Белоктар

Белоктар, яғни протеиндер ауыр молекулалы, құрамында азоты бар органикалық қосылыстар. Белоктар организм құрамының ең маңызды бөлігі. Олар барлық өсімдік пен жануарлар клеткаларының протоплазмасында және ядросында болады.
Тіршіліктің негізгі нышаны – белоктар. Белок жоқ жерде тіршілік те жоқ. Бұдан 100 жылдан бұрын Ф.Энгельс «тіршілік дегеніміз – белокты дененің өмір сүру әдісі», деген екен, Сол әлі күнге дейін күшін жойған жоқ.
Белок деген атау алдымен жұмыртқаның ақ затына «Eiwais» берілген, Ол қыздырғанда ерімейтін ақ затқа айналады. Кейіннен дәл сондай заттар өсімдіктерден және жануарлар организмінен де бөліп алынады.
1839 жылы голландия ғалымы Мульдер белоктарды «протеин» деп атауды ұсынады. Белоктар бұлшық еттердің, қанның, сүттің, жұмыртқаның, өсімдіктердің, жүннің, жібектің және шашатың құрамына кіреді.
        
        Белоктар
Белоктар, яғни протеиндер ауыр молекулалы, құрамында азоты бар
органикалық қосылыстар. Белоктар ... ... ең ... бөлігі. Олар
барлық өсімдік пен жануарлар клеткаларының протоплазмасында және ядросында
болады.
Тіршіліктің негізгі нышаны – ... ... жоқ ... ... ... ... 100 жылдан бұрын Ф.Энгельс «тіршілік дегеніміз – белокты дененің
өмір сүру әдісі», деген екен, Сол әлі ... ... ... ... ... ... атау ... жұмыртқаның ақ затына «Eiwais» берілген, Ол
қыздырғанда ерімейтін ақ затқа айналады. Кейіннен дәл сондай заттар
өсімдіктерден және жануарлар ... де ... ... жылы ... ... Мульдер белоктарды «протеин» деп атауды
ұсынады. Белоктар бұлшық еттердің, ... ... ... жүннің, жібектің және шашатың құрамына кіреді.
Белоктардың химиялық құрамы шамамен мынадай:
C – 50 – 50% O – 19 – 24% S – 0,2 – ... – 6,6 – 7,3% N – 15 – 17% P – ... ...... ... қарағанда белоктар негшізінен 5 элементтен тұрады
C, O, H, N, S.
Белоктарға қолданылатын түсті реакциялар
Белоктарды ашу және айқындау үшін бірнеше түсті ... ... ... Егер ... H2N – CO – NH – CO – NH2, ... және ... қосса күлгін түс пайда болады. Осындай
реакцияны белоктарға жүргізгенде дәл сондай күлгін түс шығады.
Демек белоктарда да – CO – NH – ... ... ... ... ... ... азот қышқылымен
өндегенде сары түс пайда болады, ал егер оған аммиак қосса қызғылт
сары ... ... Бұл ... ... амин қышқылдарының
нитроқосылыстар түзгенн көрсетеді.
3. Миллон реакциясы. Азот қышқылы мен сынап нитратының қоспасымен
белоктарды қыздырғанда қызыл қоңыр түс ... ... Бұл ... амин ... ... көрсетеді.
4. Нингидрин реакциясы. α – амин, қышқылдарының және полипентидтерді
нингидрин ерітіндісімен қыздырғанда көк түс ... ... ... амин ... ... ... анықтағанда
қолданылады.
Белоктарды анықтағанда түсті реакциялардан басқа тұндыру реакциялары
да қолданылады. Белоктарды тұнбаға түсіру үшін тұздар, қышқылдар, ауыр
металдардың тұздары және ... ... екі ... ... Егер ... ... тұздарды кетіргенде
белок қайтадан ерісе, оны қайтмды тұндыру, ал егер қайтадан ерімесе, оны
қайтымсыз тұндыру дейміз. Қайтымды тұндыру нейтралды ... ... Бұл ... белоктрды тазалау және бір-бірінен бәлу үшін
қолданылады.
Қайтымсыз тұндырғанда белоктарң структуралары өзгеріп, ... ... Бұл ... ... дейді. Қайтымсыз тұндыру қайнату немесе
ауыр металдар тұздарының әсерінен болады.
Физикалық ... ... ... ... ... ... алады№ Олар спиртте?
Ацетонда?кейбіреуі суда ерімейді? Сұйылтылған қышқылдар мен сілтілердің
ерітіндлерінде ерид№ Белоктар ерігенде? Коллоидтық ерітінді түзеді және
оптикалық пәрменді келеді№
Белоктардың молекулалық массасы өте ауыр ... ... Қан ... ... – М.М. 60.000, γ – ... ... – М.М. 160.00.
Белоктар молекуласының түрлеріне қарай фибриллярлық және глобулярлық
болып екіге ... ... ... түрі жіп ... болады
(эластин, коллаген және фибрион). Ал глобулярлық белоктардың түрі эллипс
немесе шар ... ... ... ... ... гемоглобиндер
жатады.
Белоктарды қышқылдармен немесе сілтілермен 100 - 105°С қыздырғанда,
олар α – амин қышқылдарына ыдырайды. Демек белоктар амин қышқылдарының
қалдықтарынан құралған. ... ... ... ... ... гидролизферменттердің әсерімен жүреді. Гидролиздің организмде
белоктарды сіңіру үшін маңызы өте зор.
Демек ... α – амин ... ... Қазіргі кезде
белоктардың құрамында маңызды 20 амин қышқылдарының кіретіні дәлелденді.
Химиялық қасиеттері
Белоктардың амин қышқылдары тәріздес амфотерлік қасиеті бар. Белоктар
судағы ерітіндісінде ... ... ... ... қышқылдық ортада оң зарядталады ды, ал негіздік
ортада теріс зарядталады. Белоктардың қышқыл – негіздік қасиеттерінң
айырымы, оларды электрофорез ... ... ... береді. Белоктардың
изоэлектрлік нүктесінің нәтижесі (pH) олардың құрамындағы амин қышқылдарына
байланысты. ... ... pH – 4,2, ... – 4,6 – ...... ... амин ... тұратынын дәлелдедік, ал олар белок
молекулаларында бір-бірімен қалай байланысқан?
Өткен ғасырдың 80 жылдары орыс биохимигі А.Я.Данилевский ... ... тобы бар ... ... Ол бұл ойын ... ... айтқан еді; H2O – CO – NH – CO – NH2, ал бұл ... да ... ... белоктарда да пептид тобы бар деген сөз.
Кейінірек неміс ғалымы Э.Фишер бұл гипотезаны ... ... 18 амин ... ... ... ... Ол – CO – NH –
байланысын пептид байланысы деп атады. Қәзір ... ... ... ... деп ... Бұл ... бойынша белок молекуласы бір
немесе бірнеше ұзын полипептид тізбектерінен құрылған. Бұл ... ... ... ... ... ... байланыстармен жалғасады.
Белок молекулаларын зерттеген кезде олардың 4 ... ... ... құрылымы. Амин қышқылдары ретімен бір-бірімен байланысып,
тізбек түзуін белокты бірінші ... ... ... ... амин
қышқылдарының ретпен орналасуы әрбір белоктар үшін қайталанбайды. Бұл
жағдай әр өзіндік ерекшеліктерін көрсетеді.
Егер бірінші ... амин ... реті ... ол белоктың
қызметі де өзгеоеді.
Бірінші құрылымы түгел анықталған белокқа инсулин гормоны мысал ... ... екі ... тізбектен тұрады: А және В. А тізбек 21
амин қышқылының қалдығынан, ал В тізбек – 30 амин ... Бұл екі ... екі ... көпіршемен бфйланысқан.
Бір айта кететін жағдай, В тізбектің бірінші құрылымы барлық жануарлар
үшін бірдей, ал А тізбекте амин қышқылдарының ретпен орналасуы әр ... үшін ... Бұл ... түр , ... айырмашылықтарының
ерекшелігін көрсетеді.
Бұл жерде, полипептид тізбегінің басында кездесетін амин қышқылдарын N
– соңғы, ал аяғында кездесетін амин ... ... ... ... ... құрылымын анықтайды.
Екінші реттік құрылымы. Белоктардың бірінші реттік құрылымы, олардың
сан алуан қасиеттерін толық түсіндіре алмайды. Полипептид тізбектерінің
кеңістікте орналасуы айрықша роль ... ... ... ... ... ... ... кеңістікте шиырылып α –
спираль түзетінін дәледеді. Α – спираль күйінде белоктар е орнықты түоінде
болады.
Полипептид тізбектері кеңістікте ... ... ... ... ... ... Бұл ... негізінен сутектік байланыстар
арқылы сақталады. Сутегі байланысы бір тізбектегі азотпен байланысқан
сутегі атомымен, екінші тізбектегі карбониль тобындағы оттегі ... ... ... үшінші реттік құрылымында α – спиральдар кеңістікте бүктеліп
глобула (шумақ) түзеді. Бірінші рет, α – ... ... ... ... ... миоглобинді зерттегенде дәлелденді.
Миоглобиннің үшінші реттік құрылымын ағылшын ... ... ... ... ... ... емес (16700) және бір ғана
полипептидтік тізбектен құралған. Миоглобин ... ... ... ... ... төртінші реттік құрылымы өте күрделі, бірнеше
шумақтардан (глобулалардан) құралады. Әр глобуланың үшінші реттік құрылымы
бар.

Пән: Биология
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 5 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 200 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Аминқышқылдар мен белоктардың алмасуы18 бет
Белоктар биохимиясы17 бет
Белоктар туралы5 бет
Белоктар тұралы жалпы түсінік7 бет
Белоктар химиясына сипаттама20 бет
Белоктар. Біріншілік, екіншілік, үшіншілік, төртіншілік құрылымдар4 бет
Белоктар. Түрлері, құрамы6 бет
Белоктардың биосинтезі және оны реттелуін зерттеу18 бет
Белоктардың биосинтезі. Глюкоза, фосфат алмасуы9 бет
Белоктардың жіктелуі, құрамы20 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь