Дулат Бабатайұлы өмірі

Дулат Бабатайұлы 1802 жылы қазіргі Семей облысының Аягөз ауданында туады. Мұсылманша сауат ашып, оқу оқыған, өз уақытының аса білімді адамының бірі. Жалпақ қазақ жұртының жыр өлкесінде дара шапқан тұлпардың бірі - Дулат ақын 1871 жылы қайтыс болады.
Дулат казақ поэзиясының атты шулы үздігі. Өз уақытының жан ауыртқан жайларын өлеңге түсіруші жыршы ғана емес, сол жайлардан үлкен әлеуметтік ойлар түйген ойшыл.
Дулаттың жыр кестесі қазақ поэзиясының жаңа мүмкіндік көкжиектерін көтеріп кеткен ғажайып көркемдік әлем болды.
Күні бүгінге шейінгі қазақ әдебиетінің тарихына қатысты зерттеу-зерделеулерде Дулат акынның аты қағаберіс қалып көрген жері жоқ. Дулат Абайдың алдындағы жаңа сапаға ойысқан қазақ өлеңінің зергері. XIX ғасырда жасаған, орыс отаршылдығы бар ойранын салып жатқан уақытты көзбен көрген Дулат - сол дәуір туғызған зар заман әдебиетінің аса көрнекті өкілі.
Қазақ әдебиетіндегі белгілі бір дәуірде жасаған үлкен әдеби мектептің басы. Дулат өз заманындағы сауатты, білімді аса мәлім мәшһүр ақынның
        
        Дулат Бабатайұлы (1802-1871)
Дулат Бабатайұлы 1802 жылы қазіргі Семей облысының Аягөз ... ... ... ... оқу ... өз ... аса ... адамының
бірі. Жалпақ қазақ жұртының жыр өлкесінде дара шапқан тұлпардың бірі -
Дулат ақын 1871 жылы ... ... ... поэзиясының атты шулы үздігі. Өз уақытының жан ауыртқан
жайларын өлеңге түсіруші жыршы ғана емес, сол ... ... ... түйген ойшыл.
Дулаттың жыр кестесі қазақ поэзиясының жаңа мүмкіндік ... ... ... ... әлем болды.
Күні бүгінге шейінгі қазақ әдебиетінің тарихына қатысты ... ... ... аты қағаберіс қалып көрген жері жоқ. Дулат
Абайдың алдындағы жаңа сапаға ойысқан қазақ ... ... XIX ... орыс ... бар ... салып жатқан уақытты көзбен көрген
Дулат - сол дәуір туғызған зар заман әдебиетінің аса ... ... ... ... бір дәуірде жасаған үлкен әдеби
мектептің ... ... өз ... ... ... аса ... мәшһүр
ақынның бірі.
Дулаттың бүгінге жеткен жыр мұрасы шамамен 1500 жолдай делінеді.
1839-1919 ... ... ... ... ... ... Дулаттың көз көрген,
замандас адамы Дулат өлеңдерін жазып алып, қолжазба ... ... ... ... Оны ... ... Ғаббас Байділдәұлы мен Шәкір
Әбенұлы.
Дулат Бабатайұлының өлеңдері Қазан төңкерісіне шейін "Өсиетнама"
деген атпен ... (1880) ... ... ... ... ... Бұл ... өсиет, ғибарат өлең, толғаулар енді. Жалпы ... ... ... ... деректері, өлеңдері кейіннен жиналды. Әдебиет
тарихына қатысты еңбектерде алғаш көрінуі С.Мұқанов пен ... ... ... ... ақын ... мазмұндалады.
Қ.Жұмалиев 1940-1941 жылғы шыққан мектеп оқулығында өмірі ... ... ... ... әдебиеті тарихында" қысқаша мәлімет бар.
"ХVШ-ХІХ ғасырлардағы қазақ ... ... (1962) "Үш ... (1965), ... "Бес ғасыр жырлайды" (1989), т.б.
жинақтарда Дулат ... ... ... ... мұрасына қатысты
толымды, жүйелі зерттеу жүргізген, ақын мұрасының ақиқатын ... ... да ... да ... ... - Ханғали Сүйіншәлиев. Дулаттың әдеби
мұрасын мазмұндық, өркемдік жақтан жүйелеп, бағалады, ... ... ... ... ... ауыз ... айтарлық
зерттеудің бірі - "Қазақ әдебиетінің ... ... ... 1959 ... ... ақын мұрасын бірден-бір арашалап
сөйлеген -Х.Сүйіншәлиев.
Қажым Жмалиев Дулат акынның ... ... ... ... ... ... ... көркемдік өлшемі, қисапсыз құндылығы жайлы жерін
жеткізе Р.Сыздықов, Қ.Өмірәлиевтер сөйледі.
М.Мағауин Дулатты өз заманының аса ... ... бірі ... ... ... ... қазақ поэзиясын мазмұн, тақырып жағынан байыта
түсті, түр, көркемдік тәсілдер тұрғысынан жаңа сатыға көтерді".
Біздіңше Дулат шығармашылығының ең ... ... ... ... - ... ... ішіндегі қазақ поэзиясының тоқайласқан тұсы. Дулатта
ескінің түсі де жаңаның түрі де - бәрі де бар.
Х.Сүйіншәлиевтің мына бір тұжырымы ... рас. ... ... тілі ... ауыз ... ғана үндесіп жатпайды. Соған қоса
Абай, Ыбырай, Махамбет, Шортанбай ... ... ... ... астасып жатады". Дулат шығармалырының сарыны - замана күйі. Өз
уақыты туғызып отырған құбылыстар. Дулат шығармаларының шеберлік ... ... ... ... ... ... ... Казтуған жыраудың
"Мадақ жырымен" үндес мақам жатыр. Қазтуған батырлыған ту ғып ... ... ... асып ... ... шалқиды.
Сырымды менің сұрасаң,
Тұманың тұнық суынан.
Кеудеме қайғы толған ... ... ... ... ... ... ... поэзиясындағы дәстүрлі сарынның бірі тұлпардың сынын
суретке көшіру. Абайдағы аттың сынына ойысқан сурет, ... ... сөз ... сөз ... сөз ... ... ашып,
отырады; сөз сұлулығына сұқтандырып, ынтықтыра жетелейді. ... ... ... ... ... ойға сана ... құяр ... суаты - ақын, Дулаттың өзі.
Дулаттың арнау өлеңдері, ... ... ... ... мысалдары, "Еспембет" дастаны туралы айту - ... ... ... ... әдебиетінің өзгешелігі -туралы айту.
Дулат - зар заман әдебиеті өкілі делінеді. Солай болғанымен де зар
заман әдебиетінің ... зар ... ... ... Дулат өлені
Шортанбай, Мұрат өлеңінен өзгешелік сипаты, айырмасы көп өлең. Ол айырма -
ең алдымен өлеңнің көркемдік ... ... ... ... ... Яғни ... өлең ... әдісіндегі өзгешелік, аса сауаттылық.
Дулат өлеңі өмірді сырттан бағалаушы; сырттан тамсанушы, ... ... ... Сол ... ... еніп, сырын сезіп, соны өзгеге сезінтіп,
өзгеше айқындықпен құбылтып ... ... Жыр ... сөз қуатын,
құдіреттің өзіне сыйлаған өнер күшін ақын ғажап ... ... ... ... сол ... билеген адамның
елдің қалпы, мінез құлқы негізінен жалпы мәнде сипатталса, тұтас ... ... ... сол заман билеген адамға; оның мінезіне жақын
келіп, іштен алып ... ... ... жасап, туғызып отырған жалқының
өзін ашады. "Сүлейменге", "Кеңесбайға", "Бараққа" өлеңдеріндегі сырын ... ... гөрі Абай ... Абай ... ел ... "Сүлейменге" арнауында ақын төреге мадақ қошемет айтып бастайды.

Пән: Тарихи тұлғалар
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 3 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 200 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Дулат Бабатайұлы өмірімен шығармалары29 бет
Дулат Бабатайұлының өмірі5 бет
Дулат Бабатайұлы өмірбаяны3 бет
Құлыншақ ақынның әдеби мұрасы43 бет
XV-XVII ғ.ғ. этнопсихологиялық ой-пікірлер (асанқайғы, қ. жалайри, м.х. дулати, шалкиіз, жиембет жырау т.б.)5 бет
А. Байтұрсынов, М. Дулатов, Ш. Құдайбердиев, М. Жұмабаев жайында қысқаша мәліметтер6 бет
Бұқар жырау мен Дулат Бабатайұлының тәлім тәрбиелік идеялары7 бет
Дулат Бабатайұлы10 бет
Дулат Бабатайұлы шығармалары15 бет
Дулат Исабеков48 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь