Н.М. Социально-правовое регулирование поведения личности. // Вестник Каз ГУ. Серия психологии и социологии. - 2000. - № 1 (4).. - 31-33 бет.[11]
12 Морозова Т.А. (Царева Т.А.) Методологические проблемы анализа правовой социализации студенческой молодежи: автореф. ... канд. социол. наук: 22.00.05. - Алматы: КазГУ, 1999. - 9-10 бет.[12]
13 Әбдікерова Г.О. Тұлға әлеуметтануы . Алматы ,2009.-91-99бет.[13]
14 Садырова М.С. Жеке адамның әлеуметтенуі мәселесі,мәні ,негізгі бағыттары //Социальные проблемы личности.- Караганда,1993. – 22 бет.[14]
15Орлова И.Б. Самоубиство – явление социальное // Социологические исследования. – 1998. – 90 бет.[15]
16 Помро К. және басқалары.Суицидальные поведение в юношеском возрасте// Социальная и клиническая психиатрия. – 57 бет.[16]
17 Дюркгейм Э. Самоубиство соцологический этюд. – Москва, 1994. – 112 бет. [17]
18 Уоррен Шибл Смерть:междисциплинарный анализ. – Америка, 1999. – 77 бет. [18]
        
        МазмұныКіріспе……………………………………………………………..........31.1    Жастардың    девианттық    ...    ...    ... ... ... теориялық аспектілері1.2           Суицид           ...           ...           ... 81.3  ... ... ... ... аударғанда  «суицид»  сөзі  -  өзін-өзі  ...  ... ...... ... суицидке қарсы  күрес  күні.  Бұл  ...  өзі  қол  ...  ...  алу  ...  ...   ... және ... денсаулық  сақтау  ұйымының  қолдауымен  атапөтіледі.  Біздер  болсақ  елде  алаңдатарлық  жағдай  ...  ... ... ... бар, ... ... ... соңғы  45  жылдаөзіне өзі қол ... саны 60  ...  ...  оның  ...  ...  ...  ...  Мысалы,  Дүниежүзілік   денсаулық   сақтау   ұйымыныңдеректері бойынша 2000 жылы суицидтен бір миллиондай адам  көз  ...  ... оның бір  ...  есе  өсуі  ...  Осы  ұйымның  деректері  бойынша,егерде, жылына миллионға жуық адам  өзіне  өзі  қол  ...  оның  8  ... ... Бұл — ... әрбір 40 секунд сайын бір адам өзіне  өзіқол салса, Қазақстанда әрбір сағат сайын бір адам  ...  ...  ... Тағы да осы ... ... ... ... 2005 жылы  Қазақстандасуицидтен 3 919 адам көз жұмса, оның 3 283-і — ...  ...  ...  ресмистатистика жүрегі дауалап мұндай мәліметтерді жария ... ХХ  ...  ...  осы  ...  ...  аударған  австриялықпсихолог Зигмунд Фрейд адамның өзіне-өзі қол жұмсауы ызақорлық,  агрессияданболатынын мәлімдеген.  Ал,  ...  ...  Карл  ...  ... ... тыс ... өзара  байланысты  үш  негізгі  себеппен:  өшалу, жеккөрушілікпен, ...  ...  жол  ...  және  ... ... түсіндірген.Өзін-өзі     өлтіру     ...      ...      19      ... этюд» деген еңбегінде француз социологы  ЭмилемДюргкгейм классикалық  тұрғыда  анықтама  ...  осы  ...  ... ...  немесе  жанама  болса  да,оң  ...  ...  ... ... ...  ...  өлім  ...  жәбірленушінің  өзі  жасаса,және ол оның нәтижесі туралы ... ол ...  ...  әрекеті  болыптабылады     дейді.Өзін-өзі     өлтіру-философиялық      ...      ...                 ...                  ...      ...      өз       ...   ...   ...    мәртебесін    жоғалту    жәнет.б.),медициналық (күрделі ауру,психикасының  ...  ...  ...  ...  ...   өте   ...   қырлыфеномен. Суицидті зерттеп жүрген мамандардың пікірінше,  дүниежүзінде  әрбір20 секунд сайын бір  адам  ...  қол  ...  ...  ...  ...  ... адам өзін ажалға қиып, шамамен 20 миллион тұрғын өмірмен  мәңгіліккеқоштасуға әрекет ... ... сол, ... 8  мыңы  -  ... Ал бұл ... ... бойынша сағат сайын бір адам  өз  ... ... ... сөз. ... ... бір  ...  Қазақстанда  адамөлтіргендерге  қарағанда,  өз-өзін   өлтіруге   бейім   тұратындардың   ... көп ... Ал енді  ...  ...  қызметінің  дерегінежүгінсек, 1950 жылдан бергі кезеңде суицид оқиғасы 60 ... ...  ... ...  өзі  соңғы  уақытта  суицид  оқиғасының  дүниежүзініңтүкпір-түкпірінде  ...   ...   ...   ...   ... ...  ...  девианттық  мінез-құлқы:  түрлері,   ,ерекшеліктері,сипатыДевианттық   мінез-   ...   ...   ...    солқоғамдаресми  түрде  қабылданған  ...  ...   ...   ... ... жатады.Әлеуметтік  құбылыс  ретіндегі  девиантты  мінез-құлықтың   себебінеәлеуметтік    теңсіздік,    ...     ...     ... ... қоғамдық айырмашылықтар, ол ең алдымен жеке  бастыңжәне қоғамдық топтың әлеуметтік айқындамасына,  олардың  құрылымдағы  орнынабайланысты. Отбасы  ...  ...  ...  ғана  ...  ... ... түсінікпен де өлшенеді. Жасөспірімдік  және  жастар  ... ...  ...  ...  ...  пікір  қалыптасып  қалған,  олтұрақсыз неке айырылсу отбасындағы келеңсіз  қарым  қатынас  және  ... ата ... ... ... екеуінің  де  маскүнем  немесенашақор болуына байланысты сипатталады. Бірақ,фактілер  көрсетіп  отырғандайауқатты отбасылары да девианттық мінез құлықты ...  ...  ...  ...  отбасыларынан  девианттық   мінез   құлықтыкөбірек кездестіруге болады.[10]Осы және осы ... ... оң ... беру ... ...  ... ... қарсы айқындаманың жоқ екенін көрсетеді.Суицидтің  алдын  алу  әлеуметтік  жұмыстағы  өте  ...  және  ...  ...  40%  өзін  өзі  ...  ...  ...  ... реттеуден тұрады,және өмірге қанағаттанбау  сезімінен  болған  өзінөзі  өлтіру  себептерін  психологиялық  ...  ...   ...   ... ... ... жұмыста барлық  құралдарды  кеңіненқолдану керек :емдеу,қолдау,қатысу  ...  ...  ...  ... емес,бөгде адамдардың  да  қатысуы,сондай  ақ  ...  ...  жас  ...   қайғысын   жеңілдетугесептігі тиетін барлық адамдардың қатысуы.Жоғарғы суицидальдық қауіп  төнгенде  адамды  жалғыз,көмексіз  қалдыруғаболмайды.Жасөспірімге  ...  оны  ...   ...   ...  ...  ...  ...  бар   екенін   сезіндіру   ... ... ... ... келісімге»  отыруы  керек.Бұлоның  суицидальды  шешімін   біраз   уақытқа   шегере    ...   ... ... ... ... ...  ...  социономменбайланысуды сұрау деген сөз.Бұл кейде өзінен өзі «емделіп»  кетуге  апаратынуақытты ұтуға,жасөспіріммен басқа да мінез-құлық ...  ...  ... ол  үшін  маңызды  микро  ...  ...  ... әсер етуіне мүмкіндік береді.Мұндай келісім шарт  ...  ... ... фазада,аяқталмаған  суицидте  әлеуметтік  қызметкер  үшбасты сәттерді бағалауы керек1)аяқталмаған суицидті орындауға әкеп ... ... ... ... ... ... дәрежесі;3)клиенттің суицидке баруға деген қатынасы.Осыларға  сүйене  отырып  ...  және   ...   ... құрылады. Мұнда пост суицидтің төрт нұсқасы анықталады:• екіталай (қысылшақ) – жанжал өз  көкейкестілігін  ...  ... жоқ, ... ... ...  ...  теріс,  суицидтіңқайталануының мүмкіндігі аз, бұл жағдайда рационалды психотерапия  менәлеуметтік қамқорлық керек;• манипулятивті – жанжалдың ... ... ь  ...  суицидтіәрекетті ниет қылудың  қолайлы  әсер  етуінен  ...  ...  ... ... болды), суицидті ниет жоғалған, оған деген қатынасрентті, яғни суицид мақсатқа жетудің жолы болғаны туралы ұят пен қорқусезімін сезінумен ... ...  ...  өлтірудің  әдейілеп  –бопсалау  ниетіне  айналады;   бұл   жағдайларда   ...   ...   ... ... ... ... психотерапия қолданылуыкерек;• аналитикалық – жанжалдар  өзінің  көкейкестілігін  сақтайды,  өзін-өзіөлтіруге деген ниет жоқ, ... ... ... ... оған деген қатынас теріс, сақталған жанжалды шешу  үшін  жаңажолдар іздестіріледі; ... жаңа ...  шеше  ...  жағдайдасуицидтің қайталануы қауіп  туғызады,  бұл  жолы  ...  ...  ... бұл ... психотүзету  психотерапиясы  керек,  жанжалдықжағдайдың көзін жою қажет, емдеу мен жүйелі бақылау керек;•  суицидальды-бекіген  –  ...  ...  ...  ...   ... ниет қылуы сақталады, суицидке деген қатынас оң  («басқа  ... бұл ... ... ... және  ...  ... (психотерапевтік және медикоментоздық) қажет.Пост  суицидтің  кез-келген   нұсқасында   көмектің   табысты   болуыәлеуметтік ... мен жас ... ... ...  ... ... Социономның қомқорлығы сөзбен ғана  емес,  вербальсызэмпатияда да ...  ...  Бұл  ...  өзінің  керек  жоқтығын  сезінгенсуицидентпен қарым-қатынас ... ...  пен  оның  ...  ... ... күшті құралы болып табылады.Суицидент – жасөспірімдер  мен  бозбалалар  көп  жағдайда  социономныңкеңестерін тыңдауға құлқылары жоқ болып ... есте  ...  ...  ... жандарына батып  жүрген  қайғыларын,  сезімдерін  –  ... ... ... ... және т.б.  ...  қажет  деп  табады.Сондықтан соционом суициденттің «әбден ойындағысын  айтыпалуға»,  психикалықшиғыруын ... ...  ...  ...  ...  ...  жас  ... сезімін,  тіпті  теріс  сезімдерін  –  жеккөрініш,   ...  ... ... жара ... келгені  туралы  ашық,  ұялмай  айтуға  қажетекеніне сендіру керек.[16]Суицид- рухани дерт деп жатыр.  Ата-бабамызда  ...  ...  ... көп ... Мына ... ханның жеті  жарғысында  бар  өзіне-өзі  қолсалған адамды жеке жерлеген және де жаназасы шықпаған.  Дерт  ...  ...  екі  ...  ...  ...  және  ...  ...   денемізкөзімізге көрінетін мына денеміз, ол ауырады емі дәрісі бар  жазылады.  ... ... яғни ... ... да ... ...  суицид  аурудың  бір  түрі  десе,  психологтар   бұл   жанкүйзелісінің көрінісі ... жан ... ... ... жұмыстағы маңызды сәтке оның психологиялық   жайсыздығыныңнегізін бірге анықтау жатады.Егер психологиялық жайсыздықтың  ...  ... ... ...  мінез-құлықтың  себептері  мен  ... ......  ...  ...  ...  ...  аталатын  кезеңге  көшу  керек.Оның  мәні  суициденттің  осыған   ұқсасжағдайларды  ...  ...  ...  оның  осы  ...  ...  ...  шешудегі  басқа  ойларының  қандай  екенін  білу.Суицидент  -жасөспіріммен жұмыс кезінде бұл ... әлі де  ...  өз  ...  ... ... ... ескеру керек.Осындай  күрделі,арнаулы  білім  мен  іскерлікті  қажет  ететін  жастарсуициді сияқты проблемамен суициденттермен  ...  ...  ...  ...  ... ...    жылдары    бұл    ...     шешу     үшін     ... мен  ...  ...  ...  жәнекешенді сипаттағы превентивті,алдын алу шараларын қолдануға  аса  көп  назараударып отыр.Өзін өзі ... ... кесу үшін ... осындай жаңа  тәсіл,өзін өзі өлтіру жасөспірім мен бозбалалық шақтағы өлім ішінде  үшінші  ... ... келе ... ...  орта  ...  ...  ... ата аналарына  арналған  оқу  жоспарлары  мен  оқыту  бағдарламаларыжасалған.Бұл  ...  өзін  өзі  ...   ... ... ... қызметтерінің мекен  жайлары  ментелефондарын көрсете отырып,таныстыру қарастырылған және мұнда  көмек  сұрапкелген досы ... ... ... ... үйретеді.Жақында Американдық психологиялық  ассоцациясы  бозбалалардың  өзін  ...  ...  ...  ...   көп  ...   ...   ... мынадай бағыттары көрсетілген:• медико психологиялық орталықтар мен басқа  да  кризистік  қызметтердіңпедагогтары мен қызметкерлерін ... ... ... ...  қолдана  отырып,атыс  қаруларына  қол  ... өзін өзі ... ... сөз ... көпшілік  ақпарат  құралдарыныңөкілдерімен,осы  тақырыпты  салмақты  және  ...  ...  ... ... беру ... ... суицидальды қауіпті топқа жататын  жастарды  анықтау  және  терапевтікжұмыс ...  ...  ...  ...   өзін   өзі   өлтірудің   әлемдікстатистикасының негізіне сүйеніп жасалып отыр.Дүниежүзілік денсаулық  сақтауұйымының ... ... 100 мың ... ... ...  ...  ... жоғары болып есептеледі.Қазақстанда бұл көрсеткіш аса жоғары.Суицидальды  мінез-құлық  белгілерін  ертерек  анықтау  үшін   ... ... ... ... ... ... жарақатын есепке алу• Қосымша стресс фактор ретінде  отбасындағы  ...  ... ...  Тым  ...  ...  пайда   болуының,өзкемтарлығының сезінуінің,өз кемшіліктеріне қатысының,өз табыстары  менабыройын төмендетуіне себептеріне талдау жасау.[17]Баланың  ...  ...  ...   ...  мақсатында  ақырындап,мынадай  өмірдің   мәні   мен   өлім   ... ... ... дұрыс  «өз  еркімен  өлімді  ...  ...  ... ... ...  мәні  ...  түсініксіз,оны  жоғалтып  алуға  даболады», «мен өмірден өз ... ... ...  ...  сынамаймын»,«қарапайым өмірде адамның өз еркімен өмірден кетуі ақталуы  керек»,  «адамдыжақындары  мен  ...  ...  ...  әрі   ...   өмір   сүргісікелмегенін түсінемін» .Жасөспірімдерге тән суицидальды мінез-құлыққа  тән  проблемалардыңбірінші орнында ... ... ... ...  болса,екіншіорында  оқу  орындарына  қатысты  қиындықтар,ал  үшінші  орында   ... ... ... ... жыныстағы құрдастарына қатысты  проблемаларжатады.[10]Өзін-өзі өлтірудің алдын алу ісінде  ...  ...  ... ... буын ... ... телефон  қызметінің  мақсатыдағдарыс жағдайында тұрған,өзін өзі өлтіруді ойлап тұрған жас адамға  ...  ...  ...  ...  ...  ...  ... өткеруге көмектесе алатын әлеуметтік қызметтің қызметкерімен  телефонарқылы қарым  ...  ...  ...  ...  ...  ерекше   орында   сенімділік,абсолюттік   құпиялық,анонимділік,кезкелген    ...    ...    ...    салу    айыптамау    ,сынамау,тіптітаңқалмау,керісінше   абонентке   дұрыс    ...    ...     ...  ...  телефонының»  барлығы  туралы  ештеңе  айтылмайды,тек«қайғыда,үмітсіздікке    және    ...     ...     ... ... ... ... аспектілері1.2Суицид  әлеуметтік мәселе ретіндеСуицидті мінез-құлыққа әсіресе екі  жас  топтары  ...  ...  ...  мен  ...  және  ...  ...  жас   ... жеке адам аралық қатынастары бұзылған: «жалғыздар»,алкоголь  немесеесірткіні шектен тыс  пайдаланатындар,гомосексуалистер  сияқты  ... ... жас ... ... көп ... ...  ...  қоғамның  бір  формацияданекінші бір формацияға өтуіне байланысты болса, ...  ...  ...  ... ... ... аздыруға әкеп соқтыратын дүниелер  де  айтарлықтайәсер  етіп  отыр.  ...  ...  ...  ...  жүйке   ауруынашалдыққандар саны қай елде де көп тіркелген ... ...  ...  ...  қалды.  Суицидке  әкеп  соқтыратын   ...   ...   ...   ... ... шешу ... Әсіресе  жастар  арасындағы  суицидке  ... ... ... ... суицид барған  сайын  «жасарып»  барады.  Бірқуантарлығы, Үкімет психиатрия  саласына  да  ...  ...  бөле  ... да, ...  қарағанда,  көп  бөлінеді.  Қазір  білім  ошақтарындағыбағдарламаларға психология тақырыбы бойынша дәрістер енгізіле ...  ... ... ... ... ... алмақпыз. Маман ретінде  айтарым,бұл мәселеге  немқұрайды  қарауға  болмайды.  ...  ...  ...  ... ... ... құбылыс ретінде белгілі әлеуметтік себебі  бар  жәнезерттуді сонымен қатар  себебін  түсіндіруді  ...  ...  ... адамның, әлеуметтік  топтың  сол  қоғамда  ресми  түрде  қабылданғаннемесе қолданылатын нормаларға сәйкес  келмейтін  ...  іс  ... Осы ... ... үшін ... ... не  ...  білукерек. Қоғам қандай да бір нормаларды мінез құлық  ...  ...  ... ...  ...  ...  ...  моральдік  және  құқықтық  қолдаумеханизмін құрады, яғни қоғамдық және мемлекеттік  әсер  етудің  санкцияларыбар дегенді ... ... бір ... ... ... және ол ұзақ  ...  ... стресстік сезімдерге душар  болады.Стресс  өте  ауыр  ... ... ... төнгенде,іс әрекеттің өте ауыр  да  жауапты  кезеңде,әлқуатқа және ақыл ойға салмақ түскенде пайда болады.Жасөспірімдер мен бозбалардың теріс ... ...  да  ... Бір ... оны мынадай түрлерге бөледі: реактивті негізделген  (қашыпкету,  суицид),  әдетте  психиканың  зақымдану   ...   ...   ...  ...  ...  ...  жеке  адамның  төменгі  моральдікдеңгейінен болатын түрі (есірткі қолдану, маскүнемдік);  биологиялық  факторнегізінде болатын ... дерт ...  ... девиацияны екі негізгі бағытта қарастырады:1. бұзушылықтың пайда болатын формалары бойынша –  ...  ... ... ... ерте ... ... мінез құлық.2. биологиялық факторлар негізінде жатқан себептер, факторлар, дәлелдергеқатысты, сондай ақ ... ... ... ... ... ... жас ...  мінез-құлыққа:антивитальды  қапаланулар   (өмірдің   құндылығынжоғалту, «мен өмір сүріп  жүрген  ...  ...  ...  ... ... ойлар -өзінің өмірінен айырылудың жеңіл  өтуі  ...  ...  ...  ,содан  оянбаса»   деген  сияқты  ойлар),суицидтіниеттер  -  өзін-өзі  ...  ...  ...  ...  ... туралы шешімдерді  тәсілдер  мен  ыңғайлы  жағдайларды  іздеу  арқылыжүзеге асырулар жатады,суицидальды ниеттер қайтымды фазадан  ...  ... ... ... ... ... кезі) қайтымсыз фаза арқылы  -   биологиялықөлімнің келуімен өтеді.[3]Суицид түрлері: Шетелдік ғалымдардың пікірінше, суицидтің үш  түрі  ... Оның ... -  ...  ...  Мұндай  жағдайда  адам  өмірдентүңіледі, үнемі көңілсіз жүреді. Өмір сүрудің мән-маңызын  жоғалтады.  Ақырыөзіне-өзі қол жұмсауға бел ...  ...  -  ...  ...  Әдетте,мұндай жолды таңдағандар  өлместен  ...  ...  ...  өзгелердіңназарын барынша аударуға бейім тұрады. Мәселен,  біреумен  ренжіссе  болғанықолына  суық  қару  ...  ...  ала  ...  ...  деп  ... келетіндер осы топқа жатады. Ал үшінші бір  түрі  -  ... ... ... ... барғандар өзіне-өзі қол жұмсаудың жақсы  еместігін,абырой  ...  ...  ...  ...  оларға  тірлікте   кездескенқиындықтан шығатын жол жоқ болып  көрінеді.  ...  ...  ... ішімдікке салынып кеткендер дайын тұрады.Жасырын сиуицид. Өмірде әр қайсымыз оған  тап  болады  ...  ... өзі ... ... екіншісі туысы немесе  танысының  әрекеттері  өмірменқоштасуға итермелейтінің ... ... ...  ...  да  тыйымдар,  өтініп-жалынып  сұраулар  болсын,   айналадағылар   оның   ...   ...   ... ... тұра алмайды.Бірақ жасырын суицид түріне алкоголь мен нашақорлық ғана жатпайды. Оған кез-келгенкүйреуге апарып ... ... де ... ... немесе тікелей  емессуицид – бұл өз-өзіне қол жұмсаудың бүркемеленген түрі. Оның  ...  ... ... ... санасынан тыс өлімге  байланысты  үрейі  ...  ... ... әкеп ...  әрекеттер  нәтижесінде  (немесе  сыртқы  күштер,көбінде өзі ... ... көз ...  ...   ...   суицид   кезінде   өлімге   тура   қадамдаржасалынбайды, тек ... ... өлім үшін ...  болады.  Бұндайойлармен өмір сүрген адам  тәуелділікке  тап  болып,  немесе  апат  ... ... ... ... ... ... табады.Жасырын  суициденттерді  киллер,  өрт  сөндіруші,  құтқарушы,  көліктіжылдам ... ... көп ...  өте  ...  ...  ... ... Тірі кезінде осылар  жақындарына  өз  қорқыныштары,  күйзелуіжайлы айтпайды, сондықтан ...  оның  ...  ...  ... деп ... орай ...  психолог  пен  психотеропевт  дәрігердің  өздеріжасырын суицид проблемасына көңіл бөледі  деп  айту  ...  ...  ...  сол  ...  жақындай  түсу.  Оны  о   дүниелік   болып   кеткендердіңкүнделіктерінен,   өлеңдерінен   ...   ...    ...    ... ... ... болушы еді).Өз-өзіне қол  жұмсау  жағдайлары  жүргінші  жолда  (Германияда  әсіресеметрода) көп кездеседі. Тағы да  ...  ...  Бұл  ...  ... ...  автоцид  деген  терминді  қолданады.  Автомобиль  бұлкезде ... ... ... инструмент рөлін ойнайды. Байқаусыздан  немесежоғары жылдамдықта келе ... ... ...  ...  ...  әлдежолда  ұйықтап  қалу  сияқты  ...  ...   ...   қол   ... де көп ... ... заманғы қоғамда жастар  түбегейлі  қоғамдық  ... Оның ... ... ... ... ...  ...  саяси,экономикалық,  мәдени  және  басқа  да  ...  ...  ...  түп  ...  қаралады.  Жастарды   зерттеуге   қатысты   ...  ...  жас  ...  ...  мен  ...  әдіснамалықнегіздерін  тұжырымдауға  мүмкіндік  туғызады.  Негізгі   қағидаттарға,   еңалдымен,  тарихи-талдамалық  ...   ...   ...   ...   аясындабиологиялық және жас ерекшеліктерін ғана  есепке  алу  арқылы  жастарды  ...  ...  ...  ...  ...  әрдайым   нақты   тарихи   қоғамщеңберінде белгілі бір әлеуметтік топ ... ... жөн.  Олар  ... және  ...  ...  ...  табылады.  Жастардың  проблемаларынақатысты ғылыми тәсілдің  келесі  қағидатына  ...  ...  ...  ... ... Бұл жастардың олардың әлеуметтік жағдайының,  өмір  салтының,субмәдениет ерекшеліктерінің, ділінің, құндылықты  бағдарларының  тек  жалпытеориялық  тұрғыда  ғана  ...  ...  ...  ...   ...   дезерделеуі тиіс екенін білдіреді. Жастардың қайсыбір проблемалар бойынша  ... жақ ... ... мен  ...  ғана  сүйенуге  болмайды.  Ғылымипікір талас жастардың ортасында  болыа  жатқан  нақты  ...  ... Бұл ... ...  ...  пайдалануды,  обьективті  құбылыстармен жастардың даму жағдайларына дәл баға беруді талап етеді.Жастар арасындағы теріс қылық реакциясына ... ...  ... ... ...  қолданылады:  асиоциалдық,  антисоциалдық,девиантты,  деликвентті,  аддиктивті  мінез  құлықтар.  Оның  әрқайсысы   ...  ...  бір  ...  ...  ...  қоғамға  тән  мінез  құлықнормаларының белгілі бір ауытқу дәрежесін сипаттайды.  Олардың  ...  ...  ...  ...  ...  ...  мінез-құлық»,  себебі   барлықәлеуметтік мінез құлықты қалыпты және де девиантты деп ... ... ... ... ... адам қалыпты,жалпыға белгілі жолдармен  шешеалмайтын немесе оны  шешудің  қажеттілігін  ...  ...  жеке  ... ... ... бар ... ...  өлтіру  -өзін-өзі  өлтірген  немесе  оған  ...  ...  ... бейімделуімен аяқталатын,шешілмеген жанжалдың  салдары.Суицидент  үшінжанжалдың  шешілмеуі  екі  жағдайымен  байланысты:   біріншісі-бұл  жанжалдышешудің оған ... ... ... ... ... тіпті де жоқ,екіншісі-жанжлды шешудегі оған белгілі немесе  ұсынылған тәсілдері  ол  үшін  тиімсізнемесе қолайсыз.Бұл жағдайларда суициденттің ...  ...  ...  жолыбіреу ғана,ол дағдарыстан  шығаратын  тек  өзін-өзі  жою,өзін  өзі  ... ... ... ... өзін-өзі өлтіру,ә)суицидальдық әрекеттер (өз өміріне қауіп төндіру),б)ниет (өзін-өзі өлтіру идеясы)Суициальды  мінез-құлықтың  себебін   дұрыс  түсіну  үшін  ...  ... екі ... ... беру ... «не себепті» адам  суицидті  әрекеткебарды немесе ... ... және ... оны ... келді?Бірінші  сұрақққажауап беру суициденттің болуы мен оны  қоршағандарыныңобьективтік  жағдайынаталдау жасауды қажет етеді.Екінші сұраққа жауап  суициденттің  бұл  ... баға ... оны ... ...  және  ол  ... қорқыту нәтижесінде немесе оны жүзеге асырғанда неге  қолы  жеттідеген  мәселелерді  түсіндіруі  ...  ...  ...  -ең   ... өзбетімен өмірлік  күрделі  де  қиын  жағдайларды  ...  ... жеке ... реакциясы.[1]Социологтар,әлеуметтік психологтар және психотерапевттер  суицидальдықмінез-құлықтың екі негізгі типін көрсетеді:шынайы және қыр көрсетін  ... ... ... ... ... ... оны орындау  туралыойластырылған,бекіген тілек болады және өз  ...  ...  және  ... ... үшін  ...  ...  қолданылады,барлық  қажетті  дайындықтаржасырын жасалады.Ал қыр көрсету арқылы  жасалатын  суицидальдық  ... ... ... ...  ...  шешкен  жағдайда  өзіне  пайдакелтіру  мақсатында  ...  ...  ...  ...   ... ... ... типін  ұсынады,олкезде өзін  өзі  өлтіру  ниеті  өте  ...  ...  және  ...  ... ...  ашудың  қысымы  ұзаққа  созылмайды.Бұл  жерде  де  ... ... ... ...      ...      ...      ...  пен  бүлікшіл   көңіл   күйдің   өсуі   ... ... ... ...  ...  ... ... сезеді және соған орай әрекет жасайды.Адам белгілі бір нәрсеге қатты күйзелгенде және ол ұзақ уақыт бойы  ... ... ... болады.Стресс  өте  ауыр  психологиялық  жағдайдақауіп қатер төнгенде,іс әрекеттің өте  ауыр  да  ...  ...  ... ақыл ойға салмақ түскенде пайда болады. [3]1.3 ... ... ... және ... ... тiркелген суицид оқиғалары бiр-бiрiне  ұқсас.Көңiлiне қаяу түскен,  бойын  шарасыздық  пен  сенiмсiздiк  жеңген,  ...  ...  ...  ...  ...  қол  ...  ойлағандардыңкөбiсi  жүйкесi  жұқарған  жандар  екендігін  психолог  ғалымдар  дәлелдедi.Осындай күйзелiстердi сезiнбейтiн ...  ...  сол  ...  қабылдайды.Күйзелiссiз   адамдар   әлеуметтiк   әлемдi   жақсартуға   тырысады.   ... ... ...  ...  ...  ...  оқиғаларкөрсеткіші  бойынша   көштiң   басында   ...   тұр.   ...   ... ... ... ...  ...  Германия  т.б  елдерде  өзгеқылмыстармен салыстырғанда өзiн-өзi өлтiру ... ... есе ... ... ... ... 60-70 ... экономикалық,  әлеуметтiкмәселелердi дұрыс жолмен шеше бiлген АҚШ тұрғындарын сайран салып өмiр  сүруәбден жалықтырып, ... ... ... әрбiр сегiзiншi үйде  бiрадам асылып, не у  iшiп  өлу  оқиғалары  тiркелген  жоқ  па?  ...  ... 25 ... өздерiн "жүйкесi  жұқарған"  ауру  сезiнiп  жүр.Ұлыбританияда әр күн сайын  10  адам  ...  ...  өзiн  ...  ... ... ... жағдай қалыпты құбылыс  болып  есептеледi.  Әсiресе2000 жылдың  1  ...  күнi  ...  ...  ...  көп  болғаныцифрларда көрiнген. Жаңа ғасыр,  жаңа  жыл  жаңа  парағын  айқара  ашқаныменқайтадан баяғы ... өмiр ...  ...  ...  ... ... бiрге қыршын өмiрiн қиған. Жапон елi де  ағылшындардан  қалыспайкеледi. Жыл сайын бұл елде 32 мың  адам  өзiн  ...  ...  ...  баражатқан ауруға қарсы тұру үшiн билiк "Суицидке қарсы заң" қабылдаған.  Тарау-тарау ... ... ... жиындар жүргiзiп келедi.  Ал  өзiмiздiңкөршiмiз ше? Ресейдi айтам. 2007 жылы кәмлетке ... 3000  ...  ... бұ ... қоштасып кете барған. Ғалымдар тағы да жағаңды  ұстайтындәйектер келтiрдi. Әлем бойынша 18-24 жас  ...  ...  ...  ... өлiм ... ...  ойлайды.  Бұл  дәйектi  жоққа  шығара  алмаймыз.Себебi арамызда жалғыздан жалғыз мұң ... ... ... аз ...  қол  ...  рухани  тоқырап,  iшкiлiкке  салынып,есiрткi  тартып,  қылмысқа  ...  ...  ...  деп  баға  ... ... ... Қаржылық тапшылық, басқа да түрлi теперiштер  ... кері әсер етiп, ...  ...  ...  ...  бәрi  ...  ...  қиындығы  үшiн  осындай   әрекетке   барады   десек,шындықтан алшақ кеткен болар едiк. Бұл өзi  ...  ...  ...  ... ... ... ... 10-20 миллион адам  суицид  жасауға  бекінеді.  Олардың  бірмиллионға  ...  ...  ...  қош  ...  ...  ...  суициджасаушылардың отаны ретінде, басқасын айтпағанда, көрші алпауыт  ...  Ресе  мен  ...  —  мен  ...  ...   ...   ...   ... Денсаулық Сақтау  Ұйымының  дерегі  бойынша  Қазақсатан  елдегіазаматтарының өз өмірлерін қиюы  ...  ...  ...  ...  ...  ... үш жыл бұрынғы деректер бойынша Қазақстан бесінші орында  болған.  Олкезде орта есеппен 100 000  ... ... ... ...  саны  ... құраған. ДДСҰ-ның соңғы мәліметіне сүйенсек,  әлемде  жыл  сайын  бірмиллиондай  адам   өзін-өзі   ...   Бір   ...   ...   8   ...  тұрады.  Бұл  дегеніміз   әр   бір   ...   ...   ... ... ... ... білдіреді.Елдегі  мұндай  ахуал  жаңаданпайда болған үрдіс емес. Суицид жасаушылар сонау Кеңес заманынан  бері  ... ... ... жыл  ...  4-5  адам  өз-өздеріне  қиянат  жасап,  масқараөліммен ... ...  ...  ...  КСРО  және  әлем  ...  суициджасаушылардың  саны  жағынан  Қазақстан  сол  ...   ...   ... ... Бір ... суицид  жасаушылардың  басым  бөлігі  ... ... деп ... жас буын өкілдері.  Мұндай  қара  өлімге  тапболған адамдардың небары 2-5% ғана ... ...  ... сайын әлемде бір миллионнан астам  адам  өзін-өзі  өлтіреді  екен.Оның 280 мыңы ... 30 мыңы ... 25 мыңы  ...  20фрацуздар,  51  мыңы  -  орыстардың   үлесінде.   Шведтің   ... ... ... бойынша, 100 мың адамға  шаққанда  жастардыңсуициді жөнінен ... ... ... ... орында тұр. Халық  санынкөбейте  алмай  отырған  Қазақстанға  бұл  да  өзекті  мәселе  ...   ... ... ... ... ... нәтижелері  бойынша,  отандастарымыздыңсаны 16 миллион 402 мың. Мемлекетімізде он жылда  не  бары  миллион  ... ... ... ... қол жұмсау жағдайлары жүргінші жолда (Германияда  әсіресеметрода) көп кездеседі. Тағы да  ...  ...  Бұл  ...  ... ...  автоцид  деген  терминді  қолданады.  Автомобиль  бұлкезде суицид жасауға арналған инструмент ... ... ...  ... ... келе ... ... мастануда  көлікті  жүргізу,  әлдежолда  ұйықтап  қалу  сияқты  ...  ...   ...   қол   ... де көп кездеседі.Осы  мәселемен  айналысатын  халықаралық  ұйымның  дерегіне   ... ... ...  ...  ...  ...  табылатын  Қазақстанжасөспірімдердің  өлімі  (суицид)  бойынша  Ресейден  кейін  екінші   орындакөрінеді. Суицидтің ...  ...  ...  ...  жеті  пайызға  өсіпті.Осылайша,  көршілес  Қырғызстан,  ...  ...   ...   ... қарағанда, Қазақстанда жастардың өзіне-өзі қол жұмсау деңгейі  өтежоғары болып тұр. Бұған тағы бір ... ... ...  193  ...  ...  ...  ...  орында  тұр.  Мұндай  дерек  тек  ... ... ... ғана ... ел  ...  де  терең  ойландыруы  тиіс.Бала біздің болашағымыз емес пе?!Адам белгілі бір нәрсеге қатты күйзелгенде  және  ол  ұзақ  ...  ... ... ... душар  болады.Стресс  өте  ауыр  психологиялықжағдайда ... ... ... ... өте ауыр  да  ...  кезеңде,әлқуатқа және ақыл ойға салмақ түскенде пайда болады.Негізі психологтар былай ... ... ... механизiмiн  зерттегендеағзамызда катехломин деп аталатын зат бар, бас миында  болатын  белгiлi  бiрбиохимиялық үрдiс  кезiнде  ...  ...  ...  зат.  ... ... ... ... жағдайларда жүйке жасушаларының бұл  заттардыұстап тұруы бұзылады. Бұл көңiл  ...  ...  әкеп  ...  ... ... жағдайында  болса,  катехломиндi  көптеп  шығарады  да,  бiразуақыт өткен соң оның деңгейi ...  ...  ...  -  ...  ...  ұшыраудың  70  түрiн  атап  көрсетедi.  ...   ...   ... атты  ...  ...  ...  дер  ...  көрiнуiкерек.  [3]Соңғы уақытта жасөспірімдердің өзіне-өзі  қол  жұмсау  ...  ... ... Ең  ...  сол,  ...  қазіргі  уақытта  бір  ғана  отбасыныңқайғысына ғана емес, ауқымы үлкен қоғамдық ... ...  ...  Сондықтанда жақында бір топ Мәжіліс депутаты Үкіметке сауал  жолдап,  осынау  маңыздымәселеге барынша назар ... ... ... ... ... ...  ... мәселенің статистикалық жағына келсек,  біздің  елімізде  күні  ... ... ... есепке алу толық  жолға  қойылмаған  көрінеді.  Өйткеніосы дертке қарсы күресетін ... бір ... шара жоқ. ...  ... Ішкі Істер  министрлігі  өзінше  жеке  мәлімет  жинауда.  2009  жылыеліміз бойынша 260 жасөспірім ... қол ...  ...  қоштасқан.  Бұлаз болғандай, 2010 жылы 237 суицид оқиғасы тіркеліпті.  ...  ...  ...  ...  ...  ...  ...  облыстарда  азаймай   отыр.Мысалы, Шығыс Қазақстан облысында 30 шақты жасөспірім өмірмен  қош  ... ...  ...  ...  Ақтөбе  облыстарының  әрқайсысындасоңғы жылдың өзінде ғана 20-дан астам  оқушының  өзіне-өзі  қол  ... ... »   ...  жаңалықтарды  телеарналардан  жиі  берудің  қажетішамалы.  Өйткені  жасөспірімдерге  ...  ...  ...  ...  ... шағын ақпаратты көрген оқушы суицидтің атынан  «үркетіндей»  етіпберген жөн. ... ... ... ... ... ...  ракурстаберуді әдетке айналдыруда. Міне, біз осыған тоқтау салуымыз керек. Тағы  бірмаңызды  нәрсе,  ...  ...  ...  ...  ...   қауымының   әстеүндемейтін, «мылқау» оқушының да тілін  таба  ...  ...  жөн.  ... ... ұстаз үшін бұл - басты  бағыттың  бірі  болуы  керек.  Жалпы,суицид деген суық ... ... ... ... үшін ...  ... қалаларда тегін спорт секциялары  мен  алуан  түрлі  үйірмелерді  ... оған ... ... ...  ...  Осылайша  суицид  туралы  немесебөтен пиғылды ойлауға оқушылардың шамасын келтірмеуге тырысу керек.  Өмірдіңөзі көрсеткендей, бос уақыты көп ... ... ... ... ... ... жыл ... өзін-өзі  өлтірушілер  көбейіп  келе  жатыр.Қоғамдағы бұл кесел бұрын да адамзаттың  басты  ...  ...  ...  десолай. Кебір мемлекет өз- өзіне қол  жұмсау  оқиғаларын  ...  үшін  ... ... Мысалы,  суицидті  қылмыс  ретінде  қабылдаған  елдер  деболды.  Атап  ...  ...  ...  ...  өз-өзіне  қол  жұмсаушылардыңүстінен  (тірі  қалғандарына)  қылмыстық  іс  ...  Оны  аз  ... ... тастайтын көрінеді. Заңның аты - заң.  Сондықтан  оған  қарсыешкім келе ... ... бір ... сол ...  өзін  өлімге  итерушілеразайған.  Дегенмен,  ...  ...  ...  ...   бас   ауруы   депқарамаған. ... ... ... ... ... - адамның  асқанақылдылығының белгісі. Елден ерекше дарын иесі  Алладан  ажал  күтпейді  дептүсінген. Ежелгі ... мен ... да ... ...  ... арасында өзін-өзі өлтіру  мен  өзін-өзі  өлтіру  ниеттенупроблемасы өткір  тұр.Бақытсыз  махаббат,сатып  кету,ата  ...  ... ... ... бәрі ...  иығынауыркүш болыпбасылады,өзін-өзі өлтіру туралы ойосы проблемаларды шешудің  бірденбір жолы сияқты көрінеді.Жүргізілген социологиялық ...  ... ... ... 23,6%  өзін  өзі  өлтіру  туралы  ниетболған екен.Өскен сайын бұл ойлар жиі ...  ...  ...  ...    бұл    ...    ...    -24,9%,ал    9-11сыныптағылардың  -27,1%  ...  ...  ол  12-13  ...  ... ... ... өз ...  кетуді  ойлап  жүр),қыздардың  көптегенмаңызды проблемалары  14-16  жастарында  ...  екен  ...  өзі  ... ой ... 30% ойында жүр.[8]Статистика  көрсетіп  отырғандай  ...  ...   ниет   ...  көбі  әл-ауқаты   нашар   отбасылырдан   шыққандар.Осындайотбасыларда ата-аналары арасында дау жанжалдар жиі ... ...  ...  ... мен  ...  ...  жанжал  к  өбіне  қол  жұмсау  ...  ...   ...    мейірімсіз   болады,тіпті   өшпенділіктанытатындары ... ... ...  ...  ата  -аналарының   жиіжұмыссыз ...  мен  ...  ...  ...  ...  ...  олармен  қарым  қатынасты  жоғалту,анасының  ауруы   немесеәкесінің отбасынан кетуі де жатады.Өзін-өзі өлтіруге  ...  ...  ...  ...   жасөспірімдердің   ,бозбалалар   мен   ...  ...  ...  аудартуы  немесе    қоршағандарынан   аяшулықсезімді шақыруы,болмаса басқа адамдарға белгілі  бір  ...  әсер  ... ... ... ниеттің  себептерінің  ішінде  жасөспірімдердіңжәне эксперт-психологтардың айтуынша,басқа  адамдарға  әсер  етудің  әртүрлітәсілдері бар  шамамен:  40%-  ...  ...  ...  қандай  қиын  жағдайдаекніңді түсіндіру» үшін ... ...  30%  ...  ...  ... сол қылығы үшін өкіндіргім келді» дейді,25% «өзімнің қалайша  басқаныжақсы  көретінімді  көрсеткім   келді   ...   мені   ...   де   ... ... деп ... «көмектің  басқадан  келгенінкөрсету» дейді әрине әрбір ... ... ... ...  ...   ...   Шиблдің   «Смерть:междисциплинарныйанализ» атты ... ... ...  ...  ...  ... ... нәтижесі  көрсетілген  .  «Сіздее  өлуге  деген  ниетболады ма?Егер болса не себепті?»  Деген  ...  ...  28%  ... ...  ...  ...  бос  ...  өткізу  сияқты  болыпкөрінді», «өз өмірімді жек ... ... ...  ,  ...  ... ... қоршағандарды ұтқарғым келді»,  «одан  кейін  ...  ...  ...  мені  ...  ...   ...   өзін    өзі    ...    арқылы    кетуді    ...    ... 22% оң ... ... осындай  зерттеу  жұмысы  Тверьмемлекеттік техникалық  университетінде  ...  де  ...  ... ...  ...  ...  сұраққа  28%  оң  жауап  алынса  ... ... ...  ,  ...  ...  ...  ...  ішінде  әскер  қатарына  шақырту)  болды.Екінші  сұраққасұрағандардың 18% оң жауап берді.Мұндай қылықтың әлеуметтік  ...  ... ауру ... қана 5% ... де  өз  өмірін  қиюға  қақысы  жоқ,олүлкен күнә» деп жауап берген. [18]Көпшілік  қабылдаған  ...  ...  ...  ...   ... көп ... оны алдын-ала біліп,оның  алдын  алуға  болады.Өзін-өзі өлтіруге бармас бұрын жас адам ...  да  ...  ...  ...  ...  ...  немқұрайлық  танытады,соның  ішінде   сыртқыәлпетіне,немесе тағы да  ...  ...  ...  ...  ...  ...  көпшілігі   әдетте   осы   тақырыпта   (көбінесырғақтап)   қоршағандарымен   ...   ...   дер   ... ...  белгілерді  байқаса,оған  бірден  назар  аударып,оныбайыппен бағалайды,қандай да бір одан ... жол  ...  ... ... ... ... суицидальды қауіптердің индикаторларына мыналар жатады:а)мінез-құлығындағы   белгілі-бір   белгілер:суицидальды    ...  өзін  өзі  ...  ...  ...   ...   ...  ...   өзгерістер,   «өмірден   ...   ...   ... ... ... ... өтініштеріне дайындығыә)депрессия,үмітсіздікті,қауқарсыздықты                               ...  ...  ...  ...   ... т.б. сияқты психоэмоциялық белгілі бір жағдайлар.[17]Суцидпен көз жұмғандардың 44% өзіннің өліміне мына адам кіналі деп  ... ... ... ...  деп  ...  мыналар:«барлығы»  -20%,Жақынадамым – 12%,Бастық – 8%, Ешкім емес – 4%.Яғни ... ...  ... «сол ... кек қайтарған болады.Қорытынды.Әр елдiң өз қайғысы бар. Бiр елдер халқын кедейшiлiктен  құтқара  ... ... Бiр ел ... ... ... ендi бiр ел  ...  зiлзаладанзардап  шегуде.  Ал  біз  баяндаған   дәл   ...   "жан   ...   ... тән ... ...  ...  немесе  статистиканы  сайратып,суицидтің санын анықтап қана қою  ...  ...  Жас  ...  ... ... ... көрмей жатып, қыршыннан қиылған қасiрет қой.  Кез  келгенадам жұмақ жердің бетінде екендігін  жадынан  ...  ...  О  ... дәт ... ... күні адамзаттың жол тартары  ақиқат.  Сондықтан,"Белгiсiз  жұмақтан  таныс  тозақ  артық"  демекшi,  осы  ...  ... ... ... әрбір жұмыр басты пенде Алланың  бергенжасын жасауы міндетті.Елімізде психикасы әлсіз  адамдарға  көмек  көрсететін  ...  ... ... ... ... Бұл тек балаларға ғана  емес,  ...  ...  ...  екенін  уақыт  дәлелдеп   отыр.   Қазіргі   ...   ... ... емделуді көптеген отбасылардың, әсіресе,  ауылды  жердетұратын адамдардың қалтасы  көтере  бермейді.  Оның  ...  ...  ... көп ... ... ... бар. ...  баланың  денсаулығы,өмірі үшін күресетін кез  келген  ...  Бұл  үшін  ...  ...  ... ... ... емдеуі қажет аурулар қатарына жатқызып отыр.Дүниежүзілік  денсаулық  сақтау  ұйымының  деректеріне   ...   ... ... ең көп ...  ...  ...  ел  ...  үшіншіорынға шығып отыр.  Яғни  республикада  жыл  сайын  өз  еркімен  өлімге  бастігушілер ... арта ... бұл ... елдерде орын алып жатқан өзекті мәселе ғой.Дегенмен солардың арасында Қазақстанды ерекше айтып өтуге тура ... ... ... ... ... айта кету керек, жасөспірімдерарасындағы өз-өзіне қол жұмсау фактілерінің әрбір үшіншісі – қалыптықұбылыс, нақтырақ айтсақ, олар өлгісі ... тек осы ... ... ... ... ... ... өте қауіпті құбылысекендігін айтады. Өйткені, өз-өзін өлтіруге талпынып аман ... ... ... міндетті түрде өлімге алып келуі мүмкін.Сөйтіп, бүгінде ата-анасы баласы мектепке кетсе, үйге аман-есен  ... деп, ... ...  ...  ...  ...  алдымнан  шығар  ма  екен  депалаңдайтын, мазасыз күй ...  ... ... ... ажал  ...  ... ... зар жылатады?!Бұл пәле бізге қайдан жабысты? Сырты бүтін,  ішітүтін балалар қайдан шығып ... ... ... белі  ...  ...  ...  түңілетін болды? «Сенің табаныңа  қадалған  шөгір  менің  маңдайымақадалсын» деп ... еті ... үшін отқа да, суға да ... даяр  ... жасы неге ... ... ... не айтады?Олардың бір тобы  суицид  оқиғаларының   ...  ...  ... ... және  ...  тәрбиенiң  жоқтығы,  зорлық-зомбылық,  дiниағымдардың ... ... ...  себеп болып отырғанын алға тартады.Өзіне-өзі қол ... ... ең ...  ...  ...  ...  қантөгіске  толы  фильмдердің   әсері,   ... ... ... ...  ...  деп  шарқ  ұрып  ...  ата-аналардың жұмысбастылығы кінәлі, олар күнкөрістің қамымен  таң атқаннан  күнбатқанша  үй  ...  ...  ...  ...  ...  ...  бөлебермейді, назардан тыс қалған бала өзін керексіз сезінеді деушілер де ... келе ... ... - ... ... ...  ...  бесік.Демек, әрбір жасөспірім өзі өмірге келген отбасында өмір  сүрудің  мәні  ... ... ... сезініп өсуі тиіс. Мұндай тәрбие көрген  баланыңталай жас ... ... ... деген тажалдан әсте аулақ жүретіні ақиқат.Қазіргі  таңда  ...  ...  ...   ...   ... төзе ...   деген  негатив  өте  жоғары.Олинновациялық дамыған заманда ақпарат көбеюінен  мүмкін.Жастарды  ... ... ... ... ... ... ... үйрету қажет.Пайдаланылған әдебиеттер:1 Агафонов  А.Н.,  ...  Қ.Н.  ...  ...   ... -  ... ,2005. - 221бет. [1]2    Намазбаева Ж.И. Психология. – Алматы,  2005. - ...  ... ... и ... ... // Под редакцией.  Реана  А.А.-  Санкт Петербург, 2000. – 282 бет. [3]4    ...  Г.С.  ...  ......    2008.   ...  ... К.Ү., Жаназарова З.Ж., Нұрбекова  Ж.А.  Отбасымен  әлуметтікжұмыс. - Алматы, 2003. - 27 бет.[5]6  Лаврикова  И.Н.  ...  ...  к  ...   ...  - 2001 . - ...  ... ... Словарь справочник. - М., 1998.  – 242бет.[7]8  Социология молодежи //В.Т.Лисаковскийдің басш.ред.  –Москва,  1996  –307 бет.[8]9 ... Ш.Е., ... Л.Ю. ...  ...  ...  молодежи   в  современном   ...  //  ...  ...   ...  ...  ...  ... Астана, 12 июня 2003 г. - Астана, 2003. – ... [9]10  ... Ш.Е.  ...  и  подросток:  социологический  аспектдевиантного поведения. - Алматы: ... ...  2002. - 277 ...  ... Н.М. ... регулирование поведения  личности.  //Вестник Каз ГУ. Серия  психологии и ...  - 2000. - № 1 (4)..  -  31-33 ... ... Т.А.  ...  Т.А.)  ...   ...  ... социализации студенческой  молодежи:  автореф.  ...  канд.  социол.наук: 22.00.05.  - Алматы: ...  1999. -  9-10 ...   ...  Г.О.   ...  ...   .    ...   ,2009.-91-99бет.[13]14 Садырова  М.С.  Жеке  адамның  әлеуметтенуі  мәселесі,мәні  ,негізгібағыттары //Социальные проблемы ... ...  – 22 ... И.Б. Самоубиство  –  явление  социальное  //  Социологическиеисследования. – 1998. – 90 ...  ...  К.  және  ...  ...  в   юношескомвозрасте//  Социальная и клиническая психиатрия. – 57 бет.[16]17 Дюркгейм Э. Самоубиство соцологический этюд. – ... 1994. –  ... [17]18  ... Шибл Смерть:междисциплинарный анализ. –  Америка,  1999.  –77  бет. [18]  
        
      

Пән: Психология
Жұмыс түрі: Курстық жұмыс
Көлемі: 23 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 700 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Жастардың ауытқитын мінез-құлық стереотиптерінің әлеуметтік-психологиялық ерекшеліктері мен себептері37 бет
Мектеп жасындағы балалардың девианттық мінез-құлық мәселелері77 бет
«Девиантты мінез – құлқы бар балаларды анықтау және оқыту проблемаларын шешудің болашақ даму жолдары»9 бет
Жеткіншектердің девиантты мінез-құлық ерекшіліктерінің көрініс беру мәселелері44 бет
"Аддиктивті жүріс-тұрыспен психологиялық жұмыс."3 бет
Аддиктивті жүріс-тұрыспен психологиялық жұмыс туралы ақпарат6 бет
Аддиктивтіліктің түрлеріне психологиялық талдау жайлы4 бет
Жәбірленуши тұлғасының психологиялық анализі7 бет
Кәсіпорында персоналдың мінез-құлқын басқаруға талдау («эйр астана» ақ мысалында)33 бет
Тұтынушыларды зерттеу36 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь