Студенттердің психологиялық ерекшеліктері

Студенттердің психологиялық ерекшеліктері
Мотивация психология ғылымында жеке бастың мінез-құлқы, іс-әрекеті мен белсенділігін реттейтін фактор ретінде қарастырылады. Ал жеке тұлғаның іс-әрекеттің қандайына болсын мотивациялық ерекшеліктерін ескермей әлеуметтік психологиялық тиімді өзара әрекет, қатынас жасау мүмкін еместігі белгілі. Әрбір жеке тұлғаның мотивациясы өзіндік сипатқа ие болатындықтан, нақтылы фактілер мен заңдылықтарды талқылауға өтпей тұрып, негізгі ұғымдарды анықтап алу керек. Қазіргі кездегі психология ғылымы мотив, мотивация ұғымдарына әр түрлі анықтамалар береді. Сондықтан бұл ұғымдарды бірегей анықтау белгілі ғылыми мәселе болып табылады. Кейбір авторлар (В.В. Юрчук, М. Кордуэлл) мотив ұғымы арқылы психикалық құбылысты [1-2] сипаттаса, ал басқалары (А.К. Маркова, В.И. Ковалев) [3-4] жеке тұлғаның қылықтары мен іс-әрекетті таңдау себептерін түсіндіреді.
Біз мотивті іс-әрекетті оятушы күш және ол белгілі қажеттіліктерді қанағаттандыруға бағытталады; мотив ретінде жеке тұлғаның қызығушылықтары, әлеуметтік құрылымдар, құндылықтар, идеалдар әсері алынады деген пікірді ұстанамыз. Мотивтің мотивациядан айырмашылығы, мотив – субъектінің тұрақты, жеке басына тән қасиеті және белгілі бір іс-әрекет жасаудағы ішкі оятқыш күші болып табылады [2].
Мотивтер, қажеттіліктер және мақсаттар – адамның мотивациялық сферасын құрайтын негізгі элементтер. Олардың арасындағы қатынасты және адамның мотивациялық сферасының құрылымын төмендегі Р.С. Немов жасаған схемадан көруге болады.
Кезінде мотивация теориялары ежелгі философтардың еңбектерінен-ақ көріне бастаған. Адам мотивацияның тоғысу шегі және табиғатын зерттеу мәселесі бірнеше рет өзгеріске ұшырады, бірақ философиялық екі ағым: рационализм мен иррационализм арасында өзгеріссіз қалды. Рационалистік позиция тұрғысынан қарағанда адам мінезінің мотивациялық бастауы оның ақыл-ойында, санасында, ерік-жігерінде жатыр. Ал иррационалдық пікір бойынша жануар адамға қарағанда санасыз, органикалық қажеттіліктерді ғана қалайтын қараңғы, биологиялық күштермен ғана басқарылады. ХХ ғасырдың 30-жылдарынан бастап тек адамға ғана қатысты мотивация концепциялары бөлініп шыға бастады. Алғашқы осындай концепциялардың бірін К. Левин ұсынды. Ізінше гуманистік психология өкілдері А. Маслоу, Г. Олпорт, К. Роджерс мотивация ұғымын анықтайтын өз еңбектерін жарыққа шығарды. А. Маслоу адам қажеттіліктерін иерархиялық тұрғыдан қарастыра отырып, қажеттіліктердің индивидуальді даму үрдісінде пайда болатынын атап көрсетті [4].
ӘДЕБИЕТТЕР
1. Юрчук В.В. Современный словарь по психологии. – М.: «Современное слово», 1998 г.
2. Кордуэлл М. Психология. А-Я.: Словарь – справочник. – М.: Фаир-Пресс, 1999 г.
3. Маркова А.К. Мотивация учения и ее воспитание у школьников. – М.: Педагогика, 1983 г.
4. Ковалев В.И. Мотивы поведения и деятельности. – М.: Наука, 1998.
5. Дубовицкая Т.Д. Методика диагностики направленности учебной мотиваций. Психологическая наука и образование, 2002. - № 2.
6. Маркова А.К. Формирование мотиваций учения в школьном возрасте. – М.: Просвещение, 1983 г.
7. Немов Р.С. Психология. – М.: ВЛАДОС, 1995 г.
        
        ҚАЗАҚСТАН РЕСПУБЛИКАСЫНЫҢ БІЛІМ ЖӘНЕ ҒЫЛЫМ МИНИСТРЛІГІТҰРАР РЫСҚҰЛОВ АТЫНДАҒЫ ҚАЗАҚ ЭКОНОМИКАЛЫҚ УНИВЕРСИТЕТІКафедрасы: Философия және тарихБаяндама Тақырыбы: Студенттердің психологиялық ерекшеліктеріОқытушы: Бекмуратова Г.Т.Магистрант: Мердемгалиева ... ... ... ... 2011Студенттердің психологиялық ерекшеліктері Мотивация психология ғылымында жеке бастың мінез-құлқы, ... мен ... ... ... ретінде қарастырылады. Ал жеке тұлғаның іс-әрекеттің қандайына болсын ... ... ... ... психологиялық тиімді өзара әрекет, қатынас жасау мүмкін еместігі ... ... жеке ... мотивациясы өзіндік сипатқа ие болатындықтан, нақтылы фактілер мен заңдылықтарды талқылауға өтпей тұрып, негізгі ұғымдарды анықтап алу керек. Қазіргі ... ... ... мотив, мотивация ұғымдарына әр түрлі анықтамалар береді. Сондықтан бұл ... ... ... ... ... ... болып табылады. Кейбір авторлар (В.В. Юрчук, М. Кордуэлл) мотив ұғымы арқылы ... ... [1-2] ... ал ... (А.К. ... В.И. Ковалев) [3-4] жеке тұлғаның қылықтары мен іс-әрекетті таңдау себептерін түсіндіреді.Біз мотивті іс-әрекетті оятушы күш және ол ... ... ... бағытталады; мотив ретінде жеке тұлғаның қызығушылықтары, әлеуметтік құрылымдар, ... ... ... ... ... ... ұстанамыз. Мотивтің мотивациядан айырмашылығы, мотив  -  субъектінің тұрақты, жеке ... тән ... және ... бір ... ... ішкі ... күші болып табылады [2].Мотивтер, қажеттіліктер және мақсаттар  -  адамның мотивациялық сферасын құрайтын негізгі элементтер. Олардың арасындағы қатынасты және ... ... ... ... ... Р.С. ... жасаған схемадан көруге болады.Кезінде мотивация теориялары ежелгі философтардың еңбектерінен-ақ көріне бастаған. Адам мотивацияның тоғысу шегі және табиғатын ... ... ... рет ... ... бірақ философиялық екі ағым: рационализм мен иррационализм арасында өзгеріссіз қалды. Рационалистік позиция тұрғысынан ... адам ... ... бастауы оның ақыл-ойында, санасында, ерік-жігерінде жатыр. Ал иррационалдық пікір бойынша жануар адамға қарағанда санасыз, органикалық қажеттіліктерді ғана ... ... ... күштермен ғана басқарылады. ХХ ғасырдың 30-жылдарынан бастап тек адамға ғана қатысты мотивация концепциялары ... шыға ... ... ... концепциялардың бірін К. Левин ұсынды. Ізінше гуманистік психология өкілдері А. Маслоу, Г. ... К. ... ... ... ... өз ... ... шығарды. А. Маслоу адам қажеттіліктерін иерархиялық тұрғыдан қарастыра отырып, қажеттіліктердің индивидуальді даму үрдісінде пайда болатынын атап көрсетті ... ... ... адам ... ... ... ... төменде көрсетілген қажеттіліктер класы пайда болып және дамып отырады: 1) физиологиялық (органкалық) қажеттіліктер; 2) қауіпсіздік қажеттіліктері; 3) махаббат ... 4) ... ... 5) танымдық қажеттіліктер; 6) эстетикалық қажеттіліктер; 7) мақсатқа жетудегі қажеттіліктер.Мотивация категориясына қазіргі кездегі психологиялық көзқарас ... ... ол жеке ... ... ... жиынтығы және сол жеке тұлғаның бағыттылығын көрсететін белгілі иерархиясы бар ... ... ... ... оқу ... және оның нәтижесі болуына тигізетін әсері өте зор. Оқу іс-әрекетінің табыстылығы психологиялық әлеуметтік және ... ... ... екендігі мәлім. Оқу іс-әрекетінің табыстылығына оқу мотивациясы мен оның құрылымының тигізер әсері ерекше. Осыған орай кезінде Черкс ... ... ... заңы ... ... ... мотивация күшіне тәуелді деп ашып көрсетеді. Сонда мотивация күші ... ... ... ... ... оқу мотиві олардың оқу әрекетінің әр түрлі жақтарына деген бағыттылығы деп анықтаймыз. Мысалы, егер студенттердің белсенділігі оқылатын объектіге (лингвистикалық, ... т.б.) ... онда бұл ... ... ... ... туралы сөз қозғалады. Ал студенттің белсенділігі оқу барысында басқа адаммен қарым-қатынас жасауға бағытталса, онда мәселе әлеуметтік ... ... ... ... оқу ... ... орын алатын мотивтерді үлкен екі топқа бөлуге болады: 1) ... ... 2) ... ... ... өз ... ... шағын топтарға бөлінеді: 1) кең ауқымды танымдық мотивтер; 2) оқу-танымдық мотивтер; 3) өзін-өзі дамыту мотивтері.Ал әлеуметтік мотивтердің түрлері мынадай ... 1) кең ... ... ... 2) тар ... ... ... немесе позиционды мотивтер; 3) әлеуметтік тұрғыдан бірлесіп еңбек ету мотиві.Аталған мотив түрлерінің қалыптасуы келесі кезеңдерді қамтиды: дағдылы мотивтердің ... осы ... ... жаңа ... пайда болуы, мақсатқа жету барысында мотивтің бекуі және соның негізінде жаңа мотивтердің шығуы, әр түрлі мотивтер иерархияның ... ... ... жаңа ... ... болуы т.б.Мотивтердің сапасы оқу іс-әрекетінің спипатына байланысты мазмұнды және тұлғаның психофизиологиялық ерекшеліктеріне байланысты динамикалық болады [2].Студенттердің мотивтері оқу үрдісінде әр ... ... ... табады. Мысалы, кең ауқымды танымдық мотивтер тапсырманы орындау барысындағы шешім қабылдаудан, қосымша ... білу ... ... ... ... ... ... мотивтер  -  тапсырманы өз бетімен орындауда әр түрлі амал, тәсілдерді іздестіруі, жұмысты орындау тәсілдерін салыстыру ... ... ... ... ... ... мотивтері  -  оқу еңбегін рациональді ұйымдастыруға байланысты ұстазға қойған ... ... ... ... ... жауапкершілігі мен парызын түсіну әрекеттерінен көрінеді; позиционды мотивтер  -  ... ... ... ... ... ... көмегі мен пікірі; әлеуеметтік бірлескен еңбек мотивтері  -  ... ... ... ... пайда болады.Студенттердің оқу мотивтері олардың бағыттылығына және дәрежесіне байланысты; мотивациялық аймақтың иерархиясына байланысты; жеке мотивтердің өзара келісімділігі мен ... ... ... ... байланысты; мотивтердің әрекеттері мен олардың мінез-құлыққа тигізетін әсері бойынша ... ... ... мотивтердің динамикалық сипатын құрайды. Оларды жекелеп, айқындалық.1. ... ... ... ... бірі  -  мотив тұрақтылығы. Мен студенттер үшін құнды ... ... ... ... аса маңызды деп санаймын.2. Мотивтердің көріну формасының екінші ерекшелігі  -  оның эмоциональдік бейнесі, модальдігі. Психологтар оқу мотивациясының ... және ... ... ... сөз қозғайды. Жағымсыз мотивация студенттердің оқу үрдісінде жауапсыздық таныту кезінде саналы түрде пайда болатын жағдай ... ... ... берілетін сөгіс, уайымдау, т.б.) арқылы көрінеді. Жағымды мотивация  -  студенттің оқу еңбегінде жеткен жетістіктері мен, жаңа білімді ... ... ... ... қарым-қатынаста болуымен байланысты.Мотивтердің басқа формалары  -  мотив күшінен, көрінісінен, пайда болу жылдамдылығынан көрінеді. Олар мысалы: студенттердің тапсырманы ... ... ... ... ... орындай алатын шамасынан көрінеді.Оқу мотивтерінің формалары әрқашанда ... ... ... тиіс; олар бойынша оқытушы студенттің мотивациясының сипаты туралы алғашқы мәлімет ... ... ... оқу ... ... ... ... талдау жасалуы қажет. Студенттің оқу іс-әрекеті және оның ... ... ... ... жеке ... интеллектуальдік дәрежесіне көңіл аудару қажет. Экспериментальді зерттеулерден (Т.Д. Дубовицкая, В.И. ... ... және ... ... сәйкестігі мәселесіне көңіл аудару қажеттігі шығады.А.А. Реанның зерттеуінде мынадай қызықты жайт кездескен: бір топтың студенттерін жалпы ... ... ... ... ... мәліметтерді оқу табыстылығының дәрежесімен салыстырған. Қорытындыда студенттердің интеллектілері мен арнайы пәндердің табыстылығы ... ... ... ... Олай ... бұл ... шығатын заңдылық студенттер үшін құнды. Білімдері жоғары және білімдері төмен студенттер ... ... ... жағынан емес, оқу іс-әрекетінің мотивациясы жағынан ерекшеленеді деп пайымдаймыз. Білімдері жоғары студенттергі ішкі мотивация тән, оларда пәнді ... ... ... ... ... туындайды және олар тәжірибелік дағдылар мен кәсіби білім алуға бейімделеді. Ал білімдері төмен студенттердің оқу мотивтеріне ... ... ... тән, яғни олар төменгі білім деңгейі болса, өздеріне сөз келетіндіктен, талқылаулар мен жазалаудан қорғануға ... ... ... шығармашылығын зерттеу барысында осы іс-әрекетке деген жоғарғы мотивациясының арнайы қабілеттіліктің жеткіліксіз дәрежесін компенсациялағаны байқалады. Техникалық ... ... ... модельдер жасап шығарған (В.И. Ковалев, А.К. Маркова). Ал ... ... бір ... деген мотивациясы төмен, бірақ арнайы қабілеттерінің дәрежесі жоғары жолдастары жұмысты шығармашылық қабілетпен орындай алмады.Оқушының оқу мотивациясын қалыптастырмас бұрын сол оқушыны ... ... білу ... ... ... ... дүниеде бірінші орынға студенттің пәндік білімдері, дағдылары, шеберліктері ғана емес, сонымен ... ... ... қамтамасыз ететін белсенді іскер адамның жеке басы қойылады.Тек қана адамның жеке басы мен ... ... беру ... ... болып табылады. Жеке бастың тәрбиесі оның қажеттіліктері мен мотивтер жүйесінің дамуына байланысты және оқу мотивациясының сипаты мен жеке ... ... ... сапа ... болып саналады. Бірқатар зерттеулер де студенттердің табысты оқу мотивациясының факторы интеллект факторына қарағанда күштірек болатыны тағайындалған-ды.Студенттердің оқу мотивациясының қалыптасуына ... ... ... әсер ететіні белгілі болды:- өмірдегі өз орнын табу және болашаққа жоспар құру қажеттілігі;- азаматтық борышқа байланысты әлеуметтік мотивтердің қалыптасуы;- өзін-өзі ... ... ... ... ... ... ... пікіріне тәуелсіз қызығушылықтарының тұрақтылығы;- мамандыққа байланысты нақты мотивтер мен мақсаттарды таңдауы;- тек өзіне ғана ... ... да ... шешім қабылдауы;- мамандықты таңдаудағы өз мүмкіншіліктерін бағалауы, өмірлік позициясын түсінуі;- әлеуметтік және танымдық мотивтердің қоспасы ретінде студенттің өз ... ... ... ... ... тану ... адекватты болуы.Студенттердің әлеуметтік және танымдық мотивтерінің дамуын ... ... онда ... ... ... олардың кәсіби қабілеттерінің ары қарайғы дамуының негізі екенін көреміз.Кең ауқымды танымдық мотивтер арқылы студенттер жаңа ... ... ... оны ... барысындағы қиыншылықтарды бастан өткеру сияқты әрекеттерді жүзеге асырады. Оларда білімге деген қызығушылық тереңдей түсіп, тек оқу пәнінің ғана заңдылықтарын ... ... ... ... кәсіби компетенттіліктің негізіне бет бұрады.Оқу-танымдық мотив  -  теориялық және шығармашылық ойлаудың ... ... ... ... іске асады. Студенттерді әдетте ғылыми жұмыстарға араласу, ... ... әр ... ... ... ... іс-әрекеттің нәтижелігін жоғарылату жолдары еліктетіндіктен, олардың ой еңбегін рациональді ұйымдастыру және оның мәдениеті туралы әдебиеттер ... ... Бұл жас ... ... және нәтижелі оқу мотивациясының бірлігінің пайда болуы туралы сөз қозғауға болады.Бұл кезеңде әлеуметтік мотивтер де бірнеше бағыттар бойынша дамиды.Айналадағы қоршаған ... ... ... пайда болатын әлеуметтік позиционды мотивтер де өзгеріске ұшырайды. Студент үшін өз ... ... ... ... өте ... рөл атқарады. Бұл студенттердің оқытушымен іскерлік әрекеттерін тығыздандыра түседі.Басқа жас ерекшеліктері сияқты студенттік кезде де мотивацияны тәрбиелеудің өз резервтері бар. ... ... ... тәрбиелеу қазіргі кездегі педагогикалық психологияның көкейтесті мәселелері болып табылады:- формасына қарамастан білімділікті жетілдіру (өзіндік дербес жұмыстар, кәсіби ... ... ... ... ... алу т.б.);- компетенттілікке жету  -  жеке тұлғаның жалпы ... ... мен ... ... ... сәйкес келуі;- халық шаруашылығының еңбек ету және әлеуметтік тәжірибеге белсенді түрде қатысу, өзін-өзі бесленді өмір ... ... ... мотивтер студенттердің жан-жақты, толық дамуының перспективасын қамтамасыз ... және ... ... іс-әрекетке, әлеуметтік өмірге деген дайындығын күшейтеді.Мотивацияның бұл кезеңдегі негізгі мазмұны оқу және өзін-өзі дамыту әдістерін меңгеру, болашақ мамандығына дайындық ретінде ... ... ... түсу ... игеру болып табылады.Мотивациялық аймақтың дамуы ешқашан тоқтамайды. ... ... оқу ... ... ... ... ... ұшырайтынын көрсетеді. Өзін-өзі дамыту мотивтері өмір бойы адамның кәсіби іс-әрекеті барысында ... ... ... Ересек адамның мотивациялық аймағының қалыптасуы - өзін-өзі тәрбиелеудің ... ... ... ... [5].Мотивтер мәселесі күрделі және жан-жақты. Мотив ұғымы, мотивтердің түрлері, студенттердің оқу мотивтері қарастырылды. Көптеген сұрақтар мен аспектілер әлі ... ... ... етеді.Студенттердің оқу мотивтерінің олардың тұлғалық бағыттылығымен, қарым-қатынасымен, құрылымымен, іс-әрекетінің мақсатымен байланысы шешілмеген ... ... ...  -  психологияның негізгі категорияларының бірі болғандықтан фундаментальді және қолданбалы зерттеулер ... ... бұл ... кең ... ... ... ... Юрчук В.В. Современный словарь по психологии.  -  М.: , 1998 г.2. ... М. ... А-Я.: ...  -  ...  -  М.: ... 1999 г.3. Маркова А.К. Мотивация учения и ее воспитание у школьников.  -  М.: Педагогика, 1983 г.4. ... В.И. ... ... и ...  -  М.: ... 1998.5. Дубовицкая Т.Д. Методика диагностики направленности учебной мотиваций. Психологическая наука и образование, 2002. - № 2.6. ... А.К. ... ... ... в школьном возрасте.  -  М.: Просвещение, 1983 г.7. Немов Р.С. ...  -  М.: ... 1995 г.  
        
      

Пән: Психология
Жұмыс түрі: Материал
Көлемі: 7 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Оқытушылар мен студенттердің тұлға аралық қатынасының психологиялық ерекшеліктері59 бет
Оқытушылар мен студенттердің тұлға аралық қатынасының психологиялық ерекшеліктері туралы92 бет
Студенттердің даму ерекшеліктерінің ғылыми-психологиялық негіздері53 бет
Студенттердің оқу процесін бағалаудың психологиялық ерекшеліктері40 бет
Педагогикалық практика бойынша есеп23 бет
Психология ғылымында қарым- қатынастың теориясы48 бет
Тұлғаның денсаулық жағдайының ерік сапаларымен байланысы жайлы теориялық тұрғылар101 бет
"Жас ерекшелік және әлеуметтік психология" пәні бойынша студенттерге арналған лекция жинағы28 бет
3D studio Max бағдарламасы.41 бет
3D studio MAX көмегімен объектілерді модельдеу21 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь