Экожүйе экологиясы


1. Биоценоз –(грек тілінен bios -өмір, koinos –жалпы ортақ) қоршаған ортаның бірдей жағдайында тіршілік ететін өсімдіктер, жануарлар мен микроорганизмдер популяцияларының жиынтығы. «Биоценоз» ұғымын 1877 жылы неміс зоологы К.Мебиус (1825-1908) ұсынды.
Ешқандай биоценоз қоршаған ортадан тәуелсіз, не одан тыс өздігінен дами алмайды. Нәтижесінде жеке бөліктерінің күрделі өзара әсерлері қалыптасқан, тірі және өлі компоненттерінің жиынтығынан тұратын белгілі бір комплекстер түзіледі.
Белгілі бір дәрежеде бір текті жағдайлармен сипатталатын, ағзалардың белгілі бір бірлестігімен (биоценоз) қоныстандырылған кеңістік –биотоп (грек тілінен аурылғанда topos-орын) деп аталады. Егер биотопта биоценоз өмір сүретін орын ретінде сипаттасақ, онда биоценозды белгілі бір нақты биотопқа тән, тарихи қалыптасқан ағзалар комплексі деп қарастыруға болады.
Кез-келген биоценоз биотоппен бірігіп, одан да жоғары делңгейдегі биологиялық жүйе –биогеоценозды түзеді. «Биогеоценоз» ұғымын 1940 жылы В.Н.Сукачев ұсынған.
В.Н.Сукачев (1980-1967) биогеоценозға мынадай анықтама берген –«жер бетінің белгілі бір бөлігінде табиғи жағдайлары бір текті (атмосфера, тау жыныстары, өсімдіктер, жануарлар әлемі микроорганизмдер дүниесі, топырақ және гидрологиялық жағдайлар) бірлестік, ол өзін құрайтын компоненттерд ің өзара әсерлесу ерекшеліктерімен, белгілі бір зат және энергия алмасумен, басқа да табиғат құбылыстарымен, ішкі қарама-қайшылықты біртұтастықпен сипатталатын үнемі қозғалыста, дамуда болатын жиынтық». «Биогеоценоз» ұғымы шет елдерде кеңінен таралған, 1935 жылы А.Тенсли ұсынған «Экожүйе» ұғымына жақын. Экожүйе

Пән: Экология, Қоршаған ортаны қорғау
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 4 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 200 теңге




Экожүйе экологиясы
1. Биоценоз –(грек тілінен bios -өмір, koinos –жалпы ортақ) қоршаған
ортаның бірдей жағдайында тіршілік ететін өсімдіктер, жануарлар мен
микроорганизмдер популяцияларының жиынтығы. Биоценоз ұғымын 1877 жылы
неміс зоологы К.Мебиус (1825-1908) ұсынды.
Ешқандай биоценоз қоршаған ортадан тәуелсіз, не одан тыс өздігінен
дами алмайды. Нәтижесінде жеке бөліктерінің күрделі өзара әсерлері
қалыптасқан, тірі және өлі компоненттерінің жиынтығынан тұратын белгілі бір
комплекстер түзіледі.
Белгілі бір дәрежеде бір текті жағдайлармен сипатталатын, ағзалардың
белгілі бір бірлестігімен (биоценоз) қоныстандырылған кеңістік –биотоп
(грек тілінен аурылғанда topos-орын) деп аталады. Егер биотопта биоценоз
өмір сүретін орын ретінде сипаттасақ, онда биоценозды белгілі бір нақты
биотопқа тән, тарихи қалыптасқан ағзалар комплексі деп қарастыруға болады.
Кез-келген биоценоз биотоппен бірігіп, одан да жоғары делңгейдегі
биологиялық жүйе –биогеоценозды түзеді. Биогеоценоз ұғымын 1940 жылы
В.Н.Сукачев ұсынған.
В.Н.Сукачев (1980-1967) биогеоценозға мынадай анықтама берген –жер
бетінің белгілі бір бөлігінде табиғи жағдайлары бір текті (атмосфера, тау
жыныстары, өсімдіктер, жануарлар әлемі микроорганизмдер дүниесі, топырақ
және гидрологиялық жағдайлар) бірлестік, ол өзін құрайтын компоненттерд ің
өзара әсерлесу ерекшеліктерімен, белгілі бір зат және энергия алмасумен,
басқа да табиғат құбылыстарымен, ішкі қарама-қайшылықты біртұтастықпен
сипатталатын үнемі қозғалыста, дамуда болатын жиынтық. Биогеоценоз ұғымы
шет елдерде кеңінен таралған, 1935 жылы А.Тенсли ұсынған Экожүйе ұғымына
жақын. Экожүйе дегеніміз –зат, энергия және ақпараттар алмасу нәтижелсінде
бір тұтас ретінде тіршілік ететін кез-келген өзара әрекеттесуші тірі
ағзалар мен қоршаған орта жағдайларының жиынтығы.
Кейбір ғалымдардың көзқарасы бойынша Биогеоценоз ұғымының мазмұны
негізінен зерттеліп отыратын макрожүйенің құрылымдық сипаттамасын берсе, ал
Экожүйе ұғымы ең алдымен оның функционалдық мәнін көрсетеді. Экожүйеге
құмырсқа илеуі, орманның бір бөлігі, тұтас орман, космос корабілінің
кабинасы, ландшафт және бүкіл биосфераның өзі мысал бола алады. Жалпы
алғанда биогеоценоз экожүйеге қатысты жекеден жалпыға қарай қатынаста
болады.
Табиғи экожүйелер көлемі бойынша әр түрлі болуы мүмкін: су қоймасы,
мұхит, шалғындық, орман, тайга, дала.
Экожүйе –ағзалармен абиотикалық ортадан, олардың әр қайсысы бір-
біріне әсер ететін тірі табиғаттың негізгі функционалдық бірлігі.
Экожүйенің тіршілік етуі тірі ағзалар жиынтығы мен ортаның арасында зат,
энергия және ақпарат алмасумен байланысты.
Ағзалар бейорганикалық ортадан химиялық элементтер мен олардың
қосылыстарының таралуының ерекшеліктері туралы ақпарат алады.
Бейорганикалық орта тірі ағзалардан олардың метоболизмінің (зат алмасуы)
өнімдері туралы ақпарат алады. Тірі ағзаларда бір-бірімен азық қорының
болуы жыныстық әріптесіне, агрессия (қарсыласына белгі беру) және тағы
басқа ақпарат береді. Табиғаттағы ақпараттық байланыстар кеңістік және
уақытпен шектеледі. Зат немесе құбылыстың ақпараттық бағалылығы ондағы
ақпараттың санына емес кім немесе ненің бұл ақпаратты пайдалануына
байланысты.
Кейбір зерттеушілер тірі жүйелердің ұйымдасуын бағалау үшін
ақпараттың математикалық ілім әрпін қолдануға талпынған. Бірақ, академик
В.А.Энгельгарт атап көрсеткендей ақпараттар ілімінің математикалық
объектілері тіршілік құбылыстарының элементарлық негіздерін анализдеуге әлі
де болса сәйкес келмейді.
2. Биоценоздағы тірі ағзалар тек бір-бірімен ғана емес өлі табиғатпен
де тығыз байланысты. Бұл байланыс зат немесе энергия айналымы арқылы
көрінеді. Қоректік заттарда жасуша мен мүшелердің жұмысына қажетті энергия
болып табылады. Тірі ағзалар арқылы жүретін зат пен энергия ағысы өте үлкен
өсімдіктер өз денесінің әрбір грамын түзу үшін 200-800 граммға дейін су
жұмсайды. Фотосинтезге қажетті заттарды өсімдіктер топырақтан, судан,
ауадан алады. Биоценоз қоршаған ортамен заттың энергетикалық байланыста
тіршілік ете алмайды. Экожүйеде төмендегі төрт негізгі құрам бөліктер
болған жағдайда ғана зат алмасу қамтамасыз ... жалғасы
Ұқсас жұмыстар
Экожүйе құрылымы
Экожүйе
Экожүйе концепциясы
Биосфера - әлемдік экожүйе
Экожүйе туралы
Экожүйелер экологиясы
Сүтқоректілер экологиясы
Экожүйе және экожүйелер
Алматы экологиясы
Биосфера – ғаламдық экожүйе
Пәндер

Қазақ тілінде жазылған рефераттар, курстық жұмыстар, дипломдық жұмыстар бойынша біздің қор №1 болып табылады.

Байланыс

Qazaqstan
Phone: 777 614 50 20
WhatsApp: 777 614 50 20
Email: info@stud.kz
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь