Валюта бағамы: негізгі түсініктер

КІРІСПЕ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..2
I Бөлім. ВАЛЮТА БАҒАМЫ: НЕГІЗГІ ТҮСІНІКТЕР.
1.1 Валюта түрлері ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..4
1.2 Валюта бағамы және оның қалыптасуына әсер ететін факторлар ... ... ... ...7
II Бөлім. ХАЛЫҚАРАЛЫҚ ВАЛЮТАЛЫҚ ЖҮЙЕ
2.1 Валюта жүйесінің мәні және дамуы ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 11
2.2 Валюталық жүйе типтері және оның элементтері ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...18
III Бөлім. ВАЛЮТАЛЫҚ БАҒАМНЫҢ ЭКОНОМИКАДАҒЫ РӨЛІ.
3.1 Халықаралық экономикалық қатынастарға валюталық бағамның өзгерiсiнiң ықпалы ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..23
3.2 Валюталық бағамның макроэкономикалық рөлі ... ... ... ... ... ... ... ... ..26
IV Бөлім. ВАЛЮТАЛЫҚ БАҒАМ ӨЗГЕРІС ӘСЕРІН ЖЕТІЛДІРУДІҢ БАҒЫТТАРЫ.
4.1 Валюталық қатынастарды реттеу. Валюталық саясат ... ... ... ... ... ... ... 29
4.2 Қазақстан республикасындағы валюталық реттеудiң әдiстерi ... ... ... ... ..34
ҚОРЫТЫНДЫ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 36
ҚОЛДАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..38
Шын мәніндегі тәуелсіз елдің болашағы - оның экономикалық, әлеуметтік тәуелсіздігі мен қауіпсіздігіне де тікелей байланысты екендігі ақиқат. Сол үшін де Қазақстанның ұлттық валютасы теңгесін айналымға енгізу – ел Үкіметіне де, Ұлттық банкке де тәуелсіз экономикалық, қаржылық-кредиттік саясат жүргізуге мол мүмкіндік берді. 1992 жылдан бастап Елбасы теңгені дайындау және айналымға енгізу мәселесін алға қойған болатын. Теңге алғаш айналымға түскен жылы Ұлттық Банк әуелде 1 теңгені сол кездегі мың рубльге бағалаған болатын. Дегенмен де еліміздің саяси, әлеуметтік мәселелері және мемлекетаралық қатынастар ескеріле келіп бір теңге бес жүз сомға бекітілді. Кейіннен теңгенің бағамы елімізбен сауда жасайтын үлкен мемлекеттердің немесе АҚШ долларының валюталық себетіне сәйкес шығару керек болды. Екшелеп келіп, теңгені доллардың бағамына теңеп, бұл бірінші айналымға кірген күні бір доллар 4,75 теңге болып бекітілген. Тоқтала кететін мәселе, осы кезеңде үлкен құнсыздану тек қана Қазақстанда емес, сол кездегі ресейлік рубль ақша ықпал ететін барлық аймақтарда жүріп жатқан болатын. Атап айтар болсақ, құнсыздану елімізде 1992 жылы 3200 пайыз болса, теңгенің айналымға кірген 1993 жылы 2 700 пайыздай көрсеткішке жеткен. Бұл кезеңді мамандар кәдімгідей құнсызданудың ырықсызданған кезеңімен салыстырады. Осыншама құлдырауға теңгенің қарсы тұруы қамтылуы тиіс еді. Бірақ, бұған сол кездердің өзінде Қазақстанның Алтын валюталық қоры аздық етті. Уақыттың тапшылығы, қордың әлсіздігі әсер еткендіктен де, көпшілік жағдайда ұлттық валютаның бағамы экономиканың жағдайына да тікелей байланысты болып табылды. Теңгенің ең құлдыраған заманы 1994-96 жылдары болды.
Әуелгіде ұлттық валютаға беделді бабаларымыздың тұлғасын беру қазақтың кім болғандығын айғақтап тұратын ерекшелік ретінде жасалған шара секілді көрінуші еді. Ал Ұлттық банктің соңғы шешімінен тек батысқа еліктеушілікті байқауға болатын тәрізді. «Жалпы отарланған ұлттардың үлкен бір арманы – Тәуелсіздік алып, өзінің ұлттық валютасы болып, өзі дербес ел ретінде сол ұлттық валютасымен ішкі де, сыртқы да қатынастарды дамыту. Қазақ халқы да теңгесінен айрылған бір кездері теңгені қайта жаңартуды армандап, оған 1993 жылдың қарашасында қол жеткізілді.
Ұзақ мерзімді перспиктивадан мемлекеттің валюталық реттеуге тікелей араласуы тиімділікке қол жеткізбейді. Ұлттық валютаның бағамын жиі-жиі әрі ұзақ уақыт бойы тежеп отыру импортқа бағытталған жеке салаларға кері әсерін тигізуі мүмкін. Қазақстанға 2003 - 2015 жылдарға арналған индустриялдық-инновациялық даму стратегиясын жүзеге асыру барысында басқа дамыған елдерден жаңа жоғары технологияларды, машиналар мен жабдықтарды, сондай-ақ жоғары технологиялық жетілдірудің маңызы зор.
1. Ақша, несие, банктер теориясы: Оқулык. — Алматы: Жеті жарғы, 2011.
2. Банк терминдері мен ұғымдарының қазақша-орысша сөздігі. / Ғ. Сейіткасымов, Б. Бейсенғалиев, Ж. Бекболатұлы - Алматы: Экономика, 2006.
3. Бұхарбаев Ш.М. “Валюталық бағамның және оның атқарылуы тәртiптерiнiң елдiң сыртқы экономикалық қызметiне әсерi” // Банки Казахстана. №1.- 2007 ж.
4. С.Б. Мақыш , Оқу құралы / “Ақша айналысы және несие” – Алматы, Қазақ университетi, - 2000ж.
5. Ақша, несие, банктер: Оқулық / Ғ.С. Сейiтқасымов. – Алматы : Экономика, 2001, - 466 б.
6. Баян Көшенова, Оқу құралы / Ақша, несие, банктер, валюта қатынастары, - Алматы: “Экономика” 2000ж.
7. “Валюталық реттеу туралы” Қ.Р –ның заңы // 24.12.1996.
8. Экономическая теория./ А.И. Добрынина, Л.С. Тарасевича. Санк-Петербург 2001г.
9. Деньги, кредит, банки: Учебник / Под. Ред. О.И Ловрушина, Изд. 2-е, - Москва: 1999г
10. “Қазақ Энциклопедиясы”, II-том
11. Колесов В.П., Осьмова М. Н. Дүниежүзілік экономика, М., 2000;
12. Е.Н.Нәбиев “Халықаралық экономикалық қатынастар”. Астана 2001- б. 49
13. Д.М.Мадиярова”Сыртқы экономикалық саясат және экономикалық қауiпсiздiк”. Алматы “Экономика” 2010ж. 31-б.
        
        ЖОСПАР  КІРІСПЕ......................................................................................................................2I Бөлім. ВАЛЮТА БАҒАМЫ: НЕГІЗГІ ТҮСІНІКТЕР.+ Валюта түрлері..............................................................................41.2 Валюта бағамы және оның қалыптасуына әсер ететін факторлар...............7II Бөлім. ХАЛЫҚАРАЛЫҚ ... ЖҮЙЕ 2.1 ... ...  мәні және ... ... Валюталық жүйе типтері және оның элементтері ...........................................18III Бөлім. ВАЛЮТАЛЫҚ БАҒАМНЫҢ ЭКОНОМИКАДАҒЫ РӨЛІ.3.1 ... ... ... ...  ... өзгерiсiнiң  ықпалы..........................................................................................233.2 Валюталық бағамның  макроэкономикалық рөлі..................................26IV Бөлім. ВАЛЮТАЛЫҚ БАҒАМ ӨЗГЕРІС ӘСЕРІН ЖЕТІЛДІРУДІҢ БАҒЫТТАРЫ.4.1 ... ... ... ... ... ... ... валюталық реттеудiң әдiстерi..................34ҚОРЫТЫНДЫ........................................................................................................36ҚОЛДАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР ......................................................................38КІРІСПЕШын мәніндегі тәуелсіз елдің болашағы - оның ... ... ... мен ... де тікелей байланысты екендігі ақиқат. Сол үшін де Қазақстанның ұлттық валютасы теңгесін айналымға енгізу  -  ел Үкіметіне де, ... ... де ... экономикалық, қаржылық-кредиттік саясат жүргізуге мол мүмкіндік берді. 1992 жылдан бастап Елбасы теңгені ... және ... ... ... алға ... ... ... алғаш айналымға түскен жылы Ұлттық Банк әуелде 1 теңгені сол кездегі мың ... ... ... ... де ... ... ... мәселелері және мемлекетаралық қатынастар ескеріле келіп бір теңге бес жүз сомға ... ... ... ... ... ... ... үлкен мемлекеттердің немесе АҚШ долларының валюталық себетіне сәйкес шығару керек болды. Екшелеп келіп, теңгені доллардың бағамына теңеп, бұл бірінші айналымға ... күні бір ... 4,75 ... болып бекітілген.  Тоқтала кететін мәселе, осы кезеңде үлкен құнсыздану тек қана ... ... сол ... ... ... ақша ықпал ететін барлық аймақтарда жүріп жатқан болатын. Атап айтар болсақ, құнсыздану елімізде 1992 жылы 3200 пайыз болса, ... ... ... 1993 жылы 2 700 ... көрсеткішке жеткен. Бұл кезеңді мамандар кәдімгідей құнсызданудың ырықсызданған кезеңімен ... ... ... теңгенің қарсы тұруы қамтылуы тиіс еді. Бірақ, ... сол ... ... ... ... валюталық қоры аздық етті. Уақыттың тапшылығы, қордың ... әсер ... де, ... ... ... ... бағамы экономиканың жағдайына да тікелей байланысты болып табылды. Теңгенің ең құлдыраған заманы 1994-96 жылдары ... ... ... валютаға беделді бабаларымыздың тұлғасын беру қазақтың кім болғандығын айғақтап тұратын ... ... ... шара ... ... еді. Ал ... банктің соңғы шешімінен тек батысқа еліктеушілікті байқауға болатын тәрізді.  0,001 АҚШ доллары  -  1 теңге;3) ...  -  екі ... ... ... қатынасы олардың әрқайсысының үшінші валютаға, негізінен АҚШ долларына ... ... ... --> 1 $  -  120 ... 1 $  - 24 ... 1 теңге  -  4,8 рубль.Валютаны белгілеу үшін 3 ... код ... ... 2 әріп елді ... ... сол ... валютасы. Мысалы, USD  -  АҚШ доллары; JPY  -  Жапон иені, KZT  -  Қазақстан теңгесі.Тікелей ... ...  ... котировканың формуласы:Ең жиі қолданылатыны  -  тікелей котировка. Рынокта шет елдік валютаға сұраныс пен ... ... ... ... ... курс ... уақыттық өлшемді де білдіреді. Қазіргі кезде банктер үшін екі жұмыс күні жеткілікті ... ... осы ... құжаттар алмасу, тиісті шоттарды жабу, аударымдар жасау жүргізіледі.Спот-курс  -  курс ... ... қол ... ... 2 ... ... ... айырбасталатын курс.  Форвардтық курс  -  курс жөніндегі келісімге қол жеткізілгеннен 3 күннен кейін ... бір ... ... ... ... келісімді курсы.Халықаралық экономикада негізінен валюталық курс ретінде спот-курс қабылданады.Іс жүзінде экономикалық даму қарқыны мен ... ... ... үшін ... курстың бірнеше түрлері қолданылады. Сол арқылы макроэкономикалық өзгерістерге қалай әсер ететіндігін анықтауға болады. 1.2 Валюта бағамы және оның ... әсер ... ... ...  -  бiр ... ақша ... ... ақша бiрлiгiмен немесе халықаралық валюталық бiрлiкпен берiлген бағасы.Валюталық бағамның құндық негiзгi валютаның сатып алу қабiлетi болып табылады. Бұл  ... ... ... ... және ... ... дүниежүзiлiк нарықтағы өндiрiстiк қатынастарды бiлдiредi. Құн тауар өндiрiсiнiң экономикалық шарттарының жалпылама мазмұны болғандықтан, әртүрлi елдердiң ұлттық ақша бiрлiктiң ... ... және ... ... ... ... құндық қатынасқа енгiзiлген. Тауарлардың және қызметтердi өндiрушiлер мен сатып алушылар валюталық баған көмегiмен ұлттық бағаларды басқа елдердiң ... ... ... ... бiр елде ... да бiр ... ... немесе күрделi қаржы жұмсаудың тиiмдiлiк дәрежесi анықталады.Валюталық бағамға әсер ететiн факторлар: кез келген баға сияқты валюталық баған да ... ... ... ... мен ... байланысты ауытқып отырады.Валюталық курс көмегiмен тауарлар және қызметтердiң өндiрушi және сатып ... ... ... ... бар ұлттық бағаларын салыстырады. Өндiрiс дамытуды тиiмдiлiктiң дәрежесi қандай болмасын осы елде салыстырудың нәтижесiнде бiлiнедi ... ... ... Құн ... ... валюта бағамы қалай болса да бұрмалады оның әсерiне ақырында бағынады, ұлттық және валюталардың нақты курстық байланысы айқындалатын әлемдiк ... ... ... ... ... өнiмi ... нарықта тауарлардың сатуының жанында құнның интернационалдық шарасының негiзiнде қоғамдық мойындау алады. Валюта бағамы нақ сол шеңберiнде дүниежүзілiк шаруашылықтың тауарларының абсолюттi ... ... ... ... курстiң құн негiзi әлемдiк бағалардың негiзіне жататын интернационалдық өндiрiстiң бағасы әлемдiк нарыққа тауарлардың негiзгi жабдықтаушы болатын ... ... ... ... ... ... ... капиталдарды халықаралық қозғалыстың байланысты қатты үлкеюiмен тауарларға ғана емес, қаржы активтерге қатынас бойынша ... ... ... қабiлеттiлiгi ықпал етедi.                                                                                                                                                                           ... ... ... ететн факторлар:Валютаның сұраным және ұсынымының ықпалымен валюталардың сатып алушы қабiлеттiлiгi  валюта ... құн ... ... . ... сұраным және ұсынымды байланыс факторлардың қатарынан тәуелдi болады. Валюталық курстiң көп себептiсi басқа экономикалық ... бар, оның ... ... ... - ... ... ... және де пайызбен, төлем балансы және тағы басқалар күрделi олардың түптеуi және ұсыну ретiнде шешушi болады  басқа факторлар. ... ... ... ... ... ... қарқыны. Олардың (сатып алушы қабiлеттiлiгiнiң пара-парлығы) сатып алушы қабiлеттiлiгi бойынша валюталардың байланысы, валюталық курстiң өзiндiк бiрлiгiмен құн заңының ... ... ... ... ... ... сондықтан инфляция қарқын ықпал етедi. Елдегi инфляция қарқыны жоғары болған сайын басқа фактор ... оның ... ...  ... ... ... ақшаның құнсыздануы инфляция қарқынын төмендеді, басқа елдердiң валюталарына олардың курсiнiң құлауына сатып алушы қабiлеттiлiгiнiң төмендетуi және тенденцияны шақырады. Осы ... ... ұзақ ... ... ... ... ... Сатып алушы қабiлеттiлiгiнiң пара-парлығымен сәйкес валюталық курстiң теңестiруi, келтiру оларды екi жыл ... ... ... Бұл валюталардың курсiнiң күн сайынғы баға белгiлеуi олардың сатып алушы қабiлеттiлiгi бойынша түзетпейтiн ұғындырылады, сонымен бiрге ... ... ... ... ... Жылдары  пара-парлықтан валюталық курстiң 30%ке бетер көп ауытқулары жиi орын ... ... ... және ... ... курстық байланыстары  құн заңымен анықталады, ақшалардың сатып алушы қабiлеттiлiгiнiң өзгерiсiмен сәйкес өзгередi.Инфляция қарқынынан қызметтермен және капиталдары  ... ... ... ... халықаралық тауар алмасудың үлкен көлемi бар елдерiнде болады. Бұл валюталық ... ... ... өте ... ... және сақтаушы инфляция қарқынымен курстiң есептеуiнде экспорттық бағалардың базасында айқындалатын ұғындырылады. Әлемдiк нарық бағасы интернационалдық құнның ақшалай ... ... ... ... бұл турасында, онда валюталардың сатып алушы қабiлеттiлiгiнiң салыстырмалы пара-парлығының есептеуi, өйткенi өздерi үшiн қолайлыдан кем олар ... ... ... көпшiлiгiнде тәуелдi болады. Мұндай көтерме iшкi сауда және ... ... ... ... ұқсас ғана дамыған елдердiң есептеуi үшін ыңғайлы көтерме бағаларының индексi. Индекс басқа елдерде бұл көп ... ... ... ... ... бағалардың базасында ұқсас есептеу бұрмалалған суреттi бере ... ... ... ... ... ... қызметтерiнiң қатары қосылады. Әлемдiк нарықта ақырында нақты сатып алушы қабiлеттiлiгiмен сәйкес ұлттық ақша өлшемдердiң курстерiнiң күтпеген апат теңестiруiнде болады.Мысалы, ... ... ... ҚР және ... баға ... теңгенің  долларға  қатынасы көбейтiлген номиналды курспен сияқты анықталады ). Бұл халықаралық ... ... ... ... ... ... валютасының сауда-саттықтары жолымен iске асатын шартталған.* Төлем балансының күйi. Активті төлем балансы ұлттық валютаның курсынiң жоғарылатуына мүмкiндiк туғызады, өйткенi  ... ... ... ... үлкеедi. Енжар төлеу баланс ұлттық валютаның курсiнiң төмендетуiне тенденцияны тудырады, өйткенi қарыздарлар өз сыртқы мiндеттемелерiнiң өтеуi үшiн оның шетелдiк валюталарына ... ... ... ... ... валюталар және олардың ұсынысына сұраныстың секiрiс тәрiздi өзгерiсiне алып келедi. Демек, қазiргi шарттарда төлем балансы және ... ... ... ... ... ... ... Әртүрлi елдердегi проценттi ставкаларының айырмашылығы. Валюта бағамына бұл фактордың ықпалы екi негiзгi жағдайлармен ұғындырылады. Бiрiншiден, ең алдымен, проценттiк ставкалардың өзге ... ... ... ... ... басқа осындай жағдайлар қысқа мерзiмдi әсер етедi. Проценттiк ставканың жоғарылатуы негiзiнен шетелдiк капиталдардың құйылуына жағдай жасайды, оның ... ... ... ... ... соның iшiнде ұлттық, шетелге. Капиталдар, әсiресе алыпсатарлық ыстық ... ... ... ... ... күшейтедi. Екiншiден, проценттi ставкілер валюталық нарықта және қарыз капитал нарықтарының операцияларына ... ... ... ... өткiзуiнде пайдалардың шығаруын мақсатпен ұлттыққа және капиталдардың әлемдiк нарықтарының проценттiк ставкілерi айырмашылықтарын есте сақтайды. Егер ... ... ... болса олар арзан қарыздарды төмендетеді, және ұлттық несие нарығындағы ... ... ... шетелдiк қарыз капитал нарықтарында алуға қалайды.*  Валюталық нарықтар және ... ... ... қызмет. Егер валюталық курс қандай болмасын төмендеуге тенденцияны алса, онда фирма және банктер ол валютаның позициясын нашарлататын орнықты валютадан алдын ала ... ... ... ... және ... ... ... байланыстардың тербелiстерiнде жылдам сезiнедi. Олар нақ сол валюталық спекуляцияның мүмкiндiгi және ыстық қазыналардың күтпеген апат қозғалыстарын кеңейтедi.* Еуронарық және халықаралық ... ... ... ... ... ... сол евробанктердiң 60% операциялары долларлардағы iске асатыны айғақ, бұл валютаның сұраным және ұсынымының масштабтарын анықтайды. ... ... ... ... оның ... ... де ықпал етедi. Осылай, долларды 90-шi жылдардағы 50% ... ...  жеке ... дамитын 70% сыртқы қарыздар дәл келдi. Оның сатып алушы қабiлеттiлiгiнiң құлауы шарттарындағы тiптi ... ... ... ... ... төлеу доллар курсiнiң жоғарылатуларына мүмкiндiк туғызуға бөлтек-бөлтегiлгендiк периодты жоғарылатуы сондықтан.* Валюталардың курстық ... ... ... үдеу ... ... ... ... әсер етедi. Импорттар ұлттық валютаның курсiнiң төмендетулерi күтiледі  оның курсiнiң жоғарылатуу үшiн ... ... ... ... төлеулердi үдетуге ұмтылады. Ұлттық валютаның күшейтуiнде, керiсiнше, шетелдiк валютада төлемдi кiдiрту, кешiктiруге олардың талпынысы ... ... ...   
        
      

Пән: Қаржы
Жұмыс түрі: Курстық жұмыс
Көлемі: 38 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 700 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Халықаралық валюта жүйесі26 бет
"Халықаралық валюта жүйесі."28 бет
1993 ж акша реформасы35 бет
21 ХҚЕС «валюталық бағам өзгерісінің әсері»23 бет
«Шенгел и К» ЖШС63 бет
«Қаржы нарығы және делдалдар» пәні бойынша негізгі дәріс материалдары75 бет
Айырбас бағамының режимі және жиынтық сұраныс3 бет
Алматы қаласының АҚ “Темірбанк” Алматы-2 банктік қызмет көрсету орталығы35 бет
АТФ банктiң автоматтандырылған жұмыс орнын жасау58 бет
Ашық экономика мәні5 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь