Ел экономикасындағы мемлекеттің рөлі

КІРІСПЕ
1.ЕЛ ЭКОНОМИКАСЫНДАҒЫ МЕМЛЕКЕТТІҢ РӨЛІ
1.1. Мемлекеттік басқару объектілері мен субъектілірі
1.2.Нарықтық экономикадағы мемлекеттің экономикалық қызметі
1.З. Мемлекет және бизнес
2. ҚАЗАҚСТАН РЕСПУБЛИКАСЫНЫҢ ӘЛЕУМЕТТІК ЭКОНОМИКАЛЫҚ ДАМУ СТРАТЕГИЯСЫНДАҒЫ МЕМЛЕКЕТТІҢ РӨЛІ
2.1. Қазақстан Республикасының нарықтық экономикаға өтуінің ерекшеліктері мен макроэкономикалық саясаты
2.2. Шағын кәсіпкерлік нарықтық қатынастардың дамуының тиімді нысаны
2.3. Қазақстандағы экономикалық даму, әлеуметтік ахуалды жақсартуға жол
ҚОРЫТЫНДЫ
ҚОЛДАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР
КІРІСПЕ

Бұл курстық жұмыстың тақырыбы:- « Ел экономикасындағы мемлекеттің рөлі»-деп аталады. Бұл тақырыпты таңдауыма басты себеп болған мәселе, оның бүгінгі қоғамдағы экономикамыздағы ең өзекті мәселелерінің болуында. Нарықтық қатынастардың құрылымында да, мемлекет тарапынан нарықтық экономмканы реттеу зор роль атқарады. Халық шаруашылығын экономикалық кан тамыры іспетті, осы нарықтық байланыстар аркылы өндірістің «қан айналымы» жүзеге асады. Оның өміршеңді өндірістің табиғатына, экономикалық әлуметтік жағдайына байланысты , дегенмен нарықтың біраз дербестілігі болады, сондықтанда олар ұдайы өндірістің барлық сатыларына, түпкі нәтижесі мен тиімділігіне айтарлықтай әсер етеді.
Жалпы нарық мәселесі төңірегінде осы күнге дейін теориллық айтыстар толастай келеді. Экономикалық әдебиеттер мен зерттеулерде "нарық" деген терминнің мәні осы күнге дейін толық ашыла қойған жоқ. Нарық сауалға бірден жауап берудін өзіндік қиындығы жеткілікті. Нарық мәселелерінің қоғамдағы қайта қүру теориясы мен практикасында алатын зор мәніне қарамастан, ТМД-ға кіретін мемлекеттердің және Қазақстан ғылым экономикасының арасында нарық түралы бірыңғай пікір жоқ, Осыған байланысты нарықтың бірнеше анықтамасын келтірейік. Сондықтан нарық үдайы өндірісті үйлесімді дамудың басты түтқасы. Экономиканы нарықтық реттеу ұйымдасқан жоспарлы шаруашылық механизмнің қүрамды бөлігі, онымен тығыз байланыста әрекет ететінін естен шығармаған
жөн. Экономика ғылымы ретінде соңғы екі жүз жылдықта А.Смиттің еңбегінде іргетасы қаланған теорияны талдау және оны толықтыру бағытында дамуда. Капиталистік қоғамның дамуы деалектикасының өзі нарықтық әкономиканы ұйымдастыруға әкелетіні аян. "Айырбастау"-дейді. В.И. Ленин7-"адамдарды нарық арқылы біріктіреді". Нарықтық экономика-ертеден келе жатқан шаруашылықтың жүргізу құралы, оның дамуының өзіндік бай тарихы бар. Нарықтың қалыптасуы айырбас пен қоғамдық еңбек бөлінісінің дамуымен байланысты. Сонымен бірге, нарық стихиялы түрде дамушы немесе еркін нарық, монополиялы нарық, реттелмелі нарық деп бөлінеді.Стихиялы нарық -капитализмнің алғашқы кезеңінде болды, оған еркін тауар өндірушілер мен сатып алушылар, еркін бәсеке мен еркін бағалар тән болады. Біздің жас тәуелсіз Қазақ мемлекетінде де толыққанды жүйелі, әлеуметтік бағдарланған нарыққа көшу әкономиканы дағдарыстан шығарудың баламасыз құралы деп танылып отыр. Нарықтың маңызды әлементтеріне нарықтық инфрақүрлым жатады. Нарық тауар биржаларының, көтерме және бөлшек сауда қүрылымдарының құрылып, қызмет етуін талап етеді. Нарық экономикасының ерекшелігі мынада: барынша қолданылмаған мүмкіндіктердің варианттарының ішіен ең ұнамсыз болса да әйтеуір күмәнсіз табысқа жеткізетін вариянты таңдап алынады.
ҚОЛДАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР

1. Әкімбеков.С, Баймұхамедова.А.С. «Экономикалық теория»
Алматы: 2005 ж. 79-87беттер.

2. Байжомартов. Ү. Жүнісов. ¥. «Экономикалық теория негіздері»
Алматы: 1994 ж. 91-92 беттер.

3. Дүйсенбиев. Ш. К. «XXI ғасырға кандай экономика мен кіреміз»
Алматы: 2001 ж. 119-149 беттер.

4. Мейірбеков. А. Қ. «Кэсіпорын экономикасы»
Алматы: 2001 ж. 5-15 беттер.

5. Назарбаев. Н. Н. «Жүз жылға татитын он жыл»
Астана. 2002 ж. 38-47 беттер.

6. Назарбаев. Н. Н. «XXI ғасыр қарсаңында»
Алматы: 1996 ж. 6-9 беттер.

7. Сабден. О. С. Акбердин. Р. 3. «Рыночная экономика»
Алматы: «Ғылым» баспасы. 2002 ж. 669-680 беттер.


Газет, журналдар.
2. «Директор рынка» \\ 2011\\ №2. 11-12 беттер.
4. «Егемен Қазақстан» \\2011\\ 17. 3 бет.
5. «Жас Қазақ үні» \\2011\\№25. 4-9 беттер.
6. «Жизнь» \\2011\\№4. 4-5 беттер.
7. «Заң газеті» \\2011\\ 15-шілде. 4 бет.
8. «Экономика» \\2011\\№1,2. 31-34 беттер.



Ақпарат көзі: www.egov.kz , www.damu.kz интернет сайты
        
        КІРІСПЕБұл курстық жұмыстың тақырыбы:- « Ел экономикасындағы  мемлекеттіңрөлі»-деп аталады. Бұл тақырыпты таңдауыма басты себеп болған  ...  ...  ...  экономикамыздағы  ең  өзекті   мәселелерінің   болуында.Нарықтық  ...  ...   да,   ...   ...   нарықтықэкономмканы реттеу зор роль атқарады. Халық  шаруашылығын  экономикалық  ... ... осы ... ... ...  ...  «қан  ... асады. Оның өміршеңді өндірістің табиғатына,  экономикалық  әлуметтікжағдайына  байланысты  ,  дегенмен  ...  ...   ...   ... олар ... ...  ...  сатыларына,  түпкі  нәтижесі  ментиімділігіне айтарлықтай әсер ...  ...  ...  ...  осы  ...  ...  теориллықайтыстар толастай келеді. Экономикалық әдебиеттер мен  зерттеулерде  ... ... мәні осы ... ... толық ашыла қойған жоқ.  Нарық  ...  ...  ...  ...  ...  жеткілікті.  Нарық  мәселелерініңқоғамдағы  ...  қүру  ...  мен  ...   ...   зор   ...   ТМД-ға   кіретін   мемлекеттердің   және    ...    ... ... ... ... бірыңғай пікір жоқ,  Осыған  байланыстынарықтың бірнеше анықтамасын келтірейік.  Сондықтан  нарық  үдайы  ... ... ...  түтқасы.  Экономиканы  нарықтық  реттеу  ұйымдасқанжоспарлы шаруашылық механизмнің  ...  ...  ...  ...  ... ететінін  естен шығармағанжөн. Экономика ғылымы ретінде соңғы екі  жүз  ...  ...  ... ... ...  ...  және  оны  ...  бағытында  дамуда.Капиталистік  қоғамның  дамуы  ...  өзі   ...   ...  ...  аян.  ...  В.И.  Ленин7-"адамдардынарық  арқылы   біріктіреді".   Нарықтық   ...   келе   ...  ...  ...  оның  ...  өзіндік  бай  тарихы   бар.Нарықтың  қалыптасуы  айырбас  пен  ...  ...   ...   ... ... бірге, нарық стихиялы түрде дамушы немесе  еркін  нарық,монополиялы   нарық,   реттелмелі   ...   деп   ...    ... ... ... ... оған  ...  тауар  өндірушілер  менсатып алушылар, еркін бәсеке  мен  еркін  бағалар  тән  ...  ...  ... ... мемлекетінде де толыққанды  жүйелі,  әлеуметтік  бағдарланғаннарыққа көшу әкономиканы дағдарыстан ... ... ... деп  ... ... ...  ...  нарықтық  инфрақүрлым  жатады.  Нарықтауар  биржаларының,  ...  және  ...  ...  ...  ... ... талап етеді. Нарық экономикасының  ерекшелігі  мынада:  барыншақолданылмаған мүмкіндіктердің  варианттарының  ішіен  ең  ұнамсыз  ...  ... ... ... ... ... таңдап алынады.1.ЕЛ ЭКОНОМИКАСЫНДАҒЫ МЕМЛЕКЕТТІҢ РӨЛІ1.1. Мемлекеттік басқару объектілері мен ... ... ...  мен  ...  ...    ... басқару теориясының   негізгі   әдістемелік  мәселелерінің  біріболып  табылады.  Оны  ...  ...  ...  ...  пен  объектқатынастарын түсінуге  және  ...  ...   ...  ... ... береді.Бұл мәселеде ешқандай проблема  жоқ   тәрізді:  ...  ...  ... ал ...... Бірақ бұлай қорытынды жасау  асығыстық.  ...  ...   ...  ...  анықтап  алу  қажет  (өйткені   мемлекетұғымына әртүрлі ...  ... ...  ...  ретінде  біз  мемлекеттінемесе  адамдардың  саяси  одағын  ...  ба,  әлде    ...   ...   ...  ...  ба  деген    орынды   сұрақтуындайды. Соңғысын, яғни  ... ... ... ...  бізбасқару субъектісі ретінде  қарастырамыз.Жалпы, “кім басқаруға  тиіс”  ...  ...  ...  келе  ...  ...  ... грек  философы  Платон  қойған.  ...  ... ... тиіс деп ... элитарлық демократияның  өкілдері   басқаруміндетін  жүзеге ...  үшін   ...  ...  ...  элитаны   басқарусубъектісі  деп  білді.  Авторитарлық  ...  ...   ...   ...  ...  тұлғалар  –  көсемдер  мен  ...  ...  ...  лепесептейді.Мемлекеттік  басқару  теориясында  субъект  түсінігі  біржақты  емес.Сондықтан  саясат  ...  ...  ...  ...  ... ... түсініктерін  ажыратып алу керек. Оларды ажырату  шарттарымынадай: мемлекеттік билікке қатысына  ... және ... ...  ... ... ... субъектісі деп мемлекеттік биліктің  бірден-бір  бастауы  болыптабылатын және тікелей немесе өкілдері (мемлекеттік  ...  заң  ... және ...  өзін  -өзі  ...   ...   арқылы  өзініңбилігін  жүзеге асыра  отырып,  мемлекет  пен  ...  ...  ... ... Оған халық, оны  құрайтын  әлеуметтік  топтар  (халықтыңкөрнекті ... ... ... ... ...  және  тағы  ... бірлестіктер) жатады.  Олар  тікелей  немесе   өз  өкілдері  ...  ...  ...   ...   ...   қабылдауға   қатысады.   Билікқұрылымдарының   ...  ...   және   ......   ...  ... ... болып табылады.Мемлекеттік   басқару  субъектісі  –  билікті  жүзеге   асыруға  ...  ...  мен  ...  жеке   ...   ...   ... ... бар мемлекеттік билік органдары.  Билік  күші  мензаңда бейнеленген  қоғамның еркіне  ... ... олар  ...  деңгейдегімемлекеттік  шешімдерді  әзірлейді  және  ...   ...   ...  және  ...  ...  ...  мен   бірлестіктермемлекеттік  басқару   субъектісі   құрамында   бола   ...   ...  ...  асыратын  болжамдар   мен   шешімдер   жобасын,   саясибағдарламаларды әзірлеуге қатысады. ... ... ...  ... басшылық  пен  әкімшілік  басқару   институттары  мемлекеттік  басқарусубъектілері болып ... ... ... 1)мемлекеттік билік түрі бойынша,2) билік  пен  басқаруды  ұйымдастыру  деңгейіне  қарай,  3)қызмет  ... 4) ... ... әсер  ету  сипаты  мен  мақсаты,  5)  ... ... ... түрі ... - бұл заң ... ...  және  сотбилігі  субъектілері.  Олардың  әрқайсысы  басқару  жүйесінде  белгілі   ...  ...  ...   ...   заңдарды   әзірлеуі   ... ... ... жүйесіндегі негізгі  функциялардың  бірі.  Заңмемлекеттік  билік  құралы  және  қоғамдық  қызмет  пен  ...   ...   ...   ...   ...   ...   формальдыреттеуші.  Заңдардың  әрекеттілігі   оның   орындалуында.   ...   ... ... ... функциясын  басқарушылық іс-әрекетпен  үйлестіреді.Мысалы:Үкімет заңдарды орындауға,  сонымен  қатар  нақты,  ...  ... ... ... шешімдерді жүзеге асыруға,  олардың  орындалуынұйымдастыруға және  бақылауға міндетті. Оның құрамына  билік  құрылымдарыменқатар  шаруашылық  ...  ...  ...  беруді,   ғылымды,   денсаулықсақтауды, мәдениетті және тағы басқа салаларға әкімшілік басқару  мен  саясижетекшілік ... ... ... ... ...  ...   ...  ажырамас  элементі  болыптабылатын сотта іс ... ... әділ сот ... ... ... пен басқаруды ұйымдастыру деңгейіне   қарай:  орталық,  аймақтықжәне жергілікті  басқару органдары  болып  ...  ...  ...  ... ... ... мен ... яғни билік жүргізу мен  басқаруәрекеттерін жүзеге асыруға қатысты  құқықтары  мен  қызметтеріне  ...  ...  ......  ...  саланы,  мәдениөмірді, әскери  қызметті,  халықаралық  істерді  ...  ...  ... үш ... ... объектісіне әсер  ету  сипаты  мен  мақсаты,  құралына  қарай:саяси басшылық, ... ... және тағы  ...   ... ... ұжымдық (мысалы,заң шығарушы билік органы)  және  жеке(басқарушы  тұлғалар) субъектілер болып ...  ...  ...   ...  ...  белгілерменсипатталады: а) заңмен реттеледі,ресми  рұқсат  етілген  ...   ... б) ... ...   сипатына  сай  болып  табылатын  белгіліқызмет түріне құқығы бар; в)субъектілер мемлекет алдында жауапты, қандай  ... ... ... ... ... тыс ірі ...  ...  әскери-өнеркәсіп кешенінің, саяси элитаның мүдделерін білдіретін  ...  ...  ...  ...  жанында)  жұмыс  істейді.   Мысалы,   АҚШ-даконституциялық   билік   пен   ...   ...   ...   үш   негізгіконституциялық емес: саяси,  экономикалық  және  ...  ...  ... Осы ... жетекшілері мемлекеттік билік жүйесінде  әміршілдік-стратегиялық қызмет атқарады. Сонымен бірге теледидар  мен  радионың,  жалпыбұқаралық ... ... ... атап ... жөн.Лауазымды  қызмет   субъектісі-   мемлекеттік   қызметтің   лауазымдытұлғалары, саяси ... ... ...   ...  ...  Олармемлекеттік  шешімдерді  әзірлеуге,  қабылдауға  және   орындауға   жауапты.Мемлекеттік ... ... мен  ... ... ...  ...  бөлуел Конституциясында көрсетілген. Лауазымды тұлғалар бір ...  ...  ...  субъектілеріне   кіреді,  ал   екінші   жағынан   ... ... ...  ... ... ...  ... бөлінеді.  Ондабилік жүргізу мен  басқару  ...  ......  ... мен жеке ... аспектісі және ұжымдық  органның  қызметініңнәтижесіне жеке басының жауапкершілігі.Саясат  субъектісі,  мемлекеттік  ...  ...  және  ...    ...    ...    ...    ...  билік  пен  басқару   ...   ...   ...   ...  ...  ...  және  сәйкес  келеді   деп   ...   ... ...  органдары  өздерінің  функцияларын  халық  жиындарының,әлеуметтік ... ... ... ... ... ...  ...   мүдделерін  баламалы  түрде  білдірген  жағдайда   табыстыатқара алады. Мемлекеттік аппарат қызметтерін ... ... ...  ... ... ... ...  басқарылатындардың   талап-тілектері  менүміттері басқарушылардың мақсаты мен  міндеттеріне  сәйкес  ...  ...  ...  ...  істей  алады.  Олар  саясат  субъектілерінің  қолдауынасүйенсе, олардың тәжірибелері  мен  ой-пікірлерін  қабылдап  және  ...  ...  ...  ...  басқару   шешімдерін   дайындағандаескерсе жоспарланған  нәтижелерге қол жеткізеді.  Өз  ...  кез  ... ... ... мемлекеттік орган анықтап  берген  өкілеттікшеңберінде  ғана  әрекет  етуі,  екінші   жағынан     ...   пен   ... ... етуі ...  ...  ...  асыруының  кепілі  болыптабылады. Осы  талаптарды  ұштастыра  отырып  іс  ...  ...  ... келе бермейтіе жағдай.Мемлекеттік басқару субъектілері ұжымдық  немесе  жеке  болсын  өзініңанықтамасына  сәйкес келетін қасиеттерді бойына жинақтаған  ...   ғана  ... ... ... ... Бұл ... келесі топтарға  жіктеугеболады:дамыған саяси және құқықтық сана мен дара ...  ...  ...  ...  ...  менеджменттің   теориясы   мен   практикасын   білу;ұйымдастырушылық қабілет; әлеуметтік  өмірге  белсене  ...  мен  ...   ...  ...  алатын  тәжірибенің  болуы.  Осы  аталғандардың   бәрікәсіптік  қасиеттер  болып  табылады.Мемлекеттік  ...  ...   ... процесінің бағыты мен мазмұнын,  сондай-ақ  оның  ...  үшін  ...  ...   салдарларын   анықтайтын   ұлттық-мемлекеттік   мүдделер   менмақсаттарды ... білу ...  ...  ие.  Субъектілердің  басқару  ісіндегіқызметтері ұтымды болуы үшін ол құқықтық ... ...  ...  ... ...  ...  ...  керек.  Бұл  шенеуніктердің  өздерінеталап  қоя  білуін  –  заңға   жаңа   ...   ...   ... ... ... негізделуі  мемлекеттік  қызметкерлердің  оныңтеориясы мен практикасын білуі мен өз білімдерін  қызмет  ...  ... ...  Эмпирикалық  тәжірибе  мен  қисынды  ой  ...  ... ... ғана ... болса да, ұтымды басқаруға  негіз  бола  алмайды.Мемлекеттік басқарудың тиімді субъектісі  деп  басқарушыларға  тек  ... ... ... ... белсенділігімен, мемлекеттік  орган  шешетінмақсаттар мен ...  ...  және  ...  әсер  ...  және  жеке  ...  ...  Егер   басқарушылық   іс-әрекеттіңмақсаттары мен бағдарламалары  басқарылатындарға  түсініксіз болса,  олардыңмұқтаждықтары мен қажеттіліктерінен ... онда оны ... ...  ...  қиын.  Жоғарыда  аталған  мемлекеттік   ...   ...   ...  ...   және   ...   ...   ...  Осыған  орай  М.Вебер  мемлекеттік  аппаратты  іс-әрекет  етугеынталандыратын материалдық  мүдде мен әлеуметтік құрмет деп ...  ... ... ... түрткі  болатын  негізгі  себептер  мұныменшектелмейді. Оған  жеке  мүддемен  қоғамдық  мүдделердің  ...  ... ... ... ... ... кіреді.Мемлекеттік  басқару  объектісі  де  терең  ...   ...   ...  ...  ...  –  пікірталас  тудыратын  мәселе  ... ... ... ... ...  ықпалы  бүкіл  қоғамғатарай ма, оның белгілі бір шегі бар ма деген  сұрақ  туындайды.  ...  ...  ...  ...  ...  объектісінің    шеңберішектеулі. Ол мемлекеттік саяси  ...  ...  ...  ...  ...  ...  ...  емес  бірлестіктерінен   бөліпқарайды. Либералдар демократияның дамуына қарай  қоғамның  мемлекеттік  ... ... және ... ...  ...  ...  әсерету кеңістігі азаяды деп санайды.Сонымен классикалық либерализм көзқарасы бойынша  мемлекеттік  ... ... ... ... ... ...  ...  объектісін  түсінудің  басқа  жолы  –   ...  Осы  ...  ...  мемлекеттік  басқару  барлық  қоғамғатаралады деп қарастырылады. Ол  тоталитарлық  жүйеде  жүзеге  асты.  ...... ...  ...  ...  және  ...  ...  қоғамөмірінің барлық сфераларынан  басымдығы,   мемлекет  пен  қоғам  арақатынасымәселелерінің жасанды түрде алынып тасталынуы мемлекет  пен  ...  ... ... жоқ ... ...  ...   пайымдауынша   әміршілдік-әкімшілік   жүйедемемлекет  халықтан  талап  етті,  бақылады,  концлагерлер  мен   ...  ...  ...  және  тағы  ...  да   ...  көпшілікке    қарсыбағытталған  іс-әрекеттер  жасады.Тоталитарлық  жүйеде  мемлекет   әрқашандақоғамнан басым ... ал ... өз ...  ...  мүлтіксіз  бағынды.Осының нәтижесінде халық мемлекетті адамдардан оқшау тұратын  және  ... ... ... ... деп ...  ...  саяси   ой   мен   ...   ...   ...   экономикалық   және   мәдени   функцияларына    ... және ... ... ұлғайту туралы ойларын  білдіреді.  Бұлөз кезегінде  нарық ...  ...  және  ...  ...   ... ... ... анықтауды білдіреді.1.2.Нарықтық экономикадағы мемлекеттің  экономикалық қызметіЭкономикалық  байланыстар  өнімдердің  өндірушілерден  түтынушыларғақозғалысын қамтиды : бір ...  ...  ,  ...  жақтан,  түтынушыларарасында көп түрлі айырбас жұріп отырады.Осындай айырбас процестерді қоғамдық еңбек бөлінісімен  белгіленеді.Бүл бір жақтан, өндірушілерді ажыратады, ...  ...  ...  олардыбір-бірінен    оңашаландырады.Екіншіден,    олардың     арасында     түрақтыфункционалдық  ...  ...  ...   ...   әр   ... ... экономикалық  жекеленуге  ,  тәуелсіздігіне  үласады  ,сөйтіп  нарық  қатынастарының   субъектерінің   ...   ... ... ...  ,  ...  ...  ...  эквиваленттікнегізде жүріп  отыратын  айырбастар  процестеріне  айналады.  Нәтижесінде  ,жабайы өндірушінің нарық ...  ...  ...  ... ... , өндіріс тауарлық өндіріске айналады.Өндірушілер өнім  өндіру  және  оны  өткізуді,  шығьндарды  өтеуді,өндірісті ... және ... ...  өз  ...  ...  шешеді.Тауар ақша  қатынасы  жағдайында  ...  ...  ...  ... алады.Осы  қатынастардың  мазмүны  неде?  Экономикалық  әдебиеттерде  бүлсүраққа жауаптар бірдей емес. Оның  ең  ...  ...  ...  ... ... ... болып  бірін-бірі  тауып  кездесетін  ...  ...   ... ... нарыққаанықтаманы франсуз       экономисі   ... ... ...   береді. «Нарық заттар сатып алатын ...  ... ... ... ... емес , ол сатып  алушылар  мен  ...  ... өте ... ... ...  ...  ,  кез  ...  жалпы  аудан;еркіндік сонда бірдей тауарлардың   бағасы көп ұзамай тез ... ...  .Бұл ... ... еркіндігі мен бағаның  белгіленуі  нарықтың  ... деп ...  ...  ...  нарықтың  критериі  депсатушылар мен сатып алушылар арасындағы  өзара  қатынастардың  «тығыздығына»назар аударады . ... ... ... ... ... ...  ...  жәнеқандай болмасын сондай тауарлар туралы келісім жасасқан  ...  ... ... ...  ,  ...  анықтамаларда  нарықтың  мазмұны  текайырбас ... ... ... ... оның екі  ...  ...  бар  ... керек. Біріншіден ,  нарық  (market)  деген  түсінік  ,  бұл  айырбасайналыс сферасында орын алады. ... , ... ,  бөлу  ,  ...  ...  ...  ...  ,   адамдар   арасындағы   экономикалыққатынастар  жүйесі.  Бұл  меншіктің  әр   ...   ...   ...   ... , қаржы несие жүйесін пайдалануға негізделген  ,  ... ... ... ... , ... ... мыналар жатады:—     екі   субъектің   өзара   байланыстары   нарық   ...   ... және ... басқа қүрылымдарды жалға алумен  байланыстыкатынастар ;—   еңбек биржасы арқылы жүмыс күшін жалдап пайдалану процесі;—   ... ... ... ... ... ...   белгілі процентке несие берудегі несие қатынастары; 10 —  тауар , қор  ... ... мен ... ... ... ,нарықтық инфракұрылымдардың іс-әрекеті;Нарықтык кызметтерінің белгілі шарттары  болады  .  ...  ... ... ... қатынастарының дамуын тежейтін  шаруашылық  болды  .Бүның  себептері:  ...  ...  ...   пайдалануға   бағытталғанкөпсубъектілік шаруашылық  жүйесі;  макродәрежедегі  әлеуметтік-экономикалықпроцестердің  тым  ...  ...  ...   шаруашылық     өмірдеэкономикалық  ...    ...   ...   ...   ... бір орталықтан қамтамасыз ету .Бугін шектеулер жойылды - мыс болып отыр  .  ...  ...  ... ...  ,  кедергілер  келді:  шамадан  тым  асып  ...  ... алып ... жол ашу , ... ... ... -  рэкет, мемлекеттік коммерциялық құрылымдарда заңсыз келісімдердің көбеюі,  т.  ... ... ... дамуын тежейді,  өндірістік  -шаруашылық  іс  -қимылдарға негативтік ықпалын асыра түседі.Нарық экономикасының қызмет етуі,  нарықтың  ...  ...  ... ... . ... ... ... жүйесін қүрайды .Нарық   экономикасының   бірінші   және   өте   маңызды   ... мен ... .  ...  ...  еңбек  бөлінісі  процесіндеқалыптасады - біреулер тауарды өндіреді, екіншілер  оны  ...  .  ... ... және ... ... ... ...  Жеке  тұтынуда  тауарларөндіріс сферасынан шығып, адамдардың  жеке  ...  ...  .Бұл ... ...  мен  ...  бір  -  ...  байланысы  ,әрқайсысының әрекеттерінің әүл байланыстар тұрақты болады, мамандануғаеледі және көтерме (толайым) нарықтық келісімдер формасында ... ... ... ... маңызды  элементі  —  баға.  Бағаныжеке ... ... бұл ... тек  екі  ...  ...  Бірінші  ,баға  сұраныс  пен  ұсыныс  нәтижесінде  қалыптасады.  Бұлардың   ...  ...  ...   ...   ...   -     ...  ...  өндірілген  тауарға  нарықтық   қатынастар   ...  баға  ...  .  Осы  ...  ...  ...   шығындарболжайды , яғни айырбас пен байланысты айналым шығындарын болжайды.Нарық экономикасының  төртінші,  орталық  ...  -  екі  ... және ... ... .  Нарықта  сұраныс  тауарларға  қажеттілікболып көрінеді. Осы тауарлар түтынушыларды тұтынушылар  қалыптасқан  ... ...  ...  ...  .  Сұраныс  өндірудің  ең  ...  ... ене  ...  ...  ...  ...  ...  табылады.Сүраныс пен  ұсыныс  материялдық  игіліктерді  өндірушілер  мен  тұтынушыларарасындағы тұрақты байланыстарды ... ... ...  механизмінің  өтемаңызды элементтері.Нарық механизмінің бесінші элементі - бәсеке . Бұл  ...  ... және ... негізінде өндіріс масштабын кеңейтуді қамтамасыз етеді  .Бәсеке  нарық  субъектерінің  өзара  әсерінің  және  ...   ... ... болып табылады . А.Смит бәсекені нарықтың  «көрінбейтінқолы» ... . ...  қол»  ...  ...  ...  өз  ... , өздерінің қара басының қамын ойлап әрекет етеді.  Осы  әрекеттердіңжиынтығы  коғам  пайдасына  шешіледі,  ...  ...  ...   ... ... қызметі  экономиканың  реттушілерінің  -  бағаның,  пайданыңнормасының, проценттің, т . б . ... ... ... ... .Нарықтың маңызды элементтеріне нарықтық инфрақұрылымжатады. Нарық тауар биржаларының көтерме және  ...  ...  ... ... ... ... етеді .1.З. Мемлекет және бизнесШағын және орта ... ... ...  .  Шағын  кәсіпкерлік(ШК) қазіргі кезеңде мемлекеттік және қогамдық қолдауға зәру.Осы саладағы мемлекеттік шаралардың орталық  орнын  ...  ... ... алады. Нарықтық экономикасы дамыған  елдер  тәжірибесікөрсеткендей ШК ұлттық экономикада маңызды қызмет  атқарады  :  ...  ... ... ... ... қатынастар өндірісінің  негізгі  тетігінқамтамасыз етеді, жалпы ұлттық өнімнің жартысынан  көбін  өндіреді,  70%  ... ...  ...  ...  ,  адам  ресурсы  мен    инновациялық  ... ... әсер ... ... әсер ету - негізгі рыноктық тетіктер  ... және ... ... ... ...    ...  ... Шағын кәсіпорындардың  өндірістік  және  ...  ... ... ... қазіргі кезеңде бірінші кезекте шикізатты  өңдеу  ... мен  ...  ...  ...  ...  ...  ... байланысты, ол рынокта  сәйкес  технологиялық  және  ... ... ... 1993 ... ...  ...  кәсіпкерлік  неөздігінен жойылатын не жеке ...  ...  ...  ...  болды.Үкімет  басында  шағын  кәсіпкерлікке   шұғыл   ...   ...   ... ... ...  ...  үйымдастыру  құрылымдары  федералдықдеңгейде қалыптаса бастады.Шағын ... ... ... ... бірінші кезекте шикізаттыөңдеу және өнім мен тауарларды өндірумен  біріктірілген  шағын  кәсіпорындаржелісін.  қолдаумен  ...  ол  ...  ...   ...   жәнетехнологиялық жабдықтар болуын болжайды. Қаржылық-несиелік  ...  ...   ...   ...   ...   жетіспеушілігі   бар   ...  ...  кұру  және  ...  ...  үшін   ...  ...  ...  түрады.  Бастапқы  капиталдың  жетіспеушілігі,қаражатты    жинақтаудың    ...    ...    ... қол ... қолайсыз шарттары салдарынан  шағын  кәсіпорындарөзіндік даму үшін  ішкі  стимулға,  жаңа  ...  ...  ...  ... ... ... және өнім ... арттыру мүмкіндігі  жоқ.  Осыфакторлармен шағын кәсіпорындарды өндірістіктен сауда және  қаржылық  салағаауыстыру,  ...  ...   және   ақша   ...   ... дамыту сияқты проблемалармен тікелей байланысты.Қаржылық-несиелік қолдау. Қазіргі уақытта  меншіктегі  қарыз  ... бар ... ... жаңасын  кұру  жэне  іс-әрекеттеріндамыту үшін ... ... ... ... ...  Бастапқы  капиталдыңжетіспеушілігі, қаражатты  жинақтаудың  шектелген  мүмкіндіктері,  қаржылық-несиелік ресурстарға  қол  ...  ...  ...  ...  ... ... даму  үшін  ішкі  ...  жңа  тауар  рыногын  игерумүмкіндігі,  нарықтық  өндірісті  жетілдіру  және   өнім   ...   ... жоқ. Осы ... ...  кәсіпорындарды  өндірістіктен  саудажәне қаржылық салаға ауыстыру, көлеңкелік рынокты және  ақша  ... ... ... ... проблемалармен тікелей байланысты.Қаржылық-несиелік   қолдау.   Қазіргі   уақытта   меншіктегі   ... ... бар ... ... жаңасын құружәне іс-эрекеттерін дамыту үшін негізгі кедергілердің біреуі болып тұрады.Бастапқы капиталдың жетіспеушілігі, қаражатты жинақтаудың ...  ...  ...   кол   жеткізудің   қолайсызшарттары салдарынан шағын кәсіпорындар  ...  даму  үшін  ішкі  ... ... ... игеру мүмкіндігі, нарықтык өндірісті жетілдіру және  өнімсапасын  арттыру  мүмкіндігі  жоқ.  Осы  ...  ...  ... ... және ... салага ауыстыру, көлеңкелік  рынокты  жәнеақша қаражаттарының  ...  ...  ...  ...  ... ... ... жетілдіру бойынша:- жеке шағын салықтардың елеулі санын жою:-  салық салу туралы заңдарда  және  ...  жылы  ...  ...  ... ... белгілеу;- салық салу кезінде аванстау тәртібін жою;-   салықтық айыппұл  және  ...  ...  ...  ... бюджеттерге бағыттау;-    салық   салу    мәселелері    бойынша    ...    ... ... ... ... ... белгіленген.Шағын   кәсіпкерлікте    жеке    және    ...    да    ... ... ... құру мыналар есебінен қамтамасыз етіледі:-   ШК  ...  ...   ...  ... ... тыс көздерді тарту саласында шағын  кәсіпкерлікті  дамытужөніндегі қорлар  мен  ...  да  ...  ...  ... ... ... ... істейтін коммерциялық банктер  мен  басқа  дақаржылык институттар үшін ... ... ...     ...    ...     ...     ...     тиімдіинвестициялық  жобаларды   іске   асыру  үшін   ...   ...   ...  ... ... әрі ... ...  шағын  кәсіпкерлік  субъектілерін  мемлекеттік  және  муниципалдыққорлар жүйесі арқылы қаржылық-несиелік ... ... ...   ...  ...  ...  несиелеу  қоғамдары),  өзара   сақтандыружуйелерін дамыту;-      инвестицияларды     ...     ...      ...         ...         ...         ...   ... мәселелерді    шешу    саласында    көмектеу    ...   мен   ... ... ... ... ...  Қазіргі  уақытта  кәсіпкерлік  ...  ... ... ... ... ...  тәжірибе  жинақталған.  Орталықтажәне басқа да  өңірлерде  ...  ...  ...  ...  жылдамдаярлау үшін жеткілікті мамандық, ұйымдастыру және зияткерлік дайындығы  бармемлекеттік және ... емес оқу ... ... ... ... ... ӘЛЕУМЕТТІК ЭКОНОМИКАЛЫҚ  ДАМУ СТРАТЕГИЯСЫНДАҒЫМЕМЛЕКЕТТІҢ РӨЛІ2.1. Қазақстан Республикасының нарықтық  экономикаға  өтуінің  ерекшеліктерімен макроэкономикалық саясатыБіздің салауатты экономикалық  ...  ...  ...  ...   мемлекеттің   белсенді   рөліне   және   айтарлықтай    ... ... ... Ол ... принципттерден тұрады :Мемлекеттің белсенді рөл  атқара  отырып,  экономикаға  араласуыныңбарлық түрінен шектеулі болуы. Экономикалық реформалар  ...  мен  ... ... ...  ...  рөлін  қайта  қарастыруды  талапетеді.Орталықтағы және жергілікті ...  ...  ...  ... : дән ... егін ... және басқалармен айналысуды  тоқтатуға  тиіс.Мемлекет жекеше сектор басты рөл атқаратын нарықтың заңды  шеңберлерін  құраотырып, әкономикада ... ... ... рөл атқаруға тиіс.Яғни, меншік қүқықтарын ресімдеуге, бәсекелес рынок  пен  монополияга  қарсыкүресті реттеудің  ...  ...  ...  ...  және  монетарлықсаясатты   қолдауға,   әлеуметтік   ...   ...    ...    қажеттіинфрақүрылымды , білім беруді, денсаулық сақтауды дамытуды қамтамасыз  етугежәне  мықты  ...  ...  ...   ...   қүқықтық   жәненормативтік база жасауды аяқтау көзделіп отыр .Бірақ  нарық  дамымаған,  нарықтық   ...   ...   ... ... жерлерде  мемлекет  нарықты  дамыту  мен  ол  ... үшін  ...  ...  ...  өзі  ...  дамудың  аралықкезеңінде түрғанда, мемлекеттің  реттеуші  рөлі  мен  ...  бара  -  ... ... ... ... ... сай болу  үшін  біз  ... тиімділігі мен сапасын едәуір көтеруге, жекеше сектор мен  ұлттықкапиталға жәрдемдесуге,  оларды  ынталандыруға  және  ...  ... ... ... бір ... ... өзі еркін экономиканың кепілі  болуыкерек. Оның міндеті нарық ережелерін белгілеу, бұл ретте  әділ  эрі  ... - ... ... ... ол  ...  орындалуын  қамтамасыз  ету  болыптабылады .Біз  -  ...  ...  ...  Егер  ойын   ...   ...  ... орындалуы объективті негізде  қамтамасыз  етілсе,  ... ... ... ... тез ... тиіс ... ... мемлекет рөлінің  шектеулі  болатынына  қарап,  олеркі  мен  қайратынан  айрылып,  енжар  ...  ...  ...  түсініктумауға  тиіс.  Керісінше,  ол   заңдардың   орындалуы   үшін   өте   ... ... даяр болу үшін ... ... және  ... ... босаң және шашыраңқы болмау  үшін  өз  жүмысын  белсендіжоспарлайтын  болуға  тиіс.  Ол  ...  әр  ...  ...  ...   даму   басымдықтарын   айқындауға,   жекеше   сектормен   тығызынтымақтастықта болуға және сол ... ... ... , ...  ... .Ал бүгін мемлекет қажетсіз жерлерде зор әкімшілік билікке ие ...  ... , рөлі ... ... ... ...  ...  қалып  отыр.  Алайда,істің мұндай күйі ... ...  ...  ...  ...  ...  ... көрініп келеді .Екінші жағынан алып қарағанда, салықтар мен баждарды толық ала  алмай, жалақы мен зейнетақыны толық төлей алмай отырып , ... ... ған ... ... ...  ...  күппі  мемлекет  депсанай   аламыз   ба?   ...    ...    ...    ...    ...  алал   иелері, сондай-ак  халықтың  аз   қорғалған   жігеріүнемі зиян шегіп ...  Ал  ,  ...  ...  ...  ... ... ... басуда.Бұл проблемаларды шешудің стратегиясы белгілі. Біз:- Үкіметтің әлі де орын алып ... ... мен ... ... жоюга;-Жылжымайтын мүлікті, қалған ұсақ және орта кәсіпорындармен агроөнеркәсіп ... коса ... ...  ... Орталық Үкіметгі  және жергілікті  өкімет орындарыыпарасатты ұйымдастыру мен оңайландыруға, олрдың рөлін,өкілеттігі   мен  ...  ...  ой   ... Сот ...  мен  кұык ...  органдарын  реформалаудыжандандыра түсуге;-  Заңның  шексіз   үстемдігін   белгілеуге   және   ...   ...    ...   ...    ... пен ... бар күшін заңсыз жолмен, шалқып өмірсүетіндерге карсы колдапу керек.Республика үкіметі экономиканы монополизациялаудың  жоғары  деңгейітауар өндірушілер арасында ...  ...  ...  ...  акшакаражаттары  мен  халық  пайдасын,  мемлекеттік  және  жеке  кәсіпорындардыңкаржылық ресурстарын ... ...  ...  ...  жаңаоралымдарын тудыратын  ішкі  рынок  бағаларының  ...  ...  ...  ...  ...  ...  ...  макроэкономикалықсаясатты жүргізді. Қорытындысында  1994  ...  ...  ...  ...   құлдыраған,   дағдарыс   кұбылыстары   әлеуметтік-экономикалықсалалар шегінен шығып мемлекеттік басқару  құрылымдарына  ...  ... ... ...  құру  және  ...  ...  ...  араластырубасталды. Бұндай даму жолын ТМД басқа елдері де ... ...  ...  ...  ...  ...   ...    рыноктық    экономиканы     қалыптастыруга     ...  ...  ...  ...  пен  ...   ... ... іс-әрекетке әсер етудің аспаптық  тұрақтандырғыштарымен реттегіштерінен бас тартуы,  өмір  өзі  ...  қате  ...  ...  ...  ...  ...  ...  халықтың  өмір   сүрудеңгейінің бес есе ... - осы ... ... нәтижесі.ТМД  елдерінде  қаржы-бюджеттік  және  ...  ... ... кемшіліктері халықтың  ақша  қаражатын  қысқарту,тұтыну   саласын   ...   ...   кез   ...   нысанындағы   тауарөндірушілерге  мемлекеттік  дем  беруден   бас   тарту   ...   ... шек ... тұрады.Несиелеу  жүйесін  коммерциялау  және  бюджет  тапшылығын,  жинау,жылыту және басқа да  компанияларды  ...  ...  ...  ...  ...  шешу  үшін  ...  ...  пайдалану  экономикадағдарысының әрі қарай терендеуіне әкеліп (1994-1995 жж) ТМД ...  ... ... мен ... ... ... әкелді.Дағдарысты  жеңу  үшін  ол  кезде  рыноктықпен  қатар   ...   ...    ...    өңірлік    және    ғылыми-техникалық,    қаржылықиндикаторларды анықтап экономиканы ... ... ... ...  ...  әдістерін  енгізу  қажеттігі  туды.  Әлемніңдамыған елдерінің ешқайсысы  экономикалық  дағдарыс  ...  және  ... ... тек ... ... ғана ... емес.Экономиканы мемлекеттік басқару жүйесін,  экономикалык  министрліктермен ... ... ...  мен  ...  реформалау,  микродеңгейгемемлекеттік әсер ету жүйесін қайта құру  меншіктің  кез  келген  нысанындағыөндірістік сектордың шаруашылық  ...  ...  бір  ...  ...  ...  ...  мақсаты  болуы  керек.   Экономикалықведомстволардың басқару іс-әрекетін реформалау есеп беру  мен  ...  ...  ...  ...  ...   ...   ...   жәнемакроэкономикалық реттеу әдістерін кеңінен қолдануға  багытталуы  ...  ... ... әсер ету жүйесін қайта  кұру  мемлекеттен  ... ... ... мен реформаға  әлеуметтік  тіректі  қалыптастыру,меншіктің барлық нысанындағы тауар ... дем ... және ішкі  ... ... ... өмірінің деңгейін түрақтануға тіреледі.1996 жылдан бастап бес жыл бойы жалғасқан  төмен  құлдыраудан  кейінҚазақстанда және Ресейде ... ...  ...  ...  ...  да)байқалады .Соңғы   жылдардың   ішінде   ...   ...    ... түрақтандыру болды,  бүл  мемлекеттік  бюджеттің  ...  мен  ...  ...  және  ...  ...  дәйекті   жүргізудібілдіреді. Бүгін біз осы мәселені шешуге бұрынғыдан да жақын  ...  ... ... ... ... бола алмайды.Егер елдегі инфляция   шектен асып ...  ...  ...  ... жалпы жағдайы мен стратегиялык ұмтылыстарымызға сай  келмесе  ,ал өсім ставкалары нақты сектор үшін жоғары болып, оған қол  ...  ... ... немесе нақты сипатында теріс болып  отырса,  біз  алға  қойғанмақсаттарды іске асыра алмаймыз .Халықаралық  ...  ...  ...  ...   ... қол ...  кез  -  ...  ел  жедел  экономикалық  өрлеудіңалдындағы ... ... ... жою жөнінде барлық  шараларды  міндеттітүрде қолданган   және кейін макроэкономикалық көрсеткіштерді    белгіленгеншекте ... ... ... қадағалаған. Бұл  жолдан  ауытқығандар  сәтсіздіккеүшырады .Біріші ... ... болу үшін  ...  басымдықтарымыздың  қатарынамакроэкономикалық  көрсеткіштер  саласындағы  алдыңғы  ...   ... ... ... Ол ... мен ... тапшылығының төмен  болуын,үлттық валютаның   күшеюін, ... ...    ...  ...  ... ... ... Индонезияда, Кореяда, Тайвань мен  Чилиде  іске  асты.Қазақстанда да іске асады .Біздің  ...  ...  не  ...  ...  ...  ... жоқ және қойылмайды   да.   Түпкілікті  ...  ...  ... және ... осы ... жетудің құралы  ғана  екенін  бізназарда  ...  ...  ...  ...  ...  ...   ...  көптеген  әлеуметтік  топтардың  қиындатқаны  белгілі.   Бірақжүйелі және қүрылымдық қайта құру ... ... ...  мүмкін  де  емеседі.  Нарық  -  қатаң  ...  ...  толы  ...   ... мүны енді түсінді.  Әрине  макротұрақтандыруға  ауыр  тоқырау  менақшаның жетіспеуі ... ... ... ... секторды  қүрылымдық  қайта  қүружүріп жатыр, енді таяу арада ақша  мен  тауар  массасы  ...  ... ... ... өмір мен жүмыстың қиын кезеңіндешыныккан  адамдар  бұл   дагдарыстан   да   шығады.   ...   ... ... ... ... қазақ мақалы.2.2.  Шағын кәсіпкерлік нарықтық қатынастардың дамуының тиімді нысаныӘркімнің жеке өз ісін ашқысы келетіндігінің көптеген себептері  бар.Жеке  ...  ...  ...  табудың  шексіз  мүмкіндігі  және  өзінеыңғайлы уақытта, сүйікті ісімен  ...  ...  ...  ... себептеғрдің  кейбірі  ғана.  Бизнестегі  көптеген  аты  ... өз ... ... ... 4 жыл ... кейін, немесе  тіптіжоғарғы оқу  орындарының  екінші  сатысынан  кейін  бастағандар  .  Ал  ... , ... ... ... ... ... ... табуы үшін, қажетті тауарды  өндіріп,  оны  ... ... ... ... ... және ол  ...  өзіндікқұнынан артық багаға сата  білуі  керек.  Бизнеске  ¥мтылған  ... ... алға ... ... ... да мүмкін.Монополизммен күрестің өте тиімді жолдарының  бірі  ірі,  орта  жәнешағын кәсіпорындардың оңтайлы қиюласуына қол  ...  ...  ...  ...   ...   ...   ірі   кәсіпорындарға   ...   ... ие:- ...  және  тауарлар  өндірісі  мен  ...  ... ... ... ... өзгеруіне жылдам бейімделу;- өнімдер мен кызметтер көрсету сапасын арттыру;- баға қүрайдың табиғи тетігін пайдалану;- монополизмді жою;- өндірістің ... ... ... ... басқару құрылымдарын қалыптастыру және пайдалану-  кадрларды тиімді ... ...  ...  ...  пайдаланбай  коммерциялықнегізде жаңа өндірістік күштерді ... ...  күні  ...  ...  ...  кем  ...  шағынкәсіпкерлердің екі үлкен тобы  жұмыс  істейді.  Біреуі  индустрия  дәулерінеөнімдерді ... ... ...  ...  ...  ...  -  ...  менқызметтер  көрсету  саласында  дербес  жүмыс  ...  Осы  ...  ... әр елде әр ... ... ... тең; ... - 20:80; Жапония  да -65:35.Бүгінгі  күні  шағын  және  ірі  бизнестің  өзара  әрекетін  ... деп ... ... ... ...  құру  және  жою  үнеміболып тұрады. Үйымдастыру-қүрылымдық тұрақтылық рынокта қалқып  қалу  ...  ...  ...  Тек  ...  қозғалыста,  шаруашылық   әрекетінде,серіктестерді, шығарылатын өнімдер номенклатурасын  ...  -  ...  ...  жол.  ...  ...   шагын   компаниялардың   ірікорпорациялармен келісімшарттық  қатынастар  ...  ...  ...  ...  ...  бірлескен  өндірісті  жолға  қоюға  катысушы  болыптабылады. Бүл өзгерістер шағын  бизнестік  басқ  ...  -  ...  ... ... ... ... іске асады.Қазақстан   Республикасында   өнімді   өндіру,   халық   тұтынатынтауарларды  ...  ...   ...   ...   және   ... ... кәсіпкерліктің басымдылығы осы секторлардыңқанықпағанымен және рынок конъюнктурасының ауытқуына түсетіндіктен,ірі және орта кәсіпорындар бейімделе алмайтын тұтынушыларсүранысының өзгеруімен түсіндіріледі.Шағын кэсіпкерліктің казіргі  ...  ...  ...  дейін  шағынкәсіпкерлікті мемлекеттік  демеудің  жоқтығымен,  экономикалық  стимулдардыңәлсіздігімен, сондай-ақ экономиканың жалпы дефициттігімен түсіндіріледі.Табыс алуға бағытталған ... ... ... ...  ... ... ... екі жолмен дамыды:- мемлекеттік үйымдар мен кэсіпорындарды ... ... ... және жеке ... ... жаңа  ...  ... болу есебінен.Қазакстан экономикасын  дамыту  барысында  алға  қойылган  мақсат  -кәсіпкерлікті  дамыту.  Ол  үшін  ...   ...   ...   ... Республикамызда кәсіпкерлікпен  айналысатын  адамдардың  30-40%-інәйелдер  құрайды  екен.  ...  ...  ...   ... түрде жүріп жатқан құрылыстарға  қосар  үлесі  қандай?    Еліміздіңоблыстарында  он  төрт  жылдың  ...   ...   ...   бар?   Осысауалдарымыздың  жауабы  ретінде  баса  назар  аударылып  отырған  еліміздіңэкономика ... ... ... ... .Бас  қаламыз  Алматыда  ресми  түрде  53365  кәсіпкерлік  тіркелгенболса,  оның  34344-і    ...  ...  Оның  12000-ы  қала   ... . ... ... 3,5  %-і  ...  ...   15,6%-і  өндіріс  ,2І,4%-і жылжымайтын мүлік саласымен  айналыса,   14,2-і  ...  ... . Бұл ... ең ... ... .Ал ... облысы еліміздегі  алдыңғы  орындарды  иеленіп  ,  биылғыжылы шағын және орта кәсіпорындар   30 ... ...  ...  ...  ,одан бюджетке 2 миллиард теңге табыс түскен .Ал Астанадағы кұрылыс ... ... ... ... ... да белгілі шығар .Атырау аймағына келсек, Мақат  ауданында  мүнай  өңдейтін  зауыттыңіргетасы қалануда . бұл  жоба  ...   18000  ...  ...  ... отыр . Сол ... ... шикізат жнінен жетістіктер жетерлік .Сол сияқты еліміздің басқада  ірі  -  ірі  ...  ... да ... ... келе ... байқалады .Десекте шағын және орта бизнес 65 миллиард теңгенің өнімін  өндіріпшыгарған . Бұл ... ... ... 20% -ға  ...  .  Елбасы  биылғыжылы  жұмыс  ...  ...  ...  ...   ...   ... ... отырып   белгілі бір  бағытта  дамып  келе  жатқанын    ... ... , ... экономикалық өсу багыттарына оң баға берді .Мемлекет тарапынан қолдау тауып отырған Қазақстанда құрылып  ... ... мен   ...  ...  да  әлеуметтік  жағдайытөмен , қолынан  іс  ...  ...  ...  ...  .  ... ... ... бермейтіні белгілі. Сондықтан  шағын  несие  ... ... да бар . ... бірі ... ... ...  беретін  ұйымы1990ж.  бері  тұрмысы  төмен,  жалгыз  ілікті  ...  ...   ...   ... ... келе ... ... қатарында.Қазақстан экономикасын дамыту ТМД елдеріне үлгі  боларлықтай  халгежеткенімен, әлі атқарылмаған  жұмыстар  жетерлік.  ...  ...  ... үй ... тұрмысқа қажет  заттардың  барлығын  Қытай  қамтамасызетіп отырғаны бенлгілі . Құрылыс материялдарын ... мен ...  ...  .Бір ...  ғана  ...  қытайдың  заттары    бізге  әкелетін  ... ... ... пайда сол  шамалас  болмаса  кем  емес.  Демек  ... ... ... үшін  ...  ...  инвестицияны  негұрлымкөп әкелуге талпынуда. Елімізде  қай  сала  болмасын  ...  ... ... бір  ғана  негіз  бар  десек  кателеспейміз.   Оған  себеп,еліміз бірнеше  ...  ...  ...  ...  да  елдегі  бірлік  пен  саяситұрақтылық.Шағын кәсіпкерліктің    артықшылықтары мен ... ... ... және  орта  ...  ...  барысындаартықшылықтары мен кемщіліктері байқалады.Қазақстан Республикасының  нарығындағы  шағын  бизнестің  экономикалықартықшылықтары:1. Нарықтық экономикаға өту  ... ...  ... тез  ...  яғни ...  ... қызығуы және онымен айналысуы.1. Кәсіпорынды басқаруда қызметкерлер санының ... ... ... алып келеді.1. Кәсіпорынның   ақща айырбасу жүйесінің  айқын болуы.1. Кәсіпорынның  басқа  да  кәсіпкерлермен  ...  ...  -  ... ... ... ... жүйесінің нақтылығы  да айқын көрсетілуі.1. Кәсіпорынның өнім өндіру барысында қаржылық  және  ...  ... ...  ...  Республикасының  екінші  деңгейлі   банктерінен   ... ...  ... ... ...   Республикасынын   нарығындағы   ...   ...   ... ... кәсіпкерлік қызметтің бәсекелістіктен қорғалмауы.- Кәсіпорынның өңдірістік процесіндегі өнім өңдірудің ... ... ... ...  ұлғайтудағы  шетелдік  инвестициякөздерінің тартымсыздығы.Қазақстан Республикасының нарығындағы орта бизнестің артықшылықтары:1. Кәсіпорындардың белгілі бір салада әрекет ету үшін ... ... ... ... ... ... деңгейлі банктеріндегі орта  бизнестідамытуға бағытталған мүмкінділігі.1.  ...   ...   ...   ұлғайтудағы   шетелдікинвестиция көздерін тартылуы.1. Қазақстан Республикасының экономиканың дамуындағы үлесі.Қазақстан ... ... орта ... ... Кәсіпорындардың арасындағы қаржылық қатынастардың төмен денгейде болуы.-  Кәсіпорынның ақша айырысуы процестерінің ... ... ... ... және ... ... заттық элементтерін қалыптастыру.-  Өңдірісті  ұжымдастыру,  оны  ...   ...   ... ... және  өңдірістік,  несие-қаржылық  және  жобалаумекемелерінің біріне-бірі әсер етуі.-  Бәсекеге төзімді өнім  өңдіру.-  Өнімді ...  ... ... ... ...  және  орта  ...  даму  мәселелерін  қарастыру  ... мен ... ... ... ... ... жұмыстың екінші тарауында осы артықшылықтар  мен  кемшіліктердіреттеудің мемлекеттік шаралары мен бағдарламалар туралы ...  та   ...   ...   ...   ...   ... басқара білу, оны жетілдіріп, дамыту  нарық  жағдайында  бастыталап.Қазақстан Республикасында  болып  жатқан  оңды  ...  бірі  ... ... ... ... одан өз  ...  ...  Солардың  біркөрінісі ретінде адамдардың шағын кәсіпкерлікпен шұғылдануы. Бірақ  тәуелсізҚазақстанның нарықтық экономиканы қалыптастыру ... ... он жеті  ... ... кәсіпкерліктің де өз кедергілері бар.  Әсіресе,  бизнестебәсекелестік  ...  ...  өз  ...   ...   жергіліктіжерлерде  әдейі  қолдан   жасалынып   отырған   ...   көп.   ...  ...   ...   ...   ... ... үйлестіру,  бизнестік  ортамен  байланыс  жасау,  ... ... ... ... ... іс-тәжірибесі  аз.  Қазақстандықбизнесмендерге  салық  ...  ...  ...  ...  та  ... ... ... бес ірі топқа бөле отырып, мүмкін жою жолдарын ұсыныпотырмын.1. Қаржылық. Негізгі капиталдың (жұмыскерлік  және  ...  ... және ... ... жоқ ... жолдары:−     мемлекеттік меншікті, ақшаны жекешелендірудің соңғы сатысына ...     ... ...  ...  ...  орындарды  сатуы(бөліп төлеу мүмкін);−     кәсіпкердің ақпараты бойынша  ...  ...  ... ...     Қазақстандағы лизингтің институционалдық негіздерін құру;−     жалға берілген мүліктің пайдалануын қадағалау;−      ...  ...  ...  ...  үшін  ...   ... жеке  ...  және  қоғамдық  ұйымдардың  гранттары  менжарналарын тарту. Мысалы, Бүкіләлемдік банк, Халықаралық  ...  ... ...  ...  Қайта  өрлеу  және  дамудың  ... ... даму ...      ...   ...   ...   үшін   ...   деңгейлік   банктіынталандыру;−     шағын кәсіпкерліктің дамуы қорынан өзекті салалары бойынша  несиелеудіжетілдіру;−     ... ... ... ...     шағын бизнес жобаларын қаржыландыруын сақтандыру.2.     ...  ...  ...  ...  ... дамуы.Жою жолдары:1. Қазақстанда кәсіпкерлік институтын енгізу;1. Қазақстандық кәсіпкерлік кодексін жасау;1. Қазақстандық жылжымайтын мүлік кадастрын жасау;1. ... ...  және  ...  ...  ...  құру  үшін  ... шағын бизнеске несие мен жарналарды ұсынатын коммерциялық банктер  дамуынқолдау;1. сауда үйлері және биржа жүйелерін ...  мен ... ... ... ... үй ... ... мен қолдау;1. бизнес орталықтары, бизнес-инкубаторлар, аналитикалы-ақпаратты,  көрмелі-ақпаратты, ... ... және ... ... құру және ...    Білім алу. Бизнесті басқаруда тәжірибенің, білімнің аздығы.Жою жолдары:1. бизнес негіздерін үйрететін жаңа оқу бағдарламаларын құру мен енгізу;1. ... жыл ... ... ... ... ... көмегін пайдаланудың сапасын арттыру;1. инновациялық кластерлерді,  бизнесті  басқару  мен  ұйым  тәжірибесі  менбілімді дамытудың инкубациялық ... ... ... үшін ... ... және қала ... кезекшілік  кеңестікпунктерді ашу.4.    Мемлекеттік. Бюрократиялықтың, сыбайлас  жемқорлықтың,  ақша  сұраудыңбар болуы.Жою ... ... ... ... ... әрі ... енгізу;1. Қазақстан Республикасының Жоғарғы тәртіп кеңесінің жұмысын жетілдіру;1. ... ... ... ... ету; ... ... субъектілері  үшінбухгалтерлік есеп,  лицензиялауды,  сақтандыруды,  ...  ... ... шағын және орта  бизнес  саласында  жұмыс  ...  ...  ... ... толық дәрежеде мүлтіксіз болуын қадағалау;1.  шағын  бизнес   субъектілерінің   мемлекеттік   органдарда,   ... ... ... фирмаларда қызмет алуын жеңілдету;1. кәсіпкерден ІІМ бөлімшелеріне түсетін арыздарға уақытылы, әрі  оперативтіжауап беру;1. Бизнес және жеке меншікті қорғау үшін ... іске ...    ... ... ... ... тәжірибелік деңгейінің  жоқболуы.Жою жолдары:−     ... ... ... ... жайлы ақпаратты кеңінен тарату;−     ... ... ... ... ...  ...  арнаулы  буклеттерді,ақпарат парақшаларын, дайджестерді басылымға шығару;−      ...   және   ...   ...   ...   бағдарлама   циклдерінұйымдастыру;−     бизнестің өзекті мәселелері бойынша  газет,  журналдарда  ...    ... ... ... әлеуметтік ахуалды жақсартуға жолҚазақстан үшін индустриялы технологиялық  ...  ... ... ... ... ... ...  елдердің  барлығыдерлік еңбекті қажет  ететін  өндіріспен  капиталды,  технологиямен  ... ... ... ... жолдан өтті.  Өндірістің  инерциялық  жәнеауыр  құрылымын  қүлашпен  бір  ...  ...  ...   ...  ... ... ...  өнімде  ауыл  шаруашылығының  өндіруші  өнеркәсіптің,үлесін ұдайы ... ... ... ... өндірістің  ең  алдымен  ғылымдақажет ететін, косылған құны жоғары  өндірістерді  ...  ...  ... ... ... салатын белгілі  бір  дәйектіліктің  қажеттілігінкөрсетіп отыр .Тек шикізатқа бағдарланған ел болып  қалмау  үшін  біз  ...  ... ... ... ... мен газ ...  химия  мен  мұнайхимиясын , машина жасаудың жекелеген шағын ... ...  ...  ... өндірістерді, қызмет  көрсету  саласын,  туризмді  бұрынғыдан  даілгері карқынмен дамытуға тиіспіз .2010жылга деиінгі бастапқы кезеңде өз ... ... ... ... бар ... ті   ... еттінсалаларға көңіл бөлу керек . Бұл басымдық тәжірибемен айтар  болсақ  -  ... ... және ағаш ... ... ... және тамақ  өнеркәсібі,туризм , тұрған үй құрылысы және инфрақұрылым жасау.  Осы  салаларды  ... біз ... ... ...  ғана  ...  ...  қамтужәне кедеиілік мәселелерін де шешеміз, бұл ...  ...  ...  ... ...  өрлеуден  еліміздің  дамуы  үшін  каншалықты  маңыздыекенін баршамыз түсінеміз. Қарқынды экономика болмайынша біз мектеп тер  ... ... ... ... бүл ...  бүгіде,  ертеңдежәне алдағы жылдарда да ең маңызды басымдылықтардың бірі болып қала ... пен ... ... күрес.Осы  жылдардың  ішінде  кедейшілікпен  ...  ...  ... кіші ... жүйесін енгізуге;- шағын және орта бизнесті дамытуға;- еңбекті көп қажет ететін ... ... ... бұларға шетел инвестициялары мен ұлттық капиталдыбелсенді таратуга;- шарттар мен контрактар жіне бюджеттік сатып алулар кезіндежұмыспен қамту проблемаларга қатаң тұрғыдан ... ;- ... ... ең ... жол ... ... дамытуга;- жеке кәсіпкерлікті дамыту жолындағы қажетсіз әкімшілдіккедергілердің бәрін алып тастауға;Президент еліміздің  ...  ...  адам  ...  өзгергенін,оның тұрақты дамып отырганын және саяси экономикалық,  ...  ... ... алға ... келе ... айтады. "Бізбүгін ТМД арасында көп елдерден әлеуметтік экономикалық  көрсеткіштерімізбенадамдардың тұрмыс  жағдайы  жағынан  алдамыз.  ...  ...  ... даму ... ... ... ... 1994  жылы  жан  басына  шаққандаЖІӨ өнімінің көлемі бойынша 700 ... ... 2010 жылы ...  ал  ... 9000 ... ... ... соңғы он жылда ең төмен жалақы деңгейі  25  есеге  өсті,зейнетақының орташа көлемі 4,6 есе өсті, ал жеке  ...  ... ... 36 есе өсті ... осы ... ... ... 40 миллиярд  долларға  жуықтікелей инвестиция ... ... ... ұшін өте ...  ...  ... жатыр.Соңғы жиырма жылда көмірсутегі шикізатын өндіру 1,3 есе өссе,бізд  е бүл ... ... тең . ... ... зерттелген кенорындарының барлығына жуығы бойындағы барын сарқа беріп жүмысістеп жатыр . Каспии теңізінің Қазақстандық секторын ... ... ... ... мемлекеттік бағдарламасын жүзеге асыру 2010жылдың өзіне қарай күніне 2-млн баррель ... ...  ...  .  ... ... ... ... 100- млрд. Текше метрге жеткізуітиіс .ҚОРЫТЫНДЫӨтпелі кезең киын да ұзақ та болуы мүмкін .  Халық  ... ...  ...  ...  өтпелі  кезендегі  дағдарыска  карсышаралар қолдалынуын қажет етіп отыр , олар мыналар :-   нарықтык   ...   ...   ...   ... оны ... реформалау және меншік нысандарының  ара  қатынасықажет . Барлық басқару органдарының рөлін ,  міндеттерін  және  ... ... және ... ...  ...  сәйкестендіру  маңызды  .Басқарудың әлі де болса сақталып отырған бұрынғы  нарықтық  емес  ... бас ... және XXI-ші ... жаңа ...   ...  ... ... , орын алып отырған  дүние  жүзілік  тэжәрибені  ескеретін  жаңабаскару жүйесімен қадам басу үшін мүмкін болғанның ... ...  ... ;- ... ...  жаңа  экономикалық    саяси  конденциясы  отандықтауар ...  ...  ...  ...  ...  ... . ... шаруашылық өміріне мемлекеттің  араласуы  экономиканы  XXI-ші ғасырда дағдарыстан ... және оны  ...  өзін  -  өзі  ...   ...   ...    нарықтық    экономикалық    индикаторлар,тұрақтандырғыштар , реттегіштер секілді тетіктердің ... ...  ... тиіс ;-  ...  қалыптастар  калыптастырудың  монографияда   ұсынылғанжекешелендіру  мен  жекешелендіруден  ...  ...  қор  ...  дамытусияқты  және  басқа  жаңа   нысандары   мен   әдістерін   тиімді   ... ... ... тез  ...  ,  XXI  ғасырда  ТМД  елдеріарасында жетекші ... ... , ... ... коғамдастыққа  лайықты  орыналуына мүмкіндік береді ;-  нарыктық  экономиканың  ерекше  саласы  болып   ...   ... ... ... бөлу ... ,  ...  оған  ...  инвестициясынтарту қажет . Ол қоғамда және оның  жекелеген  ...  ...  ... - ...  ...  атқарады    .  Ол  ...  ... бос және ... ... ...  ,  қайталама  ресурстарды  ,қалдықтарды және өзіндік ресурстарды пайдалануға ерекше тиімді.  Мемлекеттікжәне аймақтық ... ... ... ...  ...  және  ... ұштастыру қажет .Біз каншалықты нарықтық экономиканың тетіктерін игергенімізбен  егербілім  мен  ...  және  ...  алға  ...  ...   ... ... шаба ...  .  Сол  себептен  білім  мен  ...  ...  ...  ...  сай  ...  ...  мен   ... жасап іске асыру кажет .ҚОЛДАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР1. Әкімбеков.С, Баймұхамедова.А.С.  «Экономикалық теория»Алматы:    2005 ж.   ... ... Ү. ... ¥. ... ... ...    1994 ж.      91-92 ... Дүйсенбиев. Ш. К. «XXI ғасырға кандай экономика мен кіреміз»Алматы:     2001 ж.   119-149 ... ... А. Қ.   ... ...   2001 ж.     5-15 беттер.5. Назарбаев. Н. Н. «Жүз жылға татитын он жыл»Астана.      2002 ж.     38-47 ... ... Н. Н. «XXI ... ...    1996 ж.    6-9 ... ... О. С. ... Р. 3. «Рыночная экономика»Алматы: «Ғылым» баспасы. 2002 ж. 669-680 ... ... ... ... \\ 2011\\ №2. 11-12 беттер.4. «Егемен Қазақстан» \\2011\\ 17. 3 бет.5. «Жас Қазақ үні» ... 4-9 ... ... ... 4-5 беттер.7. «Заң газеті» \\2011\\ 15-шілде. 4 бет.8.  «Экономика» \\2011\\№1,2. 31-34 беттер.Ақпарат көзі: www.egov.kz , www.damu.kz интернет сайты  
        
      

Пән: Экономика
Жұмыс түрі: Курстық жұмыс
Көлемі: 28 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 700 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Аграрлық секторды мемлекеттік реттеудің қажеттілігі мен мүмкіндіктері20 бет
Бағалы қағаздардың қалыптасуы мен даму48 бет
Көрінбейтін қолдын рыноктағы рөлі25 бет
Мемлекеттің инвестициялық саясаты19 бет
Қазақстан Республикасының несие саясаты және ондағы банктердің атқаратын ролі67 бет
Дағдарыс жағдайында экономиканы басқарудағы мемлекеттің рөлі74 бет
Мемлекеттік бюджеттің ҚР-ның экономикалық дамуындағы рөлі7 бет
Мемлекеттің қаржы жүйесі және оның экономиканы реттеудегі рөлі25 бет
"Экономикалық теория негіздері."11 бет
«АБДИ» компаниясының қаржысын басқаруды талдау және оның тиімділігін арттырудың кейбір жолдарын ұсыну77 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь