«Қаржы» пәні бойынша оқу-әдістемелік кешен

1. Пәннің мақсаты мен міндеті

«Қаржы» пәнінің зерттеу мақсаты қаржылардың негізгі аспектілерін қарастыруда. Негізгі аспектілер ретінде экономикалық әрі қаржылық категориялардың, түсініктердің, терминдердің теориялық негіздері, олардың түрлендірілуі (классификациясы), белгілі категориялардың, субкатегориялардың маңызы мен алар орны, әлеуметтік-экономикалық процестердегі қаржылық жүйе мен қызмет ету принциптері алынған.
«Қаржы» оқу пәнінің негізгі міндеттері:
- Қаржылардың мазмұны мен қызметтерін айқындау, олардың нарықтық қатынастарға өту жағдайында экономикалық рөлін анықтау;
- Мемелекеттің қаржы саясаты, қаржы жүйесінің құрылымы мен ұйымдастылылуын зерттеу;
- Мемелекеттік бюджет пен бюджеттен тыс қорлардың құрылу тәжірибесі мен өзекті мәселелерін қарастыру;
- Қызмет етудің әртүрлі салаларындағы қаржыларды ұйымдастыру принциптері мен ақша қорларды құру мен пайдалану негіздерін анықтау.
«Қаржы» пәнін оқыту нәтижесінде студент:
– қаржылардың табиғатын, қызмет ету ерекшеліктерін, қаржы механизмнің мүмкіндіктерін білуі керек;
– шаруашылық, соның ішінде қаржылық механизмернің, реттеу тетіктерінің жаңа жетілген нысандары мен әдістерін қолдануды меңгеруі керек.

Студент аталған пәнді зарттеу нәтижесінде алған теориялық білімді тәжірибеде қолдануды меңгеруі тиіс.

Бағдарлама отандық және шетел әдебиеттері негізінде жазылды.
Осы пәнді оқыту үшін қажетті материалдарды меңгеруі керек тақырыптардың аты көрсетілген
№ Пән атаулары, олардың бөлімдері (тақырыптар)
1 2
«Экономическая теория»
1. Қоғамдық өндіріс негіздері.
2. Экономикалық жүйе ретіндегі шаруашылықты нарықты ұйымдарстыру.
3. Нарық экономикасының жалпы сипаттамасы.
4. Ұлттық экономика: оны өлшеу нәтижелері.
5. Нарық экономикадағы мемлекет
6. Макроэкономикалық тепе-теңдік және ұлттық табыс деңгейңн анықтау.
7. Ақша-несие жүйесі және мемлекеттің ақша-несие саясаты.
8. Қаржы жүйесі мен қаржы саясаты.
9. Инфляция және инфляцияға қарсы саясат.
ПӘНДЕР ТІЗІМІ (пререквизиттер)

«Қаржы» курсы келесі пәндермен байланысты (постреквизиттер тізімі): Мемлекеттік бюджет; Салық және салық салу; Корпоративті қаржылар; Қаржылық менеджмент; Қаржылық бақылау және аудит; Ақша, несие, банктер; Экономикалық статистика; Бухгалтерлік есеп.
3.1.Ұсынылатын әдебиеттер тізімі

Негізгі әдебиеттер

1. Ілиясов Қ.Қ., Құлпыбаев С. ҚАРЖЫ. Оқұлық.– Алматы, ТОО «Издательство LEM», 2005ж.
2. Мельников В. Д. Основы финансов. Учебник для вузов. – Алматы, ТОО «Издательство LEM», 2005г.

Қосымша әдебиеттер
1. Финансы. Учебник для вузов. Под ред. М. В. Романовского и др. – М.: Перспекти-ва, «Юнити», 2000.
2. Финансы. Под ред. А. Г. Грязновой, Е. В. Маркиной. – М.: Финансы и статистика, 1994.
3. Финансы. Учебник под ред. Поляк Г.Б. – М.: ЮНИТИ , 2003.
4. Финансово-кредитный словарь. Т.1,2,3-М.: Финансы и статистика, 1984,1986,1988.
5. Финансово-кредитный энциклопедический словарь / Колл. авторов; Под общ. ред.А. Г. Грязновой: – М.: Финансы и статистика, 2002.
6. Дробозина Л.А. Финансы: Учебник для вузов. Москва: ЮНИТИ, 2000.
7. Худяков А.И. Налоговое право Республики Казахстан. Общая часть: Учеб ник.- Алматы: ТОО «Издательство «Норма-К», 2003.
Черник Д.Г. Налоги – Москва: Финансы и статистика, 2003.

Анықтамалық әдебиеттер
1. Финансово-кредитный словарь. Т.1,2,3-М.: Финансы и статистика, 1984,1986,1988.
2. Финансово-кредитный энциклопедический словарь / Колл. авторов; Под общ. ред.А. Г. Грязновой: – М.: Финансы и статистика, 2002.
3. Энц.словарь (Золотогоров В.Г.) Изд. 2-е,стереотип.
4. Краткий толковый словарь-спр.по внешнеэкон.деят-ти Уч.пос.д/вузов (Михайлин А.Н.)
5. Большой экон.словарь 25 тыс.терминов (ред.Азрилиян А.Н.) Изд. 6-е,доп.

Нормативті әдебиеттер
1. Қазақстан Республикасының конституциясы.
2. Қазақстан Республикасының Азаматтық кодексі.
3. Қазақстан Республикасының Парламенті туралы.
4. Қазақстан Республикасының Президенті туралы.
5. Қазақстан Республикасының Өкіметі туралы.
6. Қазақстан Республикасының жергілікті мемлекеттік реттеу туралы.
7. Қазақстан Республикасының бюджет кодексі.
8. Қазақстан Республикасының «Салықтар және бюджетке түсетін басқа да міндетті төлемдер туралы» Кодексі (Салықтық кодекс).
9. Сақтық іскерлік туралы.
10. Валюталық реттеу туралы.
11. Қазақстан Республикасының Кеден кодексі
12. Қазақстан Республикасының Қаржы министірлігінің ережелері.
13. Қазақстан Республикасының Экономика және бюджеттік жоспарлау министрлгінің ережелері.
        
        ҚАЗАҚСТАН РЕСПУБЛИКАСЫНЫҢБІЛІМ БЕРУ ЖӘНЕ ҒЫЛЫМ МИНИСТРЛІГІАбай атындағы Қазақ ұлттық  педагогикалық  ... ... және ... салу» кафедрасыОҚУ-ӘДІСТЕМЕЛІК   КЕШЕН«ҚАРЖЫ» пәні бойынша050509 – Қаржы мамандығы үшінОқу түрі: ... 2 жыл ... 2006 жылы ... ... ... ... Г.Б.аға оқытушы Жаппасова Р.Е.,E-mail: zhappasova_77@mail.ruОӘК «Қаржы және салық салу» кафедрасы жиналысында талқыланды (Хаттама ... ... ... ... ... жиналысындамақұлданды (Хаттама №____    «____»__________200__г.)Алматы, 2007 ... пәні ... ... ... ... э.ғ.к., доцент Нурлихина Г.Б., аға оқытушы Жаппасова Р.Е.Аты: «ҚАРЖЫ» пәні бойынша кейсіҒылым бөлігі: ... ... және ... ... ...  ...  Абай  ...  ҚазҰПУ-дың   «Қаржы   және   салық   салу»кафедрасына ... ... ... пәні ... ... ... факультеті,дистанциондық, жедетілген, 2 жыл оқыту, 2006 жылы түскен, 3 курс, 5,6семестр.2. Мекеме КазНПУ им. АбаяТиптік оқу бағдарламасыҚАЗАҚСТАН РЕСПУБЛИКАСЫ ... ЖӘНЕ ... ... ... ... ... ПЕДАГОГИКАЛЫҚ УНИВЕРСИТЕТІ«Қаржы және салық салу»  кафедрасы«Бекітемін»Оқу ісі жөніндегі проректор___________________М.А.Бектемесов«____»____________________200_ ж.«Келісілген»Оқу-әдістемелік ісі жөніндегіпроректор__________________В.А.Косов«_____» _____________200___ж.Факультет Кеңесінің төрағасы_______________А.Н.Саханова«______» _____________200___ж.«ҚАРЖЫ»  пәні ...... ... үшінЖҰМЫС ОҚУ БАҒДАРЛАМАСЫОқу түрі  сырттайФакультет Қаржы – экономикаКафедра «Қаржы және салық салу»Курс 3Семестр ... ... ... ... ... 16Семинарлық сабақтар 8СӨЖ  30Емтихан  5 семестрАлматы, 2006Жұмыс оқу  бағдарламасы:▪   ___________________________________________________________________мамандығы  бойынша  білім  ...   ...   ...   ...    «___»____________200_    ж      №___     ҚР     БҒМ     ...   ж    ...    ...   ...   ... ... 200_ж. ... 050509  –  Қаржы  бойынша  ... ... ... ... ... оқу ... аға ...  Жаппасова  Р.Е.  жаздыжәне «Қаржы және салық салу» кафедрасының мәжілісінде ... ж., ... ... ... ... ... Р.Е.  ___________________________ (қолы)Кафедра меңгерушісіэ.ғ.д., профессор Рогачев А.А.____________________________ (қолы)Жұмыс оқу бағдарламасы Қаржы-экономика факультеттің Оқу Кеңесіндемақұлданды«___»_____________200_ ж., хаттама ... ... Оқу ... ... ... ... мен ...  пәнінің  зерттеу  мақсаты  қаржылардың  негізгі  аспектілерінқарастыруда.  Негізгі   ...   ...   ...   әрі   ... ...  ... теориялық  негіздері,  олардыңтүрлендірілуі       ...       ...        ...   ...   мен   алар    орны,    әлеуметтік-экономикалықпроцестердегі қаржылық жүйе мен қызмет ету принциптері ... оқу ... ... ...  ...  мазмұны  мен  қызметтерін  айқындау,  ...   ... өту  ... экономикалық рөлін анықтау;-   Мемелекеттің   қаржы   саясаты,   қаржы   ...   ...   ... ... ... ... пен ... тыс қорлардың құрылу тәжірибесі  менөзекті мәселелерін қарастыру;- Қызмет етудің әртүрлі салаларындағы ... ... ... ақша ... құру мен ... негіздерін анықтау.«Қаржы»  пәнін оқыту нәтижесінде студент:қаржылардың  табиғатын,  қызмет  ету   ерекшеліктерін,   қаржы   ... ... ... соның ішінде қаржылық механизмернің,  реттеу  тетіктерінің  жаңажетілген нысандары мен әдістерін ... ... ...  ...  пәнді  зарттеу   нәтижесінде   алған   ...   ... ... ... тиіс.Бағдарлама отандық және шетел әдебиеттері негізінде жазылды.Осы пәнді оқыту үшін қажетті материалдарды меңгеруі керек тақырыптардың атыкөрсетілген|№   |Пән ... ... ... (тақырыптар)                         ||1   |2                                                                    ||    ... ...                                               ||    ... өндіріс негіздері.                                          ||    ... жүйе ... ... ... ...       ||    ... экономикасының  жалпы сипаттамасы.                             ||    ...  ... оны ... ...                             ||    ... экономикадағы мемлекет                                         ||    ... ... және ... ... деңгейңн анықтау.    ||    |Ақша-несие ... және ... ... саясаты.               ||    ... ... мен ... ...                                      ||    ... және ... ... ...                               ... ... ...  курсы  келесі  пәндермен   ...   ...   ... ... ... және салық салу; Корпоративті  қаржылар;  Қаржылықменеджмент; ... ... және ... ... несие, банктер;  Экономикалықстатистика; Бухгалтерлік есеп.2.Пән мазмұны2.1.Дәрістік курс|Тақырып № |Тақырып, дәрістер|Тақырып мазмұны                      ...  ||          ...           |                                     ...          |                 |                                     |       ||1 ... ... ... ... Қаржы – тауар        |2      ||          ... мен ... ... ...       ||          |                 ... қатынастардың ақшалай       |       ||          |                 ... ... ...  |       ||          |                 ... мәні ... ...  |       ||          |                 ... ... ... бөлу|       ||          |                 ... мен оның ... ...       ||          |                 ... ... ... ... |       ||          |                 ... ... ...    |       ||          |                 ...                               |       ||          |                 ... ... қаржылық  |       ||          |                 ... ... ...      |       ||          |                 ... ... ресурстарының     |       ||          |                 ... ... өсу ... және   |       ||          |                 ... ... ... ...      |       ||          |                 ...                           |       ||          |                 ... ... ...            |       ||          |                 ... құру және ...         |       ||          |                 ... ... ... құру   |       ||          |                 |мен ... мемлекеттік        |       ||          |                 ... ... ... ақша        |       ||          |                 ... мен ... ...    |       ||          |                 ... ... ... ... оның  |       ||          |                 ... ... жүйесін              |       ||          |                 ... ... ...   |       ||          |                 ... ... ...    |       ||          |                 ... жүйесінің негізгі міндеттері.  |       ||2 тақырып |Қаржылық ... ... ... ... ... оның |2      ||          |                 ... ...            |       ||          |                 ... алар ... ... ...       ||          |                 |мен ... ... ...   |       ||          |                 ... ... ... тигізер      |       ||          |                 ...                               |       ||          |                 ... ... мен ...         |       ||          |                 ... талаптар. Қаржы саясатын   |       ||          |                 ... ... ... ...      |       ||          |                 ... ... ... ... |       ||          |                 ... ... ...        |       ||          |                 ... принциптері мен мақсаты.  |       ||          |                 ... ... мен ...      |       ||          |                 ... ... ...        |       ||          |                 ... мен ... ...       |       ||          |                 ... ... мен            |       ||          |                 ... ерекшеліктері. ҚР-ның   |       ||          |                 ... ... ...        |       ||          |                 ... ... механизмді        |       ||          |                 ... ... ...     |       ||3 ... ...      ... ... реттеу, оның   |1      ||          ... ...  ... микро және                  |       ||          |                 ... ...       |       ||          |                 ... реттеудің қажеттілігі       |       ||          |                 ... ... ...      |       ||          |                 ... ... және т.б.).        |       ||          |                 ... ... мен ...      |       ||          |                 ... ... ... ...  |       ||          |                 ... ... ... ...       ||          |                 ... ... әсері.     |       ||4 ... ...         ... ... ... мәні  |1      ||          ...       |мен ... Нарықтық экономика   |       ||          |                 ... ... ...   |       ||          |                 ...                             |       ||          |                 ... жоспарлаудың әдістері.      |       ||          |                 ... ...     |       ||          |                 ... ... мен         |       ||          |                 ... ... ...   |       ||          |                 ... Қаржылық көрсеткіштерді      |       ||          |                 ... ...         |       ||          |                 ... ... ... ...       ||          |                 ... ... ...            |       ||          |                 ... ... жоспралару және    |       ||          |                 ... ... ... ... |       ||          |                 ... мәселелері. Қазіргі кезеңдегі   |       ||          |                 ... ... ...    |       ||          |                 ... бағыттары.                   |       ||5 ... ...       ...  ... ... ...     |2      ||          ...         ... ... ... мен  |       ||          |                 ... ... механизм және    |       ||          |                 ... ... ... ... ...       ||          |                 ... Қаржыларды басқарудағы         |       ||          |                 ... ... ...          |       ||          |                 ... ... ... ...       ||          |                 ... ... ... түсінігі|       ||          |                 |мен ... ... ... ...       ||          |                 ... ... жеке ...    |       ||          |                 ... мен ...        |       ||          |                 ... ... автоматтандырылған|       ||          |                 ... ... ... ...      |       ||          |                 ... ... қазіргі кезеңінде|       ||          |                 ... ... ... мен             |       ||          |                 ... ... |       ||          |                 ... ... қажеттілігі.     |       ||6 ... ... ... ... мазмұны мен мәні.|2      ||          |                 ... ... ...      |       ||          |                 ... ... ... аумағы   |       ||          |                 |мен ... ... ...   |       ||          |                 ... және материалдық, еңбек   |       ||          |                 ... ақша ... ...         |       ||          |                 ... ... ...       |       ||          |                 ... ... ...      |       ||          |                 ... ... әдістері.        |       ||          |                 ... ... ... асырушы    |       ||          |                 ... ... ... мен      |       ||          |                 ... ... ...       |       ||          |                 ... қаржылық бақылауды қайта  |       ||          |                 ...                                |       ||          |                 ... ... ... оның   |       ||          |                 ... ... ұйымдардың          |       ||          |                 ... ... ...       |       ||7 ... ...       ... ... субъектілердің  |2      ||          ...        ... ...                |       ||          ...   ... ұйымдар мен         |       ||          ...       ... ... ...  |       ||          |                 ... ... ұйымдартырылу|       ||          |                 ... ... мен          |       ||          |                 ... ... ...         |       ||          |                 ... ... қардылық        |       ||          |                 ... ... емес ...       ||          |                 ... ... ...       ||          |                 ... емес ұйымдар            |       ||          |                 ... ... ...   |       ||          |                 ... ... ...           |       ||8 ... |Қаржылық         |Қоғамды болатын ... ...  |1      ||          ...    ... және қарждылық құқықтың      |       ||          ... ... ... ... ...      |       ||          |                 ... және уәкілеттік).           |       ||          |                 ... ... ...  |       ||          |                 ... (жазылымдар,                |       ||          |                 ... ...   |       ||          |                 ... ... орындау         |       ||          |                 ... ... ... ... ...       ||          |                 ... ... Төлемпұл,      |       ||          |                 ... ... ...      |       ||          |                 ... пайдалану үшін пайыздарды |       ||          |                 ... ... ... және    |       ||          |                 |т.б.                                 |       ||          |                 ... ... ... ... |       ||          |                 |мен ...                         |       ||9 ... ...      |Мемлекеттік бюджеттің ...   |2      ||          ...          ... ... ... экономикалық |       ||          |                 ... ... мен ...     |       ||          |                 ... ... ... ...    |       ||          |                 ... ... ...      |       ||          |                 ... ... мен ерекшеліктері. |       ||          |                 ... ... ... бюджеттің  |       ||          |                 ... ... ... Ұдайы       |       ||          |                 ... ... ...       |       ||          |                 ... мәні мен ...          |       ||          |                 ... бюджеттің кірісі мен     |       ||          |                 ... ... мен ...     |       ||          |                 ... жүйе ... ...       |       ||          |                 ... қалыптастыру. Бюджет        |       ||          |                 ... ... мен ... ...       ||          |                 ... құру ...            |       ... |Басқарудың       |Жергілікті қардылардың маңызы мен    |1      ||          ...       ... ... ... ...  |       ||          ...       |бөлігі ретіндегі жергілікті қаржылар.|       ||          ...       ... ... ... |       ||          |                 ... ... ... ... |       ||          |                 ... жергілкті           |       ||          |                 ... ...                  |       ||          |                 ... ... аумақтардың       |       ||          |                 ...                           |       ...                                                           |16     |2.2. ... практикалық сабақтар|Тақырып № |Сабақ тақырыбының|Тақырып мазмұны                      ...  ||          ...           |                                     ... ... ... ... түсінігі.                      |1      ||          ... мен ...... ...            |       ||          |                 ... категориясы.            |       ||          |                 ... ... ...       |       ||          |                 ...                         |       ||          |                 ... ...               |       ||          |                 ... мәні ... қызметінде  |       ||          |                 ... ... ... бөлу|       ||          |                 ... мен оның ... ...       ||          |                 ... қызметі.                     |       ||          |                 ... ... ...       |       ||          |                 ... қызметтерінің дамуы.        |       ||          |                 ... ... ...         |       ||          |                 ... ...             |       ||          |                 ... ... етуін тудырушы    |       ||          |                 ...                           |       ||          |                 ... ... ... ... |       ||          |                 ...                       |       ||          |                 ... мазмұны: қаржылық        |       ||          |                 ... ...               |       ||          |                 ... ... ... жаңа|       ||          |                 ... ... ... ...  |       ||          |                 ... ... ...     |       ||          |                 ... ... ...         |       ||2 ... ... ... ...              |1      ||          |                 ... ... ... пен   |       ||          |                 ... ... мәні мен        |       ||          |                 ...                             |       ||          |                 ... ... мен ...      |       ||          |                 ...                             |       ||          |                 ... ... ...          |       ||          |                 ... ... мазмұны,          |       ||          |                 ... ... мен           |       ||          |                 ...                          |       ||          |                 ... механизмнің мазмұны мен     |       ||          |                 ...                            |       ||3 ... ...      ... ... ...         |0,5    ||          ... ...  ... және ...          |       ||          |                 ... ... ...       |       ||          |                 ... ... ...      |       ||          |                 ... ... және т.б.)   |       ||          |                 ... ... қаржылардың  |       ||          |                 ...                       |       ||          |                 ... ... ...        |       ||4 ... |Қаржылық         |Қаржылық жоспарлаудың мазмұны, мәні, |0,5    ||          ...       ...                          |       ||          |                 ... ... ... жоспарлау|       ||          |                 ... ...                     |       ||          |                 ... ... ...      |       ||          |                 ... қаржылық     |       ||          |                 ... ... мен         |       ||          |                 ...                         |       ||          |                 ... ... жүйесі.        |       ||          |                 ... ... ...        |       ||          |                 ...                           |       ||          |                 ... ... ...    |       ||          |                 ... ... ... ... |       ||          |                 ... ... ...           |       ||          |                 ... ... ...     |       ||          |                 ...                           |       ||5 ... ...       ... ... ...      |1      ||          ...         ... ... мен ... |       ||          |                 ... ... және оның          |       ||          |                 ... ... ...         |       ||          |                 ... басқару органдары, олардың|       ||          |                 ...                          |       ||          |                 ... ... ... оның      |       ||          |                 ... ...                  |       ||          |                 ... жүйе, оның құрылымы, бөлек  |       ||          |                 ... ... мен         |       ||          |                 ...                          |       ||          |                 ... ... ... ... |       ||          |                 ... ... ...  |       ||          |                 ... ...                |       ||          |                 ... жүйесі, олардың   |       ||          |                 ...                              |       ||6 ... ... ... ... ... мен ...      ||          |                 ... ... ...      |       ||          |                 ... ... және ... |       ||          |                 ...                              |       ||          |                 ... ... ...      |       ||          |                 ... ... ...        |       ||          |                 ... ... мен ...         |       ||          |                 ... ... ...    |       ||          |                 ... қаржылық бақылау түсінігі.|       ||          |                 ... ... ... ...  |       ||          |                 ... ... даму өрісі.         |       ||          |                 ... ... және ...   |       ||          |                 ... рөлін көтеру.                |       ||7 ... ...       ... ... субъектілердің     |1      ||          ...        ... ...                |       ||          ...   ... ...   ...   |       ||          ...       ...                            |       ||          |                 ... ... ...       |       ||          |                 ... ... ...       ||          |                 ...                           |       ||          |                 ... мен ... қаржылық |       ||          |                 ...                             |       ||          |                 ... ... ...     |       ||          |                 ...                          |       ||          |                 ... емес ... ...  |       ||          |                 ... ... үйымдастыру|       ||          |                 |мен оның ...                    |       ||          |                 ... емес ... ...  |       ||          |                 ... ... ...       ||          |                 ...                             |       ||          |                 ... емес ... жүргізу  |       ||          |                 ... ...          |       ||          |                 ...                           |       ||8 ... |Қаржылық         |Қаржылық-құқықтық нормалардың        |0,5    ||          ...    ... мен ...                |       ||          ... ... |Қаржылық құқықтық қатынастар, олардың|       ||          |                 ... мен ...           |       ||          |                 ... ... субъектілері.         |       ||          |                 ... ... ... оның   |       ||          |                 ... мен ...                   |       ||          |                 ... ...            |       ||9 ... ...      |Мемлекеттің экономикалық қызметі.    |1      ||          ...          ...  ... түсінігі мен|       ||          |                 ...                            |       ||          |                 ... ... экономикалық   |       ||          |                 ... мен ...                     |       ||          |                 ... ... құрылымы.         |       ||          |                 ... мен ... ...      |       ||          |                 ... балансы. Бюджет тапшылығы.    |       ||          |                 ... ... болу ...    |       ||          |                 ... жабу ...             |       ||          |                 ... ... ... ...     |       ||          |                 ... ...                   |       ... |Басқарудың       |Жергілікті қаржылардың маңызы мен    |0,5    ||          ...       ...                                |       ||          ...       ... ...              |       ||          ...       ... бюджеттер кірістері       |       ||          |                 ... ... ...       |       ||          |                 ... ... ...       |       ||          |                 ...                           |       ...                                                           |8      |2.4. ... ... жетекшілігімен жасайтын өзіндік жұмыстары (СОӨЖ)|№№       |СОӨЖ ... ... және        ...  түрі    ...  ||п.п.     ... ...               |                 ...   ||1        ... ... ... мен ...   ...           |5      ||         |1. ... ... ... ... оның|консультация     |       ||         ...                             |                 |       ||         ... ... бойынша қаржы      |                 |       ||         ... ... ...           |                 |       ||         ... ... ...     |                 |       ||         ... ... ... ...      |                 |       ||         ...                              |                 |       ||         |                                      |                 |       ||         |2. ... ... ...       |                 |       ||         ... ... жүйесінің негізгі  |                 |       ||         ...                           |                 |       ||         |ҚР ... ... ...        |                 |       ||         ...                          |                 |       ||         |ҚР ... жүйесін жетілдірудің         |                 |       ||         ... ... ...          |                 |       ||2        ... ... мен ... механизмі     |Топтық           |5      ||         ... ... ... механизмі.  |консультация     |       ||         ... ... ... ...       |                 |       ||         ... ... асу ... ...  |                 |       ||         ...                               |                 |       ||         ... ... ... ...                 |       ||         ... ... ...       |                 |       ||         ...                           |                 |       ||3        ... ... ...           ...           |5      ||         ... мен ...        |консультация     |       ||         ...                          |                 |       ||         |ЖҰӨ ... мен ... ...   |                 |       ||         ... ... бөліктері кіреді?     |                 |       ||         ... ... ... ...     |                 |       ||         ... ...      |                 |       ||         ... ... ...          |                 |       ||         ... ... нені      |                 |       ||         ...                            |                 |       ||         ... ...           |                 |       ||         ... ...         |                 |       ||         ... ... ... ...        |                 |       ||         ... бюджеттің                 |                 |       ||         ... ... ...    |                 |       ||4        ... қатынастардың құқықтық       |Топтық           |5      ||         ...                               ...     |       ||         ... ... ... ...  |                 |       ||         |мен ...                          |                 |       ||         |1. ... ... ...     |                 |       ||         ... ... ... етеді?        |                 |       ||         |2. ... ...           |                 |       ||         ... ...           |                 |       ||         ... ... қалай       |                 |       ||         ...                          |                 |       ||         |3. ... ... қандай    |                 |       ||         ... ...               |                 |       ||         |4. ... қаржылық қызметінің    |                 |       ||         ... және оған әсер ... ...   |                 |       ||         ...                               |                 |       ||         |5. ... қаржылық қызметінің    |                 |       ||         ... атап ...            |                 |       ||         |6. ... ... ... |                 |       ||         ... ... ең ... ...   |                 |       ||         ... атаңыз.                     |                 |       ||5        ... ... ...   ...           |5      ||         ...                            ...     |       ||         |1. ... кәсіпорындардың       |                 |       ||         ...                             |                 |       ||         |1.1. ... ... есеп   |                 |       ||         ... мәні ...                 |                 |       ||         |1.2. ... қандай қаржылық   |                 |       ||         ... ... ...                   |                 |       ||         |1.3. ... ... ...     |                 |       ||         ... ... және ...         |                 |       ||         |1.4. ... қаржылық менеджменті|                 |       ||         ... ...                       |                 |       ||         |                                      |                 |       ||         |2. ... емес ...  |                 |       ||         ...                             |                 |       ||         |2.1  ... емес кәсіпорындар   |                 |       ||         |мен ...  ... ...        |                 |       ||         ... ... ...            |                 |       ||         |2.2  ... емес қызметте       |                 |       ||         ... ... ... топтары |                 |       ||         ... ...                         |                 |       ||         |2.3 ... емес ... мен|                 |       ||         ... ... ...     |                 |       ||         ... және ... неде ...  |                 |       ||         |2.4  ... ... ...   |                 |       ||         ... ұйымдарды қаржыландыруда    |                 |       ||         ... ... ... ...      |                 |       ||6        ...                            ...           |5      ||         ... мен ... ...    |консультация     |       ||         ... пен ...             |                 |       ||         ... ... мен          |                 |       ||         ... ... арасындағы      |                 |       ||         ... нені ...            |                 |       ||         ... сақтандыру.               |                 |       ||         ... ... ... ...     |                 |       ||         ... сақтандыру мен жеке          |                 |       ||         ... ... ...        |                 |       ||         ... ... бөлігі         |                 |       ||         ... ... ...            |                 |       ||         ... және ... сақтандыру       |                 |       ||         ... ... ... ... |                 |       ||         ... ... ... ...     |                 |       ||         ... ... сақтық ісі қалай   |                 |       ||         ...                           |                 |       ||         |ҚР ... ісі ... ...   |                 |       ||         ... ...                         |                 |       ||7        ... ...                          ...           |5      ||         ... ... нені білдіреді?          |консультация     |       ||         |ҚР ... ... ... ...   |                 |       ||         ... даму ... атаңыз.          |                 |       ||         ... ... ... неде және  |                 |       ||         ... нарықтардан айырмашылығы қандай?|                 |       ||         ... ... ... нені ...                 |       ||         ... оның ерекшелігі?                 |                 |       ||         |ҚР ... ... ... ... |                 |       ||         ...                              |                 |       ||         ... ... нарығының қатысушыларын|                 |       ||         ... ...                      |                 |       ||         ... ... нарығын мемлекет       |                 |       ||         ... ... ... ... ...  |                 |       ||         |Қор ... ... қызметі неде?  |                 |       ||8        ... ... ...        ...           |5      ||         ... ...                  ...     |       ||         ... ... ... ...                 |       ||         ... ... ...      |                 |       ||         ... не?                            |                 |       ||         ... ... ... түсінігін |                 |       ||         ... ... ... оның ...                 |       ||         ... ... ықпалын талдаңыз. |                 |       ||         ... ... ... ...     |                 |       ||         ... ... ...           |                 |       ||         ... ... ...   |                 |       ||         ... ... әсер етуші қандай      |                 |       ||         ... ... және ...      |                 |       ||         ... ...                      |                 |       ||         ... ... тарту мақсаттары|                 |       ||         ... ... ...                |                 |       ||         ... ... қызметті  реттеу  |                 |       ||         |мен ... ... ...                 |       ||         ... ... ...            |                 |       ||         ... реттеу нені білдіреді?      |                 |       ||         ... ... ... ...     |                 |       ||         ... органдарды атап, олардың  |                 |       ||         ... ... ...       |                 |       ||         ... ... ... не?   |                 |       ||         ... әдістің мәнін ашып, жағымжы  |                 |       ||         ... ... ... ...        |                 |       ||         ...                          |                 |       ||         ... экономикалық қызметті реттеудің|                 |       ||         ... ... ... ...                 |       ||         ... және ... ашыңыз.         |                 |       ||         ... ... ... ...                 |       ||         ... ... ... қандай    |                 |       ||         ... ... ... ...    |                 |       ...                                                           |45     |2.5. ... ... ... п.п.  |СӨЖ  тақырыптардың аттары және         |Бақылау       ...   ||         ... ...                ...       ...    ||1        ... мәні, қызметі мен рөлі.    |              |5       ||         |1. ... ... ... түсінік, оның |              |        ||         ...                              |              |        ||         ... ... ... ...       |              |        ||         ... ... сызыңыз.            |              |        ||         ... ... ...      |              |        ||         ... ... ... ...       |              |        ||         ...                               |              |        ||         |                                       |              |        ||         |2. ... ... Қазақстан        |              |        ||         ... ... ... негізгі   |              |        ||         ...                            |              |        ||         |ҚР ... ... ...         |              |        ||         ...                           |              |        ||         |ҚР ... ... ...          |              |        ||         ... ... Негіздеңіз.           |              |        ||2        ... ... мен ... механизмі      |              |5       ||         ... ... ... ...   |              |        ||         ... ... механизмін қаржы        |              |        ||         ... ... асу ... ...   |              |        ||         ...                                |              |        ||         ... экономиғка жағдайындағы қаржы |              |        ||         ... ... ...        |              |        ||         ...                            |              |        ||3        ... қаржылық реттеу            |              |5       ||         ... мен ...         |              |        ||         ...                           |              |        ||         |ЖҰӨ ... мен ... ...    |              |        ||         ... құрамдас бөліктері кіреді?      |              |        ||         ... ... ... жүйесінде      |              |        ||         ... ...       |              |        ||         ... ... қарастырылады?           |              |        ||         ... ... нені       |              |        ||         ...                             |              |        ||         ... ...            |              |        ||         ... ... жүйесінде|              |        ||         ... ... ...                   |              |        ||         ... ...                  |              |        ||         ... ... ...     |              |        ||4        ... ... ... ...              |5       ||         ... ... ... ...   |              |        ||         |мен ...                           |              |        ||         |1. ... қатынастарды неліктен      |              |        ||         ... ... ... ...         |              |        ||         |2. ... ...            |              |        ||         ... нормалар,            |              |        ||         ... ... ...        |              |        ||         ...                           |              |        ||         |3. ... реттеу қандай     |              |        ||         ... ...                |              |        ||         |4. ... ... ... мәні|              |        ||         ... оған әсер ... ... ... |              |        ||         |5. ... ... қызметінің     |              |        ||         ... атап ...             |              |        ||         |6. ... Республикасының қаржылық  |              |        ||         ... ... ең ... ...    |              |        ||         ... ...                      |              |        ||5        ... ... ...    |              |5       ||         ...                             |              |        ||         |1. ... ...        |              |        ||         ...                              |              |        ||         |1.1. ... (шаруашылық) есеп    |              |        ||         ... мәні ...                  |              |        ||         |1.2. ... қандай қаржылық    |              |        ||         ... ... ...                    |              |        ||         |1.3. ... ... (табысы) қалай|              |        ||         ... және ...                |              |        ||         |1.4. ... ... менеджменті |              |        ||         ... ...                        |              |        ||         |                                       |              |        ||         |2. ... емес кәсіпорындардың   |              |        ||         ...                              |              |        ||         |2.1  ... емес ... мен|              |        ||         ...  ... етуінің материалдық |              |        ||         ... ...                         |              |        ||         |2.2  ... емес ...        |              |        ||         ... ... ... топтары  |              |        ||         ... ...                          |              |        ||         |2.3 ... емес ... мен |              |        ||         ... қаржыландырудың негізгі      |              |        ||         ... және ... неде ...   |              |        ||         |2.4  ... ... жағдайында    |              |        ||         ... ... ...     |              |        ||         ... ... ... ...       |              |        ||6        ...                             |              |5       ||         ... мен ... арасындағы     |              |        ||         ... пен ...              |              |        ||         ... қамсыздандыру мен әлеуметтік|              |        ||         ... ... ... нені  |              |        ||         ...                             |              |        ||         ... ...                |              |        ||         ... ... ... әдістері.      |              |        ||         ... ... мен жеке           |              |        ||         ... ... ...         |              |        ||         ... ... ... ретіндегі|              |        ||         ... ...                       |              |        ||         ... және ... ...        |              |        ||         ... ... келтіріп, сипаттаңыз.  |              |        ||         ... ... ... ...      |              |        ||         ... ... сақтық ісі қалай    |              |        ||         ...                            |              |        ||         |ҚР ... ісі ... бағыттарда    |              |        ||         ... ...                          |              |        ||7        ... ...                           |              |5       ||         ... ... нені ...           |              |        ||         |ҚР ... ... ... беріңіз    |              |        ||         ... даму ... ...           |              |        ||         ... ... ерекшелігі неде және   |              |        ||         ... ... ... ... |              |        ||         ... ... ... нені білдеріді |              |        ||         ... оның ...                  |              |        ||         |ҚР ... ... қағаздарға сипаттама  |              |        ||         ...                               |              |        ||         ... ... ... ... |              |        ||         ... ...                       |              |        ||         ... ... ... мемлекет        |              |        ||         ... ... ... ... ...   |              |        ||         |Қор ... ... қызметі неде?   |              |        ||8        ... ... ...         |              |5       ||         ... қаржылар                   |              |        ||         ... ... ... ... |              |        ||         ... ... ... бөлігі|              |        ||         |не?                                    |              |        ||         ... ... ... ...  |              |        ||         ... ... таңдағы оның Қазақстан |              |        ||         ... ... ... ...  |              |        ||         ... ... ... бөліктерін      |              |        ||         ... ... ...            |              |        ||         ... ... ...    |              |        ||         ... жағымсыз) әсер етуші қандай       |              |        ||         ... ... және ...       |              |        ||         ... ...                       |              |        ||         ... инвестицияларды тарту мақсаттары |              |        ||         ... ... ...                 |              |        ||         ... ... ...  реттеу   |              |        ||         |мен ... ... ... |              |        ||         ... ... сипаттаңыз.             |              |        ||         ... ... нені ...       |              |        ||         ... ... ... асырушы      |              |        ||         ... ... ... олардың   |              |        ||         ... ... ...        |              |        ||         ... ... ... не?    |              |        ||         ... ... ... ... ...   |              |        ||         ... жағымсыз жағтарына талдау         |              |        ||         ...                           |              |        ||         ... ... ... ... |              |        ||         ... ... ... ... |              |        ||         ... және ... ашыңыз.          |              |        ||         ... ... ... ... |              |        ||         ... ... ... қандай және|              |        ||         ... ... ...          |              |        ...                                                          |45      |3. ПӘН ... ОҚУ-ӘДІСТЕМЕЛІК МАТЕРИАЛДАР3.1.Ұсынылатын әдебиеттер тізіміНегізгі әдебиеттер1. Ілиясов Қ.Қ., Құлпыбаев С. ҚАРЖЫ. Оқұлық.– Алматы, ТОО ... ... ... В. Д. ... ... ... для ... – Алматы, ТОО«Издательство LEM», 2005г.Қосымша әдебиеттер1. Финансы. Учебник для вузов. Под ред. М. В. Романовского и др. – ... ... 2000.2. ... Под ред. А. Г. Грязновой, Е. В. Маркиной. –  М.: ... ... 1994.3. ... ... под ред. ... Г.Б.  – М.: ... , 2003.4. Финансово-кредитный словарь. Т.1,2,3-М.: Финансы и статистика,1984,1986,1988.5. ...  ...  ...  /  ...  ...  ... ред.А. Г. Грязновой: – М.: Финансы и статистика, 2002.6. Дробозина Л.А. Финансы: Учебник для ... ... ... 2000.7. ... А.И. ... ... Республики Казахстан. Общая часть: Учебник.- Алматы: ТОО «Издательство «Норма-К», 2003.Черник Д.Г. Налоги – Москва: Финансы и статистика, ... ...  ...  ...  ...  ...   и   ... Финансово-кредитный энциклопедический словарь  /  Колл.  авторов;  ... ... Г. ... – М.: ... и статистика, 2002.3. Энц.словарь (Золотогоров В.Г.) Изд. 2-е,стереотип.4.  Краткий  толковый  ...  ...  ... ... ... ... 25 тыс.терминов (ред.Азрилиян А.Н.) Изд. 6-е,доп.Нормативті әдебиеттер1. ... ... ... ... ... Азаматтық кодексі.2. Қазақстан Республикасының Парламенті туралы.3. Қазақстан ... ... ... Қазақстан Республикасының Өкіметі туралы.5. Қазақстан Республикасының жергілікті мемлекеттік реттеу туралы.6. Қазақстан Республикасының бюджет кодексі.7. ... ... ... және ... ... ... даміндетті төлемдер туралы» Кодексі  (Салықтық кодекс).8. Сақтық іскерлік туралы.9. Валюталық реттеу туралы.10. Қазақстан Республикасының Кеден кодексі11. Қазақстан ... ... ... ... ... ... ... және бюджеттік жоспарлауминистрлгінің ережелері.3.2. Емтиханға дайындалуға арналған сұрақтар(30-дан кем емес)1. Қаржы түсінігі.2. Қаржы – тауар өндірісінің ... ... ... қатынастардың ақшалай сипаттамасы.4. Қаржыладың анықтамасы.5. Қаржылардың мәні олардың қызметінде көрініс табытындығы. ... ... мен оның ... ... ... қызметі.6. Нарықтық шаруашылық жағдайында қаржылар қызметтерінің дамуы.7. Тауарлы өндіріс жағдайындағы қаржылардың қажеттілігі.8. Қаржылардың қызмет етуін тудырушы факторлар.9. Ақша ... ... ... ... ... ... қаржылық қатынастардың түрлері.11. Нарықтық қатынастар жағдайындағы жаңа қаржылық қатынастардың пайдаболуы.12. Қаржылық ... ... ... ...  түсінігі.    Әлеуметтік-экономикалық  процесстердегіқаржылық саясат пен қаржылық механизмнің мәні мен мазмұны.14. Қаржылық стратегия мен қаржылық ... ... ... ... ... ... ... мақсаттары, міндеттері мен қағидалары.17. Қаржылық механизмнің мазмұны мен құрылымы. Экономиканы қаржылық реттеу.18. Микро- және макродеңгейдегі ... ... ... ... ... ... жүйесі және т.б.)19. Өндірісті ынталандыруда қаржылардың мүмкіндіктері.20. Қаржылық ынталардың түрленуі. Қаржылық жоспарлаудың ... ... ... ... ... жоспарлау рөлінің өзгеруі.22. Қаржылық жоспарлаудың әдістері.23. Бағдарламалық-мақсаттық қаржылық жоспарлаудың қажеттілігі менмаңыздылығы.24. Қаржылық жоспарлардың ... ... ... ... ... Территориялық қаржылық жоспарлау.27. Нарық жағдайында жоспарлаудың дамуы.28. Қазіргі кезеңдегі қаржылық жоспарлауды жетілдірудің негізгі бағыттары.Қадрыларды басқарудың түсінігі.29. Басқарудың объектілері мен ... ... ... және оның ... ... ... Қардыларды басқару органдары, олардың қызметтері.32. Қаржылық аппарат түсінігі, оның құрамдас бөліктері.33. Қаржылық жүйе, оның ... ... ... ... ... ... ... қызметінің маңызы.35. Сақтандыру органдарының қызметтері.36. Қаржыларды басқарудың автоматтандырылған жүйесі, олардың маңызы.Қаржылық бақылаудың мазмұны мен ... ... ... ... ... ... және ... Қаржылық бақылауды үйымдастыру: түрлері, әдістері, формалары.39. Салық инспекциялар мен қаржы ... ... ... Аудиторлық қаржылық бақылау түсінігі.41. Аудиторлық қаржылық бақылау маңызы.42. ... ... даму ... ... ...  және  салықтық  бақылау  рөлін  көтеру.  Шарушылықжүргізу субъектілердің қаржыларының мазмұны.44. Кәсіпорындар, үйымдар,   ... ... ... ...  ...  ...  ...  үйымдастырунегіздері.46. Кәсіпорындар мен үйымдардың қаржылық қорлары.47. Кәсіпорындар қызметінің қаржылық нәтижелері.48.  Коммерциялық   емес   ...   ...   ...   ... мен оның мазмұны.49.  Коммерциялық  емес  шарушылық   жүргізу   субъектілердің   қаржыларыныңқаржылану көздері.50. ... емес ... ...                 ... ... ... ... түсінігі ментүрлері.51. Қаржылық құқықтық қатынастар, олардың ерекшеліктері мен түрлері.52. Қаржылық құқық ... ... ... ... оның түсінігі мен рөлі.54. Қаржылық-құқықты актілер. Мемлекеттің экономикалық қызметі.55. Мемлекеттік  ... ... мен ... ... ... ... маңызы мен рөлі.57. Мемлекеттік бюджет құрылымы.58. Кірістер мен шығыстар құрылымы.59. Бюджет балансы. Бюджет тапшылығы.60. Тапшылықтың пайда болу ... ... жабу ... ... жүйесі. Бюджет құрылғысы.63. Бюджеттік процесс. Жергілікті қаржылардың маңызы мен мәні.64. Бюджетаралық ... ... ... ... Жергілікті бюджеттер шығыстары67. Еркін экономикалық аймақтардың қаржыларыМОДУЛДЕР▪ Модуль 1.  «Қаржылардың мәні, қызметтері және рөлі»➢ Блок 1. ... ... ... 1. ... ... мен ... ... Дәріс 2. «Қаржылық қорлар мен қаржылық ресурстар»➢ Блок 2. ... ... ... 1. ... ... ... мен рөлі»➢ Блок 3. Білімді бақылау (аралық бақылау)▪ Модуль 2. ... жүйе және ... ... Блок 1. Теориялық бөлім• Дәріс 1-2. Қаржылық саясат• ... 3-4. ... ... мен ... ... 5-6. ... ... Дәріс 7-8. Қаржылық бақылау➢ Блок 2. Тәжірибелік бөлім• Дәріс 1. Қаржылық саясат• Дәріс 2. ... ... мен ... ... 3. Қаржыларды басқару• Дәріс 4. Қаржылық бақылау➢ Блок 3. Білімді бақылау (аралық бақылау)▪ Модуль 3. «Шаруашылық жүргізуші субъектілердің қаржысы»➢ Блок 1. ... ... ... 1-2. ... ... саласындағы шаруашылықжүргізуші субъектілердің қаржысы»• Дәріс 3-4. «Материалдық емес саласындағы шаруашылықжүргізуші субъектілердің қаржысы»➢ Блок 2. Тәжірибелік бөлім• Дәріс 1-2. ... ... ... ... Блок 3. ... ... ... бақылау)▪ Модуль 4. «Мемлекеттік бюджет»➢ Блок 1. Теориялық бөлім• ... 1-2. ... ... ... ... мен рөлі»➢ Блок 2. Тәжірибелік бөлім• Дәріс 1. Мемлекеттік бюджеттің экономикалық мәні, қызметтерімен рөлі➢ Блок 3. Білімді бақылау (аралық ... ... 5. ... бақылауСОҢҒЫ БАҚЫЛАУКурс бойынша тест сұрақтарыЕмтиханға арналған сұрақтар тізіміКурс бойынша глоссарийКурс бойынша жолдауы«ҚАРЖЫ» пәні бойынша силлабусы1. э.ғ.к., доцент ... Г.Б. – ... ... ... деканатта.аға оқытушы Жаппасова Р.Е. – ақпарат кафедрада немесе ... Пән ... ... ... орны ... ... бекітіледіОқу жоспарынан көшірмеКурс  Семестр  Кредит   Контактілік сабақтар   Виртуалды сабақтар   ...  ...      СОӨЖ      СӨЖ3           5               3            16          815             15                  54          ... ... ... ... ... өндіріс негіздері.2. Экономикалық жүйе ретіндегі шаруашылықты нарықты ұйымдарстыру.3. Нарық экономикасының  жалпы сипаттамасы.4. Ұлттық  экономика: оны өлшеу ... ... ... мемлекет6. Макроэкономикалық тепе-теңдік және ұлттық табыс деңгейңн анықтау.7. Ақша-несие жүйесі және мемлекеттің ақша-несие саясаты.8. Қаржы жүйесі мен қаржы саясаты.9. Инфляция және ... ... ... ...  курсы  келесі  пәндермен   байланысты   (постреквизиттер   тізімі):Мемлекеттік бюджет; Салық және салық ... ...  ...  Қаржылықменеджмент; Қаржылық бақылау және аудит; Ақша, несие, банктер;  Экономикалықстатистика; ... ... ... ... мазмұндамасы:«Қаржы»  пәнінің  зерттеу  мақсаты  қаржылардың  негізгі  аспектілерінқарастыруда.  Негізгі   аспектілер   ...   ...   әрі   ... ...  ... ...  ...  олардыңтүрлендірілуі       (классификациясы),       ...        ...   ...   мен   алар    ...    ... қаржылық жүйе мен қызмет ету принциптері алынған.«Қаржы» оқу пәнінің негізгі міндеттері:-  ...  ...  мен  ...  айқындау,  олардың   нарықтыққатынастарға өту  жағдайында экономикалық рөлін анықтау;-   ...   ...   ...   ...   жүйесінің   құрылымы   менұйымдастылылуын ... ... ... пен ... тыс ... құрылу тәжірибесі  менөзекті мәселелерін қарастыру;- Қызмет етудің әртүрлі салаларындағы қаржыларды ұйымдастыру принциптерімен ақша қорларды құру мен ... ... ...  ... ... нәтижесінде студент:қаржылардың  табиғатын,  қызмет  ету   ...   ...   ... ... ... соның ішінде қаржылық механизмернің,  реттеу  тетіктерінің  жаңажетілген нысандары мен әдістерін қолдануды ... ...  ...  ...  зарттеу   нәтижесінде   алған   ...   ... ... ... ... ... орындау және тапсыру графигі|Апталар |Контактілік сағаттар    ...                                   ||1       ... 1.  ... ... ... ... мен ...    ||        ... ... және   |1. ... ... ... ... оның ||        ...                   |құрылымы.                              ||        |                        ... ... ... ...       ||        |                        ... схемасын сызыңыз.            ||        |                        ... ... ...      ||        |                        ... ... жүйесінің схемасын       ||        |                        ...                               ||        |                        |                                       ||        |                        |2. ... ... ...        ||        |                        ... қаржы жүйесінің негізгі   ||        |                        ...                            ||        |                        |ҚР ... ... эволюциясын         ||        |                        ...                           ||        |                        |ҚР ... ... ...          ||        |                        ... ... Негіздеңіз.           ||2       ... 2. ... ... ... мен ... механизмі      ||        ... ... ... ... ... ... механизмі.   ||        |                        ... ... ... ...        ||        |                        ... ... асу ... ретінде   ||        |                        ...                                ||        |                        ... ... жағдайындағы қаржы ||        |                        ... ... ...        ||        |                        ...                            ||3       ... 3. ...   ... жүргізуші субъектілердің    ||        |жүргізуші субъектілердің|қаржылары.                             ||        ...                |1. ... ...        ||        |                        ...                              ||        |                        |1.1. ... ... есеп    ||        |                        ... мәні неде?                  ||        |                        |1.2. ... ... ...    ||        |                        ... ... ...                    ||        |                        |1.3. ... пайдасы (табысы) қалай||        |                        ... және ...                ||        |                        |1.4. ... ... ... ||        |                        ... ...                        ||        |                        |                                       ||        |                        |2. ... емес ...   ||        |                        ...                              ||        |                        |2.1  ... емес ... мен||        |                        ...  ... ... ... ||        |                        ... қандай?                         ||        |                        |2.2  ... емес ...        ||        |                        ... ... қандай топтары  ||        |                        ... ...                          ||        |                        |2.3 ... емес ... мен ||        |                        ... ... ...      ||        |                        ... және ... неде көрінеді?   ||        |                        |2.4 ... ... ...     ||        |                        ... ... қаржыландыруда     ||        |                        ... ... ... ...       ||4       ... 4. ...  ... несие және мемлекеттік     ||        ...                 ...                                  ||        |                        |1. ... ... ...          ||        |                        |1.1  ... несиенің арналымы     ||        |                        ... ҚР ... ... ... ||        |                        ... орны ...                  ||        |                        |1.2  ... қандай несиелік        ||        |                        ... ... ...               ||        |                        |1.3 ... ... қызметтерін   ||        |                        ... ...                      ||        |                        |                                       ||        |                        |2. ... ... ... мен    ||        |                        ...                               ||        |                        |2.1  ... ... ...     ||        |                        ... ...                    ||        |                        |2.2  ... несие түрлеріне       ||        |                        ... ... ...             ||        |                        |                                       ||        |                        |3.  ... ... Сыртқы          ||        |                        ... ...                     ||        |                        |3.1  ... ... анықтама     ||        |                        ...                               ||        |                        |3.2  ... ... ...       ||        |                        ... мен ... ...         ||        |                        |3.3  ҚР ... ... ...  ||        |                        |алу ... ...                  ||        |                        |                                       ||        |                        |4. ... қарызды басқару.        ||        |                        |4.1  ... ... ...      ||        |                        ...                             ||        |                        |4.2 ... ... басқаруда      ||        |                        ... ... ...            ||5       ... 5. ... ... |Емтиханға дайындалу сұрақтары және тест||        |                        ...                              |7. ... ... Ілиясов Қ.Қ., Құлпыбаев С. ҚАРЖЫ. Оқұлық.– Алматы, ТОО «ИздательствоLEM», 2005ж.2. Мельников В. Д. ... ... ... для ...... ТОО«Издательство LEM», 2005г.Қосымша әдебиеттер1. Финансы. Учебник для вузов. Под ред. М. В. Романовского и др. – М.:Перспекти-ва, ... 2000.2. ... Под ред. А. Г. ... Е. В. Маркиной. –  М.: Финансы истатистика, 1994.3. Финансы. Учебник под ред. Поляк Г.Б.  – М.: ... , 2003.4. ... ... ... ... и статистика,1984,1986,1988.5. Финансово-кредитный  энциклопедический  словарь  /  Колл.  авторов;  Подобщ. ред.А. Г. ... – М.: ... и ... 2002.6. ... Л.А. Финансы: Учебник для вузов. Москва: ЮНИТИ, 2000.7. ... А.И. ... ... Республики Казахстан. Общая часть: Учебник.- Алматы: ТОО «Издательство «Норма-К», 2003.Черник Д.Г. ...... ... и ... ... әдебиеттер1.  Финансово-кредитный  словарь.   Т.1,2,3-М.:   ...   и   ... ...  ...  ...  /  ...  авторов;  Подобщ. ред.А. Г. Грязновой: – М.: Финансы и статистика, 2002.3. Энц.словарь (Золотогоров В.Г.) Изд. 2-е,стереотип.4.  ...  ...  ...   ...   Уч.пос.д/вузов(Михайлин А.Н.)5. Большой экон.словарь 25 тыс.терминов (ред.Азрилиян А.Н.) Изд. ... ... ... ... конституциясы.2. Қазақстан Республикасының Азаматтық кодексі.3. Қазақстан Республикасының Парламенті туралы.4. Қазақстан Республикасының Президенті ... ... ... ... ... Қазақстан Республикасының жергілікті мемлекеттік реттеу туралы.7. Қазақстан Республикасының бюджет кодексі.8. Қазақстан Республикасының «Салықтар және бюджетке түсетін басқа ... ... ... ...  (Салықтық кодекс).9. Сақтық іскерлік туралы.10. Валюталық ... ... ... ... Кеден кодексі12. Қазақстан Республикасының Қаржы министірлігінің ережелері.13. Қазақстан Республикасының ... және ... ... ... Бағалау туралы мәлімет|№  |Бақылау түрі               ...    ...    ...     ||   |                           ...     ...     |            ||1  ... ...             |10          |10          |20          ||2  |СӨЖ                        |5           |5           |10          ||3  ... ...   |5           |5           |10          ||4  ...                     |5           |5           |10          ||5  ... жауаптар            |5           |5           |10          ... ...             |30          |30          |60          ... ... ...  ...     |Проценттер  |Баллдар     |Проценттер  |Баллдар     ||95-100%     |40          |60-64%      |25          |25-29%      |11          ||90-94%      |37          |55-59%      |23          |20-24%      |9           ||85-89%      |35          |50-54%      |21          |15-19%      |7           ||80-84%      |33          |45-49%      |19          |10-14%      |5           ||75-79%      |31          |40-44%      |17          |5-9%        |3           ||70-74%      |29          |35-39%      |15          |1-4%        |1           ||65-69%      |27          |30-34%      |13          |            |            |Пән ... ... ... ... жүйе ...        |Баллдар           ... жүйе     ...             |                  |                  ... ...   ||А                   |95-100            |4.0               |Өте ...         ||А-                  |90-94             |3,67              |                  ||В+                  |85-89             |3,33              ...             ||В                   |80-84             |3,0               |                  ||В-                  |75-79             |2,67              |                  ||С+                  |70-74             |2,33              |                  ||С                   |65-69             |2,0               |                  ||С-                  |60-64             |1,67              ...   ||D+                  |55-59             |1,33              |                  ||D                   |50-54             |1,0               |                  ||F                   |0-49              |0                 ...        ... пәні бойынша лекциялар1.Қаржы пәніне кіріспе.Нарықтық қатынастар құрылымында да, мемлекет  тарапынан  оларды  реттеумеханизмінде де қаржы зор рөл  ...   ......  қатынастардыңқұрамды бөлігі және мемлекеттік саясатты жүзеге асырудың құралы. Бұл  орайдақаржының  әлеуметтік-экономикалық  мәнін  түсіне  білудің,  оның   ...  ...  ...  ...  Қазақстан  экономикасын  ойдағыдайдамыту  мақсатымен   қаржы   ресурстарын   ...    ...   және   ... әдістері мен амалдарын көре білудің маңызы зор."Қаржы"  ...  ...  ...  ...   ... және ... ... құрамдастырының аса  маңыздыоарының  біріқаржы туралы  ғылым  зерделенеді.қаржы  ...  ...  оқу  ...  ...... базасы  болып табылатын экономикалық теорияның  (саясиэкономиканың)  негіздеріне  сүйенеді.  Ол   тауар-ақша   ...   ...  ...  көзі  ...  ...  ұлттық   табыс   туралы   ... ... ...  ілімге  негізделеді.  Қоғамдық  өнімді  бөлуменжәне осының негізінде ... ...  ...  және  ...  қоғамдық  дамудың   қажеттіліктерін   ...   ...  ...  экономикалық  қатынастар  қаржы  туралы  ғылымның  мән-мағынасы болып  табылады.  ...  ...  мен  ...  ақша  ...  ...  ...  және  пайдалануы  қаржының  объектісі,   алқоғамдық  өмірдің  ұйымдастырушысы   ретіндегі   ...   қоса   ... ... және ... емес ... сан  ...  шаруашылық,қоғамдық және басқа ұйымдары оның субъектілері болып табылады.Қаржы туралы  ...  және  ...  ...  ...  ...  ... әдісі –  материалистік  диалектикалық-тарихи  әдіс  ...  ... ... ... ... отырып, қаржы қатынастары  мен  құбылыстарынолардың дамуы мен ... ... ... зерттелуді болжайды.«Қаржы» - арнаулы пән және қаржы қатынастарының  теориясын  ...  ...  ......   категорияларын,   әлеуметтік-экономикалықпроцестердегі маңызы мен орынын біліп алудағы ...  ...  ...  ...  әзірлігін  қамтамасыз  ету;  сонымен   бірге   қаржыныұйымдастыру нысандарының өзара ...  мен  ...  ...  және  ... ... ...  ... жағдайларында  қолданудыңәдістерәін түсінуге қол жеткізу пәннің міндеті болып табылады.Тақырып 1: ... ... ... және ... ... ... ақша», «табыс» ұғымын білдіретін орта ғасырлардағылатын тілінің financia  сөзінен  пайда  болған  француздің  finance  ... ... ... өмір ... ... сипаты мен айрықша  қоғамдықарналымы бар өндірістік қатынастарды  білдіретін  ақшалай  қаржы  ресурстарымен  ...  ...  ...  экономикалық   қатынастрады   қамтыпкөрсететін тарихи қалыптасқан аса маңызды экономикалық категориялардың  біріболып табылады. Ол натуралдық  ...  ...  ...  ... ... ... болып, дамыды және мемлекеттің және  оның  ресурстарғақажеттіліктерінің  дамуымен  тығыз  байланысты  болды,  яғни   бұл   ... ... кең ...  ...  және  ...  экономикалыққатынастар қоғамдық өнімнің ақшалай түріндегі бөлумен байланысты.Бүгінде «қаржы» терминін күнделікті қолданысқа  ...  ...  ... Бұл терминнің авторлығын 1577ж. “Республика  жөнінде  6  кітап”  дегенеңбегін жарыққа шығарған француз ғалымы Ж. ... ... ... жөнінде жұмыстың алғашқы авторы (Афин  республикасының  кірістерітуралы) Ксенофонт (б.э.д ... ...  ...  ...  қаржы  саласындағы  көзқарасы   оның«Афиннің мемлекеттік құрылысы» атты жұмысында жұмысында баяндалған.Қаржының мәні, оның даму ...  ...  ...  қамтусферасы мен қоғамдық ұдайы өндіріс процесіндегі рөлі  қоғамның  ... ... ... жән ... айқындалады.Құн категорияларының жүйесінде қаржы белгілі  орын  алады  және  ... ... ... қатар  ұдайы  өндірістегі  өзгешелік  рөліменайшықталады.  Қаржының  құндық  бөлу  стадиясында   ...   ...   ...   ......   жалақыдан   және   ... ... ...   ...   ...   ...   ...   ақша    қатынастарыменортақтастырылған тауар өндірісі болып есептеледі.Тауар   өндірісінің   негізі    ...    ...    ...  ...  қағамдық  еңбек  бөлінісі  болып  табылады.Олардың әрқайсысы өндірістің ... ...  ... әр ... ... ...  өнім  жасайды,  ал  сол  себепті  тіптіұқсас ...  ...  және  ...  ...  ...  ... Бұл  теңсіздіктің  салдарынан  шығындар  мен  еңбек  нәтижелерінөлшеудің ... ...  және  ...  ...  ...  ... ескере алатын айрықша механизмнің объективті қажеттігі туады.Ұдайы өндіріс процесі біріне бірі ... ... ... 4  ...  ...  ...  айырбастау,  тұтыну.   Аталмыш  4  кезең  қоғамдықөндіріс  қатысушылар  арасындағы  тауарлы  ...  ...  ... өндірістік өнімдер  сатылып-сатып  алынатын  тауар  ...  ...  ...  ...  ...   және  айырбастан  өтуі  тиіс.  Бұл  кездеқоғамдық қатынастар қатысушылардың мұқтаждары мен ...  ...  ... ... ... қатынастар экономикалық  субъектілер  еңбектерін  бөлуқажеттілігімен туындайды. Өндірілген игіліктер мен құндылықтар  құнын  өлшеуқұн ... және ... ... ... ... ...  ...  асады.Сондықтан  да  өндірілген   матералды   және   материалды   емес   ... яғни  ... ...   ...  ...  мен  қосаақшалай да көрінісі бар. Қоғамдық өнімнің осы екі ... ...  ... мүдделерін және мұқтаждарын сақтай отырып, соңғы тұтынуға  дейінжеткізуге мүмкіндік береді. Бұл үшін ақша, ... ... ...  ...  ... басқа да құндылық категориялар қолданылады.Экономикалық  өмірде  қаржының  сыртқы  көрінісі  қоғамдық  өндірістегіәртүрлі  ...  ...   ...   түрінде   болып   жатады.Қаржылардың  мәнін  түсіну  үшін   ...  ...  ...  құнды  бөлукезеңін қарастыруымыз керек. Әдетте, сатлатын өнім с,  v,  m  ... және ... ... ... ақша  ...  немесе  жиналымдардыңқорлары құрылады.Бұл  жерде айналым  қаражаттар  ...  ...  және  ...   дааударымдар, еңбек ақы қоры, таза пайда.Кейінен бөліс нормативтермен анықталған с, v,  m  ...  ...  ...  ...  ...  ...  бір   бөлігі   орталықтандырылғанқорларды құру мақсатында ... ... ал  ...  ...  өндірушідеқалып, өз еркінімен пайдаланылады.Ұдайы өндіріс процесінің барлық  кезеңдерін өтіп, қоғамдық өнім құны ... ... ... ...  ...  ...  қайтару  қоры,  тұтынужәне жинақтау ...  ...  ...  ақша  ...  ... ... ал  экономикалық  қатынастар,  өз  кезегінде,  қоғамдыққатынастар жүйесінің айқындаушы бөлігі  —  өндірістік  қатынастарға  ... ...  ...  ...  бір  бөлігі,  яғни  оларбазистік әрі негізгі қатынастар болып табылады.Қатынастардың иерархиялық субординациясын ескере  ...  ...  ... ... бойынша, олардың келесідей дәйекті қатарын жасауға  болады:жалпы қоғамдық қатынастар,  өндірістік  қатынастар,  ақша  қатынастары  ... ... ... ...  ...  ...  сыртқы  экономикалыққатынастар және т.б.)Қаржыларға тән бірқатар сипаттар бар.1. Қаржылар ақша түрінде болады.2. Қаржылық қатынастардың бөлгіштік сипаты.3. ... ... ... ақша ... ... ... ... қорлар барлық салаларды құрылады. Ал өндірістік  емессалада   қорлар   қаржылық   әдістермен    ...   ол   ... яғни ... ... ... ... Ақша  қаражаттары  экономикалық  өмірде  ...  ...  Ал  ...  қорлар  ақша  түріндегі  құн  қозғалысыныңбірбағыттылық  негізінде  ...   Яғни   ...   ... ... ... қаржыларға  келесідей анықтама беруге болады.  Қаржыдегеніміз қоғамдық өнім құнын бөлу және ... бөлу ... ...  ... ақша ... ...  әрі  қорлары  құрылып  және  пайдаланудағыэкономикалық қатынастар жиынтығы.Қаржылардың қажеттілігі қоғамдық даму қажеттілігімен туындайды.  ... ... ... ... ...  ...  бір  ... болды. Мемлекеттік  өкіметті  қамсыздандандыру  үшін  қоғамның  барлықмүшелер есебінен құрылған арнайы ақша қоры ... ... ... ақша  ...   ...  ...  ...  деөзіне ақша қаражаттарын шоғырландырады  және  оларды  мемлекекттік  аппарат,армия және т.б. қамтамасыз ету әрі өз қызметтерін ... үшін ... – ақша ... ... ... ол әрқашан  экономикалықжүйе шеңберіндегі қоғамдық ұдайы өндірістің  түрлі  субъектілері  арасындағыақша және тек қана ақша қатынастарын  ...  ...  оның  рөлі  ... ... ... ақша  қатынастарының  қандай  орын  алатындығынабайланысты.Қаржы түсінігін көп  жағдайда  ақшамен  теңестіреді.  ...  ... ... да, ... ... жағынан да айырмашылығы бар.  Қаржыныңэкономикалық категория ретінде мынандай ерекшеліктері бар:➢ ақша –  бұл  ең  ...  ...  ...  ... өлшенетін жалпы эквивалент, ал қаржы –  жалпы ішкі өнім  менұлттық табысты бөлудің ... ... ақша  ...  ...  ... ... ... құралы. Ол өндіруге, бөлуге және тұтынуғаықпал жасайды және объективті сипатта болады;➢ қаржы – шаруашылық қатынастарының ақшалай сипаты.  Ақша  ...  ... ... міндетті шарты болып табылады. Ақша  болмаса,  қаржыныңда ... ... ... ... ... ақшаға  байланысты  болатын  жалпынышан;➢ қаржының арқасында экономиканың барлық құрылымдық  бөліктерінде,  яғниматериалдық өндіріс пен өндірістік емес  ...  және  ... ... ... қоғамдық өнім құнын қайта  бөлудің  саналуан процестері жүзеге асады. Қаржы қатынастарының  ...  ... ... ... болып табылады;➢ қаржы түрлі мақсатты ақша қорларының қозғалысында көрінеді;➢  мақсатты  ақша-қаржы  қорлары   қоғамдық   ...   ... ... емес салада қаржылық  әдіс  көмегімен  міндеттітүрде және экономиканы  басқарудың деңгейлерінде ақша ...  ... ... бір ... ... ...  екі  субъектінің  болуы   және   ...   бірі   ...   ... болуы керек;➢ ақшалай қарым-қатынас процесінде  ақша-қаражаттардың  жалпымемлекеттікқорының құрылуы мен ... ... іске ... ...  қаржыныңерекшелігі – қор мінездемесі.Осы айтылған ерекшеліктері ... ... ... ақша  ...  ...  ...  ...  азаматтар  арасында   болатынқатынастарды, азаматтар мен бөлшек саудада пайда болатын қатынастарды бізқаржыға жатқыза алмаймыз, яғни бұнда мемлекет ақша ... ... ... ... Бұндағы екі субъектінің де құқықтары бірдей.Ал  жеке  тұлғалардың   табыс   салығын   ...   ...   ...  ...  ...   Мұнда   қаржының   барлық   белгілерібайқалады; салық төлеу  ақша  түрінде  іске  ...  екі  ... ...  ...  осы  қарым-қатынастың  барлық  элементтерінанықтайды, заңды түрде тіркейді, осы төлем нәтижесінде жалпы  мемлекеттікқор ақшалары құрылады.Жоғарыда  ...  ...   ...   ...   ... ... Қаржы деп  мемлекеттің  қызметтері  мен  ...  үшін  және  ...  ...  ...   ...  ету  ... және ... ақша қорларын  қалыптастыру,бөлу  және  пайдаланумен  байланысты  болатын  экономикалық  қатынастардыайтады.Жалпы, экономикалық категория ... ... деп ...  ... ... ... ... және бөлетін, сондай-ақ олардыпайдаланатын және ұйымдастыратын экономикалық  қатынастардың  жүйесін  ... ... ...  деп  ...  қоғамдық  өнімді  бөлу  және  қайта  бөлупроцесінде ...  ...  ...  ...  ...  ... ұдайы өндіріс процесіндегі сан алуан өзара байланыстар  ақшаарқылы жүзеге асырылып  ...  ...  ...  ақша  ...  айналысынанбөлектеніп, біршама өзінше әрекет  жасайды.  Бұл  ...  ... ... ... ... және  ...  ... құрылады, екіншіден, ақша айналысының өзі түзіледі.Қаржы мемлекеттің дамуы мен  оның  ішкі  қорға  ...  ... ... ... ... ...  жағдайында  пайдаболып, дамиды. Тауар-ақша қатынастарының  жалпы  қамтуындағы  сипатқа  иеболып отырған нарықтық экономика жағдайындағы қаржы ... және ... ... ақша ... – ақша тасқынын бейнелеп көрсетеді.Қаржының мәні, оның даму заңдылықтары, тауар-ақша қатынастарының қамтусаласы  мен  қоғамдық   ұдайы    ...   ...   рөлі   ...  құрылысымен,  мемлекеттің  табиғатымен  және  қызметтеріменайқындалады.Қаржының пайда болуының алғы шарты ақша  қатынастарымен  қауыштырылғантауар ... ... ...  ...  ...  мен  ...  ... кезінде өнім өндіріп, оны бөлу екі  нысанда  –  натуралды  заттайжәне құндық нысанда  ...  ...  ...  ...  натуралдызаттай нысандағы өнім қозғалысын жүзеге асыратын  белгілі  ақша  ... ... ... ... өндірістен тұтынуға өтуі  тек  тиістіақша қорларын жасау, бөлу және ... ... ... ... ...  қалыптастыру,  оларды  тауар  қатынастарында  пайдалануқаржының көмегімен жүзеге  асырылады.  Ақша  ...  ...  ... ақша қатынастары, экономикалық қатынастар қаржының мәнін құрайды.Қаржының мәні туралы сөз  етпес  бұрын,  оның  ...  ...  ... жөн. ... ... табиғаты жөнінде әртүрлі көзқарастар  бар.Бірақ қаржы жөніндегі барлық  анықтамалардан  «қор  ...  деп  ... ...  Бұл  ...  ...  экономикалық  қатынастардың  ақшақорларын жасау мен пайдалануға қатысты бөлігі кіреді деген сөз.Қаржы  ұғымы  ақша  ...  ...  ...  ...  ... қатынастардың кең көлемін қамтиды.Қоғамдық жалпы өнім мен оның негізгі  бөлігі –  ұлттық  табыс  –  ... ... ... ... ... табыстары  мен  жинақтардыңбасты материалдық көзі.Қаржының қажеттігі  қоғамдық  дамудың  қажеттіліктерін  ... ... Оның ... ......  мен  ақшалай  қорлардыжасау арқылы мемлекет пен ... ...  ...  қаражаттарғадеген  қажеттіліктерін  қамтамасыз  ету  және  қаржы  ресурстарын   жұмсауғабақылау ...  мәні  ақша  ...  құн  ...  туындайды.  Қаржыақшаның қызмет етуімен тікелей байланысты. Алайда қаржының  мәнін  өздігіншеақша, тіпті ақша қорлары ... ақша ...  ...  ...  ... ... ... құрайды. Бұл қозғалыстың  шарттары  тауар  –ақша қатынастарының болуы және  ...  ...  ...  ...  ... іс-қимылы болып табылады.Қаржының  мәні,  іс-әрекет   механизмі   және   рөлі   оның   ... ...  ...  ...  ...  қызметтерінің  жиынтығықаржыны жан-жақты сипаттайды, демек оның мәнін толық ашады.Қазіргі уақытта қаржының бөлгіштік және ұдайы  ...  ...  ... ... ... ... жақтаушылары қаржы  қоғамдық  өндірістің  екіншісатысында – ақша нысанындағы қоғамдық өнімнің құнын  бөлу  процесінде  пайдаболады,  ...  ...  ...  оның  ...   ...   ... деп санайды. Бұл тұжырымдарға сәйкес қаржы  екі  қызмет  атқарады,оның  бірі  қоғамдық  өнім  мен  ...  ...  бөлу  және  ...  бөлуменбайланысты болатын  қаржының  бөлу  қызметі  болса,  екіншісі  соны  бақылауқызметі.Бөлу ... ... ... ... өнім мен оның ...  бөлігі  –ұлттық бөлу және қайта  бөлу  ...  ...  ...  ...  Бұлқызметті қаржы өнімді өздігінен бөле береді деген мағынада емес,  қаржы  текжасалған ... ... ғана ... ...  ...  деп  ...  ... деп айтқан  дұрыс׃  өнімнің  натуралды  –  ...  ...  бөлу  ...  бөлу  ...  ...  ...  кәсіпорын,  фирма  және  халықарасында ақша қорларын бөлуге ... ... ... өнім де ...  бөлу  ...  ...  ...  жиынтық  өнімнің   көлеміненмолықтыру  қорын  бөліп  тастау,  ұлттық  табыс  ...  ...  ...  сала  ...  ...  ...   жасауды   қамтиды.Алғашқы табыстардың  қалыптасуымен  байланысты  қаржының  бөлгіштік  процесіенді  басталады.  ...  ...  ...  ...  ...  айтыпкеткеніміздей, кайта бөлу деп  аталады,  ол  көбінесе  қаржы  ...  ... ... бөлу алғашқы және  кейінгі,  немесе  ...  бөлу  ... бөлу ... ... қоғамдық  өнімнің  жалпы  көлемінен  орнынтолтыру (өтеу) қоры (материалдық  шығындар  мен  ...  ... ...  және  ...  ...  құн  –  ...  табысты  бөлудіңнәтижесінде  мемлекеттің,   өндірістік   саласының   (шаруашылық   жүргізушісубъектілердің) және ... ... ...  қалыптасады,  олар  бөлудіңжәне қайта бөлудің күрделі процестеріне ұшырайды,  бұл  ...  ... ... ... ... өнім мен ұлттық табысты  алғашқы  бөлу  ... ақы ...  және  баға  ...  ...  категорияларымен  тығызбайланыста дамиды.Қайта  бөлу  салалық  және  аумақтық   тұрғыда   шаруашылық   ... ... ... ... ... көптеген процесін  қамтиды,мұның нәтижесінде  ұдайы  өндіріске  қатысушылардың  ақша  қаражатына  ...   ...   ...   ...   ...   ... аясында да, мемлекеттік басқару  аясында  да  ресурстарға  ... ... ... ... ... емес.  Демек,  бөлу  қызметіарқылы ... ... бір ... мұқтаждарды қанағаттандырады.  Бұл  орайдақатысушылардың   бәрінің   табыстары   басқарлардың    ...    ... және ... табыс жинақтау қоры мен  тұтыну  қорына  ие  болады.Бірінші жағдайда қаражаттар өндірісті кеңейту үшін немесе  ...  ... ... ... ... емес  ...  ... қорлардың (капиталдың) өсімі үшін, резервтер мен сақтық  қорларынжасау  үшін  ...  ...  ...  бүкіл   халықтың   ооның   ұдайытолықтырылуы   үшін   пайдаланылатын   түпкілікті   ...   ...  ...  ұстауға,  ғылымға,  мәдениетке,   басқаруға,   ... ... ... құрайды.Қаржы көмегімен ұлттық табысты бөлу және қайта бөлу екі ...  ... ...  ... Ол ... ... алғанда  және  бюджеттенқаражаттарды қайтарусыз тәртіппен бергенде қолданылады;➢ несиелік-банктік  әдіс.  Ол  уақытша  бос  ресурстарды  ...  ... ... ... беруді білдіреді.Қоғамдық  өнімді  құндық  бөлудің  процесі  ...  ...  ......  ...  ...  аударымдардыңжәне тағы басқалардың көмегімен жүзеге асырылуы мүмкін.Ұлттық табысты қаржы көмегімен қайта бөлудің негізгі мақсаттары мыналарболып табылады:• өндірістік емес ... ... ...  ...  ету  (бұл  саладаұлттық табыс жасалмайды);• елдің жеке ... ...  ...  ...  ...  мақсаттыбөлу;• қаржы ресурстарын маңызы  зор  прогрессивті  ...  ...  ... ... ... ... ... бөлу;• қаржыресурстарын ұтымды түрде сала ішінде  бөлу,  ол  кәсіпорындардың  әртүрлі   ...   және    ...    ...    ... ... отырады.Сөйтіп, ұлттық табысты қаржы көмегімен бөлу және қайта бөлу  қоғам  менкәсіпорындарының,  фирманың   материал   және   ақша   ...   ... ... ... ... ... ... өнімді бөлу және қайта бөлу процесіне қатысуы  бірдейемес. Алғашқы бөлу кезінде басқа  экономикалық  категориялармен  –  ...   ...   ...   ...   ...   ...    ...  салааралық,  ішкісалалық,  ішкішаруашылық  бөліністі  қамтиды.аУмақаралық және салааралық қайта  бөлу  мемлекеттік  ...  ...  ... бұл ... ақша ... ...  жүргізуші  субъектілердіңбіоінен алынып, қаржы ресурстарының жетіспеушілігін  басынан  кешіп  отырғанәкімшілік-аумақтық бірліктер  мен  салаларға  ...  ...  ...  ... ... ... ... үйлесімді  дамуына  қол  жетеді,  бұлҚазақстан жағдайында түпкілікті салалардағы өндірістің дамуы  үшін,  ...   ...   ...   ...    экономика    мен    ... ... үшін ... ... ...  табылады.  Ішкісалалықжәне ішкішаруашылық қайта бөлу саласы экономиканы  қайта  құрудың  барысындашаруашылық жүргізуші субъектісінің  тапқан  ...  ...  ... (заң бойынша  мемлекетке  тиісті  аударымдардан  басқа)  коммерциялықесеп  пен  өзін-өзі   ...   ...   ...   ... тарылып келеді.Демек, қаржы бөлгіштік қызмет арқылы  ақшалай  табыстарды  қалыптастыружәне  қаражаттарды  ...  ...  ...  ...  ...   ...   қамтып   көрсететін   белгілі    бір    ...  ...  ...  бөлгіштік  қызмет  арқылы  ...  ...  ...  мәні  ...  ақша   ...   ...   ...  оның  құрамды  элементтерінің  қозғалысымен  байланыстыболатын экономикалық  қатынастар  айшықталады  және  ...  ...  ... ... ... ... өткізу үшін жағдайлар жасалады.Қорытындысында қоғамдық өндірістің барлық қатысушыларының нақтылы еңбекүлесі мен  ...  ...  ...  ...  ...  ...  олардыңэкономикалық мүдделері қанағаттандырылуы тиіс.Қаржының бөлгіштік қызметінің  ...  бөлу  ...  ...  ұдайыөндірістің басқа кезеңдеріне -  өндіруге,  айырбастауға,  тұтынуға  белсендіықпал етеді деп  жорамалдайды.  Мысалы,  ...  ...  ... ...  ... ... санмен  әсер  етеді:  бұл  қорларын  ... ... ... ... ... ... ... болады,  не  қолайлықаржы жағдайларын жасау жолымен экономиканың жеке құрылымдық  бөлімшелерініңдамуын тездетуге болады, не бұл ...  ...  ...  ...  ... егер көтермелеу қорларының көлемін өндірістің белгілі  бір  сапалықкөрсеткіштерінің:   еңбек   өнімділігінің,   ...   ...   ... және т.б.  ...  ...  ...  сапалық  әсеретуге жетуге болады.Ұдайы өндірістік тұжырымдамасының жақтаушылары  қаржы  –  бір  кезеңніңемес, жалпы  ...  ...  ...  ...  деп  санайды,  өйткеніолардың пікірінше:-  ...  ...  ...  барлық  кезеңдері   бір-бірімен   тығызбайланыста болады;- қаржы ... ... ...  салаларына  –  материалдық  өндіріске,айналыс пен  ...  ...  ене  ...  ...  өндірістің  біркезеңіне ғана емес, бүкіл процеске қызмет көрсетеді;-   ...   ...   ...   ...    ...    ... бақылаудың жан-жақты құралы болып табылады.Қаржының табиғатын ақшаның қозғалысында анықтайтын  қаржының  ... ... ... ... ...  бұл  ... ... құн қозғалысында анықтайды.  Мұндай ұстнымда  қаржының  ... ... ... ... ... ... тұжырымдамасы жақтаушыларының  қаржының  мәнін  осылайкеңінен ұғынуына сәйкес олар қаржыға мына қызметтерді береді:1) ақша табыстар мен қорларды құру;2) ақша ... мен ... ... ... ... осылайша бөлу табыстар  мен  қорларды  құру  мен  ...  ...  ...   ...   ...   мен   ... ... құрамына байланысты. Материалды өндіріс  саласындапайда  болатын  ұлттық  табыс  құрылатын  ...  ...   көзі   ... Ұлттық табысты алғашқы бөлу процесінде экономикалық агенттердің  –кәсіпорын, фирма, компания, үй  ...  ...  ...  ...     Осы     ...     ...     бөлу     ...     ...  ақша  қорлары  құрылады.  Бұл   процес   қаржыныңбірінші қызметін – ақша ... ... құру ... ... асады.  Осыпроцестегі мемлекеттік бюджеттің маңызы зор.Қаржының бақылау қызметі барлық  ...  ...  орын  ... бақылау  қызметі  коммерциялық  есеп  пен  маркетинг  операцияларынжүзеге асыруға байланысты.Бақылау қызметі ... ...... ішкі ... ...  ...  және  оларды  мақсатты  арналым  бойынша  жұмсауға  ...  ... ...  ...  түрде  қаржы  ресурстарының  қозғалысы  арқылыжиынтық қоғамдық  өнімді  ...  және  ...  ...  ...  ... процестерді бейнелейді. Сонымен  бірге  нақты  нысандағы  ...  ...  ...  ...  ...  ...  бөлу  процесінемемлекет  тарапынан  бақылау  жасаудың   ...   ...   ...   ... экономиканың теңгерімді дамуының қамтамасыз етілуі мүмкін емес.Қаржының  ...  ...  ...  ...... ... қызметіне теңгемен бақылау  жүргізу.  Бұл  бақылауматериал, еңбек  және  ақша  ...  ...  әрі  ...  ...  қана  ...  ...  ...  кәсіпорындарда,  фирмаларда  өндірісөнімділігін  арттырудың   қорларын   ашуға,   өндірістік   емес   ... ... ...   ...   қызметін   жүзеге   ...    ...    ...  білдіретін  қаржы  ақпараты   болып   табылады.   Шаруашылықжүргізуші  субъектілердің   ...   ...   ...   ...   түрде   қамтып   ...   ...    ...    ...    өтімділік,    айналымдылық,    ...    ...    ... және т.б. ... ... арқылы  белгіленген  нормалармен  нормативтерді  қолдануға,  макро-  және  микродеңгейлерде  экономикалықпроцестердің ... мен ... ... ... ... ...  қаржының  бақылау  қызметінің  рөлі  қаржылықтәртіп арқылы жүзеге асуымен  және оның  жәй-күйімен,  белгіленген  ...  ...  ...  қаржылық  міндеттемелердің   орындалуыменбайланысты болуы мүмкін.Қаржылық  тәртіпті  бұзушыларға  қаржы  ...  ...   ... ... ... ... ... қызметі қаржы органдарының сан  қырлы  қызметі  арқылыжүзеге асырылады. ... ... мен ... ...  ...  ... ... процесінде, бюджет жүйесінің кіріс  және  шығыс  бөлігініңатқарлуы кезінде жүзеге асырылады.Нарықтық қатынастардың дамуы жағдайында ...  ...  ... бақылау нысандары мен әдістері айтарлықтай өзгерді.Қазіргі кезде қаржылық бақылаудың мынандай түрлерін ажыратады:➢   ...   ...   Оны   ...    ... ... мен ... қаржы органдары  ақшақорларын бөлу жолымен жүргізеді. Ұдайы өндірсітің  бүкіл барысына: өнімдішығару мен өткізудің ауқымына, өзіндік құн мен  ...  ... ... осылайша ықпал жасалады. Қаржылық бақылаудың бұл түрі өндірістиімділігін жүйелі арттырып отыруға бағытталған;➢ қаржылық-бюжеттік бақылау. Ол  кәсіпорындар  табысының  ...  ... ...  ...  алу  ...  сондай-ақ  кәсіпорындар  менқұрылыстарды қаржыландыру арқылы жүзеге асырылады. Осылайша қаржы  жүйесібелгіленген төлемдердің бюджетке дер кезінде  түсуін,  ...   ... ...  ...  ...  қарқынының  орындалуынақарай берілуін бақылайды;➢  несиелік-банктік  бақылау.  Ол  ...  мен  ...   ... ... Бұл жағдайда қаржының бақылау қызметі  несие  берудіңмезгілдігі, ... ...  ...  ...  ... түрі банк арқылы өтетін ақшалай есептесудің (өнім,  жұмыс,  ... ... ... ... ... өнімді  бөлу  барысында  өндірісте  жасалған   құн  шаруашылықжүргізуші субъектілер ... ал  ...  ...  ...  ...   бөлінеді.   Осыған    ...    ...    ...    экономикалықкатегориялардың көмегімен жүзеге асады. Қаржы құнды  бөлу  ...  ... ... ... ... сияқты категориялардың тығыз өзара  байланысқатүседі. Осы аталған категориялар қоғамдық өнімді  мен  ...  ...  ... ... тән ... ... және тәселдермен қатысады.Баға еңбек өнімнің натуралдық-заттай  нысанынан  ақша  нысанына  көшуінжәне ... ...  бір  ...  екіншісіне  қозғалысын  ортақтастырадыжәне құнды бөлудің  бастапқы  категориясы  ретінде  көрінеді.  Ұлттық  ... ... ... ... сатылуы тиіс. Баға өнім  иесіне  оны  ... ... ... алдын ала анықтайды және  одан  әрі  қарай  болатынбөлу процестің алғашқы ...  ...  ...  Бөлу  ...   қоғамдықеңбекке қажетті шығындармен анықталатын бағаның құннан ауытқуы  пайда  ... ... ... ... өндірушілерде көбірек  құн,  басқаларындаазырақ құн жиналады. ... ... ... ...  мақсатында  бөлупроцесіне қаржы араласады. Ол құнның бір  бөлігін,  ...  ...  ... ... кеден  баждары,  экспортқа  немесе  импортқа  салынатынсалықтар, т.с.с.), алады немесе  ...  кем  ...  ...  ...  ...   ...   салықтық   қаржыландыру   жолымен   орынынтолтырады.Бағаның  ...  ...  ...  ...  саясатын   жүргізгендереттелетін бағалар, әлеуметтік тұрғыдарғы төмнен бағалар, жоғары  сұраныспенанықталатын баға – ... ... ... белгілей алатынын  ұмытпағанжөн. Ал  нарық  жағдайында  тауарлардың,  қызметтердің  сұраныс  пен  ... ... ... ... болады.Бағаның ауытқуы  қорлардың  тікелей  жасалуын  тудырмайды,  ол  т  ... мен ақша ... ...  ...  табылады.  Сондықтан  тауарлардыбаламасыз сату кезінде «m» үлесі азаяды немесе ... ал  ...  ... жаңа ... «c» және «v» ... ... мен үлесі  өзгереді.Егер баға арқылы өнімді ... ... ...  ...  қалыптасатын  болса,қаржылық  бөлу  ...  ...  ...   ...   ақша   ...   бойыншабөлшектенеді. Сөйтіп,  бөлудің  қаржылық  әдістері  анағұрлым  ...  ... ... ... ... ... ... нақтылайды.Баға  амортизациялық  аударымдардың  көлемін   анықтауда   ерекше   ...  ...  ...  ...  және  ...  ... ... амортизациялық  қорлардағы  елеулі  ауытқуларға  себепшіболады.Қаржы еңбек ақымен ... ... ...  ...  ...  ... еңбек ақы  жұмыс  істей  ...  ...  ...  ақы  ...  ... ... жасайды.  Еңбек  ақы  категориясы  ұдайы  өндіріс  процесіндежұмыс күшін ынталандыра түседі.  Материалдық  ...  ...  ...  ...  ...  ...   негізінде   өнімді   өткізуден   түскен   түсімненқалыптасады, ...  бұл  ...  ...  өнімнің  көлеміне,   шаруашылықжүргізуші субъектінің ... ... ... болады.Ұлттық табысты бөлудің нәтижесі  болып  табылатын  еңбек  ақы  қаржыменөзара әрекеттеседі. Қаржы еңбек ақыға  ...  салу  және  ...  ... қаражаттарды әртүрлі  қаржылық  әдістермен  жұмылдыру  арқылы,  ... ақы,  ...  ...  ...  ...  ...  ... мемлекеттік облигацияларға тарту, түрлі  құнды  қағаздарды  ... ... ... ... ... қайта бөлуді қамтамасыз етеді.Ал,  өндірістік  емес  саласында  қызметкерлердің  еңбек  ...  ...  ...  ...  және   ...   ...   қаржымүмкіндіктермен  анықталатындықтан  осы  саладағы  қаржы   мен   ...   ... ... ... ... ... өнім  құнын  бөлуге  несие  қатысатындықтан,олардың арасында да өзара байланыс туындаған. Несие  қатынастары  ... ... ... ... ... орта және ұзақ  мерзімдіқаржыландыру мақсатында несиелік деп аталатын ақша  қорларын  қалыптастырып,пайдаланылады.Несие  қаржы  ...  ...  және  ...  ...  ... ...  туғызады.  Несие  арқылы  қаржы  ресірстары  ... ... мен ... ... ... бөлінеді.Қаржы мен несиенің арасында ортақ белгілері де бар. Негізгі  ...  ...  ...  ...  айналымында  осы   екі   категорияны   кеңіненпайдалану болып табылады. Екеуі  де  ...  ...  ... үздіксіз ауыспалы айналымына жағдай жасауға бейімделген. Қаржы  да,несие  де  ...  ...  мен  ...  қаражаттарын   қалыптастырудыкөздері болып табылады.  Бірге  үйлесе  отырып,  олар  кісіпорындардың  ... ... ... ... қамтамасыз етеді.  Қаржылық  әдіспен,әдетте,   шаруашылық   жүргізуші   субъектілердің   ақшаға   ...   ...   ал   ...   ...   ...    ...    ... қатар, аталған екі  категорияның  арасында   айырмашылықтар  дабар. Қаржы қоғамдық өнімнің құнын бөлу және ... бөлу  ...  ... ... қарж ... ... жалғастыра отырып,  қайта  бөлу  процесінеғана қатысады.  ...  ... бір ... ... бос  құнның  бір  бөлігінбілдіреді  және  қажетсініп  отырған  ...  ...  мен   ...  ...  үшін  қорды  шоғарландыруға  мүмкіндік  береді.Сонымен ... ...  ...  ...  де  ...  ...  ... және мерзімсіз тәртіппен бағыттауды  шамаласа,  несиелік  қаражаттарқайтарымдылық,   ...   ...    ...   ...   және   олматериалдық қаматамасыз етілуі тиіс.Қаржы мен сақтандырудың өзара  ...  ...  және  ...  ... ...  ...  адам  өмірінің,  өндірістік  және  әлеуметтік-экономикалық  қызметтің  барлық  жақтарын  ...   ...   ... пен адам ... ...  сипаты  болып  табылады.  Сондықтанөндіріс процестерін жалғастыру,  ...  ...  ...  ...  мен  ...  қолдап  отыру  мақсатында  кіріктіретін  ... ... ... ... ақша қаражаттары, әдетте, резерв және  сақтыққорлары түрінде қалыптасады.Сақтандыру ... ... ... ресурстары меншігінің  субъектісіболып келетіндіктен сақтандыру  жалпы  мемлекет  қаржысының  ...  ...  ...  ...  барлық  жағдайда  сақтық  ісін  экономикалық  жүйешеңберіндегі  айрықша  сақтанушыға  ...  ...  бөлу  ...  ... ... қаржы-несие институты ретінде қарауға болады.Қаржы  есеп-қисаптармен  және  есеп   ...   ...   өте   ... ... ... ...  етуі  ...  шауашылық  жүргізушісубъектілер  арасындағы  өзара  есеп  ...  ...  ... катеориялар емес, олар – аталған категорияларды  іске  асырудыңқұралы, яғни ақшаның айналыс құралы және төлем  құралы  ретіндегі  ... ... ... ... жасалуы, мақсатты  қорлардыңқалыптасуы,  қаржы  ресурстарының  ...   ...   ...   ...  ...  айқындығына,  жолға  қойылғандығына   байланыстыболып  келеді.  Ақшалай  есеп-қисаптар  коммерциялық  ...  мен  ...  ...  ...  маңызды  буыны  болып  табылады.   Олардыңқалыпты жұмыс ... ... ... пен ...  ...  категориялардың– бағаның, қаржының,  несиенің,  еңбек  ақысының  төленуінің  маңызды  шартыболып ... ... ... тек экономикалық қатынастардың ерекше  категориясыретінде ғана ... ... ... ... оның ... ...  –мақсатты  ақша  қорларына  ...  ...  ...  ...   және   ... көздері ұлттық шаруашылықтың тиісті буындарының  қаржы  ...  ...  ...  ...  ...   өндірістің   және   ... жабу үшін ... ......  ...  да  ...  агенттерменқоғамдық өнім мен ұлттық  табысты  бөлу  мен  ...  бөлу  ...  ... ұдайы өндіріс пен  жалпы  мемлекеттік  қажеттіліктерді  қамтамасызетуге пайдаланылатын ақша  жиналымдары мен қорлары.Қаржылық ресурстарда негізгі  ...  таза  ...   мен  ... ... ...... ... құрылған және белгілі қажеттіліктердіқанағаттандыруға жұмсалатын мақсаттық ақша қаражжаттары.Қаржылық ресурстар мен қаржылық  қорлардың  ...  бар,  ... ...   қаржылық  ресурстар  ақша  қаражаттардың  көздерін,осындай  ...  құру  ...  ...  яғни   кәсіпорынныңнемесе мемлекеттің қуаттылығын білдіреді. ...  ...  ...  –қорларда “байланған” қажаттар,  яғни  мақсаттық  қаражаттар  және  мақсаттықбағыты жоқ, қорларға түспеген қаражаттар.Қаржылық ресурстар ... екі ... ... ... ... ... жүргізу тәжірибесінде қаржылық  ресурстар  белгілі  бір  ...   ...   ...    ...    ...    ...  қарамағындағы  ақша   қаражаттар,   ...   ...  ... ... ... ... ... және  құндық  құрамын  алатынболсақ, қаржылық ресурстар  ...  және  ...  ...  бір  бөлігінқұрайды. Бұл бөлік ақшалай түрде болады, және өз қызметтерін атқару  үшінмемлекет пен кәсіпорындарда ... ... ... ...  ...  бір  ...  құра  ... қаржылық қуатының көрсеткіші болып  табылады.  Қоғамдық  өніммен ұлттық табысты өндіру, бөлу және ...  бөлу  ...  ...  ...  ...  пайдалануға,  яғни   негізгі   құрал-жабдықтарды толтыруға, ұлғаймалы ұдайы өндірісті  қамтамасыз  етуге  ... ... ... ... жұмсалатын материалдықресурстардың бір бөліг.і ақша көрінісінде  болатындығы  ...  ... ... ...  ...  көп  жасалынса,  соғұрлым  өндірістиімдірек болады. Сонымен бірге, өндірістің тиімділігін арттыру ... және ...  ...  ...  ...  ...  ... ресурстарының тиімді пайдалануына байланысты.Қаржы ресурстарының құрамындағы маңызды екі бөлігі бар:1) Мемлекеттің кірістері.  Олар ...  және  ...  ... ... ... ...  тәртіппен  бекітіледі  жәнемемлекеттің  қызметтеріне  сәйкес  жұмсалынады.  Мемлекеттің   кірістерінжұмылдырудың негізгі әдістеріне салықтар, ... ... ...  ... түсетін түсімдер жатады;2)  Бюджеттен  тыс  ...  Олар  ...  ...  ... ... ... ... болуы мемлекеттің мақсатты  шығыстарынабайланысты. Бюджеттен тыс ресурстар  жеке-дара  арнаулы  ...  ...  ...  ...  ...  түрінде  болады.  Бұл   ... ... ... ... мүмкіндіктерін кеңейтеді.Қаржы ресурстарының көздері болып ЖҚӨ үш элементтері (с, v, m) табылады.C элементінен құрылады:▪ амортизациялық аударымдар;▪ қайта өндруге ... ... ... шығындар құрамындағы төлемдер.V элементінен құрылады:▪ халықтан жиналған салықтар;▪ әлеуметтік аударымдар;▪ займ мен ... ... ... ... ... таза ... жанама салықтар (ҚҚС, акциз);▪ сыртқы экономикалық  қызметтен  түскен  түсімдер  (кеден   баждары,экспорттық түсім және ...  ...  ...  қорларға  түсетін   салықтар,   жиналымдар   жәнеаударымдар, кен ...  ...  ...  ...... көлік  салығы,  мемлекеттік  баж  да  ...  ...  ... қаржы ресурстарына   жекешелендіруден  түскен  түсімдер  жәнемелекеттік несие арқылы шоғырланған қаражаттар да ... ... өсу ... ... Ең  ... – қоғамдық еңбек өнімділігін  арттыру.  Бұл  ұдайы  өндіріспроцесінде ұлттық табысты ұлғайтады, соның нәтижесінде ҚР көбейе  ... ... қор ... ... ... ... ... Жалпы өнім  бөлінуінің   пропорциялары.  Жалпы  ...  ... ... қоры мен ... табысқа бөлінеді. ЖҚӨ-дегі  материалдықшығындар мөлшерін азайту өндірілген ұлттық табыстың өсуіне  әкеп  соғады,ал ол өз ... ... ... ... түседі.3)  Қоғамдық  өндірістің  материалды-заттық  құрылымы.  Өндірістік  тауарларбойынша қосымша ...  ...  ...  ...  мен  ...  ... өнім мөлшерінен төмен  болғандықтан,  ұдайы   өндірістегі  тұтынутауарлары жылдамдырақ айналады.  Осы  ...  ...  ...  жоғарыболған сайын, ҚР көбірек болады.Қаржылық ресурстар орталықтандырылған және ... ... ... ... ресурстарына: мемллекеттік бюджет,зейнетақы қоры, бюджеттен тыс қорлардың ресурстары жатады.Орталықтандырылмаған әдіспен материалды өндіріс саласындағы шаруашылықсубъектілердің қайтару, тұтыну, жинақтау қорлары жатады.Тақырып 2 : ...  ... және оны құру ... алғанда, кең мағынадағы қаржы ұғымы қатысты категориялардың өзқызметтері мен ролдеріне байланысты ақша қорларын құру мен пайдаланубойынша ... ... ... ... Сондықтан қаржықатынастарын келесідей суреттеуге болады.«Қаржы жүйесі» ұғымы кең мағынадағы «қаржы» ұғымының жалғасы ретіндетануға ... ... ... ... – ақша ... құру мен ... болатын қатынастардың және осы қатынастарды ұйымдастырушыоргандардың жиынтығы.Қаржы жүйесінің бөліктері мен қосалқы жүйелерін бөлек көрсетуқажеттілігі экономикалық қатынастар ... ... бөлу және ... ... ... құру мен пайдаланудағы айырмашылықтарынанегізделген.Қаржы жүйесі үш бөліктен тұрады:1) Қаржы қатынастардың жиынтығы;2) Ақша қорларының жиынтығы;3) Басқарудың қаржылық аппараты.Ақша қорларының қозғалысына ... ... ... ... ... аймақтар және жеке тұлғалар арасында пайда болатынэкономикалық, соның ішінде ақша қатынастарының жиынтығы қаржы қатынастарынқұрайды.Қаржы қатынастары негізінен екі саланы қамтиды:I. ... ... ... мемлекеттің орталықтандырылғанақша   қорларын    қалыптастырып,    ...    ... ақша ...  ...  ...  ақша  қорларының   толықайналымын отақтастыратын экономикалық ақша қатынастары.Қаржылар, бір жағынан, өндірістік қатынастардың бір бөлігін білдіреді,сондықтан да осындай ... ... ... ... ... ... ... қызметтік қасиеттері бар өзара байланысты элементтерінентұратын жүйені білдіреді. Қаржылар атқаратын қызметтеріне байланыстымынандай қосалқы жүйелері бөлінеді: салықтық, ... ... ... ... ... ... ... қатынастары бөлгіштік қатынастар болатындықтан, құнды бөлусубъектілермен жүзеге асырылады. Сондықтан ... ... ... ... ... байланысты да сыныптауға болады, олқаржы жүйесін салалар мен буындар бойынша ... ... ... ... ... ... халық (үй шаруашылықтары)қаржысы.Орталықтандырылған қаржы                  ... ...  ...  ...  ...  ...  ...  мемлекеттік   қаржылартабылады. Мемлекеттік қаржылар мемлекеттік бюджетті, бюджеттен тыс  ... ... ... қамтиды және қоғамдық өнім мен ұлттық табыстың  бірбөлігін бөлу  мен  қайта  бөлу  нәтижесінде  құрылатын  және  ... ... ... мен ...  ... бойынша  ақшақатынастарын білдіреді.Мемлекеттік   бюджет   экономикалық,    ...    ...   ...   ...    қажеттіліктерді    және    мұқтаждықтардықанағаттандыруға  арналған  орталықтандырылған  қорды  ...   және   ...   ...   ақша   ...   ...   ... Қазақстан Республикасында  мемлекеттік бюджет екі деңгейлі:  I  –республикалық  бюджет;  II  –  ...  ...   ...   аудандық)бюджеттер.Арнаулы бюджеттен тыс қорлар  қорлардың  ұйымдық  дербестігі  негізіндекешенді пайдаланылатын бірқатар  қоғамдық  ...  ... ... ... мен қорларының ерекше  нысаны  болып  табылады.Олар  ...  ...  ...  ...  ...  ... табыстар мен  үнемделген  қаржы  ресурстарынан,  ерікті  жарналарданқалыптасуы  мүмкін  (зейнетақы  ...  ...  қор,  орта  және   ... несиелендіру қорлары, т.с.с.).Мемлекеттік  несие  деп  мемлекеттің  қарамағына   уақытша   бос   ...   ...   ...   қаржыландыру   үшін   жұмылдыруменбайланысты несиелік қатынастардың жиынтығын айтамыз.Қаржы жүйесінің ... ... ... ...  екі  ...  тұрады:материалды өндіріс саласының шаруашылық жүргізуші  субъектілердің  қаржыларыжәне материалды емес өндіріс саласының шаруашылық  жүргізуші  субъектілердіңқаржылары.Ал қаржылардың ... ... ......  ...  ... жүргізуші субъектілердің қаржылары, өйткені материалды  өндірістеқоғамдық   қаржылық    ...    көзі    ...    және    ...   фирмалардағы,   корпорациялардағы   ақша   қаражаттарыныңорталықтандырылмаған қорларын ... әрі ...  ...  мәселелерішешіледі. Осы бөліктің қаржылары өндірістік қызметті  жұзеге  асыра  отырып,еңбек өнімділігін көтеруге және өндірістің  басқа  ...  ...  ...  ...  ...  ...  белсенді   ықпалынқамтамасыз етеді. Осы бөліктің элементтеріне жататындар:• өнеркісіптік шаруашылық ... ... ... ауыл ... ... жүк ... (темір жол, теңіз көлігі, т.с.с.) қаржысы;• құрылыс қаржысы;• байланыс қаржысы (өндірісті ... ету ... су ... ... ... ... ұйымдарының қаржысы;• жабдықтаушы мемлекеттік органдарының қаржысыжәне басқа материалдық ... ... ...  ...  ...  емес   ...   ...   шаруашылықжүргізуші субъектілер  қаржыларының  мәні  мен  орны  ұлттық  ...  ... ...  ... ... ... Бұл ...  жүйедегіқаржы қатынастары мақсаттары сан алуан көптеген ақша  қорларын  қалыптастыруарқылы оларды одан әрі ... ... ... ...  бөлудің  жолы  бойыншақұнның қозғалысына қызмет көрсетеді. Осы ... ... ... үй коммуналдық шаруашылық  қаржысы;o халыққа тұрмыстық қызмет көрсетудің қаржысы;o жолаушылар ... ... ... ... ... ... беру ... мәдениет қаржысы;o ғылым қаржысы;o қоғамдық ұйымдар қаржысы;o банк-несие ұйымдарының қаржысы;o сақтық ұйымдарының қаржысы;o коммерциялық және делдалдық ұйымдарының ... ... емес ... ... басқа материалдық емес саласының қаржылары.Қаржы жүйесінің тағы бір бөлігі  –  халықтың  қаржысы.  ...  өз  ...  ...  ...   ...   ... ...  алуан  түрлі  қатынастар  халыққа  еңбек  ақы,  зейнет  ақытөлеумен, әртүрлі материалды емес ...  ...   ...  ... ... өз ... ... мемлекеттік ұйымдар  қызметтері  үшінтөлем төлейді, т.с.с.Орталықтандырылған  және орталықтандырылмаған ақша қорларының  жиынтығықаржы жүйесінің екінші  ...  ...  ...  ...  ...  ...  қорлар   табылады.   Қаржы   қорларын   ...   ... ... ... ...            Жеке меншікҰжымдықҚоғамдықАраласМемлекеттікПайдалануы бойынша                ... ... ... ...                ... ...                   ... ... ... мен ақша  ...  ...  материалдыобъектіні құрайды. Қаржы жүйесінің  үшінші  бөлігі  қаржылық  ...  ...  Бұл  ...  ...  және  ...   басқару   аппаратынбілдіреді.   Қаржы   қызметін   ұйымдастыру   мен   ...   ...  және  ...   жұмысымен,   қаржы   қатынастары   буындарыменбайланысын жетілдірумен айналысатын қаржы  аппараты  қаржы  ...  ... ... ... ... ... жүйесін құруда келесідей негізгі қағидалары (принциптері)қолданылады:1) Орталықтандыру мен демократизмнің ұштасуы – мемлекеттік  қаржы  органдарытарапынан болатын ... ... ...  жергілікті  қаржыоргандарына  және  шаруашылық  жугргізуші  субъектілерге  кең  құқық  пендербестік ... ... ... қаржы органдарының тиісті жергілікті әкімшіліккежәне жоғары қаржы органдарына екі жақты бағынышты жүйесін алдын алаайқындайды. Кәсіпкерлік салада қаржы ... ... ... ...  ...  және  ...  ...  сақтау   –   аймақтарды   дамытудыңәлеуметтік  және  ұлттық теңдікті қамтамасыз ... ... ... Қаржы жүйесінің біртұтастық қағидасы –  орталық  қаржы  органдары  ... ... ... ... ... бірыңғай мақсаттарымен алдын алаанықталып  отырады,  барлық  буындарды  басқару   бірыңғай   заңды   ... ... ... және ... ... міндетті;4) Қаржы жүйесінің құрамдас бөліктерінің қызметтік  тағайындалу  қағидасы  –қаржы жүйесінің әр буыны өз  ...  ...  ...  ... Оған ерекше қаржы аппараты сәйкес келеді.Тақырып 3: Қаржы саясаты мен қаржы механизмі.1. Қаржылық саясат дегеніміз  өз ...  және  ...  ... ... саласында мемлекетпен жүргізілетін мақсаттық шаралар жиынтығы.Қаржы  саясаты   ...   ...   ...   ...  ...  әрі  ...  мен  ...   салаға   ықпалжасаудың белсенді тетігі болып табылады.  Қаржы  саясаты  қаржы  ресурстарыніздестіру, шоғырландыру және ...  ...  ...  ...  саясатжағдайын дамытудың бағыттары бойынша оларды бөлудің міндеттерін шешеді.Қаржы саясаты  өзіне  ...  ...  ...  ...  баға  және  ... ... Өз ... мемлекеттің  қаржы  саясаты   қосалқы  рөлдіатқарады, экономикалық және әлеуметтік саясатты жүзеге асырдың құралы  болыптабылады.Қаржылық бақылау ... ... ... ... негізделеді.  Қаржысаясатын жасауға биліктің  заңнамалық  және  атқарушы  тармақтары  қатысады.Қазақстан Республикасында оның ...  ...  ...  ... ... ... қаржы саясатын  жасаудағы  басым  орын  ҚазақстанРеспубликасының Президентіне берілген, ол жыл  ...  ...  ... және болашаққа арналған қаржы саясатының басты  ...  ... ... ... ... бағыттарын жүзеге  асыру  және  қоғамдағыәлеуметтік тұрақтылықты қамтамасыз ету мақсатымен осы Жолдаудың   шеңберіндеәрекет жасауы тиіс. ... орай  ...  ...  ...  бір  ... Үкімет қаржы  саясатын  іске  асыруға  қажетті  заңдардың  жобаларынжасайды және оларды ... ... үшін ... ... ... қаржы стратегясы мен қаржылық тактикаға  бөлінеді.  Қаржыстратегия  дегеніміз  ұзақ  мерзімге  бағытталған   ...   ... ... аса ірі ... ...  ...  ...  Қаржытактикасы дегеніміз стратегиялық нұсқамаларды нақтылайтын қаржы  саласындағыауытқу мен диспропорцияларды  ығыстыратын бағдар.Қаржы саясатының стратегиясы  мен  ...  ...  ...  ...  ...  есептерді  шешу  үшін   қолайлы   жағдайлар   жасайды.Экономика  мен  ...  сала  ...  ...  ...   мен   ...   анықтай   отырып,   тактикалық   әдістерді   өзгерту,    қаржыбайланыстарын ұйымдастырудың ... ... ... ...  ...  ысыраппен шығындарды ең  аз  жұмсап,  қаржы  стратегиясы  ...  ... ... ... ... ғылыми зерттемелерге негізделсе  жіне  ғылыми  тәсілдермеқаржы ... ... ... ... ... ...  ... қаржы саясаты прогрессивті болуы мүмкін.Қазіргі жаңдайда  қаржы  саясатының  негізгі  ...  ...  ... ... ... ... ...  саласында  нарықтыққатынастарды нығайту жөнінде шаралар жүргізу;2. Дағдарысты жағдайларды жою және қаржы жүйесін сауықтыру;3. Халықты әлеуметтік қорғау ... ... ... ... ... даярланған кезде оның бірнеше нұсқасы жасалынады. Олардыңбарлығы сараптық ... ... ...  ...  нұсқасы  Үкіметкежіберіледі.  Көп  нұсқалы   жоба   ...   ...   мен   ...  ...  ...  Мұнымен  бірге   үнемі   өсіп   ...   ... ... ... жасау қажет,  сондай-ақ  мемлекеттің  шаруашылықжүргізуші  субъектілердің  табыстарын  алудың  ...  ...   ... қажет. Қаржы саясатын жасаған кезде қаржы  ресурстарын  бөлуге  жәнеоларды негізгі бағыттарға ... ... ... ... ... ... ... термин  кең  қолдануда.  Фискалды(қазыналық) саясат мемлекеттік салықтық-бюджеттік саясатты және  оны  ... ... ...  ...  ...  Фискалды  саясат  дискреттікболады, яғни ұлттық өндіріс, жұмыспен ... ... және  т.б.  ...   ...   ...   ...   мен   ...   өзгерту.Экономикалық  кезеңдерге   байланысты   ынталандырушы   ...   ... ... жүргізіледі.Құлдырау кезінде ынталандырушы фискалдық саясат жүргізіледі, ол мыналардықарастырады:1) Мемлекет шығыстарының көбеюі;2) Салықтардың төмендеуі;3)  Мемлекеттің  шығыстарының  артуының  ...  ...   ...   отырып,фискалдық саясаттың бұл бағыттарының  үлесуі.Бәсеңдетуші фискалды саясат бюджет артығына жетуге бағдарлануы  тиіс.  ... және ... ... ...  ...  ...  ... қамтиды:1) Мемлекет шығыстарының азаюы;2) Салықтардың  көбеюі;3) бұл бағыттарының  үлесуі.Дискреттік  емес   фискалды   ...   ...   ...   реттеугенегізделіп,  автоматты  немесе  “кіріктірме  тұрақтандырғыштардың”  әрекетінбілдіреді, яғни  ... өнім ... ...  мемлекеттік  шығындар  менсалықтық  табыстарды  өзгерту.  Бұл  жағдайда  экономикалық  ...   ... ... ... ... ...  ...  мөлшерінде  тепе-теңтүрінде болады: өрлеу  кезінде  сұранысты  шектей  отырып,  салық  ... және ... ... экономикалық  өсуді  тежейді;  құлдырау  кезінде,керісінше,  ұлттық  өндірістің  азаюын  жеңілдете  отырып,  ...  ... ... ... ... ерекшелігі бюджеттапшылықтары мен артығын  реттеу  болып  ...  ...  ...  ... ... одан кейін жоғалады және бюджет  артығы  пайда  болады,бұл инфляцияны тежеуге жәрдемдеседі, өйткені ұлттық өнімнің  ...  ... ... ... ...   ...  жоюға  ынталандыратынбюджет тапшылығы біртіндеп өсе бастайды.Тәжірибеде тепе-теңдік үлгілерінде қаралған ... ... ... ... ... ... саясаттың қабылданатын  шараларының  мерзімділігі  (уақытшашарлар);•  ығыстыру  әсеренің   ...   бұл   ақша   ...   ...  ...  ...  ...  ...   көбеюікезінде жеке инвесторлар элементтерінің қысқаруында көрінеді;• сұранысты ынталандыру жиынтық ұсынысқа әсер  етеді,  бұл  бағалардыңинфляциялық өсуіне ... ... және  ...  ...  ... ... ашық ... ұлттық өндіріс жиынтық шығыстардың элементі ретіндетаза экспорттың мөлшерін  өзертетін валюта бағамдары  өзгерістерініңықпалын басынан ...  ...  ...  ...  ...  ...   айтылғанфакуторлардың іс-әрекетінен әсіреуі мүмкін.2.  Экономикалық  дағдарыстан  шығу  және  одан  әрі   ...   ... ... және негізгі саясаты арқылы мүмкін. Жүргізіліп  отырғанқаржы саясатының басты субъектісі мемлекет болып табылады. Ол қоғамның  ұзақперспективаға арналған қаржысын ...  ...  ...  ... және ... ... арналған  міндеттерді,  қаражаттарды  және  оғанжетудің жолдарын анықтайды.Мемлекеттің  қаржы  ...  ...  ...  ...   ... ...  отырып  және  қоғамның  даму  міндеттеріне  сәйкес  қаржыныжоспарлы ... ... ... ... ... ... кезеңінде  қаржысаясатының өзіне тән белгілері болады, ол экономиканың  жай-күйін,  қоғамныңматериалдық және ... ... ... жеткен қажеттіліктерін  және  басқафакторларды ескере ... ... ... ... ... мазмұны қоғамның даму міндеттеріне сәйкестірілгенжәне экономикалық заңдылықтар әрекеттерін ... ... ... жоспарлытүрде ұйымдастыру.Қаржы саясатының мазмұны келесідей кезеңдердің жүзеге асуында көріністабады:1) Экономикалық заңдылықтар әрекетінің, экономика  жағдайын  зерттеу,  қоғамдамуының әлеуметтік-экономикалық ... ... ... ... ... концепциясын әзірлеу;2) Экономикалық саясаттың міндеттері мен  мақсаттарына  сай  келетін  ... және ... ... ...  ...  ...  ...  қаржылық  механизм  арқылы  іс-әрекеттерді жүзеге асыру.Қазіргі   кезеңде   ...   ...   ...   ...   бастыміндеттердің қатарына мыналарды жатқызуға болады:а) елдің дамуының әрбір нақты кезеңінің ерекшеліктері негізінде  ...  ...  ...   болатын   көлемін   жасаудың   жағдайларынқамтамасыз ету;ә) қаржы ресурстарын қоғамдық өндірістің  сфералары  ...  ... ...  ...  ...  бөлу  және  пайдалану,  ресурстардыбелгілі бір мақсаттарға бағыттау;б) экономикалық дамудың белгіленген  бағыттарын  орындау  үшін  ... ... ... оны ... ... ... ... жағдайында қаржы саясатының міндеті  экономиканыэкономикалық өсудің ... ...  ...  ...  құрылымынодан әрі жетілдіру негізінде  шаруашылық  өмірді  тұрақтандыру,  ... ... ... ... үлесін оңтайландыра  отырып,  меншіктіреформалау, сыртқы экономикалық қызметті  ұлғайтып,  жандандыру,  әлеуметтікбағдарламаларды қаржыландыру жөнінде ... ... ...  ...  ... іске ... болып табылады.Елдегі жүргізіліп жатқан реформаларға сәйкес мемлекеттің қаржы саясатымен қаржы жүйесінің  қызметі  нарық  жағдайында  қажетті  ...  ...  ...  ...  ...  және  дер  кезінде  түсіріп  отыруға,әлеуметтік-экономикалық  дамудың  мемлекеттік   ...   ...  ...  ...   және   ...   ...   және   ақшаресурстарын   мақсатты   әрі   ұтымды   пайдалануға   ...    ...  ...   Қазақстан   Республикасының   әлеуметтік   жәнеэкономикалық дамуының,  қоғамдық  өмірдің  ...  ...  ...  ... ... ... ету қажеттігінен туындайды.Қаржы саясатының мақсаты – қоғам дамуының аса маңызды  қажеттіліктерінқанағаттандыруға қажет қаржы ресурстарын толық жұмылдыру. ...  ... ...  кәсіпкерлік  қызметті  жандандыра  түсуге  қолайлы  ... ... ... ... ... ...  алудың  ұтымдынысандарын,  сондай-ақ  қаржы  ...  ...  ...  ... ... көп көңіл  бөлінеді.  Қоғамдық  өндіріс  салалары  арасындақаржы ресурстарын бөлу жолымен ...  ...  ...  арттыруға,сондай-ақ оларды экономикалық  және  әлеуметтік  дамудың  басты  бағыттарынашоғырландыруға үлкен маңызы беріледі.Таяудағы мақсат ретінде – ... ... ... ...  ...  тұрақтандырудың  негізінде  ұлттық  шаруашылықтың   ... ... ... ... ...  ...  болып қажетті қаржы ресурстарды алу,оларды бюджетке дер кезінде және ... ... ... ... ... ... ... бағдарламаларды қаржыландыру жәнемемлекеттің материалдық, еңбек әрі ақша ресурстады мақстаттық және оңтайлыпайдаланудағы ... ... ... ... ...  ...  негізіне  жалпы  және  жеке  (өзгеше)қағидаттардың толып ... ... ... ... ... ...  келесідей:1.  Бюджеттерді  құрастыру,  бекіту  және  орныдау  ...   ...  ...  ...  әлеуметтік,  ұлттық  топтардыңмұқтаждарын сақтау;2. Қаржы қатынастарды жоспарлы түрде  ұйымдастыруды ... ... ...  ...  ...  ...  мен  ...  табыстар  меншығындардың теңгерімділігі;4. Қаржылық резервтерді құру;5. Мемлекет пен ...  ...   ...  ...  ... ...  саясатының  тиімділігін  қамтамасыз  ететін  жалпы  қағидаттарғамыналар жатады:➢ объективті экономикалық ... ... ... ... ... ... ... есепке алу;➢  өткен   жылдардың   өзіндік   тәжірибесін   және   ... ... ... (өзгеше) қағидаттарға мыналарды жатқызуға болады:o қоғамда қаржы жүйесінің ұтымды құрлымын, қаржы қатынастарынжоспарлы  ...  және  ...   ...   ... ... ету;o ... жүйесінің барлық салалары мен буындарындағы  кірістермен шығыстардың тепе-теңдігі;o  бюджеттегі  кірістердің  шығыстардан  асып  ...  ... ...  ...  ...  ұтымды  құру  арқылы   экономикалық   жәнеәлеуметтік дамудың маңызды  ...  ...  ... негізгі қаржы ресурстарын  мемлекет  қарамағына  жұмылдыру,оларды  мемлекет  пен  шаруашылық   ...   ... ... ... ... және кредит-ақша саясатының тепе-теңдігі.3. Қаржы саясаты  нақты  шаруашылық  өмірде  қаржылық  механизм  ...  ...  Ал,  ...  ...  ...  ...  ұйымдастыру,жоспарлау және  басқарудың  түрлері,  нысандары  мен  әдістерінің  ...   ...    ...   ...   және   ...   ...   бағдарламаларды   орныдау   мақсатында   ақша-қаражаттар   менжиналымдардың  мақсаттық  ...  құру   мен   ...   ...   ... ... ... асады.Қоғамдық шаруашылықтың жеке  бөлімдерінің  ерекшеліктеріне  қарай  жәнеқаржы қатынастарының саллары  мен  ...  ...  ...  ... ... ...  ...  қаржы  механизмі,  сондай-ақмемлекет қаржысының механизмі болып бөлінеді. Өз кезегінде, осы  салаллардыңәрқайсысы жеке ... ...  ...  ...  ...  қаржысыныңбюджеттік механизм мен бюджеттен тыс ресурстар механизмі болып бөлінеді.Жалпышаруашылық мехъанизмі секілді қаржы  ...  ...  тән  ... бар, оны  сипаттау  үшін  жүйелік  талдаудың  қосалқы  жүйе,  блок,элемент деген ұғымдарын ... ... ... ... ... дегеніміз қаржы механизмнің ең маңыздықозғаушы күштері. Оған жататындар: қаржылық жоспарлау мен  ...  ... мен ... ... ... және құқықтық тәртіп.Блок дегеніміз жалпы мақсаттық  бағыттылығы  бойынша  өзара  байланыстыбіртекті элементтердің жиынтығы.Элемент  ...  ...  ...  ...   ...   менмұқтаждарын білдіретін қарапайым шаруашылық нысан.Әрбір элемент бірыңғай қаржы механизмнің құрамды ... ... ... ... жұмыс  істейді және барлық элементтер келісуді талап етеді.Қаржы механизмнің элементтерінің –  қаржы  қатынастарын  ...   ...   ...    ...    «қаржы    механизмніңконструкциясын» ... ол ... ... ... ...  ... ...  яғни  алудың  мөлшерлемелері  мен  нормаларын,  қорлардыңкөлемін, шығындардың деңгейін  және  ...  ...  ...  ... ... ... мен оларды  анықтаудың  сан  алуан  әдістеріқаржы механизмнің ең ... ... ... ...  Олар  ...  ...  ...  жағдайлары  мен  қоғам   алдында   ...   ... ...  сезіп  отырады.  Мысалы,  ...  ...  ...  ... мен ... ... оның бөлінуінің ара  қатынасы  әлденеше  ... ... ... ... және ... және ...  ...  қаржы-экономикалық  нормативпен лимит  түсініктері  қолданады.  Норматив  дегеніміз  ...  ...  ...  ...   ...   ...   ал   ...   дегенімізресурстарды пайдаланудың  шекті  көлемі.  Осылардың  көмегімен  мемлекеттік,ұжымдық және жеке  мұқтаждардың  ...  өнім  ...  бөлу  ... ... ... сала ... ...  т.с.с.  жүзегеасады.Ұлғаймалы  ұдайы  өндірістің  қалыпты  ағыны  экономикалық  саясат  ... ... ... ...  қаржы  саясаты  мен  қаржы  механизмгебайланысты. Дұрыс тұжырымдалған қаржы саясаты, анық  етіп  қалыптастырылған,синхронды жұмыс ... ...  ...  ...  ...  жәрдемдеседі.  Кері  тенденция  да  болады:  егер   ...   ... ... ... ... ескермесе  немесе  олармен  қарама-қайшылықта  болса,  онда  ...  ...  ...   ...   шаруашылықтың,саланың,  аймақтың  және  т.б.  өндірістің  мүмкіндіктерін  толық  пайдаланаалмайды  ...  ...  оның  хәлі  жоқ;  ...   ...   ... ... ... жағымсыз құбылыстар пайда болады.Қаржы механизмнің әрбір саласы мен жеке буыны бірыңғай бүтіннің құрамдыбөлігі болып табылады. Олар өзара ...  және  ...  ...  ... ... мен ... біршама дербес іс-әрекет етеді.Қаржы механизмін қалыптастыра отырып, ... сол бір  ...  ... ... оның ... сәйкестігін  қамтамасыз  етуге  тырасады,бұл саясаттың мақсаттары мен міндеттерін толық жүзеге асырудың ...  ... ... ... қаржы механизмі  мен  оның  элементтерін  жеке  жәнеұжымдық  мүдделермен  ...  ...  ...  ...  ...  ... бұл – ... механизмі тиімділігінің кепілі.Қаржы саясатының түбегейлі өзгеруімен байланысты қаржы ...  ... ... әрі ... құрылуда. Қаржы механизмін  қайта  құрудың  ... ... ... дамыту негізінде  қоғамдық  өндірістің  тиімділігінеықпалын  күшейту,  қаржы  ресурстарын  пайдаланудың  тиімділігін   ... ету. ... ... қайта құрудың негізіне ұлттық  шаруашылықтақаржылық өзара байланыстарды  ұйымдастыруға  деген  ...  жаңа  ...  ол   ...   ...   ...   үшін   кәсіпорындардың,ұйымдардың,  аймақтардың  шаруашылық  ынтасы  мен  ...   ... ... етеді.Қаржы механизмі  қоғамның  өндірістік  қатынастарының  ...  ... ... ... ... ... ... қаржы механизмнің  көмегіменөндіріске  белсенді түрде ықпал  жасауға,  оның  тиімділігн  ...  ... ... үшін қаржы ресурстарымен қамтамасыз етуге болады.Тақырып 4: Қаржылық жоспарлау мен ... ...  ... ... механизмнің саналы басқарудың  асамаңызды  элементі  ретіндегі  қосалқы  жүйесі  және  әлеуметтік-экономикалықжоспарлаудың ... ...  ...  Олар  ...  үйлесімді   жәнетепе-теңдік   дамуына   жетуге,   біртұтас   шаруашылық   кешенінің   ... ... ... ... ... өсуінің жоғарғы  қарқынынқамтамасыз  етуге,  халықтық  әлеуметтік  қорғауға  ...  ... ...  ...  ...  ...  элеметтерітурасында, ақшамен қоғамдық ұдайы өндіріске белсенді ықпал  жасау  ... ... ...  ...  шарттасылған  ақша  нысанындажүзеге асырылады.Шаруашылық   шешімдердің   ...   ...   ...    ... ... ... мен ... процестері арқылы  қол  жеткізугеболады.  Тәжірибеде  қаржылық  ...   ...  ...  ...   ... ... ...  жүзеге  асыруы  тиіс.  Қаржылық  ... ... ... ...  ...  ...  ...  үйлескен  міндеттер,  оларды  іске  ...  ...  ...  ...   ...   ...   ...   анықталады.қаржылықжоспарлау  –  бұл  қаржы  жоспарларын  ...   ...   ...  ...  орындау,  белгіленген   мақсаттарға   жетуге   бағытталғанпроцесс. Жоспарлау басқарудың ... ...  ...  ...  ... ...  ...  Оны  мемлекеттік  органдар  әрі  шаруашылық  органдаржүзеге ... ... ...  табыстар  мен  жиналымдарды  құру  менбөлу,   орталықтандырылған   және   ...    ақша    ... және ... ...   ...  Әрбір  жоспарда  белгілі  бірмерзімде белгіленген кірістер мен шығыстар,  қаржы  және  ...  ... мен ... ... жоспарлаудың нақтылы міндеттері қаржы саясатымен  айқындалады:жоспарлы тапсырмаларды оындауға қажетті ақша  көлемі  мен  ...  ... ... ...  ...  үнемдеудің  резервтерін  анықтау;орталықтандырылған және орталықтандырылмаған  қорлар  арасында  қаражаттардыоңтайлы үлесімдерді белгілеу және т.б.Қаржы жоспарлаудың мағынасы ақша ... мен ... ...  ... қайта  бөлудің   экономикалық  процестедің  оңтайландыруды   алдын  алаанықтау мүмкіндігі ретінде белгілі.Қаржылық ... ... ... ... олар:• Автоматтық (өткен жылдың  деректері  келесі  ...  ...  ... ... инфляция коэффициентіне көбейтіледі);• Статистикалық (өткен жылдардың шығыстарын қосып, өткен  жылдардың  санынабөлінеді);• Нөлдік база (барлық айқындамалар қайта есептелуі ... бұл  әдіс  ... ... ... және ... мүмкіндіктермен үлестіреді).Қаржылық жоспарлаудың мақсаттары:1) Қаржы  ресурстарды  қалыптастыру  көздерін  және  ...  ...  ... ... және орталықтандырылмаған  қорлар,  ұлттық  шаруашылықсалалары мен әкімшілік-аумақтық бөлімшілер арасында қаражаттарды  ... ... ... ... ...  бағыттарын  анықтау  және  қажетті  резервтердіқұру.Нарықтық экономикада қаржылық ... ... ... жүргізіледі.Болжау  дегеніміз  экономикалық,  әлеуметтік,  техникалық  салалардағы  дамупроцестерінің болашағын бағалау мен  ...  ...  ...  жоспаралдындағы қызмет нысаны.  Болжамдар  орта  ...  (5-10  жыл)  және  ... (10 ...  астам)  болуы  мүмкін.  Қаржылық  болжаудың  мақсаты  –болжанған кезеңдегі  қаржы  ...  ...  ...  ...  ... ... көздерін және пайдалануды анықтау болып табылады.Қаржылық болжау әртүрлі әдістермен жүзеге ... ... ...  анықтайтын  факторларға  қарай  қаржы  жоспарлыкөрсеткіштерінің  ... ... ... үлгілерді жасау;o корреляциялық-регрессиялық талдау;o тікелей сараптамалық бағалау әдісі.Қазіргі кезде шаруашылықты жүргізуде индикативті жоспарлау ... ... ... ... ...  ...  ...  экономиканымемлекеттік реттеуде және  экономикалық  стратегиялық  ...  ... орын ... ... жоспарлау 1993  жылдан  бері  қолданылады,  ал1996  жылдан  бері  ...  ...  ...  негізінде  мемлекеттікбюджетті жасау жұмыстары жүргізілуде.Индикативті жоспарлар  орын  алып  отырған  мәселелерді  кешенді  ... және оны  ...  ...   ...  қол  ... орта ... және ...  арналған  мемлекеттік  әлеуметтік-экономикалық саясатты анықтайды.Индикативтік  жоспардың  ажырағысыз   бөлігі   ретіндегі   ... ... ... мақсаты – болжанғн дамуды  қамтамасыз  ету  үшінқаржылық ресурстардың  шамаланған  ...  және  ...  ...  ... ... ... ...  міндетті сипаты бар.Қаржылық жоспарлаудың негізінде келесідей қағидалар ... ...  және  ...  ...  үлесуі.Қаржы  жоспарларын   құру  кезінде   ...    ...  ...  ...   ...   үлестіреді.Орталықтандырылмаған қаржылық  жоспарлау  бірыңғай  қаржы  саясатынжүргізуге, қаржы ресурстарды бөлу мен қайта бөлуді  мақсатты  ...  ... ... ... ...  ...  ...  мен   экономикалық  жәнеәлеуметтік  ...  ...  ...  пен  ...   ... табады. Сонымен қатар  қаржылық  жоспарлаудың  біртұтастығыбарлық деңгейдегі қаржылық жоспарлардың өзара байланысын білдіреді.c) Үздіксіздік қағидасы болашақтық пен  ...  ...   ...  ...  ...   үздіксіздігі    ағымдағы   менболашақты жоспрадың  ... ... ... ... ... ... ... әдістер қолданылады:1.  Экстраполяция  әдісі.  ...  ...  ...   анықтаунегізінде жүзеге асады.2.  Сараптың  бағалау  әдісі.   Жоғары   мамандырылған   ... ... ... ... ... сәйкес жоспарлы қаржы  көрсеткіштері   бекітілгеннорома мен ... ... ...  ...  әдіс  ...  мен  олардың  орын  толтыру  ...   ...   пен   ...   ...   ...  бөлімшелері арасында үлесімділікті білдіреді.5. Математикалық үлгілеу әдісі процестің үлгісін құру және  оны  қаржысаласына көшіруді білдіреді.Қаржылық ... ... ... қағидалар  орын  алған:ведомстволық, салалық, аумақтық және мағыналық-мақсаттық.Ведомстволық  және  ...   ...   ...   ... ... пайдаланылған.Нарықтық  экономика  жағдайында   аумақтық   және   мағыналық-мақсаттыққағидалар кең қолдануда.Қаржылық ... ...  ...  бойынша жүргізеді:Бірінші кезеңде есептік кезеңдегі қаржылық көрсеткіштердің  орындалуынаэкономикалық талдау жасалынады.Екінші кезеңде әлеуметтік және  экономикалық   ...  ...  ... ... ... ...  мен  ...  негізітоптары  бойынша  жоспрланатын  уақытқа  табыстар  мен   ...   ... ... ... кезеңде бөлек тапсырмалар, баптар тұтастырылады, баланстанады.Қаржылық жоспарлаудың негізгі құжаты қаржы жоспары болып табылады.Қаржы ... ... ... субъектілер, салалар, жүйелер, аумақтаржәне мемлекет ақша табыстары мен жиналымдарды құру мен пайдаланудыкөрсететін жоспар.Қаржы жоспралардың жүйесіне жоспарлардың алуан түрлері ... ... ... ...  ...  ...  шаруашылықсубъектілердің қаржы жоспарлары; өндіріс емес саласынының коммерциялық  жәнекоммерциялық емес ... ... ... ...  ...  мен мекемелердің сметалары  т.б. жатады.Жиынтық  қаржы  жоспарлары  ...   ...   ...   ... ... ... қаржы жүйесі жүзеге асыратын  қайта  бөлупроцестерін  белгілейді.  Оларға  жататындар:   жалпымемлекеттік,   ...  ...  ...  ...  ...  ...   ... бюджет, республикалық бюджет.  Салалық қаржы  жоспарлар  жүйесінежатады: министірліктер табыстары мен  шығындар  балансы,  жиынтық  ...  ...   ...   ...   ...   қаржы   жоспарларынажататындар:  аумақтардың  жиынтық  қаржы  баланстары,  жергілікті  бюджеттерт.с.с.Жасалу ... ... ... ... жылдық, ортамерзімдік (3-5жыл), келешектік болып бөлінеді.Жиынтық қаржылық баланс орта мерзімге (5  жыл)  ...    ... ...  ...  бағдарламаны  білдіреді.  Оны  экономика,қаржы ... ... ... ...  ...  ...  көрсеткіштер:  таза  пайда,тұтыну салықтары (ҚҚС, акциз, кеден салықтары),  ...  ... ... ... ... ... мен  ...  қысқа  мерзімдінесиелеудің ресурстары, ұзақ мерзімге несие беру көздері.Шығындар бөлімінің негізгі көрсеткіштері: экономика дамуына  ...   ...   ...   ...   ...   айналмалықұралдарды өсіруге  жұмсалатын   шығындар);  сыртқыэкономикалық  ... ... ... ... ...  әлеуметтік-мәдени  шараларғажұмасау; басқару мен қорғау ... ... ... ... ... ... болып мемлекеттік бюджет табылады.Материалды  өндіріс   ...   ...   ...   ...   ... ... деп ... Осы баланстың классикалық түрі  4  бөлімнентұрады:1. Кірістер мен қаржылардың түсуі;2. ... мен ... ... ... ... ... Бюджеттен берілетін жәрдем ақы (ассигнования из бюджета).Баланстың ... ... таза ... ... аударымдар, жөндеуқорына  аударымдар,  күрделі   жұмсалымдарына  берілетін   банктердің   ұзақмерзмді ... ... ... ... банктердің қысқа  мерзімдінесиелердін қамтиды.Екінші бөлімі: күрделі жұмсалымдар, ...  ...  ...  ...  үшін  ...  төлеу;  қаржылық   резерв   аударымдары,   операциялықшығындар, т.с.с.“Бюджетке төленетін ...   ...  ...  барлық  салықтартүрлерін төлеу; соның ішінде ҚҚС, акциз.Төртінші бөліміндегі ... ақы ... ... беріледі:  мемлекеттікорталықтандырылған күрделі  жұмсалымдар;  өкімет  пен  жергілікті  әкімшілікшешімі  бойынша  қаржыланатын  операциялық  ...  ...  да   ...  ...  басқару   мен   жоспарлауда   қаржылықкөрсеткіштер  қолданылады.  Қаржылық   көрсеткіштер   ...   ...  ...  ...  ...   ақша   табыстары   ...  құру  мен  ...  ...    ...   ...  ...  ...   жоспарлық,   есептік   көрсеткіштер.   Оларабсолютты және ...  ... ... мен  ұйымдар  деңгейінде  қолданылатын  маңызды  қаржы-экономикалық көрсеткіштер:• ... ... ... ... ... жиынтық табыс;• таза пайда;• тиімділік деңгейі;• амортизациялық аударымдар;• ... ... ... ... ... ... жалпыэкономикалық көрсеткіштер қолданылады:❖ шығарылатын өнімнің бір ақша бірлігіне шығындар;❖  өнімнің  ...  ...  ...  ...  ...   шығындарынтөмендету;❖ күрделі жұмсалымдар (инвестициялар) көлемі;❖ құрылысқа ішкі резервтерді шоғырландыру.Салық салу кезінде келесі арнайы ... ... ... жылдың табыс;➢ салық салнатын табыс;➢ салық салынатын айналым;➢ салық салынатын импорт.Бюджеттік ... мен ... ... ... ... ... шығындар көрсеткіштері;□ ағымдағы шығындары;□ күрделі шығындар;□ несие беру және ... ... ... ... ... табыстары мен шығындары;▪ бюджеттер тапшылықтарының салалары;▪  табыстар  мен  шығындар,  бюджет   ...   ... ішкі ... ... және ... ... деңгейінде мемлекеттің қаржы ресурстарының көлемі менқұрылымын,   олардың   бөлінуін,   шаруашылық     ...    ... ... ... ... ... есептеуде норма мен нормативтер пайдаланады.Тақырып 5: Қаржылардың  басқаруын  ұйымдастыру.Адамның  саналы,  мақсатты  ...  ...  ...  ...  ...  ...   мен   талаптарына   ...   ...  мен  ...  ...  ...  сүйене   отырып   және   ... ... мен ... ... отырып,  мемлекеттік,  шаруашылықжәне қоғамдық органдар арқылы қоғам ... ... ... және  ... ... объектілерін қоса,  өндірістік  қатынастардың  нысандарын  саналытүрде ...   ...  ...  ...  және   ...   мақсатыменқаржылық, экономикалық және әлеуметтік жүйеге ықпал ету  процесі  және  қаржқатынастарының бүкл жиынтығының ... ...  ...  ...  және  осыныңнегізінде тиісті  қаржы  саясатын  жүргізде  қамтамасызету  жөніндегі  ... ... ...  асатын  мемлекеттік  шаралардың  жиынтығы.  ... ... ... ... механизмнің  тетіктері,  әдістері,  ынталарымен санкциялары арқылы жүзеге асады.Қаржылық   ...   ...    ...    ...  ...  ...  ...  мемлекеттік  борыштың  азаюына,ұлттық валютаның беріктігіне жету болып табылады,  ал  осы  мақсаттарға  қолжеткізіп,   ...   пен   ...   ...    ...   ...  үлесуінде   көрінетін   қаржының   тұрақтылығы   мен   ... ... ... ... ... келесі қағидалар жатыр:➢ Басқарудағы демократизм;➢ Қаржы мәселесіне деген саяси  тәсіл;➢ Басқаруда ... және ... ... қоса ... Басқарудың ғылыми негізі;➢ Орталықтандырылған, салалық және территориялық басқарудың ұштасуы;➢ Басқарудағы жауапкершілік;➢ Шаруашылық шешімдердің ... ... екі  ...  ажырата  білу  керек:  ... ... оның ... мен тетіктерін  экономика  мен  әлеуметтіксаланы басқаруда құралдар  ...  ...  ...  ...  ... объектісі болып табылады.Қаржыларды басқаруда бір бірімен байланысты  ...  ... ... ... ... бақылау.Қаржылық  ақпараттың  ғылыми  негізделген  жоспарлауда   барлық   қаржыпроцестерді жедел басқаруда алар мәні зор.  ...  ...  ... ... ... ...  ...  негізінде  қабылданады,  сондықтанақпаратжеткілікті, толық, уақытылы әрі ақиқат болуы тиіс.  Қаржылық  ақпаратбухгалтерлік, ... ...  ... ... ... ... қаржыларды басқаруда орталық орынды  алады.  Ол  материалдық,еңбек, қаржы ресурстарды баланстауды, ... және ...  ... ... мен  ...  ...  қамтамасыз  етеді,  жоспарлытапсырмаларды орындауға  қажетті  ақша  ...  ...  және  ...  ...  ...  және   ...   ақшақорлары арасында, сонымен қатар ұлттық шаруашылықтың салалары мен әкімшілік-аумақтық  бірліктері  арасында  ...  ...   ...   үлесімдердібелгілейді, ресурстарды пайдаланудың нақты бағыттарын анықтайды.Ұйымдастыру  –  ...  ...  ...  ...  ...  істеуін,қаржылық    аппараттың    жоғары    тиімділігін,    басқару    ...  мен  ...  ...  Қаржылық  басқарудың   дұрысұйымдастырылуының маңызы зор. Қаржы аппаратының ұйымдастырылу  дәрежесі  өтежоғары болуы тиіс. Осыған орай  ...  ...  ...  ... мен жеке ... ... ... қойылады.Реттеу  –  жоспарлы  міндеттемелерді  орындау  үшін  қаржы  ресурстарыникемді, шебер жұмсау, белгіленген нітижелерден  ...  ...  ... ... алуға және жоюға бағытталған; бұның өзі  резервтік  қорларды,жоспардан  тыс   қаржы   ...   ...   ...   ...  барлық  түрлерінде  арақатынас  пен  үлесімділікті  ... ... ... ... бақылау жедел басқарудың  және жоспарлаудыңбарлық кезеңдерінде де жүргізіледі.  Ол  қоғамда  ...  ...  ... дұрыстығы мен заңдылығын және  қамтамасыз  ету  жөніндегі  қаржықұқығының нормаларын басшылыққа  алып  ...  ...  ...  ... ... ... ...  нақты  нәтижелерін  жоспарлыкөрсеткіштермен   салыстыруға,   қаржы   ресурстарын   сірудің   ... ...  ...  ...  ...  ...  белгілеугемүмкін береді.Қаржыны  басқаруда  кез  келген  басқарылу  ...  ...   ...   мен   субъектілері   бөлінеді.   ...   ...    ... сан ...  ...  бола  алады,  басқаруды  жүзеге  асыратынұйымдық құрылымдар субъектілер болып табылады,  ал  ...  ...  ...  деп  аталады.  Басқарылатын  қаржы  қатынастарының  түрлері  ... ... ... ... қаржысы; мемлекеттік  қаржысы.Бұл буынның  қаржысын  басқаруды  министірліктердің,  ведомстволардың,концерндердің,  ассоциациялардың,  қоғамдардың,   ...    ...   ...   мен    ...    ...    ... қаржы бөлімдері мен қаржы службалары жүзеге асырады.Министірліктер мен басқа жоғарғы  ...  ...  ...  ...  қаржыны  болжау  (жоспарлау),  кірістер  мен  ... ... ... жұмыстарды жүзеге  асырады,  ведомствоға  қарастыкәсіпорындардың қаржы бөлімдерінің жұмысын  үлестіреді.Қаржы жүйесінің бұл буынында нарық жағдайында басқару ... ... ... және ...  мен  ...  ...  қызметі  арқылыжәне  осының  шеңберінде  әлеуметтік-экономикалық   процестерді   басқарудыңнысаны ретінде болады. Қаржы менеджментінің мәні ... ...  ... ... ... ең ... етіп ...  оларды  неғұрлым  ұтымдыетіп жұмсатуға, қаржы нарығында бағалы қағаздарды сатып ...  ...  ... ... ...  ...  ...  етіп  қаржыны  басқарудыұйымдарстыру.Кәсіпорындарда қаржы менеджментінің объектілер мыналар  боып  ...  және  ...  ...   ...   ...   ...   ...  ақпарат,  зияткерлік  (интеллектуальный)  қызметтің  нәтижелері,материалдық емес игіліктер.Қаржы  ...  ......   ...   ... мен тиісті іс-әрекеттерін анықтайтын мақсаттарды  іске  асыружөніндегі  қызметке  негізделеді.  Уәждеме  іскерлік  ...   ... мен ... ... ... ... жүргізуші субъектілердің қаржы  бөлімдері  несие  және  есепайырысу  операцияларының  жаңа   ...   ...   ... ... ... ... ... жүзеге асырады.Шаруашылық серіктестіктерінде қаржыны  басқаруда  басқа  қызметтер  менқатар  жоғарғы  органдар  –  ...  ...   ...   акционерлікқоғамдарда – акционерлердің  жалпы  жиналысы   ...  ...  ...... өзінің лауазымды адамдардың, соның ішінде  қаржыны  ... ... ... ... ...  ...  қаржы  жөніндегівице-президенті; ол серіктестіктің (қоғамның)  тиісті  бөлімшесіне  –  ... ... ... ... ... ... оның бағынышыдағы  қаржылыққызметінің бағыттары жөніндегі қаржы ... ... ...  бөлімінің  құрылымы,  әдетте,  болжамды-талдамалық,  есеп-қисап,шағым, оператвтік-қаржылық жұмыстың бағыттарына  негізделіп,  сәйкестірілгенбөлімшелерден тұрады.Қаржы-өтім бөлімдері бюджетпен,  ...  ...  ...  ... ... ... сияқты топтарға бөлінеді.Шаруашылық  жүргізуші   субъектілердің   қаржы   службалардың   ... ... ... ... табысты немесе пайданы өсірудің жолдарын іздестіру және  рентабельділіктіарттыру;• өндіріс, күрделі қаржылар, жаңа  техниканы  ендіру  және  ...  ... ... ... ... ... қамтамасыз ету;• мемлекеттік бюджет,  бенктер,  жеткізушілер,  жоғарғы  ұйымдар  ... ... ... есеп ... ... өндірістік капитал мен күрделі жұмсалымды тиімді пайдалануға жәрдемдесу;• қаржы  ресурстарын  ...  ...  ...  ...  ... мен тездетілген айналымдылығын қамтамасыз ету және басқалары.Қаржыны оперативті басқаруға банк мекемелері қатысады. Екінші ... ... мен ... есеп айырысу-кассалық  қызмет  көрсетудіжұзеге асырады, ақшаға деген ... ... ...  ...  ...  ...  көшкеннен  кейін  кәсіпорынбасшаларының , ...  ...  ...  ғана  ...  ... әкімшіл-әміршіл әдістері жағдайында болмашы  рол  ...  ... да ролі ...  арта  ...  ...  дамытудың  қаржыкөздерін, қаржы  ресурстарын  неғұрлым  тиімді  ...  ...   ...   ...    операцияларды    жасау    және    ...   ...   ...    ...   экономика    жағдайындағыкәсіпоындардың қаржы службаларының негізіг мәселелері болып отыр.3. Қаржылық басқаруда, ...  ...  және  ...  ...  түрлерін  ажыратады.  Стартегиялық  басқаруды   ...   ... ... ... ... ... ... және  басқалардыіске асыруға арналған қаржы рсурстарының ауқымын  белгілеуде  көрінеді.  Оныжүзеге ... ... ... аппараты, Парламент, Қаржы  министрлігі,Экономика және бюджеттік жоспарлау министрлігі.ҚР Президенті қаржыларды ... ... кең және  ...  ... ... ... Президент жыл сайын республиканың  ішкі  және  сыртқысаясат бағыты және экономиканың жалпы жағдайы жөнінде халыққа ...  ... ... ... ... ... республикалық  бюджетті  әзірлеужәне оның атқарлуы  туралы  есеп  беру  тәртібін  айқындайды;  Республикалықбюджетті бақылау ... ... оның   ...  ...  ...  қағидасынанықтайды; Қазақстан Республикасының аумағында  төтенше  мемлекеттік  ... ... ... қабылдап, оның әзірлену  тіртібін  анықтайды;  ҚазақстанРеспубликасының Ұлттық қорын басқару ... ... ... және ол  ... ... ... қорды қалыптастыру және  пайдаланудың  көлемі  ...  ...  ...  ...  ...  қорды  қалыптастыру  жәнепайдалану туралы есептерді  бекітеді;  елдің  экономикалық  және  ... ... ... бойынша  жарлықтарды шығарады, Парламент  пенмәжіліс актілеріне қол қояды, т.б. ... ... ... ... ...  Республикасының  заң  шығару  қызметінжүзеге асыру ең жоғарғы өкілді орган – Парламентке  жүктелген.  Палаталардыңбірлескен  ...  ...  ...  пен   ...   ...  ...  жөніндегі  есеп  комитетінің  республикалық   бюджеттіңатқарылуы туалы есептерін бекітеді,  республиклық  ...  ...  ...  бюджетке  өзгерістермен  толықтырулар   енгізеді,   бекітеді,салықта мен ... ...  және  ...  алып  ...  мемлекеттікқарыздар мен ресспубликаның экономикалық және өзге де көмек көрсетуі  туралымәселелерді шешеді.Парламент  құзырына  заңды-құқықтық  негізде  ...  ...   ...  ...  маңызды   қоғамдық   қатынастарды   ...   ... ... салу, жиналымдар мен басқа да  міндетті  төлемдерді  бекіту;Республикадық  бюджет;  Білім  ...  ...   ...   және   ...   ...   және   ...   ...   Басқарудыңмемлекеттік және жергілікті органдар қызметін ұйымдастыру; айналадағы  отанықорғау және т.с.с.Парламенттің  ... ... ... ... ... ...  ...  пенмәжілістің тұрақты комитеттері – Экономика, қаржы, бюджет комитеттері  болыптабылады.  Комитеттерде  заңнамалық   актілер   ...   ... ... ... ... ... Республикасының Үкіметі – Министрлер Кабинеті  ҚР  Президентібелгіленген тәртіппен  Парламент  алдында  ...  ...  және  ...  ...  ...  ...   ...   Дәл   осы   есепті   ҮкіметРеспубликалық  ...  ...  ...  ...  есеп  ...   ...  ...  қарыз  алуды  жүзеге  асырады,  Ұлттық  қорға  активтердіесептеу, Ұлттық қорды пайдалану тәртібін  ...  ...  ...  бюджетке  бюджеттік  алымның   және   жоғарғы   ...   ...  ...  ...  ...  мен  кезеңділігін   анықтайды,Қазақстан Республикасының заңдарына және ҚР Президенттің  актілеріне  сәйкесөзге де өкілеттіліктерді ... ... мен ... ... ... ... түбірлі  қайта  құрудантуындап  отырған  жаңа  мәселелерді   шешуге   ...   және   ...  ...  нарықтық  жолына  өтуіне   орай   ...   ... ... ... ...  ...  жүйесін  одан  әріжетілдіру шаралары туралы» ҚР ... ... ... қайта  құрылғанҚаржы министрлігі және оның жергілікті органдарының рөлі шұғыл  артып  отыр.Қаржы министрлігі мен  оған  ...  ...  ...  ...  ...  және  ...  кірістерін   жоспарлау   саласындағықызметтері  мен   өкілеттіліктері   Экономика   және   ...   ... ... 1. ... ... ... басқару құрылымыСүрет 2. Қаржы министрлігінің құрылымы.гілеужәне басқадапартаменттер.Департаменттер өз кезегінде ... ... пен  ...  ... мен ... ... және бюджеттік жоспарлау министрлігінің құрылымына  келесідейдепартаменттер кіреді:➢ Салық саясаты және болжамдар департаменті;➢ Бюджет процесінің әдістемесі және функционалдық талдау ... ... ... және ... департаменті;➢ Мемлекеттік қарыз алуды және несие беруді жоспарлау департаменті;➢ Аймақтық саясат және ... ... ... Халықаралық экономикалық және қаржы қатынастары департаменті;➢ Стратегиялық жоспарлау және инвестициялық саясат департаменті;➢ Экономикалық саясат және ... ... ...  ...  ақпарат,  қорғаныс,  қоғамдық   тәртіп   және   қауіпсіздікшығыстарын жоспарлау департаменті;➢ Әлеуметтік сала ... ... ... және басқармалары.Елімізде   Республикалық   бюджеттің   атқарылуын   сыртқы   ...   ...   ...   ...   ...   ... есеп ... айналысады, ол Президентке  тікелей  бағынатын  жәнеесеп беретін республикалық  бюджеттің  атқарылуын  сыртқы  бақылауды  ... ... ... боып ... ... ... ... ҚР Конституциясымен,  заңдарымен,  ҚРПрезидентінің   ...   ...   осы   ...   ...   ... ... қаржыны басқаруды жетілдіру қаржыға автоматтандырылғанжүйелерді енгізіп үлестіру негізінде жүргізіліп отыр. Экономикалық-математикалық әдістер мен электронды-есептеу ... ... ... ... (БАЖ) қаржыны жалпы басқарудың бірбөлігі блып табылады. Қаржыны басқарудың автоматтандарылған жүйесідегеніміз қаржыларды, қаржы жүйесін тиімді басқаруға ... ... және ... ... ... құралдарының әкімшілік,экономикалық, математикалық әдістерінің жиынтығы. Ол есепке алу, жоспарлаужәне ұлттық шаруашылық басқару үшін ақпаратты жинау мен өңдеудің жалпымемлекеттік ... ... ... ... ... басқаруда қаржы есеп-қисаптардың автоматтандырылған жүйесі(ҚЕАЖ) қолданылады. Ол өзара байланысты, бірлесіп іс-әрекет ететінфункциялық, қамтамасыз ... ... ... ... ... ... ҚЕАЖ ... бір-бірімен өзара байланысты мынақосалқы жүйелердің жиынтығы:1) ұйымдық-экономикалық қамтамасыз ... ... ... ... ... ... ету;4) техникалық қамтамасыз ету;5) ұйымдық-құқықтық қамтамасыз ету;6) технологиялық ... ... ... ... ... ... етудің  қосалқы  жүйесі  ҚЕАЖ-да  бастыболып  табылады,  бюджеттерді  жасау  және   оның   ...   ... ...  және  ...  алғышарттарды  жасайды,  басқақамтамасыз етуші қосалқы жүйелерді  үлестіреді  және  ...  ... ... ... жұмыстардың әдістемелік бірлігін анықтайды.ҚЕАЖ-да әртүрлі  қызметтік  қосалқы  жүйелер  болуы  мүмкін:  ... ... ... ... ... ...  шығыстарымен   бюджет   есебінен   ...   ...    ...    ... ... ... есептері» қосалық жүйесінде есептердің кешендері біртекті  есеп-қисаптардың  топтары  бойынша  ...  ...  ... ... есептердің кешендері кірістердің немесе  белгілі  бірсаланы  немесе  мекемелердің   және   ...   ...   ... ... ... ... ... көрсетілген.Автоматтандырылған  басқарудың  орталықтандырылған  жүйелерімен   біргеавтоматтандырылған жұмыс орындарын  (АЖО)  ...  ...  ... пайдаланылады.  АЖО –  кәсіби-бағдарланған  шағын  есептеу  ...  ...  СЭЕМ  ...  және  ...  бір  ...  мамандарыныңжұмысын автоматтандыруға арналған  немесе  сырттағы  техникалық  құралдардыңкешені. АЖО жабдығының үлгілік құрылымы:1) ... ... ... құрылғысы;2) бейнетерминал;3) магнит дискеттердегі жинақтаушы;4) деректер жинақталымының клавиатурасы;5) шаңынгабаритті басып шығаратын қондырғы.АЖО-ның техникамен жарақтануының ... ... ... бағдарламалыққұралдарға сәйкес бірқатар экономикалық есептерді шешумен қатар диалогтықтәртіптеме графиктік, кестелік, ... ... ... жұмыс істеуге,түрлі картотекаларды жүргізуге мүмкіндік береді. АЖО ақпараттарды түзетіп,редакциялауға, тұжырымдар мен қорытындаларды ... ... ... және ... ... ... ... бар басқақызметкерлермен арақашықтық түрде қатынасуға мүмкіндік жасайды.Кәсіпорындарды басқарудың автоматтандырылған жүйелерінде (КБАЖ) қаржыныбасқарудың дербес ...  ...  ...  ...  онда  ... ... ... Ол өнім қндіріп, оны өткізудің  белгілі  біржағдайында ең жоғары рентабельділікке жету үшін  пайдаланылатын  шаралардың,әдістер мен ... ... ... ... Қосалқы  жүйе  ресурстардыңжай-күйі мен олардың қозғалысының процестерін сипаттайтын басқару  блоктарынқамтиды. КБАЖ-дағы  ...  ...  ...  (өндірістің,  маериалдықресурстардың, еңбектің және  т.б.)  аралық  массивтерін  пайдалану  кезінде,яғни  ...  ...  ...  бойынша  шешілетіндіктен  кәсіпорынныңәртүрлі құрылымдық бөлімшелерінің АЖО-ны қамтитын және  есептеу  орталығыныңЭЕМ-мен ... ...  ...  құру  қажет.  Сөйтіп,  екі  деңгейіқұрылады: үлкен ЭЕМ-ның ресурстарын қажет ететін есептер шығарылатын  ... және ... ... және ... ...  ...  ...  табылатын   төменгі   деңгей.   Толып   ...   ...   ... ... ...  ...  деңгейлерін  техникалық  құралдарыныңкешені құжаттарды жасаудың, ... ... ... ...  ... ...  ...  басқару  байланысының  құралдарын,  добылдама,ақпарат құралдарын пайдалануды қарастырады.Дербес ЭЕМ-ның, әсіресе ... ... ... ... ... мәтін және  графиктік  ақпаратты  өңдеу  құралдарының,  өзгеқазіргі  ақпараттық  техниканың   ...   ...   ...   ... ... ... жағдайлары  пайда  болып  отыр.  Техникалыққұралдар басқару шешімдерінің тікелей процестерінде көптен-көп  пайдаланылыпкеледі.ҚЕАЖ жағдайында қаржыны басқару ... ... ...  ...  Мамандардың  шығармашылық  жұмысқа  –  БАЖ  үшін   ...  және  ...  ...   ...   ...   мен   ...   тереңэкономикалық  талдау  жасауға  және  қаржыны  оперативті  ...  ...... қаржы органдарынан бастап Қаржы министрлігін  дейінБАЖ кеңестерінің көмегімен білікті шешімдер қабылдауға уақыты  босайды.қаржыжоспарларын  орындаудағы,   ...   ...   ...   жоюғабағытталған  жедел  шараларды   дер   ...   ...   ...   ... ...  ...  артады.  Қаржы  қызметкерлерінің  БАЖ-даналған ақпараттарды оларға көптеген нұсқалар мен ...  ...  ... ... ... басқару шешімдерінің сапасын арттыруға  мүмкіндікбереді. Қазіргі уақытта қаржы органдардың төменгі  жергілікті  органдарының,аудандық және қалалық қаржы басқармаларының ...  ...  ... енгізу көкейкесті  міселеге  айналуда.  Іс  жүзенді  ...  ...  ...  мен  ...  ...   ... (АЖО) енізумен басталады, бұл орындарда жеке  пайдаланудың  микро-ЭЕМ-і  қолданылып  отыр.   Әсіресе,   бұл   ...   ...   ... ... және ... ... отыратын мәлеметтерімен  іспеттесболатын салық агенттері үшін өте көкейкесті мәселе.Қаржыны  басқарудың   ...   ...   ...   ... ойдағыдай іс-әрекет ететінін айта кету қажет.  Тек  осы  жағдайдағана ол қаржы аппараты ... ...  ...  ...  ... 6: Қаржылық қатынастарының құқықтық қамтамасыз етілуі.Қоғамда пайда болатын қаржы қатынастары құқықтық реттеуді қажет ететді.Осы орайда қаржы құқығының әр ... ... ... ... ... ... дамуының тиісті  кезеңіндегі  мемлекеттіңміндеттерін жүзеге асыру үшін  ақша  ...  ...  бөлу  және  ... пайда  болатын  қаржы  қатынастарын  реттейтін  заң  нормаларыныңжиынтығы. Ол біртекті қаржы қатынастарына  ...  жеке  ...  ... ... ... ... шаруашылық  құқығына  межеленіп  айырылады;қаржының кең ұғыныс тұрғысында жалпы ақша қатынастары ... баян  ... ... ... ... бірге валюта және сақтық,  банк  құқығын,мемлекеттік  несиені,  ақша  айналысын  құқықтық  реттеу  ...   ... ... ...  нормалар  –  құқықтың  негізіг  ... яғни ... ... және ...  ...  ... мәжбүлеу (күштеу) шараларымен қамтамасыз етілетін  қылықтың  қатаңбелгілі  бір  ережесі  ...   ...   ...   ... ... ... ...  болады.  Қағида  бойынша,  олардыңүзілді-кесілді  нысанда  көрінетін  талаптары  болады  және  ...  ... ... жол ... ...  қатынастары  қатысушыларның  құқықтарымен   міндеттерінің   ауқымын   дәл   ...   ...   ... ... ... және ...  (яғни,  белгілі  бір  іс-қимылдарды жасауға бағытталған қаржы  қатынастары  ...  ... ... ... ...  ...  ...  қаржы  қатынастары  қаржы-құқықтықнормаларды  пайдаланған  кезде  қаржының  құқытық  қатынастарына  ... ... ... заңды  құқытар  мен  міндеттіліктер  арқылыөзара байланыста  ...  ...  ...  тыс  қаржылыққызмет   орындалмайды.   Жүзеге   асуы   мемлекеттің   ...   ... тек ... ...  ...  ...  мен   міндеттіліктеркезінде болжанған кірістерді мемлекетпен алу, оларды  белгіленген  мақсаттарбойынша  бөлу  және  ...  ...  ...  ...  ... Осы орайда мемлекттік  органдарға  билік  өкілеттіктері  үлестіріліпберілген,   қаржы   құқықтық   ...   ...   ...    –кәсіпорындардың, ұйымдардың, мекемелерді ң және азаматтардың  ...  ... ... ... ... құқы ...  ...  түрі  біріншілердің  бағынышындағы   мемлекеттікоргандарға да  бағынылуы  мүмкін.  Алайда  мемлекет  ...  ...  ... ене ...  ...  органдардың  әмір  ету  құқығына  ғанаемес,  сондай-ақ  олардың   қаржы   ...   ...   ...  ...   міндеттіліктері   де   болады.   Қаржы   құқықтыққатынастырының   ...   ...   ...    да,    сол    ... де  ...  қорғауында  болады  және  оның  ... ... ... ... яғни ... ...  ...  нысандары  мен  әдістерінің  көмегімен   ...   ... ... ...  жүргізудің  нақтылы  нәтижелеріне  жаңғыруқоғамның қаржылық тіршілігін реттудің  құқықтық  ...  ...  ал  ... ... ... мен ... оның тұтқалары ретінде  көрінеді.Сөйтіп,  қаржы  және   құқықтық   ...   мен   ...   ...  ...  ...  етудің  бірыңғай   механизміне   қосылуыболады.Қаржы қатынастарының  бір  қатысушыларына  мемлекет  ...  ...  ...  ...  ...  басқа   қатысушылар   тарапыныңмемлекеттік-өкіметтік нұсқамалары, сондай-ақ ұсыныстары,  ...  ...  ...  әдістері  болып  табылады.  Қаржылық   міндеттемелдеріңорындалуы  көбінесе  ...  мен  ...   ...   ...   ... және саналылығына негізделген сенім әдісімен қамтамасыз  етіледі.Қаржылық міндеттемелерді орындамаған шаруашылық  жүргізуші  субъектілер  ... ... ... қолданылады:  бюджеттерге  уақытында  түспегентөлемдерді даусыз өндіріп алу және қаржы санкциялары.Санкциялар   қаржы-құқықтық   ...    ...    ...  шараларды білдіреді. Олардың аұшалай сипаты бар  және  олардааұша қорлары мен қаражаттары арқылы нораларды бұзушыларға мәжбүрлеуші  ықпалжасаудың ...  ...  ...  ...  ...  ... ... қаржыландыру мен несиелеуді тоқтату,  несиелеудің  шарттарынқатайту, ресурстарды артық жұмсаған үшін жоғарылатылған тарифтер  және  т.б.жатады.Басқа ... ... ...  ...  ...  құқықтарынәкімшілік сот тәртібімен немесе мемлекеттің  билеп-төстеуші  органдарының  –өкілетті ... мен ... ... ...  ...  ...  ...  болады;  олар  өздерінің  бақылауындағы   құрылымдарактілерінің заңға сәйкес келмеген жағдайда бұза алады.Мемлекеттің қаржылық  ...  оның  ақша  ...  ...  бөлу  жәнепайдалану сияқты үш жалпы бағытта ... ...  ...  ...  және  ... ... көрінеді.  Бұлардың  әрқайсысындағы  ажырағысыз  элементбақылаудың қызметі болып табылады.Мемлекеттің қаржылық қызметінің сан  алуандығы  қаржы  ...  ...  ...  ...  ...   ...   жәнеорталықтандырылмаған  қорларға,  сондай-ақ  меншіктің   басқа   нысандарыныңшауаршылық ... ... ақша  ...  ...  ...  жаяотырып, бюджет ресурстарын, мемлекеттік  кәсіпорындардың  қаржы-қаражаттарынжасау, бөлу және пайдалану жөніндегі қызметтерін жүзеге асырады.Сол  ...  өге  ...  ...  ...  және   ...  ... қаржылық  қызмет  мемлекеттік  билік  немесе  мемлекеттікбасқару (атқарушы-өкімші қызмет) ... ... ... ...  ... ...... Республикасының Парламенті, мемлекеттік  биліктіңжергілікті органдары –  мәслихаттар.  Атқарушы  биліктің  басшысы  ... ... ... ... ... ...  Үкіметі,жергілікті жерлерде – әкімдер  және  жергілікті  әкімшіліктердің  аппарттарыжүргізеді.Мемлекеттің қаржылық қызметі мына факторларға негізделеді:–  ... ... ... нақтылы кезеңдеріндегі міндеттеріне;–    Қаржы   құқығы   субъектілердің   ...   ...    ...  ... ... ...  Ақша ... пайдаланудың мақсаттарына;–   Мемлекеттің   қарамағына   түскен   қаражаттар   мен   ...   ...  ара  ...   байланысты   әр   түрлі   әдістерменжүргізілуге.Мемлекеттің қаржылық қызметінің мынандай әдістері пайдаланылады:•  Орталықтандырылған  ...   ...   ...   ... тыс қорларға, сақтық және несие қорларына төленетін міндеттіжәне  ерікті  төлемдердің  әдістері.  ...  ...   ...  ...  ...  ...   арнаулы   жәнебюджеттен тыс қорларға аударылатын) жатады.  ...  ...  ...  мен  ...  ...  мемлекеттік  қарыздар,   ақшалай–заттай лотереялар, банктерге салынатын ......  ... бір ... ... ... Мемлекеттің ақша қаражаттарын бөлген кезде мына  әдістер  ......  ...  және  өтеусіз   беру   жәненесиелендіру – қайтарымды және ... ... ақша ... ... операциялары кезінде ақша қаражаттарымен қолма қол ақшасыз  жәнеқолма қол ақшамен есеп ... ... ... ...  қол  ... айырысулар басымрақ  болуы  тиіс,өйткені  олар  ақша  айналысыныңшығынын  қысқартады,  мемлекеттің  кәсіпорындармен,  ...  ... ...  ...  ...  ...  қаржылық   қызметініңнысандары мен әдістері алаун түрлі болып келеді.Мемлекеттің қаржылық қызметінжүзеге асыру ... ...  ... өкілеттілік шегінде  қаржы ресурстарын  жұмылдыру,  бөлу,  пайдалану,оларды жұмсауға бақылау жүргізу, қаржы жоспарларын және  ...  ... ... ...  ...  ...  ...  реттейтін,сонымен бірге осы қатынастардың қатысушыларына басшылық ...  ...  ... ... ... ... дегеніміз қарастырылған нысанда қабылданған жәнезаңдық салдары бар мемлекеттік  билік   пен  басқару  органдарының  ... ... ... мәселелері жөніндегі шешімдер. Бұл актілер қаржы-құқықтық  нормаларда  белгілейді,  өзгертеді  ...  ...   не   ...  қатынастардың  пайда  болуының,  тоқталуының,  өзгеруінің  негізінатқарады. Қаржы-құқықтық актілердің жиынтығы қаржы заңнамасын құрайды.Мемлекеттің ... ...  сол  ...  өзге  ...  ...  ...  ...   маңыздылығымен   және   мазмұндылығыменайқындалады. ... ... акті ұзақ және ... ... ...  ...  және   оны   Парламент   бекітеді;   қысқа   қатынастар,   ... ... ... ... елдің әлеуметтік-экономикалық өмірі  үшінмәнділігіне қарай осы орган бекітеді.Заңды емес қаржы нысандары ағымдағы қаржылық ...  ...  ... ... ... ... және ...  органдарының  аппаратында  кеңестерөткізу,  ...  ...  ...   нұсқау   беру,   бюджеттердідепутаттардың  жиналысының  бекітуіне   әзірлеу   кезіндегі   ... ... және ... ... заңды негіздер бойынша  нормативтік  және  жеке,заңнамалық және қосалқы, жоспарлы-қаржылық болып бөлінеді.Нормативтіктерге ... ... ... ... ...  ... бұл актілерді қаржы қатынастарына  қатысушылардың  жалпы  ережелері,яғни құқықтық нормалары болады және, ...  ұзақ  ...  ...  ...    мен    ...      ...     алдындағы     қаржылықміндеттіліктерін, анықталған төлемдерді  есептеудің  тәртібін,  ... ... және ... ... ... актілер  құқық  нормаларын  белгілі  бір  төлеушігенемесе қаржыттарды алушыларға қатысты нақтылайды.Заңнамалық актілер – бұл Парламент ... ... мен ...  ... Жарлықтары.Қосалқы   актілер  –  бұл  заңға  негізделген  және  ...    ...  ...  ...   ...   және   джоғарғы   органдарыныңбұйрықтары,  Қаржы  министрлігі  мен  ...  және  ...   ... ...  ... ... ... бір  іс-әрекеттергерұқсат етуі туралы қаралары және т.б.Жоспарлы-қаржылық  актілердің қалғандарынан  ...  ...  ...   ...   бір   кезеңге   ...    ...    ... олар ...  ...   ...  бөлу  және  пайдаланужөніндегі  жоспар  болып  табылады;  бұған  бюджеттердің   ...   ... мен ...  ...  ...  қаржыландыруда  тұратынмемлекет мекемелері шығындарының сметалары жатады.Қоғамның саяси және экономикалық өмірін демократияландыру, ...  ...  ...  ...  ...   ...   ... өзгертулерді қажет етеді. Бұл  талптарға  экономикалық  реформаныңдамуындағы жаңа кезеңді ашуға,  өндірістік  қатынастарды  түбегейлі  ... ... ... ... ... ... ...  актілер  сай  келеді:меншік  туралы,  мемлекет   ...   алу   және   ...   ... ... бюджет және  салық  жүйесі  туралы,  ...  ... және ... ... ...  сыртқы  экономикалық  қызметтіұйымдастыру  туралы,  банкроттық  туралы,  шетелдік  инвестициялар   ...  ...  ...  ету  ...  ...  және  ...  ...   қаржы   қатынастарын   да   қоса,   қоғамдары   әлеуметтік–экономикалық қатынастарды ... ... ... үшін база ...  ... табиғаты  бойынша  бұл  заңдар  нарықтық  экономиканың  жаңа  үлгісінжасауға,  ...  ...  ұзақ  ...  және  тұрақты   факуторларретіндегі қаржы қатынастарын дамытуға  бағдарланған.  Шаруашылық  тіршілігі,экономикалық өзара қатынастар, ...  ...  ...  ...  ...  және  шаруашлық  жүргізуші  басқа  суьбъектілердің  ... ... ...  жаңа  ...  ...  ...  ... 7: Қаржылық бақылау.Қаржылық  бақылау  дегеніміз  жалпы  ...  ...   ...   ...  ...  ...  құнды  бөлудің   негізділігін   және   ... ... ... ... ... іс-әрекет.Қаржылық бақылаудың  ерекшелігі  ол  тек  қана  ақшалай  түрде  болады.Объектісі – табыстар мен ... ... және ... қорларын  құрумен пайдалану процестері болып  ...  ...  ...  ...  ... ақша ...  ... бөлігін қамтиды,  өйткені  қаржылар  еңбекақы,  өнімнің  өзіндік  құны,  ...  ...  ...  және  т.б.  ... бақылауының негізгі қағидалары:• Тұрақтылық, жалпылық, әмбебаптық;• Алдын ... ... ... ... ... ... ... қызметкелерінің тәуелсіздігі.Қаржылық бақылауының негізгі міндеттері:1. Мемлекет,  кәсіпорын  мен  халық  алдында  ...  ... ... Кәсіпорын қарамағындағы ақша ресурстарды дұрыс пайдалануды қадағалау;3. Шаруашылық субъектілердің  ақша  ...  ...  ...  есепайырысу,  қаржылық   операцияларды   жасаудың   ережелерді   сақтаудықадағалау;4. өндірістің ішкі резервтерін анықтау;5. ... ... ... ... алу және ... ... ...  мемлекеттің,  шаруашылық  субъектілермен  ... ... Бөлу және ... ... және ...  ... ... жіктелуі субъектіледің бақылауды өткізу мерзімінің,бақылауды өткізу әдістерінің айырмашылығына негізделген. Осыған  байланысты,қаржы бақылауы  үш  ...  ...  ...  түр,  ...  және  ... ... ...  қаржылық  бақылаудың  келесі  түрлері  бар.  Жалпымемлекеттік бақылау  мемлекеттік өкімет және  басқару  ...   ... ... ... ... мемлекеттік бақылауда салықтық,  бюджеттік,  валюталық,  кедендікбақылаулар бөлінеді.Қаржылық бақылауМемлекеттік                                         ... ...      ... ...  қаржылық   бақылау    бір   министірлік   қарамағындағыкәсіпорындар,   ұйымдар   ...    ...    ...    ...   бақылаудың   негізгі   міндеттеріне   жататындар:    ...  ...  ...  және  ...   ...  ...  меншіктің сақталуын, бухгалтерлік есептің  дұрыстылығын,  т.б.бақылау.Ведомстволық  ...   ...   ...   ішкі   ...   бақылаужүргізіледі. Бақылаудың  осы  түрін  нақты  ...  ...  ... ұйымдар мен мекемелер) жүргізеді.Қаржылық бақылауды өткізу мерзіміне байланысты алдын ала, ағымдағы жәнекейінгі болып бөлінеді.Алдын ала жүргізілетін қаржы бақылау қаржы  ...  ...  бөлу  ... ... ... ... ... да бұның мәні зор.Ағымдағы қаржы бақылау қаржылық қор, ақша операциялары орындалған сәттежүргізіледі.Кейінгі   қаржы   ...   ...   ...   ...   кейінжүргізіледі. Бұл жерде  қаржылық  тәртіптің  жағдайын,  оның  ...  ... ... ... ... ... ... дегеніміз аудиторлық фирма  мен  кәсіпорын  арасындажасалатын келісім-шарт  негізінде  қаржылық-шаруашылық   ...  ... ... ... ... ... Жоспарлау;2. Аудит объектісі туралы ақпаратты алу және оны ... ... ... ... және ... ... Бақылау жүйесін бақылау және тестілеу;5. Аудит процедерасын өткізу;6. ... ... ... ... ... ... тұжырымда  көрсетіледі.  Оныңқұқықтық негізі бар және ... ...  ...  ...  ... ... ... мағлуматы бар ресми құжат. Кәсіпорынның қаржылық  жағдайытуралы  тұжырым  ...  әрі  ...   ...  ...  жәнедұрыстығы үшін жауапкершілікті кәсіпорын басшыларына артылады.Аудиторлық фирмалар кеңес беру қызметтерді көрсете алады. Сонымен қатараудиторлық бақылаудың нәтижелерін  мемлекеттік  ...  ...  ... бақылау жүргізге тапсырыс беруі мүмкін.Қаржылық бақылау әртүрлі әдістермен   жүргізіледі:  ревизия,  ...   ...    ...    тапсырмаларды,    есептерді    ... ... ... ... ... ... ... әдісі –  ревизия, белгілі  мерзім  ішіндегікәсіпорынның қаржы-шаруаылық қызметін толық зерттеу.Бақылау объектісі бойынша  ... ... ... ... ... ... ... жүргізу кезінде барлық  құжаттар,  әсіресе  алғашқыақша  құжаттары  (шоттар,   төлем   тізімдемелері,   ...   және   ... ... ... ... ақшалар мен  материалды  құндылықтардытексеруді білдіреді.Толық  бақылау белгілі уақыт  мерзімі  ішіндегі  кәсіпорынның  ... ... ... ...  ...  не  бірнеше  министрліктеқаржы-шаруашылық қызметтің белгілі мәселелер бойынша тексеру жүргізу.Ревизияны    ...   ...   ...   ...    ...  ...  жоспарлы,  нормативті  және  ...  ...  ...  үшін  бағдарлама  жасалынады,  ол  жерде  ... ... ... ... ...  соңында  акт  жасалады.Актіге ревизия ...  ...  ...  ...  ... бас ... қол ... зерттеу қаржылық-шаруашылық қызметтің белгілі бір  мәселелерібойынша бақылау органдарымен жүргізіледі. Оларды ...  ...  ... және ...  ...  бір  ...  ...  тексеру  болыптабылады.Кеден  органдары  кедендік  рәсімдеу  және  кеден  ...   ... мен ... ... ... ... ... жүргізеді.Жалпы  мемлекеттік  бақылау  түрін   жүргізетін   органдар:   Президентаппараты, ҚР парламенті, Өкімет, мәжіліс, ... ... ...  ... ... Қаржы  министірлігі,  Экономика  және  бюджеттік  жоспарлауминистрлігі, ҚР Ұлттық банкісі және ... ... ... ... жүргізеді.Ведомстволық бақылауды жүргізетіндер: әртүрлі министрліктер, жергіліктіәкімшіліктер және өз құзырындағы мекемелер мен ұйымдарды бақылайды.Ішкі  шаруашылық   ...   ...   ...   ... ... 8. ... ЖҮРПЗУШІ СУБЪЕКТІЛЕРДІҢ ҚАРЖЫСЫ1. Шаруашылық жүргізуші субъектілер қаржысының негіздеріШаруашылык, жургізуші субъектілердіц қаржысы — бірыңғай  каржы  жүйесініңқұрамды   ...   жене    ...    ...    ...    ...    ... ...  қүрайды,  материалдық  жөне  ...  ...  ...  және  ...   ...   ресурстарының   негізгі   бөлігіқалыптасатын қоғамдық өдірістің басты буынына қызмет көрсетеді. Елдегі  ақшақатынастарының аса  ...  ...  атап  ...  ...  қоғамдықөнімді, ұлттық табысты және  ұлттық  байлықты  —  халықтың  кажеттіліктерін,өндірістік емес сфераның материалдық шығындарын ...  ...  ... ...  қамтитындықтан  бұл  буынның  қаржысы  қаржылардың  ... ... ... ...  ...  субъектілердің  қаржысы  қаржы  жүйесінің  сферасыретінде  қоғам  экономикасының  іргетасын  қалыптастырады,   ...   ... және ... емес ... ...  Шаруашылық  жүргізушісубъектілер  қаржысының  сферасы  шеңберінде  материал,  еңбек  және   ... ... ... шоғырландырылады, бүл  қоғамда  ұлғаймалы  ұдайыөндіріс  ...  ...  ...   ...   ...   субъектілерқаржысының   болуы,   жалпы   ...   ...    ...    ...  өмір  ...  және  экономикалық  зандардың  іс-әрекетіменбайланысты.Шаруашылық жүргізуші субъектілер қаржысы ақша нысанында  ...  ... ... негізгі жақтарын білдіреді  және  экономикалық  ...  ...  оны  ...  ...  ...  ...   Ол   ұлттықшаруашылықты одан әрі дамытуға қажетті ақшалай  ...  мен  ... және ...  үшін  ...  Даму  ...  ...  басқаружүйесінің  маңызды  экономикалық  инструменті,  экономиканы  қайта   құрудыңқуатты құралы болып ... ... ... ... ...  әріжақсы қалыптасқан қаржыларысыз мүмкін  емес.  Өндірістік  қатынастардың  бірбөлігі ретінде олар басқа өндірістік  қатынастардың  ...  ... ... ... ... ... тікелей әсер етеді.Шаруашылық  жүргізуші  субъектілер  қаржысы  ...  ...  ... сан алуан сфераларындағы  өнеркәсіп,  ауыл  шаруашылығы,  құрылыс,көлік, жабдықтау-өткізу (делдалдық), сауда,  дайындау,  геологиялық  ... ... ... ... ... көрсетуді, байланысты, тұрғын үй-коммуналдық  қызметтерін,  түрлі  қаржы,  кредит,  сақтық,  ғылыми,   білім,медицина,  ...  ...   жөне   ...   ...   ...   асыратынкәсіпорындардың, фирмалардың, қоғамдардың, концерндердің,  ассоциациялардың,салалық, министрліктер мен басқа шаруашылық  органдардың,  шаруашылықаралық,салааралық, кооперативтік ... ... ... ... ... ... ... қаржысының бүл  саланың  техникалық-экономикалық ерекшеліктерінен туындайтын елеулі айырмашылықтары  бар.  Бірақсонымен бірге барлық  ...  ...  мәні  мен  оны  ... ... ... бұл шаруашылық  жүргізудің  ортақ  қағидаттарынажәне бірыңғай экономикалық зандарға байланысты. ... бәрі ...  ... ...... "қаржы"  категориясы  сияқты  оның  ...  ...  ...  ...   ...   біріктірудіңмүмкіндігі мен қажеттігін алдын ала анықтайды.Шаруашылық жүргізуші субъектілер қаржысы жалпы  қаржылар  сияқты  ... ... ... ... ...  субъектілер  қаржысының  бөлгіштік  ...   ...   ...   ...   айналымының   процесіндеөндірілген  өнімнің  қүны  белгіленген   экономикалық   ...   ... ... ... ...  ...  үшін  пайыз)негізінде  бөлінетігінде  болып  отыр,  мұның  өзі  қаржының  ұдайы  ... ... бөлу және ... ... ... ... Ақшалай  қорлармен   қорланымдарды   экономикалық   түрғыдан   ...    бөлу    ... ... да іске ... басты шарты болып табылады.Оның мазмүны жай және ұдайы  ...  ...  ...  және  ақшақаражаттарының ауыспалы айналымы  процесінде  ...  ...  ... ... етуде болып  табылады.  Бұл  үшін  кәсіпорындар  ... мен оны ...  ...  ...  мен  ниеттері  негізіңде,белгіленген  экономикалық  нормативтер  негізінде   уақыттың   белгілі   ... ... мен ... ... ...  ...  шамаланғанменшікті қаржы ресурстары, басқа ұйымдар  мен  өз  қызметкерлерінің  уақытшатартылған  ...  банк  ...  ...  ал  ...   жағдайдабюджеттен бөлінетін қаражаттар есебінен жабылатынын анықтайды.Бөлу - өндіру мен тұтыну арасындағы байланыстырушы буын.  Бұл  ...  өнім  ...  ...  алуы   және   оны   ...  ...  ...  және  таза  ...   (пайданы)   жасауғапайдалану арқылы болып жатады. Табыстың ...  бір  ...  ...  ... ... ... — мемлекеттік  бюджетке,  бюджеттен  ...  ...  ал  ...  ...  еңбекке   ақы   төлеуге,   әлеуметтікмұқтаждарға,   өндірісті   ...   және   ...   ...    ... шаруашылықтың қарамағында қалады.Шаруашылық  жүргізуші   субъектілер   қаржысының   бақылау   функциясыкәсіпорын экономикасында  маңызды  рөл  ...  ...  және  ... ... ...  ...  ...  тек  шаруашылық  жүргізушісубъектілердің ішінде ғана емес, сонымен ... оның  ...  ...   ...   және   қаржы-кредит   мекемелерімен   өзара    қарым-қатынастарында   да   ...   ...   ...   арасындағы   өзарақатынастарда бақылау жеткізілім  тауарларға,  көрсетілген  ...  ... ... ақы төлеу кезінде  болады.  Қаржы-кредит  ... ... ... ... ... алдындағы міндеттемелердің  орындалуыкезінде, банк несиелерін алған және қайтарған кезде жүзеге асырылады.Шаруашылық жүргізуші субъектілердің  қаржысы  сферасындағы  сан  ... ... ... қызметі процесінде басқа шаруашылық  жүргізушісубъектілермен болатын мынадай топтарға  ірілендірілген  ақша  ... әр ... ... жөне ... ...  өнім  ...  алу,  ...  тыс  табыстар  түсіру,  материалдық  шығындардытөлеу,  шарт  ...  ...  ...  айыппұл  төлу  және  алу,   бағалықағаздарды  өткізу,  басқа  көсіпорындардың  акциялары  мен  ... ... олар  ...  ...  мен  ...  төлеужәне алу процесінде, коммерциялық несиелеу кезінде қалыптасады);өзінің еңбек ұжымымен (бұл  ...  ...  ақы  ...  ... ... ... (пайданы) бөлу  және  тұтыну  қорынан  қызметкерлергежәрдемақылар төлеуді, сонымен  бірге  қызметкерлердің  ...  ... ... ...  ...  қаржы  ресурстарын  қалыптастыру  үшінүлестік жарналарды) ...... ... ... ... қаржыландыру кезінде,мемлекеттік бағалы қағаздарды сатып  алған  ...  ...  олар  ... алғанда, валюта қорлары мен ресурстарын қалыптастырғанда;банктермен (қаржы қатынастарының бұл тобы банк ... алу,  ... ... ...  пайыздар  төлеу,  банктерге  уақытша  пайдалануғабелгілі бір төлем мен бос ақшаны беру,  банк  өткізетін  ...  ... ... ... ... іске асады);сақтық  органдарымен  —  мүлікті,  қызметкерлерді,  коммерциялық  ... емес ... ... ...  ......  ...   бөлу   шегінде   (пайданы,табыстарды, капиталды ... бөлу ... ...  ...  бойынша  жәнебасқалары);құрылтайшылармен (бұл қатынастар құрьштайшылардың  ...  ... үшін ... жарналарын  (салымдарын)  төлеу  кезінде,  сондай-ақкесіпорынның  пайдасын  бөлгенде  және  оның  бір  ...   ...   ... аударған кезде қалыптасады) және т.с.с.Шаруашьшық жүргізуші  субъектілердің  қаржысына,  бір  жағынан,  ... ...  ...  ...  белгілер,  басқа  жағынан,қоғамдық өндірістің түрлі сферасындағы қаржылардың қызмет етуіне  байланыстыерекшеліктер тән. Сонымен бірге бүл қаржыға тән ...  ...  ... ...  ...  ...  ...  олардың  нысандары  мен   мақсаттыарналымының сан алуандығы;2)  өндірістік  құралдардың  (капиталдардыц)  ...  ...  және   ... көбейтумен  және  қайта  бөлумен  байланысты  қатынастардыңпайда болуы;3)  жоғары  белсенділік,  шаруашылық  ...  ...  ...  әсер   ...  ...  ...  субъектілердің  қаржысы  бүкіл  қаржы   жүйесініңайқындаушы негізі болып табылады.Сейтіп, шаруашылық жургізуші субъектілердің ... деп  өнім  ... ... өндіріп, сату кезінде ақшалай  табыстарды,  қорланымдардыжәне қорларды жасаумен, бөлумен және  пандаланумен  ...  ... ...    ...    ...    ...    жүргізушісубъектілері қаржысының ерекшеліктеріКәсіпорын экономиканың негізгі  буыны  ретінде  меншік  нысандары  ... ... әр  ...  ...  ...  мен  ... ... жүмыс істейді.Кәсіпорындарды  ұйымдық-қүқықтық  нысандары  бойынша  межелеу  ...   ...   ...   ...    қалыптасуына,өндірістік-шаруашьшық  қызметін  қаржыландыруға,   шаруашылықты   жүргізудіңнәтижелеріне әкеп соғады.Меншік нысандарына қарай шаруашылық жүргізуші ...  ... ...  ...  ...  ...  ...   қорлары   мына   көздер   есебінен   құрылады:    меншікті    ...  ...  ...  ...  ...  банк  ... қағаздар шығарудан  түсетін  қаражаттар;  мемлекеттік  кәсіпорындардақаражаттардың бұл ... ... ...  бюджеттен  және  бюджеттен  тысқорлардан  қаржы  бөлумен  толықтырылады;   ...... ... ... ... Тәжірибеде көбінесе  меншіктіңаралас нысандарымен шарттасылған қорлардың ...  ...  ...  ...  ...  ...  ...  негізгі  құралдар  мен   айналымдағыактивтердің үлкен  ...  ...  ...  ...  ...  ...  ...  болымсыз  рөл   атқарады.   Мемлекеттікакционерлік қоғамдарда да осылай.Қазақстан  Республикасы  ...   ...   ... заң күші бар ... сәйкес  шаруашылық  серіктестігі  —  жарғылықкапиталы құрылтайшылардың (қатысушылардың) салымдарына  (үлесіне)  бөлінген,өз қызметінің ... ... ... ... деп есептелетін және занды  тұлғаболып  табылатын  коммерциялық  ұйым.  Шаруашылык,  ...   ... ... ... ... ... ... жауапкершілігі шектеулі серіктестік;4) қосымша жауапкершілігі бар серіктестік;5) ... ... ... ... мен ... ... арасында,  егерқұрылтайшылардың   шартында   немесе   қатысушылардың   келісімінде   өзгешебелгіленбесе,  ...  ...   ...   ...   ... ... бөлінеді; сенім серіктестігі мен жауапкершілігі  шектеулісеріктестікте де осылай бөлінеді.Акционерлік қоғамдар туралы Қазақстан  Республикасының  ...  ... ... жүзеге асыру үшін  қаражаттарды  тарту  ...  ... ... ... акционерлік қоғам деп танылады.Қаржы  қатынастарының   акционерлік   қоғамға   ...   ...   ...  ...  өндірістік  және   коммерциялық   ... ... ... ... ... ... таза  табысы  заңнамамен  қарастырылғантәртіппен анықталады. Таза  табыс  (салықтарды  ...  ...  ...  ...  және  акционерлердің  арасында   ...   ...  ...  ...   ...   ...   ...   жиналысыныңшешімімен қарастырылған өзге мақсаттарға аударылады.Экономикада едәуір  орынды  мемлекеттік  сектор  алады.  Бұл  ... ... ... ... ... шаруашылық жургізу қүқығына негізделген көсіпорындар; бұл  құқық  мүліктімемлекеттен меншік иесі ретінде алған және  осы  мүлікті  ...  ... оған ... ету ... ... ... шекте  жүзеге  асыратынмемлекеттік кәсіпорынның заттық құқығы болып табылады;2) жедел басқару қүқығына негізделген  ...  ...  ... ... ... ... меншік иесінен  алған  және  өз  қызметініңмақсатына,  меншік  ...  ...  мен  ...  ...   сәйкесзаңнамалық актілерде белгіленген шекте сол мүлікті  ...  ...  ... ... ету ... ... ... заттық құқық болып табылады.Мемлекеттік меншіктің түріне қарай кәсіпорындар:1) республика меншігіндегі кәсіпорындар  —  республикалық  ...  ...  ...  ......  мемлекеттіккәсіпорындар болып белінеді;Басқа  мемлекеттік  кәсіпорын  құрған  ...  ...  ... ... ... ... қатысты уәкілді  орган  меншік  иесінің  және  мемлекеттікбасқару органдарының басқару функцияларын орындайды.Меншік иесі ... ... оның ... ... мен ...  ...  және  ...  мүліктің  сақталуын  бақылау  мәселелеріншешеді. Меншік иесінің кәсіпорын мүлкін пайдаланудан  түскен  таза  табыстыңбір белігін ... ... ... ... мүлкін негізгі құрал-жабдықтар мен айналымқаражаттары,   ...   ...   ...   ...    ... құрайды. Мемлекеттік  кәсіпорындардың  мүлкі  оған  меншік  иесіберген  мүліктің,  өз  ...  ...  ...  ...  мүлікті  (ақшалайтабыстарды  қоса),  заңдармен  тыйым  салынбаған  өзге  де  ...  ...  ...  ...  ...  ...  ...   жәнеөткізетін  тауарлардың   (жұмыстардың,   қызметтердің)   бағаларын   уәкілдіорганның  ...  ...  ...  айтылған  талаптарды   ескере   ...  ...  ...  тыс  ...   және   өткізетінтауарлардың (жұмыстардың, қызметтердің) бағасын өзі ... ...  өз  ...  ...  меншікті   табыстар   есебінен   үсталады.Мемлекеттік кәсіпорынға қаражат заңнамада көзделген тәртіппен беріледі.Кәсіпорын иесіне ... тиіс ... ... ...  жыл  ...   ...   ...   министрлігінің   (тиісінше   —   оның   жергіліктіоргандарымен) келісімі бойынша  белгіленетін  ...  ...  ... және ... бюджеттердің кірісіне аударылады.Еншілес кәсіпорын — өз мүлкінің есебінен басқа  мемлекеттік  кәсіпорынқұрған заңды түлға. Еншілес кәсіпорындар  құру  ...  ...  ... ... ғана пайдалана алады.Кәсіпкерлік қызметті жүргізудің тиімді  ұйымдық-құқықтық  нысандарыныңбірі шетелдік  фирмалар  қатысқан  ...  ...  ...  табылады.Бірлескен кесіпорындардың мүлкі шартта  анықталған  мөлшерде  қатысушылардыңсалымдары (жарналары) есебінен құрылады. Бірлескен  кәсіпорындар  ...  ...  ...  бірлескен   кәсіпорын   жойылғанда   ... ... ...  ...  ...  ... салық салынады. Республикада шетелдік  фирмалар  қатысқан  ... ... және ...  ...  ...  тәртібі  заңнамаменбелгіленген.Экономиканың кооперативтік секторы бірыңғай ұлттық  шаруашылық  кешенібуындарының бірі болып ... ... ... ...  ...  ...  ...   қызметтің   жаңа   сфераларында   шаруашылықтыжүргізудің  бұл  ...  ...  ...   дамуына   және   дәстүрлісалаларда оның кеңеюіне кең жол ашты.Қазіргі  кезде  ...  ...  ...  екі   ...... және ... ... жұмыс істейді.«Өндірістік кооператив  туралы»  занда  өндірістік  кооператив  азаматтардыңбірлескен кәсіпкерлік қызмет үшін мүшелік ...  ...  жеке  ... және  ...  ...  ...  ...  біріктіруіненегізделген ерікті бірлестігі делінген. Өңдірістік  кооперативтер  тауарлар,өнімдер ... ... ...  шаруашылық  жүргізуші  субъектілерге  жәнехалыққа қызмет  көрсетеді.  ...  ...  ...  ұйым  жәнезаңды тұлға болып табылады.Тұтыну кооперативі ... және ... ...  ...  ... мүшелерін және  басқа  азаматтардың  қажеттіліктерін  қанағаттандырыпотырады.Қазақстан Республикасының заңына  сәйкес  ...  ...  ... ... оның ... (пайшыларының)  материалдық  және  өзге  деқажеттерін қанағаттандыру үшін өз ... ... ...  ... ...  жүзеге  асырылатын  азаматтардың  ерікті  бірлестігі  дептанылады. Заңды ... да ... ... кооперативіне мүше бола алады.Тақырып 9: Мемлекеттік бюджет.Мемлекеттік бюджеттің экономикалық мәні мен роліҚаржылық  байланыстардың  орасан  зор  әр  ...   жеке   ...  ...  ...  ...  сфераларды  бөліп   көрсетугеболады.  Мәселен,  мемлекеттің  шаруашылық  жүргізуші  субъектілермен   ...  ...  ...  ...  жалпы  қоғамдық  өнімді   құндықбөлудің   ...   ...    ...    және    ...    ...  ...  орталықтандырылған  ақша  қорын  қалыптастыруменжәне пайдаланумен  байланысты  ...  ...  ...  бұл  ...  бюджет»  ұғымының  экономикалық   мазмұнын   құрайды.   Демек,мемлекеттік бюджет ... ... ақша ... ... және  ...  ...  пен  қоғамдық  қажеттіліктерді  қанағаттандыру  ... ... ... ... ... бөлу  және  ...  бөлу  ... пен қоғамдық өндірістің басқа қатысушылары арасында  пайда  болатынэкономикалық қатынастарды білдіреді.Қаржы  қатынастарының  белгілі  бір  жиынтыгы  ...   ... ең ... ... ... категориясынан  ажырататын  өзгеше  белгілертән: бюджет қатынастарының белгіштік  сипаты  бар,  әрқашан  ақша  ... ... ... ақша ... ...  және  ... ... Сонымен бірге, бюджет қатынастарына  белгілі  бір  өзіндікерекшелік тән,  алайда  ол  ...  ...  ...  ...  ... ... айрықшалықты сферасы ретінде мемлекеттік бюджет мынаөзгеше белгілермен сипатталады:1)  мемлекеттен жалпы қоғамдық ... бір ... ... және  ... қажеттіліктерді қанағаттандыруға пайдаланумен байланысты  бөлгіштікқатынастардың айрықша экономикалық ... ... ...  құнды жасау және оны тұтыну процесін шарттастыратын материалдық  өндірісқаржысынан  және  ...  ...  ...  ететін  өндірістік   емес   сферақаржысынан  мемлекеттік  бюджеттің  айырмашылығы  ол  ұлттық   ... ... ... секторлары,  қоғамдық  қызметтің  сфераларыарасында құнды қайта бөлуге арналған;3)  қоғамдық өнімнің оның ... ... ... ...  ... ...  бөліністің  стадиясын  білдіреді  және  одан  ...  ... ... ал ... қатынастары материалдық өндірісте де,  өндірістікемес сферада да тауар-ақша қатынастарымен тығыз тоқайласып ... ... кез ... ...  ...  ...  сияқты,өндірістік  қатынастарды  білдіреді  және  оларға   сәйкес   ...   ...   ...   ...   бюджет   қатынастары    мемлекеттіңорталықтандырылған  ақша  ...  ...  ...  ...   ... ... болып жатқан нақты  экономикалық  (бөлгіштік)  процестермемлекеттің  жұмылдыратын  және   пайдаланатын   ақшаның   ...   ... ... ... ...  бұл  ...  өнім  мен  ұлттық  табыстыңқұндық бөліністің белгілі ... ... және  ...  ...  ... ... қызмет көрсету, қорғаныс  және  басқару  жөніндегіқажеттіліктерді қанағаттандыру үшін мемлекетке түсетін  бөлігі  қозғалысыныңобъективті шарттасылған ...  ...  ...  ...  ... ... ... бөлу және  қайта  болумен  байланысты  оның  қозғалыспроцесін біддіреді.Мемлекеттік бюджет экономикалық категория ретінде ...  ...  ... және бақылау  функцияларын  орындайды.  Бұл  функциялардың  іс  қимылы,мазмұны, мәні  мен  маңызы  ...  ...  ...  ...  Бөлгіштік  функцияның  іс-әрекетінің  ...  ...  ... ... құны ... өндірістің  сфералары,  ұлттық  шаруашылықтыңсекторлары,  аумақтар,  салалар,  жеке  шаруашылық   жүргізуші   ...  ...  ...  бюджет  арқылы  бүгінде  Қазақстанда  жалпықоғамдық өнімнің шамамен 10% және жалпы ішкі ... 20%  ...  ...  ...  ...  ...  буыны   ретінде   мемлекеттік   бюджетбөлгіштік функция шеңберінде ...  ...  атап  ...  ... пен ... ішкі өнімді қайта бөлу; экономиканы мемлекеттік реттеу  жәнеынталандыру;   ...   ...   ...   қамтамасыз    ету;    ...  ...  ...  ...  және  пайдалануға  бақылаужасау  сияқты  ...  ...  ...  Бақылау  функциясы  бюджетқорларын бөлудің сандық үйлесімдерінде, олардың  қоғамдық  ...  ... сай  ...  ...  ...  барысынан  ауытқуынанықтау және оларды жою ... ...  ...  сан  ...  маңызын  ескере  отырып,  оны  текэкономикалық  категория  және  ...  ...   ақша   ...  ғана  ...  ...  ...  ...  қаржы  жоспары,   әлеуметтік-экономикалық процестерді реттеу механизмнің жиынтық  ...  ...  ...  ...   мемлекеттік  бюджетте  қоғамдағы   барлық   экономикалықпроцестер бейнеленетіндіктен, сондай-ақ барлық негізгі қаржы институттары  ... ... ...  ...  ...  мемлекеттік  қарыздаржәне т.б. өзінің  шоғырланған  ...  ...  ...  ... ... ... ... сипатталады. Ол нақты кезеңдерге,  әдетте  біржылға, жасалынады.Мемлекеттік бюджет ұлттық экономиканы басқарудың басты механизмдерініңбірі. Ол экономикаға мемлекеттің орталықтандырылған  ақша  ...  ...  ... ...  мен  ...  ...  болып  табылатын  бюджетмеханизм  арқылы  ықпал  етеді.  Жалпы  экономикаға  ...   ...   ... ... рөлі ... ... мемлекеттік бюджет орындалуы  міндетті  мемлекет  заңдарыныңбірі болып табылады (мысалы,  ...  ...  ...  респубикалық  бюджеттуралы заң).Нарықтық механизмге көшу жағдайында мемлекеттік бюджеттің  қаражаттарыең ... ... ... ... құруды, кешенді  мақсатты  бюджеттікбағдарламаларды   қаржыландыруға,   ғылыми-техникалық   ...   ...   ...   ...   және   ...   табысы    аз    жіктерін(зейнекерлерді, мүгедектерді, аз қамтылған  отбасыларын)  қолдау,  сондай-ақденсаулық ... ... беру және ... ...  ...  ... ... мен салықтар  арқылы  бюджет  экономика  мен  ...  және  ...  ...  ...  ...   маңыздықұралы болып табылады.Бюджет жүйесі мен бюджет құрылысы.Мемлекеттік органдардың өздерінің ... ... ... ...  ...  ...  деңгейлерінде  тиісті  қаржы  базасы  болуы  ... ... ...  ...  мен  ...  ... ... процесінде заңмен реттеліп отыратын белгілі  бір  қаржылықөзара қарым-қатынастар пайда  болды.  Осы  ...  ......  ...  мен  құрудың  қағидаттары,  оның   буындарының   өзарақатынастары  мен  ...  ...   ...   ...   ...... ... құрайды.Дүниежүзінің  әр  түрлі   елдерінде   ...   ...   ... ... бөлінісіне, экономиканың даму деңгейіне  жәненақтылы мемлекеттің басқа  айрықша  белгілеріне  байланысты  ... ... ... ... ... ... ...  ол  экономикалыққатынастарға  және   құқықтық   нормаларға   негізделген   ...   ... ... ... ...  ...  мен  ...  жиынтығынбілдіреді. Әр түрлі елдердің бюджет жүйелері өзінің  құрылымы,  бюджеттердіңжекелеген түрлерінің саны жағынан  түрліше  болып  ...  ...  ... ... мен ... ... ... болады.Бюджет   жүйесінің   құрамы   елдің   ұлттық-мемлекеттік   құрылымыменанықталады. Мемлекеттің ... және ... ... ... ... ... ... жүйесі үш буыннан тұрады:• мемлекеттік бюджет немесе федералдық бюджет  немесе  орталық  ... ... ... ... (АҚШ-та —  штаттардың,  ГФР-да—жерлердің(ландтардың),   Канадада   —   ...   ...... ... ... ... ... мемлекеттерде екі буынды бюджет жүйесі  қолданылады:орталық (республикалық) бюджет және толып жатқан жергілікті  ...  ... да ... оқшаулану мен дербестігінің  түрлі  дәрежесі  болуымүмкін, бірақ, әдеттегідей,  әлеуметтік-экономикалық  ...  ... ... ...  ...  ...  қатынасы  бойыншабелгілі бір реттеуші рөл орталық бюджетте сақталады.Қазақстан  ...  ...  ...  ...  ...  ...  ...  өйткені  Қазақстан  —  федералдық   емес,   ... ... және ... ... бар ... ...  Республикасында  жиынтығында  мемлекеттік  бюджетті   құрайтынбекітілетін, атқарылатын  және  дербес  ...  ...  ...  ... ... ... бюджет;▪ облыстық бюджет, республикалық маңызы бар қаланың, ас-тананың бюджеті;▪ ауданның (облыстық маңызы бар қаланың) бюджеті.Қазақстанда төтенше немесе соғыс жағдайында  ...  ...  ... ... және ... мүмкін.Сызба 1. Қазақстан Республикасының бюджет жүйесіҚазақстан   Республикасы   ...   ...    ...    ... ... шоғырланған.Республикалык, бюджет — бұл салықтық және басқа да  түсімдер  есебіненқалыптастырылатын және орталық мемлекеттік органдардың, оларға  ведомстволықбағынышты мемлекеттік  ...  ...  мен  ...  ... ... және ...  саясаттың  жалпыреспубликалық  бағыттарынжүзеге асыруға арналған орталықтандырылған ақша қоры.Жергілікті  бюджет  (әкімшілік-аймақтық  бірліктердің  бюджеттері)   ...  ...  ...  ...  бар  ...  астананың  бюджеті,аудандардың (облыстың маңызы бар қаланың) бюджеті.Қазақстан ... ... ...  ...  ...  ... ...  бюджеттердің  бірлігі,  дербестігі,  толықтығы,  ... ... және т.б. ... негізделеді.Бюджеттің  бірлік   қағидасы   бюджет   жүйесін   ұйымдық-экономикалықорталықтандырудың ... ... ... ... ...  ... қолданумен,  соның  ішінде  Үкімет  бекіткен  бірыңғай  бюджеттіксыныптамасын,   бюджет   процесін   ...   ...   ...    рәсімдерінпайдаланумен қамтамасыз етіледі. Бюджет  жүйесінің  бірлігі  салық  саясатынқоса ... ... ... арқылы іске асырылады.Алайда бюджеттердің бірлігі бюджет жүйесін  қүрудың  маңызды  қағидатыболып  отырған  оның  жеке   ...   ...   ...   ... ... қагидасы  түрлі  деңгейдегі  бюджеттердің  арасындағытүсімдерді  ...  ...  ...  және  ...  ...  ... әрбір органы өз бюджетін жасайды, бекітеді және оны атқарады.Бюджеттердің жеке ... ... ... ... мен ...  ... ...  құқықтар  белгіленген.  Жергілікті  бюджеттердің  атқарылуыбарысында қосымша алынған кірістерді,  ...  ...  ... ... ...  бюджетке  алып  қоюға,  тиісті  өтемсіз  жергіліктібюджеттерге  қосымша  шығыстарды  ...  жол  ...  ...  ... ... түрлерінің шығыстары осы аумақтың (аймақтың) әлеуметтік-экономикалық даму ...  және  ...  ...  ...  нақтыфункцияларымен, құзырымен анықталады. Бюджет қаражаттарын пайдалана  отырып,өзара талаптарды есепке алу сияқты бюджет  қаражаттары  бойынша  талаптарданда ... жол ...  ...  (толымдығы)  бюджетке  үкіметтің  барлық   қаржыоперацияларының,   оның   ...   ...   ...   және   ... ... Республикасының  салық  және  бюджет  заңнамаларындабелгіленетін барлық түсімдердің толық тізбесінің ... және  ... ... ... ... және ... ...  қамтамасызетіледі. Сөйтіп,  ол  мемлекеттік  билік  пен  ...  ...  ...  мен  ...  ...  ...   жүмылдырудың   объективтікқажеттігін қамтып  көрсетеді.  Осыған  ...  ...  ақша  ... ... ... көлемі мен нақтылы бағыттарын айқындау қажет.Реалистік қагидасы — параметрлердің экономиканың ағымдағы  жай-күйініңкөрсеткіштеріне,  сондай-ақ  ...  және  ...  ...  әлеуметтік-экономикалық  дамуының  бағыттарына  сәйкестігі.  Бюджеттіңреалистігіне  ішкі  және   ...   ...   ...   ...   ...  Қазақстан  халқына  жыл  сайынғы   Жолдауына   ...   ...  ...  ...  ...   индикативтікжоспарының,    аумақтарды    ...    ...    және    ...  ...  сәйкес  келтіру  арқылы   қол   жеткізіледі.Сондықтан оның көрсеткіштері көпнүсқалық есеп-қисаптармен  негізделуі  ...   ...   ...    ...    ...    ... ... терең талдаудың  нәтижесі,  болжамдық  бағалау  есепкеалынуы  қажет.  ...  ...   ...   ...   қозғалысынағымдағы жылға, анағұлым ұзақ мерзімге үлгілеуді, сондай-ақ  оларды  нақтылыжағдайлардың өзгеруіне байланысты қаржы жылы  ...  ...  ... ... ең ... жеке қаржы жоспарын, сметаларды  және  жалпытиісті деңгейдің бюджет жобасын жасау процесінде қол ... ...... заңнамасы  саласындағы  нормативтікқұқықтық актілерді, бекітілген бюджеттерді  және  олардың  ...  ...  ...  ...  ...  қатысты  басқа  ақпараттыміндетті түрде жариялау, бюджет процесінің  ашықтығы,  ...  ... ... қағидасы дегеніміз мемлекеттік басқару органдарының  бюджетқатынастары сферасында бұрын қабылдаған шешімдерінің сақталуы.Тиімділік пен нәтижелілік қағидасы —  бұл  бюджеттік  ...  ...  ...  жету  үшін  ...  ...  ...  көлемін  пайдалана   отырып   ...   бір   ...   ... ... ... әзірлеу және атқару.Басымдық қағидасы — бюджеттік процесті республиканың  немесе  аймақтыңәлеуметтік-экономикалық дамуының басты ... ... ... ...  ...  —  бюджеттік  процеске  ...  ... ... үшін ... тарту.Бюджеттердің жариялылық қағидасы бекітілген бюджеттер мен алдағы қаржыжылына арналған бюджет туралы заң  мен  ...  ...  ...  ... ... ... арқылы қамтамасыз етіледі.Кірістер  мен  шығыстардың  ...   ...   мен   ... ... ... Бірыңғай  бюджеттік  сыныптама  сыныптауобъектілеріне топтастыру кодтарын бере ... ... ...  ...  ...  ...  ...  түсімдері   мен   шығыстарынтоптастыру   болып   табылады.   Ол   ...   ...   ... ... және ... сыныптамаларынан тұрады.  Бірыңғайбюджеттік  сыныптама  Қазақстан   Республикасы   бюджет   жүйесінің   ...  ...  ...   ...   қамтамасызетеді.Бірыңғай  бюджеттік  сыныптама  бірыңғай  және   бюджеттердің   барлықдеңгейлері үшін міндетті болып ... Оны ...  ...  ... ... әзірлейді және республика Үкіметі бекітеді.  Бюджет  процесібірыңғай бюджеттік сыныптама негізінде ... ... ... ... ... ... ...  барлықдеңгейлер  бюджеттерінің  түсімдерін  белгілі   бір   сыныптамалар   бойыншатоптастыру  ...  ...  ...  ...   ...   ...  сыныптан,  ішкі  сыныптан  және  ерекшеліктен  тұрады.   Санаттартүсімдерді  экономикалық  белгілері  ...  ...   ...   ... мен ішкі сыныптар түсімдерді оллардың көздері мен  ...  ...  ...  ...  ...  төлем  немесе   түсім   түрінайқындайды.Бюджет шығыстарының функциялық сыныптамасы барлық деңгейлер бюджетініңшығыстарын   ...   ...   ...   ол   ...   ...  ...  ...  саясаттың  жүзеге  асырылуын  қамтыпкөрсететін   функциялық   және   ...   ...   ...    ... жұмсалу бағыттарын анықтайды.Бюджет   шығыстарын   функциялық   сыныптауды    ...    ... ... ... ... ...  кіші  топтар,  бюджеттікбағдарламалардың   әкімшілері,    ...    ...    және    ... топ —  салалық  белгілері  мен  функциялық  бағыты  ... ... ... ...  ішкі  топ  —функциялық  топ  ішіндебюджет қаражаттарын жұмсаудың ... ...  ...  ...  ...  ...  ... әкімшілерін, функциялық топтар мен  бюджеттік  бағдарламаларды(ішкі  бағдарламаларды)  топтастыру  арқылы  жасалатын  ...  ... ... ... мүмкін.Мемлекеттік басқарудың функциялары  мен  мемлекеттік  саясатты  жүзегеасыру жөніндегі бюджеттің шығыстары бюджеттік бағдарлама деп  ...  ... ... бағдарламаны орындау кезінде қол  жеткізуге  тиіс  белгілібір түпкілікті нәтиже болып табылады.Экономикалық  ...  ...   ...   бағдарламалар   былайшаажыратылады:– ағымдағы ... ... олар ...  ...  бар  немеседамудың  бюджеттік  ...  ...  ...   ...  ...   ...   ...   сәйкес   мемлекеттікбасқарудың функциялары мен  мемлекет  міндеттемелерінің  ... ... ... ... бюджеттік бағдарламалары,  олар  бюджеттік  инвестициялардыжүзеге асыруға бағытталады.Мемлекеттік бюджеттің кірістері мен ... ... мен ...  ...  ақша   ...   ...   жәнепайдаланумен  байланысты  болып  келетін  бюджеттің  ...   ...   ...  нысандар—  бюджеттің  кірістері  мен  шығыстары  ...  ... Олар ... ...  жеке  ...  ...  ... де бюджеттің өзі  сияқты  объективті  жене  олардың  езгеше  ... ... ... ... қажетті ақша қаражаттарымен  қамтамасызетеді,    ...    ...    ...     ...  сәйкес  бөледі.  Бюджеттің  түсімдері  кірістер,  бюджеттіккредиттерді өтеу, мемлекеттің қаржы  ...  ...  ...  ...  ...  ...  ал  оның  ...  шығындар,  бюджеттіккредиттер, қаржы активтерін сатып  алу,  қарыздар  бойынша  негізгі  борыштыөтеу болып табылады.Кірістер  мен  ...  ...  мен  ...  ...   ... және тарихи жағдайларда жүзеге  асырылатын  мемлекеттік  бюджетжәне салық саясатын жүргізудің  бағыттарына  байланысты  болады.  Бұл  ... ... бір ... ... ... және  шығыстардыжұмсаудың қолайлы нысандары мен әдістерін пайдаланады.Дағдыдағыдай,  кірістердің  қөзі  салықтар  немесе   ...   ...  ...  ...  ...  Республикасының  мемлекеттік  бюджетікірістерінің құрамы мен ... ... ...  ...  ...   ...   ...   сипаттағы   салықтық   емес   ... ... ... ... бюджеттің құрылымы мына бөлімдерден түрады:1) кірістер:салықтық түсімдер;салықтық емес түсімдер;негізгі капиталды сатудан түскен түсімдер;ресми трансферттер түсімдері;2)  шығындар;3)  операциялық ...  таза ... ... ... ... ...  бюджеттік  кредиттердіөтеу;5)  қаржы активтерімен жасалатын операциялар бойынша сальдо:қаржы активтерін сатып алу;мемлекеттің ... ... ... ... ...  ... ... (профициті);7)  бюджет тапшылығын қаржыландыру (профицитін пайда-лану):қарыздар түсімі;қарыздарды өтеу;бюджет қаражаты қалдықтарының қозғалысы.Бюджеттерді бекіту және бюджеттердің ... ...  ...  ... ... ... ... жүзеге асырылады.Бюджеттің кірістері салықтық және басқа  міндетті  ...  ...  ...  төленетін  басқа  міндетті  төлемдер),  ...  ... ... ... ... қайтарылатын  сипатта  болмайтын  жәнемемлекеттің қаржы активтерін сатумен байланысты  емес,  бюджетке  ... ... ... ... ... емес ......  төленетінміндетті, қайтарылмайтын төлемдер, сондай-ақ  ресми  трансферттерден  басқа,бюджетке өтеусіз негізде берілетін ақша. Негізгі капиталды  ...  ... ... ... бектіліп  берілген  мемлекеттік  мүлікті,мемлекеттік ...  ...  ...  мемлекет  меншігіндегі  жеручаскелерін жеке меншікке ... ... ... ... ...  ...  ... беруден, мемлекетке тиесілі материалдық емес активтерді  сатудантүсетін ақшалар жатады. Ресми трансферттердің түсімдері - бұл бюджеттің  ...  ...  ...  ...  ...   ...   трансферттердіңтүсімдері.Мақсатты ресми трансферттерді қоспағанда, кірістердің нысаналы ...  ......   ...   ...   ... Шығындардың қатаң мақсатты арналымы болады.Бюджет шығындары мынадай түрлерге бөлінеді:1)  ... ... ... ... ... шығындар;2)  тұрақты сипаты жоқ  іс-шараларды  ұйымдастыру  мен  өткізуге  байланыстышығындар;3) мемлекеттік тапсырысқа арналған шығындар—мемлекеттік ... іске  ...  ...   ...   өздерінің   тұтынуына   арналмаған)өндірілетін тауарларға (жүмыстарға,  көрсетілетін  қызметтерге)  мемлекеттікоргандардың ақы төлеуі;4) жеке  ...  ...  ...  еңбегі  үшін  ақшалайтөлемдерден басқа, Қазақстан Республикасының  заңнамалық  ...  ... ... ақша ... төлемдермен байланысты шығындар;5)  заңды  тұлғаларға  субсидиялар—мемлекеттік   мекемелер   және   қоғамдықбірлестіктер ... ...  ...  ...  өтеусіз  және  қайтарусызнегізде қаржыландыру;6) ресми трансферттер—бюджеттің бір деңгейінен екіншісіне, ...  ...  ...  ...  және   ...   ...   орындауғаарналған шығындардың өзге де түрлері.Бюджет тапшылығы (профициті) таза бюджеттік кредит беруді  және  ... ... ...  ...  ...  ...  ... сальдоға тең.Теріс белгімен алынған шама бюджет тапшылығы, оң белгімен алынған шамабюджет профициті болып ...  ...   жол   ...   шекті   мөлшері   әлеуметтік-экономикалық дамудың орта мерзімді жоспарымен белгіленеді.Бюджет тапшылығын қаржыландыру—қарыз алу және ...  ...  ... ... бюджет тапшылығын жабуды  қамтамасыз  ету.  Оның  көлеміалынған  қарыздар  ...  ...   ...   ...   ...  ...  негізгі  борышты  өтеу  сомасынан  асып   түсуі   ретіндебелгіленеді.Бюджет ...  ...  мәні  оң  ...  ...  ... тапшылығының шамасына сай келеді.Бюджет профицитін пайдалану—қарыздар бойынша  негізгі  борышты  өтеугебюджет профицитін, қарыздар ... ...  ...  бос  ... Оның ... ... бойынша негізгі борышты өтеу сомасының  алынғанқарыздар және ... ... ... қозғалысы сомасынан  асып  түсуіретінде белгіленеді.Бюджет профицитін  пайдалану  мәні  теріс  белгімен  белгіленеді  ... ... ... сай ...  ...  экономикасы  басынан  кешіріп  отырған  нарықтыққатынастарға  көшу  кезеңі  оның   ...   ...   ...   ...  ...  ...   етіп   отыр.   Бюджеттің,   ...   ... ... жөне ... тез өсуі оған тән ... ...  ...  инфляция-лық  процестерден  жөне  егеменді  мемлекеттің  функцияларыныңкеңеюінен, Қазақстанның ішкі жөне ... ...  өзі  ...  ... туып отыр.Бюджет балансы. Бюджет тапшылығыӘр  бюджетте  оның  кіріс  жене  ...   ...   ...   ... ... ... — бүл ... ,бюджетті жасаған кезде  негізгімәселе мемлекеттің ақшалай түсімдері  мен  шығыстарының  осындай  ...  ...  ...  ...  ...  яғни   ...   ... жалпы сомасының шығыстардың және  қайтарымды  негізде  белінетінкірістердің ауқымынан асып түсуі  бюджет  артыгын  ...  ...  ...  ...  ...  бағытталады  немесе  бюджеттік   қаражаттардың(республикалық және  жергілікті  бюджеттегі)  бос  ...  ...  ...  бюджет  жылы  бойынша  бюджет   кезеңінің   ...   ...  ...  бос  қалдықтары  үкімет  пен  жергілікті  ... ... ...  ...  және  ...  айналымдағы  нақтыақшасының өсіміне және биліктің тиісті органының мемлекеттік борышын  жабуғапайдаланылады. Мұндай қажеттік болмаған жағдайда бұл ...  ... ... ... әкімшіліктер  қабылдайды.  Шығыстардың  кірістерденасып тусуі ... ...  ...  тудырады.  Тапшылықтың  едәуірәрі тұрақты болуы қаржының дағдарыстық жай-күйін ... ... ... деп ... ... ішкі ... ... 2-3%мөлшері саналады. Мұндай жағдайда тапшылық  мемлекеттік  қарыздар  шығарудыңнемесе қағаз ақшалар эмиссиясының көмегімен біршама  жеңіл  ...  ... ...  және  ...  ...  кезінде  қарыздар  мемлекеттіңқажеттіліктерін жаппайды,  олар  ақшаның  қосымша  (яғни  тауар  ... тыс)  ...  ...  ...  бұл  ... ақша айналысы заңының  бұзылуына,  ақшаның  құнсыздануына,  нақтылытабыстардың және халықтың тұрмыс деңгейінің төмендеуіне апарып соғады.Бюджет тапшылығы экономиканың  ...  ...  ...  ал  оныңболуы мына себептерге байланысты:1)  ... ... ... ... ...  қоғамдық өндіріс шығындарының өсуі;3)  айналысқа тауар жиынымен жабылмайтын ақшаны шектен тыс шығару;4)  бюджеттің ...  ...  даму  ...  ...  келмейтінедәуір әлеуметтік шығыстардың басымдығы;5)  әскери-өнеркөсіп кешенін ұстауға жұмсалатын ...  ...  ... ... ... ауқымы;6)  «көлеңкелі» экономиканың ірі ауқымды айналымы;7)  ұлттық шаруашылықтағы өнімсіз ... мен ... ... ... мынандай әдістері болады:1)  шығыстар тұрақты, кірістер өседі;2)  кірістер тұрақты, шығыстар азаяды;3)  кірістер  өседі,  ...  ...   ...   2   ...   ... қаржыландыру — оны  жабу  үшін  қосымша  ақша  ... ... ... жолдары:1. Ақша белгілерін шығару. Бұл жол теріс әлуметтік -экономикалық  салдарларыболатын инфляцияға жеткізеді. Өз кезегінде  ақша  ...  ...  ...  ... ... да, ... түрде  мемлекеттік  бағалы  қағаздаршығару және  оларды  ...  ...  ...  ...  да  ... ...  ...  өзінің  резервтерін  көбейтеді  және  банктікмультипликатордың арқасында ... ... ... ...  Мемлекеттік қарыздар. Бұл жағдайда қаржыландыруға бос  ақша  қаражаттарыбар компаниялар, банктер және т.б. қатысады.3.  Шетелдік қарыздар. ... ... ...  ...  ...  ... ... үкіметтер, банктер береді.4.  Ұлттық байлықты  пайдалану.  Бұл  орайда  мемлекет  ...  ... ... ... ... көбейту бюджет тапшылығын  қаржыландырудыңәдісі емес, оны қысқартудың ... ... ... процессБюджеттік  процесс  —  бюджетті  жоспарлау,  әзірлеу,  қарау,  ... ...  ...  ...  ...  атқарылуы  бойынша  бюджетесебі мен есептемені ... ... ...  ...  ...  ...  ...  жоспарлау  мен  пайдалану   жөніндегі   бюджетзаңнамасымен   ...   ...   ...   ...    ... ... байланысты  және  қоғамның  экономикалық  процестерін  ... ...  ...  ...  ...  ...  бейнеленуі  болып  табылады.Қазақстан Республикасында бюджеттік  процесс  Бюджет  кодексіне,  «ҚазақстанРеспубликасының  ...  ...  ...   ...   жыл   сайынғы«Республикалық бюджет туралы» заңға  және  Қазақстан  ...  ... ... ... Бұл  зандар  әр  түрлі  деңгейдің  бюджеттерінқалыптастыру  процесінде  ...   ...   ...   ...   ... және ... бюджеттерді  әзірлеу,  қарау,  бекіту,  атқаружәне ... ... ... ... уақтылы және сапалы әзірлеу  мен  бюджетті  нақтылаужәне атқару ... ... ... ...  ету  мақсатымен  ҚазақстанРеспубликасының Президенті бюджеттік комиссияны құрады, ол  туралы  қағиданыбекітеді, оның қүрамын анықтайды.Бюджеттік  ...  ...  ...  ...  арналған   бюджеттүсімдерінің көлемін және басымдықты ескере отырып  мемлекеттің  ... даму ... ... ... пайдалану  бағыттарын  айқындаужөніндегі ұсыныстарды әзірлеу процесі болып табылады.Бюджет бір қаржы жылына жоспарланады. Кезекті  қаржы  ...  ...  ...  бір  ...  алдағы  үш  жылдық   кезеңге   арналғанбюджеттің болжамы жасалады.Республикалық   бюджеттің   ...   ...    ...    ... ...  айқындайды,  жергілікті  бюджеттердің  жобаларынөзірлеу төртібін ... ... ... ... ... ...  Республикасыныңәлеуметтік-экономикалық дамуының орта мерзімді жоспары, Үкіметтің алдағы  үшжылдық  кезеңге  ...  орта  ...  ...  саясаты,  мемлекеттік,салалық (сек-торалдық) бағдарламалар, Президенттің Қазақстан халқына  елдегіахуал және республиканың  ішкі  және  сыртқы  ...  ...  ...  жыл  ...  ...  өткен  және  ағымдагы   қаржы   ...  ...  ...   ...   ...   бюджеттікбағдарламалардың  тиімділігін   бағалау   алдағы   ...   ...   ... ... ... ... үшін негіз болып табылады.Республикалық  бюджет  жобасын  әзірлеу  процессі  ...  ...   ...  ...  ...  ...  ...  болжамды   көрсеткіштерінайқындау;2)  ағымдағы бюджеттік бағдарламалар  мен  бюджеттік  даму  бағдарламаларынаарналған шығыстардың лимиттерін ...    ...   ...   ...   әкімшілерінің    бюджеттікөтінімдерді ...    ...   ...   ...   ...    ... қарау;5)  алдағы қаржы жылына арналған республикалық бюджет туралы заңның  жобасынәзірлеу.1. Бюджеттік жоспарлау жөніндегі орталық  уәкілетті  орган  үш  ... ...  ...  ...  ...  ескере  отырып  және  ортамерзімді фискалдық саясат негізінде бюджет құрылымына  сәйкес  алдағы  ... ... ... бюджет  түсімдерінің  болжамды  көрсеткіштерінайқындайды  және  оларды   Республикалық   ...   ...   ... Ол ... қаржы жылының 5 маусымына дейін  алдағы  ...  ... ... бюджет түсімдерінің болжамды  көрсеткіштерін  қарайдыжәне олар жөнінде шешім қабылдайды.2. Республикалық бюджет шығыстарының  лимиттерін  бюджеттік  ...  ...  ...   ...   ...   ...   ...   бюджет   қаражатын   жұмсаудың   басым   бағыттары,   терісоперациялық сальдоның жол ... ... ... орта  ...  ...   айқындалған   басқа   да   көрсеткіштер,   республикалық   ...  ...  ...   ...   және   орта   мерзімді   жоспардаайқындалған басқа да ...  ...  ...  бюджеткомиссиясы мақұлдаған алдағы қаржы жылына  арналған  республикалық  бюджеткетүсетін түсімдердің ... ... ... ... ... ... ...  қаржы  жылының  5  маусымынадейін ағымдағы бюджеттік бағдарламаларға,  бюджеттік  даму  бағдарламаларынаарналған шығыстардың ... ... және ...  Республикалық  бюджеттік  бағдарламалар  әкімшілерінің   ... ... ... жөніндегі орталық уәкілетті орган  белгілегентәртіппен:– бірыңғай бюджеттік сыныптама;– ағымдағы бюджеттік бағдарламаларға арналған шығыстардың лимиті;– басым бюджеттік инвестициялық ... ... ... ... ... жылында Республикалық бюджет комиссиясы  мақұлдаған  үшжылдық кезеңге ... ... ... орта ... ... орта ... фискалдық саясат негізінде жасалады.Алдағы үш жылдық кезеңге арналған бюджеттік өтінімдерді  республикалықбюджеттік бағдарламалардың әкімшілері бюджеттік жоспарлау жөніндегі  ...  ...  ...  ...  жылының   25   маусымынан   ... ... ...  ...  уәкілеті  орган  белгілеген  кестегесәйкес ұсынады.4.   Республикалық  бюджеттік  бағдарламалар  әкімшілерінің  ... және ... ...  ...  ...  уәкілетті  органныңолар бойынша қорытындысы, сондай-ақ бюджеттік  жоспарлау  ...  ...  ...   ...   ...   ...   ...   барқалалардың,  астананың  бюджеттеріне    республикалық  ...   ... ... мен ... ...  көлемі  жөніндегі  ұсынысыағымдағы  қаржы  жылынын,  15   шілдесінен   ...   ...   ... ... ... бюджеттік  бағдарламалардың  әкімшілері  ағымдағы  қаржыжылының   15   ...   ...   ...   ...    багдарламаларпаспорттаның жобаларын және  шығыстарды  есептеулерді  Республикалық  ... ... ... келтіреді және  оларды  бюджеттік  жоспарлаужөніндегі орталық уөкілетті органға ұсынады.5. Бюджеттік жоспарлау жөніндегі орталық уәкілетті орган ...  ... ... ... ... ... ... нұсқасы  негізіндеалдағы қаржы жылына арналған  ...  ...  ...  ...  ... және ағымдағы қаржы жылының 15 тамызынан  кешіктірілмейтін  мерзімдеоны Үкіметтің қарауына ұсынады.Алдағы  қаржы  ...  ...  ...  ...  ...  ...  Үкімет  ағымындағы  жылдың  1  қыркүйегінен  кешіктірмей  ҚазақстанРеспубликасының Парламентіне енгізеді.Қазақстан ... ... ...  Республикасының  бүкілаумағында төтенше немесе соғыс ... ... ... ...  не  ... бірнеше өңірінің аумағында төтенше жағдайды  енгізу  төтеншемемлекеттік бюджетті әзірлеу үшін негіз болып табылады.Төтенше мемлекеттік бюджет республикалық және ...  ... ... ... ... рөл ...  жоспарлау  жөніндегі  орталықуәкілетті органға беріледі, ол тйісті қаржы  жылына  ...  ... ... ... ...  мен  толықтырулар  енгізу  туралы  заңдардыңжобаларын әзірлейді және оларды  қарауға  ...  ...  ...  ... ... және табыс етудің тәртібін айқындайды.Алдағы  қаржы  жылына  арналған  республикалық  бюджет  ...  ... ... ...  ...  жыл  ...  ...  1  қыркүйегіненкешіктірілмей енгізеді. Жоба Парламент  палаталарының  бірлескен  отырысындакемінде екі оқылымда қаралады.Талқылау  Үкімет  ...  ...  ...  ...  ...  әлеуметтік-экономикалық  дамуының  орта  мерзімді  жоспары,орта  мерзімді  ...  ...  және   ...   ...   ...   ...  ...  туралы   заңның   жобасы   жөніндегі,   ...   ...   ...   ...   ...    ...    ... палаталары уәкілеттік  берген  адамдардың  заң  жобасы  бойыншақорытындыларымен қоса ... ...  ...  ...  ...  кірістерінің,  шығыстарының,операциялық  сальдосының,   таза   ...   ...   ...   ... операциялар бойынша сальдосының,  тапшылығының  (профицитінің),тапшылығын  қаржыландырудың   (профициті   пайдаланудың)   ...   ...  ...  ...  тиісті  жылға  арналған  республикалық  ... ... ... ... ... ...  қаржы   жылына   арналған   республикалық   бюджет   Парламентпалаталарының  бірлескен  ...  ...  екі  ...  және  ...  1  ...  ...  ...  Тиісті  қаржы   жылынаарналған республикалық бюджетті  бекіту  Парламент  палаталарының  ... заң ... ... ... ... ... ... 1 желтоқсанына  дейін  алдағы  қаржы  жылынареспубликалық бюджет ... ...  ...  ...  ...  ... жылының  I  тоқсанына  арналған  республикалық  қаржы  жоспары  туралыжарлық шығаруға  ...  ол  ...  ...  ...  ... ...  Бұл  республикалық  қаржы  жоспары  ағымдағы  жылдың  30желтоқсанынан  кешіктірілмей  алдағы  ...  ...  ...  ... жобасының төрттен бір бөлігі көлемінде бектіледі.  Бұл  жағдайда  ...  ...  ...  ...  ...   сол   ...   1   ... бекітілуге тиіс.  Бұл  ретте  аталған  қаржы  жылына  арналғанреспубликалық бюджет сол жылдың  бірінші  ...  ...  ... ... ... ... ...  туралы   Жарлығы   қосымшаларымен   бүқаралық   ақпарат   ... ... ...  ...  ...  орган  облыстың,республикалық маңызы бар қаланың, астананың, ауданнІың (облыстық маңызы  барқаланың) бюджеттік комиссиясы қабылдаған шешімдері  негізінде  ...  ... ... ...  ...  ...  ...  бар  қала,  астанабюджеті жобасының түпкілікті нұсқасын  жасап,  оны  ...  ... бар  ...  астананың,  ауданның  (облыстық  маңызы  бар  қаланың)бюджеттік комиссиясының қарауына енгізеді.Алдағы қаржы ... ... ... бюджет, республикалық маңызы барқала, астана бюджеті  жобасының  түпкілікті  нұсқасын  қарау  және  айқындаужоспарланып отырған ...  ...  ...  ...  15  қыркүйегінен,  алаудандікі  (облыстық  маңызы  бар  ...   1   ...   ... ... ... тиісті  мәслихаттың  тұрақты  комиссияларындақаралады.Тиісті мәслихаттың сессиясында жергілікті бюджеттің  жобасын  талқылаутиісті әкімшілік-аумақтық бірлік әкімінің ... ...  ...  ... ... ... (адамдардың) тиісті  әкімшілік-аумақтық  бірліктіңорта  мерзімді  ...  даму  ...  орта  ... ... және тиісті  қаржы  жылына  арналған  жергілікті  бюджеттіңжобасы  бойынша  ...   ...   ...   ...   ...  ...  ...   жобасы   бойынша   қорытындысымен   қосабаяндамаларын кіріктіреді.Тиісті қаржы ... ... ...  бюджетті  бекіту  мәслихаттыңшешімін қабылдау арқылы жүзеге асырылады.Бюджетке ... ... ... ... іске ...  ету,  сондай-ақ  бюджет  тапшылығын   қаржыландыру   (профициттіпайдалану) жөніндегі іс-шаралар кешенін ...  ...  ...  ... ... ... ... жылының 1 қаңтарында  басталып,  31желтоқсанында аяқталады.Бюджет  кодексінде   көзделген   жағдайларды   қоспағанда,   ... ... ... ... ... ...  ...  Үкімет,  жергілікті  бюджеттердіңатқарылуын жергілікті атқарушы органдар қамтамасыз  етеді.  Бюджетті  атқаружөніндегі  ...  ...  ...  ...  ...   ... ... жүзеге асырады.Бюджеттің  түсімдер  бойынша  ...  ...   ...   ...  органның  Қазақстан  Республикасының  заңдарына  сәйкес  ...  ...  ...  ...  ...  ...  ...  бюджеттуралы  занда  немесе  жергілікті  бюджет   туралы   мөслихаттың   шешіміндебелгіленгеннен  ...  ...  ...  ...  және  ...   ... ... ету жөніндегі іс-шаралар кешенін жүргізу болып табылады.Бюджеттің түсімдер ... ... ...  бірыңғай  қазынашылықшотқа  төлеуді  және  есепке  алуды;  Кодекске  сәйкес   түсімдерді   ... ... ... Қазақстан Республикасының заңнамалық  актілерінесәйкес бюджеттен түсімдер ... ... не ... ...  ...  ... есепке алуды кіріктіреді.Республикалық  немесе   жергілікті   бюджетті   нақтылауға   ...  ...  ...  ...  қаржы   жылының   бірінші   ...  ...  кем  ...  отыз  ...  ...  ...   жартыжылдығының  қорытындылары  бойынша  алпыс   пайызға   және   үш   ...  ...  ...  ...  ...  ...   жағдайда   жолберіледі.Бюджетті  атқару  кезінде   бекітілген   бюджетке   ...   ... ... ... ... ...  ...  толықкөлемде  қаржыландыру  мүмкін   болмайтын   жағдайда   секвестр   —   ... ... ... бір  ...  тиым  ...  ...  ... енгізіледі.Республикалық бюджетті  тузетуге  орталық  мемлекеттік  органдар  жәнеоларға ведомстволық бағыныштағы мемлекеттік мекемелер құрылған,  таратылған,қайта ұйымдастырылған, ... ...  ...  ...  жоспардантыс түсімдер есебінен үкіметтік борышты өтеу  келемі  ұлғайған  және  ...  ...   ...   жол   ...   ...   көрсетілгенжағдайларға байланысты тиісті бюджеттік бағдарламаларды тиісті қаржы  жылынаарналған республикалық бюджет  ...  ...  ...  ...  ... бағдарламалардың жалпы  сомасы  шегінде  қосу,  бөлу,  беру  ... ... ... ... ... атқарылуы туралы  жылдықесепті бюджетті атқару  жөніндегі  ...  ...  ...  есепті  жылданкейінгі  жылдың  1  сәуірінен  кешіктірмей  Үкіметке,  ...   ...  ...  ...  ...  және  ...  ...  бақылауоргандарына табыс етеді.Республикалық  бюджеттің  атқарылуы  туралы  жылдық  есеп  бекітілген,нақтыланған түзетілген республикалық бюджетті және  ...  ... ... ...  ...  ...  жыл  ...  ағымдағы   жылдың   1мамырынан  кешіктірмей  республикалық  бюджеттің  атқарылуы  ...   ... ...  ...  ...  ...  ...  жәнеРеспубликалық бюджеттің Атқарылуын бақылау жөніндегі есеп  комитетіне  табысетеді.Парламент өткен қаржы жылы ішінде  республикалық  бюджеттің  ... ... ... ... Республикалық  бюджеттің  атқарылуын  бақылаужөніндегі есеп комитетінің республикалық бюджеттің атқарылуы  ...  ... ... ... ... — Мәжілісте, содан соң  Сеннатта  қарайды.Республикалық ... ... ... ... есеп  ...  ...  ...  қаралғаннан     кейін  Парламентт  палаталарының   бірлескенотырысында бектіледі.Облыстың, республикалық ... бар ... ... бюджетті  атқаружөніндегі жергілікті уәкілетті орган есепті жылдан кейін жылғы  1  ...  ...  ...  ...  бар  ...  бюджетті  атқару   жөніндегіжергілікті уәкілетті органы  есепті  1  наурыздан  кешіктірмей  өткен  ...  ...  ...  ...  ...  бар   ...   ...   атқарылуы   туралы   жылдық   есепті    әкімдікке,    ... ... бар ... ...  ...  ...  ... уәкілетті органы және ішкі  бақылау  жөніндегі  орталық  уәкілеттіорганға табыс етеді.Республикалық  жөне  ...  ...   ...   олардыңатқарылуы бойынша есепке алу  мен  есептеме  жүргізуге,  олардың  атқарылуынбағалауға республикалық деңгейде Республикалық ... ...  ...  есеп  ...  ...   ...   ...   тексерукомиссиялары жүзеге асырады.Республикалық бюджеттің атқарылуын  бақылау  жөніндегі  есеп  ... ... ... саласында республикалық бюджеттің  атқарылуынасыртқы бақылауды жүргізу тәртібін белгілейді ішкі бақылау жөніндегі  орталықуәкілетті органмен  ...  ...  ...  ...  стандарттарынәзірлейді, сондай-ақ оларды бекітеді және олардың сақталуына,  республикалықбюджеттің  және  ...  ...  ...  ...  ...  ...  ...  бойынша   қабылданған   шешімердің   орындалуынабақылауды  және  ...  ...   ...   ...   өзге   деөкілеттіктерді жүзеге асырады.Тақырып 10: Жергілікті қаржыЖергілікті ... мәні мен ... ... —  ақша  ...  ...  өнімнің  бір  бөлігінжергілікті басқару органдары өздеріне артылған  функцияларға  сәйкес  жасау,бөлу, пайдалану процесіндегі қаржы ... ...  ...  ... ...  ...  ...  құрамды  бөлігі  болып  табылады.  Олжергілікті бюджеттерді,  ...  ...  тыс  ...  және  ... ... ...  ...  жүргізуші  субъектілердіңқаржысын кіріктіреді.Жергілікті қаржы отандық  экономика  үшін  біршама  жаңа  ...  ...  ...  ...  ...   ...   бірыңғай   жүйесінеенгізілген 1938 жылдан бастап, жергілікті  ...  ...  ...  ...  өмір  ...  тоқтатқан  болатын.  Бүгінде,  жұртқа  мәлім,  қоғамдаэкономикалық қатынастарды орталықсыздандыру ...  ...  ... ... ... аймақтардың дербестігі мен рөлін артырып отыр.Нарықтық  қатынастардың  қалыптасуы  жағдайында  жергілікті   органдарқызметінің аясы кеңейе ... олар ...  ...  ... ... ...  шешуде  едәуір  дербестікке  ие  болабастады.Басқарудың    жергілікті    ...     ...     ... ... ... ... маңызды міндеттер жүктелінген.  Халыққақызмет көрсету жөніндегі шараларды қаржыландыру негізінен  жергілікті  қаржыресурстары есебінен жүзеге ...  ...  ... ...  ...  ...  бюджет  қаражаттарынан  қалыптасатынқорлар есебінен көрсетеді.  Бұл,  ...  ...  ...  рөлі  ... ... ... Оның ...  тиімділігі  бірқатар  жағдайларға  —жергілікті қаржының бүкіл теориялық  аспектілерін  анық  етіп  ...  ...  ...  ...  ...  құрылысқа  нақты  сәйкестігінебайланысты болып келеді.Жергілікті  қаржының  әлеуметтік-экономикалық  мәні   ... ... ... ... оның ... мен бағыты бүтіндей билік  пенбасқарудың  жергілікті  органдарына  жүктелінген  функциялардың   сипатымен,сондай-ақ  мемлекеттің  ...  ...  және  оның   ... ... ... ... ... жай-күйі әрқашанда, біріншіден, елдің  жалпыэкономикалық   жағдайына,   ...   ...   ...   ... ... ... пен  басқарудың  жергілікті  органдарының  құқығымен міндеттерін белгілі бір дәрежеде реттеп отыратын  ...  ... ... ... ... органдары  құзырының  дәрежесінебайланысты болады.Өркениетті  батыс  елдерінде  ...   ...   ...   ... қалыптастыру мен пайдалану процесінде едәуір рөл атқарады.  Оныңүстіне жергілікті бюджеттердің  ...  ...  ...  және  ... олар мемлекеттік бюджеттің жалпы жүйесіне кірмейді.Қазақстан  Республикасының  экономикасы  дамуының  кәзіргі   кезеңіндереформа ауыртпалығының  салмағы  ...  ...  ...  деңгейінеауысып отыр, осыған орай басқарудың жергілікті органдарына  үлкен  өкілеттікберіліп, олардың  жауапкершілігі  арта  түсуде.  ...  беру  мен  ... ...  бағдарламаларға,  қамсыздандыру  жөніндегі  іс-шаралардыжәне атаулы әлеуметтік  көмекке  ...  ...  ең  көбі  ... жаңа ... сәйкес жергілікті бюджеттерге жүктеліп  отыр.Сонымен бірге бюджеттерде соңғы кездерде бюджеттік бөлініс  және  әлеуметтікжеңілдіктердің  орнына  қаржылай  ...  ...  жаңа   ...   ... тапқан.«Бюджеттік  бөлініс»  салықтар  мен  алымдардың  әр  түрлі  ...   ...   ...   ...   ...    Атап    айтқандакорпорациялық табыс салығы түгелдей  республикалық  ...  ал  ... ... ...  табыс  салығы  мен  әлеуметтік  салық  жергіліктібюджетке  қалдырылды.  Бұл   ...   ...   ...   толтыруға,әлеуметтік мәселелерді шешуге  деген  ынтасын  арттыруға  ...  ... ...  ...  қоршаған  ортаны  ластағаны  үшін  төлем,  табиғаттықорғау туралы заңдарды бұзғаны үшін алынатын  ...  ...  ... ... ... ... ... болды.1994 жылға дейін Қазақстанда 3045 жергілікті бюджетер болған еді; 1994жылдың басынан жүргізілген бюджет жүйесін орталықтандыруға  байланысты  ... ...  -  ...  ...  ауылдық  бюджеттер  жойылды.Осының нәтижесінде бюджет жүйесіне  түсетін  қаражаттарды  ... ... ... шаруашылық қызметінің ұлғаюы республикалық және жергіліктібюджеттердің  өзара  қатынастарының  проблемасына,  жергілікті  бюджеттердіңмемлекеттік  қаржыландырудағы   және   оны   ...   ...   ... ... ... жаңа ... ... етеді.Осыған байланысты түрлі деңгейлердегі бюджеттер  арасындағы  бюджеттікқұқықтарды айқын шектеу және орталық пен  аймақтардың  ...  ... ... мәселе айрықша мәнділікке ие болып отыр.Қазақстан Республикасындағы бюджеттер арасындағы қатынастардың  жүйесіқалыптасу мен даму стадиясында түр, оның (оңтайлы ... ... ... мәні, кірістері мен шығыстарыЖергілікті қаржыда билік пен басқарудың  ...  ...  ...  ...  ...  ...  болып  табылатын  жергілікті   бюджеттергемаңызды рөл ... ...  —  бұл  ...  ...  аумақтық  түрғыда  қайта  бөлугемүмкіндік жасайтын және билік пен басқарудың жергілікті  органдарының  қаржыбазасын жасауды қамтамасыз ... ... ... ...  ...  ...  мен   пайдалану   өндіріс   пенайырбасқа ... ... атап ... ...  мен  ... меншіктің  барлық  нысандарындағы  макроэкономиканың  өндірістікжәне өндірістік емес  салаларының  ...  ...  мен  ...  ...  жүйесінің  буындары  арасындағы,  мемлекет  пен   ... ... өнім ... ... ... бюджеттердің экономикалык, мәні олардың мынадай арналымындакөрінеді:–  билік  пен  басқарудың  ...  ...   ақша   ...  бұл  ...  ...  ...  ...  салалары  менхалықтың арасында қайта бөлу.Жергілікті бюджеттер билік пен басқарудың жергілікті органдарының  санқырлы қызметінің негізгі қаржы  ...  бола  ...  ...  ...  ...  шаруашылық   қызметін   ...   ... ... ...  ...  ...  аумақтың  экономикалықәлуетін  кеңейтуге,  қаржы  ...   ...   ашып   ... ... ... ... ... деңгейдегі  экономикалық  жәнеәлеуметтік міндеттерді жүзеге асыруда елеулі  рөл  атқарады.  Бұл  тұтынудыңқоғамдық  ...  ...  ...   ...   Жергілікті   бюджет   арқылымемлекеттік бюджет қаражаттарының  басым  белігі  әлеуметтік  ... және ... ...  жергілікті  шаруашылықты  дамытудағы,әкімшілік-аумақтық бөліністерді абаттандыру мен олардың санитарлық  жағдайынжақсартудағы, сондай-ақ әлеуметтік сфера  ...  ...  ... ... ... ... отыр. Осылай әлдеқашан  болған  жәнебұл тенденциялар жиырмасыншы ғасырдың 80-90 жылдары күшейді.Дамыған  нарықтық  ...   бар   ...   ...   жергіліктіоргандарының бюджеттері мемлекеттің бүкіл қаржы ресурстарының  30-дан  60  %қайта бөледі ...  АҚШ,  ...  ...  және  т.б.)  және  аймақтыңөндіргіш   күштерін,   бүкіл   әлеуметтік   сферасын   ...    ... ... ... ... рөл ... олар арқылы өндірістік ортаны қаржыландыруға жұмсалған  шығындардыңүлкен бөлігі өтеді (жергілікті өнеркәсіпті, ауыл  ...  ... ... және ... ... ...  ...   бюджет   арқылы   өндірістік   емес   ...   ... ... ... ... ... ықпал жасалады;– тұтынудың қоғамдық (әлеуметтік) қорларын  бөле  отырып,  жергіліктібюджеттер жұмыс күшін ұдайы молайтып отыруға мүмкіндік ...  ...  ...  ...   құрамы   облыстықбюджеттерді, қалалардың (аудандық  маңызы  бар  ...  ...  ...  ...  ...   қоспағанда)   бюджеттерін   қамтиды.Қазіргі кезде ... ...  ...  ...  мен  шығыстарыбойынша мемлекеттік бюджеттің қаражаттары көлемінің  50%  аралығын  құрайды.Олар мемлекеттік бюджеттің құрамды бөлігі болып ...  ... ... ... ... бюджетінің жиынтығын құрайды.Қаржы қатынастарын ұйымдастырудың бюджет түрінде екі  ...  ... ... дағдарыстан  шығу  және  тұрақтандыру  мақсатымен  экономиканы  басқарудаорталықтандырылған негіздерді дамытудың анағұрлым  ортақ  ...  ... ... ...  ресурстары  қозғалысын  басқарудың  нысандары  менәдістерінің жүйесін ... ... ... ... мен ... ... басқарудыңжергілікті органдарының функцияларын күшейте отырып қаржыныорталықсыздандыру.Екінші  тенденция  жергілікті   органдардың   жергілікті   ... ... ... ... ... ... ...  бақылауфункциясын жүзеге асыру мүмкіндігі  болып  табылады:  ...  аз  ... бір  ...  ...  немқұрайды  бақылауға  берілсе,  соғүрлым  оныорталықсыздандырылған реттеуге жатқызған дұрыс.Басқарудағы централизмнің қажеттігін орынды, өндірістің  ...  ...  ...  ...  қажет   етеді.   Аймақтардың   ... ... бола  ...  Ол  ...  ...  және  ... кіші ...  бұл  дербестіктің  көріну  шегі  де  аз  болады,  яғнишешімдер  қабылдауда  ...   ...   ...   ...   Оның   үстінеаймақтардың  әлеуметтік-экономикалық  дамуының  ...  ...  ... қатынастардың қалыптасқан сипаты, нарықтық экономикаға көшу  кезеңініңкүрделілігі  республика  жергілікті   бюджеттерінің   көпшілігінің   ...  ...   ...   ...   бермейді.   Сондықтан   ...  ...  ...  игіліктердің   кепілдікті   минимумыменқамтамасыз    ететін    мөлшерлерде    ...    үшін    ... ... ...  ...  ...  Әрбір  әкімшілік-шаруашылықбірлігі  дербестігінің  бір  оңтайлы  деңгейі  болуы  ...  бұл   ... осы ... ... ... ең ... мүмкіндікте  іскеасыруда болып келеді.Аймақтардың экономикалық дербестігінің маңызды шарттарының бірі ...  ...  ...   ...   ...   ...   шаралардықаржыландыруға  қажет  қаражаттардың   ...   ...   ...   ... экономикасын басқарудағы орталықтандырылған  және  жергіліктінегіздердің   ...   ...   ...   ортақ    қағидаты    былайшатұжырымдалады: экономикалық  ...  ...  ...  ... іске ... ... ... жергілікті  буында  шығыстардың  50%кем емесін жабатын  кірістердің  оқшауланылған,  бектіліп  ...  ... ... ұзақ ... кірістсрдің қатаң бекітіліп  берілуін  қажететеді.Дамыған нарықтық экономикасы бар елдерде ... ... ...  ... бөлу «фискалдық федерализм» теориясы негізінде жүзеге асырылады.Теорияның   мәні   мынада.   ...   ...   ...    ... мемлекеттік секторына кіретін барлық  кәсіпорындар,  мекемелержәне әкімшілік құрылымдар) көпдеңгейлі жүйе болып  ...  онда  ... ... ... бөлу  және  ...  ...  ...  заңдыбағынышы болады. Осыған байланысты назар аударылатын мәселелер мыналар:1)  мемлекеттік секторды басқару деңгейлерінің ... ...  ... ... ... ... оңтайлы бөлу;3)  әлеуметтік шығыстарды неғүрлым тиімді қаржыландыру деңгейі;4)  биліктің жергілікті органдарын  ...  және  ...  ... ... ...    ...    пен    ...    жергілікті    органдарының    шығыстарынқаржыландырудағы меншікті қаражаттардың үлесі;6)  мемлекеттік  экономиканың  ...  ...  ...  ... ... нысаны.Фискалдық  федерализм  саясаты  басқарудың   жергілікті   органдарыныңорталыққа  қаржылық  тәуелділігін  азайтуға  ...   Бұл   ...  ғана  ...  ...  ...  жалмы  мемлекеттік  бюджеттің  детапшылығын төмендетудің жолы, жергілікті әлеуметтік  ...  ... ... ...  жол.  ...  ...  салықтық  автономиясындамыту, жалпымемлекеттік салықтарға үстемелер өндіріп  алу  немесе  ... ... ... ... ... салынатын  салық,  тұтынуғасалынатын салық) белгілеу жөніндегі оларға құқық беру есебінен  жетеді.  Бүлорайда    ...    ...    ...    тиімді     пайдалануғаынталандырылмайтын,   оларды   ...   ...   ...   ... ... ... ... қысқарады.Басқа елдердегі  аумақтық  басқаруды  дамытудың  тәжірибесі  басқарудыорталықсыздандырудың,   ведомстволық   бағыныштағы   ...    ...  және  ...  ...  ...  ...   жергіліктіоргандарына кең құқықтар берудің қажеттігін қолдайды. Унитарлық  мемлекеттіңжағдайына Қазақстанға сәйкес ...  ...  ...  мәні  сақталганкезде «фискалдық регионализмге» ауыстырылуы мүмкін.«Бюджеттік реттеу» аумақтық деңгейге өздеріне  жүктелген  функциялардытолық   орындауы   үшін   ...   ...    ...    ...    ... ... мен кірістерден түсетін  түсімдердің  бір  бөлігінберу  жолымен  жүргізіледі.  ...  ...  ...  жәнежергілікті салықтарга бөлудің күші жойылуына  байланысты  «бекітілген»  және«реттеуші» кірістер мен ...  ...  ...  дей  түрсақтасубвенциялар,  бюджеттік   алынымдар,   есеп   айырысу   ...   ... мен  ...  ...  ...  ...  ...  процесісияқты іс жүзінде кірістерді бекітіп беру сақталынған.Нарықтық  қатынастар,  ...  ...  ...   реформалаужергілікті бюджеттердің кіріс көздерінің қалыптасуына әсер етіп отыр.«Қазақстан    ...    ...     ...     ...   ...   мемлекеттік   басқару    ...    ... ... сәйкес жалпы жергілікті бюджеттерге түсетін  түсімдерреспубликалық бюджеттің түсімдеріне ұқсас және мыналарды кіріктіреді:1)  салықтардың,  алымдардың  және  ...  ...  ...  да  ... ... салықтық емес түсімдер (коммуналдық меншіктен түсетін түсімдер;  облыстықбюджеттен, республикалық ... бар ... ...  ауданның  (облыстықмаңызы   бар   қаланьң)    бюджеттерінен    ...    ... ... ... көрсетілетін қызметтер) өткізуінен  түсетінтүсімдер; жергілікті бюджеттерден  қаржыландырылатын  мемлекеттік  мекемелерұйымдастыратын мемлекеттік сатып алулар өткізуден  ...  ақша  ...  ...  мекемелер  салатын  айыппұлдар,  өсімпұлдар,   санкциялар,өндіріп алулар;  жергілікті  бюджеттерге  түсетін  салықтық  емес  ...  ...  ...  ...  түсетін   түсімдер   (жергілікті   бюджеттерденқаржыландырылатын  ...  ...  ...  ...  ... сатудан түсетін түсімдер);4)  жергілікті бюджеттерге түсетін ... ... ...  ...  ...  ...  өтеуден,  коммуналдықменшіктегі  мемлекеттің  қаржы  ...  ...   ...   ... ... ... түсімдер жергілікті бюджеттерге есептеледі.Дамудың  қазіргі  кезеңінде   Қазақстан   Республикасының   жергіліктібюджеттері ... ... ... шаруашылық  жүргізуші  субъектілермен халықтың салықтық тусімдері (96,7%) құрап отыр.Түсімдердің екінші көзі республикалық бюджеттен берілетін трансферттерболып табылады. Әйтседе,  орта  ...  олар  ...  20%  ...  субвенциялық  облыстардың  бюджеттерінде   әлеуметтік-экономикалыққажеттіктерді қаржыландырудың қолайлы деңгейіне жету үшін меншікгі  салықтықжәне басқа түсімдердің жетіспейтіндігінен бұл ... көзі  50  ...  ... Бұл ... ... салық базасының нашарлығымен байланысты.  Бұлжағдайда республикалық бюджет арқылы бюджеттік  ...  мен  ...  ...  түсімдерді  қайта  бөлу  проблемасы  көкейтесті  болыптабылады, яғни бұл тетік объективті негізделген ... ... ... ... ... да ... бюджеттің шығыстарысияқты негізінен мына бағыттар бойынша  жүзеге  асырылады:  жалпы  сипаттағымемлекеттік қызметтер ... ... ... ...  және  ...   ...   ...   сақтау;   әлеуметтік   көмек   және   әлеуметтікқамсыздандыру; тұрғын үй-коммуналдық шаруашылығы;  ...  ...  ... ... ... ... су, ... балық шаруашылығы  және  қоршағанортаны қорғау; өнеркәсіп және кұрылыс;  ...  және  ...  ... ... ... ... ... басқа да  бағыттар:  аудандар(облыстық маңызыбар  қалалар)  бюджеттеріне  берілетін  ресми  ... ... ...  ресми  трансферттер,  жергілікті  атқарушыоргандардың борышына  қызмет  көрсету.  Аудан  (облыстық  ...  бар  ...  ...  денсаулық  сақтау,  сәулет,  қала  ...   ... ...  экономикалық  қызметті  реттеу  бағыттары  бойынша  жүзегеасыру көзделінбейді.Жергілікті   ...   ...   ...    атқарушыоргандарды үстауға арналған шығындар Үкімет  бекітетін  штат  ...  ... және ... ... ... ... бюджеттердің шығыстарында  әлеуметтік  инфрақұрылымдарды  -білім беруді, денсаулық сақтауды, халықты әлеуметтік  қорғауды  қаржыландыру(51,1%),  экономикалық  ......  және  ...   ... басым болып отыр.Қорганысқа жұмсалатын шығыстардың функциялық тобы  азаматтық  қорғаныс(төтенше  уақиғалар  ...   пен   ...   ...   ... ... ...  —  жоғарғы  бюджетке  (бұл  жерде  республикалықбюджетке) беру үшін ... ... ...  ...  ... үлес салмағы айтарлықтай жоғары.Бюджеттік алынымдар дамудың анағұрлым жоғары  экономикалық  дәрежесінебайланысты ... ...  ...  ...  орта  есеппен  елдегіден  ...  ...  және  ...  ...  ...   ...   деңгейі   бароблыстарда  болады.  Субвенциялар  да,  сондай-ақ  алынымдар  да  ... ... ... даму ... теңестіру  үшінпайдаланылады.Бюджеттерді  қалыптастыру  жергілікті  өкілетті  ...   ... ...  ...  ...  жүзе  ...  Жергіліктібюджеттік бағдарамаларды қаржылық негіздеу  және  іске  асыру  —  жергіліктібюджеттік бағдараламалардың әкімшілеріне — ... ... ...  ... ... ... ... жүктелген.Бюджеттік   бағдарламаларға   кіріктірілетін   мемлекеттік   мекемелершығыстарының   ...   ...   ...    ...    ... ... осы мекемелердің басшылары атқарады.Бюджеттік шешімдер қабылдауды оңтайландыру сметаларды  нөлдік  негіздежасау және бюджеттерді  ...  ...  (БЖБ)  ...  ... ... ... ... негізде жасау әдісі мынада: жыл  сайын  жаңа  сметажасалынады, ал бюджеттік ... ... ...  ...  ...  ... ... міндетті.БЖБ әдісі ұйымдық шаралар мен әр түрлі мекемелер арасында  ресурстардыбөлудің қандай ұштастырылуы нәтижеліктің ең жақсы көрсеткіштеріне жетуге  ... ...  ...  ...  үшін  бюджеттік  бағдарламалардыңөлшеуге еретін  нәтижелерін  қаржыландыру  үшін  пайдаланылады.  Бұл  ...  ...  ...  ...  ...  ...  буындағыбюджет рәсімі тиімділік өлшеміне негізделуі мүмкін.Арнаулы экономикалық аймақтардың қаржысыНарықтық  экономикада  әкімшілік-аумақтық  бірліктердің   аумақтарындаэкономикалық  және  ...  ...  ...  кең  ...  арқылыоларды дамытудың өзіндік  ұйымдық-экономикалық  әдістері  кең  тараған.  ... ... ...  ...  экономикалык,  аймақтар  түрінде  экономиканыдамытудың нарықтық ... ... ... ... кеңінен дамыған.  Экономикалыққызмет еркіндігінің дәрежесі әр түрлі  болуы  мүмкін,  сондықтан  атауларда:еркін сауда ... ... ... ... ... аймақ  және  т.с.с  нүсқаларболуы мүмкін; экономикалық  ырықтандырудың  шекті  нұсқасы  оффшорлық  аймақнемесе аумақ ... ... ... ... ...  (АЭА)  дегеніміз  аймақ  аумағыныңәлеуметтік-экономикалық дамуын  ...  үшін  ...  ...  ... ... технология мен басқару тәжірибесін тарту  мақсатындақұрылған белгілі бір әкімшілік шекаралары және ... ...  ...  ... ... бөлінген аумақ..АЭА аумағында отандық және шетелдік  заңи  ...  мен  ... ... және өзге ... кез ...  түріне  (заңнамамен  тиымсалынған  түрлерінен  басқасы)  ...  ...   ...   заңи   ...  және  ...  жүйелеріне  жататаныдарынан  басқасы)   аймақтадербес және ... ...  ...  ...  ...  ... Аймақтан тыс орналасқан заңи түлғалар  аймақ  ...  ... мен жаңа ... құра ... АЭА  ...  тәжірибесі  бар:  тіпті  1992ж.  әр  ... ... ... ... болатын,  бірақ  олардың  жұмыс  ... ... ... толық бақылаудың  жоғалуы  және  әкімшілік-аумақтық ...  ...  ...  алуы  ...  орталықбилікті қанағаттандырмады - аймақтар таратылды.1996 жылдан АЭА-ның (Қызылорда, Ақмола, Лисаков) іс-әрекетін  жаңғыртуаймақты ... бұл  ...  ...  ...  ...  тетіктерін  жақсартуғамүмкіндік берді, бірақ  1998  жылдың  аяғынан  бастап  басқару  мен  ... ... бет ... бұл  ...  өмір  ...  ... шешті. Қазіргі уақытта Қазақстанда  екі  АЭА  —  Ақтауда  және  ... ... олар ... мерзім  ішінде  бірқатар  жаңа  өндірістср  ... ... ... ... оның мемлекет астанасы  ретіндегі  айрықшамәртебесіне  байланысты  салыктарды  бөлу,   өндірістік-техникалық   ... мен ...  ...  ...  ...  ... ақпараттық технологиялардың жаңа  экспортқа  бағдарланған  және  импорталмастырушы саласын құру  мен  ...  ...  ... ... ... неғүрлым толық  пайдалану  мақсатында  2013  жылғықазанның 1-іне дейінгі  кезеңге  ...  ...  ...  ... аймағы құрылған.Арнаулы  экономикалық  аймақ  орталық  атқарушы  ...   ...  және  ...  органдарының  ұсынытарына  негізделген   шешімдерібойынша құрылады. Басқару  үшін  ...  пен  ...  ...  ... органдарының,  АЭА  аймағында  тіркелген  отандық  және  ... мен ... ... ...  кеңес  құрылады,  кеңестітөраға басқарады,  оны  Президент  тағайындайды  және  қызметінен  босатады.Аймақтың Әкімшілік  ...  егер  ...  мен  ...  ... ... ... ...  құқықытық  тәртіптемеге  қайшыкелмесе  оған  араласпайды.  Жалпы  аймақтың  Әкімшілік  кеңесіне   ... ... ... және ... ...  ...  ...  дамытудыңбағдарламаларын әзірлеу және іске асыру жөнінде кең  өкілеттіктер  берілген;ол аймақтағы ... ... ... ... анықтайды; тауарларды,  қызметтеркөрсетуді,  табиғи  ресурстардың  экспорты  мен  импортын  ...   ... ... асырады;  салықтар  мен  басқа  ...  ...  ... қағаздар шығарады; жерді, жер  қойнауын,  басқа  табиғи  ... ... ... ...  ...  рыногы  мен  оның  инфрақұрылымынұйымдастырады.Аймақтың отандық және ... заңи  ...  ...  ... ... ... айырысу операциялары корреспонденттік  шоттаржүйесі арқылы ұлттық валютада ... ...   ...   ...   ...   ...   аумағындағы    салықоперацияларының барлық түрлерін жүзеге асырады.АЭА Әкімшілік кеңесі қаржы қорын, ал  ...  ...  ...    ...    шекарасымен    тоқайласқан    ...    ...  ол  ...  ...  әкімшілік-аумақтық  бөліністің  бюджетіболып табылады. Қор  ...  ...  ...  ...  заңи  және  ...  ...  ...  алымдар  және  басқа   міндетті   төлемдересебінен  құрылады.  Арнаулы  қорларға  ...  ...  АЭА  ...  ... ... көзі бола алмайды.Қаржы қорының (бюджеттің) жоғарғы бюджетпен өзара қарым-қатынасы  АЭА-ның  қаржы  қорына   (бюджетіне)   ...   ...   ...   ...  ...   ұзақ   мерзімді   түрлаулы   нормативі   ... ... ... ... ... ... соның  ішінде  АЭА-ның экономикалық және әлеуметтік қорын құра алады, сонымен ... бос  ... ... емес ... ... мен алымдар есебінен  олардықалыптастырудың көздерін анықтай алады.Аймақ аумағында салық  салу  ...  ...  ...  ...  ...  АЭА  ...  тіркелген  және  қызметін  жүзеге  асырушы  заңиұйымдардан  алынатын  корпорациялық  табыс  салығының  ...  ... ... белгіленеді.АЭА аумағында еркін кеден аумағының режімі іс-әрекет етеді.Егер ...  ...  ...  ...  ...  ол  мезгілінен  бұрынтаратылса, онда аймақ аумағында инвестициялық қызметті жүзеге асырып  ... ... ... мұндай  қызметті  инвестициялар  салынғанмезетке  сай  келетін  жағдайда  ...  беру  ...  ... ... АЕА құрылған мерзімінің аяғына дейін іс-әрекет етеді, бірақ  ол10 жылдан аспауы тиіс, мерзім айтылған құқықтық режімді жою  ...  ... ... АЭА-да бизнестің барлық  сфераларындағы  саналуан  кәсіпкерлікқызметті күшету үшін қолайлы жағдайлар жасалады.Басқа мемлекеттердегі  АЭА-ның  ...  ...  ...  ...  болып   жатқан   өзгерістерді   белсенді   қабылдай   отырып,аймақтардың ... ... ... ... ... және өз ...  ...  экономикасына   оңтайлы   әсер   ететінін    ...    ...  ...  ...  ...  бар,   ...   ... бар, инфрақұрылым мен көлік жүйелері  дамыған,  шет  мемлекеттерменшекарасы бар аймақтар неғүрлым ... пәні ... тест ... ... ... ... ... Ф.Кене;B) Ж.Боден;C) А.Смит;D) Ф.Аквинский;E) А.Вагнер.2. Қаржы дегеніміз - ол:A) ақша қатынастардың жиынтығы;B) ... ... ... ... қатынастардың жиынтығы;C) қоғамдық өнім құнын бөлу мен қайта бөлу кезінде пайда болатынэкономикалық қатынастардың жиынтығы;D) ақша, ... ... ... ... ... экономикалық қатынастар.3. Қаржы ресурстары төмендегідей қалыптасады:A) күштеу тәртіпте;B) еркіндік тәртіптеC) нормативті-құқықтық тәртіпте;D) орталықтандырылған және ... ... ... ... ... ... басқару дегеніміз:A) қаржы саласындағы мақсатты бағытталған шаралар;B) қаржылық, әлеуметтік-экономикалық процестерге әсер тигізетін процесі;C) қаржы ... ... мен ... ... ... ... ... қатынастардың жиынтығы;E) қаржы жоспарларын ұйымдарстыру жүйесі.5. Фискалды саясаттың түрлері;A) салықтық және бюджеттік;B) кедендік және бағалықC) дискретті және дискретті ... ... ... ... және несиелік.6. Кеңейтілген ұдайы өндіріс процесінде пайда болатын ақша ... ... ... ... ... қатынастардан тұрады:A)мемлекет пен кәсіпорныдар арасында бюджетке салық және басқа да міндеттітөлемдерді төлеу бойынша;B)мемлекет пен халық арасындағы әлеуметтік төлемдерді қаржыландыру бойынша;C)мемлекет пен ... ... ... ... ... пен ... арасындағы бюджетке салық пен басқа міндеттітөлемдерді төлеу бойыншаE)  жоғарыда айтылғандардың бәрі дұрыс.7. Қаржының қызметі ретінде белгілі:A) жалпы ішкі өнімді бөлу және ... ... ... ... бөлу және қайта бөлу;C) жалпы қоғамдық өнім және ұлттық ... ... бөлу және ... бөлу;D) реттеу және бақылау;E) ресурстарды бөлу және ыныталандыру.8. Қаржының қызметтері жөніндегі концепциялары:A) ұдайы өнірістік және бөлгіштік;B) ... ... ... және ... өндірістік және айналымдық;E) айналымдық және тұтынушылық.9. Қаржы жүйесінің құрамына не ... ... ... ... ақша ... ... ... қаржылық басқару аппараты;D) жоғарыда айтылғандардың ешқайсысы кірмейді;E) жоғарыда айтылғандардың барлығы кіреді.10. Қаржылық жоспарлау объектісіне кірмейтіндер:A).табыстардың және ... ... ақша ... ... ... мен ... ақша ... қорларының қалыптасуы мен пайдалануы;D).қаржы ресурстарының қалыптасу көздерін ... ... мен ... ... ... ... жоспарлаудағы әдістер:A) топтау;B) есептердің көпнұсқалылығы;C) тексеру;D) материалдық құндылықтарды инвентаризациялау;E) жоғарыда айтылғандардың барлығы кіреді.12. Қаржылық жоспарлаудың жүзеге асу механизмі:A) ... ... ... экономикалық тетіктер мен ынталар жүйесі;C) қаражаттар бөлінуінің ... ... ... ... ... тәртібі;E) жоғарыда айтылғандардың барлығы кіреді.13. Жалпы қоғамдық өнім құнын бөлу мен қайта бөлу процесінде пайда болатынқорлар:A) қайтару қоры мен ... ... ... қоры;C) жинақтау қоры мен тұтыну қоры;D) бюджеттен тыс қорлар;E) қайтару қоры, жинақтау қоры мен ... ... ... ... ... негізінде не жатыр:A) реттеушілік;B) кадрлармен қамтамасыз ету;C) превентивтік;D) шаруашылық мәселелерге қолданылатын саяси тәсіл;E) жоспарлық.15. ... ... ... ... қаржы-экономикалықкөрсеткіштер:A) салық салынатын табыс;B) пайда немесе табыс көлемі;C) аяқталмаған өндіріс көлемі;D) ұлттық табыс;E) құрылыстың сметалық құны.16. Тексеру ... ... ... ... ... құжаттық;B) жоспарлық;C) кешендік;D) ағымдағы;E) жоспардан тыс.17. Қаржы пәнінің негізгі міндеттері:A) қаржының қызметі мен мәнін ашу;B) ... ... ... ... ... және құрылымын зерттеу;C) мемлекеттік бюджет құрылуының мәселелері мен тәжірибесін анықтау;D) қаржыларды ұйымдарстыру қағидаларын, қаржы қорларын құру ... ... ... ... ... ... кіреді.18. Қаржы қатынастары төмендегілер арасында пайда болады:A) мемлкет пен ... ... ... ... ... салалар мен аймақтар арасында;C) мемлекет пен халық ... ... мен ... ... ... мен ... ... Қандай ақша қаражаттары қаржылық қатынастар жүйесіне кірмейді жәнеқаржыларға ... ... ... ... ... және ... арасында сату-сатып алуды қамтамасызететін;B) көлік, ойын-сауық және басқа қызмет көрсету;C) коммуналды қызмет көрсету;D) ақшаларды сыйлық ету және мұраға ... ... ... ... ... ... ... негізгі міндеттерін атаңыз:A) қаржылық міндеттемелерін орындауды  қадағалау;B) өндірістің ішкі резервтерін анықтау;C) қаржылық тәртіп бұзушылықты алдын алу және ... ... ... ... кіредіE) жоғарыда айтылғандардың барлығы кірмейді.21. Ұлттық табыс төмендегілерге бөлінеді:A) қайтару қоры мен ... ... ... қоры мен жинақтау қоры;C) жинақтау қоры мен тұтыну қоры;D) жинақтай қоры мен валюталық қор;E) тұтыну қоры мен ... ... ... ресурстары мен қаржы қорлардың арасындағы айырмашылық:A) құаттылығы, мақсаттылығы мен потенциалы бойынша;B) айып ақы, тұрақсыздық пұл бойынша;C) тағайындалуы және құаттылығы бойынша;D) ... ... ... ... мен ... ... ... жүйесінің ұйымдарстыру қағидаларын атаңыздар:A) үздіксіздік қағидасы;B) басқаруда жоспарлы ұйымдарстыруды қамсыздандыру;C) демоукратиялық орталық, ұлттық және аймақтық мүдделерді қорғау,D) табыс пен ... тең ... ... ... ... ... ... жоспарлаудың мақсаты неде:A) органдар арасындағы қаражаттардың оңтайлы үлесімдерін белгілеу;B) ... ... ... ... қаржы ресурстарды қалыптастыру көздерін анықтауD) жоғарыда айтылғандардың ... ... ... ... барлығы кірмейді.25. Нарық экономика жағдайында қаржылық жоспарлауды ұйымдарстырудыңқағидаларын атаңыздар:A) ведомстволық;B) салалық;C) территориялық;D) пәнді-мақстатық;E) жоғарыда айтылғандардың барлығы кіреді.26. Қаржылық жоспарлау қандай ... ... ... материалдық, еңбектік және қаржылық ресустрадың тең болуы;B) өндірістік және қаржылық көрсеткіштердің ... ... ... ... деңгейлерніде, қаржы жоспарлардың, табыстамен шығындардың байланысы;D) қаржылық басқару аппараттың жоғары нәтижелігі;E) басқарудың барлық буындарының жөнге салынуы, анықталынуы, жауапкершілігіжәне тәртіптілігі.27. ... ... ... басымдық тізіміне не жатуы мүмкін:A) даму диспропорцияларын жою;B) инвестициялық қызмет;C) өнімнің ... ... ... ... ... ... ... барлығы кіреді.28.Қаржылық басқарудағы негізгі қағидаларды атаңыз:A)жоспарлық, ғылымдылық, жауапкершілік,B)басқарудағы демократизм;C)орталықтандырылған, саласық және территориялық басқарудың оңтайлысәйкестілігі;D)шаруашылық шешімдердің сабақтастығы;E) жоғарыда айтылғандардың барлығы кіреді.29. ... ... ... ... әдістермен реттеледі:A) орталықтандырылған мемлекеттік қорларға міндетті және ерікті төлемдердітөлеу арқылы;B) ... және ... ... ақша ... ... ... ... арқылы;D) жоғарыда айтылғандардың барлығы кіреді;E) жоғарыда айтылғандардың барлығы кірмейді.30. Қаржылардың негізгі тағайындалуы неде:A) ақша табыстар мен қорлар ... ... ... пен ... ақша ... ... ... қажеттілігін қамтамасыз етуде;C) қаржы ресурстардың шығындалуын бағалау;D) жоғарыда ... ... ... жоғарыда айтылғандардың барлығы кіреді.31. Қаржы – экономикалық қатынастардың жиынтығы, ол ... ақша ... ... ... ... табысты бөлумен;C) жалпы қоғамдық өнім құнын бөлу мен қайта бөлу кезінде ақша қорларынқалыпстару мен ... ... ... бөлу ... ... ... мен пайдаланумен;E) қоғамдық өнімді бөлу мен қайта бөлумен.32. Қаржы қызметтерін атаңыз:A) үнемдеу, бақылау;B) ... ... ... ... өндірістік, бөлу, бақылау;D) коммерциялық, бөлу және қайта бөлу;E) ... ... ... ... ... ... атаңыз:A) мемлекеттік бюджет, бюджеттен тыс қорлар;B) тұтыну қоры мен жинақтау қоры;C) қаржы резервтер мен валюта қоры;D) ... ... ... сақтандыру қоры.34. Орталықтандырылмаған тәртіппен қалыптасатын қорларды атаңыз:A) мемлекеттік бюджет, бюджеттен тыс қорлар;B) тұтыну қоры;C) қаржы резервтер мен валюта ... ... ... ... ... қоры.35. Қаржы ресурстарының өсу факторларын атаңыз:A) еңбек өнімділігі;B) өнімнің өзіндік құнын төмендету;C) өніріс пайдалылығын көтеру;D) өнімнің ... ... ... ... ... ... Қаржы жоспарлауын кім жүзеге асырады:A) мемлекеттік өкімет оргындары;B) барлық кәсіпорындар мен ұйымдар;C) министрліктер мен ведомстволар;D) жоғарыда ... ... ... ... ... ... кіреді.37. Алғашқы қаржылық жоспарларға не кіреді:A) ұйымдар, кәсіпорындардың қаржы жоспарлары;B) ... ... ... мемлекеттік ұйымдардың сметалары;D) жоғарыда айтылғандардың барлығы кіреді;E) жоғарыда айтылғандардың барлығы кірмейді.38. Қаржы басқарудағы негізгі элементтеріне не кіреді:A)ұйымдастыру, реттеу, ... ... ... ... ... ... ... анықтау, бағалау;D)жоспарлау, бағалау, жауапкершілік, ақпарат;E)анықтау, күрделілік, реттеу, превентивтілік.39. Кәсіпорындағы қаржы қызметінің басты мақсатын анықтаңыз:A)пайда немесе табысты көбейту жолдарын ... ... ... ... ресурстарымен қамсыздандыру;C)мемлекеттік бюджет алдында қаржылық міндеттемелерді орындау;D)жоғарыда айтылғандардың барлығы кіреді;E)жоғарыда ... ... ... ... нені ... қатынастардың ерекше жүйесін;B)ақша қатынастардың жиынтығын;C)жалпы қоғамдық өнімнің бөлігін;D)ұдайы өндіріс процесін;E)несиелік қатынастардың бөлігін.41. Қаржы ресурстары нені білдіреді:A) ақша ... мен ... жоқ ... ... ... құнын;C)ұлттық табыстың бір бөлігін;D)инвестициялық қорларды;E)сақтық қорларын.42. Қаржы қорлары нені білдіреді:A)жалпы қоғамдық өнімнің құнын;B)кәсіпорынның құаттылығын;C)мемлекеттік қызметтің тиімділігін;D)мақсатты ақша жиналымдарын;E)ұлттық ... бір ... ... ... ... ... ... қаржыларды болжамдаумен;B)мақсаттық бағдарламалардың қаржы ресурстарын анықтаумен;C)жаңа қаржы әдістер мен тетіктердә енгізужолдары арқылы кері ... ... ... ... қалыптастыру мен пайдалану мәселелерін нақтытүрде шешумен;E)жаңа қаржылық әдістердін пайдаланумен.44. Қаржы стратегиясы нені білдіреді:A)мемлекетте қаржы мен экономиканың ауытқуы мен пайда ... жою үшін ... ... ... ... әлеуметтік ауқымды міндеттерді шешугеарналған ұзақ мерзімді бағдар;C)қоғамның экономикалық және әлеуметтік дамуының мәселелерін нақытлайтынбасымдық;D)қаржы саласындағы міндеттерді шешуге көңіл аударатын ... ... мен ... ... ... ... ... тактикасы нені білдіреді:A)мемлекетте қаржы мен экономиканың ауытқуы мен пайда болғанүлесімсіздіктерді жою үшін ... ... ... ... әлеуметтік ауқымды міндеттерді шешугеарналған ұзақ мерзімді бағдар;C)қоғамның экономикалық және әлеуметтік дамуының мәселелерін нақытлайтынбасымдық;D)қаржы саласындағы міндеттерді шешуге көңіл аударатын ... ... мен ... ... асыратын бағдар.46. Қаржы саясатының атқаратын қызметтері:A)қаржы ресурстардың мүмкін болатын көлемін құруға жағдай жасау;B)экономика дамуының белгіленген ... ... үшін ... ... ресуртарын нақты мақсаттарға бағыттау;D) жоғарыда айтылғандардың барлығы ... ... ... ... ... ... ... түрінде болады;B)ақша қорларының айналымында көрінеді;C)қаржы қораларын құрудың міндеттілік сипаты;D)құнның бір жақты қозғалуы;E) жоғарыда айтылғандардың барлығы ... ... ... неде ... ... даму ... өкіметін қамсыздандыру қажеттілігімен;C)тауар-ақша қатынастардың болуымен;D)халықты әлеуметтік қорғай қажеттілігімен;E)материалды өніріс дамуымен.49. Қаржылардың объектісі не:A)табыс;B) ... ... ... өнім құны;E)салықтар.50. Қаржылардың субъектісі кім:A) қаржы қорлары;B)қаржы ресурстары;C) мемлекет, кәсіпорындар, халық;D)мемлекет, Парламент, халық;E)кәсіпордар, ұйымдар, бірлестіктер.51. Меншік түрлері бойынша қорларға ... ... ... ... инновациялық;C)ұлтаралық, экологиялық, аралас;D) мемлекеттік, жеке, аралас;E)ұжымжық, ғылыми-зерттеу, міндетті.52. Мақсаты бойынша қаржы қорлары бөлінеді:A) экономикалық, инновациялық, әлеуметтік;B)мәдени, медициналық, міндетті;C)мемлекеттік, экономикалық, ерікті;D)ұлтаралық, ... ... ... ... Басқару деңгейі бойынша қорларға кіретіндер:A)мемлекеттік, экономикалық, ерікті;B)жеке, ұжымдық, инновациялық;C)ұлтаралық, экологиялық, аралас;D) мемлекетаралық, ұлттық, жергілікті;E)ұжымжық, ... ... ... ... қорлар бөлінеді:A)экономикалық, инновациялық, әлеуметтік;B) міндетті, ерікті;C)мемлекеттік, экономикалық, ерікті;D)ұлтаралық, экологиялық, аралас;E)жеке, ұжымдық, инновациялық.55. Қаржы жүйесінің бірлік қағидасы білдіреді:A)аймақтардың ұлттық тепе-теңдігі;B) ... ... ... ... саясаты;C)қаржыларлдың орталықтандырылған түрде басқару;D)басқаруда демократиялық бастамасы;E)жоғарыда айтылғандардың барлығы кіреді.56. Қаржы механизмнің тетіктеріне не кіреді:A) баға, пайда, ... ... құн, ... ... қағаздар, лицензия, патент;D)баға, өзіндік құн;E)дивиденттер, пайда, амортизациялық төлемдер.57. Қаржылық реттеу дегеніміз:A) қаржы басқарудың ... және ... ... ... ... қағидалары;D)жоспарлау әдістері;E)қаржы көрсеткіштердің өзара байланысы.58. Бюджет жүйесінің басқаруын жүзеге асыратын:A)ҚР Қаржы министрлігі;B)ҚР Экономика және ... ... ... Президенті;D) жоғарыда айтылғандардың барлығы кіреді;E)жоғарыда айтылғандардың барлығы кіреді.59. Қаржы жоспарлары кезеңдеріне ... ... ... жылдық, перспективалық;B) жылдық, ортамерзімді, перспективалық;C)тоқсандық, жылдық, перспективалық;D)үшжылдық, бесжылдық;E)тоқсандық, жылдық, ортамерзімді.60. Бюджет жүйесінің бірлік қағидасы нені білдіреді:A) бюджет жүйесінің ұйымдық-экономикалық орталықтандыру ... ... ... ... ... ... ... қаржы операцияларының шынайы көрініс табуын;D)бюджеттің кіріс және шығыс мәліметтерінің жариялануын талап етуін;E)жоғарыда айтылғандардың барлығы кіреді.61. Бюджет тапшылығының ... ... ... ... ... бақылаудың негізгі әдісі:A)тексеру;B)зерттеу;C) ревизия;D)қаржы-шаруашылық қызметітің есеп берулерді қарастыру;E)баяндамаларды тыңдау.63. Қаржы механизмнің әдісі дегеніміз:A)шаруашылықтың жай түрі;B) басқару қызметінің ... ... ... ... өзара байланысты элементтердің жиынтығы;D)шығын көлемінің есептік-негізделген өлшем;E)ресурстарды пайдалануының шекті көлемі.64. Қаржы саясатының қағидаларынане кіреді:A)қоғамдық өнірістегі барлық қатысушылардың мүддесін сақтау;B)қаржы қатынастардың ... ... ... пен ... арасындағы ресурстарды тиімді бөлу;D) жоғарыда айтылғандардың барлығы кіреді;E)жоғарыда ... ... ... ... жөніндегі жұмысының алғашқы авторы кім:A)Платон;B) Ксенофонт;C)Аристотель;D)Ж.Боден;E)Декарт.66. Қаржылардың мәні неде көрінеді:A)өндірісте;B)бөлуде;C)айырбастауда;D) қызметтерінде;E)тұтқаларында.67. Қаржы келесі жағдайларда болмайды:A)мемлекеттен тыс;B)өндірістен тыс;C) тауарлы қатынастардан тыс;D)қоғамдық ... ... ... емес ... тыс.68. Қаржылардың ұдайы өндірістік концепциясына сай орындайтын қызмет:A)бөлу;B)ынталандыру;C)бәсеңдету;D) қорларды пайдалану;E)толықтыру.69. Қаржылардың бөлгіштік концепциясына сай ... ... ... ... ... ... ... қызметі неде көрініс табады:A)қаржылық бақылауда;B) қаржылық көрсеткіштерде;C)қаржылық реттеуде;D)қаржылық басқаруда;E)қаржылардың қажеттілігінде.71. Қаржы қандай экономикалық ... ... ... ... ... ... сақтық төлемдер;C) баға, несие, еңбек ақы;D)қосылған құн, айналым қорлары;E)міндетті және амортизациялық төлемдер.72. ... ... ... пайда, жанама салық;B) материалдық шығын, қажетті өнім, қосылған өнім;C)ұлттық табыс;D)өзіндік құн;E)айналым қаражаттары, амортизациялық төлем.73. Шаруашылық субъектілердің қаржысына кіретіндер:A)өнеркәсіп қаржылары;B)ауылшаруашылық қаржысы;C)құрылыс ... ... ... ... жоғарыда айтылғандардың барлығы кіреді.74. Қаржылық жоспар дегеніміз:A)табыстар мен ... ... ... мен бөлінуі;B)қаржы ресурстар қалыптасуының көздерін анықтау;C)экономикалық жоспарды дайындаумен ... ... ... ... және ... ... ... қатынастарды жетілдіру болжамын орындау.75. Қаржы ұдайы өндіріс процесінің қай кезеңінде көрінеді:A)өндіру;B) бөлу;C)айырбастау;D)тұтыну;E)жоғарыда айтылғандардың барлығы дұрыс.76. Қаржылық қатынастарының ... ... ... ... ... ... мемлекеттің пайда болуы;C)тауар-ақша қатынастарының пайда болуы;D)натуралыд шаруашылықтың болуы;E)жоғарыда айтылғандардың барлығы дұрыс.77. Өндірістік емес саланың ... ... ... ... қаржылары;B)үй-коммуналды шаруашылықтардың қаржылары;C)денсаулық сақтау саласының қаржылары;D)банк-несиелік ұйымдарының қаржылары;E)білім беру саласының қаржылары.78. Қаржылық механизм дегеніміз:A) қаржылық ұйымдастырудың, ... және ... ... ... ... ... түрлерінің жиынтығы;C)қаржылпарды басқарудың тетіктері;D)мемлекеттің қаржы шараларының іске ... ... ... ... ... ... мен ... бойынша қаржықатынастарының жиынтығы.79. Қазақстан жағдайындағы қаржы саясатының міндеттері:A)сыртқы экономикалық ... ... ... шаруашылықтың құрылымын одан әрі жетілдіру негізінде шаруашылықөмірді тұрақтандыру;C)мемлекеттік бөліктің үлесін оңтайландыра отырып, меншік реформасынжүргізу;D)әлеуметтік ... ... ... ... ... дұрыс.80. Қаржы саясатының қағидаларына кірмейтіндерді белгілеңіз:A)қоғамдық өндірістің барлық қатысушылардың мүддесін сақтау;B)қаржы қатынастарының жоспарлы ұйымдастыруын қамтамасыздандыру;C)қаржы жүйесінің барлық буындарында ... пен ... ... ... ... ... ... жүйесінде шығыстардың табыстан асуы.81. Қаржылық басқарудң элементтеріне не кіреді:A)ақпарат, жоспарлау;B)ұйымдастыру, реттеу;C)бақылау;D) жоғарыда айтылғандардың барлығы ... ... ... ... ... басқарудың қағидаларына кірмейтіндерді белгілеңіз:A)басқарудағы демократизм;B)басқарудың ғылыми негізделуі;C)жауапкершілік;D)қаржы мәселелерінің ... ... ... экономикалық мүдделерді сақтау.83. Қаржы жоспарлаудың үздіксіздік қағидасы нені ... ... ... ... бастаманың дамуы;B) жылдық және келешектік қаржы жоспарлардың тығыз үйлесуі;C)қаржы жоспарлаудың экономикалық және әлеуметтік жоспарлаумен  өзарабайланысын;D)қаржы көрсеткіштерінің есептелуін;E)қаржы басқаруындағы ... мен ... ... ... ... қай ... қамтиды:A)бір жыл;B)екі жыл;C) үш жыл;D)бес жыл;E)бір тоқсан.85. Индикативті қаржылық жоспарлаудың мәні неде:A) қаржы ресурстарының шамаланған ... және ... ... анықтау;B)норма мен норматив негізінде қаржы көрсеткіштерін жосапарлау;C)қаржы жоспарының тактикасын әзірлеу;D)кәсіпорынның маркетинг стратегиясын әзірлеу;E)жоғарыда айтылғандардың ... ... ... ... мемлекеттік бақылауға не кірмейді:A)салықтық;B)бюджеттік;C)валюталық;D) банктік;E)кедендік.87. Бюджеттің тапшылығын қаржыландыру тәсілдеріне кімейтіндерді белгілеңіз:A)мемлекеттік қарыз;B)шетелдік қарыз;C)ақша эмиссиясы;D) шығындардың қысқаруы;E)ұлттық байлықты пайдалану.88.  ... ... құру ... ... және ... және аймақтық мұқтаждарды сақтау;D) теңестірушілік;E)жеке құрамдас бөліктердің қызметтік тағайындалуы.89. Мемлекеттің қаржылық ... ... ... ... ... ... мен ... мөлшері;D)әлеуметтік қамсыздандыру мөлшері;E) жоғарыда айтылғандардың барлығы дұрыс.90. Мемлекеттің несиелік нарықтық  реттеушілеріне ... ... ... талаптары;B)өтімділік мөлшері;C)орталық банктің ашық нарықтағы операциялары;D)есептік мөлшерлеме;E) жоғарыда ... ... ... ... ... ... ... реттейді:A)өндірістің құлдырауы кезінде;B)инфляцияның шарықтау кезінде;C)жұмыссыздық деңгейінің көтерілуі кезінде;D)жоғарыда айтылғандардың ... ... ... ... ... ... ... Қандай жағдайларда салық салу деңгейі жоғары болады:A)қоғамдық қажеттілікті қанағаттандыру жүйесі халықтың табысына бағытталса;B)қоғамдық қажеттілікті ... ... ... ... ... салу ... салықтың түсімдер есебінен құрылған жалпы мемлекеттікақша қорларынан қанағаттандырылса;D)жоғарыда айтылғандардың барлығы дұрыс;E)дұрыс жауабы жоқ.93. Мемлекеттік бюджет қандай ... ... және ... бөлі және бақылау;C)бөлу және ұдайы өнірістік;D)қайта бөлу және ұдайы өндірістік;E)тұрақтандыру және жинақтау.94. Қаржыларға кірмейтіндерді белгілеңіз:A)қор;B)валюта;C)салық;D) шикі ... ... өнім ... алғашқы бөлуде келесілер пайда болады:A)тұтыну қоры мен ... ... ... қоры мен ұлттық табыс;C)қайтару қоры мен динақтау қоры;D)қайтару ... ... ... ... ... ... ... Қаржының қызметтік жүйе бөлігіне не кіреді:A)салықтық;B)бюджеттік;C)сыртқы экономикалық;D) ... ... ... ... ... барлығы кірмейді.97. Халықтың қаржысы немен байланысты қаржы қатынастарын білдіреді:A)еңбек ақысын төлеумен;B)материалды және материалды емес игіліктерді алумен;C)орталықтандырылған қорды ... ... ... ... ... ... жоғарыда айтылғандардың барлығы дұрыс.98. Қаржы менеджменті дегеніміз:A) шаруашылық субъектілердің кәсіпкерлік қызметі ... және ... ... ... басқарудың нысаны;B)қаржылық және әлеуметтік-экономикалық жүйесін даму жәнежетілдірумақсатымен әсер ететін процесс;C)өз қызметтері мен міндеттерін орындау мақсатында мемлекет ... ... ... жоспарлау мен ұйымдастыру әдістері мен нысандарыныңжиынтығы;E)дұрыс жауабы жоқ.99. Қаржылық жоспарлаудың ... ... және ... ақша ... ... мен ... ... жүргізуші субъектілер мен мемлекеттің қаржылық қызметі;D)қаржы жүйесінің төменгі деңгейінің техникалық қамсыздандырылу кешені;E)дұрыс жауабы ... ... ... ... ... ... ... жағдайын алдын ала көре білу, қаржы көрсетікштеріннегіздеу;B)қаржы қатынастарын жетілдіру мүмкіндігі;C)жоспарларды әзірлеуг қатысты процесс;D)әртүрлі құбылыстардың жағдайын зерттейтін процесс;E)дұрыс жауабы жоқ.101. ... ... ... ресурстарының белгіленген өлшемі, саны немесе көлемі;B)ресурстарды бөлу немесе есеп ... ... ... ... және пайдалану жоспары;D)жалпы мемлекеттік дамуының қаржылық бағдарламасы;E)дұрыс жауабы жоқ.102. ... ... ... ... ... ... ... құнға салынатын салық;B)қосылған құнға салынатын салық, амортизациялық төлем;C)тіркелген төлемдер;D)қор ... ... ... ... ... қаржы жоспарлардың жүйесіне кіреді:A)материалдық өндіріс саласы министрліктердің табыс теңгерімдері;B)өндіріс емес салалсыны министрлігінің шығындардың жиынтық сметасы;C)материалдық өндіріс саласы министрліктердің шығыс ... ... ... ... ... ... кіреді.104. Теңгерімнің шығыс бөлігінің негізгі көрсеткіштерін атаңыздар:A)тұтыну қор аударымдары;B)өзіндік айналым қаражаттарының өсімшесіне жұмсалған шығын;C)материалдық шығындаржы қайтару қор аударымдары;D) жоғарыда ... ... ... ... ... кірмейді.105. Бюджеттен ассигнования беру бөлімінде не қарастырылады:A)анықталған шығындар;B)күрделі жұмсалымдар;C)әкімшілік шешімімен қаржыланатын операциялық шығындар;D) жоғарыда айтылғандардың барлығы кіреді;E)жоғарыда айтылғандардың ... ... ... ... және ... даму шаруашылық есепайырысу қорларын атаңыз:A)жинақтау қоры;B)тұтыну қоры;C)тәуекел қоры;D)қалпына ... ... ... ... ... ... комитетінің негізгі мақсаттарын атаңыз:A)баға және тарифтер тәртібінің ... ... ... ... дамуына нормативті актілердің тиімді әсер етуінжүйелі түрде зерттеу;C)мемлекет пен кәсіпорын, ұйымдар арасындағы қаржылық қатынастар жүйесінжетілдіру;D)қаржы ресурстарының өсуі ... ... ... және ... қорларды құру;E)пайданы немесе табысты ұлғайту жолдарын іздестру.108. Біркелкі қаржылық қатынастарға жатпайтын қаржы құқығының бөлекбағыттарын атаңыз:A)бюджеттік құқық;B)салықтық құқық;C) еңбек құқығы;D)банк ... ... ... ... жоспарларға не кіреді:A)аймақтық жиынтық қаржылық теңгерімдер;B)аумақтардағы қоғамдық ұйымдардың теңгерімдері;C)жергілікті бюджеттер;D)дұрыс жауабы жоқ;E) ... ... ... ... Жеке ... ... бюджеттік ұйымдарда және мекемелерде қолданылатынқаржылық көрсеткіштер:A)жабдықтар мен құралдарды сатып алу;B)кеңсе заттарын сатып алуға кеткен шығындар;C)шаруашылық шығындар;D)дұрыс ... ... ... ... ... ... Қаржы жоспарының «Табыстар және қаражаттар түсімдері» бөліміне некіреді:A)амортизациялық төлемдер;B)жинақтау қорының ... ... ... ... жоқ;E) жоғарыда айтылғандардың барлығы кіреді.112. Кәсіпорындарның негізгі қаражаттарды пайдалану көрсеткіштерінатаңыздар:A)табыстылықтың деңгейі;B)қор сыйымдылығы;C)қор қайтарымдылығы;D)дұрыс жауабы жоқ;E) жоғарыда айтылғандардың ... ... ... ... ... республиканың Парламентіне қандай міндеттертапсырылған:A)негізгі қағидаттар мен нормаларды белгілеу;B)республикалық бюджетті бекіту;C)бюджет орындалуын бақылау;D)дұрыс ... ... ... ... ... кіреді.114. Субъектілерге байланысты қаржы бақылаудың түрлерін атаңыз:A) жалпымемлекеттік, парламенттік, ведомстволық, ішкішаруашылық;B)парламенттік, кәсіподақтық, алдын ала, болашықтық;C)кәсіподақтық, ведомстволық, ағымдағы;D)ішкішаруашылық, алдын ала, болашықтық, ... ... ... ... ... ... ревизияның түрлерін атаңыз:A)құжаттық;B) жоспарлы;C)нақтылық;D)толық;E)таңдаулы.116. Белгілі әрекеттерді істеуде қаржы-құқықытық нормаларды атаңыз:A)міндттеуші;B)аяқтаушы;C)өкілетті;D) жоғарыда айтылғандардың барлығы кіреді;E)дұрыс жауабы жоқ.117. Мемлекеттің заңдылық актілері нені ... ... ... ... бұйрықтары;C)Қаржы министрлігінің нұсқаулары;D)Экономика және бюджеттік жоспарлау министрінің карарлары;E) Парламенттің заңдарын.118. Қаржы жүйесін қайта құрудың негізгі мақсаттарын ... ... әсер ... ... ... ... тездету;C)ұлттық табыстың өсуін қамтамасыз ету;D)шаруашылық және коммерциялық есеп айырысуды нығайту;E) жоғарыда айтылғандардың барлығы дұрыс.119. Табыстар мен ... ... ... есеп ... ... жоспарқұрылуының қай кезеңінде өткізіледі:A)бірінші кезең;B) екінші кезең;C)үшінші кезең;D)төртінші кезең;E)бесінші кезең.120. Теңгерімнің табыс бөлігінің негізгі көрсеткіштері:A)тұтыну салықтары;B)амортизациялық аударымдар;C)сыртқы сауда операцияларынан түсетін ...  ... ... ... ... ... Кәсіпорындардың қаржы жұмысында пайдаланылатын жалпыэкономикалықкөрсеткіштер:A)шығарылатын өнімнің бір ақша бірлігіне шығындар;B)өнімнің өзіндік құнын төмендету, саудада ... ... ... ... ... көлемі;D)құрылысқа ішкі резервтерді шоғырландыру;E) жоғарыда айтылғандардың барлығы кіреді.122. Теңгерімнің «Шығындар мен қаражаттарды жұмсау» бөлігі нені білдіреді:A)күрделі жұмсалымдар;B)несие үшін процент төлеу;C)қаржылық ... ... ... ... ... ... айтылғандардың барлығы кіреді.123. Кәсіпорындардың айналым қаражаттарынпайдалану көрсеткіштерін атаңыз:A)айналым ... ... ... ... ... айналымын тездету көрсеткіші;D)дұрыс жауабы жоқ;E) жоғарыда айтылғандардың барлығы кіреді.124. Қаржы жоспарлауында қандай ... мен ... ... жауабы жоқ;E) жоғарыда айтылғандардың барлығы кіреді.125. Қаржы ... ... ... ... ... ағымдағы;B)ведомстволық, келешекті, жалпы мемлекеттік;C)  алдын ала, келекшекті, ағымдағы;D)парламенттік, ведомстволық, кәсіподақтық;E)кәсіподақтық, парламенттік, келешектік.126. Қаржы бақылауының тиімділігі немен анықталынады:A)бақылау субъектісін ... ... ... ... ... бақылауды өткізу түрлері мен әдістерін үлестіру;D) жоғарыда айтылғандардың ... ... ... ... жоқ.127. Қаржы-құқықтық реттеудің негізгі әдістерін атаңыз:A)мемлекеттік-құқықтық нұсқама;B)кепілдеме;C)келісулер;D) жоғарыда айтылғандардың барлығы кіреді;E)дұрыс жауабы жоқ.128. Заңды негіздеу бойынша қаржы-нормативті актілердің түрлерін ... ... ... ... ... ... ... нені білдіреді:A)басқарудың жоғарғы және салалық органдардың бұйрықтары;B)Қаржы министрлігінің нұсқаулары;C) қандай да әрекеттің шешілуі туралы лауазымды адамдардың қаралары;D)жоғарыда айтылғандардың барлығы ... ... ... Қаржылық жоспарлаудың негізгі қағидаларын атаңыз:A)шаруашылық мәселелерді шешудегі саяси тәсіл;B) бірлік, үздіксіздік, орталықтандырылған және орталықтандырылмағантәсілдердің үлесуі;C)жоспарлық, ... ... ... ... үлесімдік.131. Есептік кезеңде қаржы жоспар құрудың қай кезеңінде өткен жылдың қаржыкөрсеткіштерінің орындалуына ... ... ... ... ... ... ... кезең;E)бесінші кезең.132. Жалпы мемлекеттік қаржы жоспарлар құрамына не кірмейді:A)мемлекеттік бюджет;B)валюталық ... ... ... және ... ... айтылғандардың барлығы кіреді;E)дұрыс жауабы жоқ.133. Табыс және шығыс теңгерімі неше тараудан тұрады:A)бір ... ... ... төрт тараудан;E)бес тараудан.134. Кәсіпорындар мүлігін жекешеліндіруде қолданылатын көрсеткіштер:A)мүлікті бағалау құны;B)мүліктің қалдық құны;C)жекешешелендіру қоррларын құру көрсеткіштері;D)жекешелендіру қорларын пайдалану көрстекіштері;E) жоғарыда ... ... ... ... ... ... төлемдер» тарауына не кірмейді:A)қосылған құнға салынатын салық және акциздер;B)табиғи ресурстарды пайдалану үшін төленетін ... және ... емес ... ... ... жер, ... жер ... ұзақ мерзімді несиелерді өтеу;E)дұрыс жауабы жоқ.136. Қаржы жоспарлардың құрылу кезеңдері:A)қаржы ресурстардың көбею мүмкіндігі анықталады;B)басқару аппаратын ... ... ... ... ... ... есептік кезеңде қаржы көрсеткіштерінің орындалуы талданады;D)есеп айырысу, ... ... ... ... ... ішкі ... ... Бақылаудың іс жүзінде асырылуының негізгі қағидаларын атаңыз:A)реттеулік, универсалдық, нақтылық, риясыздық;B) әрекеттілік, жоспарлық, жариялық, жауапкершілік;C)жанжақтылық, әрекеттік, жариялылық, тәуекелсіздік;D)универсалдық, ғылымдылық, жауапкершілік;E)привентивтілік, жанжақтылық, ... ... ... ... ... ... жобасын қарастыру;B)талдаулылық әдісі;C)есептілік әдісі;D) қаржы шаруашылық қызметініңесеп беруін қарастыру;E)кассалық әдіс.139. ... ... ... ... есеп ... ... негізділігі қай кезеңде анықталады:A)бірінші кезең;B)екінші кезең;C) үшінші кезең;D)төртінші кезең;E)бесінші кезең.140. Қаржы-құқықтық ... ... ... санкцияларды атаңыз:A)пеня, айып-пұл;B)несиені пайдалану үшін проценттерін көтеру;C)ресурстарды көп шығындау үшін тарифтерді көтеру;D)заңсыз табыстарды өндіріп алу;E) жоғарыда айтылғандардың барлығы кіреді.141. Мемлекеттің ... ... не ... ... ... мен ... ... жоспары;C)мекемелердің шығын сметасы;D) жоғарыда айтылғандардың барлығы кіреді;E)дұрыс жауабы жоқ.142. Қаржы ... ... ... ... ... пайдаланудағы мониторинг жүйесін дамыту мен құру,мемлекеттік меншікті басқаруының тиімділігін көтеру;B)шаруашылық субъектілердің шаруашылық-қаржылық қызметін талдау;C)жиынтық қаржылық болжамдарф бойынша ... іске ... ... ... астындағы қаржы бөлімдердің жұмысынүлестіру;E)мемлкеттің экономикалық және әлеуметтік дамуына ... ... ... және ... ... ... жоспарлау қағидаларына аталған қағижалардың қайсысы жатпайды:A)орталықтандырылған және орталықтандырымаған тәсілдердің үлесуі;B)бірлік қағидасы;C)жеке элементтердің ... ... ... ... ...  ... негізінде аймақтарды қаржылық басқарудыңэкономикалық әдістерін енгізу қағидасы.144. Қаржы ... ... ... ... ... ақша қаражаттары;D)шаруашылық субъектілердің мақсатты ақша қаражаттары;E) қаржы әдістерімен қалыптасатын мақсатты ақша жиналымдары.145. Қаржы жүйесі ... және ... ... ... ... ... және ақша қатынастарының жиынтығы;C)ақша қаражат қорларының жиынтығы;D)салық, бюджет және банк жүйесінің жиынтығы;E) ақша қаражат қорларының, ақша қатынастарының және ... ... ... ... ... ... кіретіндер:A)еркін қорлар;B)қоғамдық, коллективті, жеке;C)жеке, коллективті;D) экономикалық, әлеуметтік;E)аралас.147. Стратегиялық қаржы басқаруын жүзеге асыратындар:A)Қазақстан Республикасының Парламенті;B)Президент ... ... және ... ... министрлігі;E) жоғарыда айтылғандардың барлығы кіреді.148. Қаржылық басқарудың автоматтандырылған жүйесі қандай ... ... ... ... ... қамтамасыз ету;D)кадрлармен қамтамасыз ету;E) жоғарыда айтылғандардың барлығы кіреді.149. Қаржы жоспарлаудың баланстық әдісі нені ... ... ... ... және норматив негізінде есеп айырысу;C) қаржылардың шығындарды жабу көздерімен келісімділігі;D)қаржы болжамдау үшін ЭЕМ пайдалану;E)қаржы көрстекіштердің серпіндігінің негізінде жоспарлау.150. Республикалық ... ... ... ... орган:A)Қаржы министрлігі;B)Экономика және бюджеттік жоспарлау министрлігі;C)Парламент;D) Өкімет;E)Президент аппараты.151. Табыстар мен шығындардың нақты түрлері бойынша есеп ... ... ... қай ... ... ... ... кезең;C)үшінші кезең;D)төртінші кезең;E)бесінші кезең.152.  Мемлекеттік реттеу мен нарықтық өзі өзін реттеу қатынасы ... ... ... ... ... ... ... өзі өзін қаржыландыру мүмкіндігімен;E) экономиканың жағдайымен.153. Орталықтандырылмаған қаржыларға не кіреді:A)халықтың қаржысы;B)материалдық өніріс саласындағы қаржылар;C)өндіріс емес саласындағы қаржылар;D) жоғарыда ... ... ... ... жоқ.154. Шаруашылық субъектілердің қаржы қорларына не кіреді:A)экономикалық, әлеуметтік, халықаралық қорлар;B)мәдени, аралас қорлар;C)жеке, мемлекетаралық, ұлттық қорлар;D)ұйымдық, қоғамдық, ... ... ... ... ... ... Қаржы жүйесінің орталықтандыру мен демократизмнің үлесу қағидасы ненібілдіреді:A) ... ... ... жергілікті қаржы органдарыныңдербестігі;B)орталық қаржы органдары арқылы мемлекет өткізетін бірыңғай ... ... ... ... ... ресурстарының қалыптастыруқағидасы;D)аймақтардың ұлттық тәуелсіздігі;E)дұрыс жауабы жоқ.156. Қаржы саясатының мақсаттарын атаңыз:A)қаржы ресурстарының мүмкін ... ... ... ... ресурстарын тиімді бөлу және пайдалану;C) ұлттық шаруашылықты қаржы тұрғысынан тұрақтандыру және мемлекеттікбюджетін ... ... ... ... ... ... шоғырландыру.157. Қаржы механизмнің блогі - ол:A)шауашылықтың жай түрі;B)басқарудың қызметін орындаудың әрекет тәсілі;C) бірыңғай өзара байланысты элементтердің жиынтығы;D)қаржы қатынастарының құрылу түрі;E)қаржы ... ... ... ... Жалпы мемелкеттік қаржы басқарудың органдары:A)ҚР Президенті;B)ҚР Өкіметі;C)Президент ... ... ... ... кіреді;E)дұрыс жауабы жоқ159. Салық қызметіне кіретіндер:A)ҚР Қаржы министрлігі;B)салық ... ... және ... ... ... ... министрлігі мен салық комитеттері.160. Қаржы жоспарлаудың бағдарлама-мақсаттық әдісі неден тұрады:A)қаржы ... ... ... ... ... жабу ... ... басымды бағыттарды белгілеу, балама нысанада қаржыландыруды тқтату жәнеқаражаттардың алшақтығын жою;E)жеке әкімшілік-территориялық ... ... ... ... Қаржы доспарларды құрастырудың қай кезеңінде жеке баптар ... ... ... ... ... ... жоқ.162. Қаржы жоспарлаудың негізгі құжаты не:A)теңгерім;B) қаржы жоспары;C)табыстар мен шығындар теңгерімі;D)төлемдік күнтізбесі;E)смета.163. Бизнес-жоспар ... ... ... ... негізделуіне сәйкестірілгенқұжат;B)кәсіпкерлік қызметтің экономикалық негізделуі;C)қаржы қатынастарын реттейтін экономикалық норматив;D)қаржылық жоспар;E)кәсіпорынның активтер мен пассивтердің жиынтық теңгерімі.164. Қаржы құқығы дегеніміз:A)құқықтық механизм;B)қаржы ... ... ... ... заң ... ... ... және шаруашылық құқықтарының жиынтығы;E)сақтық, валюталық, банктік заңдылықтардың ... ... ... ... міндеттерін атаңыз:A) ақшалай қаражаттардың орталықтандырылған қорларын қалыптастыру жәнетиімді пайдалануды қамтамасыз ету;B)кәсіпорындардың қаржы саласында қолданып жүрген заңдардың сақталуынқамтамасыз ету;C)шаруашылық ... ... ... алдындағы міндеттемелерінорындаудың толықтылығын қамтамасыз ету;D)қаржы ресурстары өсуінің ішкі өндірістік резевтерін табу;E)ресурстардың барлық ... ... және ... ... жәрдемдесу.166. Қаржылық бақылаудың микродеңгейдегі міндеттерді атаңыз:A)ақшалай қаражаттардың орталықтандырылған қорларын қалыптастыру жәнетиімді пайдалануды қамтамасыз ... ... ... ... ішкі ... ... табу;C)қаржы қатынастарында қолданып жүрген нысандар мен әдістердің сай келуінбақылау;D)қаржы ресурстарын неғұрлым тиімді пайдалану;E)салалар мен аймақтардың ... ... ... қажеттіліктерін оңтайлытүрде қанағаттандыру.167. Қаржының бөлу қызметіне мыналар кіреді:A) аумақаралық, салааралық, ішкісалалаық, ішкішаруашылық бөлу;B)мемлекетаралық және ... ... және ... бөлу;D)шаруашылық ішіндегі және фирма ішіндегі бөлу;E)шаруашылық ішіндегі бөлу.168. ... ... ... ... ... ... бөлінеді:A)мемлекетаралық, ұлттық,B)мемлекеттік, аралас;C)жекеменшік, ұйымдық;D) экономикалық, әлеуметтік;E)міндетті және еркін.169. Қаржы-құқықтық реттеу әдістеріне не ... ... ... төлемдерді даусыз өндіріп алу;C)қаржылық ықпалшаралар;D) келісімнің шарттарын әлсірету;E)дұрыс жауабы жоқ.170. Ағымдағы қаржы бақылау дегеніміз:A) ақша операцияларын жасау ... ... ... ... қорларын пайдалану бойынша операциялардың жасауына дейін өткізілетінбақылау түрі;C)қаржы операцияларын жасап болғаннан кейін өткізілетін бақылау түрі;D)келісім негізіндегі қаржы-шаруашылық ... ... ... ... ... ... ... қаржылық бақылау дегеніміз:A)ақша операцияларын жасау процесінде өткізілетін бақылау ... ақша ... ... ... операциялардың жасауына дейінөткізілетін бақылау түрі;C)қаржы операцияларын жасап болғаннан кейін ... ... ... ... ... ... жағдайын бақылау түрі;E)дұрыс жауабы жоқ.172. Кейінгі қаржылық бақылау дегеніміз:A)ақша қорларын пайдалану ... ... ... ... ... ... операцияларын жасау процесінде өткізілетін бақылау түрі;C)келісім негізіндегі қаржы-шаруашылық қызметінің жағдайын бақылау түрі;D) ... ... ... болғаннан кейін өткізілетін бақылау түрі;E)дұрыс жауабы жоқ.173. Ішкі-шаруашылық бақылаудың іске асыру органдарын белгілеңіз:A)Министрліктер, ведомстволар;B) шаруашылық субъектілердің ... ... ... ... ... ... ... ресурстарының көздеріне не кірмейді:A)пайда, акциздер;B)қосылған құн салығы;C)сыртқы ... ... ... табыс;D)жекешелендіруден түскен табыс;E) амортизациялық төлемдер қоры.175. Қаржы жүйесінің қай бөлімі жүйеге кірмейді:A)салықтық;B)бюджеттік;C) аймақаралық қатынастар;D)нормативті-заңдылықты қамсыздандыру;E)қаржылық бақылау.176. Мемлекеттік бюджет нені құрайды:A) ... ... ... ... ... ... бюджет, жергіліктір бюджеттер, арнайы бюджеттен тыс қорлар;C)арнайы бюджеттен тыс қорлар, Ұлттық қор;D)республикалық бюджет, мемлекеттік несие;E)республикалық ... ... тыс ... Ұлттық қор.177. Өндіріс емес саласының қаржыларына не кірмейді:A)заңсақтаушы органдардың қаржылары;B)сақтандыру ұйымдардың қаржылары;C) байланыс кәсіпорындардың қаржылары;D)басқару субъектілердің қаржылары;E)қорғау субъектілердің ... ... ... жүзеге асыру негізінде қандай қағидалар жатыр:A)қоғамдық өндіріске барлық ... ... ... ресурстарын оңтайлы бөлу;C)қаржы қатынастарының жоспарлы ұйымдастырылуын қамтамасыздандыру;D) жоғарыда айтылғандардың барлығы кіреді;E)дұрыс жауабы жоқ.179. Қаржы механизмнің жүйе бөлігіне жататындар:A)бірқалыпты өзара байланысты ... ... ... ... ... ... ... қаржы жоспарлауы;D)қаржы болжамдары, жоспар және теңгерімдер;E)қаржылық басқаруды ұйымдастыру.180. Республикалық және ... ... ... және ... методикалық басқаруын кім іске асырады:A)Қаржы министрлігі;B) Экономика және бюджеттік жоспарлау министрлігі;C)Президент аппараты;D)ҚР Парламенті;E)Өкімет.181. Қаржылық жоспарлауда қандай әдістер ... ... ... ... ... ... экстраполяция, экспреттік бағалау, нормативтік;D)баланстық, бағдарлы-мақсаттық, салалық;E)экономика-математикалық, есеп айырысу, баланстық.182. Қоғам дамуының қандай бағыттары жеңілдіктермен ынталандырылады:A)әлеуметтік салаға қаражат бөлу;B)табиғат сақтандыру және ... ... ... ... жаңа ... ... ... бар өнімдер мен қызмет өндірісін ұлғайту;E) жоғарыда айтылғандардың барлығы кіреді.183. Жергілікті бюджетті құру мен пайдалану, келесі қағидаларғанегізделеді:A)мемлекеттік қаржылық ынталандыру;B)өзінділік;C)қаржы ресурстарын құру мен ... ... ... ... ... ... ... жоқ.184. Жергілікті бюджеттердің табыстары келесілерден құрылады:A)жергілікті салықтар мен ... ... мен ... түсімдері;C)салық емес табыстар;D) жоғарыда айтылғандардың барлығы кіреді;E)дұрыс жауабы жоқ.185. Жергілікті бюджеттердің шығын бөлігіне ... ... ... ... ... ... мен ... экономикасының дамуы мен оны басқару;C)әкімшілік аудан мен қаланың әлеуметтік саласын қаржыландыру;D) ... ... ... ... ... жоқ.186. Жергілікті қаржылар құрамына кіретіндер:A)жергілікті бюджет;B)бюджеттен тыс арнайы қорлар;C)жергілікті басқару органдар меншігіндегі кәсіпорындар мен үйымдарқаржылары;D) жоғарыда ... ... ... жауабы жоқ.187. Мемлекеттік қаржы қызмет әдісіне не кірмейді:A)орталықтандырылған ... ... ... және ... ... және ... ... қолма-қол есеп айырысу;D)ақша қаражаттармен қолма-қолсыз есеп айырысу әдісі;E) өзара есеп ... ... ... ... ... заңбұзушылықты табу;B)консультациялық қызмет;C) тексерген объектінің қаржы жағдайы туралы қортындысы;D)аудит объектісі бойынша ақпарат алу;E)бағдарламаларды дайындау.189. Тексеру объектісі бойынша ревизиялар төмендегідей болады:A) ... ... ... ... және ... ... ... жоқ.190. Жарғылық, резервтік, жиналым қоры, тұтыну қоры, валюта қоры дегеніміз:A) кәсіпорынның қаржы қорлары;B)кәсіпорынның айналым қорлары;C)кәсіпорынның қаржы көрсеткіштері;D)экономиканы ... ... ... қорлары.191. Жалпы мемлекеттік бақылау органдарына кіретіндерді белгілеңіз:A) Министрліктер, ведомстволар;B)шаруашылық субъектілердің ... ... ... ... министрлігі;E)салық комиттері.192. Қаржының бақылау қызметі төмендегілерге мүмкіндік ... ... ... ... ... ... және бөлудің сандыпропорцияларын талдау;B)қаржы ресурстарының бөлуін бақылау және ақша қаражат қорларынқалыптастыру;C)тұтыну қорларына және жиналым қорларына ұлттық табыстың соңғы бөлупропорцияларын ... ... ... қорларын қалыптасуын және пайданлануын бақылау;E)ақша қорларының қалыптасуын ынталандыру және оларды пайдалануын бақылау.193. Қаржы қай экономикалық катеориямен өзара ... ... ... ... ... ... жеке ... элементтерінің қызметтік бағыттауқағидасы неде көрінеді:A)барлық қаржы органдарының алдында тұрған қаржы саясатының бірлігінде, бірмақсаттарында;B) қаржы ... ... ... ... ... аппаратымен сәйкесболуында;C)қаржы қатынастарында ұлттық тең құқықтарын қамтамасыз етуде;D)жергілік қаржылық органдарының дербестігінде және орталықтан басқаруында;E)дұрыс жауабы жоқ.195. Қаржы  ... ... ... ... атаңыз:A)мемлекеттік әлеуметтік-экономикалық дамуы және оны тұрақтылығына әсеретуін күшейту;B)жалпы ұлттық өнім және қаржы ... ... ... ету;C)қоғамдық өнірістің барлық буындарының коммерциялық және есеп айырысуынкүшейту;D) жоғарыда айтылғандардың барлығы кіреді;E)дұрыс жауабы жоқ.196. Қаржы қатынастарын басқару қаржы ... ... ... ақша ... және ... ақша қаражаттарын қалыптастыру жәнепайдалану бойынша;B)елдің қаржы жүйесін даму және тұрақтандыру бойынша;C)қаржы жүйесінің барлық буындарында қаржы ... ... ... ... барлығы кіреді;E)дұрыс жауабы жоқ.197. Қаржы саясатының мәні төмендегі кезеңдерді жүзеге асыруда көрінеді:A)елдегі қаржының дамуы ғылыми негізделген концепцияларының енгізілуінде;B)қаржы ... ... және ... ... ... механизм арқылы белгіленген әрекеттерін іс жүхіне асыру;D) жоғарыда айтылғандардың барлығы ... ... ... ... ... жүйе бөлігіне не кіреді:A)қаржы жоспарлау;B)ұйымдық құрылым және құқықтық режим;C)қаржы тұтқалары мен ынталар;D) жоғарыда айтылғандардың барлығы кіреді;E)дұрыс жауабы ... ... ... ұйымдастыру нені білдіреді:A)уақытында және күмәнсіз қаржы ақпаратын жинау мен ... ... ... ... басқарудың барлық буындарының нәтижелілігіжәне жауапкершілігі;C)жоспарлы тапсырмаларды орындау үшін қаржы ... ... ... ... қаржы жоспарларын орындалуына бақылау;E) қаржылық және әлеуметтік-экономикалық жүйеге әсер ету.200. Қаржы тұтқаларына жатпайтындарды белгілеңіз:A)табыс, амортизациялық аударымдар;B)қаржы санкциялары;C)дивидендтер, ... ... ... ... ... ... ... дайындалуға арналған сұрақтар1. Қаржы түсінігі.2. Қаржы – тауар өндірісінің экономикалық ... ... ... ақшалай сипаттамасы.4. Қаржыладың анықтамасы.5. Қаржылардың мәні олардың қызметінде ... ... ... ... мен оның мазмұны. Қаржылардың бақылау қызметі.6. Нарықтық шаруашылық жағдайында қаржылар қызметтерінің дамуы.7. Тауарлы өндіріс жағдайындағы қаржылардың ... ... ... ... ... ... Ақша ... қорлары, олардың ерекшеліктері.10. Қаржылардың мазмұны: қаржылық қатынастардың түрлері.11. Нарықтық қатынастар жағдайындағы жаңа қаржылық қатынастардың пайдаболуы.12. Қаржылық қатынастардың түрленуі.13. Қаржылар жүйесінің  ...    ...  ... ... пен ... ... мәні мен ... Қаржылық стратегия мен қаржылық тактика.15. «Қазыналық саясат» түінігі.16. Қаржылық саясаттың мазмұны, мақсаттары, міндеттері мен қағидалары.17. ... ... ... мен ... ... ... реттеу.18. Микро- және макродеңгейдегі мемлекеттік қаржылық реттеудің түрлері,қажеттілігі (салықтар, қаржыларндырудың жүйесі және т.б.)19. Өндірісті ынталандыруда ... ... ... ... ... ... ... мазмұны, мәні,міндеттері.21. Нарық жағдайындағы қаржылық жоспарлау рөлінің өзгеруі.22. ... ... ... Бағдарламалық-мақсаттық қаржылық жоспарлаудың қажеттілігі менмаңыздылығы.24. Қаржылық жоспарлардың жүйесі.25. Жоспарлардың кейбір түрлеріне сипаттама.26. Территориялық қаржылық жоспарлау.27. Нарық жағдайында жоспарлаудың ... ... ... қаржылық жоспарлауды жетілдірудің негізгі бағыттары.Қадрыларды басқарудың түсінігі.29. Басқарудың объектілері мен әдістері.30. Қаржылық механизм және оның қаржыларды басқарудағы орны.31. ... ... ... ... қызметтері.32. Қаржылық аппарат түсінігі, оның құрамдас бөліктері.33. Қаржылық жүйе, оның ... ... ... ... менміндеттері.34. Мемлекеттің салық қызметінің маңызы.35. Сақтандыру органдарының қызметтері.36. ... ... ... ... ... маңызы.Қаржылық бақылаудың мазмұны мен мәні.37. Қаржылық бақылауды спецификасы, міндеттері, объектілері және қолданусаласы.38. Қаржылық бақылауды үйымдастыру: ... ... ... ... ... мен қаржы органдарының бақылау спецификасы.40. Аудиторлық қаржылық ... ... ... қаржылық бақылау маңызы.42. Қаржылық бақылау даму өрісі.43. Мемлекеттік қаржылық  және  салықтық  бақылау  рөлін  ...  ... ... ... мазмұны.44. Кәсіпорындар, үйымдар,   мекемелер түрленуі.45. Коммерциялық шарушылық  жүргізу  ...  ...  ... ... мен ... қаржылық қорлары.47. Кәсіпорындар қызметінің қаржылық нәтижелері.48.  Коммерциялық   емес   шарушылық   ...   ...   ... мен оның ...  ...  емес  ...   ...   субъектілердің   қаржыларыныңқаржылану көздері.50. Коммерциялық емес шарушылық жүргізу                 ... ... ... ... түсінігі ментүрлері.51. Қаржылық құқықтық қатынастар, олардың ерекшеліктері мен түрлері.52. Қаржылық құқық субъектілері.53. Мемлекеттің ... ... оның ... мен ... Қаржылық-құқықты актілер. Мемлекеттің экономикалық қызметі.55. Мемлекеттік  қаржылардың түсінігі мен ... ... ... экономикалық маңызы мен рөлі.57. Мемлекеттік бюджет құрылымы.58. Кірістер мен шығыстар ... ... ... Бюджет тапшылығы.60. Тапшылықтың пайда болу себептері.61. Тапшылықты жабу көздері.62. Бюджет жүйесі. Бюджет құрылғысы.63. Бюджеттік процесс. Жергілікті ... ... мен ... ... ... Жергілікті бюджеттер кірістері66. Жергілікті бюджеттер шығыстары67. Еркін ... ... ...... ...... ... бұл жағдайда оны жасаған тұлға вексель  бойыншаміндетті басқа тұлға үшін вексель бойынша толем жасауға  (толық  ...  ... ... ... ...  ...  баждар  —  кеден  баждарының  түрі,  ол   ... ... ... ... ... ... алумен сипатталады.Айлық есептік көрсеткіш — зейнетақы, жәрдемақы  және  ...  ... ... ... айыппұл санкцияларын, салық төлемдері мен  басқа  датөлемдерді  қолдану  үшін  ...  ...  ...  ...  жыл   ... ... ... — мәслихаттар бекітетін, аймақтық (аумақтың) әлеуметтік-экономикалық дамыту міндеттерін шешуге бағытталған бағдарлама.Акциздер — акцизделетін ...  және  ...  ...  ... ... ...  ...  және  сатып  алуші  төлейтін  жанамасалықтардың ...  ......  қоры  акционерлердің  арасында   ...  ...  бір  ...  бөлінген  заңи  тұлга,  акциялардың  ... ... ... ... ... алу ... куәландырады.Акция — акционерлік  қоғам  шығаратын  және  акционерлік  ...  ... ол ... ... және  ...  капиталына  қатысатын  жәнеиеленушісіне   қоғам   таратылған   ...   оның   ...    ... ... ... ... тек ... эмиссиялық  бағалы  қағаздарретінде шығарылады.Ақша - сатып алу  -  сатуда  құн  өлшемі  болып  ...  және  ... ... жалпыға ортақ балама рөлін атқаратыи металл немссе  қағазбелгілер, ерекше тауар.Ақша рыногы - ... ... (бір  ...  дейінгі)  өтімді  қарыз  құралдарырыногы.Амортизация  —  ...  ...  ...  ...  ...  тұлғалауда  есептелген  тозуы,  тозған  еңбек  құралдарының   қүнынолардың көмегімен өндірілген ... ... ... әдісі, процесі.Амортизациялық аударымдар - негізгі кұрал - жабдықтың тозығын толтыру  үшін,яғни оны ... ... үшін осы ... ... бір ... аудару.Андеррайтер - кепілгер, кепілге алушы. Жаңадан шығарылған бағалы  қағаздардысатып алып, кейін инвесторларға қайтадан сату  арқылы  олардың  ...  ... ... ... ... ... - дүркін  -дүркін  төленетін  ...  сома  ...  ...  ... ... ... ол ...  немесе  зейнетақыны  сақтандыру  жөніндегітөлемдердің шамасын (мөлшерін) көрсетеді.Арнаулы  салық  ...  ...  ...   ...   ...   ... және ... салық түрлерін және жер учаскесін  пайдаланғаныүшін төлемді есептеу мен төлеудің, сондай-ақ олар бойынша салық  есептемесінберудің ... ... ... ... ... есеп  айырысудыңерекше тәртібі.Атаулы бағалы қағаз -  ол  куәландырған  ...  онда  ...  ... ... ... қағаз.Аудан (облыстық маңызы бар қала) бюджеті - салықтық және ...  да  ... ...  және  ...  ...  ...  бар  қаланың)жергілікті   мемлекеттік   органдардың,   ...   ...    ... мекемелердің міндеттері  мен  функцияларын  қаржымен  қамтамасызетуге және ...  ...  ...  ...  бар  қаладағы)  мемлекеттіксаясатты іске асыруға арналған орталықтандырылған ақша  қоры.  Тиісті  қаржыжылына ... ... ... ... бар  ...  ...  аудан  (облыстықмаңызы бар қала) мәслихатының шешімімен бекітіледі.Аудит  -  ...  ...  ...  ...   негізіндешаруашылық жүргізуші субъектілердің бухгалтерлік (қаржы) есептемесін, төлем-есеп айырысу  құжаттамаларын,  салық  мағлұмдамаларын  және  басқа  ...  ...  тыс  ...   ...   ...   асыружөніндегі кәсіпкерлік қызмет турі.Аудитор  —  ...  ...  ...  ...  қаржы-шараушылыққызметінің жай-күйін компания басшылығымен жасасылған өзара  шарт  ... ... ... қадағалаушы мемлекеттік органдардың  арнаулы  рұқсаты(өкілеттігі) бойынша тексеретін  адам.  ...  ...  тек  ... ... ... ... ... беру де кіреді.Әлеуметтік жеке код — азаматқа, сондай-ақ зейнетақымен қамсыздандыру  ... ... ... ... жеке ...  дамудың  орташа  мерзімдік  жоспары   -   ...  ...  ...  ...  ...  республиканы   немесеаймақты  әлеуметгік-экономикалық  ...  үш  ...   ...   ... көрсеткіштері  мен  бағытгарын  және  оларды  іске  ...  ... ... ... ... - ... жанама салық  салу  нысаны;  айналым  ...  ...  ...  ...  сипаттайды.  Ол  негізінен,   көпшілік   қолдытауарларды еткізуден ... ... ... және  ...  бағасынөсіру жолымен тұтынушыларға ауыртпалық түсіреді.Бағалы қағаздар - иеленушілеріне мүліктік құқық  және  ...  бір  ... ... ... ...  ақша  ...  тауар  қүжаттары;  мүліктік  қүқықтыкуәландыратын белгілі  бір  ...  мен  ...  да  ...  жиынтығы.Бағалы қағаздарға акциялар, облигациялар және бағалы қағаздардың  заңнамалықактілерімен айқындалған өзге де ... ... ... ......  ...  ...  алынатын  және  сатылатынрынок. Бағалы қағаздар рыногы(банктер, арнаулы кредит институттары  мен  ...  ...  ...  ...  ...   және   ... ... ақшасы шоғырландырылып, капиталдардың  өндірістік  жәнеөндірістік емес жұмсалымына салынады.Бағалы ... ... ...  ...  —  өз  ...  акционерлікқоғамның ұйымдық-құқықтық нысанында жүзеге  асыратын  және  бағалы  қағаздаррыногында ... бар заңи ...  ...  рыногынын  өзін-өзі  реттейтін  ұйымы  —  бағалы  қағаздаррыногында  өз  қызметінің  бірыңғай  ...  мен  ...  ... қауымдастық (одақ) нысанында  бағалы  қағаздар  рыногының  кәсібиқатысушылары құрған заңи түлға.  Оның  негізгі  міндеті  ...  ...  ...  және  олардың  клиенттерінің  құқықтары  мен   ...  ...  ...  ...  ...  қағаздар   рыногындакәсіби қызметті жүзеге асырудың бірыңғай жағдайларын жасауды қамтамасыз  етуболып табылады.Бағамдық айырма  (оң,  ...  -  ...  ...  ...  ...  ...  болатын  айырма.  Бұл  айырма  бухгалтерлік  есепте   ... ... ... ... нәтижесінде операция жасалған күн  меносы операция ... есеп ... күн ... ... болады.Бағдарламалық   қарыздар   —   халықаралық   қаржы   ...   ... ...  ...  және  ...  ...  ...  іс-шараларын  орындау  шарттарымен   Қазақстан   РеспубликасыныңҮкіметіне  немесе   ...   ...   ...   ...   ... да міндетті төлемдер —  бюджетке  белгілі  бір  мөлшерде  жүргізілетінміндетті ақша аударымдары (алымдар, баждар, ... мен ... ... ... ... бюджеттік  инвестициялық  жобалардың(бағдарламалардың) тізбесі - республикалық  немесе  ...  ...  ...  ...   ...   инвестициялық   жобалардың(бағдарламалардың) тізімі болып табылатын,  республиканы  немесе  аймақтардыәлеуметтік-экономикалық дамытудың орта мерзімді жоспарына қосымша.Банк ......  ...  ...  мерзімде  қарыз  шарты  бойыншаөзінен алынуға тиесілі соманы төлемеген жағдайда бюджетті  атқару  жөніндегіуәкілетті  органның  ...  ...  ...   берген   қарызды   өтеуженіндегі банктің міндеттемесі.Банкроттық — қаржылық күйреу, жұтау, жоспардың күйреуі.Бекітілген бюджет — ... ... ... арналған, Қазақстан  РеспубликасыныңПарламенті немесе тиісті мәслихат бекіткен бюджет.Бересі —  ...  және  ...  ...  ...  және  бюджеткетөленетін басқа да міндетті телемдер сомалары.Бизнес — пайда беретін экономикалық  қызмет;  баюдың  көзі  ...  ...  ...  кез  ...  ...  түрі  (іс,  ...  ...   жәнебасқалары).Бизнес-жоспар —  фирманың  бизнес-операциясын,  іс-қимылдарын  жүзеге  ... ... ол ... тауар,  оның  өндірісі,  өткізу  рыноктары,маркетинг, операциялардың  ұйымдастырылуы  және  олардың  ...  ... ......  ...  ...   ...   мекемелер,фирмалар шығаратын және ұстаушылары сатып алу және ...  ...  ... ... ... —  жер  қойнауын  пайдаланушының  тіркелген  төлемдері,  жер  ... ... ... ... мөлшерде және тәртіппен  ақшанысанында  теленеді.  Жер  қойнауын  пайдаланушы   оны   ...   ... ... ...  бонустардың  мынадай  түрлерін  —  қол  қойылатынбонусты, коммерциялық табу ... ... ......  өзі  ...  ...  ...  арқылыборышты есепке алу, талдау және қалыптастыру, өзгерту  және  қызмет  көрсетупроцесін бақылау жөніндегі ...  ...  ...  —  уақыттың  белгілі  бір  кезеңіндегі  сый-ақының(мүдденің),   ...   ...   ...   және   қарыз   ... ... өзге де ... ... ...  өтеу  —  ...  алушының  алған  қарыз   сомасын   қарыз   шартындабелгіленген  тәртіппен  қайтаруы,  ...  ...   ...   басқа   даміндеттемелерді орындауы.Борыштық  бағалы  қағаздар  -   қарыз   қатыыастарын   ...   ...  ...  ...   қағаздарға   мемлекеттік   бағалы   қағаздар,облигациялар  және  ...  ...  ...  ...   борыштықбағалы қағаздар деп танылған басқа да бағалы қағаздар ... ... ...  ...  дисконт  —  борыштық  бағалы  қағаздардыңноминалдық құны мен бастапқы орналастыру қүны немесе оларды сатып  алу  ... ... ... ... ... ...  —  эмитенттің  шығарылым  шарттарынасәйкес борыштық бағалы қағаздардың ... ... тыс ...  ... сомасы.Борыштық бағалы қағаздар бойынша  сыйлықақы  -  шығарылым  шарттары  бойыншакупон төлеу кезделетін  ...  ...  ...  бастапқы  орналастыруқұны немесе сатып алу құны мен номиналдық құнының арасындағы айырма.Бөлшек сауда — тауарларды тұтынушыларға олардың жеке  ...  үшін  ... ... ... —  қор  жөне  ...  биржаларында,  валюта  рыноктарында  тауарларды,бағалы қағаздарды, валюталар мен ... да ... ...  ...  менсатушылар арасында мәміле жасау кезінде арада жүретін ... ... ......  ...  мен  ...  сыныптамаобъектілеріне топтамалық кодтар бере отырып, функциялық,  ведомстволық  жәнеэкономикалық сипаттамалар бойынша топтастыру. Бірыңғай  ...  ...   ...    ...    ...    бюджеттері    көрсеткіштерініңсалыстырымдылығын қамтамасыз етеді.Бірыңгай қазынашылық шот  —  аударым  ...  ...  ... және ... ...  жүргізу  үшін  Қазақстан  Республикасының  Ұлттықбанкінде ашылатын шот. ... ...  шот  ...  ...  ... ... қалдықтарын, мемлекеттік мекемелер шоттарын және  басқада шоттарды кіріктіреді.Бюджет — мемлекеттің  міндеттері  мен  ...  іске  ...  ... ... ... орталықтандырылған ақша қоры.Бюджет жүйесі - бюджеттердің және  Қазақстан  Республикасы  Ұлттық  ... ... ... мен қатынастардың жиынтығы.Бюджет қаражаты — мемлекеттік меншікке  түсуі  мен  ...  ...  ... ... ... ақша және өзге де ... ... алушы - бюджет қаражатын игерудің барлық деңгейінде  бюджетқаражатып  пайдаланатын   ...   және   ...   ...   ... ... жеке және заңи түлғалар,  сондай-ақ  қаржылық  қызметкөрсететін,  ...  ...  ...  ...  ...  ... ... қаражатын игеру - бюджет қаражаттарын, оларды  алушылардың  бюджеттікбағдарлама паспортында, мемлекеттік  мекемелер  жасасқан  азаматтық-құқықтықмәмілелерде  және  ...  ...  іске  ...  ...  ...  ...  нормативтік-құқықтық  актілерде  көзделген   мақсаттарғапайдалануы.Бюджет қаражатын нысаналы пайдалану ...  -  ...  ... ... ...  ...  ... құқықтық актілермен айқындалып, бюджетгік бағдарламалар  соларғасәйкес жүзеге асырылатын іс-шараларға бюджет ... ... ... нысанасыз  пайдалану  —  бюджеттік  қаражаттарды  бюджеттікбағдарламаның паспортында және  бюджеттік  бағдарламаны  іске  ...  ...   ...   ...   ...   көзделмеген   іс-шараларғапайдалану.Бюджет  қаражатын  тиімді  пайдаланбау  -  республикалық   және   ... ... ... тиімділік пен нәтижелілік қағидатын сақтамау.Бюджет  қаражатының  қалдықтары  —  есептемелік  кезеңнің  аяғындағы  жағдайбойынша пайдаланылмай ... ... ... ... бос  ...  ақшасы— белгілі бір уақыт  кезеңі  ішінде  пайдаланылмаған,  бірыңғай  қазынашылықшотта жатқан бюджет қаражаттары.Бюджет профицитін  ......  ...  ...  борышты  өтеугебюджет профицитін, қарыздар қаражатын, бюджет  қаражатының  бос  қаддықтарынжұмсау. Бюджет профицитін пайдалану көлемі қарыздар ... ...  ...  ...  алынған  қарыздар  және   бюджет   қаражаты   ...  ...  асып  ...  ...  ...  ...  ... мәні теріс белгімен белгіленеді және бюджет профицитінің  шамасынасай келеді.Бюджет тапшылығы ... —  таза  ...  ...  ...  және  қаржыактивтерінен жасалатын операциялар  бойынша  сальдоны  шегеріп  ... ... тең ... ... белгімен  алынған  шама  —бюджет тапшылығы, оң белгімен алынған шама ... ... ...  ... тапшылығының  жол  берілетін  шекті  мелшері  әлеуметтік-экономикалықдамудың орта ... ... ... ... ......  алу  және  ...  қаражатының  босқалдықтары  есебінен  бюджет  тапшылығын  жабуды  қамтамасыз   ету.   ... ... ... ... ... ...  ...  қаражатықалдықтары қозғалысының қарыздар  бойынша  ...  ...  өтеу  ...  ...  ...  белгіленеді.Бюджет  тапшылығын  қаржыландыру  мәні  оңбелгімен белгіленеді және бюджет тапшылығының ... сай ...  ......  және  ...  бюджеттердің  бюджеттікпроцесіндегі қатынастары.Бюджетті атқару жөніндегі жергілікті уәкілетті орган — жергілікті  бюджеттенқаржыландырылатын,   ...   ...   ...   ...   ... ... есеп пен  есептемені  жүргізу  саласындағы  ... ... ... ... ... жөніндегі орталық уәкілетті орган -  республикалық  бюджеттіжәне өз құзыры шегінде ...  ...  ...  жөніндегі  бюджеттікесеп  пен  есептемені  ...  ...  ...   ...   ... ... атқарушы орган.Бюджетті нақтылау  -  тиісті  қаржы  ...  ...  ...  ... ... немесе тиісті қаржы жылына арналған  жергілікті  ...  ... ... ... мен  ...  ...  ...  бюджеттіңкөрсеткіштерін өзгерту.Бюджеттік  бағдарлама  —  бюджеттің  ...  ...  ...   ... ... іске ... ...  шығыстары.  Бюджеттік  бағдарламабюджет   шығыстарының   бюджеттік   бағдарлама    ...    ... ішкі ... бөлінуі мүмкін.Бюджеттік   бағдарламалардың   әкімшісі    —    ...    ...  ...  және  іске  ...  ...  ...   ...  бағдарламалардың   әкімшісі   оған   жүктелген   ...   ... ... ... бағдарламаларды (ішкі бағдарламаларды) қаржыландыру  жоспарлары  —міндеттемелер  мен  төлемдер   бойынша   ...   ...   ...  ...   ...   —   мемлекеттік   мекемелердіңміндеттемелер   қабыддануының   және   бюджет   ...    ... ... ... ... үшін ... ... жүзеге асыруының  айсайынғы кестесін айқындайтын құжаттар.Бюджеттік  есепке  алу  —  ...  ...  ...   ақша   ...  ...  ...  және   қорытындылаудың   олардың   үздіксізқұжаттық есебін жүргізу арқылы реттелген жүйесі.Бюджеттік  ......   ...   ...   ...   бюджеттүсімдерінің көлемін және басымдықты ескере отырып, ...  ... даму ... ... ... ...  ...  айқындаужөніндегі   ұсыныстарды   әзірлеу   процесі.   Бюджет   бір   ...   ...  ...  ...  ...  ...  бюджеттің   жобасымен   бірмезгілде алдағы үш жылдық кезеңге арналған бюджетгің ... ...  ...  ...  ...  ...  орган  —  жергіліктібюджеттен қаржыландырылатын, жергілікті бюджеттің  ...  ...  ...  болжамды  көрсеткіштерін  және  тиісті   ...   ...   ...  ...  ...  ...  жөніндегі   функцияларды   жузегеасыратып атқарушы орган.Бюджеттік жоспарлау жөніндегі орталық  уәкілетті  ......  ... ... ... ... болжамды көрсеткіштерін  және  тиістікаржы жылына арналған республикалық бюджеттің  ...  ...  ... жүзеге асыратын орталық атқарушы орган.Бюджеттік  инвестициялар  —  экономикалық  пайда  табу  ...   ...  ...  жету  ...  ...   ...   ... адами ресурстарды дамытуға  және  табиғи  ресурстарды  жаңғыртутабағытталған қаржыландыру.Бюджеттік  ...   ......   ...  ...  қол  жеткізу  мерзімін  анықтауға  мүмкіндік  бсрмейтінбірыңғай ... ... ... ... ... ... жоба — ... уақыт кезеңі ішінде іске  асырылатынжәне аяқталған сипаты бар бюджеттік инвестицияларды жүзеге  асыру  жөніндегііс-шаралар жиынтығы.Бюджеттік  ......  ...  ...  және  ...  әзірлеу  менбюджетті нақтылау және  атқару  ...  ...  ...  ...  ...  құрылатын  комиссия.  Республикалық  бюджеттік   ...   ...  ...  ...  бар  ...  ...   ауданның(облыстық маңызы бар қаланың) бюджетгік  комиссиялары  өз  ...  ... ... ...  ......  қайтарымды,  мерзімді  және  ақылы  негіздебөлінетін ақша.Бюджеттік ......  ...  ...  ...  оған  ... және оны өтеу ... шешім қабылдау рәсімдерін қамтитын процесс.Бюджеттік қамтамасыз етілу — мемлекеттік  ...  ...  ...  ...  есебінен  ұсынатын  мемлекеттік  қызметтер  көрсетуді  алушылардыңбірлігіне шаққандағы заттай нормалар есепке  алынған  ...  ... ... ... - бюджет процесінде туындайтын қатынастар.Бюджеттік  операциялар  —  бюджетті  басқару  процесінде  жүзеге  асырылатыноперациялар.Бюджеттік ......  ...  кезінде  бюджеттік  бағдарламалардыңқажеттігін негіздеу және оларды қаржыландыру ... ... үшін  ...  ...  және  үш  ...  ...  ...  бюджеттік  бағдарламалардыңәкімшілері жыл сайын жасап, табыс ететін құжаттар жиынтығы.Бюджеттік процесс — бюджетгі ...  ...  ...  ...  ... ... ... атқарылуы бойынша бюджет есебі  мен  есептемесінжүргізу,   ...   ...   ...   ...    ...  ...  мен  ...  жөніндегі  Қазақстан  Республикасыныңбюджет заңнамасымен реттелген қызмет.Бюджеттің   ......    ...    түсуін,    бюджеттікбағдарламалардың іске асырылуын қамтамасыз ету, сондай-ақ бюджет  тапшылығынқаржыландыру (профицитті пайдалану) ...  ...  ...  ...  ...  ...  ...  жылының  1  қаңтарында  басталып,  31желтоқсанда аяқталады. Бюджет Кодексінде көзделген  жағдайларды  ...  ...  ...  ...  ...   ...   ... атқарылуын Үкімет қамтамасыз етеді. Жергілікті  атқарушы  органдаржергілікті  бюджеттердің  атқарылуын  қамтамасыз  етеді.   Бюджетті   ...  ...  ...  орган  жергілікті  бюджеттердің   атқарылуынақызмет көрсетуді жүзеге асырады.Бюджеттің  бірқалыпты  атқарылу  қағидасы  —  ...  ...  ...   ...  көлемінің  жинакталып  қалуына  жол   бермеу   мақсатында   бюджетқаражатын қаржы жылы ... ... ...  ......  және  ...  да  ...  төлемдер,   ресмитрансферттер, мемлекетке өтеусіз  негізде  берілетін,  қайтарылатын  сипаттаболмайтын  және  ...  ...  ...  сатуға   байланысты   емес,Қазақстан Республикасының заңнамалық актілеріне сәйкес  бюджетке  ... ... ...... ... кредиттерін өтеу,  мемлекеттің  қаржыактивтерін сатудан түсетін түсімдер, сондай-ақ мемлекеттік ... ...... негізде бөлінетін бюджет қаражаты.Бюджеттің шығыстары — шығындар, бюджет кредиттері,  ...  ...  ... ... бойынша негізгі борышты етеу.Валюталық басқыншылық — орталық (ұлттық)  банктің  шетелдік  валютаны  сатыпалу-сату  арқылы  ...  ...  ...  ықпал  ету   мақсатымен   валютарыногындағы операцияларға араласуы; валюталық ... бір ...  ......  мен  ...  ...   ... кредиттерден түскен шетел валютасы.Грант   -   мемлекеттер,   мемлекеттердің   ...   ...   ... ... ... ... және халықаралық  сипатта  болатынжәне   Қазақстан   Республикасының   Конститутциясына    ...    ...  ...  ...  ...  ...  РеспубликасыныңҮкіметі белгілейтін тізбеге  енгізілген  шетелдік  ...  емес  ... мен ......  ...  ...  РеспубликасыныңҮкіметіне, заңи түлғаларға,  сондай-  ақ  жеке  адамдарға;  шетелдіктер  ...  жоқ  ......   ...   және   ҚазақстанРеспубликасының Үкіметіне белгілі бір мақсаттарға  (міндеттерге)  жету  үшінөтеусіз  негізде  ...  ...  ...   ...   Республикасыныңмемлекеттік ұйымдарына беретін өтеусіз каржылық немесе техникалық көмегі.Грант туралы келісім — мемлекеттік  ...  мен  ...  ...  ... ... ... немесе  техникалық  көмек  беруді  көздейтіншарт.Диверсификация  —  зейнетақы  активтерінің  ...  кету   ...   ...  оларды  уәкілетті  орган  белгілеген  талаптарға  сөйкес   қаржықұралдарына орналастыру.Дивидендтер  —  ...  ...  ...  ...  ...  заңи  ...  өзқатысушылары, құрылтайшылары арасында  бөлетін  таза  табыстың  бір  ... ...  ...  ...  ...  кұрылтайшының,  қатысушының  заңитұлғаға  қатысу  үлесін  алып  ...  ...   ...   қатысушыныңжарғылық  капиталға  салым  ретінде  енгізген  мүлкін  қоспағанда,   ... ... ...... қағаздар рыногының ұйымдастырылған бағалы қағаздар  рыногындабаға белгілеуді ұсыну және (немесе) оларды  бұқаралық  ...  ... ... өз ... ...  және  оз  есебінеи  эмиссиялық  бағалықағаздармен және  өзге  де  ...  ...  ...  ...  ... ... аймақ — шетелдік  және  ұлттық  кәсіпкерлер  үшін  ерекшежеңілдікті экономикалық жағдай қолданылатын ерікті экономикалық ... ...  ......  ...  ...  ...  зейнетақы  жарналары  есебінен  зейнетақымен  қамсыздандыру   туралышартта  белгіленетін  тәртіппен  салымшылардың  өз   ...   ... ... ... ... ... ақшасы.Ерікті  зейнетақы  жарналарының  салымшысы  -  ерікті  зейнетақы   ...  ...  ...  ...  ...  ...  өзінің   жекеқаражаты есебінен алушының  пайдасына  ерікті  зейнетақы  жарналарын  жүзегеасыратын жеке немесе заңи ... ...  ...  ......  Респуликасыныц  Үкіметібелгілейтін  кәсіптер  тізбесі  бойынша   және   Қазақстан   Республикасыныңзаңдарында және ... ... ...  ...  ...  ...  туралы  шартта   белгіленген   тәртіппен   салымшылардың   өзбастамасымен  қызметкерлердің  ...  ...   ...   ... ... ... — салық есебінің әдісі, оған сәйкес  табыстар  мен  шығыстардытөлеу уақытына қарамастан жұмыстарды орындау, қызметтер көрсету,  тауарлардыөткізу және ...  ...  алу  ...  тиеп  жіберу  кезінен  бастапесептеледі.Жалгерлік ақы — ... ... ... ...  үшін  ...  ақша  ... нысандарында теленетін ақы.Жалпы сыртқы борыш — алынған (игерілген)  және  ...  ...  ...  емес  ...  қарыздардың,  сондай-ақ  ел  резиденттерінің   өзрезиденттері емеспен келісімшарттары бойынша  борышқорлық  ... бір ... ... ......  ...  ...  тауарлар  өндіру  мен  сату,қызметтер көрсету нәтижесінде алынған, ...  ...  ...  ... ... ... түсім-ақша түсімі мен  оларды  өндіруге  жұмсалғанматериалдық шығын арасындағы айырма ретінде айқындалады.Жалпы ...  өнім  —  ...  ...  ...  ... ол елдің бір жыл бойына өндірілген түпкі  ...  ...  ... қызметтер көрсетудің) рыноктық бағамен  есептелген  құны  болыптабылады. ЖҰӨ-ге осы елге ... ... ...  ...  ...  елішінде де, шет елде де жасалған ... құны ... ЖҰӨ  ...  ...  ...  ...  ағыны  және  кірістер   ағыны   әдістеріменесептелуі ... ішкі өнім — аса ... ...  ...  ... ол осы ... де, ... басқа  елдердегі  де  өндіріс  факторларынпайдалана отырып, ел ішінде бір жыл ... ... ...  ...  ...  ...  керсетудің)  рыноктық  бағамен  есептелген  жиынтыққұнын білдіреді.Жеке зейнетақы шоты — салымшының (алушының) жинақтаушы  ...  ... ... ...  онда  ...  Республикасынын  зандарына  сәйкес  оныңміндетті не ерікті зейнетақы  жарналары  ...  ...  ...  зейнетақыжарналары, инвестициялық  кірісі,  өсімпұл  және  езге  де  ...  ... және ... ... ... ... кәсіпкер - заңи  тұлға  құрмай  кәсіпкерлік  кызметін  жүзеге  асыратынрезидент және ... емес жеке ... ... ... ... ... — тиісті  қаржы  жылына  арналғанжергілікті бюджетте бекітілетін  жергілікті  атқарушы  органның  белгіленгенкүнге (қаржы жылының ... ... ...  ...  нақты  борышынанасып кетпеуге тиіс алынған және өтелмеген қарыздардың ... ... ......  ...  ...  ...  бар  қаланың,астананың бюджеті, ауданның (облыстык, маңызы бар қаланың) бюджеті.Жинактаушы зейнетақы қоры —  ...  ...  ...  және  ...   ...   ...   сондай-ақ   Қазақстан    Республикасыныңзандарында белгіленген тәртіппен зейнетақы активтерін инвестициялық  басқаружөніндегі ... ... ... заңи ... ... ... - ... шығыстарының  экономикалық  сыныптамасыбойынша бюджеттік бағдарламалардың (ішкі бағдарламалардың)  жылдық  түсімдеркөлемімен теңестірілген жылдық қаржыландыру  көлемдерін  айқындайтын  ... ... ... ... ... ...  ...  органәзірлеп, бекітеді  және  ол  бюджетті  атқару  ...  ...  ... ... ... бағдарламалардың әкімшілеріне жіберіледі.Заңи  тұлғаның  құрылымдық  бөлімшесі  —  ...  ...  және   езге   ... ... ... тұлғаның езге де оқшауланған құрылымдық  бөлімшесі  -  ...  ...  ...  ...   ...   ...   тұлғаның   заңифункцияларының  бір  бөлігін  орындайтын  кез  ...  ...  ... Жұмыс орны бір айдан артық мерзімге құрылса,  стационарлық  болыпсаналады.Зейнетақы  ......  ...  мен  ...  ...  зейнетақы  қорларынан  аударымдарды  ...   ...  ...  ...  қамтамасыз  етуге  және  жүзеге  асыруғаарналған ақша, бағалы қағаздар, өзге де ... ...  ...  ...  ...  ...  ...   ұйым   -жинақтаушы   зейнетақы   қорларының   зейнетақы   ...   ... ... ... заңи ... ... — орталықтан — 1998 жылғы 1 қаңтардағы жай-күйі  ...  алты  ай  ...  ...  бар  жеке  ...  ...  ... ... өтіліне бара-бар  түрде  жүзеге  ...  ақша  ...... шартын жасаған кезден бастап лизинг заттарын, сондай-ақ  оларға  құқықтарды  қоса  алғанда,  заңи  тұлғаның  ...  ...  ...  ...   ...   ...   ...   тұтынуға   арналғантауарлардан басқа) немесе кәсіпкерлік қызмет үшін  пайдаланылатын  тіркелгенактивтерді ұлғайту.Инвестициялық  жоба  —  жаңа  ...  ...  ...  істеп  тұрғандарынкеңейтуге және жаңтыртуға инвестициялар кездейтін іс-шаралар кешені.Инвестициялық кіріс — ... ... ... ...  ... ... алынатын ақша.Инвестициялық қызмет — жеке және заңи  тұлғалардың  коммерциялық  ...  ...  ...   ...   не   ...   ...   ... тіркелген активтерді құрау немесе ұлғайту жөніндегі қызметі.Инвестициялык  преференциялар  —  ...  ...   ... іске ... ...  ...  заңи  ...  сәйкес  берілетінатаулы сипаттағы артықшылықтар.Инвестициялық ұсыныс - инвестициялық жобаның (бағдарламаның) мақсатын,  оғанжету жолдарын ... және ... ... (бағдарламаны)  одан  әріәзірлеу үшін оны алдын ала іріктеуді  ...  ...  ...  қамтамасызететін инвестициялық жоба (бағдарлама) тұжырымдамасы.Инвестор — Қазақстан Республикасында  инвестицияларды  жүзеге  ...  ... заңи ... ... - ... ... берген салық  есептемесін  және  басқада құжаттарды зерделеу мен талдау  негізінде  тікелей  ...  ...  ... ... Камералдық  бақылау  тікелей  салық  органының  орналасқынжері бойынша жүзеге ... ...... жылы ... ...  ...  ...  түсетінтүсімдер мен бюджет қаражатының бос қалдықтары көлемінен асып түсуі.Кассаның бірыңғайлық қағидаты — ...  ...  ...  ... есепке алу және көзделген шығыстардың  барлығын  бірыңғай  қазынашылықшоттан ұлттық валютамен жүзеге асыру.  ...  ...  ...  деңгейдегібюджеттері кассаның бірыңтайлық қағидаты негізінде атқарылады.Кастодиан - бағалы ...  ...  ...  ...  және  ... ... ... және олар бойынша құқықтарды  растауды,  клиенттердіңқұжатты қаржы құралдарының сақталуы  жөнінде  өзіне  ...  ... ... ...  ...  ...  ...  қатысушы  болып  табылады.Бағалы қағаздар рыногында кастодиандық қызметті зандарға және шартқа  ... ...  пен  ...  операцияларға  лицензиялары  бар  банктержүзеге асырады. Кастодианға кастодиандық  ...  ...  ...  ... ... берген ақша мен  қаржы  құралдары  бұл  қызметтің  объектілеріболып табылады.Кастодиан-банк - бағалы қағаздар  ...  ...  ...  мен  ... құжаттамалық бағалы қағаздарды сақтау және клиенттердің ақшасын  есепкеалу жөніндегі қызметгі жүзеге асырушы банк.Кешенді бағалау — ... ... ... объектісінің нақты  кезендегіқызметін жаппай әдіспен тексеру және ... алым ~ ...  ...  ...  ...  ... ... консулдық іс-әрекетгер жасағаны және  заңдық  маңызыбар ... ... үшін ... ...  азаматтары  мен  заңитұлғаларынан, сондай-ақ шетел азаматтарынан және ... жоқ  ... заңи ... ... ... баж ... сауда —  жеке,  отбасылық,  үй-ішілік  және  осыған  ұқсас  өзге  депайдаланумен ... ... ... ...  ...  өзге  де  ... тауарларды өткізу жөніндегі кәсіпкерлік қызмет.Кредитор — Қазақстан Республикасының бюджеітік  және  азаматтық  ... ...  ...  ...  кредит  апартының  тарабы.  Республикалықбюджеттен бюджеттік  кредиттеу  ...  ...  ...  ...  ...  ...  Бюджеттік  кредиттеу  кезінде  бюджетті   атқаружөніндегі орталық уәкілетті орган Қазақстан Республикасы  ...  ... ... шарт — ... ... ...  ...  оған  қызмет  керсетужәне  оны  өтеу  кезінде  тараптардың  ...  ...   ...  ...  ...  ...  және  ...   алушы   арасындағыкелісім.Кірістерді бөлу нормативі —  кірістерді  әр  түрлі  ...  ... ... пайыздық арақатынасы.Қазақстан  Республикасының   заңи   тұлғасы   —   ...   ... ... тәртіппен құрылған заңи тұлға, соның  ішінде  шет  елқатысатын заңи тұлға.Қазақстан Республикасының мемлекеттік  (үкіметтік,  ...  ...  ...  ...  ...  ...   одан   тиесілі   соманыбелгіленген мерзімде  төлемеген  жағдайда  берешекті  ...  ...  ...  ...  ...   ...   қарыз   берушінің   алдындағыміндеттемесі. Мемлекеттік кепілдіктер қарыз берушіге Қазақстан  Ресиубликасырезиденттерінің   ...   ...   ...   емес    ...    ... ... ... етуі ретінде беріледі.Қазақстан   Республикасының   резиденттері   —   ...   ...  ...  ...  ...  Республикасында   орналасқан   заңитұлғалар, сондай-ақ Қазақстан Реснубликасында  және  (немесе)  оның  ... ... ... ... ... мен ... ... Ұлттық корын басқару жөніндегі кеңес  —  ҚазақстанРеспубликасының Президенті жанындағы ... ... ...  қорынтиімді  пайдалану  және  оны  ...  ...  және  ...  ... қоспағанда, өзге  де  мүліктерді  орналастыру  жөнінде  ұсыныстарталдап-жасайтын ... ...  ...  ...  мен  ...  ...   органдардыңрезервтері —  республикалық  және  жергілікті  бюджеттерді  ...  ... ... ... ... және  ағымдағы  қаржы  жылындакейінге  қалдыруға  болмайтын   қаржыландыруды   талап   ...   ...  үшін  ...  және  жергілікті  бюджеттердің  құрамындақұрылатын қосалқы ...  ......  ...   ...   ...   ...  бағалы  қағаздардың  түрі,  ол  иелерінің   ақшалай   ... ... ... және осы  ...  ...  ...  иеленукезеңінде тіркелген табыс алуына құқык береді.Қайырымдылық көмек — жеке тұлғаларға әлеуметтік  қолдау  көрсету  ...  ...  емес  ...   олардың   жарғылық   қызметін   қолдаумақсатымен өтеусіз негізде берілетін мүлік.Қаржы — ақша ... ... ...  ...  ...  мен  қозғалысы,бөлінісі мен қайта бөлінісі тұрғысынан алып  қарайтын,  сондай-ақ  шарушылықжүргізуші субъектілер арасындағы өзара есеп  ...  ақша  ... ... ...  ...  білдіретін  қорытындылаушыэкономикалық термин.Қаржы есептемесі — егер  Қазақстан  Республикасының  заңнамалық  актілеріндеөзгеше кезделмесе, нысаны мен  ...  ...  ...  ...  орталықуәкілетті  орган  айқындайтын  мемлекеттік  мекемелердің  қаржылық  жағдайы,кызметінің ... және ... ... жағдайындағы  өзгерістер  туралыақпарат.Қаржы  есептемесін  бақылау  —  мемлекеттік  қаржылық  ...  ... ... ... және табыс  етуінің  анықтығын,  негізділігінжәне уақтылығын ... ...... бір ...  формация  шеңберінде  өмірсүретін қаржы қатынастары мен қаржы мекемелерінің ... тар  ...  ... ... ... ... жылы - ... атқарылуы жүзеге  асырылатын,  күнтізбелік  жылдың  1қаңтарынан басталып, 31 желтоксанында аяқталатыи уақыт кезеңі.Қаржы  қатынастары  —  ...  ...  ...   ...   бөлігі;мемлекет  пен  шаруашылық  жүргізуші  жеке  ...   ...   ... экономикалық қатынастарды көрсетеді.Қаржы құқығы  —  мемлекеттің  қаржылық  қызметімен  байланысты  ... ... ...  ......  Республикасыныц  заңнамасына  сәйкес  жасалғанлизинг шарты бойынша амортизациялауға жататын негізгі құралдарды беру,  егерол  мынадай  ...  сай  ...  ...  ...  лизинг   алушыныңменшігіне беру және (немесе) лизинг  ...  ...  ...  ... сатып алу жөнінде  құқық  беру  лизинг  шартында  белгіленсе;  ...  ...  ...  ...  ...  ...  ...   80пайызынан асса.Қаржы  менеджменті  —  кәсінорында   инвестицияларды   қоса   ...   ... ... және ... ... ... ...  өкімдерәзірлеу және бақылау  сатыларын  қамтиды;  демек,  бұл  ...  ...  ... ... ... ұғымының  ауқымынан  кең.  Стратегиялық  қаржыменеджменті инвестицияларды және капитал құрылымын ұзақ  мерзімді  ... ... ... ... ... ... ... жатады.Қаржы механизмі — шаруашылық механизімінің құрамды бөлігі; бөлу  және  қайтабөлу қатынастарының  кең  жүйесі  ...  ...  ...  мен  ...  және  ...  ақта  ...  ...  пайдаланылатыннысандар мен әдістердің жиынтығы. Қаржылық жоспарлауды,  қаржыны  басқаруды,қаржы ... мен ... ... көрсеткіштерін,  нормативтерін,лимиттерін, қаржы резервтерін кіріктіреді.Қаржы   ......   ...    бірлестіктердің,ұйымдардың қарамағындағы ақша қаражаты  мен  қорларының  жиынтығы;  қоғамдықжиынтық өнім мен ұлттық табысты ... бөлу ... ... ......  ...  ...  мен  тұтынуға,  сондай-ақ  қаржықұраддарының шоғарылуына және айналысына байланысты қатынастардың жиынтығы.Қаржы  рыногындағы  ...  ......  ...  ...   ... ... саясаты  —  экономикалық  саясаттың  құрамды  белігі;  мемлекеттің  өзфункциялары  мен  міндеттерін  ...  ...  үшін   ...   ... шараларының жиынтығы; қаржы  ресурстарын  жұмылдыру,  оларды  бөлунысандары  мен  ...  ...  ...  мемлекеттік  кірістер  меншығыстар құрылымында көрініс табады.Қаржыландыру — ұлттық  шарушылықты  дамытуға,  әлеуметтік-мәдени  ... және ...  ...  ...  ...  қаржы  ресурстарыменқамтамасыз  ету;   кәсіпорындардың,   бірлестіктердің   меншікті   қаражаты,мемлекеттік ... және ... ... ... ...  ...  ... кызмет  көрсету  —  Қазақстан  Республикасының  заңнамасына  сәйкесалынған  лицензиялар  негізінде  ...  ...  ...  ...  бағалықағаздар  рыногы,  инвестициялық  қорлар,   жинақтаушы   зейнетақы   қорларықатысушыларының қызметі, сондай-ақ банк ... ... ...  ...  -  ...  ...  ...  көрсетуінпайдаланушы, сондай-ақ өз қаражаттарын  қаржы  ...  ... ... заңи ... ұйым —  ...  ...  көрсету  жөніндегі  кәсіпкерлік  қызметтіжүзеге асыратын заңи ...... заңи ... мен ... ...  ...  және  белгілібір мерзімге ақшалай қаражат алуы. Қарыз пайызынсыз, жеңілдікті  қарыз  жәнекоммерциялық шартқа негізделген қарыз, сондай-ак,  ішкі  және  ...  ...  ...   ...   ...   экономикалық   саясатында   кеңпайдаланылады; мемлекеттің жеке және  заңи  ...  ...  ішкі  ... ішкі ... ... ... шетелден  кредит  алған  жағдайдамемлекеттің сыртқы борышы құралады.Қарыз алу —  қарыз  ...  ...  ...  ...  ...  ...  ...  пайдалану,  өтеу  және  оған  ...  ...  ...  менталаптарын айқындау  рәсімдерін,  келіссөздер,  міндеттемелердің  орындалуынқамтамасыз ету және ... ... ... қарыз  бойынша  тиісті  құжаттардыресімдеу және оларға қол қою, ... ... ... ... ...  қарызалу кезінде), тараптардың  міндеттемелерді  орыңдауын  ...  алу,  ...  ...  рәсімдерін  қоса  алғанда  ...  ...   алу,   ... ... ... ... — бюджеттік кредитті алушы, негізгі борышты  өтеу  және  сыйақы,сондай-ақ  ...  ...  ...  ...  да  ...  ...   жөніндеміндеттемелер  алатын  кредит  шартының  тарабы  мыналар:  жеке  ...  ...  ...  ...  қарыз  алушы  банктер  —  ҚазақстанРеспубликасының   ...   ...   ...    банктер    мен    банкоперацияларының  жекелеген  ...  ...  ...  ...  жергіліктіатқарушы органдар; шетелдік мемлекеттер қарыз алушылар бола алады.Қарыз беруші — ... ... ... немесе  мемлекеттік  емесқарыздарды берген тұлға.Қарыз шарты — соған байланысты  қарыз  алушы  ...  ...  ...  ... ... ...  оны  ...  және  сыйақыны  (мүддені),  сондай-аққарызға байланысты ... да ... ...  ...  ...  ...  қызмет  көрсету  -  бюджетті  атқару  жөніндегі  ...  ... ... ... қарыз  алушының  шоттарындағы  қарыз  ... ...  алу  ...  ...  және  ...  ...  сыйақы(мүдде) төлемдерін,  комиссиялық  алымдарды  және  қарыз  шарттарына  сәйкесбаска да төлемдерді жүзеге асыруы.Қарызды  ...  ......  ...  ...  қарыз   шартыжөніндегі өздерінің міндеттемелерін орындау мерзімдерін, қаржылық және  ... ... ... ... —  жеке  және  заңи  тұлғалардың  бірлесіп  құратын  ... ... ... ... ... қатысу үлесі.Қор биржасы  —  бағалы  қағаздар  рыногының  ...  ...  ... ... ... ... реттейтін бейкоммерциялық  ұйым.  Қорбиржасының акцияларын сатып алу құқығы бағалы  қағаздар  ...  ... ...  ...  бірақ  зандарға  сәйкес  бағалы  ... өзге ...  ...  ...  жүзеге  асыруға  құқығы  бар  заңитұлғаларға берілуі мүмкін. Қор биржасы өзінің  ...  ...  ... мемлекеттік органдарға тәуелді емес.Құжатсыз бағалы қағаздар — құжатсыз нысанда (электрондық  жазбалар  жиынтығытүрінде) шығарылған бағалы ...  ...  ...  -  ...  нысанда  (бағалы  қагаздар  мазмұнынарнаулы техникалық құралдарды пайдаланбай-ақ тікелей оқу ...  ... ... өзге ... ... ... ... қағаздар.Материалдық емес активтер - жылдық жиынтық  табыс  алу  үшін  ұзақ  ... ... ... ... ... ... ... емес активтер.Мемлекет кепілдік  берген  борыш  —  мемлекеттік  кепіддіктермен  қамтамасызетілген, белгелі бір күнге алынған және ... ... емес  ... ... ... қарыз — мемлекеттік кепілдікпен қамтамасыз  етілгенмемлекеттік емес қарыз.Мемлекеттік бағдарлама  —  ...  ...  бар,  ...  ...  ...  ...  шешуге  және  мемлекеттің  қорғанысқабілетін, құқық  тәртібін,  заңдылық  пен  ...  ...  ... ... ... ... ...  Үкіметі  әзірлейтінжәне Қазақстан Республикасының Президенті бекітетін бағдарлама.Мемлекеттік бағалы  қағаздар  —  ...  пен  ...  ...  ...  бағалы  қағаздар  немесе  елдің  мемлекеттік  ...  ... ...  баж  —  ...  берілген   мемлекетгік   органдардың   ...  ...  ...  мәні  бар  ...  ...  үшін   ... құжаттарды бергені үшін алынатын міндетті төлем.Мемлекеттік борыш — Қазақстан Республикасының заңнамалық  актілеріне  сәйкесҚазақстан Республикасы Үкіметінің, ...  ...  ...  ... немесе мәслихаттардың шешімдерімен жергілікті атқарушы  органдардыңборышына  жатқызылған  алынған  (игерілген)   және   ...   ... ... бір ... сондай-ақ борыштық  міндеттемелердің  белгілібір күнге ... ... ... ішкі  және  ...  ...  борыштыкіріктіреді.Мемлекеттік борышты қайта қаржыландыру —  жаңадан  алған  қарыз  қаражаттарыесебінен мемлекеттік борышты етеу.Мемлекеттік  ......  ...  өтелетін  операцияларды  есепкеалмағанда,   республикалық   және   ...   ...   ... ... ретінде пайдаланылатын  және  бекітуге  жатпайтын  жиынтықбюджет.Мемлекеттік емес  ......  ...  ...  ... ... банкі мен жергілікті атқарушы органдарын  қоспағанда,Қазақстан Республикасының резиденті ... ... ... ... қатынастары.Мемлекеттік жинақтаушы зейнетақы қоры — белгіленген тәртіппен  салымшылардыңміндетті зейнетақы жарналарын жинайтын және ... ...  ... ... ...  активтерін  қалыптастыру  жөніндегі  қызметтіжүзеге  асырып,  оларды   бағалы   қағаздарға,   ...   ...  ...  ұйымдарыныц  бағалы  қағаздарына  инвестициялайтын  заңитұлға; құрылтайшысы  ...  ...  ...  ...  ...  ...  инвестициялық  саясат  —   инвестициялық   ...   ...  ...  үшін  мемлекеттік   реттеудің   экономикалық   жәнеқаржылық   негізделген   ...   ...   ...   ... құрамды бөлігі.Мемлекеттік  кепілдіктерді  беру  лимиті  —  ...  ...  ...  арналғанреспубликалық бюджет туралы заңмен  бекітілетін,  оның  шегінде  мемлекеттіккепілдіктер берілуі мүмкін тіркелеген сома.Мемлекеттік  ......  ...  ...   бұл   ...  өз  ...  арқылы  қарызгер,  ал  жеке  және   заңи   ...  ...  ...  Мемлекеттік   кредит   арқылы   қайтарымдылықнегізінде  мемлекеттің  шығындарын   ...   үшін   ...   ... ... ...  ...  және  ...  —  мемлекеттік  қаржылықбақылау   ...   ...   және   ...    ... ...  ...  бойынша  есепке  алу  мен  есептеме  ... ... ...  ...  ...  активтерін,  мемлекеткепілдік берген қарыздарды  мемлекеттік  ...  ...  ... ... ... ... түсетін өз иелігінде қалатын  ақшаныпайдалану  ...  ...   ...   ...   ... ...  каржылық  бақылау  обьектілері  —   ...   ... ... ... органдар,  бюджетке  түсетін  түсімдерді  алуғажәне бақылауға жауапты мемлекетгік органдар, ...  және  ... ... ... ...  ...  ведомстволықбағыныштағы ұйымдары, бюджеттік қаражатты алушылар, мемлекеттің  гранттарын,активтерін, мемлекет кепілдік берген қарыздарды пайдаланатын жеке және  ... ... ... ...... ...  атқарылуынбақылау жөніндегі есеп комитеті және ішкі бақылау  жөніндегі  есеп  комитетіжәне ішкі ... ... ... ... орган.Мемлекеттік  қарыз  —  қарыз  ...   ...   ...   Үкіметі,Қазақстан Республикасының Ұлтгық банкі немесе жергілікті  ...  ... ... қатынастары.Мемлекеттік сыртқы борыш — Қазақстан Республикасы Үкіметінің және  ҚазақстанРеспубликасы  Ұлттық  банкінің,  Қазақстан  Республикасының   ...   ... ... ... ...  сыртқы  қарыздар  мен  басқа  ... ... ... ... ... құрамды бөлігі.Мемлекеттік  ішкі  борыш  —  ...  ...  ...  ... ... ... және жергілікті атқарушы органдардың  ҚазақстанРеспубликасының қарыз  беруші  резиденттерінің  алдындағы  мемлекеттік  ... мен ... да ... ... ... ...  ... бөлігі.Мемлекеттік эмиссиялык бағалы қағаз — қарыз алушы Қазақстан  РеспубликасыныңҮкіметі,   ...   ...   ...    ...    болатын    қарызқатынастарында оны ұстаушының  ...  ...  ...  бағалықағаз.Мемлекеттік   эмиссиялық   бағалы   қағаздарды   орналастыру   —   ... ... және ...  ...  ...  ... ... бағалы қағаздарын  бірінші  иеленушілерге  азаматтық-құқықтық мәмлелер жасау арқылы иеліктеп шығаруы.Мемлекеттің  активтері  —  өткен  ...  ...  ...  ... ... алынған  мүліктік  және  мүліктік  емес  ...  ... ... бар құқықтар.Міндетті зейнетақы жарналары  —  жинақтаушы  ...  ...  ... ... ... ... салынатын ақша.Міндетті зейнетақы жарналарының салымшысы  —  ...  ...  ... ... ... ...  шарт  ...  және  жинақтаушызейнетақы қорында жеке зейнетақы шоты бар жеке тұлға.Нақтыланған  ......   ...   Қазақстан   РеспубликасыныңПарламенті немесе тиісті мәслихат қабылдаған өзгерістер  мен  толықтырулардыескере отырып тиісті қаржы жылына бекітілген ... ... ......  ...  алынған  және  оған  ...   сол   ...   ...   (мүдденің),   тұрақсыздық   төлемінің(айыппұлдың,  өсімпұлдың)  есептелген  ...  ...  ...   ... ...  құралдар  —  қызмет  ету  мерзімі  бір  жылдан  асатын  ... ......  ...  гранттарды,  мемлекет  кепілдікберген  қарыздарды,  мемлекеттік  мекемелердің  тауарларды   (жұмыстар   ... ... ... ...  өз  иелігінде  қалатын  ақшаны,мемлекет  активтерін  Қазақстан   Республикасының   заңдарын   бұза   ......  ...  айналыс  мерзімі  алдын  ала  белгіленген,  онышығару шарттарына сәйкес облигацияны шығарган  ...  ол  ...  ... және оның  ...  ...  аяқталуы  бойынша  облигацияның  ақшалайнемесе  өзге  де  мүліктік  балама  ...  ...   ...   алу   ...  ...  ...  Облигациялар  тек  атаулы  эмиссиялық  багалықағаздар ретінде шығарылады.Облыстық бюджет, республикалық маңызы бар қала, ...  ...... ... да түсімдер есебінен қалыптастырылатын және  облыстық  ...  ...  ...  ...  ...  бар   ...   ...   ведомстволық   бағынышты   мемлекеттік    мекемелердіңміндеттері мен функцияларын ... ... ... және ... әкімшілік-аумақтық   бірлікте   мемлекеттік    саясатты    іске    ...    ...  ақша  ...  ...  ...  ...   ...   облыстыңбюджеті,  республикалық  маңызы  бар  қаланың,  астананың   ...   ... ... бар қала, астана мәслихатының шешімімен бекітіледі.Облыстың  бюджеті  —  араларындағы  ...  ...   ...   ... ... ... ... (облыстық маңызы  бар  қалалардың)бюджеттерін біріктіретін,  таддамалы  ...  ...  ...  ... жатпайтын жиынтық бюджет.Операциялық сальдо  —  бюджет  кірістері  мен  шығындары  арасындағы  айырмаретінде ... ... ... ...  ...  ...  ... сомасы теріс операциялық сальдо болып табылады.  Бюджет  ...  ...  асып  ...  сомасы  оң  операциялық   сальдо   болыптабылады. Бюджет шығындарында бюджеттік даму ... ...  ...   оиерациялық    сальдоға    жол    беріледі.    ...    ... ... ... ... ...  көлемінен  асып  түспеугетиіс. Теріс операциялық сальдоның жол берілетін шекті мөлшері орта  ... ... ... ... ... — ол ... құқықтардың  онда  аталған  тұлғага,ал оларға заңнамалық актілерде көзделген төртіппен берілген жағдайда,  басқатұлғаға тиесілігін растайтын ... ...  ......  ...   рыногының   қаржы   құралдарыменмәмілелерді   ...   ...   ...   ...   қаржықұралдары бойынша  құқықтарын  есепке  алу  мен  ...  ...  ... қаржы кұралдарын материалсыздандыру  мен  сақтауды,  оның  ішіндедепоненттер  арасындағы  ...  ...  ...  ...  ...  ...  ...  болған  кезде  бағалы  қағаздарды  ұстаушылартізілімдерінің  ...  ...  ...  ...  ...  ...   Олкоммерциялық емес ұйым  болып  ...  және  ...  ...  ... Орталық депозитарийдің акциялары бағалы қағаздар рыпогының  ...  ...  ...   және   ...   ...  ...  орналастырылады.  Бағалы   қағаздар   рыногының   бағалықағаздарды нақтылы ұстаушылар ... ... ...  ...  сондай-ақ  шетеддік  депозитарийлер  мен  кастодиандар  орталық   депозитерийлердіңдепоненттері болып  табылады.  Орталық  ...  ...  ...  ...  ...  ...  ...  бірден-бір  ұйым  болыптабылады.Өсімпұл  —  мерзімі  өткен  салықтық  ...   ...   ... ... Өсімпұл  сомасы  салық  берешегін  етеу  ...  ...  ...  ...  ...  сондай-ақ  салық  заңнамасынбұзғаны  үшін  жауаптылықтың  өзге   де   ...   ...   ... және ... ... ... және  ...  төленетін  басқа  даміндетті төлемдер толық мерзімі күнінен кейінгі күннен бастап,  өткен  ...  үшін  ...   ...   ...   банкі   белгілегсн   қайтақаржыландыру  ресми  мөлшерлемесінің  1,5  ...   ...   ... ... қоса ... ... ... әрбір күн үшін есептеледі.Өтеусіз қаржылық көмек — донорлардың Қазақстан  Республикасының  ... ... ... ...  ...  орындауды  және  қызметтеркөрсетуді қаржыландыру үшін ақша беруі.Өтеусіз   техникалық   ......   ...   ... ... ... ... беруді, жұмыстарды  орындауды  жәнеқызметтер көрсетуді жүзеге асыруы немесе ұйымдастыруы.Өткізу - сату, айырбастау, өтеусіз беру мақсатында тауарларды  тиеп  ...  ...  және  ...  ...  сондай-ақ   кепілге   берілгентауарларды кепіл ұстаушыға беру.Портфелдік  инвестиция  -  қор  ...  ...  ...   ...  сату  үшін  ...  ...  сатып  алу;  несиегерге   тәуелсізқарызгерге кредит беру. ... ...  ...  ...  -  ... (қор ... ойнаудан) пайда алу немесе кредит  бойынша  пайызалу.Пруденциалдық  норматив  -  жинақтаушы  зейнетақы  ...  және   ...  ...  ...  ...   ...   ұйымның   қаржылықорнықтылығын  қамтамасыз  ету  үшін  ...  ...   ... ... ...  ...  -  салықтық   және   ...   да   ...   ...   және    ...    ...    ...    оларғаведомостволық   бағынышты   мемлекеттік    ...    ...    ...  қаржымен   қамтамасыз   ...   және   ...   ... бағыттарын іске асыруға арналған орталықтандырылған  ақшақоры.  Тиісті  қаржы   ...   ...   ...   ...   ... ... ... — мыналар үшін:пайдалы  қазбаларды  өндіру  және  техногендік  құралымдарды   қайта   ... жер ... ... ... ...   құқықтарды,   бағдарламалық   ...   ...    ... ... ... ... ...  немесе  осыған  ұқсас  құқықтүрлерін пайдаланғаны немесе пайдалану ... ... ... ...  ... ... пайдаланғаны немесе пайдалану құқығы үшін;  «ноу-хауды»  пайдаланғаны  үшін;  ...  ...  ...   ... өзге де жазу ... пайдаланғаны немесе  пайдалану  құқығы  үшін;осыған байланысты техникалық көмек көрсету үшін төленетін төлем.Салалық  (секторлық)  ......   ...   ...  ...  жекелеген  салаларының  (секторларының)   неғұрлыммаңызды міндеттерін шешуге бағытталған бағдарлама.Сақтандыру — сақтық ...  өз  ...  ...  ...  ...  ... ... сақтандыру шартында белгіленген сақтық жағдайы немесе өзге  деоқиғалар  туындаған  кезде  жеке  ...  заңи  ...  ...   ... ... ... ... қаты-настар кешені.Сақтық  рыногы  —  сақтандыру  бойынша   қызметтер   көрсету   ...   ... ... ... ...  ...  (сақтандырушы)  -  уәкілетті   органның   тиісті   ... ... ... ... ... ...  жасалуы  менорындалуы жөніндегі қызметгі жүзеге асыратын заңи тұлға.Салық агенті — төлем көздерінен ұсталатын  салықтарды  ...  ...  ... ... ... жүктелген заңи тұлга, жеке кәсіпкер, жеке  нотариус,адвокат.Салық базасы — салық салу обьектісі мен салық салуға  байланысты  ... ... ... өзге  де  ...  ...  негізінде  бюджеткетөленуге тиіс салық және басқа да міндетті төлемдер сомасы айқындалады.Салық ... -  ...  ...  ...  ...  мен  айыппұлдардыңтөленбеген сомалары.Салық есептемесі - салық төлеуші салық  органдарына  табыс  етілетін,  салықміндеттемелерін есептеу туралы ... бар ... ... - Салық кодексінің ерекше бөліміне  сәйкес  жекелеген  салықтармен ... да  ...  ...  қатысты  белгіленген  уақыт  кезеңі,  олаяқталған соң салық базасы айқындалады және  бюджетке  төленуге  тиіс  ... ... да ... ... ... есептеледі.Салық мағлұмдамасы, есеп-қисабы - салық төлеушінің,  салық  агентінің  Салықкодексінде белгіленген тәртіпке сәйкес салық  органдарына  ...  ... және ... ... ... онда ...  салу  объектілері  менсалық   салуға   байланысты   ...    ...    ...    ... ... мен төлеуге  байлаиысты  басқа  да  деректер  туралымәліметтер болуға тиіс.Салық мөлшерлемесі - салық базасының өлшем  ...  ...  ... ... мөлшерлемесі салық базасының өлшем бірлігіне  пайызбен  немесеабсолютті ... ...  ...  -  ...  және  ...  ...  басқа  да  міндеттітелемдерді төлеу жөніндегі барлық салықтық міндеттемелерді  есептеу  кезіндесалық ... ... ... заңнамасы нормаларының жиынтығы.Салық  төлеуші  —  салықты  және  бюджетке  теленетін  басқа   да   ... ... ... табылатын тұлға.Салық телеушінің тіркеу нөмірі  -  салық  төлеуші  ...  оны  ...  және  ...  ...   ...   ...   мемлекетгіктізіміне  ол  туралы  мәліметтерді  енгізу  кезінде  салық   және   ...  ...  да  ...  ...  барлық  түрлері  бойынша  салықтөлеушіге берілетін бірыңғай нөмір.Салық  төлеушінің   электрондық   ...   -   ...   ...  ...  және  ...  қамтамасыз  ететін   арнаулыкриптографиялық құрал.Салық төлеушінің  электрондық  құжаты  -  ...  ...  ...   және   ...   шифрленген   және   электрондық    қолтаңбаменкуәландырылған, ол қабылданып,  бірдейлігі  расталғаннан  ...  ... бар ... ... - ...  ...  ...  деңгейін  төмендету  немесе  көтеруесебінен  бюджетке  алу   ...   ...   ...   ...   ... жанама ықпал жасау шараларыньщ жиынтығы.Салықтар - мемлекет біржақты тәртіппен заң жүзінде белгілеген,  белгілі  бірмөлшерде  жүргізетін,  ...  және  ...  ...  ...  ... ... ақшалай толемдер.Салықтық  бақылау  —  салық   службасы   органдарының   салық   ... ... ... ... ...  ...  ... және уақтылы аударылуын бақылауы.Салықтық  емес  түсімдер  —  Қазақстан  Республикасының   ...   ...  ...  капиталды,  гранттарды  сатудан  түсетін   ...  ...  ...  ...  ...   да   заңнамалықактілерінде  белгіленген   ...   ...   ...   қайтарылмайтынтөлемдер, сондай-ақ, ресми трансферттерден басқа, бюджетке  өтеусіз  негіздеберілетін ақшаСалықтық міндеттеме — салық төлеушінің  ...  ...  ...  ... ... ... оған ...  салық  төлеуші  салық  органынатіркеу ... ... ... салу ... мен  ...  ...  ... айқындауға, салық және бюджетке  төленетін  басқа  да  міндеттітөлемдерді ... ... ... ...  оны  ...  мерзімдетабыс етуге, салық және бюджетке  төленетін  басқа  да  ...  ... ... ... — салық службасының органдары  жүзеге  асыратын,  ҚазақстанРеспубликасы салық зацнамасының орындалуын  тексеру.  ...  ... ... ... ... ... мен  салық  төлеуші  салықтықтексерулеріне қатысушылар болып табылады.Салықтық түсімдер — Қазақстан Республикасының Салық  кодексінде  ... және ... ... ... да ... төлемдер.Сауда-саттықты  ұйымдастырушы  —  қор  биржасы  және  ...  тыс   ...  ...  баға  ...  ...  Бұл  ұйымның  акциялары  бағалықағаздар рыногының кәсіби қатысушыларының, бағалы қағаздар рыногының  кәсібиқатысушылары болып табылмайтын, бірақ ...  ...  ...  ... өзге ... құралдарымен мәмілелерді жүзеге асыруға  құқығы  бар  ... ... ... Қор ... ...  ...  ...   акциялардың   санына   қарамастан   оның   ...   ... бір ғана ... болады.Сәйкестік бақылау жасау — мемлекеттік қаржылық бақылау объектісі  қызметініңҚазақстан Республикасы заңдарының талаптарына сәйкестігін бағалау.Секвестр — бюджет қаражаттарын жұмсауға белгілі  бір  ...  тиым  ... ... тетік,  ол  бюджетті  атқару  кезінде  ...  ...  ...  ...  соның  нәтижесінде  бекітілген   бюджеттікбағдарламаларды  ...  ...  ...  ...   ...   жағдайдаенгізіледі.Сыйақы —  кредиттер  үшін;  қаржы  лизингі  бойынша  немесе  сыйақы  ... ... ... ...  ...  ...  ...  сақтандырушарттары бойынша, борыштық багалы қағаздар бойынша  төлемдер  —  ...  ...  ...  ...  ...  және  (немесе)  сатып   алу   құнынандисконтты не сыйлықақыны ескере отырып).Сыйақының  (мүдденің)   ...   ...   ......  байланысты   өзгерістерге   ұшыраған   кредиттер,   қарыздаржөніндегі  сыйақы  ...  ...  ...  ...  (мүддемен)  қосабағалы қағаздар бойынша кіріс.Сыртқы бақылау - Республикалық бюджеттің атқарылуын ...  ...  ... ... ... комиссиялары  жүзеге  асыратын  мемлекеттікқаржылық бақылау.Сыртқы қарыз — қарыз беруші Қазақстан  Республикасының  резиденті  ...  ...   ...   ...   ...   ...    ...    ҚазақстанРеспубликасының резиденті болатын қарыз қатынастары.Сыртқы сауда — ... ...  ...  ...  және  ... Республикасына тауарлар әкелумен байланысты сауда қызметі.Сыртқы экономикалық кызметтің тауар  номенклатурасы  —  ...  ... ...  ...  ...  ...  ...  негізделген  тауарсыныптамасының кодтар жүйесі.Таза  бюджетгік  кредит  беру  —  ...  ...   және   ... ... ... ...  бақылау  -  мемлекеттік  қаржылық  бақылау  объектісінің   нақтыкезендегі қызметін жекелеген мәселелер ... ... ...  тексеру  жәнебағалау.Тарифтік квота — импорттың белгілі бір мөлшеріне  кедендік  баждың  ... ... және ... осы шамасынан жоғары  мөлшеріне  кедендікбаждың  ...  ...  ...  ...  ...  нақ   сол   ... ... баждар мөлшерлемелерінің әр түрлі екі деңгейін  қолданудыкөздейтін сыртқы сауда қызметін реттеудің құралы.Тауар — ... ... ... ... айырбасқа  арналган  кез  келгенеңбек өнімі.Тауарларды әкетуге және ... ... ... ... -  ... субъектілерге жекелеген тауарларды әкетуге және  (немесе)  әкелугеҚазақстан  Республикасы  бекіткен  ...  ...  ...  ... Үкіметі белгілеген  құқық  беру  түрінде  немесе  ... ... ... ...  ...  ...  ...  тарифтік  емесшарасы.Тиімділікті   бақылау   -   ...   ...   ...    ... ... ... бюджет  қаражаттарын,  мемлекет  активтерін,мемлекет кепілдік берген  қарыздарды,  ...  ...  ...   ...   қызметтерді)    өткізуінен    түскен    ақшаныүнемділікпен,  нәтижелілікпен  және  ...  ...  ...  ... ...... түріндегі ақшаның  елден  елге  қозғалуын  сипаттайтынкесте, тізімдеме. Төлем балансы  ...  ...  ...  бір  ...  ... ... мен осы  кезең  бойына  елге  түскен  телем-дер  сомасыныңарасалмағын сипаттайды. Сауда балансы  ...  ...  бір  ...  ... Шет ... ... ... шетелдегі  шығындар  мен  төлемдерден  асыптүсетін төлем балансы активтік баланс, ал  ...  ...  ... деп ... ... ...  —  республикалық  және  жергілікті  бюджеттердіңнегізінде қалыптастырылатын және Қазақстан Республикасындағы төтенше  ...  ...  ...  ...  ...   мемлекеттік   бюджеттібюджеттік жоспарлау жөніндегі орталық  уәкілетті  орган  әзірлейді  және  ...  ...  ...  ...  ...   ... Президентінің Жарлығымен бекітіледі.Трансферттер  -  бюджетке  және  Қазақстан  Республикасының  Ұлтгык  қорына,сондай-ақ бюджеттен,  ...  ...  жеке  және  заңи  ...  ...   ...   ...   бюджетке   төленетін    етеусіз    ... ... ... ... — осы  ...  бағалы  қағаздардың  базалық  активінеқатысты құқықты куәландыратын  бағалы  қағаздар.  Туынды  бағалы  ... ... ... ... ...  ...  жәнеҚазақстан Республикасының заңнамасына  сәйкес  туынды  бағалы  қағаздар  дептанылған  ...  да  ...  ...  жатады.  Тауарлардың   стандартталғанпартиялары, бағалы қағаздар, валюта және қаржы  құралдары  базалық  ... ... — жеке ... және заңи ... жеке ......  ...  шет  мемлекеттің  азаматы,  азаматтығы  жоқ  адам;  заңи  тұлға  —Қазақстан  ...  ...  шет   ...   ...   ... ұйым (шетелдік заңи  тұлға).  Шет  мемлекеттің  заңнамасына  ...  ...  ұйым  ...  ...  да  ...  құрылым   Салықкодексінің мақсаттары  үшін  олар  ...  шет  ...  заңи  ... ие ме, жоқ па  —  оған  ...  ...  заңи  ...  ... бюджет - тиісінше Қазақстан Републикасыныц  Парламентінде  немесемәслихатта нақтыланбай, Қазақстан Республикасының Үкіметі немесе  ... ...  ...  ...  мен  ...  ...  ... немесе нақтыланған бюджет.Тусімдер мен қаржыландырудын жиынтық жоспары —  бюджет  ...  ...   ...   ...   ...   ...   және    ... (ішкі бағдарламаларды) төлемдер бойынша  қаржыландырудың  айсайынғы теңестірілген жоспарын айқындайтын құжат.Тіркелген активтер — салық төлеушінің  бухгалтерлік  ...  ... ... ... ...  алу  үшін  ...  негізгі  құралдар  менматериаддық емес активтер.Уәкілетті мемлекеттік орган — мемлекет алдындағы  салықтық  міндеттемелердіңорындалуына салықтық бақылауды, ... ... мен ...  ...  ... ...  ...  ететін  Қазақстан  Республикасының  мемлекеттікорганы.Ұлттық қор — ...  ...  ...  ...  ... банкіндегі  шотында  шоғырландырылатын,  мемлекеттің  қаржылық  активтүріндегі, сондай-ақ материалдық емес ... ... өзге  де  ... ...  бағалы  қағаз  -  ол  ...  ...   ...   ... ... растайтын бағалы қағаз.Ұтыстар  -  конкурстарда,   ...   ...   ... ... ... мен ... бағалы қағаздар бойынша  ойындардықоса, ұтыс  ойындары  бойынша  ...  ...  ...  ...  және  ... ... кез ... түрлері.Үкіметтік борыш — Қазақстан Республикасының  Үкіметі  алған  және  өтемеген,сондай-ақ Қазақстан Республикасының заңнамалық актілеріне  ...  ...  ...  белгілі  бір  күнге   борыштық   міндеттемелерініңборышына жатқызылған мемлекеттік ... ... ... ... - ... ... ... арналған республикалык,  бюджеттуралы заңмен бекітілетін,  Қазақстан  Республикасы  Үкіметінің  белгіленгенкүнге (қаржы жылының аяғына) нақты борышынан асып ... тиіс ...  ... ... ... ... сомасы.Үстеме бақылау - мемлекеттік қаржылық бақылау  объектісіне  ...  ... ... байланысты  үшінші  тұлғаларды  бақылау,  ол  операциялардыңбірдейлігіне  қарай  бір-бірімен  өзара  байланысты  ...   ... ... ... ... тек қана ...  ...  бақылаудыцнегізгі объектісімен өзара қатынастар мәселелері бойынша ...  ... ... ......  және  ...  ...  сақтандыру,  оның  мәнінақты   тауарды   ұқсас   мерзімге   ...   бір    ...    ... ... ... ... және  тауарды  нақты  жеткізу  мерзімібасталғаннан кейін кері ... ...  ...  пайдалана  отырып,тауар иесі  оиың  құнсыздануы  салдарынан  болатын  шығасыдан  сақтандырады,бірақ баға көтерілгенде ... ... бас ... ... - ... өмірі  мен  тұрмыс  жағдайларып  жақсарту  үшін,сондай-ақ әскери, экологиялық, табиғи  және  ...  ...  ... алдын алу және оларды жою  үшін  шетелдерден  және  ... ... ... ... тұтынатын тауарлар, техника,  құрал-жарақтар, жабдықтар, медициналык, құралдар  және  ...  ...  өзге  ...  түрінде  Қазақстан  Республикасына  өтеусіз   берілетін,   ҚазақстанРеспубликасының Үкіметі уәкілетті ұйымдар арқылы бөлетін ... ... - ішкі ... ...  ...  ...  орган  және  ішкібакылау службалары жүзеге асыратын мемлекеттік қаржылық бақылау.Ішкі бақылау  жөніндегі  ...  ...  ...  -  ...  қаржылықбақылау функцияларын жүзеге асыратын орталық атқарушы орган.Ішкі бақылау службасы - ... ... оның ... ...  ...   ...   ұйымдарының   республикалық   және   жергіліктібюджеттерді атқаруына, мемлекетгің грантгары-ның, активтерінің,  ... ... ...  мен  ...  ...  ... өз иелігінде  қалатын  ақшаның  ...  ...  өз  ... ... ... ... ... орган бөлімшесі.Ішкі қарыз - қарыз беруші  Қазақстан  Республикасының  ...  ал  ... ... ...  ...  ...  ...  Республикасыныңрезиденті болатын қарыз қатынастары.Ішкі сауда - Қазақстан Республикасының  ...  ...  ...  ... ... ... жергілікті  уәкілетті  орган  —  жергіліктібюджеттен қаржыландырылатын, тиісті ... ...  ...  дамытудың  негізгі  бағыттарын   әзірлеу   функциясын   жүзегеасыратын атқарушы ... ... ...  —  бір  ...  ...  осы  ...  ... жағдай негізінде орналастырылатын және  айналымда  болатын,  ... мен ... бар ... ...  емес  ...  ...  -   заңнамалық   актілерде   көрсетілгенбелгілерге сәйкес келмейтін бағалы қағаздар.Эмитенттер — қолданылып жүрген заңдарға сәйкес  ...  ...  ... жүзеге асыратын заңи тұлғалар.-----------------------Қаржылық норма мен  ... ... ... бөлу нормативтері (макроэкономикалық нормативтер:салық  ставкалары, қорларға аударымдар нормалары)Ұдайы өндіріс жіне ынталандыруды қаржылармен қамтамасыз етуші ... ... және ... тәртіпҚаржылық тетіктер мен ынталарҚаржылық жоспарлау мен болжауҚосалқы жүйелерҚАЙТАРУ ҚОРЫТҰТЫНУ ҚОРЫЖИНАҚТАУ ҚОРЫҚАЙТА БӨЛУҰлттық табысМатериалдық шығындарЕңбекке ақы төлеуҚосымша өнімVСШЫҒЫНДАРmБӨЛУЖАЛПЫ ҚОҒАМДЫҚ ӨНІМҚаржылық ... ... ... ... қаржы үйымдарыИнвести-цияларХалық-аралық несие үйымдарыВалюта-лық нарықҚозғалмай-тын мүлік нарығыТауарлы ... ... ... ... тас пен асыл ... нарығыҚұнды қағаздар нарығыМатериалды  емес өндіріс саласы кәсіпорын-дардың қаржысыМатериалды өндіріс саласы кәсіпорын-дардың қаржысыАқша эмиссиясыКоммер-циялық  ... ... емес ...  ... ... ... ... несиеБюджеттен тыс қорларМемлекеттік мүліктік және жеке сақтандыруМемлекеттік бюджетХалықаралық қаржыларЕкінші реттік қаржы нарығыҰдайы ... ... ... ... ... қаржыларҚАРЖЫҚ А Р Ж Ы Л Ы Қ        Ж Ү Й ... ... ... ... ... ... қамсыздандыруҚаржылық бақылауҚаржыларды автоматты түрде басқаруКадрлармен қамсыздандыруСалықтықҚамтамасыздандырушы қосалқы жүйелерНегізгі қосалқы жүйелерҚ а р ж ы       м е х а н и з м ... ... ... ... ... ... қаржысыХалықтың қаржысыМемлекеттік бюджет (республ. ж/е жергілікті бюджет)Материалдық өндіріс саласының қаржысы (өнекәсіп, ауыл ... ... ... ... емес ... ... ... банк-несие, мәдениет, ғылым, білімберу, сақтық, коммерциялық және делдалдық ұйымлар...)Арнаулы бюджеттен тыс қорларМемлекеттік несиеҚаржыларды басқаруды ұйымдарстуҚаржы қатынастарын реттеуші заңды және нормативті ... ... ... мен ... сай ... нақты атауларПарламентҚаржы министрлігіҰлттық банкМинистрлер кабинетіЭкономика және бюджеттік жоспарлау министрлігіПрезидент аппаратыҚР ПрезидентіСтратегиялық қаржылық басқаруҚАРЖЫ       ... ... ... ... ... ... саясат пен болжамМакроэкономика және қаржы статистикасыҚаржылық бақылау және мемлекеттік сатып алу комитетіМемлекеттік органдарды қаржыландыруКірістерді талдауСалық комитетіЭлектронды мониторингМемлекеттік мүлік және ... ... ... және кадрларДәрменсіз борышкерлермен жұмыс жөніндегі комитетАкциздерді реттеуАқпараттық технологияларМониторинг және трансферттік баға белгілеуБухгалтерлік есеп және ... ... ... және несие беруМемлекеттік органдарды қаржыландыруХалықаралық қаржы қатынастарыҚазақстан Республикасының  бюджет ... ... ... ... ... ... ... бюджетАстана бюджетАуданның (облыстық маңызы бар қаланың) бюджетіАуылдық округтер мен ... ... ... бюджетіРеспубликалық маңызы бар қала бюджетіРеспубликалық маңызы бар қала ауданының бюджеті  
        
      

Пән: Қаржы
Жұмыс түрі: Курстық жұмыс
Көлемі: 188 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 700 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Кәмелетке толмаған қылмыстарды тергеу64 бет
Экологиялық білімін қалыптастыру және тәрбие беру теориялық негізі59 бет
Курорттық іс пәні бойынша дәріс кешені76 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь