Күріш дақылын өсіріп-өндіру технологиясы. Ауыл шаруашылық дақылдарын интенсивті технология негізінде өндірудегі, зиянды организмдерден қорғау жүйесі

1.Кіріспе ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 2
1.1.Қызылорда облысының климат жағдайы ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .. 3
2.Негізгі бөлім ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .. 4
2.1.Күріш дақылын өсіріп.өндіру технологиясы ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 4
2.2. Күріш дақылының зиянкестері ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... . 7
2.3. Күріш дақылының аурулары ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 13
2.4.Күріш дақылының арамшөптері ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 15
3.Өсімдік қорғау тәсілдері. Химиялық тәсілдің ерекшеліктері ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... . 18
4.Ауыл шаруашылық дақылдарын интенсивті технология негізінде өндірудегі, зиянды организмдерден қорғау жүйесі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 19
5. Пестицидпен жұмыс істегенде жеке басты қорғау және еңбек
қауіпсіздігін сақтау ережелері ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 22
6. Пестицидтерді қолданғанда табиғи ортаны қорғау талаптары ... ... ... ... . 24
7.Қорытынды ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 30
8.Пайдаланылған әдебиеттер ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .. 31
Ауыл шаруашылығы — шаруашылық салаларының ішіндегі ең ежелгі және табиғат жағдайларына тікелей тәуелді саласы. Сонымен қатар ауыл шаруашылығы — неғұрлым көп тараған сала. Шындығында, дүниежүзінде халқы ауыл шаруашылығының түрлі салаларымен айналыспайтын бірде-бір ел жоқ. Ауыл шаруашылығының барлық жерге таралуы оның алуан түрлілігіне байланысты. Ғалымдар шамамен онын 50-ге жуық түрін бөліп көрсетеді. Қазіргі мәлімет бойынша дүниежүзінде бұл салада шамамен 1,3 млрд-тан астам адам еңбек етеді, оған ауыл шаруашылығындағы шаруа отбасыларын қосатын болса, онда ол көрсеткіш 2,6 млрд адамға жетеді. Еңбекке жарамды ер адамдардың ауыл шаруашылығындағы үлесіне сәйкес елдер индустриялы, постиндустриялы және аграрлы болып жіктеледі. Дүние жүзінде экономикалық белсенді халықтың (ЭБХ) 46%-ы осы салада еңбек етеді.
Астық және басқа ауыл шаруашылық өнімдері зиянкестерінің түр құрамымен танысу және оларға қарсы күресу шаралары. Зиянды бунақденелер мен кенелердің көптеген түрлері қоймадағы астықты және басқа да ауыл шаруашылық дақылдарының өнімдерін зақымдауға бейімделген. Бұл зиянкестер астық дәндерімен және олардан жасалған азық-түліктермен, сондай-ақ кептірілген жемістермен және көкөністермен қоректеніп, олардың санын кемітеді, экскременттерімен ластайды және тұқымдық материалдардың өнгіштік қасиетін төмендетеді. Зиянкестер қоймаға астық дәндерімен және басқа дақылдардың өнімдерімен бірге енеді, оларды кемірушілер мен құстар апаруы мүмкін. Бұрын табиғи жағдайларда тіршілік еткен және кемірушілердің іні мен құстардың ұясында өсімдік типті азық-түліктің қорымен қоректенген көптеген зиянкестер ұзақ уақытқа созылған тарихи процесстердің нәтижесінде бірте-бірте жабық орындарда мекендеуге бейімделіп, қарқынды түрде өсіп-өне бастаған. Бұған азық-түлік сақталатын қоймадағы ерекше жағдайлар, яғни күн сәулесінің жоқтығы, ауа ылғалдылығының жоғарылығы, температураның бірқалыпты болуы да едәуір мүмкіндік туғызған.
Дақылдардың зақымдану сипаты,оның салдарынан шығынның мөлшері тек қана өсімдіктердің зиянкестік әрекетіне ғана тәуелді емес,сонымен қатар сорт ерекшелігіне,агротехника дәрежесіне,егіннің орналасу тәртібіне және тағы басқа шараларға сәйкес өсімдіктің зиянкеске төзімділігіне де байланысты болады.Бұрынғы одақтас республикаларының ішінде Қазақстанның ұлан-байтақ жерінің табиғаты алуан түрлі екендігі белгілі.Алуан түрлі табиғат ерекшеліктеріне сай мұндағы өсімдік түрлері өте көп.Қазіргі кезде республиканың егістік жерлерінің көлемі барынша ұлғайып миллиондаған гектарға жетіп отыр.Осыншама ұлан-байтақ алқаптардан жыл сайын мол да тұрақты,әрі сапалы өнім алу үшін жергілікті жердің табиғи ерекшеліктеріне қарай жасалатын агротехникалық шаралар құрамында зиянды организдерге қарсы күрес шарасының да мәні зор.Республиканың кең байтақ жерінде тіршілік етіп,алуан түрлі өсімдіктермен қоректенетін ауыл шаруашылығы дақылдарының өнімін елеулі дәрежеде кемітетін зиянкестердің түрлері де көп-ақ.
1. Голышин н. М. Фунгициды в сельском хозяйстве. М, 1982.
2. Голышин н. М. И др. Защита зерновых культур при интенсивных технологиях. М., 1986.
3. Груздев и др. Химическая защита растений. М,. 1987.
4. Защита кормовых культур от вредителей и болезней в казахстане / сб. Трудов казниизр/. Алматы., 1979.
5. Google.kz/
        
        Жоспар:1.Кіріспе........................................................................................................... 21.1.Қызылорда облысының климат жағдайы.................................................. 32.Негізгі бөлім.................................................................................................. 42.1.Күріш дақылын өсіріп-өндіру технологиясы............................................ 42.2. Күріш дақылының зиянкестері................................................................. 72.3. Күріш ... ... ... ... ... ... қорғау  тәсілдері. Химиялық тәсілдің ерекшеліктері................................................. 184.Ауыл шаруашылық дақылдарын интенсивті технология негізінде өндірудегі, ... ... ... ... 195. Пестицидпен жұмыс істегенде жеке басты қорғау және еңбекқауіпсіздігін сақтау ережелері........................................................................ 226. Пестицидтерді қолданғанда табиғи ортаны қорғау талаптары................. ... ... ... ... ...  --  ... салаларының ішіндегі ең ежелгі және табиғат жағдайларына тікелей ... ... ... ... ауыл ...  --  ... көп тараған сала. Шындығында, дүниежүзінде халқы ауыл шаруашылығының түрлі салаларымен ... ... ел жоқ. Ауыл ... ... ... таралуы оның алуан түрлілігіне байланысты. Ғалымдар шамамен онын 50-ге жуық түрін бөліп ... ... ... ... ... бұл ... шамамен 1,3 млрд-тан астам адам еңбек етеді, оған ауыл шаруашылығындағы шаруа отбасыларын қосатын болса, онда ол ... 2,6 млрд ... ... ... ... ер ... ауыл шаруашылығындағы үлесіне сәйкес елдер индустриялы, постиндустриялы және аграрлы болып жіктеледі. Дүние жүзінде ... ... ... (ЭБХ) 46%-ы осы ... ... ... Астық және басқа ауыл шаруашылық өнімдері зиянкестерінің түр құрамымен танысу және оларға қарсы күресу шаралары. Зиянды бунақденелер мен кенелердің ... ... ... ... және ... да ауыл шаруашылық дақылдарының өнімдерін зақымдауға бейімделген. Бұл ... ... ... және ... ... ... сондай-ақ кептірілген жемістермен және көкөністермен қоректеніп, олардың санын кемітеді, экскременттерімен ластайды және тұқымдық материалдардың өнгіштік қасиетін төмендетеді. Зиянкестер ... ... ... және ... ... ... бірге енеді, оларды кемірушілер мен құстар апаруы мүмкін. Бұрын табиғи жағдайларда тіршілік еткен және кемірушілердің іні мен құстардың ұясында өсімдік ... ... ... ... көптеген зиянкестер ұзақ уақытқа созылған тарихи процесстердің ... ... ... орындарда мекендеуге бейімделіп, қарқынды түрде өсіп-өне бастаған. Бұған азық-түлік сақталатын қоймадағы ерекше жағдайлар, яғни күн сәулесінің жоқтығы, ауа ылғалдылығының жоғарылығы, ... ... ... да ... ... ... зақымдану сипаты,оның салдарынан шығынның мөлшері тек қана өсімдіктердің зиянкестік әрекетіне ғана тәуелді емес,сонымен ... сорт ... ... орналасу тәртібіне және тағы басқа шараларға сәйкес өсімдіктің зиянкеске төзімділігіне де байланысты болады.Бұрынғы одақтас республикаларының ішінде Қазақстанның ұлан-байтақ жерінің табиғаты ... ... ... белгілі.Алуан түрлі табиғат ерекшеліктеріне сай мұндағы өсімдік түрлері өте ... ... ... ... ... ... барынша ұлғайып миллиондаған гектарға жетіп отыр.Осыншама ұлан-байтақ алқаптардан жыл сайын мол да тұрақты,әрі сапалы өнім алу үшін жергілікті ... ... ... қарай жасалатын агротехникалық шаралар құрамында зиянды организдерге қарсы күрес ... да мәні ... кең ... ... тіршілік етіп,алуан түрлі өсімдіктермен қоректенетін ауыл шаруашылығы дақылдарының өнімін елеулі дәрежеде ... ... ... де ... ... дақылдарын зиянды жәндіктерден ойдағыдай қорғаудың негізгі шарты - оларды бір-бірінен ... ... ... ... ... ... биологиялық және экологиялық ерекшеліктерін жете білу керек.Сонда ғана зиянкестерге қарсы күрес шараларын дер кезінде тиімді ұйымдастыруға ... ... ... ... ... ...  --  ... және арамшөптермен күресу үшін пестицидтердің барлық түрлерін қолдану. Пестицидтерді ... ... ... 18-20% ... ... ... ... көп қолданатын болғандықтан биосфера мен адамдарға зияны тиіп жатыр. Оларды пайдаланбай өнім алуға мүмкіндік жоқ, ... ... өте ... ... Бунақденелілер пестицидтердің бір түріне тез бейімделетін және ол ... ... бере ... қабілеті бар. Сондықтан пестицидтерді қолданарда зиянкестердің түріне қарай таңдап алу ... ... ... ... ... негізгі бөлігі Тұран ойпатында, шығысында Қаратау тауының жоталары, ... Арал маңы ... ... ... ... ... ... Қызылорда облысы эмблемасы.Қызылорда облысының климаты жазы ұзақ мерзімді ыстық және қары аз қысқа мерзімді суық, күрт ... ... ... ... режим еуроазиялық материгінің ішінде орналысуымен, оңтүстік аймаққа жақындығымен,атмосфераның ауысымдылығының ерекшелігімен  және өзге де ... ... ... континенталдығы көптеген метеорологиялық элементтердің тәуліктік, айлық және жылдық ... ... Жазы ... және ұзақ ... Бұл кезеңде температурадағы күрт өзгеру сипаты байқалмайды. Кейбір жерлерде шілде айының орташа температурасы 36-39℃. Облыс аумағының басым бөлігінде температураның абсолютты ... 44-48℃ ... Қыс ... ... ... және ... ... арасында температурада айтарлықтай айырмашылықтары бар. Мысалы, ең салқын ай-қаңтардағы орташа температура 35-360 ℃  ... ... ... ... ... облыс аумағына кедергісіз салқын ауа массасыынң енуіне мүмкіндік береді және нәтижесінде қыс айларында күрт ... Ауа ... ... ... ... ... ... Құрғақшылық  -  облыс климатының ерекшелектерінің бірі. Жауын-шашын өте аз жауады. Орташа жылдық мөлшері 100-190 мм ... және жыл ... оның ... ... емес: барлық жауын-шашынның 60 % көктемгі-қысқы кезеңдерге тиесілі. Облыстың климаты тым континеттік. Қысы суық, жазы ... әрі ... ... ... ... ... қаңтарда -13°С, шілдеде 26-28°С. Жазда ыстықтың көтерілу шегі 42-44°С-қа дейін барады. Құм ... ... ... Жауын-шашынның орташа мөлшері 100-115 мм. Арал теңізінің тартылуынан, Байқоңыр ғарыш алаңы тарататын улы заттары және ... ... ... ... ... жауын-шашын жауатын болдыОблыс аумағының барлық бөлігінде солтүстік-шығыс бағытындағы күшті және жиі желдер болып ... Оның ... ... ... ... 3,1 ... 6 метрге дейін ауытқып отырады. Қыс мезгілдеріндегі күшті желдер төменгі ... ... жер ... биік ... қар ... ұшырып кетеді, нәтижесінде топырақтың беткі қабаттарының терең қатуына және жарылуына әкеліп соғады. Жазғы уақытта шаңды дауылдар байқалады2.1.Күріш өсіру технологиясы.Күріш  -  ... ... ... бір ... көп жылдық өсімдік. Сабақтары бұтақталған, жапырақтары таспа тәріздес, жасыл, қызғылт, күлгін түсті. Гүлдері көп масақты сыпырғы гүл шоғырына жиналған. Оның ... 60  -  150 см, бір ... ... ... ... ... (70  -  80 см тереңдікке дейін кетеді). Осы тамырларында ауа жинап өткізуші ұлпалар  -  ... ... ... ... буын ... іші ... ... буын аралығының ішінде паренхималық ұлпалар бар. Жапырақ саны сабақ буындары санына сәйкес келеді, бұл Күріштің ... ... ... ...  -  ... ... масағы бір гүлді. Гүлдері екі қабат  -  жоғарғы жағында аналық, төменгі ... ... гүл ... ... өздігінен, кейде айқас тозаңданады. Сортына байланысты вегетация ... 90  -  130 күн, ... суды көп ... ... ... егуден 5  -  6 күн бұрын тұқымын күнге қыздырып, 2 тәулік жылы суда жібітеді, тұқымды себу ... ... ... ... Күріштің ботаникалық сипаттамасы.Күрішті бір жерге екі әрі кетсе үш жылдан артық себуге болмайды. Өйткені топырақ батпақтанып және ... ... ... ... ... ауа ... бұзылады, анаэробты процесс жүріп, алюминий, темір металлдарының шала тотықтары пайда болады, ... ... ... зиян ... ... жақсы алғы дақылдан кейін орналастырудың маңызы зор. Күріш үшін ең жақсы алғы дақыл жоңышқа болып есептеледі. Сонымен қатар күріш ауыспалы ... екпе ... таза ... ... одан ... күрішті екі жыл егуге болады. Республикада негізінен күріштің 7танапты ауыспалы егіс игерілген. 1,2-ші танап-жоңышқа, ... ... пар, ... ...  ... 6-7 танап-күріш.Алғы дақыл. Күрішті бір орынға екі, әрі кетсе үш жылдан артық орналастыруға ... ... ... ... және ... ... Сондықтан күрішті суда өспейтін жақсы алғы дақылдардан кейін орналастырудың үлкен маңызы бар. Сонымен қатар, топырақтың ауа режимі бұзылады, ... ... ... алюминий, темір металдарының шала тотықтары пайда болады, сөйтіп, күріштің өсуіне зиян келтіріледі. Ғылыми-зерттеу мекемелері мен алдыңғы қатарлы шаруашылықтардың ... ... ең ... алғы ... ... екенін дәлелдеді. Одан кейінгі алғы дақыл жоңышқа қыртысының аударылған алқабы. Күріш ауыспалы егісіне екпе немесе таза сүрі жер (мелиоративті танап) ... ... одан ... күрішті бір-екі жыл себуге болады.Тыңайтқыштар. Күріш егісі ылғи суда түруына байланысты оған минералды және органикальіқ тыңайтқыштар енгізу аса тиімді. Тыңайтқыштарды ... ... ... ... ... ... алынатын өнімінің мөлшеріне тікелей байланысты. Күріш азотты көп ... ... Оған аса зәру ... мен ... ... ... ... Азот тапшы болса, күріш баяу өсіп, нашар түптенеді және шашақтары шала дәндейді. Фосфор күрішке көктеп шыққан ... ... Ол ... ...  ...  белок  алмасуы тежеледі. Калийді күріш өсу кезеңінің екінші жартысында көбірек пайдаланады. Күріштің биологиялық ерекшеліктерін ... ... ... және ... тыңайтқыштарды қолдану оның өнімін арттыруға жәрдемдеседі. Органикалық тыңайтқыштар (көңді) бір гектар жерге 20-30 тонна көң шашу керек. Үстеп ... ... ... ... ... N = 3ц, Р=5ц (суперфосфат) беру керек .Суару жүйесі. Күріш ... ... үшін ... ... жүйесін жасау керек. Суару жүйесінің басты элементі - атыз. Оның көлемі 2-Зга. Су ағып ... үшін ... ... ... ... ... үйіндісімен қоршайды. Атыздың ені 20м, үзындығы 700-1500м. Су бас арықтың екі жағынан бірдей жіберіледі. Әр атыздың ұзына бойына, бас ... ... ... ең кем ... 0,7м ... арық ... Ол негізінен егістік бетіндегі артық суды шығаруға арналады. Су бас арықтан ... және одан ... ... ... ... бар қүбырлы тоспалар арқылы ағып барады.Топырақты өңдеу. Топырақты өндеу алғы дақылға байланысты. Көп жылдық ... ... оның ... ... ... 7-8см ... БДТ-2,8 БДТ-4,0 ауыр дискілі тырмалармен өңдейді, содан кейін ПН 4-35 туреңді плугымен 18-20см тереңдікке ... ... ... ... ... 8-10см тереңдікте БДТ-3, БДТ-7дискілі   қүралдармен   ...   рет   ...    ...   ... ... ... ... және себу. Түқымды себер алдында ауада 7-10 күн бүрын күнге қыздыру керек. Себер ... суға ... ... ... ... ... (1т ... 2кг гранозан). Күріштің ең қолайлы себу мерзімі топырақтың түқым сіңіру ... ... ... ... немесе мамыр айының басы болып есептелінеді. Себу мөлшері топырақ қүнарлылығына ... ... ... себу ... ... биологиялық ерекшеліктеріне, танаптың арамшөптерден тазалығына, тұқым сапасына, алғы дақылға тікелей байланысты. 6-7-8млн4 - өнгіш дән немесе 160-200кг/га күрішті ... ... ... тар ... ... тоғыспалы әдіспен 1,5-2,Осм терендікке себеді.Егісті күтіп-баптау және жинау. Күріш суда өсетін дақыл. Сондықтан себілгеннен кейін 2-3 күннен кейін ... 3-5см ... су ... ... ... ... су деңгейі 12-15см көтеріледі. Гербицидтер қолданылады. (бір жылдық астық ... ... ... ... Ору ... - ... айларында күріштің дәні қамырланған кезінде атыздарға су құю тоқтатылды, жер құрғайды. Күріш бөлектеніп орылады. Дәндері 85-90% ... ... ... ... ... ... 3-5 ... кейін комбгйндармен жиналып, бастырылады.Күтіп-баптау жұмыстары. Күтіп-баптау жұмысына күрішті үстеп қоректендіру де жатады.Балдырларды жою үшін ... ... 0,5-1,0 кг ... тотыяйын қосып суарады. Ол үшін су жіберетін арықтың басына тотыяйынды мәрліге орап байлап қояды, сонда тотыяйын суда біркелкі ериді. ... тым ... ... ... суын 7-8 ... ... ... топырақ беті кептіріледі.Көктеу кезеңінде жағалау шыбыны және күріш масасына қарсы 25% э.к. ... (0,3-0,6 л/га) ... ... 500 э.к. (0,5 л/га) ... қолданылады.Күрішті жинау - ең жауапты кезең. Оны ору қыркүйек - қазан айларында жүргізіледі. Дестеге түсіру кезінде жер толық құрғақ ... үшін ... дәні ... ... су беру ... ... толық піскен кезде атыздардағы су тартылап, жер ... ... ... екі ... бөлектеп жинау тәсілімен іске асырылады: ең алдымен ЖНУ-4, ЖРК-5 дестелегіштерімен шашақ бастағы дәннің 85-90% толық піскенде күрішдестеге шабылады, содан 3-5 ... ... ... ... СКГД-б комбайндарымен жинап, бастырылады.2.2.Күріш дақылының зиянкестері.Қызылорда облысы күріш егістігінде кездесетін зиянкестерге жағалық шыбын, күріш масасы, швед шыбыны,  күріш көбелегі шаян ... ... су ... ... Осы зиянкестер күріш егісіне жыл сайын едәуір зиян келтіреді.Күріш бізтұмсұғы - Sitophilus oryzae L. ... ... ... таралған. Солтүстік және орталық Қазақстанда жылыжайларды, сонымен қатар қоймаларда ылғал шамадан ... ... ... дән ... ... қызған жерлерін мекендейді. Қоңыздың ұзындығы 2-2,5 мм, түсі күңгірт қоңыр, немесе ... ... арқа ... ... орналасқан көптеген ірі шұңқырлар бар. Үстіңгі қанаттарының әр қайсысында қызғылт түсті 2 дақ пайда болады. Артқы қанаттары жақсы ... ... ... ... ... қамба бізтұмсұғының дернәсілдеріне ұқсас. Қоңыздар 3 айдан 8 айға дейін өмір сүреді. Осы ... ... ... әр ... 500-ге ... жұмыртқа салады. Жұмыртқаларын біреуден дәннің ішіне орналастырады. (3-сурет)3-сурет. Күріш бізтұмсығы.Ұрықтың ... 4-8, ... ... 25-30, ... ... 5-8 ... ... 18˚С температура жағдайында бір ұрпақтың дамуы 3,5 айға, ал 21-22,5˚С 1,5 айға дейін созылады. Қолайлы жағдайлар болса, Солтүстік ... ... 7-8 ... ... ... ... Қамба бізтұмсұғымен салыстырғанда күріш бізтұмсұғы жылу сүйгіш бунақденелілер, оның белсенді тіршілігі үшін үйлесімді температура 27-29˚С шамасында. Суыққа ең ... ... одан ... ... қуыршақ пен дернәсіл, ең төзімсізі ересек қоңыз. Р.С. Ушатинцкаяның   ... ... -10˚С ... ... 15, ... 27, дернәсілі 24, жұмыртқа 90 сағаттан кейін тіршілігін жояды. Дәннің дымқылдығы 10% төмен болған жағдайда қоңыздар дами алмайды. ... ... ... 73% ... ... ... саны азаяды, ал 50% қоңыздар қырылады. Дернәсілдерінің дамуы үшін дәннің дымқылдығы 17% асқанда, ал ... ... ... 89% болғанда ғана қолайлы жағдайлар туады. Қамба бізтұмсығына қарағанда күріш бізтұмсығы көпқоректілерге жатады. Ол масақты дақылдардың көптеген түрлерінің, күріштің, жүгерінің ... және ... ... ... ... ... ... мақта тұқымын, темекіні, шошқа жаңғағын, және т.б көптеген өсімдік өнімдерін зақымдайды. Ол қамба бізтұмсығына қарағанда жақсы ұша ... және егіс ... ... ... келе ... ... ... де зақымдайды. Одан соң ол астықпен бірге қоймаға енеді. Жағалық шыбын- Ephydra maullaria bgg. Кең тараған және күріш егісіне ... ... ... ... ... су ... өсіп-өнетін зиянды жәндіктер тобына тобына жатады.Ол республиканың оңтүстігіндегі барлық күріш егілетін аудандарда кездеседі.Шыбынының ... ... мен ... жасыл, ал аяқтары қызғылт  -  жасыл, қанаттары ұзын.  Шыбынның дернәсілі күңгірт-сарғыш, денесі 12 ... ... ... ... ... 7 ... жетеді, денесінің құйрық жағы түтік тәріздес. Дернәсілі өз өмірінде үш рет ... ... ... ... қысты күні өсімдік қалдықтарының астында, әртүрлі қуыстарда, ескі үйлер мен шатбақтарда жабысып қыстап шығады. Олар ұшып шыққаннан кейін 6-10 күн ... ... ...  сала ... ... ... ұсақ суларда, судың температурасы 16-17 градус болған кезде ... ... ... ... жұмыртқасын арамшөп  қалдықтарына, судың бетіндегі биологиялық қабықтарға, балдырларға, судың бетіне салады. Жұмыртқалау мерзімі 4-6 күнге созылады. ... ... ... ... ... ... ... он күндігінен, яғни күріш егісінің өсіп-жетілу кезеңінің орта мерзіміне тура ... ... ... ... суға ... соң 2-3 ... ... пайда болады. Осы кезеңде атыздағы судың температурасы 15-16 градусқа көтеріледі.Шыбынның қарқынды қоректену ... 13 ... 16 ... ... созылады. Жаппай жұмыртқалауы тұқымның ісіну кезеңіне сәйкес келеді. Эмбриональдық дамуы ауа райының жағдайына байланысты 6-дан 10 ... ... ... ... көп ... жері күріш атыздарының бұрышы және атыз жағасының ұзына бойында дернәсілдер көп кездеседі.Дернәсілдер атыздың ішіне, ... су ... ... ... ... таралады. Дернәсілдің тууы әуелі уақытша су көздерінде, судың ... ... ... ... 5-6 ... жоғары болғанда басталады. Күріш атызында дернәсіл күндізгі судың температурасы 17 градустан төмен болған кезде пайда болады. Ол мамыр айының бірінші ... ... ... өсу ... ... ... ... атызында немесе басқа су көздерінде, ауа және су температурасына байланысты қарқынды немесе жәй қозғалып өмір сүреді. Дернәсілдер жалған аяқтары ... ... ... режимінің (күн мен түнде, жылы және сақын күндері) өзгеруіне ... ... ... бөлікке 5 миллиметрдей тереңдікке кетеді де, тыныс алатын түтігін жоғарыда қалдырады.Ересек зиянды ... ... ... ... ... әртүрлі қуыстарда, ескі үйлер мен шарбақтар да жабысып қыстап шығады. Қыстап шыққан шыбын ауаның температурасы +10 - +12 ... ...  және ... 42-45% ... ... яғни ... айының алғашқы он күндігінің аяғында ұша бастайды. Ұшып шыққан шыбын көлшіктерде, ... ... ... ... суландыру жүйесінде мекен етеді. Шыбындар жұмыртқа салғанға дейін су бетіндегі балдырлар мен ... ... ... ... жеп ... Шыбындардың, қосақтанып жұмыртқа сала бастаған кезеңінде оларды атыздар мен каналдардың немесе басқа да су ... ...  ... ... ... ... Бұл фактілер жағалық шыбынға қарсы күрес жургізудің уақытын анықтауға жақсы көмек ... Бұл ... ... ... ... ... мұқият ескерген жөн.Дернәсілдер тууы әуелі уақытша су көздерінде, судың температурасы күріш суына қарағанда 5-6°С-тан жоғары болғанда басталады. Күріш атызында ... ... ... ... ... ... ... кезде пайда болады. Ол мамыр айының бірінші онкүндігінде, күріш тұқымының өсу ... ... ... ... ... ... шіріген өсімдік қалдықтарымен және су бетіндегі балдырлардың қабықтарымен қоректеніп, одан соң күріш көгінің тамырына ауысады. Әуелі дернәсілдер тамыр ұлпасын қырып ... ... ... ойық ... болады. Үш жастағы дернәсіл күріш көгінің тамырын түгел кеміріп тастайды. Жағалық шыбынның күріш егістігінде қуыршақтануы 20-25 мамырда басталады. ... орны  - ...  ... ... ... арамшөптер және атыздың шұңқыры мен сулы жерлер болып табылады. Ересек шыбын қуыршақтың ... жақ ... ... ... ... ылғалды сіңірмейтін қасиеті арқасында су бетіне тез ... ... ... Жаға шыбыны-Ephydra macellaria Egg.Шыбынның ұшуы күріш егістігінде 25-27 мамырдан бастап, маусым айының аяғына ... ... Ұшып ... ... ... ... ... бастайды, сонан соң жұптасады. Шыбындар қоректену, жұптасу және жұмыртқа салу кезеңінде атыз жағасы мен   бұрыштарында су бетіндегі арам ... ... ... ... ... ... мен балдырларда жиналады.  Дернәсілдің екінші ұрпағының тууы 3-4 маусымнан басталып, екінші онкүндіктің аяғына дейін жалғасады. Күріш осы кезенде ... ... бас ... ... Маусымның   аяғында дернәсілдің қуыршақтануы басталады және   екінші ұрпақ шыбыны ұша бастайды. Жаз мезгілінде шыбынның ең белсенді ... ... 12 мен 18 ... ыстық уақытта 13 пен 15 сағат аралығында болады. Ауаның ... 36°С  - тан ...  ... ... жерлерге, әсіресе, күріш атызының арамшөппен қатты ластанған жерлерінде көп жиналады.Шілде айыннан бастап күріш егістігінде шыбындар жұмыртқа салмайды, себебі сабақтану ... ... ... ... ... түгелдей көлеңкелеп тастайды. Нәтижесінде атыз  суының төменгі қабатына жарық түсу және ондағы  жылу азаяды. ... ... ... тез ... уақытша су жиналған жерлермен салыстырғанда 5-8°С-қа дейін төмендейді.Соған қарамастан, кеш себілген (25 мамырдан кейін) күріш егістігінде, яғни осы ... ... әлі ... ... ... жағдайда, атыздағы су ағыны жәй және топырағы мен суының тұздану дәрежесі жоғары жерлерде ... ... ... ... ...  ... одан әрі дамуы, уақытша су көздерінде, қашыртқы суларда және ... ... көп ... ... ... ... Қазақстанда  күрішке күріш масасының дернәсілі зиян келтіреді. Күріш масасының ... ... ... екі туыстасы бар: Сhігоnоmus sр. және  Сгісоtориs sp. Саны  жағынан ... ең  көп  ... ...  ...  ...  Бүл екі ... ... Азия жэне Солтүстік Америкада белгілі. Күріш масасының қоректенуін зерттеу арқылы оларды Черновский  өсімдік қоректіге,  ал  Гостеева ... ... ... ...  5-сурет. Күріш масасы.Арал  өңірінде  масалар  барлық  күріш өсірілетін аймақтарға таралған. Күріш масасының  ...  ... ...  ...  ...  сияқты, әртүрлі жаңбыр сулары мен  көлшіктер. Кейіннен олардың  құрғап кетуі нәтижесінде маса ... ... ... масаның ұзындығы 2,5-тен 4-6 мм-ге дейін жетеді, түсі сарғыш, қанаты түссіз болып келеді. Еркек масаның қанаты оны құрсақ ... ... ... ... ... қылшықтармен жабылған. Қарын бөлігі ұрғашы масаға қарағанда ұзынша әрі жіңішкелеу, ұрғашы масада ол ... және ... ... ... Аяғы ұзын, әлсіз. Хирономус туысына жататын масаның денесі қара, ал крикотопус туысына жататын масаның денесі сарғыштау, арқасында үш ... ... ... ... масасының ұрығы кішкене. Оның үзындығы 6-8, кейде 10 мм-ге дейін жетеді. Түсі ашық ... басы ... ... ... иегінде тістері бар. Өмір сүру кезеңінде ұрықтарын күріш сабанының астына немесе атыздардың үлтанына тастайды. Күріш  ... үш ... ... ... маса ... ... ... арам шөптердің қалдығында, үйілген сабанның астыңда қыстап шығады. Қыстап шыққан масаның ұшуы сәуірдің 15-17 ... ал ... ...  ұзақ ... ... 28 ... ... Масалардың бір бөлігі жұмыртқасын әртүрлі уақытша көлшіктерде салады.Күріш масасы күріш егісін суға бастырған кезде пайда болады. ал 5-7 күннен кейін ... ... ... ... бастайды. Маса дернәсілінің бірінші  үрпағының даму мерзімі шілде айының 1-10 аралығында. Осы уақыттың ішінде дернәсіл үш рет ... ... ... басы ... ... ... ... түске айналады. Масаның бірінші қуыршағы мамырдың 27-29 жүлдыздарында пайда ... ... ... ... бір ... Осы ... ... кеуде сегменттері қатты ұлғаяды, денесі қысқарады. Масаның ұшып ... ... бас жағы мен ... ... ... да, пайда болған саңылаудан маса шығады. Масаның ... ... ... ... ... онкүндігінен бастап ұша бастайды. Бірінші үрпақтың жұмыртқа салуы маусымның орта шенінде болады. Ұрғашы маса ... ... ... және судың бетінде қалқып тұрған күріш жапырағына салады.        Эмбрионалды даму кезеңі 2-3 ... ... ... саны ... 196-ға дейін жетеді. Масаның ұшуы және жұмыртка салу күннің батуы мен шығу ... ... ... Күндіз олар күріште, арамшөптерде, оның ішінде, шиінде қозғалмай отырады. Әсіресе оларға күріштің айналасындағы қалың ... ... ... ... ... ... ұрпағы күріште маусымның екінші онкүндігінің аяғында үшінші онкүндігінің бас кезінде пайда болады. Күріш осы кезеңде толық түптену-сабақтану фазасында ... ... ... мен масаның екінші ұрпағының ұшуы шілденің 6-9 ... ... ал ... ұшу ... екінші онкүндігіне  тура келеді. Үшінші ұрпақтың дернәсілі шілденің екінші ... ... ... ... ... ...  дернәсілдер күріш жапырағының және арамшөптердің судың бетінде жүзіп тұрған жапырақтарын зақымдайды.Үшінші ... ... ... және ... ұшуы ... 17-19 жұлдызында басталып айдың аяғына дейін созылады.Масаның  зақымдау  фазасы  -  дернәсіл. Ол жапырақты, сабақты және өсіп келе ... ... ... ... ... төменгі жағынан кеміріп жеп тек беткі жұқасын қалдырады. Нәтижесінде жапырақ бұзылып жіңішке жіпке айналады және өліп қалады. ... ... ... оны ... түгел немесе жартылай кеміреді, соның арқасында өсімдік өледі немесе бойы сау ... ... ... ... ... ... зақымдау кезінде бойына кажетінше ылғал жинаған дәннің қабығы ... ...  ...  кезде дернәсіл дәнің ішіне еніп, ұрықты түгел жеп ... ал ... ...  ... масасы жұмыртқасының  ұзындығы 0,27 мм-ден 0,36 мм-дейін болып, пішіні сопақ болады. Жұмыртқасының түсі ... ... - ... ... ... сарғыш. Жұмыртқаны ұрғашы масалар бірден суға немесе су бетінде калқып жүрген ... ... ... ... облыстарда күріш масасы үш ұрпак, кейде тіпті төрт ... ... ... ... 24,3 ... ал егіннің жалпы шығыны 11,8 пайызға жетеді.Күріш масасының табиғи жаулары негізінен құстар, ... ... ... коңыздар т. б. Зиянкестер туралы негізгі деректер    № ... және ... ... ... қыстайтын жеріЗақым келтіретін стадиясы зақымның түрiЗақым келтіретін уақыты және ... неше ... ... ... жоюға ыңғайлы дәрілеу мерзіміКүріш, Күріш бізтұмсұғы - Sitophilus oryzae L.Шөптердің сабағында немесе жапырағында қыстайды.Ересегі өсімдіктің сабағын, жапырағын зақымдайды.Ересек кезінде,    1-3 ... мен ... ... ... топырақты өңдеу.Күріш, Жағалық шыбын - Ephydra maullaria bgg.Өсімдік қалдықтарының астында қыстайды.Дернәсілдері тамыр ұлпасын ... ... ...            ... өңдеу.Күріш, Күріш масасы - Сhігоnоmus sр.Ересек маса өсімдік қалдығының астында,үйілген ... ... ... ... ... өсіп келе жатқан тұқымды зақымдайды.Дернәсіл кезінде,            ... ... ... ... ... ... ...  сызықты (сабақ) таты. Ауру республиканың барлық аймақтарында  кездеседі, бірақ солтүстік бөлігінде  -  ... ... ... Көкшетау және Ақмола облыстарында оның қаупі зор. Бұл ауру ерте ... ... ... кеш егілген жаздық бидай мен күріште кездеседі. Өсімдіктің сабағында, жапырағында, оның қынабында, масақша қабыршағында, мұртшаларында ... ... ... ... ... ... қоздырғышы  -  Puccinia graminis Pers.f.tritici Eriks.  саңырауқұлағы  ... әр ... ... ... ... ... иесі  -  ... және магония. Бөріқарақат жапырағының үстінде қоңыр дақ пайда болып, оның бетінде сары-қоңыр  түсті спермагонийлер, ал  дақтың астыңғы ... түсі ... ... 2-5 мм цилиндр немесе кесе тәрізді эцийлер түзіледі. Эциоспоралар шар тәрізді, қабығы түссіз, ұсақ-сүйелді,  жоғарғы бөлігі ... Бұл ... ... дақылдардың сабағын залалдайды. Залалданған бөлікте жергілікті жіпшумақ  дамып, оның үстінде урединий мен ... ... ... ... ... пішіні сопақша (кейде 10 мм) көбінесе буын аралығында қатарласқан сызықшалар түрінде ... ... ... түсі ... ... 26 -40 х 11-13 мкм, ... ... қалың (1-3 мкм), беті тікенекті. Ол су тамшысы мен 3-300С температура  аралығында ... 200С) ... ... ... ... ... бірнеше ұрпағын береді. Алғашқы бір урединоспорадан миллиондаған споралар түзілуі мүмкін. Вегетация соңында урединийлердің ... ... ... ... ... болады. Телиспоралары ұзын сабақты, екі клеткалы, ұзынша шоқпар тәрізді, ... 25-78 х 10-24 мкм. ... ... сопақтау, кейде тегіс, жуандау, қабығы жылтыр, түсі сары-қоңыр немесе қоңыр. Ауру дамығанда эпидермис көп жерден (1500) ... ... су ... процесі бұзылып, сабақ мерзімінен ерте қурайды. Сабақ таты қатты дамығанда астық ... өнім 6,8-50% ... қара ... Ауру ... оңтүстік шығысындағы таулы аудандарда бидайды залалдайды. Кесел көбінесе теңіз деңгейінен 1000 м биіктіктегі құрғақ, тығыз топырақта ... ... ... өсімдіктер аса түптеніп, көптеген сабақ (5-50 дана) түзеді. Кеселге шалдыққан өсімдіктердің биіктігі сауларынан 2-4 есе аласа болады. Залалданған ... ... сәл ... ... ... ... масақшалардағы тығыз, қатты, қара күйелі дәндері масақта терең орнығып, кейде жапырақ пішінді екі қосымшалары болады.Ауру қоздырғышы  -  Tilletia ... Kuehn. ... ... шар ... ... торланған, сыртында түссіз шырышты қабаты бар, диаметрі 19-28 мкм. Түсі қара-қоңыр, ал жиынтығы қарайып көрінеді. Телиоспоралар ... 2-9 ... ... ... ... телиоспоралары жеткілікті жарық, ауа, жоғары ылғалдылық және төмен температурада (2-150С) топырақтың ... ... өне ... өсімдік өскінін залалдайды. Сондықтан тұқым таяз себілген жағдайда өсімдік қатты залалданады. Телиоспоралар тұқымда, өсімдік қалдықтарында, топырақта, бидайық ... ... сары ... ... республиканың көптеген аймақтарында кең таралған, әсіресе оңтүстік, оңтүстік-шығыс облыстардың тау және тау бөктері алқаптарында астықты қатты залалдайды. ... ... ... ... ... кейде ертерек білінеді. Өсімдік жапырағында майда қызыл-сары немесе ашық-сары ұнтақты ... ... ... кейде тізбектелген сызықша тәрізді орналасады. Жапырақтан басқа өсімдіктің жапырақ ... ... ... ... масақ қабыршақтары және дәндері ауруға шалдығады. Залалданған ұлпалар түссізденіп, жапырақ қурап, кейін эпидермис астында қара бөртпелер (телий ... ... ... ... - Puccinia ... West. ... Қоздырғыштың дамуы жартылай циклмен өтеді. Аралық иесі белгісіз. Вегетация кезеңінде саңырауқұлақ урединиоспораларының бірнеше ұрпағы түзіледі. Урединиоспоралары бір клеткалы, түсі ... шар ... ... ... ... 18-32 х 14-25 мкм, қабығы түссіз, ұсақ тікенекті.Аурулар туралы негізгі деректер № 2 ... ...    және ауру ... аттарыҚыстайтын стадиясы қыстайтын жеріИнфекцияныңкөзі/жиналатын жері/Зақымд ал атын бөліктері аурудың белгілеріӨсімдіктің  дамуын ... ... ... ...  ... ... ... Puccinia graminis Pers.f.tritici Eriks.Телоспоралар өсімдік қалдықтарында қыстап шығады.   УрединоспораСабағын залалдайды. Бетінде қоңыр-қызыл түсті сызықшалар ... ... қара ... Tilletia ... Kuehn.Саңырауқұлақспоралары өсімдік қалдықтарында топырақта қыстайды.ТелиоспораӨсімдік өскінін залалдайды. Түсі қара-қоңырланып, қарайып көрінеді.Вегетация кезеңіндеАстықтың сары таты. Puccinia ... ... ... қоры  -  ауру ... және оның ... залалдайды. Майда қызыл-сары,  ашық-сары ұнтақты бөртпелер п.б.Вегетация ... ... ...  -  егіс ... ... ... ... Арамшөп тамыр жүйесінің жақсы дамуына байланысты ылғалды, қоректік заттарды көп пайдаланады. Сондай-ақ ол егілген дақылды көлеңкелеп, фотосинтез процесінің жүруін ... ... ... дақыл бойында органикалық заттардың түзілуі нашарлайды, алынатын өнім төмендейді. ...  -  егіс ... мен ауру ... мекені әрі оларды тарататын ортасы. Күріш дақылының арамшөптері: ... ... ... алабота және т.б.Қызылқұйрық гүлтəжі (Amaranthus retreflexus) қызылқұйрықтар тұқымдасына жатады. Оның сабағы тік бойлап өсіп, биіктігі 15-120 см-дей болады. Бұл ... ... ... ... Бір түп ... ... ... дейін тұқым береді. Тұқымы өте ұсақ, диаметрі 0,9-1,5 мм шамасында, түсі қара, сырты жылтыр. Өте ұсақ болғандықтан топырақтың 1-2 см ... ... өніп ... ... өнгіштік қабілетін топырақта 5 жылға дейін сақтай алады. Өніп шығу үшін 12-150С температура қажет.        ... ... ... ... ... ... түрі ... болып қант қызылшасының исі шығып тұрады, сондықтан кейде оны қант қызылшасы ... деп те ... Бұл ... малдар жақсы жейді, сондықтан бағалы сүрлемдік өсімдік болып есептеледі. Қызылқұйрық гүлтəжі отамалы дақылдарды, оның ішінде қант қызылшасы мен көкөніс дақылдарын ... ... ... ... егісінде аңыздық арамшөп болып есептеледі. Жұмыршақ (Capsella bursa pastorіs)  айқышгүлдер тұқымдасына жататын біржылдық ... ... ...  ... жеке де,  ... да ... əр ... биіктікте өседі,  биіктігі 50  см дейін жетеді. (7-сурет) Бұл өсімдікте басқа азжылдық арамшөптердей тұқымымен көбейеді.  ... ... ... түсі ... ... ... қоңыр, сары. Бір өсімдік 70  мыңға дейін тұқым береді. 7-сурет. Жұмыршақ.Қолайлы жылдары екі-үш рет ... ... ... ... жылы ... ... ... ал қыстап шықаннан     соң ерте көктемде топырақтың 22-23  см тереңдігінен тез жəне   ... ... ...  ... ... қабілетін топырақта 7-11  жыл бойы жоғалтпайды. Бұл арамшөптің жаздық, күздік жəне қыстап шығатын ... бар.  ... ... түрлері күзге қарай тамыр жағасын құрайды.  Алабота (Chenopodіum album). Алабота тұқымдасына жататын ерте пісетін жаздық арамшөп. Алаботаның жапырақтары мен ... ұн ... жұқа ақ ... жабылған. Алаботаның тұқымының сыртында қатты қауашығы бар, сондықтан оларды алдын ала буландырмаса малдардың ... ... ... ... ... (8-сурет). 8-сурет. Алабота.Көңді органикалық тыңайтқыш ретінде қолданғанда танаптарды ластайды. Топырақта алаботаның тұқымы өзінің өнгіштік қабілетін 10 жəне одан да көп жыл бойы ... ... ... ... ... (күріштен басқа), бұршақ тұқымдастар, жүгері, мақта, зығыр, қант, қызылшасы, картоп егістерін латайды.Арамшөптер туралы негізгі деректер  №  3 ... аты, ... ... ... бөлігіГербицидке төзімсіз  фазасыГербицидті қолдану мерзіміӨсімдік  фенофазасымәдениарамшөпҚызылқұйрық гүлтəжі  -Amaranthus retreflexusАрамшөп негізінен ... ... ұсақ ... ...    1-2 см ... жақсы өніп шығады.Тұқымын егер алдындаТопырақты өңдегендеЖұмыршақ - Capsella bursa pastorіsТұқымы бұршаққын тектес, түсі қоңыр немесе қара, қоңыр, сары.Бір өсімдік 70  ... ... ... ... егер ... өңдегендеАлабота - Chenopodіum albumЖапырақтары мен сабағы ұн тəріздес жұқа ақ ... ... ... егер ... өну ... қорғау  тәсілдері. Химиялық тәсілдің ерекшеліктері.Өсімдіктер қоры тауысылатын, бірақ қайтадан қалпына келетін табиғи ресурстарға ... ... ... ... ... ... ... 26% ғана орман алқаптарының еншісіне тиеді. Бұл ағаштарды кесіп, жойып жіберу қиын емес, ал оны ... ... үшін ұзақ ... ... ... ... қарағанда, отырғызылған балғын шыбықтан бәйтерек ағаш өсуі үшін 100-150 жыл керек. Біздің ормандарымызда жыл сайын 844 млн м3 ағаш қосымша ... де 460 млн га ... Ағаш ... ... үшін кесілген ағаш жаңа жас ағашпен толықтырылып отыруы керек (әрбір ағаш түбінен ... ағаш кесу ... 80-100 ... ... отыруы тиіс, өйткені қысқа мерзім ішінде жас ағашты отай беру оның тез ... ... ... ... ... ... ағаштың 1/3 табиғи жолмен қалпына келеді, ал қалғанын адамдар өз күшімен отырғызуы керек. Өкінішке орай, ... ол ... аса ... орман шарулшылықтары жыл сайын 90 мың гектарга ағаштар ... Онда ... ... бес ... ... ... өседі, олардьщ ішінде дүние жүзінде кездеспейтін реликті өсімдіктер де бар. Мысалы, Шарын ... ... ... ақ ... тоғайы планетамыздың басқа түкпірлерінде кездеспейді. Сол сияқты сирек кездесетін реликті өсімдіктср түрлері Бетпакдала, Іле ... ... бар. ... ... ... ... ... түрі қала парктерін, көше бойларын және жекелегсн алаңдарды көріктендіру үшін пайдаланылады.Өсімдіктердің түр-түрінің көп болуы адамдарға бай-ланысты. Олар өсімдікті қолдан өсіру ... оның ... ... де, ... ... нәтижесінде кейбір бағалы өсімдік турлерін жойып жіберуге де мүмкіндігі бар. Мысалы, адамдардың ... ... ... ... ... ... 30 мың түрі ... кетті, казір оның 25 мың түрі құрып кету дәрежесінде түр.Елімізде өсімдіктің 20 мың түрі болса, оның 5.6 мыннан ... ... ... ... 760 ... түрі республикамыздың жерінде ғана болатын, басқа жерде кездеспейтін эндемик өсімдіктер, 1500 түрі пайдалы (азықтық, техникалық) ... ... ... ... ...  ... ... барысында пайдаланылған пестицидтердің қалдық мөлшерлері қоршаған орта нысандарында жиналып, ... ... мен ... кері ... ... ... Пестицидтер  -  химиялық улы заттар, оларды дұрыс қолданбау қоршаған ... ... ... адам өмірі мен жануарлар әлеміне қауіпті. Химиялық заттар - өсімдіктерді қорғауда, олардың сыртқы пішінін, дәм сапасын және ... ... ... өсімдік бойындағы зат алмасу процестеріне әсерін тигізеді. Сондықтан ауылшаруашылық дақылдарын, ... және ... ... ... ... ... үшін пайдаланылатын пестицидтердің қолдану регламентін (мерзімі, жұмсалу мөлшері, қайталау) қатаң түрде ... ... Сол ... ... ... алынатын тамақ өнімдерінде пестицидтер қалдығы гигиеналық норматив бойынша ең жоғарғы рұқсат ... ... ... ... ... керек. Өсімдікті химиялық қорғау пестицидтердің физикалық - химиялық, токсикологиялық қасиеттерін, зиянды ағзаларға, қоршаған ортаның элементтеріне әсерін, қарқынды технологияда интегралды ... ... ... ... ... Өсімдікті химиялық қорғау курсының негізгі мақсаты  -  ... ... ... сай ... әсер ету ... ... зерттеуге, барынша тиімді және қауіпсіз қолдануға үйретеді. Өсімдікті химиялық қорғаудың теориялық негіздеріне ауылшаруашылықта қолданылатын уларды зерттейтін ғылым - ... ... ... Өсімдікті химиялық қорғау курсының талаптары  -  ауыл- шаруашылық ... ... ... ... ... әр түрлі химиялық қорғағыш заттардың зиянды ағзаларға және мәдени өсімдіктерге әсерін зерттеу. Өсімдікті химиялық ... ... ... адам ... және жан-жануарларға зиянды болғандықтан, пестицидтермен жұмыс жасау кезінде сақталатын жеке және қоғамдық ... ... ... ... ... интенсивті технология негізінде өндірудегі, зиянды организмдерден қорғау жүйесі.Ауыл шаруашылығы  --  ... ... ең ... түрлерінің бірі. Ауыл шаруашылығы халықты азық-түлікпен және өнеркәсіпті шикізаттың кейбір түрлерімен қамтамасыз етумен айналысады.Сонымен ... ауыл ... ауыл ... ... интенсивті технология негізінде өндірудегі жолдарын қарастырады.Егістіктің фитосанитарлық жағдайы  № 4 ... ... ... ... ... оңай ... ...  саныЗияндылықтың экономикалық, тиімділк шегіӨңделетін дақыл көлемі, гафизикалык, жалпыбip дүркін дәріленген көлемге аударғандаКүріш, Күріш бізтұмсұғы - ... oryzae ... ... ... ... - Ephydra ... bgg.ДернәсіліДернәсіл210-121010Күріш, Күріш масасы - Сhігоnоmus sр.Масаның дернәсіліДернәсіл3101020Дақылдарды зиянкестерден, аурулардан және арамшөптерден сақтау үшін белгіленген ... ... /2015 жыл/    № 5 ... ... ... ... мерзіміауруларарамшөптерфизика-лык,бip дуркін дәрілен-ген көлемге аударған дапестици дтің аты, препарат түpiзиянды организм ге қарсы колданы латын шаралар түрішығымы/кг.п./календар ... ... ... ... он ... /неше күн ішінде дәрілеп болуы/1234567891011Астықтың  сызықты (сабақ) таты. 1010БЕЕТКИНГ, 18% к.э.Химиялық4л40л3431 күн2 күнЕргежейлі қара ... ... ... күн1 ... сары ... ... СУПЕР 330, к.э.Химиялық2,5л25л3281 күн2 күнҚызылқұйрық гүлтəжі 1010БЕЕТКИНГ, 15% к.э.Химиялық4,5л45л2472 күн2 күнЖұмыршақ 1010ЕВРО-ЛАЙТНИНГ, 4, 8% ... күн2 ... ... ... күн1 күнКүріш дақылында қолданылатын препараттардың сипаттамасы мен қолдану ... /2015 жыл/   № 6 ... ... ... тер биол. препараттар /аты, препарат түpiӨРЕПҚ/өнімде рұқсат етілген препарат қалдығыУыттылықто быЖинал-ғыштық тобыТұрақтылы-қ тобыПайдалы насекомдарғa уыттылығыБалық пен құсқа ... ... неше күн ... соң танапта жұмыс icтeyre рұқсат етіледімеханика лықҚолменКүріш бізтұмсұғыАЛПАК, 10% м.в.с.к.3 класс, орташа қауіпті.250 мг/кг300 мг/кг2-4 аптаЖағалық шыбынБЕСТСЕЛЛЕР, 10% к.э.3 ... ... ... мг/кг300 мг/кг2-4 аптаКүріш масасыДЕЛЬТА СТАР, 12,5% к.э.3 ... ... ... мг/кг33-447-14 күнАстықтың  сызықты таты.ДЕЦИС ЭКСТРА, 12,5% к.э3 ... ... ... ... ... қара күйе.АБАКУС 12,5% с.э.4 класс, аз қауіпті> 5000 мг/кг40002-7 күнАстықтың сары ... 25 % с.ұ.3 ... ... қауіпті568-363 мг/кг989-1071 мг/кг2-4 аптаҚызылқұйрық гүлтəжіАЛЬТО СУПЕР 330, к.э3 ... ... ... ... 4, 8% ... ... аз қауіпті.5000 мг/кг.5000 мг/кг.2-7 күнАлаботаБЕЕТКИНГ, 18% к.э.4 классғ аз қауіпті10250 мг/кг5000 мг/кг2-7 күнЗЕНИТ, ... ... ... қауіпті.720 мг/кг6502-4 аптаДақылды өңдеуге қажетті механизациялар саны (2015 жыл)   № 7 кестеЗиянды организмдерПрепарат оның препаративтік түpiӨңделетін eгic ... ... ... ... ... ... ... ТсмАгрегат, машинааты, маркасысменадағы көрсеткіш саныкepeктi машиналар саны, КмКүріш бізтұмсұғыАЛПАК, 10% м.в.с.к.1016ОПШ-15101Жағалық шыбынБЕСТСЕЛЛЕР, 10% к.э.1016ОПШ-15101Күріш масасыАБАКУС 12,5% с.э.1016ОПШ-15101Жұмысшы күшіне жеке ... ... ... ...  ...  № 8 ... препараттарҚолдану тәсілдері (бурку, тозандату)Препаратпен жұмыс істейтін адам саныАрнаулы киімнің қажеттілігіаты, препаративтік түpiуыттылық ... ... ... орташа қауіптіБүрку2Респиратор2ЕВРО-ЛАЙТНИНГ, 4, 8% с.е.к.4 класс, аз қауіптіБүрку2Респиратор2БЕСТСЕЛЛЕР, 10% к.э.3 ... ... ... ... ... 12,5% к.э.3 класс, орташа қауіптіБүрку2Респиратор 2ДЕЦИС ЭКСТРА, 12,5% к.э3 класс, ... ... ... 10% ... ... ... ... 2Респиратор 2АБАКУС 12,5% с.э4 класс, аз қауіптіБүрку2Респиратор ... 25 % с.ұ.3 ... ... ... ... 330, к.э3 ... орташа қауіптіБүрку2Респиратор 2БЕЕТКИНГ, 18% к.э.4 класс, аз қауіптіБүрку 2Респиратор 2БЕСТСЕЛЛЕР, 10% к.э.3 ... ... ... 25. ... жұмыс істегенде жеке басты қорғау және еңбекқауіпсіздігін сақтау ... ... ... адам ... ... ... ... қауіпсіздік ережелеріне жеңіл тұрғыдан қарауға болмайды, өйткені оның зиянды әсері уақыт өте білінеді. Пестицидтермен жұмыс істегенде міндетті түрде респиратор және адам ... ... киім кию ... өйткені пестицидтер тері, ауадан өкпе арқылы қанға өтеді, ары қарай ағзаның бүйрек, бауыр жасушаларын зақымдайды. (9-сурет). Пестицидтермен жұмыс істегеннен ... ... ... ... токсиндерді шығаратын сүт, Е витаминіне бай тағамдар қабылдаған жөн.9-сурет. ... ... егін ... ... ... ... ... қорыта айтсақ, өсімдікті зиянды ағзалардан қорғаудың негізгі жолы - химиялық препараттарды қолдану болып табылады. Сондықтан, пестицидтерді қолданудағы басты мәселелердің бірі - ... орта ... ... ... ... ... және адам ... зиянды әсерін мейлінше төмендету. Ол үшін мынандай іс шаралар жүргізілуі тиіс:* Уыттылығы ... ... ... биологиялық, экономикалық тиімді қосылыстарды синтездеп алу; * Пестицидтердің санитарлық-гигиеналық талаптарына сай ауылшаруашылық өнімдеріндегі қалдық мөлшерлері үнемі қадағалануы тиіс; * ... ... ... ... жүйелі түрде қолданылуы; * Пестицидтерді қолдану регламенті, сақталу, тасымалдау жағдайларының қатаң сақталуы; * ... ... ... ... ... дайындау және ауылшаруашылық фермерлерімен өсімдік қорғау мамандары тығыз байланыста жұмыс істеуі керек.Пестицидтерді сақтау, тарату және ... ... ... Улы ... ... арнайы жасақталған қоймаларда сақталуы тиіс. * Арнайы қоймалар қалалардан, елді-мекендерден, үйлерден  200 м, ... ... су ... 2000 м ... жерлерде орналасуы тиіс. * Улы заттар сақталатын қоймалардың ауданы мейлінше кең, автокөліктердің ... ... ... улы ... ... ... залалсыздандыруға жеткілікті болуы тиіс. * Улы заттар сақталатын ... ... кең, ... ... ... ... ... цементтелген болуы тиіс. * Буланатын гигроскопиялық пестицидтер герметикалық ыдыстарда сақталады. Құрамында су, формалин, карбатион, 2,4-Диметиламин және ... ... ... бар ... ... жылу берілетін бөлмелерде сақтау қажет.* Едендері тегіс, топырақ қабатынан ... ... ... ... ... ... ... сақталуына тыйым салынады. Қойма берік құлыпталып, өте улы заттар арнайы мөрленген қаптамада сақталады. * Пестицидтердің химиялық ... ... ... ... ... ... өздігінен қызатын болғандықтан жеке сақталады.* Қойманың заттар қоятын тартпалары, терезесі немесе ауа сорғышы ... ... ... улы ... сақтайтын, пайдалануға жіберілетін және құжаттар, арнайы киімдер, дәрі - дәрмек, сабын, су сақталатын бөлмелерден тұруы тиіс.6.Пестицидтерді қолданғанда ... ... ... талаптары.Жер шарында ауыл шаруашылығының жалғасып жатқан қарқынды химиялануы жыл сайын ... ... - ... ... мен ... ... - ... бөтен химиялық заттар яғни ксенобиотиктер, соның ішінде пестицидтердің көп мөлшерде түсуіне ... ... да, ... ... ... ... қорғау мәселесі үлкен маңызға ие болды. Экожүйелер мен ландшафтарда пестицидтердің өзгеруі мен сипатын зерттеу - экожүйелер мен ... ... мен ... улы ... ... ... ... қоршаған орта экотоксикологиясының - жаңа ғылыми тәртіптің бөлігі ... ... ... экотоксикологиясының мақсаты. Басқа химиялық заттармен салыстырғанда ортаны ластауы мүмкін ... ... ... ие: * ... ... ... қайта қалпына келмеуі.Қоршаған ортада барлық химиялық қосылыстардың циркуляциясы өзара байланысты сызба - нұсқа бойынша: атмосфера, гидросфера, ... 56 және ... ... өтетіндігі бұрыннан белгілі. Әртүрлі заттардың циркуляциясының ұзақтығы бірдей емес, ал кейбір аз персистентті заттар циркуляцияның барлық кезеңінен өтпейді және ... ... ... ... ... * ... пен адам үшін ... қауіп туғызатын белгілеу бойынша препараттардың биологиялық белсенділігі; * Қорғайтын шаралардың жоғары тиімділігін қамтамасыз ету мақсатында қолданатын шығын ... ... ... ... * ... шаруашылықтың әртүрлі салаларында қолданылуымен, қоршаған ортадағы айналымымен және азық - түлiк өнiмдерiнде қалдықтардың болуымен байланысты көп ... ... ... ... * ... ... ... тұрақтылығы және азық-түлік тізбегі бойынша берілуі; Тұйық ... ... ... әсерінің тиімділігі жұмсалу мөлшерімен, формасымен, қолдану әдістерімен, әсерінің ... және ... ... ... Қолданғаннан кейінгі жақын әсер. Жалғасымдылығы мен әсер ету сипаты бойынша рельефтен, топырақты және климаттық жағдайлардан тәуелді. Неғұр- лым климаты құрғақ, ... ... жер ... су ... ... ... соғұрлым топырақта, суда және биомассада тұрақты пестицидтердің және олардың метаболиттерінің екіншілік ... мен ... ... ... ... Қолданғаннан кейінгі алыс әсер. Ол өзендердің хауыздарына олардың жайылмалары және террасалар бойынша ... ... ... ... топырақты коллоидтармен сорбцияланған күйде көшуге қабі- летті өте тұрақты препараттарға тән. Жайылмалар, дельталар және эстуарийлардағы миграция, ... бөлу және ... 3-4 және одан да көп ... ... ... ... өзендердiң төменгi ағымында, дельталар, теңiздерде ағзаларға әсер етуі мүмкін. Қолданғаннан кейінгі өте алыс әсер. Бүкіл планетаны және оның жеке компоненттерін - ... ... және ... ... Ол жағалаулық және трансмұхиттық ағымдар, теңiз дауылы, циклондар, құстардың, малдардың және адамдардың миграцияларымен ұзақ сақталатын пестицидтердiң ... ... және ... ... ауа ... ... көлiк қозғалысы және жүк, шикiзаттар мен азық-түлiктердің тасымалдануымен; ядролық және тағы басқа қаруды сынаумен, ... ... ... байланысты. Бұл әсерлер біртіндеп айқындалады. 1.Зиянкес ағзалардың пестицидтерге төзімділігін дамыту. Ол пестицид қалдықтарының жиналуымен және төзімділігімен байланысты және ... әсер ... ... ... ... сезімтал түрлердің сол түрдің төзімді ағзаларына өтуі нәтижесінде популяциялардың ауысуымен шарттанады. Төзімділіктің физиологиялық-биохимиялық сипаты, пайда болу 58 ... және оны ... ... ... ... ... ... мен олардың қалдықтарының өсімдіктерге, жануарларға және қоршаған ортаға әсері (өсімдіктің зақымдануы мен өзгерісі, микрофлора құрамындағы өзгерістер, сүтқоректілердің, ... мен ... ... ... ... ... өлімі). Мұндай әсер қалыпты жағдайда потенциалдық зиянкесті оның экономикалық зиян келтіруінен төмен деңгейде ұстап тұратын жыртқыштар мен ... ... ... рінің жоғалуы салдарынан екіншілік зиянкестердің дамуына әкелуі мүмкін. Басқа сөзбен айтқанда, пестицидтер биоценозға әсер етуі мүмкін. 3.Тамақтану тізбегі бойынша ... және ... ... ... ... ... өз ... пестицидтердің концентрациясы өсетін ірі жануарлар қолданатын өсімдіктер және жануарлар ағзаларымен жұтылуы мүмкін. Бұл олардың тамақта жиналуы мен ... ... ... ... ... ... келесі сызба-нұсқа бойынша жүреді: * ауа-өсімдік-топырақ-өсімдік-шөпқоректісі-жануарлар-адам; * топырақ-су-зоофитопланктон-балық-адам. Мысалы, 1 кг топырақта хлорорганикалық пестицидтердің тек ... ... ... ал ... топырақта өскен 1 кг сәбізде 1-ден 6 мг-ға ... ... ... ... ... қан ... арқылы түседі және жемістердің өсуіне байланысты ондағы пестицидтердің концентрациясы жоғарылайды. Кейбір ... мен ... ... түрі хлорорганикалық заттарды жинақтайды және ағзада ұзақ уақыт ұстап тұруға ... ... ... ... және дайындаудың барлық тәсілдері пестицидтердің тамақтағы қалдық мөлшерінің ... ... ... қоршаған ортаға әсерін дұрыс түсіну үшін пестицидтердің жеке экожүйелердегі өзгерісін және олардың осы жүйелердің маңызды ... ... ... ... Ол үшін ... экоулылық мониторингісі мәліметтерін - биосфера компоненті күйін бағалау және жорамалдау мақса- тында ... ... ... ... және ... ... қолдану қажет. Қоршаған орта күйін бағалау бірінші кезекте пестицидтер қалдығы анализінің стандартты жоғары сезімталды ... ... ... ... ... ... ... зіледі. Ортаның сәтсіздіктерін бағалау ауа, су, топырақ үшін - ШРК бар ... ... ала ... ... 60 және өнім ... ЕЖРЕПМ-мен салыстыру арқылы анықталады. Сонымен қатар, осы мәліметтер негізінде комп- лексті ... - ... ... үшін ... ... рұқсат етілген жүктемесі де есептеледі. Пестицидтермен қоршаған ортаның ластануын бағалау биологиялық мониторинг критериясы бойынша жүргізілуі ... Ол үшін ... ... түрлері әдісі қолда- нылады, түрлер ретінде пестицидтерге жоғары сезімтал және ... ... тез ... ағзалар немесе ағзаларында қалдықтар сенімді химиялық анализ үшін жеткілікті ... ... ... - ... ... лары қызмет етуі мүмкін. Бұл әдіс жүйелердің әртүрлі түрлері үшін қолайлы. Қоршаған орта нысандарында пестицидтердің өзгерісін сипаттау үшін көбінесе жасанды ... ... Бұл ... әр ... ... үшін екі көрсеткіш алынады: биодеградация коэф- фициенті және биологиялық күш ... ... ... біріншісі экожүйеде пестицидтердің деграда- циялануының жылдамдығын, ал екіншісі - жасанды экожүйеде препараттың ыдырауы үшін ... ... ... ... ... БД ... болса, соғұрлым препарат тез ыдрайды, ал неғұрлым БК жоғары болса, соғұрлым ол персистенттірек болып келеді.Пестицидтерді қолданғанда олардың қорғалатын ... ... ... зор. Олар әртүрлі физиологиялық активтілікке ие, қасиетіне, мөлшеріне, қолданудың әдістері мен шарттарына тәуелді жағдай жасайтын ... ... әсер ... ... ... ... күшті өнгіштігінен өсу қарқындылығының жоғарлауын, дамудың жылдамдауын, құрғақ заттың жиналуын, өнімнің көбеюі мен сапасын жақсар- тады. Ол ... ... ... зат ... ... тура ... ... қалыпты дамуына кедергі келтіретін зиянкес ағзалардың жойылуымен байланысты жана- ма әсер еткенде пайда болады. Пестицидтердің өсімдіктерге улы әсер ету ... ... деп ... Препараттардың мәдени өсімдіктерге фитоулылық әсерінің белгілері әртүрлі және тұқымдардың көктеу қарқындылығы мен өнгіштігінің төмендеуінен, құрғақ заттың жиналуының 86 ... ... олар ... ... пен ... ... болуына, олардың түсуіне, зарарсыз гүл аталығының түзілуіне, түйіннің түсуіне, қалыпты жеміс түзілуінің бұзы- луына, тұқымның ... ... ... мен ... ... ... ... өсу мен дамуды ауырлатуға, зат алмасуды бұзуға, өнімнің азаюына, оның ... ... ... мен ... қалдық мөлшердің жиналуына әкеледі. Фитоулылық әсердің белгілері химиялық ... ... ... жеке ... үшін тән. Бейорганикалық күкірттің препараттары өздеріне сезімтал өсімдіктердің жапырақтарының түсуіне әкеледі, мыстың бейорганикалық қосылыстары мен кейбір фосфор- ... ... ... жас ... ... ылғал ауа райында күйуіне әкеледі. Гербицидтер - 2,4-Д, 2М-4Х туындылары өсуді бәсеңдетеді, формативті ... ... ... яғни ... ... емес ... әкеледі. Гербицидтер - карбамин қышқылының туындылары өскіндерді өлтіреді. Алифатты қышқылдар туындылары дәнділер өскіндерінің жуандауына, қанық жасыл түсті болуға және бұталарының ... ... ... туындылары (симазин, атразин) тұқымның көктеуіне әсер етпейді, бірақ хлороздың пайда болуына, жас өсімдіктердің солып қалуына ... ... ... түрлері мен сорттары тұрақтылы- ғының негізіне олардың зат алмасуының биохимиялық реак- циялары мен физиологиялық реакцияларындағы өзгешеліктер жатады. Өсімдіктер арасында ... ... ... ... ... ... жүйелік топтардың (класс, тұқымдас, тегі) жоқтығы анықталды. Түрлер ... ... ... жеке ... пестицидтерге қатысты түрліше болып өзгеруі мүмкін. Бұл көптеген ... ... ... ... ... қос сызық аралық будандары (гибрид), қарапайым гибридтерге қарағанда ... ... ... сызық- тарға қарағанда 2,4-Д гербицидтерге айтарлықтай тұрақтырақ болып келеді. Химиялық ... ... ... 87 айырмашылық картопта, қант қызылшасында, асбұршақта, зығырда, бөрібұршақта, жеміс-жидек дақылдарында табылды. Жалпы пестицидтер ... ... ... ... ... әсер ... сол үшін оларды зиянкес ағзалардан қорғау үшін қолданады. Өсімдіктерде пестицидтердің енуінің, қозғалуының және метаболизмінің ерекшеліктері. Пестицидтер өсімдікке тамыры ... ... ... ... тұрып өңдегенде немесе препарат топыраққа енгізілген кезде тез енуі мүмкін. Олар ... ... ... суда ... ерігіштігіне қара- мастан тамырына енеді. Диффузия, ауыспалы адсорбция және молекулалар мен иондардың белсенді тасымалдануы нәтижесінде пестицидтер- дің ... ... ... ... ... ... анық ... Тамыр бетіне адсорбцияланған пестицидтердің иондары мен молекулалары жаушаның бос кеңістігіне өзге- ріссіз күйінде енгенде және ары қарай жер беті ... ... ... ... ... арқылы су ағысымен өткен кезде, бұл процесс пассивті сипатқа ие болуы мүмкін. Біруақытта тамыр жасушасы цитоплазмасының сыртқы ... ... ... ... ... ... қанда, метаболиттік жолмен де түсуі мүмкін. Биохимиялық реакциялар нәтижесінде пестицидтер қайтымсыз бұзылуы ... ... ... ... ... ... Тамыр арқылы пестицидтердің түсуі қарқындылығы мөлшердің көбеюімен жоғарылайды. Препараттың топырақты ерітіндіден өсімдікке түсуі топы- рақтың қасиетіне ... ... және ... ... осы ... ... ... осыған байланысты олар өсімдіктер үшін аз қол жетімді. Ылғалдылықтың айтарлықтай маңызы зор. Топырақтан ... ... ... ... жеткілікті дымқыл жағдайда қарқынды түсуімен және су мен қоректік заттардың қозғалуымен ... ... ... Өсіп-өнетін (вегетирующих) өсімдіктерді өңдеу кезінде пестицидтер өсімдікке негізінен жапырақ ... ... және ... ... немесе бу түрінде енеді. Кутикула 88 арқылы ену көп ... ... ... ... ... ерекшеліктеріне тәуелді. Қазіргі кездегі көзқарастар бойынша, кутикула келесідей 4 ... емес ... ... ... 1) ...  -  ... ... және липофильді қасиеттерге ие болатын полимерленген жоғары молекулалы қышқылдар мен спирттерден; 2) кутикулярлы гидрофобты талшықтардан  -  май ... ... ... ... мен ... ... май ... бір атомды спирттерінен; 3) пектиннен  -  су мен полярлы қосылыстар үшін өткізгіш, құрылымы аморфты гидрофобты ... 4) ...  -  ... ... ... болатын талшықты құрылымды гидро- фильді заттардан. Кутикула біркелкі қабықша түрінде жапырақтың бүкіл беті мен ... асты ... (ауа кіру үшін ашық ... ... ... ... және ... беті) жабады және пестицидтердің жапыраққа ену жолында негізгі тосқауыл ретінде қызмет ... Ол ... ... және суды ... ... Кутикуланың липоидты матриксі болады, ол арқылы липофильді заттар өтуі мүмкін. Кутикуланың эктодесмалары  -  ... ... ... ... жолдарының бірі. Пестицидтер өсімдікке ерітінді немесе эмульсия түрінде өсімдіктің бойына жапырақ арқылы енеді. ... ... ... әр түрлі енуі тоқтатылады. Заттардың жапырақ протопластына енуінің бірнеше жолда- ры белгілі: полярлы (сулы), полярсыз (липоидты), сондай-ақ біріктірілген ... ... ... ... су ... ... ... кутиннің қышқыл компоненттеріне, ары қарай пектин- ге және су өткізгіш цитоплазмалық мембранаға түсуі мүмкін. Өте ... ... ... ... мен ... суға ... ... Бұл жағдайда жапыраққа түсетін пести- цидтің тамшылары жапырақтың су фазасымен байланысқа түсіп, апопластқа өте бастайды және ары ... ... ... ... ... кезінде кутикула- ның микротесіктері ауамен толады және пестицид ерітіндісінің тамшылары тесіктерде ауа ... ... ... 89 ... байланысқа түсе алмайды. Бұл жағдайда енудің су жолы қатты қиындық туғызады. Өсімдіктерде ылғал жетіспеген кезде ... ... ты ... енеді. Липофильді заттар жасушалы қабықшаның май компоненттері арқылы ... ... ... ... мен ... қабықшаның гидрофобты компоненттерінде сұйықтың жұқа адсорбциялық қабаты түзіледі. Көптеген препараттар, біруақытта полярлы және полярсыз қасиеттерге ие бола ... ... ... ... ... луы мүмкін. Пестицидтердің кутикула арқылы енуі олардың суда ерігіштігімен немесе жасушалы қабықшаның ... жеке ... ... және ... ... ... тәуелді. Кутикула майлар үшін жақсы өткізгіш, сондықтан да майда жақсы еритін көптеген ... ол ... оңай ... ... ... ... мен ... қабаттан өтіп, протопластқа баратын жолда жасушалы қабықшаның целлюлозалық қабаты түрінде тосқау- ылды кездестіреді. Фибрилляр ... ... мен ... ... арқылы пестицидтер диффузды жолмен жасушалы қабықша арқылы өтіп, плазмолеммамен абсорбцияланады. Мембраналардың ерекше қасиеттері арқа- ... және ... ... ... ... пестицидтердің абсорбцияланған молекулалары цитоплазмаға десорбцияланады. Бұл метаболиттік процесс және бұл жерде тыныс алу мен фитосинтез абсорбцияның активтенуіне ... ... көзі ... табылады. Пестицидтер жапыраққа үлкен ашық саңылаулар арқылы да енеді, өйткені олар өсімдіктерге себетін ерітіндіден пестицид- тердің буын оңай өткізуге ... ... сулы және ... ... мен ... ... төмен эмульсияларды да оңай өткізеді. Препараттар, сондай-ақ тікелей сабақтың эпидермисі, қабығы және жамылғы ткані арқылы да түсуі мүмкін. Өсімдікпен жұтылған ... онда ... ... ... ... қабырғалар бойынша, транспирация тоғы бар ксилемалар мен ... ... ... ... ... пестицидтер ферментті жүйе әсерінен метабо- лизмге ұшырайды. Оның жылдамдығы әртүрлі және ... ... ... ... түрі мен жасы ... ерекшеліктеріне байланысты тәуелді. Жас өсімдіктерде бұл процесс кәрілеріне қарағанда тез ... ал бұл өз ... жас ... өте ... ... активтіліктерімен түсіндіріледі. Сонымен қатар, биокатализа- торлар мен жоғары физиологиялық активті заттардың мөлшері көбейеді. Бұл қосылыстардың белсенді формасы пестицидпен ... ... оның ... ... Кәрі ... бұл үшін ... ... жасалмайды, өйткені оларда гидролитикалық процестер басым болады, бұл процесс органикалық қосылыстардың ... мен ... ... ... ... түзілуімен байланысты. Қорытынды:Қорыта келе, Қызылорда облысының климаты жазы ұзақ ... ... және қары аз ... ... ... күрт ... ... өніп-өсе беретін күріш дақылына зиян келтіретін зиянкестерін, ауруларын және де арамшөптерін де атап көрсеттік. Зиянды бунақденелердің көптеген түрлері қоймадағы астықты және ... да ауыл ... ... ... ... ... Бұл ... астық дәндерімен және олардан жасалған азық-түліктермен, сондай-ақ кептірілген жемістермен және көкөністермен қоректеніп, олардың санын кемітеді, ... ... және ... ... өнгіштік қасиетін төмендетеді. Күріш дақылының аурулары мен және оған зиянын тигізетін арамшөптерін де атап өттік. Осы күріш ... ... ... ... оған биологиялық қорғаумен қоса, химиялық қорғауды да қарастырамыз. Химиялық препарат түрлерін қолданамыз.Оны ... ... ... және де ... ... қадағалау қажет. Пестицидтер канцерогенді, кумулятивті, адам иммунитетін төмендететін заттар болғандықтан, қауіпсіздік ережелеріне жеңіл тұрғыдан қарауға болмайды, өйткені оның ... ... ... өте ... Пестицидтермен жұмыс істегенде міндетті түрде респиратор және адам терісін қорғайтын киім кию керек, өйткені пестицидтер тері, ауадан өкпе арқылы қанға ... ары ... ... бүйрек, бауыр жасушаларын зақымдайды.Пайдаланылған әдебиеттер:* Голышин н. М. Фунгициды в сельском хозяйстве. М, 1982.* ... н. М. И др. ... ... ... при ... технологиях. М., 1986.* Груздев и др. Химическая защита растений. М,. 1987.* ... ... ... от ... и ... в казахстане / сб. Трудов казниизр/. Алматы., 1979.* ...  
        
      

Пән: Ауыл шаруашылығы
Жұмыс түрі: Материал
Көлемі: 31 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
2 IAS халықаралық қаржы есептілігінің стандарты11 бет
Гаплоидтық технология14 бет
Гаплоидтық технология туралы мәлімет9 бет
Жасушалық инженерия туралы4 бет
Жасушылық инженерия5 бет
Сиыр етін өндірісте қолдану7 бет
"Зиянды өндірістік факторлар,олардың жұмысшыларға және қоршаған ортаға әсері. жарықтандырудың адамның еңбек қабілетілігіне әсері."26 бет
"Организмнің әрбір ағзаларының қалыпты микрофлоралары. Олардың маңыздылығы. Дисбактериоз."5 бет
1. Вирустардың организмге енуі, таралуы, орналасуы. Инфекция түрлері және оларға сипаттама. 2. Иммунитеттің механизмдері. Иммунитеттің гуморальдық, клеткалық, жалпы физиологиялық фактролары11 бет
Cu, Pb, Ni, Cr ауыр металдарының күріш алқаптарындағы топырақтардағы сандық және сапалық құбылымдары (Қызылорда облысы, Шиелі ауданының мысалында)30 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь