Ришельенің Францияның дипломатиялық қызметіне қосқан үлесі

КІРІСПЕ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .3

1 ФРАНЦИЯНЫҢ ДИПЛОМАТИЯЛЫҚ ҚЫЗМЕТІ ... ... ... ... ... ... ... ... ..5
1.1 Франция дипломатиялық қызметнің тарихи дамуы ... ... ... ... ... ... ... ... ..5
1.2 Қазіргі кездегі Францияның Сыртқы істер министрлігі ... ... ... ... ... ... ...8

2 ФРАНЦИЯНЫҢ ДИПЛОМАТИЯЛЫҚ ҚЫЗМЕТІНЕ РИШЕЛЬЕНІҢ ҚОСҚАН ҮЛЕСІ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .11
2.1 Ришельенің өмірі және саяси қоғамдық қызметі ... ... ... ... ... ... ... ... ... .11
2.2 Ришелье Франция тарихындағы ұлы дипломат ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...24

ҚОРЫТЫНДЫ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 32ҚОЛДАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР ТІЗІМІ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .35
Курстық жұмыстың өзектілігі. Халықаралық аренада Француздар өздерін дипломатияның өнері, өздерін дипломатияның шебері ретінде көрсете білді. Францияда дипломатиялық қызметі пайда болғанынан бастап, ең бастысы оның ұйымдасу принциптің дамуына, дипломатия өнеріне, анықтауына және тәртіп сапасына көңіл бөлген. Француз дипломатиясын үлкен үркерлердің атақты адамдар қалыптастырды – мемлекеттік және саяси қайраткерлер, көрнекті ғалымдар, жазушылар. Соның ішінде Ришельенің франция дипломатиясының қызметіне қосқан үлесі туралы қарастырылған.
Курстық жұмыстың нысаны. Ришельенің Франция дипломатиясының қызметіне қосқан үлесі, және Францияның сыртқы істер министрлігі.
Зерттеу жұмысының мақсаты. Францияның қайраткері - кардинал Ришелье дипломатияға үлкен өзгерістер енгізген кезеңін зеріттеу. Осы мақстақа қол жеткізу үшін төмендегі міндеттерді алдыға қойдық:
- Францияның дипломатиялық қызметі
- Франция дипломатиялық қызметнің тарихи дамуы
- Қазіргі кездегі Францияның Сыртқы істер министрлігі
- Францияның дипломатиялық қызметіне Ришельенің қосқан үлесі
- Ришельенің өмірі және саяси қоғамдық қызметі
- Ришелье Франция тарихындағы ұлы дипломат
Зерттеу жұмысының деректік негізі. Зерттеу тақырыбына қатысты орыс тілдерінде жарияланған құжаттық деректерден тұрады.
Деректердің негізгі тобына кітаптар жатады. Сонымен қатар курстық жұмысты жазу барысында әлемдік электронды интернет жүйесіндегі «google.kz», «wikipedia.org», «webirbis.ksu.kz», « www.globalaffairs.ru», « www.allbest.ru/referat/Ришелье» сайттардан қарастырылды.
Тақырыптың зерттелу деңгейі. Францияның дипломатиялық қызметі және Кардинал Ришельенің қосқан үлесі туралы жазылған еңбектер аз емес. Ол еңбектердің көбісінде Францияның Сыртқы істер министрлігінің тарихы туралы және Ришельенің өмір баяаны туралы жазылған. Зонова Т.В. «Дипломатия иностранных государств» [1] атты кітабында, Францияның дипломатиялық қызметінің даму тарихы мен Ришельенің Францияның дипломатиялық қызметіне қосқан үлесі туралы жазылған. Дубинин Ю.В. «Дипломатическая служба Франции» [2] еңбегінде ХVІІ ғасырдың бірінші жартысында Францияның қайраткері - кардинал Ришелье дипломатияға үлкен өзгерістер енгізгені туралы айтыла кеткен. Ф. Кальер «Новая и новейшая история» [3] кітабында Ришельенің келіссөдерді қалай жүргізу керек екендігі туралы айтып кетті. Андреев А. Р. «Гений Франции, или Жизнь кардинала Ришелье» [4] еңбегінде Ришельенің өмірбаяаны, Франция дипломатиясына қосқан үлеі иуралы жазылған. Кнехт Р. «Ришелье» [5] атты еңбегінде Ришельенің Францияда болған саясаты туралы жазылған. Лактионова А. «История дипломатии» [6] кітабында Францияның Сыртқы Істер Министрлігі туралы жазылған. Волков Ф.Д. «За кулисами второй мировой войны» [7] атты еңбегінде Ришелье кезіндегі Австрия және Испания араларындағы дипломатиялық қызметі туралы айтылған. Сондықтан осы еңбектердегі пайдаланылған деректер мен жасалған тұжырымдарға сүйену мақсатында оларды ғылыми саралаудан өткізген болдық.
1. Зонова Т.В. Дипломатия иностранных государств // М, 2004 – С. 38-69
2. Дубинин Ю.В. Дипломатическая служба Франции // М, 2004 – С. 39-45.
3. Ф. Кальер Новая и новейшая история // М, 2001 – С. 403
4. Андреев А. Р. Гений Франции, или Жизнь кардинала Ришелье // М, 2009
5. Кнехт Р. Ришелье // Феникс, 1997
6. Лактионова А. История дипломатии // «АСТ», 2006
7. http://historic.ru/books/item/f00/s00/z0000034/st022.shtml
8. Дипломатическая служба Франции http://cat.yarstud.ru/work/18015/Diplomatiya-i-diplomaticheskaya-sluzhba
9. Центральные органы внешних сношений Франции
http://www.e-reading.org.ua/chapter.php/103223/41/Zorin_-_Osnovy_diplomaticheskoii_sluzhby.html
10. Самойленко В.В. Дипломатическая служба // М, 2010
11. Борисов Ю. В. Новейшая история Франции // М, 1966.
12. Смирнов В. П. Новейшая история Франции // М, 1979
13. В.П.Потемкина История дипломатии // М, 1941
14. Рубинина Е.А. Правовое регулирование несостоятельности во Франции: смена приоритетов// М,2006
15. Демин Ю.Г. Статус дипломатических представительств и их персонала // М, 1995
        
        ҚАЗАҚСТАН РЕСПУБЛИКАСЫ БІЛІМ ЖӘНЕ ҒЫЛЫМ МИНИСТРЛІГІТ.РЫСҚҰЛОВ АТЫНДАҒЫ ҚАЗАҚ ЭКОНОМИКАЛЫҚ УНИВЕРСИТЕТІ кафедрасыКУРСТЫҚ ЖҰМЫСТақырыбы: Ришельенің Францияның дипломатиялық қызметіне қосқан үлесіҒылыми жетекші: т.ғ.к. Жузтаева ... 1 ... ... ... ... ... ...  ДИПЛОМАТИЯЛЫҚ ҚЫЗМЕТІ..................................51.1 Франция дипломатиялық қызметнің тарихи дамуы..................................51.2  ... ... ... Сыртқы істер министрлігі...........................82 ФРАНЦИЯНЫҢ ДИПЛОМАТИЯЛЫҚ ҚЫЗМЕТІНЕ РИШЕЛЬЕНІҢ ҚОСҚАН ҮЛЕСІ.................................................................................................112.1 Ришельенің өмірі және саяси ... ... ... ... тарихындағы ұлы дипломат.......................................24ҚОРЫТЫНДЫ....................................................................................................32Қолданылған әдебиеттер тізімі.....................................................35КІРІСПЕКурстық жұмыстың өзектілігі. Халықаралық аренада Француздар өздерін дипломатияның өнері, ... ... ...  ... ... ... ... дипломатиялық  қызметі пайда болғанынан бастап, ең ...  оның ... ... дамуына, дипломатия өнеріне, анықтауына және тәртіп сапасына көңіл бөлген. Француз дипломатиясын үлкен үркерлердің атақты адамдар қалыптастырды  -  ... және ... ... ... ғалымдар, жазушылар. Соның ішінде Ришельенің франция дипломатиясының ... ... ... ... ... ... жұмыстың нысаны. Ришельенің Франция дипломатиясының қызметіне  қосқан үлесі, және Францияның сыртқы істер министрлігі.Зерттеу жұмысының мақсаты. Францияның қайраткері  - ...  ... ... ... ... ... ... зеріттеу. Осы мақстақа қол жеткізу үшін төмендегі міндеттерді алдыға қойдық:* Францияның  дипломатиялық қызметі* Франция ... ... ... ... Қазіргі кездегі Францияның Сыртқы істер министрлігі* Францияның дипломатиялық қызметіне  Ришельенің қосқан үлесі* Ришельенің өмірі және ... ... ... Ришелье Франция тарихындағы ұлы дипломатЗерттеу жұмысының деректік негізі. Зерттеу тақырыбына ...  орыс ... ... ... деректерден тұрады. Деректердің негізгі тобына кітаптар жатады. Сонымен қатар курстық жұмысты жазу барысында әлемдік электронды интернет жүйесіндегі , , , >, >  ... ... ... ... ... ... ... қызметі және Кардинал Ришельенің қосқан үлесі туралы жазылған еңбектер аз емес. Ол еңбектердің көбісінде Францияның ... ... ... ... ... және Ришельенің өмір баяаны туралы жазылған. Зонова Т.В.  [1] атты ... ... ... ... даму ... мен ... Францияның дипломатиялық қызметіне қосқан үлесі туралы жазылған. Дубинин Ю.В.  [2] еңбегінде  ХVІІ ... ... ... Францияның қайраткері  - кардинал  Ришелье дипломатияға үлкен өзгерістер енгізгені туралы айтыла кеткен. Ф. Кальер  [3] кітабында ... ... ... ... ... екендігі туралы айтып кетті. Андреев А. Р.  [4] еңбегінде Ришельенің өмірбаяаны, Франция дипломатиясына қосқан үлеі иуралы жазылған. Кнехт Р.  [5] атты ... ... ... болған саясаты туралы жазылған. Лактионова А.  [6] кітабында Францияның Сыртқы Істер Министрлігі туралы жазылған. Волков Ф.Д.   [7] атты ... ... ... ... және Испания араларындағы дипломатиялық қызметі туралы айтылған.   Сондықтан осы еңбектердегі пайдаланылған деректер мен жасалған ... ... ... ... ... саралаудан өткізген болдық. Зерттеу жұмысының теориялық-әдістемелік негізі. Курстық  жұмыстың методологиясы тарихтану ғылымының, халықаралық  қатынастар тану ғылымының және саясаттану ... ... ... ... ... қағидаларына негізделді.  Курстық жұмыстың құрылымы. Курстық ... ... ... екі ... қорытындыдан және пайдаланылған әдебиеттер тізімінен тұрады.1 ФРАНАЦИЯНЫҢ  ДИПЛОМАТИЯЛЫҚ ҚЫЗМЕТІ1.1 Франция дипломатиялық қызметнің тарихи дамуыХалықаралық аренада Француздар өздерін дипломатияның өнері, ... ... ...  ... ... ... Дипломатия тарихының маманы, неміс Р. Заллет  Францияның дипломатиясы туралы былай айтқан: . . Басқа ... ... Г. ... ... ... ХVІІ  -  ... жүз ... француздар дипломатияда . Францияның дипломатиялық қызметі, сол кездердегі басқа елдермен салыстырғанда тармақты болған, және де сол ...  ... ... ... дипломатиялық тілдесудің  тілі француз тілі болды. Францияда дипломатиялық  қызметі пайда болғанынан бастап, ең ...  оның ... ... дамуына, дипломатия өнеріне, анықтауына және тәртіп сапасына көңіл бөлген. Француз дипломатиясын үлкен үркерлердің атақты адамдар қалыптастырды  -  ... және ... ... ... ... ... ... бойынша, Франция шетел өкілдері боынша АҚШ  -  тан ... ... ... ... ... ... ... орталықтандырылған мемлекеттердің пайда болуымен және Францияның халықаралық істерге қосылуымен пайда болды. Алғашқы Францияның дипломатиялық қатынастардың қалыптасуы ... ІХ (1226  -  1270 жж. ) ... ...  Людовик ІХ арқасында Франция Еуропадағы ықпалды мемлекеттердің бірі болды. Людовик ІХ немересі ... ІV ... (1285  -  1314 жж.) ... ... негізін ары қарай қалаған. Филипптің патшалығында үлкен келіссөздердің  санымен атап өтілген. Бұл келіссөздер ...  ... ... тоқтатылуын, немесе территорияларды алуды мақсаттарға ие болған. Бұрын шетел ... ... ...  ... және ... ... миссияларға апаратын. Келіссөздер көбінесе ауызша түрінде жүргізілетін. Тек Филипп ІV кезінде ғана дипломатиялық қарым  -  қатынастар жазбаша түрде ...  ... және де ... жиі ... бола ... ... ХІ (1461  -  1483 жж.) дипломатияны мемлекет саясатының басты бағытына айналдырды. Людовик ХІ өз ... ... ... кең ... ...  және уақытша миссияларды тұрақтыға айналдыру маңызды деп есептеді. Ұзақ ... бойы ... ... король (патша) басшылық етті. Сыртқы саясатты жүргізетін жауапты уәкіл болған жоқ. Тек  ... ІІІ ... ... 1589 жылы  ...  шетел байланысына Луи Револьға  статс  -  ... ... ...  Луи ... Францияның СІМ  -  нің тізімінде бірінші.ХІV Франсуа Кальер ... ХІV ...  ... елші ... Оның ойынша  деп айтқан. . Кальердің дипломатия мәні туралы пікірлері бүгінде  маңыздылығын жоғалтпады. 1790 ж. ... ... ... ... ... ... ... министрі Шарль  -  Морис Талейран болды. 1800 жылдың наурызында ... ... ... ...  ... 2 категорияға бөліп қарастырды: * Сақтық, Қарапайымдылық, Адал ниеттілік, ... ішкі ... ... ...  ... ... қарау, кез-келген мәселені тез қабылдау, кең түрде ойлау .Талейран Сыртқы істер ... сай ... ... ... айтқан: . Талейран насихаттауға үлкен көңіл бөлген. Осыған байланысты ол ... ... ... ... ... бөлім құрды. Бұл бөлім Англияға қарсы насихат жүргізді. Сыртқы қатынас департаментінде Талейран 2 негізгі ... ... ...  -  солтүстік және оңтүстік және де сауда қатынастар басқаруды құрды,  немесе консулдық бюро. 1800 ж. ... ... ... ... қызметкерлердің ағалық дәрежесінің бастаушысы болды. Қазірге дейін көбісі сақталған. Олар осылар болған: аспирант, жабдықтаушы  -  ... ... 2 және 1  ... ... ... ... елші және министр.  Министр тағайындалған кезде оған елші ...  ... 1815 ж. Вена ... ... ... ... ... атымен байланысты, шетелде дипломатиялық уәкілдердің ағалық дәрежесін халықаралық жоспарда анықтаған. [6]Екінші империя ... ... ... қызметі маңызды өзгерістерге төзе алмады. Сол уақытта сыртқы істер министірлігіне жаңа ғимарат салынды (негізі 1853 ж. ... ... ... орналасқан. Сол кезден бастап Кэ д'Орсэ Францияның Сыртқы Істер Министрлігінің кейіпі болды. ІІІ Республика (1871  -  1940 жж.) ... ... ... ... ... рөлге тиіс болды. Президент уәкіл функциясын орындады. Осы уақытта сыртқы саясатты қалыптастыру және іске асыруға маңызды ықпалға Кэ ... ... ие ...  1871  -  1932 ... ... ... 50 премьер  -  министр және 50 сыртқы істер министрі ауысты. Осы жағдайда  ... ... ... және ...  пікіріне түбегейлі ықпалды  мүмкіншілік алды. Осыған байланысты 1915 ж. Кэ ... бас ... ... ... ... адым ... Оның қызметі президент заңында көрсетілген: . ІІІ Республиканың дипломатиясы қарама  -  ... ... ХІХ ... ... ... Поль және Жюль ... Баррер, Жюссеран ерекше француз дипломатия мектебін ашты. Олар  Францияның ... ... ... ықпал тигізді. Олар одақ жүйесінің ұйымында  көп жұмыс ... (ең ... ... ... және Англия одағы туралы), Германияға қарсы тұруы және ... ... ... ... ... ... дайындаған. [1]Екі әлемдік соғыстар кезеңінде француздық сыртқы саясатта екі тенденцияның күресі атап ...  -  ... ... ... ... ... ... тенденцияның жеңісі мюнхендік азғындыққа алып келді, ІІІ Республика құлдырап Виши ... ... алып ... ІV ... ... ... ... атлантика саясаты шегінде жүргізілді және колониалды әскерлер топтамасы ауырлық түсірді. 1946 ж. қабылданған конституция бойынша сыртқы ... ... рөл ... ... ... ... ... палата  -  Ұлттық жиналыс. Үкіметтің мақсаты сыртқысаясат бағдарламасын дайындау болды. ... ... ... ... рөл ...  ІV ... ... үкімет жиі ауысатын. Бірақ сыртқы саясаттың тұрақтылығы 1947  -  1954 жж. аралығында (ІV ... 1958 ... ... өмір ... бір ... ... екі ... сыртқы істер министрлігінің лауазымын басқарды: Жорж Бидо және Робер Шуман.  ... қоса ... ... ... ...  -  бұл мемлекет, .1958 жылы Голльдің таққа ... ... ... және V ... жаралуына алып келді. Француз сыртқы саясатында түбегейлі өзгерістер болды, оның ... ... және ... ... ... қатар Франция халықаралық істерде дербес курс саясатын жүргізе бастады.[7] 1.2 Қазіргі кездегі Францияның Сыртқы істер министрлігіV Республика конституциясы (1958 ж. ... ... ... дейін) бойынша сыртқы саясатты жүргізуде басты роль ... ... Ол тек ... ... ... сонымен қатар үкімет отырысында қатысады. Оның өкілділігі, сыртқы саясаттың ... АҚШ ... ... ... ... ...  Егерде  Францияның халықаралық міндеті , президент Конституцияның 16 ... ... құқы бар. Бұл бап ... ... ең ... ... бар. Үкіметтің рөлі (премьер  -  министр және сыртқы істер министрі) айтарлықтай шектелді. Президент  ...  -  ... ... ... ... ...  Премьер  - министрдің мойына осындай міндеттер жүктелді, үкіметтің сыртқы саяси әрекеттерін парламентке ... ... ... ... қатар Сыртқы істер министрлгімен хатама алмасу болып табылады.  Кэ д'Орсэмен байланыста болуға дипломатиялық кеңесшінің кабинеті көмектеседі. Голль ... ... ... ... бүгінде сақталуда.  құру бастамасы Францияға тән, қазір Ресей қосылғалы бері  деп аталатын болды. ХХІ  ... ... ... ... ... керек деген сұраққа, Францияның президенті Жак Ширак (1995  -  2007 жж.) былай жауап береді: . Францияның  ...  ... ...  ... келуі француздың дипломатиялық қызметі рұқсат етеді. Бұған осы мемлекеттің президенті дөптейді. ...  ... ... үкіметтің мүшесі және де Сыртқы істер министрліктің  басшысы. Ол президенттің сыртқы саясатта  басты кеңесшісі. Сыртқы істер министрі ... ... ... күн ... ... ... және де шет ... үкіметімен келіссөздер жүргізеді.  Министр министрлік қызметкерлерді тағайындау туралы шешім қабылдайды, елшілер және директорлар бұл қатарға кірмейді.  Күнделікті ... ... жеке ... ... Кабинеттің мақсаты министрге көптеген хаттардан, жеделхаттардан, есептемелерден, ... ... және ... ең ... іріктеп алу болып табылады, себебі негізгі мәселелерде шоғырлана алуы керек. [10] Кабинеттің қызметкерлері президенттің бас ... ... бас ... президенттің және премьер  -  министрдің кабинеттерімен және басқа ... ... ...  ... ... ... ... бойынша министр  -  делегаты. Қазіргі таңда олар екеу. Қазіргі таңда бірінші министр  -  ... ... ... ... Бұл жерде еуропалық интеграция мәселелерін қарастырады.  Екінші министр  -  делегат халықаралық ынтымақтастық мәселелерін жүргізеді.  ...  -  ... жеке ... бар. ...  ... олар ... орталық аппаратқа  сүйенеді.Бас  хатшы. Министрден кейін ... ... ... ... бас ... болып табылады. Ол министрліктің барлық бөлімшелерінде басты үйлестіруші.  Бас  -  ... ... ... әкімшілік басшылығын, сыртқы істер министрдің кеңесші және ... ... ... атқарады. Жақында бас хатшының орынбасары екі лауазымға бөлінді. ... ... ... басшылықпен етуге көмектеседі. Екіншісі Саяси істер және қауіпсіздік дирекциясымен басшылық етеді. Кэ д'Орсэ құрылымында үш бас дирекциясы бар:* Саяси ... мен ... ... бойынша бас дирекциясы;* Әкімшілік мәселесі бойынша бас дирекциясы;* Халықаралық даму және ... бас ... ... ... ... ... мен қауіпсіздік мәселелері бойынша бас дирекциясы  -  министрліктің бас звеносы.  Дирекцияның басшысы бас хатшының орынбасары болып табылады. ... ... ... ... ұйымдарда іске асырады, қарусыздану, қауіпсіздік және қорғаныс мәселелерімен айналысады, әскери және қорғаныс салаларында шет мемлекеттеріне жәрдемдесуге көмектеседі және  ... ...  ... ... ... бас дирекциясы. Ортақ әкімшілік басқару мәселелерімен, орталық аппаратты ... ... ... ... ... және ... ...  министрліктің қаржысын дайындауға көмектеседі, оның орындауын бақылайды, техникалық  -  заттармен және байланыспен қамтамасыз етеді.Халықаралық даму және ... бас ... ... даму және ... ... ... ... оны іске асыру үшін әдістер жоспарлайды, техникалық ынтымақтастық саласында шараларды іске асырады және анықтайды және іске ... шет ... ... әлеуметтік және мемлекеттік дамуға көмектеседі, мәдени ынтымақтастық мәселесімен айналысады, жоғарғы білім және ғылыми зерттеу салаларында ынтымақтастық мәселелерімен аналысады, Францияның жаңа ... ... және ... ... ... ... етеді. Оның құрамына кіретіндер:* Стратегияны жоспарлау және бағалау мәселелері ... ... Даму және ... ынтымақтастық департаменті;* Мәдени даму және француз тілінің департаменті;* Ғылыми ынтымақтастық жоғарғы білімі және ғылыми зерттеулер мәселелерінің департаменті;Келесі ... ... СІМ Бас ... ... ... және министрліктің басшылығына бағынышты тікелей.Еуропалық ынтымақтастық мәселелер бойынша департаменті. Еуроодақ және еуропа ынтымақтастық әрекетәнәі мәселелерімен айналысады, осы ... ... ... ... Францияның қатынастарын үйлестіреді. Территориалды департамент:Континенталды Еуропа (Шығыс Еуропаны меңгереді, Ресей және ТМД мемлекеттерімен ... және ... ... ... және Үнді мұхит (Батыс Африканы, Оңтүстік Африка және Үнді мұхитты, Орталық және Шығыс ... ... ... және Таяу Шығыс (Солтүстік Африка, Египет, Таяу Шығысты меңгереді).Америка және Кариб теңізі (Солтүстік Америка, Мексика, Орталық ... және ... ... ... ... ... және Мұхит (Оңтүстік Азия,  Оңтүстік  -  ... ... Қиыр ... ... департамент осы аймаққа кіретін мемлекеттердің экономикалық және әлеуметтік жағдайын, ішкі және сыртқы саясатын бақылайды.Экономика және ... ... ... департамент. Халықаралық экономика және қаржы, елеулі экспорт технологияялар мәселелерімен айналысады және ... ... ... және ... шет мемлекеттер азаматтар істерінің департаменті. Шетелде жүрген Француз азаматтардың қауіпсіздігімен және қызығушылықтарын ... ... ... ... азаматтарының болуын қамтамасыз етеді. Заң жүзіндегі департамент. Бұл ... ... ... бас ... ... табылады. Департамент министрге, орталық аппарат бөлімшелеріне, дипломаттарға және консулдарға  заң мәселелері бойынша кеңес береді. Ақппарат және ... ... БАҚ ... ... ... ... [1]2 ФРАНЦИЯНЫҢ ДИПЛОМАТИЯЛЫҚ ҚЫЗМЕТІНЕ РИШЕЛЬЕНІҢ ҚОСҚАН ҮЛЕСІ2.1 Ришельенің өмірі және саяси қоғамдық қызметіАрман жан дю-Плесси, ... және ... ... 1585 жылы 9 қыркүйекте Парижде дүниеге келді. Әкесі Франсуа дю-Плесси байырға сарай фамилиясымен болатын және патша ІІІ ... ... ... үшін сол ... ең жоғары саналған  орденімен марапатталады. Соның нәтижесінде патша IV ... ... ол ... ... ерліктерімен ажыралып, патша оққағарларының капитаны сабында болды. Ол 1590 жылы қаза табады.Ұлы кардиналдың анасы ... оны ... ... ... ... қарамастан ол өз уақытының өте жоғары білімін алды, Лизье де риторика мен философияны үйренді, сонан соң өзінің фехтованиямен атта ... ... ... ... ... сол ... отбасының жағдайына байланысты ол әскери мансапты рухани атаққа ауыстыруға ... ... ... соңғы уақытқа дейін дю-Плесси отбасының мұрасына айналған Люсон епископтығы бос ... ... ... IV ... жас ... ... етіп тағайындайды, ал уақытта ол жиырма екі жаста болатын осыған байланысты ол епископ санын алу үшін тіркеу ... ... ... ... ... ... болатын. Бірақ бұл оған Римге кетуіне кедергі болмады. Папа V Павел жас дю-Плессидің латын тілінде айтқан сөздерін ... оны ... ... ... ... бұл уақытта өте түссіз және азғын болғандықтан өзінің жасынан ісімі ... ... ... ... ... ... V Павел сұрайды: .  жерге иіліп жауап берді болашақ кардинал.Ардақты ырым ... саң ... ... ... ... ... . Жас епископқа қажетті кешірімін беріп, папа өзінің жақын қызметтестеріне қарап:  дейді.Мүмкін папа сол ... ... ... ... епископтық санмен ғана шектелмейтінін көре білген шығар. Францияда Париж XVIII ғасырдың ... ... ... ... және ... ... орталығына айналған еді. Ришелье Парижге келген кейін ғылыми сабақтарын жалғастырды. Сорбониядағы сынағын өте үздік дәрежеде тапсырып, ол 1607 жылы ... ... ... алады. Патша IV Генрих өзінің епископы деп атауын дю-Плессиді өз ... алды және сол ... ... ... ... ... ... әулие жазуымен таныстығымен және шағыналығымен ажыралатын дю-Плесс ... ... ... Дю-Плесси өзінің жастығы үшін сарайда маңызды орын ойнамайтындығын түсінеді. Және өзінің өте бай болмағандығынан бай аристрократиялық жастармен жарысу мағынасыз ... ... ... да  ... үш жасар епископ өзінің жолдасынан орта, аттармен ат мінуші адамды жолға алып ... ... ... қайтып оралады. Оның кедейліктен безгендігі табиғи болатын, себебі ол сол себепті керекті қызметкерлер, жиһаздар және басқа да ... ... бере ... ... ... ... көп өткен үлкен ұйымдастырушылық қабілетін көрсетті. Бес жылдың ішінде тек қана тіркеулерді қайта құдырып қоймастан, оның санындағы адамдар қажетті күміс ... ие ... ... ... жас ... өзінің болашақ мансабын ойластырды және сарай қайтқан жағдайда ... ... ... дүзді. Өте маңызды өзін қызықтырушы сұрақтарды жазба түрде ... тән ... ол өзі үшін ... қағидалар тізбегін істеп шығады және оны былай ... . Бұл ... ... ... ұлы кардиналадың программасын анық көрсетеді.Дю-Плесси патшаға керекті әсер тигізу үшін алғашқы уақытта сарайға күнделікті баратын болып шешім қабылдайды. Сонан соң ... ... бір рет ... ... . Жас ... ... ... өзін қалай ұстау керектігі жайлы сұрақты әржақтама талдай отырып, оларға барып тұру және ... ... ... ... да ... ... да ... шолып тұру керектігіне  көзі жетеді: . [9]Осы уақыт ішінде IV Генрихті (1610 жылы 14 мамырда) өлтіріп ... және ... ... ... ... ... болады. Жарты жыл өткен соң ол өзінің епархиясына қайта оралады. Оның материалдық жағдайы біршама жақсыланғанымен, ол  әлі де ... ... еді. 1614 жылы ... Медичи генералдық штаттарды шақырады және дю-Плесси қайтадан діни депутат ретінде ... ... ... ... уақытында өзінің жастығына қарамастан жолдастарының сеніміне соншалық дәрежеде кіріп кеткендіктен оған баяндамалық хатты жиналыс уақытында бүкіл дінбасылар атынан оқып беру ... ... ... ... ... Мари ... және  оның ... жүйесін қызметті сіңбеген еңбектерін мақтауға көмді. Бұл сөздер люсондық епископтың мансабындағы бірінші баспалдақ ... ... ... жас патша және регентша оратордың сөздеріне бүкіл ықыласымен тыңдады. Мария Медичи ... ... ... жедел марапаттады. 1616 жылдың басында Ришелье Анна ... ... ... ... ... ата етіп ... және  Парижге тұрақтанып өзіне үй сатып алады; сол жылдың  өзінде ол ... ... ... және ... ... ... ... етіп тағайындалады. Ришельенің материалдық жағдайы айтарлықтай жақсылана түседі, себебі оған 6 000 ливрді (10000 рубль)  кететін шығындары үшін ... ... бір ... ... ... түйінді толғаныстар болып жатты) ХІІІ Людовикпен Анна Австрийскаяның, ал қапшалым Елизаветаның Филипп Испанскиймен болашақ некелері жайлы естіген соң ... ... ...  ... ... жатты.[2]Сөзсіз ешкім испан партиясы арқылы білікке жеткен жаңа министрдің уақыт өте Габсбургтердің ең қауіпті қарсыласына айналатынын ойламады. Шынында да  1616 жылы ... ... ... Кончинидің қызығушылықтарын бөліспендіктен, елні ІІІ Филипп оны Испанияның ең ыстық қолдауыны деп айтады. Бұл рет люсондық ... ...  ... ... ... және өзінің билігін ешқандай маңызды шаралармен белгілеп өте алмайды. Оның әскери министр ретіндегі  қызметі ақша тапшылығы ... ... ... және осы ... ол 1617 жылы 24 ... ... ... үшін өз қалтасынан 3000 ливр шығарып беруге мәжбүр болады. Сыртқы істер министрі ретінде ... ... ... ... ... шет ... баспаналарына алғыру үшін протестантық мемлекеттермен одақ құру үшін күйіп-пісті .1617 жылы 24 ... ... ... ... Витри Кончини тұтқынға алу жайлы бұйрықты алып, оны сарайда өлтіреді, осыдан соң ХІІІ Людовик мемлекеттік билікке өзі ... Осы ... ... ... ... ... ұйымдастырылып жатқан қастандық жайлы хат алады.Ришелье бірінші ойланады, сосын хатты жастығының астына қойып ұйықтап қалады. Қастандық негізі патша екендігін ... ... ал бұл іске ... ... қауіпті деп шешеді және  бұл жайлы хабарландырмайды. Герцог Люин орнатқан жаңа министрлікке Мария медичимен Ришельенің саясатына қарама-қарсы ... IV ... ... ... қаза ... соң ... сағаттан кейін Ришелье мемлекеттік кеңестің жиналысында қатысу үшін ... ... ... ... оның ... ... және  артық мемлекеттік ісіне араласпауын бұйырады.Бұл жағдайда опалдық ... ... ... қуып ... ... ... ... замандарды күтусінен басқа шарасы жоқ еді. Осыған қарамай ол жаңа ... ... ... оған ... ... ...  ... кетіп баратыранын жеткізеді. Бірақ Блуада Ришельедей алғыр дипломаттың болуы патша мен Люинді ... ... ... ... өзінің епархиясына қайтып оралу бұйырылады. Ришелье дерек бағынады және түпкілікті діни зерттеулеріне беріліп кетеді.Куссе аббатығына орналасқан соң ел   ... ... ... ... Бұл ... оған ... ... апологеті атын береді. Бірақ ол мұнымен иектеледі. Ол патшаға ... ...  ... хабарласады, онда ол таққа адалдығын және саяси жанжолдардан алыстығына сендіреді. ... ... ... және ... ... ...  ... Мария Медичимен тілі бірлігіне күмәндануына  негіз бар болатын және сондықтан оны француз шекарасын тыс, Авиньонға жібереді. Сонымен бір уақытта ... ... өз ... ... ... ... онда өз  ... жиып, оны басқаруды герцог Эперконға тапсырады. Осы жағдай туғандықтан патша ХІІІ Людовик Ришельені Авиньонмен шақырып алып ана-паташлымға Ангулемге ... ...  ... ... ... қол ... көп өтпей бұл соғыс қайта өршиді. Ана-патшайым әскери Пон-де-Седе жеңіліс тапқаннан кейін ғана Мария  Медичиді ұлымен татуласады. ... ... ... ХІІІ ... ... Ришелье үшін кардинал бөоігін алып беруге сөз береді. Люин қайтыс болған соң Мария  Медичи өзінің алғашқы билігіне оралды және ... ... ... ... мүмкіндік алады. Герцог Люин ешқашан әскерлерді басқармаған, соған қарамастан ... ... ... Ол ... ...  ... ... еді және Испаниямен Австрияның  әрекеттеріне қарсы шығудың орнына ол Францияда ұлттық ... ... ... өз ... іске асыруға көмектесті.Өзінің премьері ХІІ Людовиктің кеңесі бойынша Нант ... ... ...  ... ... ... ... жағлы статья бұзады. Гугеноттар қолдарына қару алады. Патша оларға  алты маршалымен және әскерімен жүріс бастайды, бірақ шегінуге ... ... Бұл ... жағдай герцог  Люиннің абыройын патша алдына түсіріп тастайды. Бұның герцог соншалық әсері күшті болғандықтан ол   көз ... ... ... ... ... ... Конде келеді және көп өтпей ХІІІ Людовиктің сенімін жоғалтады. Буған қарсы Мария Медичи өзінің ұлының ... кіре ... Оның ... бойынша 1622 жылы люсондық епископ кардинал бөрігін ... және көп ... ... ... бас ... ... ... оның жолдастарының ызасын келтіреді. Патша гугеноттармен соғыстың ... ... еді. ... патша сенімен біртіндей жоғалтқан соң министрлер Мария ... ... ... ХІІІ ...  мемлекеттік кеңеске маркиз Вьевиллді кіргізуге көндіреді. Жаңа ... өз ... ... жаңа ... ... ... ... Бұрынғы министрліктің таратылуы құпия жиналыста патша, оның анасы, Вьевилл және  Ришелье ... ... ... еді. ... ...  ... болады, бірақ ХІІІ Людовик әлі де Ришельеге  сенбейтін еді, ... да оны ... ... қоспайды. Соған қарамастан атақ сүйгіш кардинал ана-патшайым арқасында мемлекеттік билікке тез арады енуіне сенді. ... тез ... ... ішкі ... ... және ... саясатта туындыған асқынуларыд шеше алмайтындығы мәлім болды.ХІІІ Людовик ақылдылығымен ажыралмады бірақ соған қарамай Испания мен Австрияның ... ... ... үшін ... Франция қарсы тұруы керектігін түсінді. Бұл ұлы державалардың екеуі бір-біріне өте тығыз байланысты ... ... ... ... ІІІ Филиппен ІІ Фердинандтың өз әскери күшін біріктіруі мүмкін болады.Осы ... ... ... ... жою үшін ... Комо және ... көлдерінің ортасында орналасқан  Вальтелин алатын иемденуді шешеді. Бұл алап Граубюндық кантондарға вассалды ... ... оның ...  көбі ... ... бұл ... ... тек қана  сөздерімен қаралады. Француздардың соғыс ашпайтынын білген  Испан билігі ... аса ... ... ... ...  ол ... ... қолдауға  бар күшін жұмсады және онда тоқтаусыз ...  ... ... ... ... ...  басшыларынан өз ақшасын аямады.[4]Вьевиллдің құлауы  деп ... ... ... ... Бұл ... ... ... Фонкан Болье Ришельемен жақын қатынста болды және  министрлерге қарсы пасквилдерді оның мөремін ... ХІІІ ... ... ... ... ... және оларды белгілі дәрежеде назарға алатындығын кардинал білетін. Ришелье біргелесіп жазған памфлетінде Фонкан Левильені мақтаншақтықта, мансабын асыра қолдануда және ... ... ... ... ... ол ... бұл қиын жағдайдан шығара алатын тек қана кардинал деп ... Егер ... ... ... ... мен ... шығып кету қабілетіне ие болмағанында ол сонша іс бітіруге ... еді. ... ... бақытына Ришельенің әлсіз денесінде өте күшті рух өмір сүрді. Бірінші министр лауазымен сақтап қалу үшін ІІІ Людовик қолдаған. ІХ ... ... ... ... керектігін түсінген Ришелье, оны амалға асыруға кіріседі. Ол патшаға ... ... ... біліктің абыройын нығайтуға сөз береді және өз сөзінде тұрады. Бұл міндеттің бірінші бөлімі ең қиыны болып ... ... жүз жыл бойы ... ішкі ... және  діни ... ... ішкі ... нашарлатты. ІХ Генрихтің тұсында патша билігіне мойынсұна бастаған аристрократия ... ... ХІІІ ... билігінің бірінші жылдарында патша  декреттеріне қарсыласулар ... ... көзі ... ... ... ... ... ішіндегі мемлекеттегі сезінді. Нант әдиктінің күшімен бірнеше қамалдарға ие болған және олардың оң маңыздысы ... және ... ... ... тек қана діни ... болып қоймай, сонымен бірге сырттан одақтас іздеуге ұялмайтын саяси партия  еді. Мемлекеттік ... өте ... ... еді: әділеттілік тек қана қағазда еді. Париждің өзін де патшаның көз алдында халықтың жеке қауіпсіздіктері және иеліктері бұзылып және ... ... ... ... ... ... қауіпсіз сезінбеген тұрғындар үйлерінен шыққанда қару алып жүретін. Париждің өзінде болса ІХ Карлдың ... ... ... ... ХІІІ ... мансабынан пайдаланып көптеген қызметкеліріне айлық төлемеді. Француз ақ сүйектері сот билігін мойындамады және  парламенттік ... ... ... күлді. Соттың қызметінде істейтін адамдар атақты отбасылардың ... ... ... ... сескенді, себебі апарған жағдайда оларды өлгенше сабап ... еді. ХІІІ ... сот ... ... ... ... ... деп есептеді және париждік парламенттік  қызметшісін Фонтебля патша сарайына бір ақ сүйекке шақыру хат әкел ... үшін ... ... ... орай ... ... мемлекеттік кеңестің мүшесі қызметкердің жағын алып патшаға ол кімнің бұйрығымен келіп тұрғандығымен ... ... ... ол қызметкердің патша атынан және оның бұйрығымен  ... ... ... ... [7] ... алып ... атақты отбасылар өз үйлерінде өздерінің алуына тиген адамдарды сабату үшін бір топ  адам ... ... және ол ақ ... ... де  ... қол астындағыларды таяқпен сабайтын. Кардинал  Ришельенің өзі де олардан қалыспады: ал тек қана ...  ... ғана ... ... ... ... мемлекеттік канцлер Сегьені және қаржыны басқарушы министр  Бюлмонды да ... Өзі ақ ... бола тұра ол сол ... француз билігінің ой жүретуіне көңіл білдіре  отыра Ришелье   жағдайға байланысты сол уақыттың  француз  аристрократиясы іс ... ие ... ... артықшылықтарына үзілді-кесілді соққы беруге мәжбүр болады. Оның көрнекті өкілдерінің кардинал билігіне  қарсы жанжолдар және ... ... ...  ... ... ... жаза қолдануға мәжбүрледі. Ришельенің қарсыластары бұл қаралаушы заңдардың өздері үшін ғана ... алуы ... көз ... ... ... жасалған бірінші соқтандырулары: ХІІІ Людовиктің некесіз туылған інілері екі герцог ... және граф ... ... кесілуі болды. Монморанси  үйіне кіретен граф Бутвиллдің өлім жазасына кесілуі өте күшті әсер ... ...  ... ... Ришелье ХІІІ Людовиктен жекпе-жектері қатал қадаған етуді сұрауы шарт ... ... ... ... ... бөлігі лиганың дәстүрлеріне ашынды және патшайым Австриялық Аннаның  жағын ұстанды. Тоқтаусыз жұртшылық ... ... соң, ... ... ... әдет бойынша жауап ретінде олар жекпе-жекке шақырулары керек еді. Ришельенің жақын адамдарының көбісі дуәлдерде қаза тапты немесе ... ... ... іс атқаруға жарамсыз болып қалатын. Ришелье өзінің түсінік хатында бұл варвалық әдетті қысқарту ... ... ... ... өзінің патшасымен атанына адал қызмет етуге қабілетті батыр сарай қызметкерлері осы әдет үшін құрбан болып ... ... ...  ... ...  ... ... үкімі жайлы бұрақ жабық болуы керек еді. ХІІІ Людовиктің өзі болса жекпе-жекке шақырудан ...  ... ... ... ... түсіндіруін күлкілі түрде пайымдады. Бірнеше сарай адамдары, соның  ішінде дю-Плесси Пролен де ... ... үшін өз ... ... ... ... ... тоқтамады. Граф Бутвилл Парижге маркиз  Девронмен жекпе-жекке шығу үшін Брюсселден келеді. Астапада патшаның болуына қарамастан жекпе-жек күн ... ... ... ... ... ... өлтіріледі. Жекпе-жектен кейін граф Бутвилл сырт елге  ... ... ... ол ... алынып оны  өлім жазасына кескен париждік парламент сотына беріледі. Барлық адамдар ... оған аяу ... өлім ... ... сарайға жақындамақ үкімі берілуін күтеді, бірақ кардиналдың айтуы бойынша  ХІІІ Людовик өлім жазасына қол ... және ол іске  ... ... ұстанған Ришелье өзінің қарсыластарын қорқыту және өз құдіретін көрсету үшін әр бір қолайлы сәттен пайдаланды. Көп өтпей ол ... ... ... ... ... ... беруін жағдай туады, бұл француз ақсүйектерінің көрнекті өкілі граф ... ... ... ... ... ... ХІІІ ... жақын тұтқан адамдары, Ришельеден басқа, тулуз парламенті орнатқан үкімді жұмсартуды сұрайды, бірақ патша Монморансидің басын шабуын бұйырады.Өзінің билігінің шектелуіне ... ... сол ... ... ... Прованс, Лангедок және басқа  да француз бөліктері пайдаланған ... ... ... өз күш ... салды. Облыстық губернаторлар қатысқан қастандықтармен көтерілістер Ришельенің жоғары аристрократтық қысымды айтарлықтар төмендеткен губернаторлық шансаптарды қысқартуға түрткі болады. Губернатордың ... ... ...  ... ... ... келеді. Бұл реформаларға деген сарай маңындағындың қарсылықтарын белгілі ... ... үшін ... ... ... деп ... ... сарайларды бұзу бұйырылады.Қарсылық көрсетуші адамдарды жою жолында Ришелье парламенті де алмады. Парламент тек қана кардиналға ұнайтын ой-пікірлерін ...  ... еді. ... ... деген әрқандай ұмтылыстар парламент кеңесшілері үшін өте қауіпті еді. Сол ... ... ... ... ... жеке ... қызығушылықтармен шұғылданғанын байқау  қажет. Солайша, бургун парламенті бұл ... ... кіру үшін ... ... ... бір ... ... да қайтармады. Бірнеше майда заңдық кемшіліктерді сылтаулап кеткен парламенті француз ост-инд компаниясын құру жайлы патша декретін қабылдамайды. Солайша ұйымдастырылып толық ... ... ... ... жүргізу үшін әлеуметтік ұйғымы құлайды. Тап осылайша Дафине тұрғындарына нан жектей қалуынан ... ... ... ... іс ... патша әскерлеріне азық-түлік жеткеру жойлы келісім-шартты жоққа шығарады. Парламенттердің ... ... ... жою үшін ... Ришелье өзінің өліміне бір жыл қалғанда ХІІІ Людовикке олар мемлекеттік және білік істеріне араласуын қадаған ... үкім ... ... Заңды оппозицияның мүмкіндіктерін жоққа шығаратын бұл үкім Мишле және басқа да тарихшылардың пікірігіне жүз елу жыл ... соң ... ... тағын құлатқан революцияға себінген бірінші  тұқым еді. ... ... ... ... ... ... Ришелье қосылмады. Ол ешқандай қарсылықты мойындамады. [11]Француз дін ... ... ... өзінің сословиесінің прерогативтерін кардинал ретінде қолдайды деп үлкен үміт ортады. Бірінші министр лауазымына отырған соң ... ... ... ... бір ... ... дін басылардан қазынаға қажетті салықтарды төлеуін екіленбестен талап етеді. Сонымен бірге ол тіркеулер мен монастырлары Франция ... ... ... ... ... жоқтығын және патша дін басылармен шіркеу қызметкерлеріне өздерін бағуға ғана жететін ойлық беріп олардың барлық иелітерін тартып алуы ... ... ... ... ретінде былай дейді: . Егер патша әскерлері өзінің дұшпанының бетін қайтарлағанында, француз ... ... ... ... ... ... ... еді. Оның замандастарына бұл сөздерді кардиналдың ауызынан есту өте оған жағдай еді.Кардинал Ришельемен әке ... ... ... одан да ... ... Патша және императорлар міндеттерін орындай алмайтын жағдайда болса және ... ... ... ... папа ... ... заңды құқығы бар деп айтатын  атты шығарманы Иезуит Санкратель жазады. Ришелье бұл теорияның патша билігінің ... тіл ... деп ... ...  кітабын қарап шығуы үшін париждік парламентке береді және олар өз кезегінде бұл кітапты Гаевтық майданда жендеттің ... ... ... Сонан соң иезуиттер автордың тезистерін қорғауға тырысқан жағдайда Франциядан қуылатынын түсінеді. Иезуиттер бұл жағдайда өзіне тән икемділіктері екі ... ... ... ... папа  және ... орденнің генералы қолдағанына қарамастан парламент тарапынан оларға қарап түзілген үкілге иезуиттердің оң көрнекті 16 өкілі қол ... ... ... ... ... көзі жеткен соң, олар Ришельені бар  күшімен ... ... ... папа VII ... ... қарым-қатынастарында Ришелье кардинал ретінде римдік дін басылармен олардың мақсаттарына ашық қарсылық көрсетуге құшақ екіндігі жайлы такті ... ... жеке ... ... Испан және Австрия қысымын жоюға тырысқан француз ... ... ... ... ... мәжбүр етті. Римнің өзінде бұл басылықтан қауіптенді. Бұндай жағдайлар егер папа арасында мадридтік кабинеттің қысымына бас иіп испан партиясына тән ... ... онда ... көрсеткен қарсылыққа Ватиканда аса назар аударылмады. Ришельенің діни сұрақтарды тәуелсіз және  өз бетінше кеткеніне Ватиканның аса ызасы келді. ХІІІ ... қызы және ... ... ... деп есептеген ағылшын мұрагерімен қиылатын некеге Римде рұқсат ... ... ... бұл ... ... ... ... білдірді. Бұған жауап ретінде VIII Урбан Ришельеге  Франциядағы папалық легаттың құрметті сондығына енгізбейді. Бір қанша уақыт өткен соң ... ... ... ... сол ... ... кеткендіктен ХІІІ Людовик папаның нунцияларын қабылдаудан бас тартады және епископтарға папа тағымен ешқандай қарым-қатынас жасалауды белгілейді. ... ... бас ... ... ... шірпеудің патриархы болуы жайлы өсекті естіген VIII Урбан шындап ... ... ... Нант эдиктін бүтіндей бұзылуы болғандықтан гугеноттар арасында ... ... Бұл ... көтеріліс туғызу үшін кішкіне болса да түрткі жеткілікті еді. Сол уақытта ... ... ... Англия гугеноттарды қолдап отырды және олар қашу мүмкін емес соғысқа даярлана бастады.Патша І Иаковтың бірінші министрі болған ... ... ... І Карл ... ... де ... басында қала берді. І Карл және француз қаншайымы Генриеттамен некелері қиылғаннан кейін, жас патшайымды Англияға жеткізу ... ... ... ... ... ... герцог жомарт сұлулыққа, өзін үстау манерасына нәзік талғамдылыққа және хандарға тән жомарттыққа ие болғандықтан оны француз сарайы ... ... ... алады. Әсіресе оған ХІІІ Людовиктің әйелі Анна Австрийская жан омырлық танытты. Букингэм өз кезегінде сүйкімді француз патшайымның бақта ... ... ... шығу үшін ... ... ... кеткеннен соң, құпия түрде қайта оралады. Патшайым оған ызасын білдіру орнына ... ... ... деп ... Бұл ... ... ... герцог Букингэм будан былай Парижге сапарларын болдырмауға асықты. Герцог күшті ... ... ... баруға даярланып жатырған бір уақытта, оның француз шекарасында көрінбеуі жайлы ресми хатты алады. Бұл оның ызасын келтіргені ... ол ... және ... ... құдіретінің қарсылықтарына қарамай Анна Австрийскаямен кездесуге сөз береді.Францияға соғыс ашуды шеткен Букингэм І Карлды гугеноттармен одақ түзуге көндіреді және 7000 ... ... Ре ... ... Бұл ... ... ... Туара өзінің кішкене іскерімен сол жерде жайласқан қорғанға қамалып алады және мықты күрескені соншалықты француз әскері оған ... ... ... Жеке ... ... ... ... жеңіліс табады.Ағылшындар Ре аралына келген кезде Ла-Рошел тұрғындары оларды ашық күтіп алады. Ришелье ... ... ... байлап құрғақ тармақ жерлерін  жауып тастауды және оған ... ... ... ... ... ... бөгеп тастауға көндіреді. Тирді қорғауда пайдаланылған Александр Македонскийдің плотинасы оған өнеге болды делінеді, Ла-Рошел тұрғындары берілмейтінін көрген ХІІІ Людовик бүкіл ... ... ... болып тағайындалған кардиналға иесі белгісіз памфлеттердің бірінде Ришельеге осындай айып ... ... бір ... қол ... бұл ... ... ретінде Ришелье ешқандай, еретиктік және заңға қойшы келетін істер жасамайтындығы қайталанылды, себебі Иерусалиммен Константинополда патриархтық тоқтың орнатылуы үшін Рим дін ... ... ... ... еді. ... ... да ... мақстан болғандығы белгісіз Папа қандай жағдай болса да құдіретті кардиналмен түбегейлі ажыралуды ен ... және ... ... салып бұл сұрақты шешеді.Ришелье Франциядағы протестанттарын саяси партиямен күрескендей ... ... ... ... толық шыдамдылығын түсінеді. Янсинистерг келсек, алғашында ол бұл ... ... ... аббат Сен-Сиранға көңілшектікпен қарады. Бір ретінде, оны ... ... ... сала ... ... жиналғандарға былай дейді: . Соған қарамастан аббат католиктермен протестанттар арасындағы диспутта қатысудан бас тарта отырып, католиктер еретиктерді сөздері және ... ал адал ... және ... ... ғана түзу жолға шақырулары керектігін дағазалағандықтан кардинал оның білімін қауіпті деп ... ...  ... ... ... қуып жібереді. Бұл қатал жазаны түсіндіре отырып Ришелье Сен-Сиранның алты ... ... ... келеталады және өз уақытында Лютер және Кольвин тұтқынға алынбағанында Европа көптеген қан ... ... еді ... және Франция аталатындай гугеноттармен есептесу янсенистер есептесуге қарағанда едәуір қиындығы сөзсіз. Мемлекеттік ішінде мемлекеттік болып есептелетін күшті діни-саяси ... ... ... үшін маңызы созылмалы қауіп тудырады. Тоқтаусыз патша өкіметіметін қарсыласқан және оған қарсы шете ел мемлекетімен одақ түзетін мемлекеттік ... ... ... партиялар іс жүріткен уақытта Ришелье өзінің сыртқы саясатындағы орындауға міндетті программалар орындауға кірісе алмайтын және француз әскерлерін шет елге ... ... еді. ... ... ... ... және сол ... ең күшті қорғанға ие болған қорғалған Ла-Рошель қаласы гугеноттардың сүйенуші пункті ... деп ... ...  өз ... ... ... ХІІІ Людовиктің қажетті әскери флоты болмады. Сондықтан алғашқы уақыттары Ришелье гугеноттармен болатын жанжолдардан қашты және оларға жағдай жасап отырды. Сонымен ... ... ... Өз ... ... соң ... патшаға мемлекеттік қорғаныс үшін қажетті емес барлық қорғандарды жою ұсыныс береді. Билікті тапсырып өзі Парижге кетеді. Ришелье әскери күшінде ... ... ... ... ... ... ... ал оның көрнекін өкілдері Ла-Рошелді қолға алу, онсыз да құдіретті кардиналдың күшін одан да ... ... ... да қорғалушылардың  батыс және жігеріне қарамай аштық ... олар ... ... ... ... ... құрған плотинаны бұзуға және Ла-Рошелге азықтүлік әкелуге болған ұрыныстары бекерге шығады. Басып алу  бітуіне таяу ... ХІІІ ... ... ... ... ... ... амнистия береді. Ла-Рошел берілгесінен екі күн өткесін патша ... оны ... ... ... ... дауыл көтерілгендіктен бұзылып қалады.Ағылшын тарихшысы Юн былай дейді: ... да ...  ... ... ... ... инквизиция дәуірінде  Ришелье өзінің шыдамдылығымен ерекшеленген растауы керек. Ол ...  ... ... . ... ... ... ... діни сұрақтар бойынша көз-қарастары қолдау таппады, солайша жарты ғасыр өткен соң ХІV Людовик Нант эдиктінің жоққа шығарғанда әлеуметтік көз-қарас тарапынан ... ... ... соң герцогтың таққа иелік жойлы айтысу болады. Француздарға Италияға еркін кіруге мүмкіндік беретін ... ... ... ... ... себеп береді. Испания және Австрия бұл басып алуға төтеп бере алмайды, себебі 30-жылдық соғыс сол уақытты қызыда еді. Өзінің ... ... ... ... ... бір ... ... деп есептеген реформацияны тiктеуге тырысты.Тилш және Валленштейннiң ... ... II ... Германияның басқарушысы етедi. Бұдан жүз жылдан астам уақыт бұрын алып қойылған католик шiркеуiнiң министрерiн қайтеру жайлы декретке протестантық ... ... ... ... өзiне бүкiл Германияны бағындырып, өзiнiң әскерлерiн Францияға жiберуiнен қорқып, швед патшасы Густав ... ... ... өз ... ... iстеуiн қамтамасыз ететiн және немiс протестанттарымен католиктерiн бiрдей еркiндiк беретiн  ... қол ...  ... ... жыл сайын 400 мың червони беруге уәде бередi, ал ол өз кезегiнде Германияда өзiнiң 30.000 жаяу және 6.000 атты ... ... ... сөз бередi.Регенбур сеймiне француз премьерi жiберген капуцин орденiнiң әулие әкесi пәтер ... егер ... жаңа ... ... ... Франция қатал бейтараптықты ұстанады деп Фердинандты сендiрдi және ... оның ... ... Валленштейндi отставкаға шығаруға көндiредi. Густав-Адольф Лейбциг түбiнде оған шабуыл жасағанда, II Фердинад өзiнiң сенгiлiктiген қатты өкiнедi. ... соң ... ... ... ... ... ... едi, бiрақ олар бұл қолайлы жағдайды өткiзiп алады. Ришелье бұл жайлы өз ... ... ... ... ... көз-қарасынан бұны" зиян деп бiлiп, Алла Тағала австриялық үйдi толық жойғысы келмедi.Германиядағы Рейн маңы император ... ... ... соң, ... ... ... iстерi жайлы келiс-сөз жүргiзу үшiн ХIII Людовикке кездесудi ұсынады. Бұл ұсыныс қабылданбайды, себебi ... ойы ... бұл ... ... мемлекетпен" француз патшасы жеке өзi түсiндiру жүргiзгенiн әдепсiздiк едi. Ол уақыттары француз әскерлерi орын ... ... ... ... ... онда ХIII ... ... министрi онымен келiс-сөз жүргiзуге лагерне келетiнен бiлдiредi. Швед патшасы кардиналдың ұсынысын есiту үшiн өзiнiң бiр министрiн жiберудi мақұлдауына ... ... Бұл  ... ... өте үлкен әсер тигiзедi және оның Густав-Адольфқа деген  құрметтi едәуiр күшейтедi. Шведтердiң Лех ... ... ... ... ... көз ... ... өлiмi император Фердинандты Валленштейннiң барлық талаптарына көнуге мәжбүр етедi және оны қайтадан өзiне қоласшы етiп тағайындайды. Содан соң ... ... үшiн ... ... Люцен түбiнде Густав-Адольф Валленштейндi жеңедi, бiрақ бұл соғыста өзi қаза табады. Протестанттарға қосылмақшы болған Валленштейндi өз императорына адал қалған әскерлерi ... ... соң ... ... ... ... және Франция онда қатысу үшiн күшетi дайындала бастады. Немiс протестант басшылары Франция оларға көмектескенi үшiн барлық ... ... ... ... ... ... ... сенiмдi едi. Тек қана Австриямен емес, Испанияда соғысатынын ... ... ... өз қол ... 150.000 ... ... Бұл уақытқа дейiн Франция соншалық үлкен қарулы күшке ие болған едi. Бұл қарулы күштi бағу өте ... ... және ... ... ... ... ... мiндетi деп өзiн ақтайтын карлиналға халық қарсы шықты. [15]1635 жылы ... ... ... ... ... жылы ... да, оның ... түрлерiне де өте қиын болды. Испандықтар Пикардияға басып кiредi және Париждi иеленбегендерiне тек қана өздерi кiнәлi, бiрақ француздарға ... ... ... уақыт берiп, өз жетiстiгiнен пайдалана алмай қалады. Содан соң Франция әскери бақытқа кенеле бастады, бiрақ оның мемлекеттiк шығындары өсуде ... және 1639 ... ... қазынасы түгелдей босап қалады. Қаржы министрлiгiнiң  қолбасшысы "Кесе түбiне дейiн бостығын" жариялайды. Крестьяндарды қинаған ... ... ... аяқтар" көтерiлiсiн тудырады және ол аяусыздықпен басып тасталады. Кардинал салықтар жайлы халықтың арыздарына таң қол салады. Ол өз  былай ... . [12]1640 жылы ... ... қарсы Португалиямен Католонияда көтерiлiс орайды. Осының арқасында Франция және оның одақтастарына қолайлы жағдай туды: Португалия испаниядан ... ... ал  ... ... 1642 жылы ХIII ... ... ... және оны барселондық және руссилондық граф деп жариялайды. Францияға Лотарингияның бiр ... ... ... ... ... қас ... мәжбүр болады. 1641 жылдың 4 мамырында Ришелье австриялық үймен келiс-сөз жүргiзудi бастайды, бiрақ бұл келiссөз оның ... үш жыл ... соң ғана ... ... ... 1645 ... ... бiтiмiмен Ришельеден Францияға баруға рұқсат берудi өтiнген ХIII ... ... ... ... 1642 жылы  ... ... көз ... Кардиналдың өзi де көп өмiр сүрмейдi. Ол ХIII Людовикпен қоштасу былай: "Ендi Испания өз өлеңiн айтып болды деп 1642 жылы 4 ... көз ... ... ...  ... ... әскерге, күштi флотқа және мемлекеттiк едәуiр үлкен ... ие ... ... ... және ... негiзденедi, өзiне Канаданы қайтарып алады, Бурбон аралына ие болып, Мадагаскарды өз колониясына айналдырады. Сонымен бiрге ... ... ... ... ... ... жерлерi оның назарын аударды және Тунситерде өз жерлерiне ие болуға тырысты. Жоғары билiктiң абыройын нығайту үшiн коннетабл және ... ... ... ... ... Ришелье мемлекеттiк лауазымдардың сату жүйесiн бүтiндей жол алмайды. Ақшаның тапшылығы оны жаңа лауазымдар ойлар табуға мәжбүрледi. Солайша ол өзi жақтастарға ... ... ... ... ... ... [6]2.2 ... Франция тарихындағы ұлы дипломатРишелье француз жастарының бiлiмiн жақсартуда да еңбегi сiңдi. 1636 жылы Ришелье жас ... ... және ... ... ... екi ... оқу ... Патшалық  Академияның негiзiн қалайды. 1640 жылы тағы бiр академия ашылады және француз және  шет ел сарай адамдары үшiн ... ... ... ... ... ... бойынша тек таңдаулы адамдар ғана гуманитарлық пәндердi оқуға жiберiлуге тиiстi едi. Болашақта сауда-сатық, жер өңдеу және тағы ... ... ... ... бұл  ... үйрену зиянды едi, сондықтан да ол классикалық келлегиялар санын қысқарту және жастарды сауда-сатыққа, әскери қызметiндегi унтерофицер иенiне, үй ... ... үш ... ... ... ... ... оқушыларды ол жоғары оқу орындарына ауыстырысы келдi. Ришелье бұл француз оқу орындарын өзгеруге деген программасын ажалға асыруына өлiм ... ... ... ... ... үшiн соттардағы екi жүздiлiктi жоюға ХIII Людовиктi ... ... оның өзi ... ... да  ... ... ... сәйкес келгенде ғана, Ришелье, оң және терiс соттарды жүргiзiп отырды. Саяси және жеке дұшпандарына арналған процесстердiң бiр сызықта ... ... ... ... ... мүмкiн емес едi. Егер Ришельенiң қарсыластары кiнәлi болған жағдайда, олардың үстiнен жүргiзiлген сот заңды қаралауға емес, ал соттық адам өлтiруге ... едi. ... ... ... ... айқын көрiнiсi едi, де-Ту және Урбан Грандве процесстерi буған мысал бола алады. Сен-Марстың досы де Тудың қастандыққа қатысы жоқ едi, ол ... бұл ... ... ... ... ... оларды бiле тұрып ол өзiнiң досым сатуды жөн көрмедi. Сотта бұны иелiктен ... ... ... ... ... ... .Соттардың басым көпшілігі бұл себептерді ескере отырып де-Туды ақтауды жөн көрді, бірақ Ришелье бұл жас ... өлім ... ... талап етті. Кардинал клевреттерінің бірі болған Лобардемон ХІ Людовиктің қастандық ұйымдастыруды қатысқан және  қастандық жайлы біле тұру өкіметтен сыр ... ... ... оның бас ... ... ... жайлы декретін бейнеқордан тауып алады. Бұл декрет оның авторы өмір ... ... да ... ... бұл сот ... ... еркіне бойсынуға және де-Туды Сен-Мариян бірге басынан ажыратуға кедергі ... ... ол ... деді ... . ... да де-Ту жазған тарихтың ХХIV кітабында әулие әкей атына ие ... ... ... ... өнегесіз өмірі жайлы айтылады. Ришельенің қара көкіректігі және өшпенділікті мінезіне қарамай, бұл жағдайда ол ... ... ... ... деуге болмайды. Ол де-Туды өлтірумен өзінің қарсыластарын ... ... ... шындыққа жақын келер еді. Кардинал өзінің естелікнамаларында, ... ... ... сөз ... мемлекеттік өзінің қарсыластарын ешқандай жағдайда да кешірмейтінінің айтады. Кінәлілерді ... ... соң ғана бұл ... ... ... . ... каноник Урбан Гранденің процесінде Ришелье және оның жақтастарын ақтау бұнан едәуір есе қиын. Кардинал Ришельенің атына дақ ... ... ... ... ... рөл ойнаған Лобардемон, Луденге қорған құру жұмысын ... үшін ... ... ... аббаттығындағы кірістердің бір бөлігін талап етуін мазақ ... ... он бес жыл ... Грандье жазған памфлет жайлы естіген Любарден, кардиналға бәрін жеткізіп, оны тәртіппен таныстыруды ... ... ... ол ... діне көп ... ... Мұны тек урсулиндар шіркеуіне келген жындылардың, канониктің бұйрығы бойынша олардың ... ... ... кіріп кетті деуімен ғана түсіндіруге болады. Өзінің кінәсіздігіне сенген Грандье, достарының кеңесін тыңдамай, қалада қала ... ... ... ... ... ... ... мойындаған сот инквизициясы оған  үшін шіркеулік жаза шығарады. Грандье бұл істі апелляцияға ... және ... бұл істі ... ... соттық комиссияға тапсырады. Комиссия егер оны қажетті тәртіппен қорғаса, онда жын ақиқатты ... ... ... Бұл ... ... ... ... оларды да соттпауларына және жоқ дегенде католик догматтары жайлы жаман ... ... ... шара ... ... өтеді. Бұл қорқытулар керекті нәтиже береді. Ешкім Грандьені жақтауға бет бұра ... ... ... ... ... дәлелі бар деп мойындалады. Комиссия бекіткен дәрігерлер бақытсыздың денесінде жынмен келісім-шарт ... ... ... ... ... ... жоқ жерлерді табады.Комиссия мүшелерінің бірі патер Лактанций, шойын дін белгісін қызарғанша күйдіріп, Грандьенің ерніне тигізеді, ал ол өз кезегінде басын ... ... ... ... дін ... ... ... алмады деп, протоколға енгізеді. Грандье қинақ астына алынғанда да өзінің жойымен келісім-шарт жасағанын мойындамайды, сондықтанда өкінбеген кінәкәр деп ... және отта ... ... Лобардемон жасаған аспалы арқанда түйін болған секілді Грандье тірілей жанып кетеді.Кардиналдың Мария ... ... ... оған мүмкін болған айылтардың бәрін тағатын памфлеттернен соғыс ашады. Ол кардинал Берюлді ... ... ... улап ... ... ... жойын, өзі тоқты иемденгісі келді деседі және де шіркеулерге немқұрайлықта айыптады.Кардиналдың дұшпандары патшаны да алмайды. Олар ... ... ХІІІ ... ... ... және ... ... қалындағы ойыншық ретінде суреттеді. Бұл жағдайдың бәрі Ришельеге қалай келді, ... ХІІІ ... ... ... жанын алып, палфлетистерге өшпенділігі орта түсті.Өзіне қарсы айыптарды жоққа шығару және өзінің қарсыластарына ұланған жебелерді жеберіп ... ... өз қол ... ... ... ... осы ... үшін газет шығара бастады. Памфлетистердің кейбіреулері өздерінің кардиналға қарсылығының арқасында өз өмірлерінен ... ХІІІ ... ... ... ... ... сенімін жою мүмкін еместігіне көзі жеткен Ришельенің дұшпандары едәуір тиімді ... ... ... 1626 ... ... кардиналдың өліміне дейіп бір қастандық екіншісімен ауыстырылып отырды және әрбір қастандықта мадрид кабинеті басты және екінші рөлде ... ... ... ... ана-патшайым қатыспайды. ХІІІ Людовиктің ауыр жағдайы астрологтардың күнтізбесінде оның ... ... ... ... растап отырды. Сонда Анна Австрийская Гастонға тұрмысқа ... ... ... сақтап қалуы мүмкін еді.Қастандыққа: ханзада Гастон, патшаның некесіз туылған інілері  -  ханзада Вандом, Орнано маршал және граф Шале де ... ... ... шешуші уақытта Ришельенің билікке құштар абыройын жек көретін бүкіл француз аристрократиясы оларды қолдайды деп ойлады. Қастандықтың негізгі мақсаттары Анна ... өзін де сыр ... Ол ... тек ... құлатады деп ойлады. Шындығында Ришелье Францияда қуу және оны ... ғана емес ... ... ХІІІ ... ... ... оны ... қамап, алдын-ала ханзада Гастонды Анна Австрийскаяға үйлендіріп, соң оны ... деп ... ... ... Егер ... және кардинал лауазымдарын иемдену сәтсіз аяқталса, ханзада Гастон гугеноттар және  ... ... ... ... қарулы көтеріліс ұйымдастыруға  үміт артты, ал оған өз ... ... ... адам және ақша ... ... сөз ... ... арқасында кардинал оған төнген қауіптен уақытында хабардар болады. Граф Шале ... ... ... ... өлтіру мүмкіндігі бар екенін айтады. Бұл жайлы Ришельеге хабар беріледі және ол графтың өмірін сақтап ... ... ... ... ХІІІ ... ... ... тұтқанға алу үшін жеке өзі Блуаға барып ... ... бір ... ... ... ... қарулы көтеріліске даярлана бастайды, ал бұл жайлы кардинал бірден хабарландырылады.Көптеген қастандық ұйымдастыруға ... ... ... ...  Шеврезге деген махаббаты себепті енді кардиналға қарсы қастандықтарға араласпауға берген антын бұзған граф Шале тұтқынға алынады. Екінші  рет ... ... үшін ол ... ... ең ... мұрагері ретіндегі ханзада Гастон жазасыз қалады. Ол қорққандығы соншалықты ... ... ... үйленеді және кардиналға өзінің барлық одақтастарын және Анна Австрийскаяны  ішкерелеп береді. Бұндай ашықтығы үшін ... ... ... және ... ... Блуа ... және жылына миллион ливр кіріс әкелетін ақшалай сыйлықпен марапаттайды. [14]ХІІІ ... ... ... ... кеңесте қатысуға мәжбүр етеді. Ол жерде оның бетіне ... ... тірі бала туып ... бір ...  ... ... болды деген. Ойыпты тағады. Патшайым бұндай өзгерісінің болғаны оған тым кіші пайда әкелетіндігін айтып шығын ... ... соң ... ... кетеді. Ол қатал бақылау астына алынады және патша жоқ уақытта оның бөлмесінде ... ... ... қадаған етіледі.Кардинал Ришелье жеке өзі үшін елу мушкетер жалдау құқығын алады. Нәтижеде, олардың санын үш ... ... ... шешіледі. Төрт жыл өткен соң кардиналдық дұшпандары оны ... аз ... ... ХІІІ Людовикті Савойяда істеп жатқан армияны  қабылдауға көндіреді. Кардиналмен бұл уақытқа келіп тіл табыспаған Мария Медичи ұлымен бірге Лионға ... ... ... Одан әрі  ... бас ... ... ... өтуі керек болған жерлерді Обамен залалданғанын және ... ... ... ... ... ... жеке ... үшін патшаның қымбат өмірін де алмауда айыптат, бұл уақытқа келе Гренобиға жеткен ХІІІ Людовиктен Лионға қайтуын талап етеді.Өзінің анасының сөзіне ... ... ... ... және ол ... болып қалғандығы  соншалықты, Мария Медичи, Анна Австрийская және ... ... ... ... толық қанды иелері деп есептей бастайды. Бірақ олар қатты қателеседі, себебі ХІІІ Людовик күтпегенде сауығыт ... ... ... ... ... ана рөлін ойнай бастайды, және оның жанынан кетпеген Анна Австрийскаямен бірігіп, оның Ришельемен ажырасу ... ... ... ... ... ... анасының және әейленің көз жасымен жалбарынуларына көнеді. Соған қарамай разылық ... ... ... және ... ... ... ... қаламады.Парижге  қайта оралған соң ана-патшайым кардиналды  ... ... ... сұрақты кесесінен қолды. Ришелье әлі Мария Медичидің бас басқарушысы, ал оның жиен қызы ... ... ... ... ... ...  ... де лауазымдарынан айырады. ХІІІ Людовик өзінің анасынан  бірінші министрге аз ғана уақыт шыдай тұруын және қолайлы сән туысымен оны ... ... ... ... ... ... ... ол Ришельемен оның жиен қызын Люксембург сарайына шақырады және ол ... ... ... ...  сөз ... Тек қана ... медичи емес, оның сарай адамдары да Ришелье бірінші ... ... ... қала ... деп ... ... ... бөлмесі босап жатқан бір уақытта, Люксембург сарайындағы ана-патшайымның бөлмесі келушілерге толып жатты. Мария Медичи Ришельемен ресми ... күні ХІІІ ... ... ... ... және өз анасын  әжетханадан табады. Анасы онымен мемлекеттік істер жайлы арқайын сөзлесе берді. Осы сәтте Камбале ... ... ... ... ... қайтарып беруін өтініп, кардиналдың жиен қызы Мария Медичидің алғына жығылады.Ана-патшайым өзінің бұрыңғы камер-юнгферін көрген ... оны ... ... ... ... ... ... болуын күтпеген ХІІІ Людовик, берген антын анасының есіне  түсірмекші болады, бірақ мұның пайдасы жоқтығын түсінген соң, Камбале ханымды ол ... ... ... ... көп ... ... де ... келеді. Мария Медичидің алдында бір тізесін бүгіп тұрып, оған болған адалдығын және конгіштігін айтады. Мария Медичи Ришельемен де, оның жиен ... ... ...  ... және оны ... ... ... көзіне түспеуін бұйырады. Кардинал кетуге мәжбүр болады және өзін ... ... деп ... Ол ... кетуге даярланып жатқан кезде, оның жолдасы Сен-Суманның кеңесі бойынша патшаға Версаль сарайына ... ... ... ... министр ыстық күтіп алады, ал келесі күні Ришельенің ана-патшайымды жеңгендігінің айқындығы соншалықты,  сарай адамдары Люксембург сарайынан Ришельенің қабылдау ... бір ... орын ... Бұл күн, 12 қазан 1629 жылы, сонан бері  деп ... ... ... ... сол ... ... ... болатын.Кардиналдың кеңесі бойынша Компьентеде болған ХІІІ Людовик ... ... ... және ... ... ...  ... түрде ол жерден кетеді. Өзінің бірнеше ротасымен маршал Эмре ... ... ... ретінде қалады. Оған өз  таңдауы бойынша Мулян немесе Анжер бару ... ... оған екі ... ... басқару құқығын берді, бірақ ол ешқандай келісімге келгісі келмейді және өзінің кіші ұлы Гастон Орлеанскийдің көмегімен Францияда көтеріліс ... ... Оның ... қамалданған Капелл қаласын иеленіп алуына  аз қалады, бірақ оның жергілікті комендатпен қатынасы жайлы есіткен ... өз ... ... ... ... үлгіреді.Анна-патшайым капелл жеріне кіріп келгенде, бұдан бірнеше ... ... жаңа ... келгендігін есітеді. Өзінің әшкерелгенін көрген Мария Медичи, өзі үшін шет елге кетуді жөн көреді. Әрине жаңа жіберуді жөн ... Ол ... ... ... ... ... Францияға қайтып келмейтінін біліп жіберген болуы әбден мүмкін. Осымен бір уақытша ханзада ... жаңа ... ... ... ... ... және оған Прованса, Пикария және Бурбон облыстарының губернаторлары да бірігеді. ... ... ... келісу мүмкін еместігіне көзі жеткен ХІІІ Людовик оған қарсы Орлеанға қарулы күштер жібереді. Гастон ... ... ... болып, ол жерден Фраш-Көпте арқылы Лотарингияға қашады. Патша өзінің інісінің жақтастарын мемлекеттік сатқыншылыққа айыптайды, бірақ ол ... ... ... ... ... ... ызалы Ришелье бұл резолюцияны протоколға енгізуден бас тартады. Мария Медичи үшін қайғылы аяқталған кардиналмен ...  ... ... ... ... ... ... қайшылықтары негіз болды. Өзінің әйелімен бір жыл ғана өмір ... ... тұл ... қалады. Мария Медичи оны өзінің италияндық туыстарының біріне үйлендіргісі келеді. Анна Австрийская өз кезегінде австриялық испандық ханшайымды ... ... ... ... бір ... ... ... болғанын көре алмаған патша Ришелье Гастонға қалыңдық ... ... ... ... ... ... Орлеанскийді ыстық күтіп алған летарингиялық герцог, оған өзінің қарындасын әйелдікке береді, сонан соң олар ана-патшайымға Брюсселге кетеді және ол ... ... ... ... Ришелье және ХІІІ Людовикке қарсы маңызды көтеріліс бастау арқылы француз ішкі істеріне араласу сәтіне мадридтік кабинет қуанады. ... ... өз ... ... ... Ришельенің кеңесі бойынша оған коннентабл иенін беруден патша бас тартқаны үшін ызалы Монморансиді қосып алады. Көтерілісшілерді ... үшін ... ... Мария Медичидің  жақтасы маршал Марильекты береді. Маршал сотқыншылықта ... ... ... Бірақ бұл қажетті нәтиже бермейді. [4]Лотарингиядан испан, неміс, италияндардан және белгияларда ... ... ... ... ... Лангедок жақсы жетіп Монморансимен бірігеді. ХІІІ Людовикпен Ришелье бұл ... ... ... ... ... келіп, Нансиді өз қолдарына  алып, аптаның соңына дейін соғысты бітіреді. Патша әскерлері Лангедокте жеңіскежетеді. Кастелюдар маңындағы ... өз ... ... ... ... ... ауыр жарақат танып тұтқынға алынады. Соң ол ерлігіне қарамай Тулузда басынан ажыратылады. Қастандықтың бас ұйымдастырушысы ханзада Гастон, жағдайдың ұшығын кеткенін ... ... және ... ... жариялап, өзінің жақтастарын әшкерелу арқылы өте төмен ... ... да ...  ... қайта жатып Ришелье ауырып қалады және бірнеше уақыт Бордода қалуға мәжбүр болады. Оның жоқтығынан пайдаланған Мария Медичи, өзінің жақтастарына ... ... ... Брюсселге алып қашуды тапсырады. Егер бұл іске асқан жағдайда, олар Ришельенің жиен қызын тұтқында ұстап отырып одан ... ... ... ... ... рұқсат беруін талап ететін еді. Бұл іс амалға аспайды және ХІІІ Людовиктің ... ... ... Камбале ханымға, егер оны шынында да Брюселге алып кеткендерінде, онда оның өзі бес мың ... оны ... ... ету үшін ... ... жазады.Пикардияға басып кірген испан әскерлері басында жетістікке жетеді және қамалданған Корби қаласын иемденеді. ХІІІ Людовик және ... ... ... бұл ... ... алады. Ханзада Гастон және граф Суасон бұл қоршауға кедергі жазауға мадрид кабинетіне сөз береді. ... төрт ... ... ... бұл үшін ... ... шешіледі. Кардиналды қоршаған дұшпандары оны өлтіруі үшін Гастон белгі берсе жетіп жатты. ... ... ... ... ... ... ... олар өте таң қалады. Осы бақытты кездейсоқтық арқасында өлімнен бір қадам тұрған Ришелье тірі қалады. ... ... ... ... сөң, оның ... жайлы  естігенін білген ханзада Гастон және граф Суасонский шет елге қашуға асығады.ХІІІ Людовиктің әйелі Анна ... ... ... ... саясатына ашынбағандығы белгілі. Сондықтан да ол құпия бақлау астында болды.Корби қолға алынғаннан кейін кардиналдың жансыздары Анна Австрийскаяның ... де ... ... ... ... өз қолдарын алады. Айқын дәлелдер болғаны үшін ханшайым испан ... ... ... ... ... ... ... бітіміне қол қоюға шақыру мақсаты болғандығын айтады. Сонымен бірге ол ХІІІ Людовиктен ... ... және ... Францияның дұшпандарымен хат алыспауға сөз береді.1637 жылы граф Суасонский кешіріліп, Францияға қайтып келеді және герцог Бульонскийға ... ... ... ... тұрақтанады. 1641 жылы бұл қала жаңа қастандықтардың қайнар көзіне айналып үлгіреді және оған француз аристрократиясының  басым бөлігі ... ... ... Испания, Австрия және лотарингиялық герцог қастандық ұйымдастыруларды қолдауға сөз береді. Шынында да граф Суасонский жинаған әскерлерге жеті мың адамдық империялық ... ... ХІІІ ... ... басу үшін жіберген әскерлері марфе түбінде жеңіліп қалады, бірақ Ришелье өте жолы болғыш еді.  Граф Суасонский жеңіске жеткен бойы, ... ... адам ... ... ... көніп, Ришельені қызметпен босатуға даярланған ХІІІ Людовик, ... соң ... ... ... ... [7]1642 ... ... көпжылдық жүйкелік басымдар себепті, денсаулығы көз алдында нашарлап бара жатқан Ришелье ... ... ... ... Ауыр ... ... кардинал күнделікті түрде әскери қызметке бұйрықтарын, елшілік нұсқауларды, әр түрлі ауылдардың губернаторларына міндеттерді айтып отырды. 28 қазан айында оның ... күрт ... ... тағы бір  ірінді плеврит диагнозын қояды. Кардинал уақытымен есін жояды, бірақ, өзіне келген соң ... ... ... Бұл ... оның жиен қызы ... ... оның қасынан шықпайды.2 желтоқсан күні өлім аузындағыны көруге ХІІІ Людовик келеді. .Соң Ришелье ... өзінің жалғыз орынбасары деп ... ... , - ... министр. ХІІІ Людовик оның барлық өтініштерін орындауға сөз береді.Дәрігермен жалғыз қалған Ришелье, одан қанша өмірі қалғанын сұрайды. Ришелье 1942 ... 5 ... ... ... көз ... ... ... кардинал университетіне көрсеткен қолдауы үшін Сорбонна шекерасындағы шіркеуде жерленеді. [9]ҚОРЫТЫНДЫМойындарына бұрынан белгіленген  тәртіппен түбегейлі есептесу міндеті жүктелген тарихи қайраткерлер, ... ... ... ... әділ баға ... үміт ... алмайды. Сол сияқты кардинал Ришелье де көзінің тірі шағында және қайтыс болғаннан кейінгі алғашқы  уақыттарды біресе ұлы ... ... ... ... ... ... ... болғандығы таңданарлық жағдай емес. Ұлы кардиналдың заман достарының естелікнамаларында не отты өшпенділік немесе сүйсінерлік табыну орын алған. Протестанттық жазушылар ... ... да, ... ... оның ... ... еңбегіне саналы түрде көз жұмады. Ал католиктердің пікірінше Ришелье саяси даналыққа ие ең үздік мемлекеттік қайраткер. Сонымен қатар жаңа ... өз ... ... ... ... атап ... жөн. Либерал кеңселерін қорғаушылар оны Францияда конституциялық тәртіптер орнату үшін өзінің қолайлы жағдайынан пайдаланбағандықта айыптайды. Людовик ХІІІ оның ... ... ... ... ғана ол ... ... ... тырысты деп те айыптайды.Легитимистер өз кезегінде Ришельеде ... ... ... оны өзі білмеген жағдайда оны даярлайды деп те ... және ... ... ... келмейтін болжамдылығын байқайды. Ришелье мемлекеттік қызметінде де, өзінің жеке өмірінде де жетекшілік ету үшін қолданған ... ... ... ... аз ... ... Ұлы кардиналды ең сүйіп табынушыларыда оның өнегелік келбетін ... ... ... ... ал ... оны түбегейлі әзірейіп ретінде суреттейді. Шындығын айтқанда кардинал Ришелье сол уақыттың этикалық дамуынан алып қарағанда өз ғасырына тән өкіл. ... ... алып ... оның ... ... ... 1-ші орынға қойғандығын жоққа шығаруға болмайды. Дәл осы жеке қызығушылықтары ғана басында өзі ... ... ... саясатын қолдайтын партиямен ажырасуына апарып соқты, содан соң осы партиямен ... ... ... ... ... өзінің бір сөзділігін және мінезінің нықтылығының күштілігін көрсетеді. Ол ... ... ... алыс ... қол ... ... ... ең жақын қол жетерлік мақсаттарға жетуге ұмтылғанын байқау керек. Оның бұл ... оның өзін ... ... ... ... Ішкі және сыртқы мемлекеттік жұмыстармен бірге Ришелье өзін қорғау мәселесін де ойлауы қажет еді. ХІІІ ... ... және ... оның ... ... ... ... етті. Сондықтан да Ришелье үздіксіз бәрін бақылауы және өзінің құпия және белгілі дұшпандары: ХІІІ ... ... ... ... оның ...  -  Анно ... патшалық інісі  -  Гастон Орлеанским және олар бірнеше жақтастарымен белсенді күресуі керек еді. Бұл күрес екі жақты қатал ... ... ... ... ... рет оның ... ... үйымдастырған және оның өмріне қауіп төндірген. [8] Ришелье шашының ұшынан аяғынан ұшына дейін сарай адамы болатын, сондықтан да ол ... ... ... ... ... ... қаралауын қолдады. Егер ол Францияда феодал аристрокатияның белгілі өкілдері Ришельеге ... ... ... ... ... ... ... сеніммен шыдамдылығы өте жоғары болғандықтан ол католик шіркеуінің қызығушылығына зиян тигізуі үшін Германиядағы протестанттарды қолдап отырды. Егер Францияның өзінде ол ... ... ... бұл ... ол тек қана ... қызығушылықтар негізінде болатын. Кардиналдың дұшпандары оның сенім төзімділігін діни сұрақтарға толақанды кемқұрайлығымен түсіндіреді, мүмкін бұл шын болар. Бірақ Ришельенің ... ... іс ... ... тек қала ... ... сонымен қатар бүкіл Еуропаға өте үлкен пайда әкелгенін жоққа шығаруға болмайды.Француз абсолютизміне қызмет етуі үшін Ришелье мәдениетті дамытуға ... ... ... ... Сорбенна қайта жөнделді. Француз академиясын құру туралы бірінші эдиктті Ришелье жазады және ... ең ... ... ... Сорбоннаға береді, Теофраст Реноденың  елге жаятын ресми орган түзеді. ... ... ... сарайы бой көтереді (нәтижесінде ол ХІІІ Людовикке сыйға тортылады және содан бері Пале-Роял деп аталады). ... ... ... ... ... ... классицизмнің гүлденуіне үлес қосатын дарындарды, атап айтқанда Корнелді қолдайды. Сонымен қатарРишелье өте жемісті драматург болатын және оның қойылымдары, өзі ... ... ... ... ... міндеттейтін адалдық антын беріп  Анна Австрийскаямен болған саяси қатынасы күрделене түседіРишельенің арқасында француздықтардың өз-ара дұшпандығына шек қойылады және ... ... ... ... ... ұрыстырады және антигабсбурлық коолицяи түзеді. Поспошталық Сөзді Габсбургтықтардың шығарын тастау үшін, ол Орыс патшалығына Романовтардың ... ... ... ... ... ... тарихының барысында Ришелье тигізген әсері ас зор. Өзінің ішкі саясатында католиктермен ... ... ... ... болған азаматтық соғысты түгел жояды.Ол жекпе-жек әдетін жоя алмайды, бірақ оның ... ... ... ... деп ... ал ... қарсы қылмыс деп танылды.Ришелье өкімет саясатын жерлерде ... үшін ... ... ... ... ол  патшалық кеңестің ұстанатын орын биліктің барлық ... ... ... ... ар ... ... іс алып бару үшін ... сауда  компаниясы сәтсіз болып шығады, бірақ Вест-Үндістан және Канада  етарларында шекаралық қызығушылықтарды қорғауды Франция ... ... жаңа эра ... арқасында бүкіл Батыс Еуропаға инквизиция билігінің қаупін төндірген Испания және Австрия гегемониясы ыдырап жатты. Сондықтан да кардинал ... ... ... ... ... ... ... мойындауға тиісті.Анық белгіленген мақсаттарына ұмтылуы, кең тәжірибелі ақыл, қоршаған барлықты ашық түсунуі, сәттен пайдалана алу ...  -  ... бәрі ... ... ... көрнекті ролмен қамтамасыз етті. Ришельенің іс-әрекеттерінің негізгі бағыттары оның  жазылған.ҚОЛДАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР ТІЗІМІ:1. Зонова Т.В. Дипломатия ... ... // М, 2004  -  С. 38-692. ... Ю.В. ... служба Франции // М, 2004  -  С. 39-45.3. Ф. Кальер  Новая и новейшая история // М, 2001  -  С. 4034. ... А. Р. ... ... или ... ... ... // М, 2009 5. Кнехт Р.  Ришелье // Феникс, 1997 6. ... А.  ... ... // , 20067. ... ... ... Франции http://cat.yarstud.ru/work/18015/Diplomatiya-i-diplomaticheskaya-sluzhba9. Центральные органы внешних сношений Францииhttp://www.e-reading.org.ua/chapter.php/103223/41/Zorin_-_Osnovy_diplomaticheskoii_sluzhby.html10. Самойленко В.В.  ... ... // М, 201011. ... Ю. В. Новейшая история Франции // М, 1966.12. Смирнов В. П. ... ... ... //  М, 197913. В.П.Потемкина История дипломатии // М, 1941 14. Рубинина Е.А. ... ... ... во ... ... ... М,200615. Демин Ю.Г. Статус дипломатических представительств и их персонала // М, 1995  
        
      

Пән: Экономика
Жұмыс түрі: Курстық жұмыс
Көлемі: 35 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 700 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
"Алматылифт" ЖШС- нің шаруашылық – өндірістік қызметіне баға беру8 бет
"м. әуезовтың қазақ әдебиеті тарихына қосқан үлесі"6 бет
R , L ─ тізбекті тұрақты кернеуге қосқандағы өтпелі процесті зерттеу 9 бет
Xix ғасырдағы салыстырмалы-тарихи тіл біліміне ғалымдардың қосқан үлесі4 бет
«Абди компани» ақ-ның қызметіне сипаттама32 бет
«Интергаз Орталық Азия» ақ компаниясы қызметіне талдау14 бет
«корпоративтік табыс салығы және Қазақстан Республикасында компаниялар қызметіне оның әсері (ауезов ауданының салық басқармасы мысалында)»85 бет
«Правда» газетiнiң қоғамға тигiзген үлесi9 бет
«Қаржылық тәуекелділік және оның фирма қызметіне әсер етуі»6 бет
«ҚТЖ» ҰК» АҚ-НЫҢ қызметіне техникалық экономикалық талдау17 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь