Глобализация және интеграция үрдістеріндегі бүкіл әлемдік экономика және Қазақстан

Кіріспе 2
1 Глобализация және интеграция үрдістеріндегі бүкіл әлемдік экономика және Қазақстан 3
1.1 Глобализация және интеграция үрдістеріндегі бүкіл әлемдік экономика 3
1.2 Қазақстанның экономикалық.географиялық және табиғи нышандары 8
1.3 Қазақстан Республикасының кеңес кезеңіндегі экономикалық дамуына қысқаша шолу 10
2 Қазақстан Республикасының қазіргі экономикасы 14
2.1 Қазақстанның әлем елдерімен сыртқы саудасы 15
2.2 Қазақстанның мұнай.газ өнеркәсібі бойынша экономикалық талдау 17
2.3 Қазақстан Республикасы және Дүниежүзілік Сауда Ұйымы 24
Қорытынды 29
Әдебиеттер тізімі 32
Бүгінгі таңда Қазақстан Республикасының экономикалық дамуы тұрақты сипатта болып отыр. Мамандардың айтуы бойынша еліміз өтпелі кезеңнен өтіп, бірқатар жетістіктерге қол жеткізді. АҚШ үкіметі Қазақстанды нарықтық экономикалы ел деп таныды. Қазақстан экономикасы ТМД елдері бойынша алдыңғы қатарда. Бірақ бұл орайда біздің елде шешілмеген бірқатар мәселелер бар екенін айта кеткен жөн.
Қазақстанда қалыптасқан экспортқа бағытталушы шикізат моделі - ішкі сұранысты жанар-май энергетикалық ресурстардың қызметі қамтамасыз етуіне әкелді. Бұл бағыт экономиканы әлемдік нарық коньюнктурасына тәуелді етіп қана қоймай, елімізді экономикалық прогрестен алшақтатты. Экономиканың өңдеуші салалары артта қалып, өндірісте диспропорциялар қалыптасты. Сол себепті республикада импортығыстыру саясатын қолданудың объективті қажеттілігі туындады.
Тақырыптың өзектілігі мынада болып отыр. Ғаламдану және интеграция жағдайында Қазақстан әлемдік аренада өз орнын табуы үшін экономиканы басқа сарынға бұруы қажет. Яғни негізгі салалар арасында байланысты қалпына келтіріп, тиімді экономикалық модель бойынша даму бағытын таңдау. Ал бұл өз кезегінде импортығыстыру арқылы экспортқа бағытталған экономикалық модельмен даму жолы.
Менің бұл жұмысты жазудағы мақсатым - еліміздің маңызды экономикалық салаларындағы импортығыстыру саясатының іске асырылу байыптап, Қазақстанның әлемдік экономикадағы алатын орнын анықтай отырып, оның дамуының келешегіне көз жіберу.
Бұл тақырыпты зерттеу барысында көптеген қызықты мәліметтер алып, мәселенің маңыздылығы мен мәнін тереңінен түсіндім.
1. ВТО в системе мирохозяйственных связей. // Евразийское сообщество № 3 (31) 2000 Салимбаева Р. Страница 82
2. Данные института экономических исследований Министерства индустрии и торговли РК
3. Конференция вступления РК в ВТО: Проблемы и перспективы. Алматы 7 октября 2002
4. Программа развития региона Шелкового пути (тренинг вступления в ВТО: опыт Китая и Кыргызстана) Астана 2002
5. Рабочее совещание по вопросам присоединения РК к ВТО. Астана апрель 1999
6. Назарбаев Н.Ә. Ғасырлар тоғысында. Алматы, 1996.
7. Назарбаев Н.Ә. Қазақстан-2030. Алматы, 1997.
8. Қазақстанның ДСҰ-ға кіруі: тұрақты дамуға тигізетін салдарлары, Алматы, 2003 ж.
9. Халықаралық экономикалық қатынастар. Алматы: 2002
10. Казахстан в современном мире (статистические данные)/Сост. Т.Ж.Жумасултанов. – Алматы, 1992
11. Канамори Х. Экономика Японии: современное положение и перспективы развития//Экономист.- №17.-1992
12. Отчет по ИЧР за 1992 г. ПРООН ООН
13. ҚР Президентінің Ұлттық валютаны енгізу туралы жарлығы. –1993, 12 қараша
14. Статистический бюллетень Министерства финансов РК. №9.-1999
        
        ЖоспарКіріспе     21 Глобализация және интеграция үрдістеріндегі бүкіл әлемдік экономика жәнеҚазақстан   31.1 Глобализация және интеграция ... ... ... экономика 31.2 Қазақстанның экономикалық-географиялық және табиғи нышандары  81.3 Қазақстан Республикасының кеңес кезеңіндегі экономикалық дамуынақысқаша шолу    102 ... ... ... экономикасы    142.1 Қазақстанның әлем елдерімен сыртқы саудасы    152.2 ... ... ... ... ... ... 172.3 Қазақстан Республикасы және Дүниежүзілік Сауда Ұйымы     24Қорытынды ... ...      ...  ...  ...  ...  экономикалық  дамуытұрақты  сипатта  болып  отыр.  ...  ...  ...  ...   ... ... ... жетістіктерге қол жеткізді. АҚШ үкіметі  Қазақстандынарықтық  экономикалы  ел  деп  таныды.  ...  ...  ТМД  ... ... қатарда. Бірақ бұл орайда біздің  елде  шешілмеген  бірқатармәселелер бар ... айта ... ... ... экспортқа бағытталушы шикізат  моделі  -ішкі  сұранысты  жанар-май  энергетикалық  ресурстардың  қызметі  ... ... Бұл ... ... ... ...  ...  тәуелдіетіп қана қоймай, елімізді экономикалық прогрестен алшақтатты.  Экономиканыңөңдеуші ... ...  ...  ...  ...  ...  Солсебепті   республикада   импортығыстыру   ...   ...   ... ...  ...  мынада  болып  отыр.   Ғаламдану   жәнеинтеграция  жағдайында  Қазақстан  әлемдік  аренада  өз  ...  ...   ...  ...  сарынға  бұруы  қажет.  Яғни  ...  ...  ...  ...  ...  ...  экономикалық  модель  бойынша   дамубағытын  таңдау.  Ал  бұл  өз  ...  ...  ...   экспортқабағытталған экономикалық модельмен даму жолы.Менің бұл жұмысты жазудағы мақсатым - еліміздің  ...  ... ... саясатының іске асырылу байыптап,  Қазақстанныңәлемдік экономикадағы алатын орнын анықтай отырып, оның дамуының  келешегінекөз ... ... ...  барысында  көптеген  қызықты  ...  ... ... мен ... ... түсіндім.1 Глобализация және интеграция үрдістеріндегі бүкіл әлемдік экономика жәнеҚазақстан1.1 ... және ... ... ... әлемдік экономикаӘлеуметтік-экономикалық үрдістердің интернационализациясы және әлемдікэкономиканың глобализациясы  ...  ...  ...  тек  ... әлемдік шаруашылыққа  интеграциялану  арқылы  ғана  жетуге  болады.Глобализация  артықшылықтарын  пайдалана  ...  ...  ғана   ... ... ... глобализация үрдістеріне қосылу дамитын  және  дамыған,экономикасы өтпелі кезеңдегі елдердің арасындағы ...  ... және ... ... ел ... бай болған  сайын,ол глобализациядан көп артықшылықтарды  алады.  Ғылыми-техникалық,  өңделгенөнімді  экспорттап  шикізатты  ...  ...  ...   ...   ... ... қосылған құнның көп бөлігін иемденеді.Планетамыздың ең бай  20%  халқына  әлемдік  табыстың  83%-ті  ... 80% ... 17% ... ең ... ... 1,4 % табыстың  үлесі  тиедіекен. Ең бай 20% ... мен ең ... 20% ...  арасындағы  алшақтық  1960жылы 30:1, 1990 жылы 60:1, ал 2000 жылы 100:1 болды.  Постиндустриалды  ... ... ... ... ... ... ...  1960жылы 5,7 мың  доллардан  1993  жылы  15,4  мың  ...  ...  ... ... ... ... әлемдегі өндіріс пен тұтыну  үлесініңмаңызды  бөлігін  қамтып  өзінен  төмен  ...   ...   ...   ... ... ... оларды бақылап отыр.Кесте 1.1995 ж. Елдер топтары бойынша жалпы әлемдік өнімнің бөлінуі|    ...                ...  ... ... елдерде        ||                                |         ...   ...   ...    ... ... ... трлн.       |24       |19,2     |3,6      |1,2      ...                        |100      |80       |15       |5        ... саны                      |132      |24       |63       |45       ...                         |100      |13,5     |31,5     |55       ||Жан ... ... ЖІӨ,      |4300     |23200    |200      |324      ...                          |         |         |         |         ||Бір ... ... ЖІӨ,|9700     |51318    |5714     |836      ...                          |         |         |         |         ||Жан ... ... ...   |2714     |14800    |1440     |236      ...                          |         |         |         |         ||Жан ... ... жалпы     |1470     |3650     |520      |84       ... ...           |         |         |         |         ||Жан ... шаққандағы экспорт   |700      |3600     |410      |50       ... ...                  |         |         |         |         ||Жан ... ... ИИК,      |450      |2350     |250      |32       ...                          |         |         |         |         ... 1 ... ... ... 24  дамыған  елге  ЖІӨ-нің  көпкөлемі, тұтыну, инвестициялардың, экспорттың маңызды бөлігі келіп отыр.Постиндустриалды ... ... 1/5 ... ... ...  ... елдерде 1/3 бөлігі тәуелді. Дамыған елдерде  экспорттық  квота  5-8%,ал Бразилияда  18%;  Мексикада  23,5%;  ...  21,9%;  ...  ... ... 26,8%; ...  132,9%.  ...  елдер  дамыған  елдергеқарағанда үлкен ... ... ие бола  ...  постиндустриалды  елдергеқарағанда төмен  табыс  алады.  ...  ...  ...  құны  ... ... және ... тұрғысында  аймақтануүрдісі жүріп, әр  түрлі  әлемдік  нарықтан  тәуелсіз  интеграциондық  ... ... мен ... бір ... ... ... да ... бір-біріне қарама-қайшы келеді. Көптеген елдер соңғы  жылдары  ...  ... ... ...  ...  Интеграциялық  топтың  мүддесін  қорғауқалған әлемдік шаруашылық мүддесінен маңызды болып отыр. Мұндай топтар  ӘСҰ,БҰҰ сияқты ... ... ... да ... ... ... ...  постиндустриалды  елдер  құруғатырысады. Ю.Шишковтің ... бұл ... және ...  ...  ...  ...  дамыған  экономикалардың  құрылымды  түрде   бір-бірімен   толықтыруыменбайланысты.  Мысалы  ...  Одақ  және  ...   ...   ...   Бұлтоптардағы сауда үлесі жыл сайын ұлғаюда. ЕО-та  ...  ...  ... ... ... ... ...  көп  бөлігіаймақ ішінде болады.1958 жылы ЕО-та сауда ... 36% ... ...  ... 74%. ... 20-шы ... 90-шы жылдары ЕО-тың  сыртқы  саудасындаОңтүстік-Шығыс Азия мен  Жапонияның  үлесі  13%,  ...  ...  ... Африка елдерінің  үлесі  2,8%.  Интеграциялық  үрдіс  тереңдей  бергенсайын ЕО-тың АҚШ-тың импорттық тауарларынан тәуелділігі  ...  1970  ... ... ... оның ... экспортының 25%-ін құраса,  1998  жылы  ...  ...  ...  бұл  көрсеткіш  …14,7%.  Бұл   әрине  ЕО  экономикасынаәлемдегі  дағдарыстарға  максималды  ...  ...  ...  ...  отыр.Мұндай саясатты НАФТА-да ұстанып отыр. АҚШ, ... және  ...  ... ... ... барлық сыртқы саудасының  49,1%-ін  құрап  отыр.Канада және Мексика АҚШ-қа 74% және 69,3% ... ... және 67%  ... ...  ...  ...  ...  НАФТА  қатысушыларының  үлесі46,3%. Мұндай экономикалық жүйелердің құрылуы арнайы сауда саясатын  ... ... ... Яғни топ ...  ...  арасында  кедендік  бөгеттердіалып тастап, өндірісі ішкі  ...  бар  және  ...  ... ... ... ...  қорғайтын  басқа  елдер  тауарларынапортекционистік саясат жүргізу.  Протекционистік  ...  ...  ... ...  ...  2  есе  ...  қойылым  қою,  тарифтік  эскалацияжүргізілумен байланысты. Соңғы жылдары  кедендік  емес  бөгеттер  ... ... ... мемлекеттік сатып алу, сандық шектеу.Интеграциялық топтар қолданатын протекционистік бөгеттер бұл  топтарғакірмейтін дамушы және экономикасы өтпелі кезеңдегі елдерге 100 млрд.  ... ... Бұл сома ... ... дамушы елдерге көрсаететін  көмектен2 есе артық.Сонымен бірге ЕО және НАФТА елдері аймақтық мүдделерді қорғауды  басқаелдерден импортқа қатысты ... ... ...  ...  ...  бөгеттерін  алып  тастау  преференциалды  сауда  ...   ...  ...  ...  ...   ЕО   және   ...   өз   экономикалыққауіпсіздігін  қамтамасыз   етуге   және   басқа   ...   ...   ... ... сақтау үшін қолданылды.Нәтижесінде әлемдік жалпы өнімнің  үлкен  бөлігі  жергілікті  қауымдастықтаршегінде өндіріледі, мысалы ...  ...  ...  ...  80%-ті  Европада  жасалған.  АҚШ-та  бұл  көрсеткіш  85%.  Мұндай  көрсеткіштерхимиялық, ... және ... ... қызмет  көрсетусаласында және құрылыс саласында орын алып отыр.Аймақтық топтар шегіндегі импортығыстыру тәуелділікті төмендетіп, ішкітұтынымды ғылыми-техникалық және ...  ...  өз  ...  ... ... ... Бұл ... елдер алғашқы және  төментехнологиялық  өнеркәсіп өнімдері нарығын үшінші ... ...  үшін  ... топ ...  ...  ...  ...  нарығын  белсендітүрде қорғайды деген  сөз.  Мұндай  ...  ...  ...  ... ... ... ... Мұндай мақсаттарға  ЕО  және  НАФТАелдері, сонымен бірге Жапония жыл ...  400  ...  ...  құртады.  Мұның42,8%-ті АҚШ пен Канада үлесінде. 90 жылдары Латын Америкасы мен Африка  ...  1%-ін  ғана  ...  ...  жұмсайтын.  Нәтижесінде   “Үлкенжетілік”  мүшелері  жоғары  технологиялық  ...   ...   ... ...  ...   ...  етеді.  1993  жылдың  ...  3,9  млн.  ...  87%-ін  осы   ...   ...   Американинтеллектуалдық меншігінің  шетелге  сатылуы  1986  жылы  8,1  млрд.  ... 1995 жылы 27 ... ... ...  ...  ...  өссе  де6,3 ... доллардан аспады, сауда балансының оң  сальдосы  20  млрд.  долларболды.Сонымен қазіргі ... ... ... ...  ...  нарықты  құруға  қатысқысы  келмей,  қалған  ...  ...   және   ...   ...   ...   импортығыстыру   арқылыаймақтануға бағытталумен сипатталып отыр. Бұл әрине дамушы және  экономикасыөтпелі кезеңдегі елдерде ...  ...  және  ... ... ... ... елдер тиімді интеграциялық топтар құрып,  үлгі  көрсетіпотырған жоқ. Ұлттық экономикалардың өзара интеграциялануға қабілеті  олардыңқұрылымды  түрде  ...  ...  ...   байланысты.   Дамушыелдердің құрылымдары ұқсас  болғандықтан  олар  толықтырушы  емес  ...  ...  ...  ...   ...   ...   төменсапалылық  өзара  сауданы  шектейді.  ...   ...   ...   интеграциясыформальді болып келеді. Мұндай  жағдай  посткеңестік  кеңістікте  байқалады.Формальді түрде қол қойылған көптеген келісімдер  ТМД  ...  ... ... ... салу  ...  ...  ...  мен  қызметжәне жұмысшы күшінің еркін қозғалуына әкелмеді.1.2 Қазақстанның экономикалық-географиялық және табиғи нышандарыБіз әлем ... ... ...  даму  ...  ... құра ... ... арқылы бәсекелестігін  көтеруде  екендігінбіршама зерделедік. Ендігі сөзді қазіргі  кезеңдегі  Қазақстанның  жағдайынатоқталу арқылы жалғастырамыз.Территориясы  жағынан   ...   ...   ...   ең   ... ...  жатады.  Оның  көлемі  2724,9  мың  шаршы  км.  ... екі ...  ...  көбі  Азияда  және  аз  бөлігі  Еуропада.Территориясы бойынша ТМД елдерінде 2-ші, дүниежүзінде 9-орында  тұр.  ... ірі ... ... ...  (17075),  ...  (9976),  АҚШ  ... (9560),  Бразилия  (8510),  Австралия  (7713),  ...  (3290)  ... (2770) ... ... географиялық оқулықтарда  Қазақстанға  БатысЕуропа  еш  қиындықсыз  орналаса  алады  деп  айтылған   еді.   ... ... ... ... бар: ... ...  ...  6467км); Өзбекстан  (2300  км);  Қытай  (1460);  Қырғызстан  (980);  ... ... ... ... Иран және  ...  ...  ...  600км) көршілес болып отыр.Елдің географиялық орналасуы дүние жүзілік шаруашылыққа енудің  маңызыфакторы екені белгілі. Ал Қазақстанның  ...  ...  ...  баға   ...   ...   оны   әлемдік   мұхитқа   шығатын   жолыболмағандықтан,  әлемдегі  ең  ...  ...   ......  ...  ...  ...  сәтсіз  деп  санауда.  Басқаларыкерісінше, ел Еуразия құрлығының ең ортасында тиімді орналасып, одан  елеуліэкономикалық пайда ала ... деп ...  ...  Қазақстан  бір-біріменқатынастары осы территория арқылы жақын болатын, бірнеше  дамыған  және  ...  келе  ...  ...   ...   ...   Бұл   экономикалықбайланыстарға бір жағынан  Батыс  Еуропа  мен  Таяу  ...  және  ...  ... Азия  ...  ...  жағынан  (шығыс-Батыс  транспорттық-коммуникациялық коридоры) Ресеймен  Солтүстік  ...  Орта  және  ...  ...  ...  ...   ... ... әлемдік  мұхитқа  шығатын  жолы  болмағанымен,  халықаралықтемір жол, ... әуе және ... ... мен ...  қызметкөрсетудің зор потенциалына ие болып отыр.Халқы.  1999  жылдың   қаңтарында   ...   ...   ... ... жүргізілді. Соның  нәтижесінде  15048,8  мың.  Нақты  және14952,4 мың тұрақты өмір сүретін адамдар тіркелген.  1999  жылы  ...  ...  ... ... ... 5,5 адам  ...  Сөйтіп,  Қазақстан  әлемніңхалқы ең  сирек  орналасқан  ...  бірі  ...  ...  ... қарағанда, еліміздің халқы соңғы онжылдықта  тұрақты  түрде  азаюда.1989 жылы Қазақстанда 16199,2 мың ... ...  1999  жылы  ол  7,7  ...  Егер ...  өсу  ...  болған  жағдайда,  мемлекетімізеңбек ресурстарының тапшылығына кезігуі  мүмкін.  ...  ...  ... даму үшін ... фактор ретінде Қазақстанда халық  білімділігімен кәсіптік-мамандану деңгейінің жоғарылығын атап  кету  керек.  1996  ...  Банк  ...  ...  нәтижелері  бойынша,   ер   жеткеназаматтардың білімділігі 97,5  пайыз.  Ал  ОЭСР  ...  ...  ... ... елдерде)  -  96 пайыз, ал  Қазақстан  кіретін  орта  ... ... – 79 ... ақ ... 90  ...  ...  ...  білімгежіберілген орташа жылдар саны 11,4 жыл болды. Бұл көрсеткіш ...  ... ... ... ... ... үміті – оның  уникалды  табиғи  ресурстары.Әдетте бірінші кезекте пайдалы қазбалар аталады,  бірақ  бүгінгі  ...  ...  ...  ...  ...  ...  ...  негізгібайлығы – жер ресурстары  болып  табылады.  Республикамыздың  3/4  бөлігіненастамы ауылшаруашылық өндірісі үшін  ...  ...  оны  ...  ... ірі ... аймағының  біріне  айналдыруы  мүмкін.  Әринебұл  үшін  ...  пен  ...  ...   ...   ...   Ал   ...   көз   салсақ,   шынында   ол   уникалды   ...   ... ... территориясы әлі де толық  зерттелмегеніне  қарамастан,  бұл  жердекөптеген ... ... ... ... ...  ...  ...  10-нан22 млрд. Тоннаға дейін, табиғи газ 2  трлн.   м3  аса  ...  ... ... қоры ...  Қазақстан  ОАР   (ЮАР)—дан  кейін  екінші  орында,Вольфрам (әлемдік қордың  30  ...  ...  (19  ...  ...  ... мырыш, күміс қорлары  бойынша  бірінші  орында  тұр.  ...  ... ... алтыншы  орында.  Одан  басқа  Қазақстанда   көмірдің  ...  ...  ...  ...  6  ...  уран  ...  қордың  25пайызын),  полиметалл  рудалары,  фосфориттер  және   тағы   ...   ...  бай  ...  быр.  ...   ...   пайдалы   қазбалардыңбаланстық қорларының болжамдық  құны  11  трлн.  АҚШ  долларына  ...   ...   ...   ...   бөлінісінде   өз   пайдалықазбаларына үміт артуы  ... ... Бұл  ...  ...  ... ... Республикасының кеңес кезеңіндегі экономикалық дамуынақысқаша шолуҚазіргі  дәуірдегі  ...  ...  ...  ...  тығызбайланысты.  Өндірістің   алғашқы  нышандары  Ресей  империясының  ... ... 1991 жылы ...  ...   ...  ...  ...  елдіңэкономикалық   құрылымына  кіріп,  соның  сапында   ...   еді.   ... мен КСРО ... біз ... орын ... сұраққа ешқашан да толық  жауап  ала  алмаспыз,  өйткені  жоғарыдаайтылғандай,  одақтас   ...   ХЭҚ   ...   ... ... жоқ. ...  жыл  сайын  “КСРО  халық  шаруашылығы”,“Қазақ КСР” және тағы басқадай  ...  ...  ...  тұрды.Сол арқылы біздің республикамыздың экономикалық даму ...  ... ... ... ... ара  ...  өзгеруін  анықтауғаболады. Бірақ бұл жинақтарда КСРО соңғы  жылдарына  дейін  ...  ... ... ... үшін ...  ...  ... жоқ еді.Бірақ басты қиындық статистикалық мәліметтердің аздығы  емес,  КСРО-ғыэкономикалық  көрсеткіштердің  ...   ...   бар   ...   ...  ал  ...  экономикалық  байланыстарда  мемлекеттік  монополияболды. Сондықтан одақтас республикалардың сыртқы  ...  ...  ...  экономикалық  ведомстволарының  "“алып   қазанына”   түсіп,одақтас республикаларға бөлінбей, жалпы ... есеп ... ... ... ... салыстырмалы талдауы жүргізілген жоқ  деп  айтуғаболмайды. Мұндай ... ... ғана ...  ...  ...  ... жүргізілген. “Екі әлемдік  жүйенің  экономикалық  жарысы”  атты  жинақтанбізді   ...   ...   ...   ...   ...   ...     ...     байланысты,      ...   ...   ...   ...    ...    ал    ... онсыз да сенімсіз  есептеулерді  одан  ары  ...  ...  ...  ...  ...  ...   ... сәйкес бұрмаланып отырды.Әрине  республиканың  экономикалық  даму  деңгейінің  шындап   ...   ...   жоқ.   ...   тек   ...   ...    ...  мәліметтер)”  басылымы  бар.  Онда   көптеген   экономикалықкөрсеткіштердің салыстырмалы мәліметтері келтірілген.  Бұл  ...  200  ...  ...  және  ...   ...   ...   абсолюттісандарына байланысты қызықтырады.  Ал  ...  ...  ...  ... ... ... ... көрсеткіштер жоқ.Әрбір одақтас республиканың жалпы одақтық  экономикаға  ...  ...  ...  ...  ...   пайдалану   мен   экономиканыбасқарудың бейорталықтандыру мәселесі қойылған 1988-1989  жылдары  басталды.Бұл  мәселе  ...  КСРО  ...  ...   рет   ...   ... ғана емес, халықаралық деңгейдегі  орны  туралы  айта  алатынаналитикалық мәліметтері жағынан қатысы болып ... ... біз тек ... ... ... “Кеңес Одағы: бұрынғы15 одақтас республикалардың соңғы статистикалық  сипаты”  (МЭ  и  МО,  ... ...  ...  ...  республикалар  әлемдік  жүйеніңэкономикалық  координаттарында”  (Вопросы  экономики  1992  №  4-6,  С.122);Петраков  Н.Я.  ...  ...  ...  ...  ретінде   (аймақтықаспект)” (Экономика и математические методы, 1992,  №  5-6).  Бұл  ... ...  ...  жоқ  ...  ...  бірақ  біздің  пікірмізше,белгілі,  беделді  үш  экономистің  де  ...  ...  ...  ...  ...  пайдаланып,  әр  түрлі   қорытындыларғакелгендігімен құнды болып отыр.Елдің экономикалық даму  деңгейі  адам  ...  ...  ЖҰӨ  ... өлшенетіні  белгілі,  А.Илларионов  есептемелері  бойынша  ЖІӨ-ніңҚазақстандағы көлемі  3433  ...  ...  ал  ...  5400  ...  мағлұматтарды  пайдаланғанымен,  екеуінің  ...  ...  ... көріп отырмыз. Біздің пікірмізше, В.Болотин  есебі  шындыққа  көбірексәйкес  келетін  сияқты.  Ол  біздің  ...  ...   ... ғана ... ... ... де  ...  Мысалы,  Жапонияэкономикалық зерттеу орталығының төрағасы Хисао  Канамари  1990  жылы  ...  адам  ...  ...  ЖІӨ  ...  ...  ...   ... 1980 жылдары 5244 долларға бағалады. Халықаралық  қайта  құру  ... ... ... ... ... ел үшін  бұл  көрсеткішті  1992  жылы  ...  ...  (Бұл  ...  құлдырау  кезінің  4-жылы   болған).Сондықтан адам басына шаққандағы ЖІӨ көлемнің ... ... 5400  ...... көрсеткіш.  Осындай  көрсеткішпен  Қазақстан  қазір  ортажоғары ... бар ... ... ... ...  ...  орнына   келетін   болсақ,   Кеңес   Одағындареспубликалар жоғары, орта және төмен  ...  ...  ...  ...  ...  ...  Ресей,  Украина,   Белорусия,   дамымағандарқатарына Орта Азия республикалары,  ал  ...  оның  ...  ... ... ... ... ... бірқатар  көрсеткіштер  негізіндегісалыстырмалы  талдау  кезінде  КСРО   сапында   ...   ...   ...  ...  ...  ...  ЖІӨ  көлемі   бойынша   Ресей,Украинадан  кейін   3-орында   болып,   ...   пен   ...   ... Адам ... ... табыс бойынша Эстония,  Латвия,  Литва,Беларусь,  Ресейден  кейін  6-орында   болып,   ...   ...   ... 6-7 ... ... ... жекелеген салалар дамуының индексін алсақ, бізде  ауылшаруашылық,құрылыс, транспорт пен байланыс, сауда,  ...  ...  ...  ...  ...  ...  ...  әлсіз  жері  өнеркәсіп   болған.Өнеркәсіптің дамуы бойынша Молдавамен 6-7 орынды бөліссек те,  оның  ... ... ... 70 ... ие болған еді. Сөйтіп Қазақстан  КСРОқұрамында  экономиканың  негізгі  көрсеткіштері   бойынша   ...   ... ... ...  1989  жылдан  бастап  өндіріс  тоқырау  басталып,  1992  жылдыңэкономикалық реформалары басталысымен экономиканың  ...  ...  ...   ...   ...   ...   ...    өзінің    экономикалықпотенциалының жартысын жоғалтты.2 Қазақстан ... ... ...   кезде    Қазақстанда    нарық    ...    ...   ...   ...   деңгейде   тұрақтанды.   Әлемдікэкономикада Қазақстанның үлесі өте аз: халқы  жағынан  0,25  ...  ... пен ...  бойынша  0,1  пайыздай.  Сондықтан,  ол  ...  ... ... ... ... әсер  ете  ...  ...  ХХІғасырдың бірінші жартысында ондай тауар көп  қоры  бар  шикі  мұнай  болатыншығар деп ... ... ... ірі сауда серіктестері Ресей (оның үлесіндеэкспорттың  34  пайызы,  ...  46  ...  ...  ...  ... ТМД шекараларынан  тыс  Қазақстан  Ұлыбритания,  Германия,  ... ... мен ... ... ... сауда-экономикалық  байланыстарыбар.Менің негізгі тоқталайын деп отырғаным  Қазақстанның  қазіргі  ... ... ... ... орны ...  болмақ.  Өйткені  осысаладағы Қазақстан экономикасының жағдайы едеуір  дәрежеде  тез  өсіп  ... Тек осы ...  өзі  ...  елдің  экономикасының  негізгі  ұстыныдесем қателесе қоймаймын. Мұнай бағасының өсу ... ...  ...  ... бұл ... ... ... біздер үшін арта түсуде.2.1 Қазақстанның әлем елдерімен сыртқы саудасыҚазақстан экономикасының дамуында ... ... ...  ...  ... ... ... берi Қазақстан дүние жүзiнiң 180-нен астам  елiменсауда қатынасын орнатты. Осының нәтижесiнде  Қазақстанның  ...  ... ... ... алып ... тауарлардың (қаржы түрiндегi) көлемi жылдан-жылға өсiп келедi. Бiр қуанарлық нәрсе,  республиканың  экспортқа  шығаратынтауары импорттан асып ... ... ...  ...  1995  ж.  ... 1 млрд. 250 млн. доллар көлемiнде асып түскен, немесе  64  пайызғаөскен. Сол жылы  оның  ...  1994  ...  ...  ... ... экспортын 2,5 есе арттырды. Сөйтiп, ол импорттан  ...  ... есе асып ... Ал 2001 ж. ... ...  ...  ...  14  млрд.АҚШ долларынан асты.Қазақстанның  сауда  айналымының  шамамен  62  ...  ТМД   ... 23-24 % ... ...  (35  ел),  13  %  Азия  ...  ... ...  ...  ...  бiр  ...  -  ...  көлемi  Батыс  Еуропаелдерiнде  арта  ...  ...  ...  ...  ...   мемлекеттер)елдерiнде едәуiр кемiп  бара  жатқаны  байқалады.  Батыс  ...  ...  ...  үшiн  ...  кәсiпорындарының  есiгi  барған  сайынайқара  ашылып  келедi.  ...  ...  ...  Сыртқы  сауда   бiрлестiгiнемүшелiкке өтетiн болады. Мiне, сол кезде  Еуропа  Одағына  кiретiн  ... ... ... бұдан да кең  өрiс  алуына  ...  ...  ... ... ... ... ... түрi металл  (34  %),мұнай, газ, көмiр, минералдық тыңайтқыш (35 %), азық-түлiк тағамдары (12  %)қалғандары химия  тауарлары  (9  %),  ...  ...  ...  ... (5 %). Оның басым көпшiлiгiн бұрынғы одақтас ...  ...  ...  ...   ...   ...   (27   %),машиналар,  құрал-жабдықтар,  ...  ...  ...  және  ... (26 %), ... ... (10 %), ... (11%) алады.  Сырттаналынатын тауарлардың 75 %. ТМД  елдерiнен  ...  ...  ...  ... ... ...  (57  %),  ...  (7  %),  Белоруссия,  Германия,Қытай, Түркия (3 %), Украина, Моңғолия, Финляндия (әрқайсысы 2  %-дан).  ... ... жыл ... ... отыратынын айтқан жөн.Тағы бiр көңiл аударатын мәселе  –  Қазақстанның  жағрафиялық  жағынанәлемнiң негiзгi экономикалық аудандары аралығында орналасқандығы.  ... өзi де ... ... ...  ...  мен  сыртқы  экономикалықбайланыстар орнатуға тиiмдi болып, кең мүмкiндiктер ашып  отыр.  Бұған  ертекездегi Ұлы ... жолы ... ...  ендi  ...  жол  ...  ... әсерiн тигiзуде. Бұл жолдың  ұзындығы  болашақта  13,5  мың  ... тиiс. ... ... ... ... жолдың ұзындығы  –  1,8  мыңшақырым, ... ... - ... ... жолы  1991  ж.  ...  ал1996  ж.  май  ...  Иран   мемлекетiнiң   күшiмен   Теджен-Серахс-Мешхед,(ұзындығы  290  ...  ...  жол  ...  iске  ...  Болашақта  жолАқтоғайдан-Алматы-Шеңгелдi, одан әрi  Ташкент-Теджент-Серахс-Мешхед-Тегеран-Анкара-Стамбул арқылы ...  Бұл  ...  тек  ...  үшiн  ғана  емес,сондай-ақ  халықаралық  маңызы  өте  зор.  Атап  ...  бұл  ...   ... арқылы егер 1997 жылдың аяғы 1998 жылдың  басында  Қытайға  БатысҚазақстаннан 100 мың тонна мұнай әкелiнген болса, 1999  жылы  бұл  ... ... жуық өсiп, 500 мың ... ... Тек Достық-Алашанькоу  стансасыжыл сайын 5 млн. тоннадан ... жүк  ...  Ал  ...  оны  12  млн.тоннаға жеткiзу көзделiп отыр. Сондай-ақ, екi ел арасындағы автомобиль  ... ... жүк ... ... де ... ... Қазақстанның мұнай-газ өнеркәсібі бойынша экономикалық талдауҚазақстанда  мұнай-газ  кешені  өнеркәсіптік  өндіріс   және   ...  ... ... ... ... арасында маңызды орын алып отыр.Мұнай  өндіру  деңгейі  теориялық  ...   ...   ...  ...  ішкі  нарық  географиясы,  яғни  мұнайды   өндіруаймақтары мен мұнай ... ...  ......  ... ...  ...  етуде  проблемалар  тудырып  отыр.  ... ... ... ... ... ... мүмкіндіктердің  болмауы,оның  әлемдік  нарыққа  ...   ...   ...   болып   отыр.   ... ... ... ... 5-7 млн.  ...  экспорттауғамүмкіндік беріп отыр.Бүгінгі күнде мұнай өндіру деңгейі  зерттелген  қорлардың  1%-ін  алыпотыр. Қазақстан Республикасында ... ...  ...  ... ... мың. км2 , бұл ...  территориясының  62%-ті.  Қазіргі  күндебұл ауданның тек жартысы ғана ... ... ... баланстық мұнай ресурстары бойынша әлемде  13-ші орында. (Кесте ... ... ... ... ... ... ... орны.|Елдер                             ... ... ...        ||                                  ... үлес ... %      ||                                  ... 100%                      ... ...                     |25,8                              ...                             |10,1                              ...                              |9,8                               ...                            |9,7                               ... Араб ...          |8,9                               ...                              |8,8                               ...                        |6,8                               ...                           |5,3                               ...                             |2,8                               ||АҚШ                               |2,4                               ...                             |2,2                               ...                           |1,7                               ...                         |1,6                               ...                          |0,9                               ...                           |0,9                               ...                        |2,3                               ... көзі: ҚР Энергетика және табиғи ресурстар министрлігі, 2000 ж.Қазақстан  Республикасында  ...  ...  ...  ... төрт ... ... ... өңдеуші;-газ өндіруші;-газ өңдеуші.Мұнай-газ кен-орындары  негізінен  Атырау,  Маңғыстау,  ...  ...  ...  Жезқазған  облыстарында  орналасқан.  Мұнай  өңдеушіөнеркәсіптің орталығы ... ...  ...  ...  Инвестиция  бойыншамемлекеттік  комитеттің  ...  ...  ...   және   ...  ...  кен  ...  70%-ті  ...   Қарашаған,Тенгиз кен орындары мұнай және газ конденсаты бойынша  алдыңғы  позициялардыиеленіп отыр. (Кесте 2)Кесте 2Қазақстанның ірі кен ... ... мен  газ  ...  ... ... ...                 ... салмағы, %-те                ||                                  ... 100                       ...                       |41                                ...                           |5                                 ...                          |5                                 ...                            |37                                ...                              |12                                ... ... ҚР ... агенттілігі, 2002 ж.Қазіргі күнде Қазақстанда үш мұнай өңдеуші зауыт бар: ... ... ... ... ... зауыттары. Олардың қуаттылығы  жылына  18,5  млн.тонна  мұнай  өңдеуге  ...  ...  ...  ...  комитеттіңталдауы бойынша мұнай зауыттары Қазақстандық қажеттіліктерді қамтамасыз  етеалмайды. Олардың қуаттылығы  60%  -тен  ...  ...  ...  шикізаттыөндіру, өңдеу   және  тасымалдаудың  бір  технологиялық  кешенінің  жоқтығы.Республиканы  ...  ...  ...  ету  үшін  мұнай  зауыттарыныңмодернизциясы мен реконструкциясы бойынша  шаралар  көзделіп  отыр.  Қазіргікезде Атырау ... ...  14%,  ...  8%,  ШМЗ-ға  10%  мұнай  өнімдерікеледі. Өңделетін мұнайдың 40%-ті ... 25%-ті ... 35%-ті ... ... шикі мұнайды өңдеу көлемі 8640,6 мың тонна ... 2001 ... ... ... өндірістің  төмендеуі  мен  көптеген  мұнайзауыттарының   қызметінің   тоқтауының   негізгі    ...    ...  ...  ...  ...  жоғарғы  тарифтер  және  құрал-жабдықтардың ескіруі.2005 жылға дейін көзделген ... іске ...  ...  өндірістіңболжамбалы көлемдері кестеде көрсетілгендей болмақ. (Кесте 3)Кесте 3Мұнай өңдеу және мұнай өнімдерін өндірудің болжамбалы көлемдері.(мың. тонна)|             |1995         |1996         |2000         |2005         ... ...  |10854        |11500        |16000        |19000        ...       |             |             |             |             ... ... |             |             |             |             ...      |             |             |             |             ...   |2186         |2400         |3200         |3800         ...     |3303         |3700         |5100         |6100         ...        |3791         |4000         |5600         |6660         ...  ...  ...  ...  Казахстана  //  Инвестициябойынша мемлекеттік комитет. Dostar capіtal markets, 1997.Газ өнеркәсібіне келсек, көптеген кен ...  ұсақ  ...  ... ... ... жалпы газдың барлық қорының 1,5%-ін құрайды.Қазақстанда 2,3 трлн. куб. м ... ... газ 90 кен орны  ... бос газ 1,6 ... куб. м.  ...   кен  ...  ...  газ  500млрд. куб. м. Газ кен  орындары  Каспий,  Оңтүстік  Маңғышлақ,  ...  ...  ...   ...   ...   ...   негізгі   өндірісіҚарашығанақ кен орны.Қазіргі күнде Қазақстанда үш газ өңдеуші  зауыт  бар.  ...  ... 6,7 ... куб. м. ... газ өңдеуші зауыты. Маңғыстау облысында  орналасқан,  қуаттылығыжылына 3,0 млрд. куб. м.Тенгиз газ өңдеуші зауыты.  Атырау  ...  ...  ... 3,0 млрд. куб. м.Жаңажол газ өңдеуші зауыты. Ақтөбе орналасқан, қуаттылығы  жылына  ... куб. ... ... 2050 ... ...  ...  ...  тұтынудың  жалпыдеңгейі 1975 жылмен салыстырғанда 4 есе көтеріледі деп күтілуде.  2003  жылыҚазақстанда 100 млн.  ...  ...  ...  ...  2015  ...  ... 170 млн. ... мұнай өндіріледі деп күтілуде.Мұнай және газ конденсатын экспортымен негізінен біріккен  және  шетелкәсіпорындары айналысады. Бүгінгі күнде Қазақстан Республикасында  35  ...  ...  ...  ...  ...  ...   дамытуды,өңдеуші салаларды бекіту үшін шетел инвестициялары тартылуда.  ...  ... 70%-ті ... ... үлесінде.Мұнай-газ өнеркәсібінің экономикасын талдаудағы  негізгі  қорытындылармынада болып табылады:-  Қазақстандағы  ...  ...  ...  мен   оны   ...   ... өзін  өзі  ...  өнімдерімен  ұзақ  мерзімге  қамтамасыз  етупотенциялын көрсетіп отыр;- Мұнай-газ ... ... ... тартудағы ең тиімді сала;- Мұнай өңдеуші және газ  ...  ...  ішкі  ... ету үшін ірі ... салымдарымен модернизацияны қажет етеді;- Қазақстандағы негізгі мұнай аймағы Каспий өңірі болып табылады;- Сыртқы энергетикалық тәуелділікті төмендету  үшін  ...  ... газ ... ... ... жүйесі құрылу керек.Реформалар  барысы  өндіріс  сферасы  мен  жалпы  ішкі  ...   ... ...  атап  кету  ...  Бірақ  осы  уақыт  ішінде  нарықтықэкономика  негіздері  ...  ...  ...  ...  ...  ол  ...  экономикалық  іс-әрекетте  айқын   ...  ...  ашық  бола  ...  Оны   ...   сауда   айналымкөрсеткіштерінен көруімізге болады.Қазақстан экономикасында керісінше ірі қаржы ресурстарын ... ... және ... ... ... бар ірі ...  ... өсімге жету үшін барлық салалардағы кәсіпорындарды  қайта  құруқажет.2-кестеЕлдер тобы шегіндегі сыртқы ... ... ... ...              |1995     |1996     |1997     |1998    |1999     ||А                         |1        |2        |3        |4       |5        ... ... ...   |12803.8  |13844    |15004.6  |13785.2 |11306.7  ... ...             |         |         |         |        |         ||- ТМД ...            |7753.6   |8426.1   |7327     |6287.7  |4057.8   ||- ... тыс елдерге     |5050.2   |5417.9   |7677.6   |7497.5  |7248.9   ... ... ...    |5912.7   |6720.3   |7188.7   |6046.5  |5755.3   ...                    |         |         |         |        |         ||- ТМД ...            |3378.1   |3796.2   |3469.3   |2591    |1619.2   ||- ... тыс ...     |2534.6   |2824.1   |3719.4   |3455.5  |4136.1   ... ... ...     |6891.1   |7123.7   |7815.9   |7738.7  |5551.4   ...                    |         |         |         |        |         ||- ТМД ...            |4375.5   |4629.9   |3857.7   |3696.7  |2438.6   ||- ... тыс ...     |2515.6   |2493.8   |3958.2   |4042    |3112.8   ... барлығы соның     |-978.4   |-403.3   |-627.2   |-1692.2 |203.9    ...                   |         |         |         |        |         ||- ТМД ...            |-997.4   |-833.7   |-388.4   |-1105.7 |-819.4   ||- ... тыс ...     |19       |430.3    |-238.8   |-586.5  |1023.3   ... ... ... әлемнің басқа елдеріне шығаратын  экспорты  ТМДелдеріне  шығар  экспорттан  3  ...  ...  яғни  ол  ...  бүкілкөлемінің 73,9%-ін құрайды. Алыс шет  елдер  ішіндегі  Қазақстандық  өнімніңнегізгі тұтынушысы – ... ... ... атап  ...  Еуропалық  Одақ(ЕО)  -22%: Италия – 8,4%, Германия – 5,7%, Ұлыбритания – 2,9%.  ЕО-тан  тыселдерг ... ... 17%-і ... ... – 8,2%,  Эстония  –  4,7%,басқа елдер – ...  ...  ...  ...   ...   –   19%-ті   ... ... сауда серіктесі – Қытай болып табылады  –  12,6%.  ҚР-ның ... ... 13%-ті ...  ...  бойынша  импорттың  43,3%-і   ТМД   елдерінетиесілі, олардың  38,5%-ін  КО  ...  атап  ...  РФ  –  36,7%.  ... ... ...  ...  ...  енгізуге  шектеулеренгізуге байланысты, Ресейден келетін  ...  1997  ...  ... жылы  10%-ке  ...  ҚР  ...  4,8%-і  ...  ...  тыселдердің үлесінде, тура жартысы,  яғни  тауарлардың  2,4%-і  –  ... ... ... ... келетін  импорт,  экспорт  сияқты,  ТМДелдерінен келетін ...  ...  және  ...  ...  ... ең көп ... Еуропа елдерінің үлесінде – 31,3%, соның ішінде  ЕО  –25%, ... – 7,6%, ... – 6,8%,  ...  –  2,8%.  ...  ... ... ... бөліп көрсетуге болады,  яғни  Қазақстан  Республикасыимпортының 1,7%-і – Польшаның үлесінде.Қытай – Азия ... ...  ...  ең  ірі  ...  ... табылады, ҚР импортының 2,2%-і – Қытайдың үлесінде.  1995-1999  ...  ҚР  ...  ...  ...  ...  үлесі  9%-кеұлғайды және 1999 жылы ол 12,4%-ті құрады.Осылайша, 1996-1999 жылдардағы ... ... ...  ... елдерімен тауар айналымы – 48,2%-ке төмендеген, ал ТМД-дан тыс  елдерментауар айналымы – 43,5%-ке ұлғайған.Сыртқы сауданың ролі ... ... яғни ол  ...   шаруашылықбайланыстарға  біртіндеп  ену  арқылы,  ұлттық   ...   ... ... ... ... ...  сауда  –  ХЭҚ-дың  дәстүрлі  және  ... ... ... ... ...  барлық  көлемінің  80%-ке  жуығы  ... ... ... келген ел үшін сыртқы сауданың ролін бағалау өте ...  ... ... "Кез ... ...  экономикалық  табысы  сыртқы  ... ...  ...  жүйеден  оқшаулана  отырып,  ...  бір  ... ... құра ... жоқ".Ұлттық экономиканың дамуы үшін өте қолайлы шарт – бұл ЖІӨ-дегі экспортпен ... ... ...  ...  ...  пен  импорттың   эластикалығыкоэффициенті – ЖІӨ көлемінің 1%-ке өзгеруіне байланысты экспорт  пен  импорткөлемдерінің ... ... ... ... ... және Дүниежүзілік Сауда ҰйымыӘуелі тауарлармен сауда-саттық жасау жөніндегі  Бас  келісім,  кейіненДүниежүзілік Сауда Ұйымы (ГАТТ/ВТО, ағылшын аббр.)  ...  ... ... бастапқы алғышарт  оған  мүше  ...  ...  ... ... ... шетел рыноктарында жұмыс  істеу  шарттарыналдын-ала болжай білу, сондай-ақ  үкіметтердің  сыртқы  экономикалық  ... ... ... ... ...  жолымен  халықаралық  сауданыдамытуға және экономикалық дамуды қамтамасыз етуге ұмтылысы болып  ... бұл ... жету  ...  ...  Ол  үшін  Бас  келісімніңнегізі болған  принциптер  мен  ...  ...  ...  етіледі.  Олардыңішінде:-  шетелдік әріптестерге ...  ...  ...  ...  қолайлыжағдай жасау мен мүмкіндік беру принципін барынша жан-жақты қолдану;-  ... ... ... жасауды олардың деңгейін тұрақты  түрдетөмендете отырып реттеу;- импорттың көлемін шектеуді және ... ... ақша ...  ... жою;- мемлекеттік және жекеменшік сауда тәртіптерін теңестіру;- саудадағы кемсітушілікке тыйым салу;- екі жақтың да өзара бірдей жеңілдіктер ... ... ... ... ... ... кіруге қам-қарекет жасап жатқан Қазақстан үшін  осынау  әмбебапхалықаралық сауда ұйымына жаңа  ...  ...  ...  мен  ...  ...  да  ...  кем  емес.   Бұл   шарттар   ұйымныңқұжаттарында анық көрсетілген. ДСҰ-ға кіру үшін ...  ...  ...  ...  және  қызмет  түрлері  саудасында  өзара   ... ... қол ... шаруашылық заңдарын ДСҰ талаптарына сәйкес үйлесімді ету;- шетелдермен сауда-экономикалық ...  ...  ... және ... келісімдерге  өзгертулер  мен  толықтырулар  (шарттыңбұзылғандығын мәлімдеуді де қоса) енгізу;— қажетті институциялық, соттық және әкімшілік ... ... ... кіру ... ... 1996  ...  ...  беріп,сол  жылдың  өзінде  байқаушы  болу  статусын  ...  ...  бір  ... ... ... ... жұмыс тобы  құрылып,  оған  Қазақстанныңнегізгі сауда  серіктестері  толық  енгізілді.  Жұмыс  ...  ... ... ... ... кіруі жөніндегі Жұмыс  тобы  осы  ...  мүше  ... ... ... Оның ... ... үрдісіне ықпал ету  тұрғысынаналғанда, ұйымға мүше елдердің  ішінде  ең  ...  АҚШ,  ...  ... ... ... және Швейцария болып табылады.Мүшелікке  өту  үрдісін  үйлестіру  мақсатымен  1996  жылы   ... ... ... ДСҰ  ...  ...  ...  (ВАК)  құрылды.  Оған,  іс  жүзінде,  барлық   министрліктер   ... ... ... ... бұл ... Кеден-тариф  саясаты  жәнехалықаралық   экономикалық    ұйымдарға    ...    ...    ... ... ...  ...  ...  Республиканың  ДСҰ-ға  кіруүрдісін  басқарушы  ...  -  ҚР  ...  және  ...  министрлігі  болыптабылады.Ақпаратпен қамтамасыз ету кезеңі аяқталғаннан кейін  қосылу  сатылары,басқаша  айтқанда  ДСҰ-ға  мүше,  ...   ...   ...   жөне   қызметрыноктарына  жол  ашу  жөнінде  екіжақты  келіссөздер  басталды.   ... ... ... ...  ...  жағы  ...  және  ...  рыногына  кіру  жөнінде  Қазақстан   жасаған   ... ...  ...  ...  ...  ...  ...  заң  шығару  базасын  дамыту  және  оны  ...  ...  ... ... ... ... жұмыс жүргізді. Сыртқы  сауда  саласындамейлінше бірінші кезектегі және ерекше маңызы  бар  ...  ...  ... мәтіндері дер кезінде барлық мүдделі жақтардың  қарауы  үшін  ДСҰ-ның Хатшылығына жіберіліп ...  ...  ...  ВАК  мақұлдаған  тауар  және   қызметрыногына  кіруге  қатысты,  ...  ауыл  ...  ...   құжаттарпакеті, саудадағы  техникалық  кедергілер,  санитарлық  және  фитосанитарлықшаралар,  интеллектуалдық  меншік  құқықтарының  ...   ...   ... жаңа ұсыныстар ДСҰ-ның Хатшылығына табыс етілді.2000 жылдың қазанында келіссөздер жүргізуші команда  келіссөз  үрдісінжандандыру ... ... ... мүше  16  ...  ...  бейресмикеліссөздер  жүргізді.  Екіжақты  бейресми  кездесулердің  нәтижесінде   ДСҰелдерінің Қазақстанның осы ұйымға кіруіне ... ... ... ... ж. 12-13 ... ...  ДСҰ-ға  кіруі  жөніндегі  Жұмыстобының 4-отырысы болды. Оның күн тәртібіне; Қазақстанның тауар және  ...   кіру   ...   ...   ...   шолу,    екіжақтыкеліссөздердің нәтижелері, Қазақстанның заң шығару  базасын  жетілдіру  ... ... ... жаңа  заң  актілерін  қабылдау  жөніндегі  ...  ...  ...  ...  ...  және  ...   ... секілді мәселелер қойылды.Қазақстанның ДСҰ-ға кіруі әлемдік экономикаға  бірігудің  стратегиялықбағытының аса маңызды міндеттерінің бірі болып саналады.  ...  ...  ...   ...   мен   өзектілігін,   ең   алдымен,   экономикадаойластырылған және жүзеге асырылып  ...  ...  ...  ... ... негізі мен қосымша құны жоғары деңгейдегі, жоғары және  ... ...  ...  ...  ...  салаларды  жедел  дамытутуралы болып отыр. Мұндай өнімдер ... ... ішкі ...  ... ішкі  ...  ...  сияқты  олқылықтардың  орнын  толтыратынсыртқы рынокқа шығу ғана қолдай алады.  Бірақ  бұл  ...  ...  ... ... дамыған елдері  тарапынан  сауда  кедергілері  түріндегі  ...  ...  ...  ...  ...  Қазақстанның  өңдеуші  өнеркәсібініңөнімдерін сыртқа  шығару  үшін  мейлінше  қолайлы  жағдай  туғызуға  ... ... ... мүшелік кепілдік бере алады.ДСҰ-ға   мүше   болу   Қазақстанның   ...    ...    ...  ...  және  ертеңін  болжай  алатын   ...   ... ... халықаралық құқық кеңістігіне шығуын қамтамасыз етеді.Бұған қоса  Қазақстан  ...  ...  пен  ...  ...  ашық  ...  ...  бар  ел  ретінде  мойындалады.   ... ... ... ... мүше ...  бәрімен  қарым-қатынастаең қолайлы жағдайдың қалыпты және толық тәртібін пайдалану  құқығына  бірдение болады. Мұның бәрінен де бұрын  ...  ...  сол  -  ...  ...  ...  ...  қолайлы  сауда   тәртібіне   қол   ... ... ...  дауларында,  әсіресе  Қазақстанныңэкспорттық тауарлары жөнінде, көбінесе, қалай болса солай қолданыла  беретіндемпингке қарсы шаралар кезінде Қазақстан үшін ... ...  бола  ... ... ... ... белгіленген қатаң  іс-шаралар  аясында,неғұрлым әділетті түрде шешуге мүмкіндік береді.ДСҰ-ға кірген ... ... өз  ...  ...  ... ... әлемдік сауданы реттейтін  нормаларды  жасап-жетілдіруге  қатысуқұқығына ие болу мүмкіндігі арта түседі. Сонымен бірге,  ...  мүше  ... ...  экономикалық  саясаты  және  көздеген  ойлары  жөніндешұғыл  ақпарат  алып  ...  ...  ...   Бұл   ...   ... неғұрлым тиімді саясат жасауға көмектеседі.Қорытынды«Қазақстан – 2030» ...  ...  ...  ...  ... 10-15 жыл ... ... сауда көлемін өрістетеді.1.  Қазіргі  таңда,   республикамыздың   ХЕБ-не   қатысу   ... ... ... ... – бұл  ...  және  ...  ... Импорттың тауарлық құрылымында машиналар мен құрал-жабдықтың  үлесіөсіп келеді.Бұл  жағдайда,  табыстың  үлкен  ...   бар   ...   ... ... ... үлес  салмағы  сақталып  қалады.  Тамақ  өнімдерінәкелуді шектеу немесе толық ... салу  ...  ...  ...  оң  ... және бере ... ... еліміздің  тамақ  және  жеңіл  ... ... ... тұр.3. Бір жағынан, өткен кезеңде,  экспорттық  шығарулардың  географиялықбағытталығы дамыған капиталистік ... ... ... өзгерді, бұл  өзгеріссыртқы сауданы либерализациялаумен байланысты болды;  екінші  ...  ... ел ... ... ... бөлу де ... өзгерістерді туындатты.  ШығысЕуропа елдерімен сауда жасау күрт  төмендеді.  Бірінші  орынға  Ұлыбритания,Германия, Италия, Нидерланды, Швейцария ... ... ... ... шықты.Дамыған елдер нарығына шығу үшін, бағасы бойынша да, сапасы бойынша ... ... өнім ... ... ... пен  ...  ...  арасында  тікелей  және  өте  тығызбаланыс бар. Экспорттың даму деңгейімен импорттың даму деңгейі  байланысқан,өйткені  ...  ...  ...  халықаралық  есеп   айырысуларкезіндегі төлем қабілеттілігін айқындайды. Экспорттың дамуы,  жақсаруы  жәнеоның  ...  ...  ...   ...   елдермен   өзараэкономикалық қарым-қатынасын анықтайды. Экспорттық даму деңгейі – ... ... ... ... шарттарын қалыптастырады.  Сондықтан  экспорттың  дамуысалыстырмалы   түрдегі   артықшылықтары   бар   ...   ...    ...  ала  ...  салалардың  немесе  өндірістердің  құрылуын  жәнеқолдау көрсетілуін талап етеді;5.  ҚР-ның  экспортының  ...  және  ...  ...   өсуі.Өйткені, экспорттың ресурстардың жетіспеушілігі  маңызды  түрдегі  импорттыңқысқаруына әкеледі, ал импорттың қысқаруы – бұл халықтың  ...  ... ... ...  түрлері  өндірісінің  қысқаруы  немесе  ... ... ... соғады.6. Сауда шарттарының жақсаруына ықпал еткен маңызды факторлардың  бірі– салыстырмалы түрдегі ... ... қол ...  және  ... ... белсенді түрде тарту.1991 жылдан берi тәуелсiздiк тұғырына ... ...  ...  ... ... терезесi тең  деңгейде  дипломатиялық  және  экономикалыққарым-қатынас  орнатты.  Осы  уақыт  iшiнде  ...  ...  ...   ... ... ... зор ... маңызы  бар  мiндеттер  орындалды,  олдүниежүзiлiк  ...  ...  өз   ...   ...   ...   ...  өн  бойында  берiк   ...   ...   ... тату ... және ... белдеуi жасалды. Қазақстанның  сыртқысаудасындағы оң өзгерістер осы тұжырымымызды дәлелдей түседі.Біздің ... ...  ...  ...  ...  ... өте лайықты орынды  алуға  барлық  алғышарттары  бар  деп  айқынайтуға болады.Қорыта келгенде, Қазақстан көптеген ... ... ... ... ... ... табиғи ресурстарға бай және өндірісі  біршамадамыған,  ашық  экономикалық  рынок  құруға  талаптанушы  және  ... өз ... ... өтпелі экономикадан нарықтық экономикаға  ендіғана қадам басқан ел болып табылады.Әдебиеттер тізімі1. ВТО в ... ... ... // ... ... №  3(31) 2000 Салимбаева Р. Страница 822. Данные института экономических исследований Министерства  индустрии  иторговли РК3. Конференция вступления РК в ВТО:  ...  и  ...  ...  ... 20024. ... ... ... Шелкового пути (тренинг вступления  в  ВТО:опыт Китая и Кыргызстана) Астана 20025. Рабочее совещание по вопросам ... РК к  ВТО.  ...  ... ... Н.Ә. ... ... Алматы, 1996.7. Назарбаев Н.Ә. Қазақстан-2030. Алматы, 1997.8.  Қазақстанның  ...  ...  ...  ...  ...  ... 2003 ж.9. ... экономикалық қатынастар. Алматы: 200210.   Казахстан   в   современном   мире   (статистические   ...... 199211. ... Х. Экономика  Японии:  современное  положение  и  ... ... ... по ИЧР за 1992 г. ... ... ҚР ... ... валютаны  енгізу  туралы  жарлығы.  –1993,  ... ... ... ... ... РК. ...  
        
      

Пән: Экономика
Жұмыс түрі: Курстық жұмыс
Көлемі: 32 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 700 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Агроөнеркәсіп пен агробизнес интеграциясы40 бет
Агроөнеркәсіптік интеграцияның қазіргі ахуалы мен жетілдіру жолдары68 бет
Азия-Тынық мұхиты аймағындағы негізгі интеграциялық үдерістер17 бет
Аймақтық интеграция шеңберіндегі Араб Мағриб бірлестігі70 бет
Аймақтық интеграциялық үрдістері мен Қазақстан33 бет
АҚШ бүкіл дүниежүзілік экономикалық дағдарыстан кейін41 бет
Биполярлы жүйенің аяқталуы және Европадағы интеграциялық және дезинтеграциялық үрдістердің күшеюі128 бет
Болон үдерісі аясында әл- Фараби атындағы Қазақ Ұлттық Университетінің әлемдік білім беру жүйесіне интеграциялануы89 бет
Бүкіл дүниежүзілік сауда ұйымына кіру21 бет
Бүкіл тірі организмнің негізі - көміртек22 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь