Дулат Бабатайұлы өмірі


Дулат Бабатайұлы 1802 жылы қазіргі Семей облысының Аягөз ауданында туады. Мұсылманша сауат ашып, оқу оқыған, өз уақытының аса білімді адамының бірі. Жалпақ қазақ жұртының жыр өлкесінде дара шапқан тұлпардың бірі - Дулат ақын 1871 жылы қайтыс болады.
Дулат казақ поэзиясының атты шулы үздігі. Өз уақытының жан ауыртқан жайларын өлеңге түсіруші жыршы ғана емес, сол жайлардан үлкен әлеуметтік ойлар түйген ойшыл.
Дулаттың жыр кестесі қазақ поэзиясының жаңа мүмкіндік көкжиектерін көтеріп кеткен ғажайып көркемдік әлем болды.
Күні бүгінге шейінгі қазақ әдебиетінің тарихына қатысты зерттеу-зерделеулерде Дулат акынның аты қағаберіс қалып көрген жері жоқ. Дулат Абайдың алдындағы жаңа сапаға ойысқан қазақ өлеңінің зергері. XIX ғасырда жасаған, орыс отаршылдығы бар ойранын салып жатқан уақытты көзбен көрген Дулат - сол дәуір туғызған зар заман әдебиетінің аса көрнекті өкілі.
Қазақ әдебиетіндегі белгілі бір дәуірде жасаған үлкен әдеби мектептің басы. Дулат өз заманындағы сауатты, білімді аса мәлім мәшһүр ақынның

Пән: Тарихи тұлғалар
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 3 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 200 теңге




Дулат Бабатайұлы (1802-1871)

Дулат Бабатайұлы 1802 жылы қазіргі Семей облысының Аягөз ауданында
туады. Мұсылманша сауат ашып, оқу оқыған, өз уақытының аса білімді адамының
бірі. Жалпақ қазақ жұртының жыр өлкесінде дара шапқан тұлпардың бірі -
Дулат ақын 1871 жылы қайтыс болады.
Дулат казақ поэзиясының атты шулы үздігі. Өз уақытының жан ауыртқан
жайларын өлеңге түсіруші жыршы ғана емес, сол жайлардан үлкен әлеуметтік
ойлар түйген ойшыл.
Дулаттың жыр кестесі қазақ поэзиясының жаңа мүмкіндік көкжиектерін
көтеріп кеткен ғажайып көркемдік әлем болды.
Күні бүгінге шейінгі қазақ әдебиетінің тарихына қатысты зерттеу-
зерделеулерде Дулат акынның аты қағаберіс қалып көрген жері жоқ. Дулат
Абайдың алдындағы жаңа сапаға ойысқан қазақ өлеңінің зергері. XIX ғасырда
жасаған, орыс отаршылдығы бар ойранын салып жатқан уақытты көзбен көрген
Дулат - сол дәуір туғызған зар заман әдебиетінің аса көрнекті өкілі.
Қазақ әдебиетіндегі белгілі бір дәуірде жасаған үлкен әдеби
мектептің басы. Дулат өз заманындағы сауатты, білімді аса мәлім мәшһүр
ақынның бірі.
Дулаттың бүгінге жеткен жыр мұрасы шамамен 1500 жолдай делінеді.
1839-1919 жылдар арасында ғұмыр кешкен Байділдә деген Дулаттың көз көрген,
замандас адамы Дулат өлеңдерін жазып алып, қолжазба күйде сақтап ұстап,
кейінгіге табыстайды. Оны беріге жеткізген Ғаббас Байділдәұлы мен Шәкір
Әбенұлы.
Дулат Бабатайұлының өлеңдері Қазан төңкерісіне шейін "Өсиетнама"
деген атпен Қазанда (1880) басылып шыққан. Баспаға Мүлкен Сейілұлы
даярлаған. Бұл жинаққа өсиет, ғибарат өлең, толғаулар енді. Жалпы көлемі
800 жолдай.
Дулат ақыннын өмірбаян деректері, өлеңдері кейіннен жиналды. Әдебиет
тарихына қатысты еңбектерде алғаш көрінуі С.Мұқанов пен Қ.Бекхожиннің 1939
жылғы хрестоматиясында. Мұнда ақын өмірбаяны мазмұндалады.
Қ.Жұмалиев 1940-1941 жылғы шыққан мектеп оқулығында өмірі мен
шығармаларын талдап жазды. "Қазақ әдебиеті тарихында" қысқаша мәлімет бар.
"ХVШ-ХІХ ғасырлардағы қазақ ақындарының шығармалары" (1962) "Үш ғасыр
жырлайды" (1965), "Дастандар"(1960), "Бес ғасыр жырлайды" (1989), т.б.
жинақтарда Дулат шығармалары басылды. Дулаттың әдеби мұрасына қатысты
толымды, жүйелі зерттеу жүргізген, ақын мұрасының ақиқатын қорғау жолында
жақсыны да жаманды да көрген ғалым - Ханғали Сүйіншәлиев. Дулаттың әдеби
мұрасын мазмұндық, өркемдік жақтан жүйелеп, бағалады, шығармаларын
насихаттап, баспа бетіне жариялады. Алғашкы ауыз толтырып айтарлық
зерттеудің бірі - "Қазақ әдебиетінің қалыптасу кезеңдері" "атты
монографиясында. 1959 жылғы конференцияда ақын мұрасын бірден-бір арашалап
сөйлеген -Х.Сүйіншәлиев.
Қажым Жмалиев Дулат акынның шығармашылық мұрасын теориялық,
әлеуметтік-саяси, тарихи жақтарын қарастырды.
Дулат поэзиясының көркемдік өлшемі, қисапсыз құндылығы жайлы жерін
жеткізе Р.Сыздықов, Қ.Өмірәлиевтер сөйледі.
М.Мағауин Дулатты өз заманының аса сауатты адамдарының бірі деп,
ақын бағасын береді. "Дулат қазақ поэзиясын мазмұн, тақырып жағынан байыта
түсті, түр, көркемдік ... жалғасы
Ұқсас жұмыстар
Дулат Бабатайұлы
Ақын Дулат Бабатайұлы
Дулат Бабатайұлы шығармалары
Дулат Бабатайұлы өмірбаяны
Дулат Бабатайұлы өмірімен шығармалары
Дулат Бабатайұлының өмірі
Дулат Исабеков
Міржақып Дулат
Дулат Исабековтың өмір жолы
Д.Бабатайұлының өмірі
Пәндер

Қазақ тілінде жазылған рефераттар, курстық жұмыстар, дипломдық жұмыстар бойынша біздің қор №1 болып табылады.

Байланыс

Qazaqstan
Phone: 777 614 50 20
WhatsApp: 777 614 50 20
Email: info@stud.kz
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь