Кеңес психологиясындағы тұлға теориясы

Отандық ғылыми-педагогикалық ой-пікірдің ертеден қалыптасқан тарихы мен дәстүрі бар. Оның тарихи тамырлары өз бастауын ХІХ ғасырдан алады. Біздің елімізде психологияға деген қызығушылық тарихи тұрғыдан қоғамдық ғылыми білімнің дамуымен ғана емес, сонымен қатар әлеуметтік үрдістерді дұрыс түсінуде қоғамдық ұмтылыспен, адамгершілік, педагогикалық, діни, құқықтық сипаттағы проблемаларды қою және шешумен байланысты.
ХІХ ғасырдың екінші жартысы мен ХХ ғасырдың басында отандық ғалымдардың психологиялық көзқарастары материализм мен идеализмнің, ғылым мен діннің шиленіскен күресі жағдайында қалыптасты. Біздің елімізде психология ғылымының жаңа бағытын талдауға алғашқылардың бірі болып сұраныс берген, сол кездегі әлемде үстемдік еткен бағыттардан өзгеше, аса көрнекті орыс физиологі И.М.Сеченовтың еңбектері болып табылады. Ол материалистік бағытты ұстана отырып, психикалық құбылыстар ағзаның рефлекторлық қызметінің құрамына кіретіндігін көрсетті, рефлекстің бөлінбейтін бөлігін құрайды, сонымен қатар органикалық үрдістер ретінде мінез-құлықты басқарады.
ХІХ ғасырда кең тараған, үстемдік еткен ескі интроспективтік психологияны жақтаушылар психикалық құбылыстардың мәні мен рөлін осылайша түсіндіріп, түпкілікті жоққа шығарған болатын.
Өткен ғасырдың аяқ кезінде Ресейде И.М.Сеченовты жақтаушылар мен ескі психологиялық мектептің арасында өткен ғылыми пікірталас өте қызу түрде жүргізілді. И.М.Сеченов интроспекция әдісін психикалық құбылыстарды тану әдісі ретінде жоққа шығарды, ал оның қарсыластары ол әдісті психикалық құбылыстардың мәнін түсінудің негізгі тәсілі ретінде қарастырды. Біздің елімізде психологиялық білімді одан әрі дамытуда, оның ішінде іс-әрекеттің психологиялық теориясын талдауда Сеченовтың идеялары В.М.Бехтерев және И.П.Павлов сияқты белгілі отандық ғалымдардың еңбектеріне ықпал етті. Сеченовтың ықпалымен ағзаның рефлекторлық қызметі туралы ілімді В.М.Бехтерев, И.П.Павлов сияқты талантты ғалымдар негіздеді. Олар орталық жүйке жүйесі жұмысының қызметін әр түрлі атаған болатын: Бехтерев «біріккен рефлекс», ал Павлов – «шартты рефлекс» деп атады. Олар алғаш рет психологияға мінез-құлықты (реакцияны) зерттеу пәні ретінде енгізді. Бірақ бихевиоризмді жақтаушылармен сол кезде жұмыс істеген Бехтерев пен Павлов және мінез-құлықты зерттеген отандық физиологтардың арасында ерекше қағидалық айырмашылықтар болды.
        
        Кеңес психологиясындағы тұлға теориясыОтандық ғылыми-педагогикалық ой-пікірдің ертеден қалыптасқан тарихы мен дәстүрі бар. Оның тарихи тамырлары өз бастауын ХІХ ... ... ... ... ... ... қызығушылық тарихи  тұрғыдан қоғамдық ғылыми білімнің дамуымен ғана емес, сонымен қатар әлеуметтік ... ... ... ... ұмтылыспен, адамгершілік, педагогикалық, діни, құқықтық сипаттағы проблемаларды қою және шешумен байланысты. ХІХ ... ... ... мен ХХ ғасырдың басында отандық ғалымдардың психологиялық көзқарастары материализм мен ... ... мен ... ... ... ... қалыптасты. Біздің елімізде психология ғылымының жаңа бағытын талдауға алғашқылардың бірі болып сұраныс  берген, сол ... ... ... ... ... өзгеше, аса көрнекті орыс физиологі И.М.Сеченовтың еңбектері болып табылады. Ол материалистік бағытты ұстана отырып, психикалық құбылыстар ағзаның рефлекторлық қызметінің құрамына ... ... ... ... бөлігін құрайды, сонымен қатар органикалық үрдістер ретінде мінез-құлықты басқарады. ХІХ ғасырда кең тараған, үстемдік еткен  ескі ... ... ... ... құбылыстардың мәні мен рөлін осылайша түсіндіріп, түпкілікті жоққа шығарған болатын. Өткен ғасырдың аяқ кезінде Ресейде И.М.Сеченовты ... мен ескі ... ...  ... өткен ғылыми пікірталас өте қызу түрде жүргізілді. И.М.Сеченов интроспекция әдісін психикалық ... тану ... ... ... шығарды, ал оның қарсыластары ол әдісті психикалық ... ... ... негізгі тәсілі ретінде қарастырды. Біздің елімізде психологиялық білімді одан әрі ... оның ... ... ... ... ... ... идеялары В.М.Бехтерев және И.П.Павлов сияқты белгілі отандық ... ... ... ... ... ... ... рефлекторлық қызметі туралы ілімді В.М.Бехтерев, И.П.Павлов сияқты талантты ғалымдар негіздеді. Олар орталық жүйке жүйесі жұмысының қызметін әр ... ... ... Бехтерев , ал Павлов  -   деп ... Олар ... рет ... ... ... ... пәні ... енгізді.  Бірақ бихевиоризмді жақтаушылармен сол кезде жұмыс істеген Бехтерев пен Павлов және ... ... ... ... арасында ерекше қағидалық айырмашылықтар болды.Бихевиористер сананы, психиканы жоққа шығарды. . Олар жаңа материалистік психологияның қалыптасуы үшін ...  -  ... ... ... оның ... үшін ...  -  жаратылыстану негіздерін қалады, оның қалыптасуы мен дамуы ... ... ... іске ... жылы ... ... съезд шақырылып, онда психологияның міндеті қабылданған болатын. Орыс, ... ... ... бой ... ... ... ... Б.Г.Ананьев, П.П.Блонский, А.С.Выготский, А.В.Запорожье, К.Н.Корнилов, А.Н.Леонтьев, А.Р.Лурия, С.Л.Рубинштейн, ... ... ... және ... ... ... Одағының психологиялық ой орталықтары Москва, Киев, Тбилиси қалаларындағы психологиялық ғылыми-зерттеу ... ... ... мен ... ... ... кафедраларында болды. Психология ғылымының негізгі принциптері 30-жылдары жүйелестірілді. Олардың ішінде негізгілері: детерминизм принципі, сана мен іс-әрекет бірлігі принципі, даму ... ... ... ... ... ... өмір ... қоршаған орта әсерлеріне орай пайда болады, тіршілік жағдайының ауысуымен психика да өзгеріске келеді. Хайуанаттар психикасының ... ... ... ... да, ал адам ... ...  -  ... қоғамдық даму ережелерімен, өндіріс әдістерінің даму заңдылықтарымен анықталады. Сонымен, психиканың адамдық қасиеттерге тән ... мен ... ... ... және ... ... ... зерттеуге нақты негіз қаланды. Психологиялық құбылыстарды себеп-салдарлы негізде қарастырудан интроспектік әдіснама және оның зерттеу әдістері ғылым ... ... ... Енді психика өзімен өзі тұйықталған құрылым емес, ол сыртқы ...  ... ... ... құбылыс, ал оның салдарлы мәні тысқы іс-әрекетте көрініс береді деген тұжырым үстем болды. Өзіндік бақылау орнына ... әдіс ... ... Бұл әдіс ... ... а) ... әсер етуші факторларды анық білуге; б) осы әсерлердің сандық және сапалық сипаттамасын беруге; в) ... ... ... ... ... г) ... ... салыстыруға мүмкіндік берді.Детерминизм принципі психикалық процестердің табиғи механизмдері ... ... ... ... яғни адамның психикалық дамуына оның адамзат мәдениеті өнімін игеруі, қоғамдық қатынастарға араласуы маңызды ... ... ... ... ... болды. Осы принцип негізінде қалыптасқан кеңес психологиясының және бір жаңалығы  -  ... ... ... ... ... ... ... жай саналы адам емес, ол жасампаз, объектив дүниені белсенді қабылдаушы, керек болса өзгертуші адам. Әлеуметтік ықпалдарды қабылдау, мәдениет-руханият туындыларын ... ... ... ... ... ... оның іс-әрекеті процесінде жүзеге келеді. Психология теориясы мен практикасында детерминизм принципінің іске асуы ... ... оқу мен ... ... шешілуіне негіз болды. Осыған орай психикалық дамуға ықпал жасаушы күштер жөніндегі мәселе үлкен маңыз алып, даму теориясындағы детерминизм табиғатын ... осы ... ... ... ... ... дамудың қозғаушы күштерін сипаттау үшін детерминизмді бірізді қолдану процесінде психологтар әрдайым психика дамуында биологиялық және әлеуметтік факторлар ара ... ішкі ... мен ... ... байланысы, даму мен оқудың сабақтастығы жөніндегі сұрақтарға кезіге берді. Бұл мәселелердің көбі әлі өзінің нақты шешімін таппағанымен, олардың біртарапты материалистік ... ... ... ... ... ... ұстанғаннан болып отыр. Психологиядағы детерминистік бағыттың іске асуының және бір жолы психиканың ми қызметіне ... ... ... ... ... ...  -  психикалық құбылыстарды түсіндіруге физиологиялық қаңдылықтарды қолданудың негізі болды. Алғашқы ... ... ... бағыт арнайы принцип ретінде қарастырылмаған еді.  50 жылдары С.Л.Рубинштейн бұл принцип рөліне баса мән беріп, оның әдіснамалық маңызы ... ... алға ... ... ... принципін психикалық құбылыстардың табиғаты мен мәнін талдау үшін қолданып, психикалық ... ... ... ... ... ... Сана мен ... бірлігі принципі. Сана және іс-әрекет  -  жантану ғылымының өзекті категориялары. Бұл принциптің жүйелі зерттелуі 30 ... ... ... рет сана мен ... ... жөніндегі идеяны алға тартқан Л.С.Рубинштейн. ол  - деп жазған. Сана мен іс-әрекет бірлігі принципі ... ... ал ... ... ... ... негіздейді. Мұндай көзқарастан сананы тану іс-әрекетті зерттеу арқылы ғана мүмкін екені ... ... ... ... әрекет пен оның өнімін бөлуден олардың орындалу ... ... ... ... ... өтуі ... Осылай, сана мен әрекет бірлігі принципі психологияның барша объектив әдістерінің ...  ... ... бұл ... енуі ... ... ... түсінуге бағыт берді. Осы кезге дейін психологияның қай бағыты болмасын, психиканы  -  ішкі ... ал ...  -  ... деп ... Ал сана мен ... ... принципіне келетін болсақ, шыныда да, психика, сана тек ішкі құбылыс болып қалмайды. ... ... те тек ... көріністерімен танылып қалмай, өзіне тән ішкі мазмұнға да ие, бірақ бұл қасиет оның бір тараптан толық сипатын бере алмайды. Сана мен ... ... ... ... санасы мен барша психикалық қасиеттері әрекетте көрініп қана ... сол ...  ... ... ... ішкі де, ... да әлемінің бастауы мен барша мазмұны осы іс-әрекетте. Осындай пайымдаудан, сана мен психика әрекеттің ішкі сипатын құрап, ал ... ... ... ... ... ... ... көрінуі қасиеті сол психиканың мазмұн сипаты ретінде қарастырылуы әбден ықтимал (С.Л.Рубинштейн). Нәтижеде, психика жөнінде әңгіме қозғай отырып, психолог өз назарында ... ... бір ... ... оны ... мәнді тараптары немесе ажыратылмас бөліктері деп қарастыруы ... Яғни ... ішкі де, ... да ... ие ... жүйе, ал іс-әрекет болса, осы психикалық жүйені ... ... оның ... ... нәр ... шексіз әлем. Даму принципі. Даму  категориясы философия ғылымының ... ... ... ... ие. Даму ... ... ... теориясының ықпалымен еніп, алғашқыда бала, кейін ересектер психологиясының қалыптасу негізіне ... ... ... ... ... ... жалпы принциптік немесе әдістеме қызметін атқарады. Барша заңдылықтар, соның ішінде психикалық та, даму ... ... пен ... туындап және жойылуына орай танылады (Л.С.Рубинштейн).Ғылыми психология дамуды жеке адамның ... өмір сүру ... ... тәсілі ретінде қабылдайды. Жантану ғылымы үшін даму принципі ерекше маңызға ие, себебі оның зерттейтін объектісі психика  -  өзінің аса ... ... ... ... психикалық болмыс нақты даму процесінде пайда болады, жасайды және өзгереді (Б.Ф.Ломов).Психология әдістері. Ғылым  -  ең алдымен ... ісі. ... ... ... тек оның пәнін анықтаумен шектелмей, әдістер аймағын тануды да қамтиды. Әдістер дегеніміз ғылымның пәндік мазмұнын анықтаудың ... ... ... ... жаңа заңдылықтарды аша отырып, сол ғылымның негізгі заңдылықтарына иек артады. Осыдан зерттеу әдістері ғылымының өзімен бірге ... ... ... ... Зерттеу әдістері қандай да бір әдіснамалық талаптарға сай болады, мұндай ғылыми-психологиялық зерттеулерге қойылатын талаптар келесідей:* Құбылыстардың сыртқы көрінісі мен ... ішкі ... ... ... ... таба білу;* Психикалық құбылыстарды зерттеуде психо-физиологиялық принципті негізге алу шарт, бірақ ... ... ... мен ... ... ... ... пайдалану қажет;* Психологиялық зерттеулердің, негізінен, адам әрекетін әлеуметтік-тарихи талдау нәтижесіне арқа сүйеуі;* Психологиялық заңдылықтарды адамның психикасы, іс-әрекеті және оларды ... ... ... ... ... ... ... сияқты психология да қилы әдістердің тұтас жүйесін пайдаланады. Қазіргі заман ғылыми психологиясында әдістердің келесі 4 тобы қолданымын табуда:Ұйымдастыру әдістері өз ... ... ... ... топты жасы, қызметі т.б. бойынша салыстыра, зерттеу); лонгитюд әдісі (бір адамды не адамдар тобын ұзақ уақыт аралығында қайталап, зерттеп ... ... әдіс ... әртүрлі ғылымдар өкілдері қатысып, бір объектіні жан-жақты, әртүрлі құралдармен зерттеу). Мұндай зерттеудің нәтижесінде сан қилы құбылыстар мен байланыстар және ... ... ашу ... ... ... жеке ... ... психологиялық және әлеуметтік тұрғыдан даму байланысы. Эмпирикалық әдістер. Бұл топқа енетіндер: бақылау мен ... ... ... ... ... ... әдістер; психологиялық болжау (психодиагностика): тест, анкета, сұрақ беру, социометрия, интервью, ... ... ... ... өнімдерін талдау әдістері; өмірбаянымен танысу әдістері. Деректерді өңдеу әдістері: сандық (статистикалық) және сапалық (алынған ... ... ... ... ... ... ... аутотренинг, топ тренингі, психотерапиялық ықпал ету әдісі, оқу-үйрету әдісі. 70-жылдардан ... және ... ... ... одан әрі жалғасып жатқан психология ғылымы дамуының жаңа кезеңіне аяқ басты. Ол әлемдік психологиядағы сияқты, бір ... ... өмір ... жекелеген ғылыми мектептер мен бағыттардың арасында шекараның жойылуымен, екінші жағынан, сыни тұрғыдан ... және оның ... ... ... ... жағынан, психология ғылымының жіктелуімен және тәжірибемен байланысты зерттеулердің жаңа бағыттары пайда болуымен сипатталады. Осы жылдардың ішінде ... ... ... ... ... ... ... саяси психология, экономикалық психология сияқты жаңа бағыттары пайда болды. Шетел психологтары мен біздің еліміздің психологтарының арасында ... ... ... және ... ... Алдыңғы орынға психология ғылымының әртүрлі салаларында әлеуметтік психология және жеке тұлға психологиясы шықты. Психологиялық зерттеулер ... ... ... ... бастады. Психология көптеген ғылымдар мен адамның тәжірибелік қызметінің басқару, саясат, экономика, инженерлік, еңбек, спорт, қоғамдық ұйымдардың жұмысы ... ... ... ете ... ... РЕСПУБЛИКАСЫНЫҢ БІЛІМ ЖӘНЕ ҒЫЛЫМ МИНИСТРЛІГІТҰРАР РЫСҚҰЛОВ АТЫНДАҒЫ ҚАЗАҚ ЭКОНОМИКАЛЫҚ УНИВЕРСИТЕТІКафедрасы: Философия және психологияБаяндамаТақырыбы: Кеңес психологиясындағы тұлға ... ... ... ... Г.Ш.Мамандығы: Қаржы менеджменті Алматы 2011  
        
      

Пән: Психология
Жұмыс түрі: Материал
Көлемі: 8 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
"Темперамент."11 бет
Антикалық, Шетел және Ресей психологиясындағы ес мәселесі58 бет
Балалар психологиясының дамуына қарым- қатынастың рөлі27 бет
Балалардың үлкендермен қарым-қатынасы29 бет
Бастауыш мектеп оқушыларының оқу мотивациясын экспериментальды зерттеу45 бет
Жеке тұлға теориясындағы бихевиоралды бағыт5 бет
Жүсіпбек Аймауытұлының «Психология» оқулығы15 бет
Психология салалары. Отбасы психологиясы8 бет
Психологияның даму тарихы туралы14 бет
Психологияның дамуы5 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь