Алматы облысы Еңбекшіқазақ ауданы жағдайында қызанақты аурулардан қорғау шараларының жүйесі

Кіріспе ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...3.4
1. Негізгі бөлім ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 5
1.1.Алматы облысының табиғи.климаттық жағдайы ... ... ... ... ... ... ... 5
1.2. Алматы обылысы Еңбекшйқазақ ауданы жағдайында қызынақ өсіру технологиясы ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 5.7
1.3. Қызанақта кездесетін негізгі ауруларға сипаттама ... ... ... ... ... ... ..8.13
1.4. Қызанақты аурулар кешенінен қорғау жүйесі ... ... ... ... ... ... ... ...14.18
Қорытынды ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..19
Пайдаланылған әдебиеттер ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .20
Өсімдік шаруашылығы ауыл шаруашылығындағы өндірісінің бір саласы. Еліміздің 2030 жылға дейінгі дамытудың ұзақ мерзімді стратегиялық бағдарламасында, Қазақстан Республикасы Президентінің Жаңа жүз жылдықта еліміздің тұрақтылығы мен қауіпсіздігі атты халыққа жолдауында ауыл шаруашылық өндірісін ғылыми тұрғыдан қамтамасыз ету белгіленген. Бағдарламаның мақсаты –табиғи ресурстарды тиімді пайдалану, аграрлық-өндірістік кешенде жаңа технологиялар жасаумен өндіріске енгізу жөніндегі ғылыми кепілдермен негізінде Қазақстан халқын қоректік өнімдерімен енгізу жөніндегі ғылыми кепілдемелер негізінде Қазақстан халқын қоректік өнімдермен және еліміздің азық-түлік қауіпсіздігін қамтамасыз ету.
Еліміздің ауыл шаруашылық өндірісі негізінен екі саланы-өсімдік шаруашылығы мен мал шаруашылығын біріктіреді. Бұл салаларды қарқынды дамытып қана қоимай, азық-түліктің өзіндік құнын азайтып, аталған салаларда еңбек өнімділігін арттыра отырып, бәсекеге қабілетті өнімдер өндіру күн тәртібіне тұрған мәселелерінің бірі.
Біздің елімізде өсімдік шаруашылығы ауыл шаруашылығының бір саласы ретінде басымдыққа ие. Өсімдік шаруашылығының негізгі құралы-жасыл өсімдіктер, оның ішінде ауыл шаруашылық дақылдары қоректік заттардың негізгі көзі болып табылады.
Өсімдік шаруашылығының өнеркәсіп өндірісін айтарлықтай айырмашылығы бар: басты айырмашылығы-маусымдық қалыпты жағдайларда тәуелділігі; өнім мөлшері мен сапасының топырақ-климат жағдайларына тәуелділігі, өсімдік тіршілігіне қолайлы жағдай жасауда далалық жұмыстардың топырақ өңдеу, тыңайтқыш жүйесін қолдану, себу (отырғызу), егістікті күтіп баптау, егінді жинау т.б. дер кезінде және сапалы іске асыру т.б
Өсімдік шаруашылығы мал шарушылығымен тығыз байланысқан: оған ол ірі сабақты, шырынды, құнарлығымен жем азық берсе, мал шаруашылығынан ол тұрақты және мол өнім алу үшін, әсіресе құнарлығы төмен жерлерде, органикалық тыңайтқыштар алады.
Қазіргі кезде өсімдік шарушылығы өндірісінде қоршаған ортаны қорғау, экологиялық таза өсімдік және мал өнімдерін өндіруді қабыстыра жүргізген жөн. Сондықтан да осы заманға ғылыми жетістіктерге сүйенген оңтайлы технологияны қолдану,қоршаған ортаны қорғау шараларына кепілдік береді. Жалпы қоршаған орта, оның ішінде топырақ,неғұрлым таза су көздері, мал, өсімдік гендік қорлары, жануарлар әлемі біздің болашақ ұрпақтарымызға лайықты мұра болып қалу керек.
1. А. Ж. Ағыбаев, А. К. Тулеева, З. Ш. Сүлейменова« Ауыл шаруашылық дақылдарын зиянкестер мен аурулардан қорғау », Алматы, 2010 ж.
2. Р. Д. Карбозова « Фитопатология », Алматы, 2002 ж.
3. А. О. Сагитов, А. А. Джаймурзина, К. Н. Туленгутова, Р. Д. Карбозова,
« Ауыл шаруашылық фитопатологиясы», Алматы, 2000 ж.
4. К. В. Попкова « Общая фитопатология », Москва, 1989 г.
5. Агибаев А.Ж., Ысқақ С., Карбозова Р.Д. Зиянды нематодалар, кенелер және кеміргіштер. Алматы, «Агроуниверситет», 2005 ж.
        
        Қазақ Ұлттық Аграрлық УниверситетіКафедра: Жеміс-көкөніс шаруашылығы, химия және өсімдік қорғауСеместрлік жұмысТақырыбы:  Алматы облысы Еңбекшіқазақ ауданы жағдайында ... ... ... ... ... Қ.Қ. ... А. С.Алматы 2015жЖоспар:Кіріспе ...................................................................................................3-41. Негізгі бөлім........................................................................................51.1.Алматы облысының табиғи-климаттық жағдайы............................51.2. Алматы обылысы Еңбекшйқазақ ауданы жағдайында қызынақ ... ... ... ... негізгі ауруларға сипаттама..........................8-131.4. Қызанақты аурулар кешенінен қорғау жүйесі...............................14-18Қорытынды..............................................................................................19Пайдаланылған әдебиеттер.................................................................20КіріспеӨсімдік шаруашылығы ауыл шаруашылығындағы өндірісінің бір ... ... 2030 ... ... ... ұзақ мерзімді стратегиялық бағдарламасында, Қазақстан Республикасы Президентінің Жаңа жүз жылдықта еліміздің тұрақтылығы мен қауіпсіздігі атты халыққа жолдауында ауыл шаруашылық ... ... ... ... ету ... ... мақсаты  - табиғи ресурстарды тиімді пайдалану, аграрлық-өндірістік кешенде жаңа технологиялар жасаумен  өндіріске енгізу жөніндегі ... ... ... ... ...  ... ... енгізу жөніндегі ғылыми кепілдемелер негізінде Қазақстан халқын қоректік өнімдермен және еліміздің азық-түлік қауіпсіздігін ... ... ауыл ... ... ... екі ... ... мен мал шаруашылығын біріктіреді. Бұл салаларды қарқынды дамытып қана қоимай, азық-түліктің өзіндік құнын азайтып, ... ... ... ... ... отырып, бәсекеге қабілетті өнімдер өндіру күн тәртібіне тұрған  мәселелерінің ... ... ... ... ауыл ... бір ... ретінде басымдыққа ие. Өсімдік шаруашылығының  негізгі  құралы-жасыл өсімдіктер, оның ... ауыл ... ... қоректік заттардың негізгі көзі болып табылады.Өсімдік шаруашылығының өнеркәсіп өндірісін айтарлықтай айырмашылығы бар: басты айырмашылығы-маусымдық қалыпты ... ... өнім ... мен ... ... жағдайларына тәуелділігі, өсімдік тіршілігіне қолайлы жағдай жасауда далалық жұмыстардың топырақ өңдеу, тыңайтқыш жүйесін қолдану, себу (отырғызу), егістікті күтіп баптау, ... ... т.б. дер ... және ... іске ... т.б ... ... мал шарушылығымен тығыз байланысқан: оған ол ірі сабақты, шырынды, құнарлығымен жем азық берсе, мал шаруашылығынан ол ...  және мол өнім алу ... ... құнарлығы төмен жерлерде, органикалық тыңайтқыштар алады.Қазіргі кезде өсімдік ... ... ... ... ... ... таза өсімдік және мал өнімдерін өндіруді  қабыстыра жүргізген жөн. Сондықтан да осы ... ... ... ... ... технологияны қолдану,қоршаған ортаны қорғау шараларына кепілдік береді. ... ... ... оның ішінде топырақ,неғұрлым таза су көздері, мал, өсімдік гендік қорлары, жануарлар әлемі біздің болашақ ұрпақтарымызға лайықты мұра ... қалу ... ... ...  ... өркендеуі өсімдік шаруашылығы өнімдерінің үздіксіз ұлғаюына талап етеді.Өсімдік шаруашылығы саласы өзіне егіншілікті, көкөніс, жеміс-жидек, жүзім, гүл, шалғындық, орман шаруашылықтарын ... ... ... пән ретінде тек қана танаптық дақылдарды-дәнді астық, дәнді бұршақ, ... мал ... ... ... ... ж.б ... ... жылдары өсімді шаруашылығы маңызды танаптық дақылдарының егістік аумағы, ... ... мен ... келтірілген.Егістіктерді, бақтарды, бақшаларды, саяжай үлескілерін ұтымды және тиімді қорғау жолдарында мамандармен ауылдық өңдеушілер, фермерлер өзінің біліктілігін арттыру үшін ... ... мен арам ... ... оларды есептеуді және күресу шараларын, құралдарын білу керек. Өсімдікті ауруға әр түрлі паразитті ағзалар  -  саңырауқұлақтар, вирустар, ... ... ... ... ... ағзаларында таралу ерекшелігіне қарай аурулар шектелген және жалпы болып 2-ге бөлінеді. Локальды ауру өсімдіктің аз ғана бөлігін немесе белгілі бір ... ... ... ... ал ... ауру, әдетте бүкіл денесін (өсімдіктің солуы) қамтиды.Ауылшаруашылық дақылдарын зиянкестер мен аурулардан ойдағыдай қорғаудың негізгі шарты  -  ... ... ... қорғаудың негізгі шарты  -  оларды бір-бірінен ажырата білу болып ... Онан ... ... тіршілік әрекеттерін, яғни биологиялық және экологиялық ерекшеліктерін жете білу керек.Ауыл шаруашылығы материалдық өндірістің ең маңызды бөлігі екені ... ...  Ауыл ... ... ... және ... шикізаттың кейбір түрлерімен қамтамасыз етумен айналысады. Біздің еліміз аграрлы мемлекет. Қазақстанда мәдени дақылдар, техникалық дақылдар және ... ... ... ... ... ... Алматы облысының табиғи-климаттық жағдайыОблыс оңтүстігінде Солтүстік  Тянь-Шань жотасы, солтүстік батысында Балқаш көлі және солтүстік шығысында Іле өзені арасында ... ... ... шектеседі. Оңтүстік бөлігін 5000 м дейінгі биіктіктегі жоталар алып жатыр:  Кетмен, Жетісу Алатауы және ... ... ... ... ... ... барлығы  --  жоғары сейсмикалық аудан.Алматы облысының ... ... ... Қысы қоңыржай салқын. Қаңтар айындағы орташа темп-ра солт. жазық бөлігінде  --  10-160С, оңтүстікте  --  4-90С. Жазы ... және ... ... ... ... ... ... 250С, оңтүстігінде 270С. Бұл жазық өңірлерде жауын-шашынның орташа жылдық мөлш. 110-250 мм. Тау ... ... ... ... ... ... ... темп-расы  --  5-90С, жылымық жиі болып тұрады. Шілде айының орташа темп-расы тау бөктерінде 21-230С, тау ... ... ... тау ... 400-600 мм, тау аңғарларында 700-1000 мм. Облыс жерінде жауын-шашын негізінен көктем мен жаз айының басында жауады. Солт. ... ... мен тау ... қар жамылғысының орташа қалыңд. 10-30 см, тау беткейлерінде 40-100 см. Балқаш және Алакөл жағалауларында бриз желі соғады.Алматы ауа райыКөрсеткішҚаңАқпНауСәуМамМауШілТамҚырҚазҚарЖелЖылАбсолюттық ... ... ... ... ... °C−4,7−33,411,516,621,623,823,017,69,92,7−2,810Орташа минимум, °C−8,4−6,9−1,15,911,015,818,016,911,54,6−1,3−6,45,0Абсолюттық минимум, °C−30,1−37,7−24,8−10,9−72,07,34,7−3−11,9−34,1−31,8−37,7Жауын-шашын мөлшері, мм34497510710657463027605642684Алматы облысының табиғи жағдайы шөл даладан мәңгі қар жататын аумаққа дейінгі 5 климаттық ... ... ... тым ... ... ... ... орташа температура -15 С, таулы аймақта - 6-8 С; маусымда сәйкесінше - +16 С және +24 +25 С. Жазық ... жыл бойы ... ... ... - 300 мм дейін, аулы аймақтар мен тауда - ... 1000 мм ... ... ... Еңбекшіқазақ ауданы жағдайында қызынақ өсіру технологиясыҚызанақ-Lycopersicon esculentum mill.Қазіргі кезде қызынақ,көкөніс дақылдарының ішінде маңызды жемістік көкөніс өсімдігі ретінде маңызы орын алады. ТМД ... ол 370 мың га ... ... ... ... ... ... қызынақ 25 мың га артық жерге өсіріледі. 2004 жылы үй маңайындағы жерлерде, қызынақ бүкіл  егістіктің 72,3% ... ... ... ... ... Қазақстан, Алматы, Шығыс Қазақстан, Жамбыл және Қызылорда обылыстарында. Ең жоғарғы өнімділік-Солтүстік ... және ...  ... ... өнім ... ... ... Солтүстігінде қызанақ 4 мың гектар жерге егіледі.Қызанақ биологиялық сипаттамасыҚызанақтың отаны-Оңтүстік ... ... ... ... ретінде 1778ж бастап белгілі болды.  Жемісінде 4-7 құрғақ зат, 2-24 қант, 0,3-0,6 ... 0,6 ... ... 0,5 ... тұздар. Дәрумен мөлшері бойынша ол ол лимон мен апелиьсиннен сәл кем түседі. Онда 20-23мг С дәрумені, 0,6 каротин, сондай-ақ ... ... бар.  ... ... мен ... ...  қызанақ көкөніс дақылдарының ішінде алдыңғы қатарда. Қызанақтан ... ... ... ... ... ... ... қалдық қалмайды  қабығы мен тұқымы да пайдаланылады. Қызанақтың қуатты, тез дамитын тамыр жүйесі бар. Ересек ... ... ... ... ... 1,5 м ... болмайды, жан-жағына 1,2 м дейін жайылады. Екі түртектес жапырағы бар:әдеттегі тілімді дара қауырсынды және картоп түрпектес. Олардың түсі жасыл,сарғылт-жасыл ... ... қос ... ұсақ, бұтақбасқа шоғырланған.Гүлшоғырының құрылымы бойынша жинақы және борпаң болуы мүмкін. Ол гүл сидамының ... ... ... жиілігі мен және гүл сағағының ұзындығымен анықталады. Гүлдерінің саны боиынша аз 7-9 және көп 10-20 одан да көп ... гүл ... ... ... ... ... ... құрғақ ауа райында жел жел мен бунақденелердің көмегімен айқас тозаңдануы мүмкін. ... әр ... шар ... ... ... қара өрік тәрізді және әр түсті қызыл күрең, қызыл, ... ... ақ және т.б ... ... 2-8 ... ... Тұқымы жайпақ, үшбұрышты-бүйрек пішіндес, қою түкті.Қызанақты көшетпен өсіруЕгер алғы ... ... ... ... ... ... ... онда сүдігер көтергенде тек 4-4,5ц суперфосфат және 1ц хлорлы калий енгізіледі. ... 100ц ... ... 32кг азот, 10кг фосфор және 43кг калий алып шығады. Егер ... жылы көң ... ... кемдеу топыраққа,күзде жыртқанда га шіріген көңнің -20-30 т енгізілегні дұрыс болады.Ертерек отырғызу-жоғары өнімнің кепілі. Көшеттерді танапқа  мамыр ... ... ... га 332ц өнім ... ...  ... ... алғашқы күндерінде бозқыраудың  қайталану мүмкіндіктері болғандықтан, көшеттерді грунтқа әдетте  маусымның ортасына қарай отырғызады:ең дұрысы бұлыңғыр ... ал ... ауа райы ... ауа ... ... ... 140*20см сұлбасымен отырғызады.Отырғызуға құмарсыз өсірілген 40-45 тәулік көшеттерді пайдаланады. Бұл құмарда өсірілген ірі ... ... ...  ... га өңдеуге кеткен шығынмен салыстырғанда біршама төменірек болады.Көшеттерді көшет отырғызғыш машиналармен отырғызады. Кішігірім алаңдарға,сондай-ақ   ... өсіп ... ... ... қолмен отырғызады.Көшеттерді булыжайда және жылыжайда  өскенмен салыстырғанда 4-5см  ... ал ...  ... ... ... ... 2-3 буын ... ала, культивация кезінде олар топырақ бетіне шығып қалмас үшін ... ... ... ... ... өсіруҚызанақтың тұқымын топыраққа сеуіп өсіру өте тиімді. Көшетсіз өсіргенде ... ... 12-15 ... ... ... шынығуы топырақта өтіп, өскіндері қысқа мерзімдік-3С шыдайды. Тұқымдары топыраққа сепкенде ... ... ... ... жүйесін қалыптастырады,соның есебінен суландыру азырақ талап етеді және ауруға азырақ шалдығады.Арамшөптермен күресті қызанақ  өскіні көрінбей-ақ тұрып ... ... оның ...  ... ... ... себеді. Егер қызанақ тұқымы шалғамның тұқымына қоса себілсе, онда егістікте тырмалу жүргізілмейді, қолмен ... ... га ... 40 мың ға ... ... жарақаттап алмау үшін культиваторға  ұстара табан қояды. Сиреген жерлерге қолмен қосымша көшеттер отырғызады және суландырады. Одан кейін ... ... ... ... қызанаққа ұқсас.Грунттық қызанақтың жеміс салуы көшеттерден кешірек, бірақ қолайлы күзде өнімділігі көшеттік қызанақтікіндей, сонымен бірге ... ... ... азырақ болады.Қызанақты пленка астында өсір.Пленка астындағы тез пісетін,біркелкі өнім беретін сұрыптарды өсіреді. Сүдігердің әр га 25-30т ... ... және ... ... ... ... ... ашық жерге қарағанда,20-25 тәлік ерте отырғызады; ағаш қаңқа астына қатараралығын 50-60см етіп з қатар,бір ... ... ... ... тоннелді жабуда 2 қатармен, қатараралықтарын 40см және қатарда 30см етіп ... ... ... ... мен ... ... ылғалдылығын төмендету үшін жетілдіреді.Пленкалы жылыжайдағы күтіп-баптау жұмыстары қыстық жылыжайға ұқсас. Бірақ ... ... ... және ... ... мен ... оңтайлы режимін мұқият қарап, қалыптастыру керек. Ауаның тым жоғары ылғалдылығы жол ... ... ... ... ... 70-75% ... жөн,жеміс саған кезде-80-85%. Ауа райы жылы күндері пленкалы жылы жайдың бүкіл жоғарғы кәсектерін алып қояды. Қызанақ сапасына қойылатын талаптар.Жемістер бүтін, ... ... ... ... ... жарақатсыз, күнге күймеген, таза, жеміс сағағымен немесе сағақсыз, ... ... ... қызғылт болғаны жөн. Жемістің көлденең диаметрі 4см.Толығырақ тозаңдануына,жемістің көлемі,оның сапасы және жемісіндегі тұқым саны,ең соңындағы өнімділігі ... ... ... ... электромагниттік дірілдеткішті,сондай-ақ тозаңдатқыштың ауа ағысын қолданған.Қызанақ өсімдігінің өсуіне,жеміс  салуына,тұқымдық өнімділігіне және тұқымның сапасына температураның әсері өте зор. Жемістің байлануына ... ...  ... ... СО2 ... қоректендіру де тиімді. Жылыжай ауасында СО2 шоғырлануын 0,7-0,2%көтеру жеміс өнімділігін 15-30%арттырады. Микротыңайтқыштарды қолданудың ең жақсы тәсілі-тұқымдарды кешенді ертіндіге малып ... ... алу үшін ... ... гүл ... қалыптастырады. Жылыжайда салмақтырақ тұқымды алғашқы гүл шоғырынан ... ... ... ... аурулар және олардың даму цикліМакроспориоз немесе құрғақ ... кең ... ... ... жапырақта құрғақ, дөңгелек, шеңберлі айқын дақтар түзіледі. Олардың көлемі бірнеше миллиметрден 1,5 см дейін болуы мүмкін. Ауруға өсімдіктің басқа да ...  -  ... ... ... және ... ... бетінде түсі қоңыр сәл басылған дөңгелектеу дақтар пайда болып, оның үстінде түсі қара ... өңез ... ... ... ... ... бөлігінен басталады.Ауру қоздырғышы  -  Macrosporium solani Ell. et Mart. саңырауқұлағы. Оның жіпшумағы эндофитті, ұлпа бетіне ... ... мен ... ... Конидияларының құрылысы әртүрлі болады. Жас конидиялары бір клеткалы, түссіз жетілгендері  -  ... ... ал ... жетілгендерінің  пішіні шоқпар тәрізді, бірнеше көлденең және бойлаған ... бар. ... ... ауа ... ... ... мол шық ... жағдайда, ауру қарқынды дамиды. Инфекция қоры өсімдік қалдықтарында жіпше мен конидия түрінде және ауру жемістің қалдықтарында, тұқым арасында сақталады. Аурудан ... ... ... ... ... ... ... .Қызанақтағы макроспориоз ауруының даму цикліҚызанақ фитофторозыleft826968           ... ... ... ... жаз ... ... жартысында жиі жауған өткінші жаңбыр кезінде туындайды (пайда болды). Аурудың алғашқы белгілері жапырақта қара қоңыр дақтар түрінде шілде айының бірінші  -  ... ... ... Фитофтроз ауруы Атырау, Ақтөбе, Батыс Қазақстан, Алматы, Шығыс ... және ... ... байқалды. Ең қарқында дамуы Алматы облысының таулы аймақтарында күндізгі ауа температурасы 20-22°С, түнде 10-12°С болғанда ... ... ... таралуы 1-6%-ды, дамуы 0,5-12%-ды құрады. Бұл аурудың жеміске ауысуы анықталған жоқ. 2009 жылы ... ... және ... ... ... ... сапасына, топарақтағы инфекция қорына, агротехникалық іс-шараларға және өсу кезеңіндегі ауа райы ... ... ... . ... ... ... даму цикліСепториоз немесе ақ дақ241301001395Қызанақтың кең таралған ауруының бірі. ... ... ... ұсақ, түсі ақ-сұр, айналасы қоңыр жиекті дақтар пайда болады. Дақ бетінде қара пикнидалар түзіледі. Кесел алғаш өсімдіктің төменгі ... ... ... ... орналасқандарына жылжиды. Залалданған жапырақтардың түсі қоңырланып, ширатылып, қурап түседі. Сонымен ... ... ... ... кейде жемістер де ауруға шалдығады.Ауру қоздырғышы - Septoria lycopersici Speg. саңырауқұлағы. Қоздырғыштың түссіз жіпшумағы клетка аралығымен тарайды.Пикнидалары шар тәрізді, түсі ... ... кең, ... ... ... ... пішінді, ұшы сәл иілген. Пикноспоралар жіпшеге өніп, кутикула арқылы өсімдікке енеді. ... ... 8-14 күн. ... 15-270С ... мен 77-94% ... ... ... Инфекция қоры  -  шірімеген ауру өсімдік қалдықтарында сақталатын пикнидалар мен пикноспоралар.Кеселдің зияндылығы залалдану ... ... ... ерте ... ауруға шалдыққан қызанақ жапырақтары мерзімінен бұрын қурап, өсімдік ... ... ... жаңа ... ... жұмсалуға байланысты, өнімнің шығымы мен сапасы кемиді.3-урет. Қызанақтағы септориоз ауруының даму цикліБактериялы қара дақ-1250951018540   Кең ... ... ... ... мол жылдары жиі кездеседі. Жас және ересек өсімдіктердің ... жер үсті ... ... кезеңдерде ауруға шалдығады. Жас ұлпалар ауруларға төзімсіз келеді. Тұқым жарнақтың бетін-де жүйкені бойлаған қара дақтар түзіледі. Жапырақтағы майда, ... ... түсі ... қара-қоңыр болып, кейін қарайып, сарғыш жиекпен шектеледі. ... пен ... қара ... ... ... бойлап, созылыңқы орналасады. Ылғалы мол жылдары залалданған сабақ шытынап, жарылады. Жемістегі дақтар алғаш ұсақ, жиекті, сүйел тәрізді болып, кейін олар ... ... 6-8 мм) ойық ... ... ...  -  ... ... Dow. бактериясы. Ол өсімдікке устьица және жарақат арқылы еніп, клетка аралығымен тарайды. Залалданған жапырақта қоздырғыштың инкубациялық кезеңі 3-6, ал ... 5-6 ... ... ... ... 25-300С температура және жоғары ылғалдылық қолайлы жағдай туғызады. Инфекция қоры  -  ... ... мен ... ... ... ... ... басқа бұрышты залалдайды. Кеселдің себебінен өсімдіктің өсуі саябырлап, өнімнің шығымы мен сапасы төмендейді.Төбе ...     Төбе ... ... ... жылыжайларда және егістіктерде кездеседі. Бұл ауруға көк және ... ... ... жемістер шалдығады. Кесел жас жемістерде, алғашқы бірінші немесе екінші жеміс шоқтарында кездеседі. Жеміс төбесінде алғаш майда, сулы дақ ... ... ... өсе келе қоңырланып, сәл басылады. Залалданған жеміс қатайып қурайды. Ылғал мол жағдайда құрғақ шірік сулыға ... су ... ... ... алғашқы жеміс байлану кезеңіндегі ылғал тапшылығы, сондай-ақ ыстық, құрғақ ауа райы, азот ... ... ... мөлшері және кальцийдің жетіспеуі сияқты факторлар төбе шірігінің ... ... ... ... ... тыңайтқыштарын топыраққа мезгілінде енгізсе, онда өсімдіктің ауруға төзімділігі артады.Ауру қоздырғышы - Pseudomonas persicum Burg. ...   ... ... ... ... сұр ... дақтар пайда болады да ұлпалар тез жұмсарып, шіриді. Бактериялар өсімдік қалдықтарында және алқа тұқымдас арам шөптерде сақталады.Ауру насекомдар және ... ... ... ... Төбе шірігі аса зиянды кесел, онымен 20-30% жемістер залалданады.СтрикКең таралған, жиі ... ... ... ... ... түсі ... немесе қоңыр дақтар пайда болады. Жапырақтарда ұсақ, бұрышты, ал сабақ пен сағақтарда сызықша немесе жолақты дақтар түзіледі. ... ... морт ... ... Көк ... ... ... жалтыр, сопақша дақтар пайда болады. Ауру қарқынды дамығанды жемістер пішінін өзгертіп, шытынайды. Піскен жемістердегі дақтар басылған, түсі ... ... ... Залалданған жапырақ-тар қурап, сабақ оңай сынып, кейде өсімдіктің ұшы ... ... - ... virus 1 Smith. ... Бұл ... ... вирусы, ол көбінесе картоптың Х және У вирустарымен ... ... ... ... ... бұталау кезінде механикалық жолмен таралуы мүмкін. Стрик 15-200С температурада қарқынды дамып, 220С  -  бәсеңдеп, ал 240С және одан ...  -  ауру ... ... кезең  -  10-14 күн. Вирус инфекциясы өсімдіктің қураған қалдықтарында, топырақта, тұқым сыртында сақталады.Бұл ауру өте зиянды, оның ... ... ... мен ... ... ... кең таралған ауруының бірі. -107315719455Столбурға шалдыққан өсімдіктің төбесі мен жас өркендері қызылдау ... ... ... ... Жаңа ... жапырақтар пішінін өзгертіп (жіңішкеріп немесе папоротник жапырағына ұқсап), жоғары бағытталып, тікірейеді. Өсімдіктің төменгі жапырақтары сарғайып, жүйкелері астыңғы жағынан күлгін түске ... ... ... бір-бірімен қосылып, көлемі ұлғайып, пішіні  тәрізді болады. Гүліндегі аталықтары семіп, ... ... ... ... жапырақшалары ұсақталып, түсі көбінесе жасыл болады. Ауруға шалдыққан гүлде жеміс ... ... ... ... залалданған өсімдіктің жемісі піскенде түсі қызыл-сары болып, оның төменгі бөлігі торланып, қабығы жұқарады. Залалданған жемісте түтікті талшықтардың ксилема клетка-лары қарқынды ... ... ... ... тұқымдары жетілмей, әлжуазданады, кейде мүлдем түзілмейді. Жемістері қатайып, дәмсіз болады.Ауру қоздырғышы  -  микоплазмалық организмдер Олардың пішіні сопақша немесе ... ... ...  -  50-90 нм. ... ... ... арқылы және телу кезінде таралады. Инкубациялық кезең 30 күнге созылады. Жоғарғы температурада ауру қарқынды дамиды. Инфекция қоры арам ... ... ... ... ... ауруына шалдыққан қызанақтың өнімі төмендеп, жемісінің тауарлық сапасы кеміп, қолдануға жарамсыз боладыМесто для формулы..4-сурет. ... ... ... даму циклі Қызанақ аурулары туралы мәліметтер                             ... ... қоры және ... ... ... (мүше)Залалдайтын түрі (формасы), ұрпақ саныӨсімдіктің залалдану  кезеңіМакроспориоз Macrosporium solani Ell. et Mart. саңырауқұлағы.Өсімдік қалдықтарында ... мен ... ... және ауру ... ... ... ... сақталады.Өсімдіктің жапырақтары, сабақ кесінділері, сабақтары және тұқымдары залалданады.Пикнидалары шар тәрізді, түсі ... ... кең, ... ... ... ... пішінді, ұшы сәл иілген. Пикноспоралар жіпшеге өніп, кутикула арқылы өсімдікке енеді.Өсімдікті вегетация кезінде залалдайды.Бактериялы қара дақ ... ... Dow. ... залалданған тұқым мен шірімеген өсімдік қалдықтары қыстайды.Жас және ересек өсімдіктердің барлық жер үсті бөліктері залалданады. Ол өсімдікке ... және ... ... ... ... аралығымен тарайды.. Аурудың дамуына 25-300С температура және жоғары ылғалдылық қолайлы жағдай туғызады.Өсімдікті вегетация ... ... ... ... persicum Burg. ... өсімдік қалдықтарында және алқа тұқымдас арам шөптерде сақталады.Өсімдіктің  көк және пісіп жетіле бастаған жемістер шалдығады..Өсімдікке су ... ... ... алғашқы жеміс байлану кезеңіндегі ылғал тапшылығы, сондай-ақ Ауру насекомдар және ... ... ... тарайды. Төбе шірігі аса зиянды кесел, онымен 20-30% жемістер ... - ...  ... ... залалдайды.Бактериялы      рак Corynebacterium michiganease Jensen ... ... мен ... қалдықтарында сақталады.Өсімдіктің барлық мүшелері ауруға шалдығады. Жапырақтарда, сағақтарда, сабақта майда, ... ойық ... ... ... жарақаттар арқылы еніп, түтік жүйесін залалдайды. Вегетация кезінде бактерия насекомдар, жаңбыр тамшысы, суарған су,  құралдармен таралады.Өсімдіктікез - ...  ... ... ... mosaic virus ... virus 1 Smith.) ... негізгі қоры  -  тұқым мен шірімеген өсімдік қалдықтарында сақталады.Өсімдіктің жас жапырақтары ауруға көбірек шалдығады. ... ... ... жас ... ... ... өсімдікке жұмыс қолдарымен, қолданылған құралдармен, насекомдармен (біте) таралады.Өсімдіктікез - келген  вегетация кезінде залалдайды.Стрик Nicotiana virus 1 Smith. ... ... ... ... ... ... тұқым сыртында сақталады.Өсімдіктің барлық жер үсті бөліктері залалданады.Бұл темекі мозаикасының вирусы, ол көбінесе картоптың Х және У вирустарымен ... ... ... ... ... ... кезінде механикалық жолмен таралуы мүмкін.Өсімдіктікез - келген  вегетация кезінде ... - ... ... ... арам ... ... ... тарайды.Өсімдіктің барлық жер үсті бөліктері залалданады.Микоплазмалық организмдер цикадалар арқылы және телу кезінде таралады.Жоғарғы ... ауру ... ... аурулар кешенінен қорғау жүйесі. Қызанақты жылы жайларда аурулардан қорғау әдістері санитарлық және профилактикалық шараларға негізделген:Өсімдікті, ... ... ... ... ... және басқа да санитарлық-профилактикалық шаралар қияр дақылын аурулардан қорғаумен ... ... ... және вирус инфекцияларынан зарарсыздандыру үшін 1% марганец қышқыл ... ... 20% тұз ... ерітінділерінде 30 минут өңдеп, оны сумен жуу қажет.Көшеттерді зарарсыздандырылған ... ... ... ... ... ... 12-14 күн ... соң және егістікке тұрақты орналастыру алдында, одан 12-14 күннен кейін өсімдіктерді мұқият тексеріп, ауруларын іріктеп, жою.Өсімдіктің дамуына қолайлы ... ... Ол үшін ... ауа ... 60-65%, ... ... 20-250С деңгейінде сақтау.Қызанақты қоңыр дақ, ақ шірік (склеротиниоз), ақ ұнтақ және вирус кеселдерінен қорғау, қияр дақылының ауруларына қарсы қолданылатын шараларымен ... ... ... дақ, ... ... ауруларының белгілері біліне бастағанда бордос сұйығымен (100 г мыс купоросы мен 100 г әктің 10 л судағы ерітіндісі) ... 30% мыс ... с.ұ.  -  2,4 ... 34,5% ... ...  -  5 л/га ... бүрку[2].Ашық алаңда өсірілетін қызанақты аурулардан қорғау шаралары инфекцияның негізгі қорын ... ... ... ... ... ... енгізу.* Топырақ инфекциясын төмендету үшін, ауыспалы егістікті сақтау.* Қызанақ және басқа да алқа тұқымдас дақылдарын ... ... ... егу.* ... ... ... ... мұқият іріктеу.* Қызанақты белгілі аймаққа ұсынылған агротехникаға сәйкес өсіру  -  ... ... және ... ... қолайлы мөлшерде енгізу; жеміс беру кезеңінде төбе шірігінен ... үшін ... ... ... ... ... ауруға шалдыққандарын жою. * Вирус, микоплазма инфекциясын жинақтаушы арам шөптермен (сүттіген, меңдуана, сасық меңдуана, қара ... т.б.) және ... ... ... ... трипс, цикадалар, т.б.) үнемі күресу.Бактериялы қара дақ, септориоз, фитофтороз және макроспориоз ауруларының белгілері біліне бастағанда 1% бордос сұйығы (6-8 ... 90% мыс ... с.ұ.  -  2,4-3,2 ... ... ... ... ... атауыАуруға қарсы қолданылатын шараларПестицетердің препаративтік түрлеріШығын мөлшері (л/га, кг/га, л/т, кг/т)Өсімдіктің даму фазасы мен ... ... ... тәсәл, агротехгикалық және шаруашылықты ұйымдастыру шаралары.фундазол,50% с.п.беномил, 2,0-3,0г/кг. 10(2)Вегетация кезінде препараттың 0,1%суспензиясын бүркуФитоспориозХимиялық тәсәл, агротехгикалық және шаруашылықты ... ... 90% с.ұ. ... ... ... ... ... бүркуМакроспориозХимиялық тәсәл, агротехгикалық және шаруашылықты ұйымдастыру шаралары хлорокисьмеди, 90% с.ұмедихлорокись 2,4-3,2г/кг.20(4)Вегетация ... ... ... ... ... агротехгикалық және шаруашылықты ұйымдастыру шаралары.байлетон, 25% с.п. (с.ұ.)триадимефон, 1,0-4,0г/л.10(2)Вегетация кезінде препараттың 0,1%суспензиясын бүркуБактериялы қара дақАгротехникалық және химиялық ... 1%   ... ... ... ... ... тәсәл, агротехгикалық және шаруашылықты ұйымдастыру шаралары.мыс         ... 90%      с.п. ... ... ... ... ... ... және химиялық шаралар.ровраль, 50%       ... ... әк ... 1:2 ... аур.шалдқ.-н өсімдік сабағын ақтау (жылыжайда)ҚорытындыРеспубликада ауылшаруашылық дақылдары мен жайлымдарына көп қоректі зиянкестердің 50-ге жуық  және маманданған зиянкестердің100-ден аса ... ... ... аса, ... 102 түрі зияндық келтіреді. Зиянды ағзалар астық қорын және оның өндеу өнімдерін  де ... ... ауру ... ... ... ... ... түрлеріне макроспориоз, септориоз, фитофториоз, бактериялы қара дақ, бактериялы рак, мозайка, стрик, столбур аурулары жатады.Алматы облысы Еңдекшіқазақ ауданы жағдайында ... ... ... ... ... ... ... негізгі шарты  -  оларды бір-бірінен ажырата білу болып есептеледі. Онан кейін олардың тіршілік әрекеттерін, яғни биологиялық және экологиялық ... жете білу ... ... ғана ... ... ... ... дер кезінде  ұйымдастыруға және атқаруға мүмкіндік туады. Қазіргі кезде өсімдік қорғау жоғары жауапкершілікті қажет етеді. Қорғау ... ... ... ауылшаруашылық өнімдерін және қоршаған ортаны сақтауды қамтамасыз ететін болуы тиіс.  Пайдаланылған әдебиеттер* А. Ж. ... А. К. ... З. Ш. ... ... 2010 ж.* Р. Д. ...  >, Алматы, 2002 ж.* А. О. Сагитов, А. А. ... К. Н. ... Р. Д. ... >, ... 2000 ж.* К. В. ... >, ... 1989 г. * Агибаев А.Ж., Ысқақ С., Карбозова Р.Д. Зиянды нематодалар,      ... және ... ... , 2005 ... ... ... phyton сөзі қандай мағына береді ? (Өсімдік)* ... ... ... ... ... ... жиі кездесетін ауру (Ақ дақ)* Таңқурайда кездесетін аса зиянды ауру (Дидимелла)* Қоздырғышы-Fabraea fragariae Kleb болып табылатын ауру (Қоңыр дақ)* Ауру ...  -  Septoria ribis Desm ... ... ауру ... ... ... ... хлорозды дақтар пайда болып, оның астында қызыл-сары түсті көпшікшелер түзіледі (Бағаналы тат)* Бокалды  тат ауруында қыстап ... ... ... ...  ... ... қоздырғышы (Микоплазмалы организмдер)*  Ақ  дақ ауруында өсімдікті ... ... ... ... ...  ...  дақ ауруында қоздырғыштың қандай кезеңі республика жағдайында кездеспейді ? (Қалталы)*  Ауру қоздырғышы  -  Didymella ... Sacc ... ... ауру ...  Ақ ... ақ ... ...  қарсы қолданылатын препарат (Байлетон)*  Фузариозды және вертицеллезді солулурға қолданылатын препарат (Бенлат)*  Антракноз, септориоз, тат және ... ... да ... ... ... ... (Бордос)*  Жабайы өсетін жидек дақылы (Мүкжидек)*  Жидек дақылдарын қандай жолмен көбейтеді (Вегетативтік)*  ... ... тағы бір ... ...  Puccinia ... Kleb ... аралық иесі (Қарақат)*  Puccinia ribesii-caricis Kleb қоздырғышының негізгі иесі ...  
        
      

Пән: Биология
Жұмыс түрі: Курстық жұмыс
Көлемі: 23 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 700 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Аса қауіпті инфекциялық аурулар10 бет
Үй жұмысын орындауға көмек, көптеген мысалдар мен нақты ережелер (қазақ тілі)101 бет
Астық қорының зиянкестерінің қарсы күрес шаралары4 бет
Бұлтартпау шаралары25 бет
Медициналық сипаттағы мәжбүолеу шаралары5 бет
Қызанақтың макроспориозы3 бет
Қызанақтың экологиялық – биологиялық ерекшеліктері23 бет
Қылмыстық құқықтағы медициналық сипаттағы мәжбүрлеу шараларының түрлері бойынша өзекті мәселелер16 бет
«АТФ банктің» есебін жетілдіру шараларының методикалық нұсқаулығы17 бет
«Қазақтелеком» АҚ филиалы – Алматы ОТД Еңбекшіқазақ аудандық телекоммуникация торабы8 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь