Кәсіптік тәжірибе есебі

Кіріспе ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .

Негізгі бөлім.
І.бөлім. АТФБанктің қызметін ұйымдастыру ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...
ІІ.бөлім. АТФБанктің есеп операциялық жұмысын құру және банктік құжат айналымы ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...
ІІІ.бөлім. Клиенттерге кассалық есеп айырысу қызметін көрсетуді ұйымдастыру
ІV.бөлім. Есеп айырысу операцияларын рәсімдеу және оның есебі ... ... ... ... . V.бөлім. АТФБанктың банкарық есепайырысуларды ұйымдастыруы және оның есебі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..
VІ.бөлім. Салымдық операцияларды ұйымдастыру және есебі
VІІ.бөлім. Банктегі несиелік операциялардың ұйымдастырылуы және есебі
VІІІ.бөлім. Бағалы қағаздар операцияларының есебі және ұйымдастырылуы ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... . ІХ.бөлім. Банктің шетел валютасымен операцияларын ұйымдастыру және оның есебі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...
Х.бөлім. Агенттік қызметтер
ХІ.бөлім. Ішкібанктік операциялардың есебін банк балансында көрсету
ХІІ.бөлім. Банктің қаржылық, статистикалық есептіліктерінің құрамы және нысандары ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..
ХІІІ.бөлім. Банк қызметін қаржылық талдау ... ... ... ... ... ... ... ... ...

Қорытынды ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..

Пайдаланылған әдебиеттер ... ..

Қосымша материалдар ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .
Кәсіптік тәжірибеден өтудің мақсаты – теория негізінде оқылып, қамтылған бағдарламаны тәжірибеде қолданып, жетілдіру болып табылады. Мен өндірістік тәжірибені Фурманов көшесі 100-А мекен-жайында орналасқан АҚ АТФБанктің №1 Банктік Қызмет көрсету Орталығында несиелік әкімшілендіру басқармасында өттім. Басқа бөлімшелерде тәжірибе өтуге рұқсатым болмады. Осыған байланысты мазмұндалатын ақпараттар өтілген теория негізінде қорытындылап жасалған.
Тәжірибе барысында банк қызметімен танысып, несиелік әкімшілік басқармасының қызметін жетік меңгердім. Несиелік әкімшілендіру бақармасының міндеттері келесідей:
1. Филиал қаржыландыратын жобалардың шұғыл және сапалы ұйымдастырылуы.
2. Кепілдік мүлікті құжаттық рәсімдеу арқылы қаржыландырылатын жобалардың мүмкін тәуекелдіктерін мейлінше азайтуды жүзеге асыру.
Осы мақсаттардан туындайтын басқарманың қызметтері төменгідей:
1) Берілетін банктік займдардың, көрсетілетін қызметтердің: займдардың/кепілдіктердің, аккредитивтердің/факторингтердің уақытылы және сапалы құжаттық рәсімделуі.
2) Банктік займдерді беруге, қызмет көрсетуге бұйрықтарды қалыптастыру, қаржыландыру лимиттерін бақылау.
3) Мақсатты ақша аударымдарын қадағалау және беріглен займдарға қызмет көрсету.
4) Автоматтандырылған Банктік Ақпараттық Жүйе «Колвир»ді жүргізу.
5) «Активтер мен шартты міндеттемелердің сыныпталуы және оларға қарсы провизиялар құру, оларды күмәнді және үмітсіз жіктемелерге қатыстыру ережелеріне» сәйкес баладарды есептеу үшін сапалық көрсеткіштерін анықтау:
­ Қарыз алушының қаржылық жағдайына байланысты;
­ Ұсынылған активтердің сапасына байланысты
­ Мақсатсыз қолдану үлесіне байланысты;
­ Басқа кредиторлар алдында есептен шығарылған қарыздарына байланысты;
­ Басқа да мерзімі өткен міндеттемелерге байланысты;
­ Қарыз алуышының рейтингісіне байланысты;
6) Филиалдың ссудалық портфелінің сыныптамасын қалыптастыру;
7) Филиалдың ссудалық портфелінің провизияларын есептеуге жарлық жасау;
8) Қарыз алуышылардың несиелік досьелерін қалыпьтастыру және сақтау;
9) Реструктуризацияланатын банктік займдарды, қызметтерді (міндетемелердің әрекет мерзімін пролонгациялау, міндеттелмелерді өтеу графиктерін өзгерту, займдардың сыйақы мөлшерлемелерін және шартты міндеттемелерге комиссиондық ақыларын өзгерту, дисконттарды, айыппұлдарды және тұрақсыздық ақысын алып тастау);
1. Қазақстан Республикасының Азаматтық кодексі;
2. Қазақстан Республикасының «Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкі туралы» Заңы 30. 03. 1995. №2155 (өзгерістер мен толықтыруларды қоса 30. 05. 2001. №182-II);
3. Қазақстан Республикасының «Қазақстан Республикасының Банктер және банктік қызмет туралы» Заңы 31. 08. 19995. №2444 (өзгерістер мен толықтыруларды қоса 25. 04. 2001. №179-II);
4. Қазақстан Республикасының «Ақша төлемдері мен аударулары туралы» Заңы 29. 06. 1998. №237-I (өзгерістер мен толықтыруларды қоса 29. 03. 2000. №42-II);
5. «Пруденциалды нормативтер туралы» ережелер 23. 05. 1997. №219 (өзгерістер мен толықтыруларды қоса 02. 06. 2000. №265);
6. Ұлттық Банктің Қаулысы «екінші деңгейлі банктердің меншікті капиталының минималды мөлшері» 02. 06. 2001. №192;
7. Ұлттық Банктің «Екінші деңгейлі банктерде және банк операциясының жекеленген түрін жүзеге асыратын мекемелерде кассалық операцияны жүргізу» ережесі 03. 03. 2001. №58.
8. Банковское дело. Под ред. Сейткасымов Г.С. – Алматы «Қаржы-Қаражат», 1998;
9. Қалғұлова Р. Ж. Екінші деңгейлі банктердегі бухгалтерлік есеп –Алматы, 2005;
10. Банковское дело. Под ред. Лаврушина О.И. – М: «Финансы и статистика».1999
11. Словарь банковских и финансово-экономических терминов Под ред. Н. К. Мамырова.- Алматы: Экономика, 1999
12. Қазақстан Республикасының Ұлттық Банк Хабаршысы
13. Қазақстан Республикасының Ұлттық Банк Статистикалық Бюллетень
14. Қазақстан Республикасының Ұлттық Банк Экономикалық шолу
15. Қазақстан Республикасының Банки казахстана
        
        МазмұныКіріспе.........................................................................................................................Негізгі бөлім.І-бөлім. АТФБанктің қызметінұйымдастыру...............................................ІІ-бөлім. АТФБанктің есеп операциялық жұмысын құру және ... ... ... ... есеп айырысу қызметін көрсетуді ұйымдастыруІV-бөлім. Есеп айырысу операцияларын ... және ... ... ... ... есепайырысулардыұйымдастыруы және оныңесебі..................................................................................VІ-бөлім.  Салымдық операцияларды ұйымдастыру және есебіVІІ-бөлім. Банктегі несиелік операциялардың ұйымдастырылуы және есебіVІІІ-бөлім. Бағалы қағаздар ... ... ... ... Банктің шетел валютасыменоперацияларын ұйымдастыру және оныңесебі........................................................................................................Х-бөлім. Агенттік қызметтерХІ-бөлім. Ішкібанктік операциялардың есебін банк балансында көрсетуХІІ-бөлім. Банктің қаржылық, статистикалық ... ... ... Банк ... ... ...  ...  өтудің  мақсаты  –  теория   негізінде   ... ... ... ... ...  болып  табылады.  Менөндірістік тәжірибені Фурманов  көшесі  100-А  ...  ...  ...  №1 ... ... ...  ...   несиелік  әкімшілендірубасқармасында  өттім. Басқа бөлімшелерде тәжірибе  өтуге  рұқсатым  болмады.Осыған  байланысты  мазмұндалатын  ...   ...   ...   негізіндеқорытындылап жасалған.Тәжірибе  барысында  банк   қызметімен   танысып,   ...   ... ... ... ... ... ...  бақармасыныңміндеттері келесідей:1. Филиал қаржыландыратын жобалардың шұғыл және сапалы  ұйымдастырылуы.2.  Кепілдік  мүлікті   құжаттық   ...   ...   ... мүмкін тәуекелдіктерін мейлінше азайтуды жүзеге асыру.Осы мақсаттардан туындайтын басқарманың ... ...   ...   ...    ...    ...    қызметтердің:займдардың/кепілдіктердің, аккредитивтердің/факторингтердің  уақытылыжәне сапалы құжаттық рәсімделуі.2) Банктік займдерді беруге, қызмет көрсетуге бұйрықтарды  қалыптастыру,қаржыландыру лимиттерін ... ... ақша ... ... және ...  займдарға  қызметкөрсету.4) Автоматтандырылған Банктік Ақпараттық Жүйе «Колвир»ді жүргізу.5) «Активтер мен шартты міндеттемелердің сыныпталуы  және  оларға  ... ... ... ... және ... ...  ... сәйкес баладарды  есептеу  үшін  сапалық  көрсеткіштерінанықтау:­ Қарыз ... ... ... ... Ұсынылған активтердің сапасына байланысты­ Мақсатсыз қолдану үлесіне ... ... ... ... ... ... ... байланысты;­ Басқа да  мерзімі өткен міндеттемелерге байланысты;­ Қарыз алуышының ... ... ... ... ... сыныптамасын қалыптастыру;7)  Филиалдың  ссудалық  ...  ...  ...    ... ... ... несиелік досьелерін қалыпьтастыру және сақтау;9)    Реструктуризацияланатын     банктік     займдарды,     ...  ...  ...  пролонгациялау,  міндеттелмелердіөтеу графиктерін  өзгерту,  займдардың  сыйақы  мөлшерлемелерін  жәнешартты міндеттемелерге комиссиондық ақыларын  өзгерту,  ... және ... ... алып ... Несиелік өнімдердің мониторингі;11) Қарыз алуышының шотындағы ақша қаражаттарының ... ... ... ... портфелінің оперативті  және  басқару  ...  ... ... қаржылық жағдайына  мониторинг  жүргізудің   ... және ... ... ... ... ... ... құжаттық рәсімделуін жүзеге асырады,  соның  ішіндекепізат туралы келісім шартты дайындау және үйлестіру;15) Кепілзатпен қамтамасыз ... ...  ...  ... ... және ... ... дайындайды;16) Кепілзаттың несиелік досье  құжаттарын қалыптастырады;17)  Кепілзаттың  құқықтық  құжаттарыныың   ...   ...   ... ... және олардың қайтарылуын қадағалайды;18) Болашақта кепіл берушінің меншігіне түсетін мүліктің кепілзат  туралыкелісімінің, сонымен  ...  ары  ...  ...  ...  ... ... уақытылы рәсімделуін қадағалайды;19)  Кепілзаттың  рәсімделуін  қадағалайды  және   кепілзат   құжаттарынамониторинг ... ... ... ... және жазбаша сауалдарына ауызша  және  жазбашатүрде ақпарат береді;21) Несиелік досьенің тізімдемесін жасайды;22) Клиенттің банк алдындағы  ...  ...  ...  ... ... өткізеді;23)    Клиенттің    өтінішімен    бөлшектеп    және    ...    ... ... ... Жүйе ... өтеу.АТФБанктің қызметін ұйымдастыруБанк қызметінің ұйымдастырылуымен және оның құрылымымен танысу.Елімізде   ...   ...   ...    ...    ҚазақстанРеспубликасындағы  банк жүйесі екі  деңгейден  ...  ҚР  ...  ...  ...  ...  банк  ...   ...  деңгейіді   білдіреді.   Өзгебанктердің барлығы (Мемлекеттік даму банкінен басқасы) – екінші деңгейдісипаттайды, сондықтан да оарды іс  ...  ...  ...  ...  ... ... ...  –  эмиссиялық  және  коммерциялық  банктерболып ... ... ... шығарып  және  оны  қайтарып  ...  ... ... Орталық банкі эмиисиялық банк болып  табылады.  Басқа  банктердіңбәрі, ... ... ... банктер.Өз кезегінде екінші  деңгейлі  банктер  мамандандырылған  және  әмбебапбанктері болып табылады. ...  ...  тек  ...  бір  ...  ...   және   есеп   ...   қызметтерін   көрсететін   банкмамандандырылған банк болады,  ал  егер  ...  ...  ...  ... ... саланың өкілдеріне көрсете  алатын  болса,  ондай  ...  ...  ...  ...  АТФБанк  әмбебап,  меншік  нысанына  қарайакционерлік, әр ... ... ... көп ... ірі болып бөлінеді.2004жылғы   жағдайға   байланысты   республиканың   барлық   қаржылықинституттары  ҚР  ...  ...   ...   ...   ... Қадағалау агенттігімен реттеледі.2005жылдың  1қазан  жағдайы  бойынша  республикада  34екінші  деңгейлібанктер өз қызметін атқаруда.  Оның  ...  ...  ...  ...  ... емес ... 9 банкты қосқанда.«АТФ Банк» акционерлік қоғамы 1995жылы 2 июньде құрылған және ҚР  ...  №59  ...  өз  ...   ...   ...   ...  ...  бірі.  АТФБанк  Қазақстан,   Қырғыстан   жәнеРесейде қызметін  табысты  жүргізуде.  Клиенттерге  ...  ...  ... үшін ... ... ... түрде дамуда.  Банктің  қызметтерін   жәнеөнімдерін елдің 17 қаласында пайдалануға  мүмкіндік  бар,  144  офис  ... ... ... ... ... ірі ... – BankAustria болып табылады. Акционерге тиесілі акциялардың орналастырылғанакциялардың жалпы санына пайыздық ара ...  ... ... ... ... – Директорлар Кеңесі болып табылады.Директорлар кеңесі АТФБанктің қызметіне жалпы басшылық ... және  ... ... ... ... ... –  Эрик  ...  Директорларкеңесінің  мүшелері:  Томас  Гросс,  Марко   Ианнакконе,   Қуанышев   ... ... А., ... Б., ... ... ... құқығы.Еңбекакы есебі және оның төлемінің негізгі мақсаты еңбек шыгындарын жәнетөлемді есептеу шығындарын дұрыс анықтау, жұмыс уақытын ұтымды пайдалануды,еңбек тәртібін және ... ақы ... ... ... ... бақылауболып табылады.Жұмыска қабылдау, жұмысқа алу туралы бұйрықпен немесе ... ... ... ... ... ... кезін-де жұмыс берушіжұмысшының еңбек қызметін растайтын құжат-тарды талап етуге құқылы. ... ... ... ... жеке ... ... немесе жұмыскакабылдау және жұмыстан босату туралы бұйрықтың көшірмесі жатады. Жұмысқаалғаш рет ... ... ... ... ... ... ... жұмыс бойынша басқарма жұмысқа қабылдау туралы бұйрықнегізінде жеке карточка толтырады. Жұмысшылар-ды жұмыстан шығару кезінде«Еңбек келісімшартын ... ... ... ... ... ... бір ... екінші бөлімге ауыстыру кезінде «Баска жұмысқаауыстыру туралы бұйрық (өкім)» толтырылады- Кезекті демалыс жұмысшыға«Демалыс беру ... ... ... негізінде беріледі.Жұмысшы мен жұмыс беруші арасындағы еңбек қатынасы 2007жылдың15мамырындағы Еңбек кодексімен реттеледі. Осы ... ... ... ... ... 40 сағаттан аспауы керек.АТФБанктің еңбекақы есептеу және төлеу ретіне сәйкес еңбекақының екі түрібар:1. Негізгі еңбекақы – банк ... ... ... ... ... – жұмыс істелмеген уақытқа есептеледі.АТФБанктің еңбекақы есептеу және ... реті ... Банк ... ... ... ... ... Жеке үстеме (персоналная надбавка)➢ Директорлық қордан төлемдер➢ Банк филиалының есептік кварталының нәтижесі бойынша төленетінкварталдық ... ... жеке ... ... ... ай ... төленетінбонустар➢ Квартал сайын банктің жеке жүйелік бөлімшелерінің жұмысшыларынатөленетін бонустар➢ Банктің жылдық ... ... ... ... Өте ... және жауапты жұмыс атқарғаны үшін төленетін сыйақы➢ Банк күніне және мейрам күндері төленетін сыйақы➢ Банк жұмысшыларына төленетін материалдық төлемОсы аталған ... ... ҚР ... 12маусымда қабылдаған  №209-ІІ«Салықтар және бюджетке басқа да міндетті төлемдер туралы» Заңына сәйкессалық салынады.Банк құрылымы, штат саны мен ... ... ... Банк ... ... ... ... Банк қызметінің тек оңқаржылық нәтижесінде төленеді. Директорлық қор ай сайынғы өзіндік жүйелікбөлімшелер мен филиалдар қызметкерлерінің ай сайынғы ... 30% ... ... ... ... бөлімше/филиалбасшысы айдың10жұлдызынан кешіктірмей Бухгалтерлік есеп және есептілікдепартаментінің Қызметкерлермен ... ... ... ала ... ... ... сыйақы үлесін ұсынады.Материалдық төлем қызметкердің өтініші бойынша және төмендегі тәртіппентөленеді:1. Некеге отырыуына байланысты – айлық ... ... ... ... ... Бала ... ... – айлық еңбекақы мөлшерінде, бірақ 75мыңнанжоғары емес, 2балаға – біржарымайлық еңбекақы мөлшерінде, 112мыңнанжоғары емес, 3балаға – екі ... ... ... ... ... ... ... кетуіне байланысты – екі айлық еңбекақы мөлшерінде.4. Жақын туысының қайтыс болуына ...... ... ... ... ... ... Отбасы мүшесінің қайтыс болуына байланысты – айлық еңбекақымөлшерінде, ... ... ... ... ... ... есептелген сомадан келесі ұстап қалулар менаударымдар жүзеге асырылады:1. Банк  есептелген  сомадан  10%  ...  ...  ...  ... ... ... банк оны ... жалақысынан ұстап қалады.2. Әлеуметтік салық 10% зейнетақы аударымдарын алып тастағанда есептелгенжалақы көлемінен 26% ... Банк ... ... Жеке ... ... табыс салығы. Табыс  салығының  көлемі  есепайырысу тізімдемесінде есептеледі.Жалақыны есептеу ... ... ... жазу ... ...  ... ақы төлеу және міндетті аударымдар бойыншашығыстар»Кт   2854         ... ... есеп ...         «Салықтар және бюджетке төленетін басқа да міндеттітөлемдер      ... есеп ... сол ... ... салықты есептеу жүргізіледі:Дт 5729          ... ... 2851          ... және ... да ... ... ... есепайырысу».Жалақыны беру кезінде:Дт 2854            «Банк қызметкерлерімен есеп айырысу»Кт 1001            ... ... ... ... ... мен міндетті зейнетақы салымдарын аударукезінде:Дт 2851         ... және ... да ... ... бойынша есепайырысу»Кт 1050        «Банктердің корреспонденттік есепшоттары».1.3. Іскерлік қатынас этикасы.Фронт офис қызметкелерінің ... ... офис ...  ...  ...  ...  ...  мен  дресс-код  талаптарына   сайкиінеді;( Клиент үшін әрдайым жайлылық және сенімділік жағдайын жасауға ... ... тіл ... ... атымен немесе аты/аты-жөнімен атайды;(  Өз іс-әрекеті үшін жауапкершілік алады, уәдесін орындайды;( Ақпарат беруге ... Банк ... ... жете ... және клиент  үшінолардың артықшылықтары мен пайдасын түсіндіреді.  Мәселелерді  шешуде  кеңесбереді және балама нұсқасын ұсынады;(  ...  ...   ...   бөлімшелерімен   бәрлесе   жұмыс   істеп,ынтымақтастықта болады, жұмыс барысында клиенттің мүддесін  ...  ... ... ... ... Кез келген мәселе  бойынша  көмек  көрсетеді  және  қосымша  қызмет  түрінұсынып, клиенттің ... ... ...  ...  жағдайына,  ұлтына,   жыныстық   ерекшелігіне   және   жасынақарамастан,  кез  ...  ...  ұзақ  ...   ...   ... бағдарға алады;( Туындаған дауды  немесе  шешілмейтін  мәселе  жағдайында,  өзінің  тікелейбасшысына жүгінеді.Фронт офис қызметкеріне ... ... ... ... ... өрескел мінез көрсетуге немесе өрескел  сөзайтуға;( Клиенттің жеке ... мен ... ... баға ... ... алдында ішкі жұмыс пен жеке мүдде мәселелерін талқылауға;( Басқа клиенттердің алдында клиентті, оның ... ... ... ... ... ... сағыз шайнауға;( Жұмыс орнында орындыққа шалқайып отыруға( Клиенттің алдында қатты күлуге;( Клиентпен қатты сөйлесуге және дауыс көтеруге  ...  ...  ... ... ... ... Клиенттің сөзін бөліп, әдепсіздік танытуға( дөректі сөйлеп,  жаргон  сөздерді  жіне  ...  ...  ... офис ... сырт ... ... Dress-code.❖ Киім кию стилі – консервативті-іскерлік;❖ Түстері: Әйелдер үшін – ақ ... қара (көк, сұр)  ...  ... ... үшін – ... (ақ, ... ақщыл, ашық қызғылт) қара, көк,сұр түсті – костюм;❖ Киімдері: ер ... үшін – ... ... мен ... туфли.  Әйелдерүшін  –  классикалық  блузка,  костюм   ...   ...   ... ... ... ұзындықтан жоғары емес  белдемше,  жылдыңкез ... ... ... ... ... ... Киімі әрқашан таза, ұқыпты, үтіктелеген, аяқ-киімі – тазаланған,  ұзынжеңді жейде ... ... ... ... оны ... ...  түріпқоюға болмады;❖  Барлық  қызметкерлерде  ...  ...  ...  ... ... ... түйреуіш белгі);❖ Жұмысқа джинсымен, ашық  кеудешемен,  сарафанмен,  спорттық  киім  менспорттық аяқ киіммен және ...  ...  сай  ...  ...  дакиімдер мен аяқ киімдермен келіге қатаң тиым салынады.Залға клиент келгенде өзін ... ...                             ...                                ... ... оны ...      |                                    ...                          |                                    ... ... ... ... қарсы  |                                    ...                              |                                    ... ...              ... ... Сәлеметсіз    ||Клиентке отыруды ұсынады, ол отырған|бе!»                                ... өзі ...                   ...                           ... ... қызмет         |                                    ... ... ...      |                                    ... клиентке бір уақытта көңіл  |                                    ... ...                       |                                    ... ... ... өзін ... ... стандарттар               ... ...                 ... ... шешімге          |Айдана Ерланқызы, Банк ұсынып       ...  ... ... ...     ||сұрайды;                             ... ... Сіз ......., ... ...             |мен өз ...                 ... ... клиенттің байланыс    |Келгеніңіз үшін рахмет, біздің      ... ... ...               ... таңдағаныңызға қуаныштымыз!  ||Клиентке келгені үшін алғыс айтады;  |Сау ... ... ... ...   ... ... танытады;                 ... шалу ...         ...                           ...                        ... ... өзін ... стандарттары.|Әрекеті                                 ...                             ... ... өз ... ... |Айдана Ерлановқызы, Сізді        ... ... ... ...       ... егер менің басымда    ||Клиентке:                               ... ... ... мен де      ... және ... ... үшін;    |осындай күйде болар едім.        ... өз ... ... үшін     ... үшін ...      ||алғыс айтады;                           ... бұл ... сіз бен     ... ... сөздер мен тіркестерді   |біздің бұдан былайғы             ...                            ... әсер ...  ... ... ... шешімді    |бұл жағдай сіз бен біздің бұдан  ||клиентпен келісімдейді; Клиент          ... ... әсер ... ... балама нұсқасын    |етпейді деп сенеміз...           ...                                ... ...        ||Қорытындылайды:                         ... ... және оны      ... ... ...                  ... түрде ескереміз, өз     ||                                        ... ... ...    ||                                        ...                    ... ... ... 3-қоңыраудан кешіктірмей    |АТФ Банк                            ...                          ... күн / таң / кеш! /          ... ...                ... бе !                     ... шалған клиентпен            ... ... Әлия            ...                       ... қандай көмек көрсете аламын?  ||Өзіңізді таныстырыңыз;              ... ... ... ...      ... ... ...         |Сізді мұқият тыңдап тұрмын...       ... ... ...        |Не туралы айтқыңыз келіп тұрғанын   ||Сұранымын біле отырып, клиентті     ... ...                  ... ...                    ... ... түсіндім бе екен,       ||Негізгі сөздерді қайталаңыз;        ...                        ... ... ... ретінде  |АТФ Банкке қоңырау шалғаныңыз үшін, ||нақты ақпараттар беріңіз;           ...                             ... ... ...           |АТФ ... ... үшін рахмет!|Іскерлік қатынас хаттарда пайдаланылатын сөз тіркестері.Хаттың кіріспесі үшін:Құрметті мырзалар/ ... м-ның ...  ...  әлі  ...  ...  ...  (хат  жіберілген  күн  көрсетіледі)жазылған ... ... ... ... ... және ... тағы  бір  ... туралы ескертуге (сұрауға) мәжбүрміз.Хатыңыздың жауабын кешіктіргеніміз үшін кешірім сұраймыз.Іскерлік хаттың ... ... ... сөз ... мысалдары:Өкінішке  орай,  келесі  жағдайларға  ...  байоанысты,  ...  ...   ...   ...   жоқ   ...   ... ... (хабарлауға мәжбүрмін).Жоғарыда көрсетілгендерге байланысты ... / Сіздің  сұранысыңызға  байланысты(сәйкес) ...Хаттың соңында ... ... ... кешіктірмей хабарласатынымызға сенімді болыңыз.Жауабыңызды   жылдам   ...   ...   ...   ...   ... білдіреміз.Жауабын кешіктірмеулеріңізді сұраймыз.ІІ-бөлім. Есеп операциялық жұмысын құру және банктік құжат айналымы.Банктің есеп саясаты.Үзіліссіз бақылау және ... ... ... ... сандықкөрсеткіштері жөнінде ақпараттар алынады. Осы алынған сандық көрсеткіштеркөмегімен шаруашылық процестеріне сапалық баға ... ... ... ...... ... бақылау және оларды басқарумақсатында сандық түрде көрсету және сапалық түрде сипаттауды білдіреді.Есептің басты үш түрі бар: ... ... және ... есеп ... ... және басқарушылық деп бөлінеді.Қаржылық есеп беру тұжырымдамасы төмендегідей элементтерді қамтиды:активтер, капитал, міндеттеме-лер, табыстар және ... ... үшін ... есеп ... ... ... ететін атрибутыболып табылады.Бухгалтерлік есеп пайдаланушылары екі негізгі топқа бөлінеді. Олар:❖ ішкі пайдаланушылар;❖ сыртқы пайдаланушылар.Ішкі пайдаланушылар қатарына банктің ... ... ... ... банк ... ... ... акционерлер, директор кеңесі, т.б.Сыртқы пайдаланушылар екі топқа жіктеледі:• тікелей қаржылық мүддесі бар (инвесторлар, кредиторлар)• ... ... ... бар ... органдары, мемлекеттік бақылаушыоргандар).ҚР-ғы бухгалтерлік есеп беру стандартымен келесідей қағидаларқабылданған:Есептеу - табыстар ... ... ал ... ... ... ... ... алу принципі бойынша құрылған қаржылық есеп беру өткеноперациялар мен басқа оқиғалар туралы ақпараттарды ... ... ... - ... өзінің қызметін анықталмаған уақыт кезеңіндежалғастырады және оның ... ... жою ... жоқ ... ол ... масштабын қысқартуды көздемейді.Қаржылық есеп берудің негізгі сапалық сипаттамалары:✓  Түсініктілігі  -   қаржылық   есеп   ...   ...   ... ... ... ... Мәнділігі - нақты  және  болашақтағы  оқиғаларды  ...  ... ... ... ...  әсер  ету.  Ақпараттардыңмәнділігіне оның сипаты мен маңыздылығы әсер етеді.✓ Сенімділігі - ... ...  ...  мен  ...  емес  ...  керек,  өйткені  қолданушылар  оған  ...  ...  ... ... - ақша  қаражаттарының  қозғалысын,  операциялар  нәтижелерімен қаржы жағдайлары туралы ақпараттардың сенімділігін қамтамасыз  етуүшін опера-циялар мен ... да ... ... ... ...  ...  мәнділіктен  айырмашылыгы  -  операциялар  мен   басқа   даоқиғалар шынақажетті, олар ... ... ... олардың мәнімен және экономикалықнақтылығымен сәйкес келуі керек.✓ Бейтараптыгы - ... есеп ... ... сенімділігінқамтамасыз ету үшін бейтарап бо-луы қажет.✓ Сақтық - ... мен ... ... ... ... әдейі жоғарылатылмас үшін белгісіздік жағдайда баға беругеқажетті шешімдер қабылдаған кезде сақ ... ... ... - ... есеп беру ... қамтамасыз ету үшінақпараттар толық болу қажет.✓ Салыстырмалылыгы - қаржылық ақпараттар пай-далы және мазмүнды ... есеп беру ... ... болуы қажет. Қолданушыларсубъектінің есептік саясаты туралы, ондағы өзгерістер мен осындайөзгерістердің ... ... ... ... ... Дер мезгілділігі - ақпараттың уақытында берілмеуі өзінің мәнділігінжоғалтады.✓ Пайда мен шыгындар арасындагы баланс - ақпа-раттардан ... оны ... ... ... ... ... керек. Пайда меншығынды баға-лау мәнді дәрежеде кәсіби түжырымдамалардың сүрағы болыптабылады.✓ Сенімді және ... ... - ... ... ... бухгалтерлік есептің сәйкес стан-дарттарын қолдану сенімді жәнеобъективті ақпараттар-ды қолданатын қаржылық есеп берудің қүрылуы менкөрінісін қамтамасыз етеді.Қаржылық ... ... - ... есеп ... ... ... да оқиғалардың қар-жылық нәтижелері мен экономикалық сипаттарынасәйкес олардың жалпы категорияларын қалыптастыра отырып көрсетеді. Осы кеңкөлемді категориялар ... ... ... деп ... ... ... ... пайда болу көздерінің жәнешаруашылық процестердің есебі олардың үзіліссіз және өзара байланысқанкөрінісі мен экономикалық жалпылығын қамтамасыз ететін әр түрлі тәсілдермен әдістер ... ... ... Осы ... мен ... жиынтығыбухгалтерлік есеп әдістері деп аталады. Әрбір жеке әдіс немесе тәсілбухгалтерлік есеп әдісінің элементі деп аталады. Ондай элементтерге мыналаржатады: ... ... ... ... ... екі ... жазу,бухгалтерлік баланс, есеп беру.Құжаттау - шаруашылық операцияларды құжаттарда алғашқы рет бейнелеутәсілі. Дұрыс толтырылған қүжаттар бухгалтерлік ... заң ... ... - ... қүралдардың нақты қолда барын анықтау және алынғанмәліметтерді бухгалтерлік есеп мәліметтерімен ... ... ... ... ... ... жасау тәсілі болып табылады.Бағалау - бухгалтерлік есеп ... ... ... ... және ... ... көздерінің қозғалысын есептеу үшін олардыбағалау ке-рек, яғни ақшалай өлшеммен көрсету керек. Бағалау нақты жәнебірыңғай болу керек. Нақтылығы ... ... ... бір ... ... оған ... шығынға сай келуі.Калькуляция - өнімнің (жүмыстың, қызметтің) өзіндік қүнын есептеу тәсілі.Өнімді дүрыс бағалау үшін есеп объектілері мен ... ... ... ... - кәсіпорын мүлкінің және олардың қүралу көздерінің қүрамындаболып жататын өзгерістерді ағым-да есепке алу үшін арналған.Екі жақты жазу - шаруашылық ... бір ... ... ... ... ... - ... қүралдарын және олардың көздерін белгілі бір мерзімгеақшалай бағада топтау тәсілі.Есеп беру - субъектінің шаруашылық қызметінің нәтижелерін кешенді түрдесипаттайтын көрсеткіштер ... есеп ... ... ол ... ... есепті жүргізуэдісінің жиынтығы кіреді: банктің жарғылық қыз-метін топтастырудың әдісіжәне бағалау, активтердің ... ... ... ... ... ... ... шоттарды қолдану әдістері, есеп тіркелімініңжүйесі, ақпараттарды өңдеу және басқа да сәйкес келетін әдістер, ... ... ... үшін банк ... ... ... ... және ұйымдастыруда занды және нормативті актілер шегіндегі,мемлекеттегі бухгалтерлік есепті реттеу нормативке жататын бірнеше әдістіңбіреуін таңдайды.АТФБанктегі аналитикалық және синтетикалық есеп.Аналитикалык есеп - бұл ... ... ... ... түсініктірек көрсету.Аналитикалык есептің материалдары келесідей:➢ Дербес шот;➢ Операциялық журнал;➢ Карточка-паспорта;➢ Инвентарлық карточка;➢ Кітаптар.Аналитикалық есептің кең көлемде тараған ... бұл - ... шот. Бұл -шот ... ағымды, валюталық, қарыз жэне депозиттік, сонымен қатар, банктіңкірісі мен шығынын есепке алу т.б. операцияларды орындау үшін ашылады.Дербес шот әр бір ... жэне ... тыс ... ... ... шотэлектронды есептеу машинасында 2 - данада басылады.І-ші данасы банктекалады, ал 2-ші ... ... ... шот ... мен ... ... ... көшірмесімен беріледі. Ашылған дербес шоты банкте арнайыкітапқа енгізіледі. Сонымен қатар, дербес шот ... ... ... ... ... ... бар:➢ Дербес агымды шот нөмірі;➢ Операция орындалган мерзімі;➢ Операция түрі;➢ ... ... ... ... ... ... ... нөмері;➢ Дебет және кредит бойынша қалдық соммасы;➢ ... ... ... ... ... ... тапсырысы; 2-Төлем талап-тапсырысы; З-Кассалық құжат; 4-Есеп айыру чектері; 5-Аккредитив;6-Мемориалды ордер төлем құжаты; 7-Несиені өшіру, инкассалық тапсырыс; 8-Несие беру; 9-Несие ... ... ... - бұл эр бір ... ... мен ... ... беретін құжат.Операциялык журнал - бұл төленбеген банкаралық соммала есебімен банккедебеторлық жэне ... ... ... жүргіз үшін арналған құжат.Инвентарлык карточка - бұл эр бір ғимараттарға, ... ... ... және де ... ... құралдарғ ашылады.Инвентарлық карточкада негізгі құралдың толық тағайындалз багыты, моделі,типі, маркасы, өндірген завод ... ... ... сонымен қатар,алғашқы құны, инвентарлық нөмірі толтырылады, негізг құрал түрінебайланысты ... - бұл ... ... ... салу ... ... ... тәртіптеесепке алу, шетел валютасы және қымбат багалы металдар операциясын есепкеалу құжаты.Қазіргі уакытта аналитикалык есепті енгізу, келесілерді қарастырады :* ... ... ... ... ... ... Жеке ... түрін;* Резидент, резидент еместі;* Клиентті.Синтетикалық есеп - бұл жалпылама есеп. Бұл есептің көмегі арқылыорындалған операцияның күндік, ... ... және ... ... ... есептеме береді.Синтетикалық есептің материалдары келесідей:* бухгалтерлік журнал;* баланс;* сальдолық ведомость;* айналым ведомость;* кассалық журнал (кіріс пен шығын).Бухгалтерлік ... - бұл ... бір күн ... орындалған барлықоперацияны баланс бойынша тіркеу құжаты болып табылады. Бұл журналдарда шотнөмері, балансты және баланстан тыс шот айналымы ... ... - бұл ... жеке ... жэне ... ... алынғанқұралдар   жағдайын,   сонымен   қатар   ...   ... ... басы мен ... қаржылық қорытындысын мінездейді.Баланс - бұл банктеп бухгалтерлік есептің ең непзпсі оолып абылады. Жұмыскүннің ... ... ... ... рған бухгалтердің  қолүлгісі болады, оны бас бухгалтер тексеріп, қол ... банк ... Банк ... ... қарап қол үлгісімен бекітеді.Баланс - бұл актив пен пассив ... ... ... активтіжэне пассивті шоттар қалдықтары көрсетіледі, тексеру соңында шоттарарасында теңдік ... ... ... жэне ... емес ... ... ведомость - бұл электронды есептеу машинасында ұсынылғанбағдарлама ... ... 2 ... ... 1-ші ... ... ... ал 2-ші данасы несие басқармасына беріліп,болжамдалады. Бұл кұжатта шот ... ... ... жэне ... ... ... ведомость - бұл тоқсан сайын толтырылады және де келесілерқарастырылады:➢ шот нөмірі;➢ актив пен ... ... ... ... ... ... ... жэне кредит бойынша есепті кезең айналымы;➢ актив пен пассив бойынша есепті кезең соңындағы калдық.Айналым ведомость балансты жэне баланстан тыс ... ... ... ... ... пен ... ... бойынша есепті кезеңнің барлыққорытындысымен салыстырылады.Кассалық журнал - бұл кассаның кірісі мен шығын жазбаларын ... ... шот ... ... жоспар коды және соммаларкөрсетіледі. Күн соңында бұл журналдар касса басқармасының анықтамасыменсалыстырылады. Касса басқармасы мен шот менеджері ... ... қол ... ... және ... ... банк ішілік бақылауҚұжаттар - шаруашылық операцияларға заңдық күш беретін жазбаша куәлікболып табылады. Құжаттау есеп ақпаратының басы және банк ... ... ... ... ... ... бөлуге және қүжаттауды жүргізуге байланыстыбухгалтерлік есеп және есептілік Департаменті өз кезегінде шартты түрде Басбухгалте-рияға және ... ... ... ... бөлімбанктіңресми есептілігін жүргізеді, банктің басқа бөлімдері өздерініңжазбаларын өзін-өзі бақылау мақсатында жүргізуі мүмкін.Қазақстан Республикасының қазіргі таңдағы банк есебінің басты бағыты ... ... ... есеп және есеп беру ... ... ... халықаралық стандарттарына өту дегеніміз банк жүмы-сының технологиясын батыстық үлгіде үйымдастыру де-генді білдіреді.Қүжаттауды үйымдастыру технологиясы-на қатысты ... ... ... жоқ, ... ... ... ... бар.Құжат дұрыс, ешқандай түзетусіз тапсырылуы керек. Құжаттарда тиістідеректемелер (реквизиттер) және оған ... күш ... ... ... Оған ... ... құжат атауы;банк мекемесінің қызметін пайдаланатын мекеме-лер;төлеушілер мен алушылардың аттары мен түрғы-лықты жері;* банктегі шот нөмірі;* төлем түрі, операция сомасы;жауапты түлғалар мен ... ... және ... ... ... ... ... бойынша жіктеледі: 1. Қүжаттың қүрылу орнынақарай:-  банктік қүжаттар;* клиенттік қүжаттар;* құрама қүжаттар.2. Баланстық мәліметтерін көрсету бойынша:* баланстық;* баланстан тыс.3. ... ... ... ... ... ... ... (ведомостьтар);* карточкалар, т.б.Банкте қүралатын қүжаттарға мыналар жатады:банкаралық есеп айырысу бойынша ... және ... ... мемориалдық және кассалық ордер;қарыз  шоты  бойынша  несиенің  қамтылуын  талдау  ...  ...   ... ... айырысу қүжаттарын төлеу, несие беру туралы өкім.Клиенттік қүжаттарға мыналар жатады:* төлем тапсырыс;* төлем талап тапсырыс;* қолма-қол ... ... есеп ... ... ... және кредиттік тапсырысоперацияның орындалғаны туралы, сондай-ақ басқа қаланың есеп айырысуынтолтыру кезіндегі бір банктің екінШі банкке хабарламасы ... ... ... ... ... төлеген кездегі операцияны төлеуүшін қолданылады. Ақшаны босату және қабылдау операциясы ... ... ... ... және ... ... бөлінеді.Бухгалтерлік жазбаларды қыскарту мақсатында опе-рацияның сипатынабайланысты құрама құжаттар болады. Бүл қүжаттарда бірнеше операцияларбіріктіріліп көрсетіледі. Оған жататындар:* құрама төлем ... ... ... тыс ... ... және шығыс баланстан тыс ордерлер жатады.Бұл құжаттарда құндылық тардың, қатаң есеп бланкілерінің, бухгалтерия менкас-садағы қүжаттардың қабылдануы мен ... ... ... ... ... бөлімі ар-қылы сипатталады, мысалы,дебиторлар кітабы, креди-торлар кітабы, негізгі күралдар кітабы. ... оның есеп ... ... барлық операцияларды біріктіреді.Әр түрлі модульдерге енгізілген барлық ақпа-раттар, әрі қарай Бас ... ... есеп ... көмекші кітаптардан алып Баскітапта бейнеленген операциялардың күнделікті есебін жүргізулері ... ... есеп ... ... ... ... ... салыстыру әдісі арқылы көмекші бухгалтерия жүзеге асыратынесепке қадағалау жасап ... ... есеп ... ... ... ... ... басқа да бухгалтерлік жазба-ларды орындай алады.Көмекші бухгалтерлік кітаптар бухгалтерлік есеп жүйесінің маңыздықүрамдас бөлігі болып табылады. Бүл кітаптар қызметтің ... ... ... ... ... арналып, мәліметтерді біріктіреотырып, оны түрақты түрде пайдалану мақса-тына қызмет етеді.Көмекші бухгалтерлік журналдардың нысандарының саны мен ... ... ... ... ... ... есепке топтастырылуы мүмкін. Бүл есептіліктерді оқу мен ... ... ... ... есеп ... ... жүргізіледі және сақталады. Олардағы операциялар Баскітаптың дербес шоттары бойынша топтастырылады және хронологиялық тәртіппенбейнеленеді.Банкте есеп операция қызметкерлерінің жұмыс күнін ұйымдастыру, келіптүскен ... ... ... ... ... балансты жәнебаланстан тыс шот бойынша күнделікті баланс қүруды уақытылы қамтамасыз етуүшін жүргізіледі.Банктерде жүмыс күнін және қүжат айналымын үйымдастыруға келесі ... ... ... ...  ...  ...  есепте  сол  күнібейнелеу.Операция күнінің соңына келіп түскен қүжаттар келесі  жүмыс  күні  ... ... ... ... күнінің операциялық және операция-лық емес болып бөлінуінебайланысты операция күнінің нақты аяқталу уақытын банк басшысы белгілейді.Опе-рация күнінің барысында клиенттерден қабылданған ... ... ... ... жүргізеді. Ал операциялық емес уақыттақүжат-тарды банкке тікелей жауапты орындаушылар арнайы жәшіктерге салынғантүрде тапсырады. Бүл ... ... ... 1 рет ... түрады.Әрбір банк-те операция салмаған реттеу үшін банкке айтарлықтай көлемдеқүжат әкелетін негізгі клиенттерден қүжаттар-ды қабылдау кестесі ... ... ... ... ... ... ... күн барысында жауапты орын-даушыларымен жүргізіледі.Қүжаттардан ақпараттарды өңдеу орталығына беру ... күн ... жөне ... ... ... 2-3 сағат қалғанда аяқталынуыкерек. Әрбір банкте клиенттерге есеп-кассалың қызмет көрсету уақыты аралығыжәне қүжаттардың барлық ... ... ... ... ... ... ... қүры-лады. Бүл кестені бас бухгалтер қүрады және оныбанк басшысы бекітеді.Банк қызметін бақылауда операциялар жиынтығы ішкі банктік бақылау депаталады. Ішкі ... ... 3 түрі ... ала ... - бүл операция  орындалғанға  дейін  жүргізіледі.  Мүныменбанк ... ... ... ... бас ... және әр бөлім  айна-лысады.ағымдағы  бақылау  -  бүл  операцияны  жүргізу  кезін-де   ...   ... ... ... ... - бүл ... операция бойын-ша есептіңдүрыстығын және келісті ңүжаттардың дүрыс ... ... ... ... ... ... бар-льщ операцияларды жәнемемориалды ордерлерді тек-серген және толтырылған бланктерде жауаптытүлғалар-дың ңолдары болу керек:қосымша тексеруді қажет етпейтін қүжаттарда жа-уапты орындаушының  біреуініңғана ... ... да ... ... ... қүжаттар ресмилік және мәні жағынан тексеріледі.ІІІ- бөлім. Клиенттер кассалық есеп айырысуларКлиенттерге банктік шоттар ашу ... жабу ... және ... ... ... банкте олар-дың қызметсипатына сәйкес ағымды және есеп айырысу шоттарында сақталады. Шаруашылыққызмет үрдісінде субъектілер арасында анықталған талаптар мен міндеттемелерпайда болады, ... ... үшін ... ... ... қажет. Бұл кездетөлем борышқордың өз міндеттемелерін орындау үрдісі болы ... ал ... ... - есеп ... есеп ... міндеті - қолма-қол ақшалай және колма-қол ақшасызнысанда төлем айналысына қызмет ету ... ... ... және ... ... ... ... екінші деңгейлі банктерде ашылғанбанктік шоттар жүйесі арқылы қолма-қол ақшасыз түрде жүзеге асырылады.Банктік шот — бұл банк ... ... ... ... ... ... мен келісімшарттарда қарастырылған,клиентке банктік қызмет көрсетуді жүзеге асырумен байланысты депозиттіқабылдау және банктік операцияларды жүзеге ... ... банк пен ... ... ... насты бейнелеу әдісі.Клиенттің есеп айырысу шоты банктік шот келісіміне немес есеп айырысу-кассалық қызмет келісімшартына ... ... ... ... шот ... ... ... негізінде жасалады (2-қосымша). Осыкелісімшартқа сәйкес банк клиентке есеп   айырысу   және   басқа  дашоттарды   ...   оған  ... ...   есепке   алады,   клиенттапсырмасы   ...   шо ... ... ... ... ақша қабылдайды,босатады, қалдықты сақтағаны үшін пайыз төлейді және шот ... бас ... ... ... ... ... ... келісім мәні;салық төлеушінің тіркеу нөмірі көрсетілген салық қызметі органдарындаесепке тұрғандығын куәландыратын құжат; банктегі ақшалай  қаражаттықолдану  ...   ...  банк  ... ... пен оны ... ... келісімшарт екі тарап келісетін басқа да шарттардықарастыруы мүмкін.Банктік шот ашу үшін Қазақстан Республикасының резидент- заңды тұлғаларыкелесі құжаттарды ... ... ...   ...   ...   ...   ...   салық қызметіберген құжаттың түпнұсқасы;* мемлекеттік тіркеуден өткендігін растайтын құжат көшірмесі;* жарғының нотариалды ... ... ал ... ...... ... ... қол қойылып, мөр басылған карточка үлгісі (3-қосымша). Бұл  кезде  бірданасы  банктің  операциялық  қызметтерінде,  ал  ...  ...  ... іс құжатында сақталуы тиіс.АТФБанк теңге және шетел валютасында шот ашуға, жүргізуге құқылы, ... ... және ... (корреспонденттік) шоттарға бөлінеді.Ағымды және жинақтық шоттар - заңды және жеке ... ... ... ... ал ... ... шоттар— банк операцияларының жекелеген түрлерін өткізетін банктік емес мекемелермен банктердің банктік шоттары.Клиенттердің банктік шоты бойынша ... ... тек ... бойынша жүргізіледі, егер де төлем акцептсіз тәртіпте жүзегеасырылмаса.Банктік шоттың жабылуы клиенттің шотты жабу себебін көрсеткен өтініші (4-қосымша) негізінде жүзеге асырылады. Егер банк ... ... ... ... ... құрылса, шотта бір жылдан аса мерзімде қаржысыболмаса, ал жеке тұлғаларда — үш жылдан аса, онда орындалмаған талаптарбойынша шотты жабуға тоқтау ... Банк ... ... ... ... жеке ... ... шотының жабылғандығы туралы 10 күнмерзімде салық қызметінің тиісті органдарын жазбаша хабардар етуі ... ... ... ... ... - бұл банк ... ақшалары менқұндылықтарын қабылдап-өткізу бойынша банктік операциялар.АТФБанк кассалық операцияларын 1999 жылғы 15 қарашадағы №394 «ҚазақстанРеспубли-касының  екінші  деңгейдегі  ... ... ... ... ... ... Олар бойынша келесілерқарастырылған:• кассалық операцияларды жүргізудің жалпы тәртібі;• ақшаны жеткізу және сақтау тәртібі;• ақшаның төлемқабілеттілігін анықтау тәртібі;• зақымданған банкноттар мен ... ... ... және ... ... жүргізудің жалпы принципі кассирдің кұндылықтармен қолма-қол ақшаны қабылдау және беру ... ... және ... ... сәйкес рәсімделген  бухгалтерлік  бөлімқызметкерлерінің  үкімі  ... ... ... ... Әрбіркассирді жұмысқа қабылдау кезінде толық материалдық жауапкершілік туралыкелісімшарт жасалады. Жұмыс ... ... ... ... кассирлерікасса меңгерушісінен аванс ретінде белгілі бір қолма-қол ақша сомасын аладыжәне жұмыс күні соңында оны пайдаланғандығы туралы есеп береді. Бір ... ... ... ... ... ... кассирлербухгалтерия қызметкерлерінің мәліметтері мен өзі жүргізген операцияларыныңжалпы сомасын салыстырып, одан кейін құндылықтар мен қолма-қол ақшалардыақша қоймасына ... ... ... ... барлық құжаттар банкмекемесінің бухгалтериясында алдын ала тексерілгеннен кейін кассирлергетүседі.Клиенттерден олардың шоттарына есепке ... ... банк ... ... ... ... ... кассалық құжаттармен жүргізіледі (1-қосымша).Басқа құндылықтарды қабылдау баланстан тыс ордерлермен рәсімделеді.Клиент  банкноттар мен ... ... ... толтырылған кіріскассалық құжатты бухгалтерия қызметкеріне өткізеді, ол кіріс кассалыққұжаттың дұрыс толтырылуын тексереді, оны рәсімдейді және кіріс бойыншакассалық журналда ақша ... ... үшін ... ... ... Өз ... ... кіріс кассалыққұжатты қабылдағаннан кейін операция жүргізген қызметкердің қолын және оныңрастығын тексереді, онда көрсетілген соманың сәйкестігін, сонымен қатар осықұжатта көрсетілген соманың ... ... ... ... ... ... журналға қол қойып тіркейді.Кассир кіріс кассалық құжаттарды тексергеннен кейін клиентті шақырып,одан ... ... ... ... ... ... ... көрсетілгенсоманы нақты сомамен салыстырып, сәйкес келген жағдайда кассир құжатқақолын қойып, түбіртекке немесе кіріс ордерінің көшірмесіне мөр қойып, оныақша салған ... ... Егер ... ақша мен ... сомаарасында сәйкессіздік байқалса, онда өткізілген құжат қайта рәсімделіп,кассалық журналға өзгерістер енгізіледі. Кассир қолма-қол ақшанықабылдағаннан кейін ... ... және ... ... аладыжәне түбіртекті ақша енгізушіге береді, ал кассир қолымен расталған ордерақшаның ... ... ... ... ... ... белгілейтін жәнекелесі күні көшірмемен бірге клиентке берілетін бухгалтерия қызметкерінебағытталады. Осыдан, клиенттер шотына енгізілген сомалар бойынша соңғыларғаекі құжат ұсынылады — түбіртек және ... ... ... бойыншаақшалардың банк кассасына түсуі «Кіріс кассалық ордерлерді» жасау жолыменрәсімделуі мүмкін.Кассир жұмыс күнінің соңында касса меңгерушісіне анықтама және кірісқұжаттарымен бірге қабылданған ... ... ... Кассир нақтықұндылықтар мен есептілік құжаттар арасындағы сәйкессіздікті анықтағаннанкейін касса меңгерушісіне хабарлайды, ал ... ... ... актжасалады .Касса меңгерушісі қабылданған соманы анықтама және кіріс құжаттарыменсалыстырып, қолын қояды. Сонымен қатар жұмыс күні ... ... ... сомалары операциялық кассаға кірістеліп, сол жұмыс күні ішіндеклиенттердің сәйкес шоттарына есептелуі қажет.Қолма-қол ақшаларды ... ... ... ... корреспонденциясыжасалады:➢ Клиент - заңды тұлғадан кассаға ақшаны кірістеу:Дт 1001 «Кассадағы қолма-қол ақша»Кт 2203 «Клиенттердің ағымдағы есепшоттары»➢ ...  ақша  ...   ...  сәйкес шотынакірістеу:Дт 1001       «Кассадағы қолма-қол ақша»Кт 2211-2223 «Клиенттердің салымдары»➢ Чектік   ...   ...   ...   ...   ... кезінде:Дт 1001 «Кассадағы қолма-қол ақша»Кт 4920 «Өзге кірістер»➢ Қолма-қол  ақша  түрінде  ...  ... банк  ... ... түскен кезде:Дт 1001 «Кассадағы қолма-қол ақша»Кт 4600 «Комиссиялық кірістер»Клиенттердің банктік шотынан ... ақша беру ... ... ... ... ... ... жүзеге асырылады. Ақшалай чектіккітаптар қатаң есептеме бланкісіне жатады, олардың есебі 7339 «Әр түрліқұндылықтар және құжаттар» баланстан тыс шотында ... ... беру ... ... ... ... өтініші бойынша жүзеге асырылады.Сол уақытта 7339 «Әр түрлі құндылықтар және құжаттар» баланстан тыс ... ... тыс ... ... ... ... да құндылықтарды берубаланстан тыс ордерлермен рәсімделеді.Жоғарыда айтылғандай, касса меңгерушісі ... ... ... ... ... ... соманы есептеп береді. Одан кейін кассамеңгерушісі операциялық кассада ақша қалдығын тексеруі және күн ... ... ... ... ... ... мен басқа дақұндылықтардың есебі кітапшасындағы мәліметтермен сәйкестігіне көз ... ... ақша алу үшін ... ... ... ... көрсетуші бухгалтерия қызметкеріне ұсынады, ол сәйкес тексеру жәнерәсімдеу жүргізгеннен кейін шығыс бойынша кассалық журналда чек сомасыннемесе шығыс кассалық ордерді жазу үшін ... ... ... өткізеді. Және клиентке ақшалай чектен бақылау маркасын береді,ал чектің өзін ... ... ... ... Шығыскұжаттарын алғаннан кейін, бухгалтер-бақылаушы келесілерді жүргізугеміндетті:✓ банктің ақшалай құжаттарына қол қоюға ... бар ... ... ... ... ... көрсетілген соманы жазбаша көрсетілген сомамен салыстыру;✓ клиенттің лауазымды тұлғаларының қолын және олардың ... ... ... ... кассирге өткізіледі, ол келесілердітексереді:✓ қолма-қол ақша алу кезінде клиенттердің ... ... ... жеке ... тексереді;✓ берілетін қолма-қол ақша сомасын салыстырады;✓ кассаға ұсынылатын бақылау маркасыныц нөмірін ақшалай чектегіномірмен салыстырып, оған бақылау маркасын жабыстырады.✓ клиент ... ... ... ақша ... ... ... ... шығыс құжатына қолын қояды.Жұмыс күнінің соңында кассир есепке қабылданған қолма-қол ақша  сомасыншығыс  ...  ...  және  ...  ақша ... ... ... бір күн ... кассалық айналым және құндылықтардыц қалдығытуралы есептілік анықтамасын ... ... ... және ... ... кассалық журналындағы жазбалармен салыстырады.Салыстырып тексеру касса журналында кассирдің және кассир анықтамасындабухгалтер-бақылаушылар қолдарымен ... ... ... ... ол туралы касса меңгерушісіне хабарлап, түсінікхат жазып,нақты сәйкессіздік бойынша акт жасайды. Сол күні кем шыққан ақша ... өзі ... ... егер бүл ... ... жағдайда кассиржетіспеушілікті өтеудің нақты мерзімін көрсетіп міндеттеме толтыруы қажет.Егер ... ... ... меңгерушісі орындаса, онда бір күн ішіндегікассалық айналым және құндылықтардың қалдығы туралы есептілік анықтамасыжасалмайды, ал шығыс бойынша барлық айналымдар бір күн ... ... ... ... ... ... ... ақша мен бір күн ішіндегі шығыс кассалық құжаттарқалдығын есептілік анықтамасымен ... ... ... ... және өткізілген ақша есебінің кітабына қол қою арқылы өткізеді.Меңгеруші тексеріп, есептілік анықтамасына қолын қойып, оны касса күніндегіқүжаттарға тіркеп тігу үшін ... ... ... беру үшін ... ... жазбалар жасалады:➢ Клиент — заңды тұлғаларға ақша қаражаттарын беру:Дт 2203 «Клиенттердің ағымдағы есепшоттары»Кт 1001 «Кассадағы қолма-қол ақша».➢ Банк ... ... ... ... 2854 ... ... есеп ... 1001 «Кассадағы қолма-қол ақша».➢ Несиені қолма-қол ақша түрінде касса арқылы бергенде:Дт 1411, 1417 ... ... және ұзақ ... ... ... 1001           ... қолма-қол ақша».Кассир кассалық айналымды операциялық қызметкерлердің кассалық журналыменсалыстьгрғаннан кейін касса меңгерушісіне қолда бар ақша қалдықтарынанықтама және кассалық құжаттармен бірге ... ... ... ... ... ... есептілік анықтамасы мен құжаттардықабьглдағаннан кейін операциялық қызметкерлердің кассир анықтамаларындакөрсетілген кассалық айналым сомаларының расталғандығын және ақшақалдықтары анықтамасының дұрыс ... ... ... ... касса кассирлерінің есептілік анықтамасының мәліметтері менқайта есептеу кассасының қабылдаған ақша сомасы туралы журналдағы жазбаларыбойынша, сондай-ақ ... өзі ... ақша ... ... ... ... және олардың нәтижелерін бухгалтерлік есепмәліметтерімен салыстырады. Қойма ... бір күн ... ... ... ... ақша ... мен ... жалпы сомасынкітапқа енгізіп, келесі күні касса қалдығын шығарады. ... ... мен ... ... арасында алшақтық кезінде алшақтықсебебін анықтауға шара қолдану үшін кұндылықтардың сақталуына жауаптыміндетті тұлғаларға хабарлау қажет. Егер олар расталса, онда акттолтырылады. Касса ... ... ... ... ... және ... бөлек кассалық құжаттарды қалыптастырады.  Құндылықтардыцсақталуына жауапты тұлғалар ақша қоймасында келесілерді тексеруге міндетті:✓ сақталатын құндылықтардың, кітаптар мен құжаттардың қоймағаенгізілуін;✓ ... ... мен ... да ... ... ... ... мен «құндылықтар есебі» кітабында көрсетілгенқалдықтармен сәйкес келуін.Қолма-қол  ақша мен құндылықтардың сақталуын ... ету үшін ... ... орналасып, бөгде адамдар, ақша қоймаларының орналасуынбақылай алмайтындай болып жабдықталуы ... Ақша ... - бұл ... және басқа құндылықтар мен құжаттарды сақтау мақсатындакассалықжұмыс үшін ... ... ... ... ... ... ... жағынан жабылуы қажет. Әрбір кассирдің жұмыс орны кабиналарменбөлектенуі қажет. Кассирлердің столы ... ... ... ... кілтпен құлыпталатын сейфтермен, металл шкафтар немесе арнайыарбалармен қамтамасыз ету ... ... ... ... ... ... қолма-қол ақшаларды ашық түрде тастап кетулеріне болмайды.Айналым кассасының қолма-қол ақшасы сақталатын ақша қоймасы үш ... ... бар ... ... ... Құндылықтардың сақталуына жауаптылауазымды тұлғалар ақша қоймасын ашпастан бұрын қауіпсіздік қызметіөкілінің қатысуымен есіктің зақымдалмауын, құлыптың ақаусыздығын тексеріп,одан кейін ... ... қоюы ... Есіктің және кұлыптыңзақымдалғандыгы анықталған жағдайда, сондай-ақ ақша қоймасына ... ... ... туындаса, құндылықтарды сақтауға жауап-ты тұлғалардың қолдарықойылып акт жасалады, сонымен қатар банк басқармасының басшысынахабарлайды. Ақша қоймасы ішіндегі ақша және ... да ... ... ... және құлыппен жабылатын металл стеллаждарда сақталуы қажет.Ақша қоймасында мына заттар ... ... ... ... ... қолма-қол ақшалары. Сонымен қатар операциялықкасса ақшасы есебінен берілетін алдын ала дайындалған ақша ... ... ... ... ... ... ... шетел валютасы (чектер);❖ алтын, платина және басқа да бағалы металдар;❖ ... да ... ... әрбір бөлек шкафтарды, стеллаждарды, сөрелерді кілтпенқұлыптауы керек.Қоймада орналасқан құндылықтарды касса меңгерушісі құндылықтарды есепкеалу кітабында есептейді. Кітапта тұжырымдалған қалдықтың ... ... ... ... лауазымды тұлғалардың қолда-рыменкүнделікті куәландырылады. Лауазымды тұлғалардың қолы ақша қоймасындағыақша және басқа да ... ... ... ... ... кәсіпорындар мен ұйымдарға жақсы қызмет көрсетудіқамтамасыз етеді, бір күи ішінде түскен ақшалай түсімді өткізуге мүмкіндікбереді, банкке ақшаның түсуін жеделдетеді және ... ... ... ... банк ... ... ақша қаражатын уақытында есепкеалу үшін және клиенттерге жағдай жасау үшін ақша айналымын жеделдетумақсатында ... және ... да ... мен ... ... ... бойынша жұмыстарды орындайды.Инкассалау — бұл кәсіпорын, ұйымдар мен мекемелердің кассасына қолма-қолақша мен ... ... және ... ... ... жеткізу.АТФБанкте инкассаторлық аппарат, сонымен қатар құндылықтарды тасымалдауүшін арнайы көлік құралдары бар.Ақшалай түсім кәсіпорындар, ұйымдар мен ... ... ... ... шарты жасалған әрбір ұйымға түсімкөлеміне байланысты реттік нөмірі бар ... ... ... ... ... ... аралап шығады. Түсімі бар сөмкелерді алғанкезде, инкассатор суреті бар жеке куәлігін, сенімхатты және осы ұйымнантүсім жинауға ... келу ... ... бос ... ... кассаға қолма-қол ақшаны қабылдау аяқталған бойда қабылданғанқолма-қол ... ... ... мәліметтерімен немесе кассалық аппараттыңбақылау лентасы кіріс кұжаттарының сомасымен салыстырады.Келесі күннің ертеңінде қабылданған ақша мен құжаттар кассамеңгерушісіне өткізіледі. ... ... ... ... мәліметтерсәйкес келген жағдайда, құжаттарды оларды шотга корсету үшін бухгалтер-бақылаушыға ... ... ... ... ... мен нақтықабылданған сомалар сәйкес келмеген жағдайда акт толтырылып, себебінанықтайды.Осыдан келіп кәсіпорын, ұйымдар мен мекемелер жолдау тізім-демесі бойыншапломба ... ... ... ... ақша ... ... ... отыруларына болады, содан кейін банк кәсіпорындарға,ұйымдарға инкассаторлық қалта-лардың ... бір ... ... ... ... ... ... таңбаларының үлгісін алады. Әрбірөткізілетін ақшалай инкассаторлық қалтаға клиент үш данада жолдаутізімдемесін    (4-қосымша) ...   ... ...   ... ... ал екіншісі мен үшіншісі кешкі касса журналына ... ... ... күн ... ... ... ... есептеукез келген сағатта, ал кейбір кездерде операциялық күн соңында ... ... ... ... ... инкассаторлық қалтаға салынғанвалюталық және баска да құндылықтарды көрсете ... ... ... ... ... қайта есептегенге дейінгі тізімдеме сомасы транзиттікшоттардың дебет шотына және ... ... ... шотынажатқызылады:Дт 1870 «Банктің өзге де транзиттік есепшоттары»Кт 2203 ... ... ... Одан ... ... ... ... кассасына қайтарылады, оныжүзеге асырғаннан кейін нәтижелерді кассалық кіріс журналына жазу үшінкассадан операциялық бөлімге қалта жүкқұжаттары беріледі, соныменқатар шоттар ... ... 1001 ... ... ... 2870 ... өзге де транзитгік есепшоттары».➢ Инкассалаумен байланысты банк шығындарын төлеу кезінде:Дт 2203 «Клиенттердің ағымдағы есеишоттары»Кт 4608 ... де ... ... ... ... ... ... жетіспеген кезде:Дт 2203 «Клиенттердің ағымдагы есепшоттары»Кт 2870 «Банктің өзге де транзиттік есепшоттары».➢ Артық сома анықталған кезде:Дт 1870 «Банктің өзге де ... ... 1001 ... ағымдағы есепшоттары».Касса тексеруі (ревизия)Ақша қаражатгары мен құндьлыктардың сақталуьн бақылау мақсатыңдаАТФБанкте ... және ... ... ... ... ... ... кұңдылықтарды келесі жағдайларда тексереді:• Банк басшысының тапсырысы бойынша тоқсаньша 1 рет, одан жиі ... Жыл ... ... ... Басшы, бас бухгалтер немесе касса меңгерушісі ауыскан кезде;• Құндылықтардың сақталуына жауапты тұлғаның уақытша ауысуы кезіңде;• Банк ... ... Банк ... ... ... және ... басшысы тексеру жүргізу үшін жазбаша өкім шығарады, оның негізіндекомиссия құрылады. Тексеруді құндылықтарға байланысты операциялардыжүргізумен байланысы жоқ, ... ... ... ... ... ... жүргізу тәртібін және кассалық жұмысбойынша Үлттық банктің басқа да нормативтік-құқықтық ... ... ... ғана ... ... ... түрде материалдық жауапты тұлғаның қатысуыменжүргізіледі, егер ол тұлғалар қатыспаған жағдайда актіде ол туралы ерекшебелгіленеді. Жасалған акт комиссияның ... ... және ... тұлғалардың қолымен расталады. Тексеру нәтижесі бойынша жасалатынактілерде касса жұмысында анықталған жетіспеушіліктері көрсетіледі, есепмәліметтері мен кақты құндылықтар ... ... ... ... жетіспеушіліктердің орнын толтыру үшін ұсыныстарберіледі.Кассалық операцияларды тексеру кезінде қолма-қол ақшалардың жетіспеушілігінемесе ... ... ... Ол ... ... ... акт (5- қосымша) жасалады.➢ Артық шыққан сомаға:Дт 1001 «Кассадағы қолма-қол ақша»Кт 4920 ... ... Кем ... ... 1001 «Кассадағы қолма-қол ақша»Кт 1860 «Банк қызметі ... өзге ... Есеп ... ... ресімдеу және оның есебі.Есеп айырысу операцияларын төмендегідей жіктеуге болады:|Қатысушылар    |Төлем құралдары      ...     ... ...   ...         |                     ...      ...      ||               |                     ...          |               ...     ...                |Шот ашу ... ...  ||Клиенттік      |тапсырмаларымен есеп |операциялар     |операциялар    ... ...   ...              |Шот ...     ...        ||               ...          ...         ...   ||               ... есеп ...     |Инкассолық     ||               ...              ...        ...    ||               ... есеп ...  ...     ...     ||               ... есеп      ...        ...    ||               ...              ...     |               ||               ... есеп     ... беру |               ||               ...              ...    |               ||               |                     ...         |               ||               |                     ...     |               ... тапсырмасымен есеп айырысуТөлем тапсырмасы - ақша жіберуші тұлғаның, қызмет көрсететін банкіне,тапсырыста белгіленген соманы бенефициар шотына ... ... ... ... ... ақша ... ... да, өз банкіне ұсынады (мерзімі 10күн ). Жазылған ... ... ... ... ... банкпен 10календарлық күн ішінде кабылданады. Төлем тапсырыс бойынша төлемдер,тауарлы және тауарлы емес операциялар бойынша жүзеге ...  емес  ...  ... ... ... ... зейнет-ақы қорына міндетті салымдарды аудару;✓ әр түрлі коғамдық ұйымдарга аударулар;✓ қысқа мерзімді ... ... ... өшіру;✓ жоғары тұрган мекемелерді ұстау шығындары.Төлем тапсырыс бойынша төлемдер алдын ала және ... ... ала ... ... кезінде, төлеуші тауардың бар болуына жәнесол тауарды жіберуге дайын болып тұруына көзі жетуі ... Бұл ... ... «төлем түрі»  деген бөлікте төлеушінің тауарлар үшін алдын ... ... ... ... және ... көрсету керек. Салық төлеуүшін аударылған сома бөлек жолда көрсетіледі. Төлем  тапсырысты ... ... ... ... ... ... төлеушінің  ағымды шотында меншіктіқаржылары болуы тиіс. Алдын-ала тәртіппен төлемді жүргізу кезінде,жабдықтаушы өзінің  шотына ... ... ... 3 ... күні ішіндетауарды тиеп 1 жіберуі тиіс. Кейінгі төлем кезінде, төлеуші ... ... ... ... ... кұнын төлейді. Қалааралық есеп айыру кезінде,төлем тапсырыс 4- экземплярда, ал электрондык байланысты қолданған кезде 2-экземплярда жазылады.Ақша қаржылары бар ... ... ... ақша ... ... төленуге қабылданады және төмендегі корреспонденция жасалады:А) 1-ші экземпляр, төлеушінің банкіндегі күндік ... ... ... жәнекелесі бухгалтерлік өткізбе құрылады:Дт - 2203Кт- 1051, (2203)Б) 2-ші, 3-ші ... ... ... ... ... құру үшін ... алушы шотына енгізу үшін жіберіледі:Дт- 1051Кт-2203В) 4-ші экземпляр, банк белгісімен ... ... ... тапсырыспен төлем жүргізілгенде, менеджер барлык экземплярға уақытты,ал 2-ші, 4-ші экзеплярларға қолын және штампты қояды.Егер төлем тапсырыс 2 экземплярда ... онда ... ... ... ... ішінде қалады, ал 2 экземпляры клиентке банкбелгісімен бірге қайтарылады.Егер төлеушінің шотында төлем тапсырысты төлеу үшін ақшасы жоқ болса,бірак тәлем ... ... ... ... ... ... ... тапсырыс№2 картотекаға аударылады да, №7303 «Мерзімінде төленбеген есеп айыруқұжаттары» баланстан тыс шотында есепке алынады. №2 картотекаға құжаттараударылғаннан соң, баланстан тыс ... ... ... да, ... ... 7303.Ал  бенефициар банкіне төлеушінің шотында ақша қаржыларының болмағанытуралы хабарлама жіберіледі. Төлеуші шотына ақша каражаттары түскен кезде,төлем ... ... қоса ... №2 ... ...   Дт-2203Кт- 10512)      Шығын - 7303 - ... ... ... айырысуды жүзеге асырғаны үшін банк комиссиялық ақы ұстайды:Дт 2203 «Клиенттердің ағымдағы ... 4601  ... ... ... ... көрсеткен қызметі үшінесептелген комиссиялық кірістер».Төлем-талап тапсырмасымен есеп ... ... - ... ... ... ... ... тауарлар үшін төлем тапсырысы болып табылады.Бұл есеп айыру формасы жабдықтаушы банкінен басталады. Жабдықтаушыреестр кезінде төлем-талап тапсырысты 2 экземплярларда ... ... ... ... ... алу) ұсынады.Ұсынылған құжаттарды менеджер тексереді.Қалааралық есеп айырысу кезінде төлем-талап тапсырысы 4-экземплярларда, ... ... ... 2- экземплярларда жазылады. Барлық құжаттартексерілгеннен  кейін төлем-талап тапсырмасының ... 1-ші ... ... 2-ші экземпляр банк белгісімен бірге бенефициарғақайтарылады.Менеджер төлем-талап тапсырысқа банк штампын қойып, төлеуші банкінежібереді. Банк 30 календарлық күн ішінде тапсырыс жазылған ... ... ... тапсырысты қабылдайды.Төлеуші банкінде қабылданған төлем-талап тапсырысты тексереді, барлықэкземплярларда  қабылдаған  уақыты   қойылады  және  ақша ... ... ... ... ... ...  ... журналына тіркейді.Бұл журналда төлем бойынша және төлем-талап тапсырыстың акцептінен бастарту бойынша белгі қойылады.Акцепт - тиелген тауаралар, ... ... ... ... істегені үшінжабдықтаушының төлем-талап тапсырысын төлеуге төлеушінің рұқсаты.Төлем-талап тапсырыс қабылданған күннен кейін ... ... ... ... үшін және жабдықтаушының келісімде барлық шарттарынорындағанын тексеру үшін, төлеушінің банкі төлем талап тапсырыстың 1-шіэкземплярын төлеушіге ұсыну тиіс. Егер төлеуші 3 ... күн ... ... ... ... бас ... туралы хабарламаса, онда ол төлем-талаптапсырысты төлеуге келісті деген сөз.Төлеуші төлем-талап тапсырысты төлеуден бас ... ... Бұл ... төлеушібас тартқаны туралы өтініш жазады және сол ... ... ... ... тиіс.Акцепттен бас тарту себептері келесілер болуы мүмкін:← келісімдегі шарттардың орындалмауы;← тауарлар сапасыз болған жағдайда;← санауларда ... қате ... ... ... түрі ... және ... төлеуші төлем-талап тапсырысты төлеуден толық бас тартса, онда төлем-талап тапсырыспен бірге бұл туралы жабдықтаушыға хабарлама жіберіледі. Егербас ... ... ... болса, онда төлем-талап тапсырма бойынша акцепттенбас тартудың 1-ші экземпляры ... ... ... ал ... ... үшін ... банкіне жіберіледі.Егер төлеуші төлем-талап тапсырысты төлеуге өз келісімін берсе, ондаакцепт келесі жолмен безендіріледі:• төлем-талап тапсырыстың 1-ші экземплярында шот реттеушілердің ... бас ... ... ... ... ... ... сома көрсетіледі және төлеуші шотынан қаржыларды өшіругежауапты болатын банкке ұсынады.Төлем-талап тапсырысты төлеген кезде:Дт - 2203 ... ... ... ... болмаған жағдайда төлем-талап тапсырысы №2 картотекағаорналастырылады:Кіріс - 7303 - «мерзімінде төленбеген есеп айырысу кұжаттары».Кейбір төлем-талап тапсырыстар ... ... яғни ... үшін, электрондық және т.б. төлемдер үшін (бұл кезде төлем-талаптапсырысқа «акцептсіз» деген штамп қойылады). Мұндай төлем-талаптапсырыстар төлеуші банкіне түскен күнде төленуге ... ... ... ... ... ақша ... жоқ ... онда төлем-талап тапсырысы №2 картотекага орналастырылады және төлеу мөлшері бойыншапеня кәдімгі тәртіппен есептелінеді.Қалааралық есеп айыру кезінде бенефициар банкінде төлем-талаптапсырысы бойынша ... ... 1051Кт - 2203 ( ... )Егер төлеуші мен жабдықтаушыға бір банктік мекемеде қызмет көрсетілсе,онда мұндай есеп ... ... ... ... және оларды төлегенкезде:Дт-2203 (төлеуші)Кт-2203 (бенефициар)Чектермен есеп айырысуЧек - бұл банк қызметкеріне чек ... өз ... ... ... ақшақаражаттарды алушы шотына аударуға жазбаша тапсырысы.Есеп айыру чектерді банктен қолма-қол ақшаны ... ... ... ... ... білу керек. Олар кабылдау-ұсыну құжаттар  негізіндеқабылданган тауарлар  мен  есеп  айыру  ... ... ... ... қызметі үшін.Чектермен есеп айырысу - бұл ақшасыз есеп айырудың кепіл формасының бірі,себебі чекті төлеу арнайы депозит арқылы қамтамасыз етіледі, яғни ... ету үшін ... ... шот ... №2221 ... ... ... тұрақты қаржылық жағдайы бар банкінен чек кітапшаларыналады, олар қатаң есептегі ... ... ... және ... тыс №7339жеке шотта есепке алынады. Есеп айыру чек кітапшаның жұмыс мерзімі - 6 ай,ал есеп айыру чектің жұмыс мерзімі - 10 ... ... чек ... 25-50 есеп ... ... тұрады.Есеп айыру чек - чектің түбіртегі мен есеп айыру чектен тұрады. Есепайыру чек ... алу үшін ... ұйым ... өтініш пен төлемтапсырысын ұсынады. Төлем тапсырысы бойынша банк оны агымды шотынанқаржыларды өшіреді де, №2221-ші шотта депонирленеді:Дт – 2203 (төлеуші)Кт – ... ... чек ... алу үшін ... ... шот менеджерітексереді және клиенттің шотында каржылар бар екендігіне көзі ... ... ... чек ... ... ... ... береді.Касса кызметкері чектің әр бетінде банк штампін, клиент шотының атауы меннөмірін қойып шығады. Содан кейін чек кітапшасы шот менеджерімен ... ... ... үшін ... ...  айыру  чек  кітапшасы  берілген  кезде  және  ... ... ... ... өткізбелер құрылады:1) Шығын 7339 - 1тн. (шартты бағалануы)2) Дт - 2203 (клиенттің ағымды шоты)- лимит сомасыКт-22213) Дт- 1001,2203 (кітап үшін) - ... ... ... ... ... жұмыс мерзімінің аяқталуына дейін лимит толығыменколданылса, онда кітап ... есеп ... чек ... ... есеп ... ... болған жағдайда, 4 рет толтыруға кұкығыбар.Лимитті толтыру үшін банкке төлем ... ... сол ... есеп айыручек кітапшаның толтырылуы, қолданылмаған чектердің нөмірлерікөрсетіледі.Төлем тапсырысы бойынша келесі бухгалтерлік ... ... ... ... ... есеп ... чек ... бетінде белгіқойылады және мөр мен банк қолы қойылады.Егер есеп айыру чек кітапшаның жұмыс мерзімі аяқталып жәнеқолданылмаған лимит қалдығы ... онда ... сол ... ... ... ... үшін төлем тапсырысты жазады:Дт-2221Кт - 2203 (жабдықтаушы)Қолданылмаған есеп айыру ... ... ... және банк ... қалады.Төлеуші (чек беруші) есеп айыру чекті алған тауардың құнына немесекөрсетілген қызмет үшін жазып береді.Есеп айыру чекте чек ... ... ... ... берілген, соныменқатар чек ұстаушыиың тиелген тауар және көрсетілген қызмет тург белгісікойылған. Чек ... ... ... есеп айыру чекті қабылдағанөз банкіне тиелген тауар күннен келесі ... ... чек ... ... алу үшін ұсынады.Чек реестрі 2 экземплярда кұрылады:  1-ші ... ... ... ... ... ... ... белгісімен қайтарылады.Егер төлеуші мен жабдықтаушыға бір банк қызмет көрсетсе, чек бойынша төлемжүргізілгенде келесі бухгалтерлік өткізбе құрылады:Дт-2221Кт-2203Егер шаруашылық ... әр ... ... ... ... ол ... ... клирингтік палатамен чектер есебі қабылданғаннан кейінғана кірістіріледі.Клиринг - бұл клирингке қатысушылардың қарсы тапсырыстарың есебін жинау,салыстыру, іріктеу процессі және ... таза ... ... ... бір банк ... чек ... ... сомасытөлеушілердің чектер сомасынан көп болған жағдайда, бұл банк бойынша чектерарасындағы айырмашылық жағымды ұстаным болады.Егер төлеушілердің чектер сомасы чек ... ... ... ... онда бұл ... ұстаным деп есептелінеді.Жағымды ұстанымдар банктердің кор шоттарына кірістіріледі, ал жағымсыз -қор шоттарынан өшіріледі.Егер төлеушіге басқа банк ... ... онда ... ... ... гана ... ... шотына есептелінеді және келесібухгалтерлік өткізбе кұрылады:Дт-2251Кт - 2252Төлеуші банк чектермен есеп айырысу үшін жеке шоттан қаржыларды өшіредіжәне келесі бухгалтерлік өткізбе ... - ... есеп ... - бұл ... ... жабдыктаушының ұқсас кұжаттарына қарсы,аккредитивтік өтінішіндегі шарттарға байланысты тиелген тауарлар менкөрсетілген қызметтер үшін төлемді ... үшін ... ... ... есеп ... формаларға қарағанда, аккредитив формасыжабдықтаушыға төлемді ұсынуға кепіл береді. Сатып алушы ... ... ... банк ... ... ... алады. Аккредитив текқана қалааралық және тауарлы операциялар кезінде қолданылады.Аккредитивтің келесі түрлері бар:❖ жабылган;❖ жабылмаган;❖ қайтарылатын;❖ қайтарылмайтын.Жабылган аккредитив - төлеуші ... ... ... есеп ... каржыларды алдын- ала депонирленеді.Жабылмаған аккредитив - бул аккредитив бойынша жабдықтаушыға төлемдіұсынуга банк кепіл болады. Бұл кезде банк ... ... ... ... ... кезде тек жабылған аккредитивтер ғана қолданылады.Сатып алушы ... ... ... ... шарттарын кою тиіс,ягни аккредитивке өтінішіндегі келесі мәлімет көрсетілуі тиіс:✓ аккредитив ... ... ... ... ... ... ... жабылмаған);✓ тауар атауын;✓ тауар алу арнаулы станциясын;✓ қандай құжаттарға қарсы тауар төлемін жүргізетіндігін (шот-фактуралар, көлік ... ... ... ... жэне т.б. ... мэлімет.Аккредитив бойынша 2 мерзім есептелінеді:❖ аккредитивтің жұмыс мерзімі ... ... ... жабу ... (сатып алушы банкінде).Аккредитивтермен есеп айырысуды жүзеге асыру ... ... ... құрылады.➢ Банкте жабылмаған аккредитивті ашу:Дт 6005 . «Шығарылған өтелмеген аккредитивтер бойынша болуы мүмкінталаптар»Кт 6505 «Шығарылған өтелмеген аккредитивтер ... ... ... Басқа банк ашатын аккредитивті банктің бекітуі:Дт 6010 «Расталған өтелмеген аккредитивтер бойынша болуы мүмкін талаптар»Кт 6510 ... ... ... ... ... ... Клиент қаржысы есебінен ашылатын жабылған аккредитивті банктің ашуы:Дт 2203 «Клиенттердің ағымдағы ... 2855 ... есеп ... ... ... ... ... банктің басқа банктегі қаржысы есебіненашылғанда:Дт 1855 «Қүжаттандырьшған есеп ... ... ... 1052 ... ... банктердегі коргзесповденттік есепшотгары» .➢ Банк басқа банкте жабуды жүргізбесе:Дт 6020 «Шығарылған өтелген ... ... ... ... ... 6520 «Шығарылған өтелген аккредитивтер бойынша болуы мүмкінміндеттемелер»➢ Аккредитив орындалса немесе жойылса, келесі шоттар  ... ... ... ... ... жою ... 6505 ... өтелмеген аккредитивтер бойынша бол-уы мүмкінміндеттемелер»Кт 6005 «Шығарылған өтелмеген аккредитивтер бойынша бол-уы мүмкін талаптар»➢ Жабылған аккредитивті орындау немесе жою ... егер банк ... өтеу ... 6520 «Шығарылған өтелген аккредитивтер бойынша болуы мүмкінміндеттемелер»Кт 6020 ... ... ... ... ... ... ... Жабылған акредитивті орындау кезінде баланстық шот бойынша келесіөткізбе құрылады:Дт 2855 «Құжаттамалық есеп айырысу бойынша кредиторлар»Кт 1052 «Банктің ... ... ... ... ... есеп айырысу бойьшша дебиторлар».Төлем карточкаларымен есеп айырысу«АТФБанк» АҚ VISA International және Master Card ... ... ... ... ... ... табылады.Банктік карточка - банк жүйесінде қолма-қол және қолма-қол емес есепайырысудағы электрондық нысаны.Банктік карточкаларды қолдану бойынша қатынастың ... ... ... ... ...  және  ...  ...  несиелікұйым;✓  карточка ұстаушы - карточканы қолданушы тұлға;✓  ... ... - ... ... немесе кәсіпкер;✓ эквайер - банктік карточканы қолданып  жүргізілетін  операция  бойыншасауда үйымдарымен есеп ... және ... ...  ақша  қар-жыларын беретін несиелік үйым;✓ процессинг орталық - ...  ...  ...  ...  ... мамандандырылған есептеу орталығы;✓ есеп  айырысу  банкі  -  төлем  ...  ...  ...  ... пен эквайерлер  арасындағы  өзара  есеп  ...  ... ... ... алу үшін клиент бекітілген ны-сандағы өтінішті үсынадыжәне банк онымен келісім ... ... ... екі ... типі бар:❖ несиелік карточкалар - шоттағы бар қаржы  көлемінде  операция  ... ... ... ... ... ...  ...  карточкалар  -  банктік  шотта  бар  қаржы  қалдығы  ... ... ... ... ... ... стратегиясы – банк клиенттерінің төлемкарточкаларына қатысты қосымша мынадай қызметтерді ұсыну:  бонустыбағдарламалар, төлем карточкаларының иелері мен бүкіл әлемдісаяхаттаушыларға сақтандыру ... ... ... теледидар мен ұялыбайланыс қызметтерінің төлемдерін банкомат арқылы жүргізу, карточкаиелеріне тауарлар мен қызметтердің төлемдерін кредит арқылытөлеугемүмкіндік беретін кредиттік лимиттер мен ... ... ... АТФБанк карточкалары тауарларды (қызметтерді) төлеуде қолданылса,карточка үстаушысы карточканы сауда үйымының кассиріне береді. Кассиравторланды-ру рәсімін ... яғни ... ... ... ... ... екі әдіспен жүргізіледі: дауыстық және электронды.Авторландыру өткізілген соң кассир карточка және импринтер көмегімен слипдеп аталатын арнайы түбіріктерді құрады. Слип ұстаушының ... ... ... ... сомасын төлеу тапсырмасын білдіреді. Ол 3 (үш)данада ңүрылады. ... ... ... ... ... ... сәйкестендіргіштері (нөмірі);❖ операция өткізу күні;❖ операция сомасы;❖ операция валютасы;❖ операция эмитенттері авторландыруды бекітетін код;❖ банктік карточка деректемелері;❖ карточка үстаушы қолы.Қолма-қол ақша ... алу ... ... ... ... ... карточкалармен операция жүргізу кезінде қолма-ңол ақшалардыинкассолайтын және беретін автоматтар. Банкоматтар келесі негізгіоперацияларды жүзеге асырады:❖ шотындағы ңалдыңтар туралы клиенттерді хабардар ету;❖ ... ... ... ... ақша ... жүргізілетін операциялар есебі үшін банкоматтағы операцияларесебінің кітабы жүргізіледі, оған касса меңгерушісі жауапты болады.➢ ... ... ... ... ... қаржы қосу кезінде(ұсталған комиссияны алып тастағанда):Дт 2870 «Банктің өзге де транзиттік есепшоттары»Кт 2203 «Клиенттердің ағымдағы есепшоттары»➢ Егер клиент банк ... ... ... ... ... алыптастаганда):Дт 2870 «Банктің өзге де транзиттік есепшоттары»Кт 1051 «Банктің Қазақстан Республикасының Ұлттық банкіндегікорреспонденттік   ... ... ... ... ... ... ... нұсқауына міндетті түрде енгізе отырып, бухгалтерияқызметкері келесі функцияларды орындайды:* банкоматта өткізілген карточкалық ... ... және ... ... операциялар бойынша жазба қалыптастыруды;* актілер, банкомат түбіртектері және алынған файлдар негізінде банкоматарқылы берілген ақшаларды қалпына келтірілген ақша ... ... ақша беру ... ... ... ... ... ақша салу кезінде (теңгеде):Дт 1005 «Банкоматтардағы қолма-қол ақша»Кт 1001 «Кассадағы қолма-қол ... ... ... ... банкоматқа салу үшін қолма-қол ақшабергенде:Дт 1860 «Басқа да ... 1001 ... ... ... ... күндері банкоматқа ақша салу:Дт 1005 «Банкоматтардағы қолма-қол ақша»Кт 1001 «Кассадағы қолма-қол ақша»➢ Клиенттерге берілген және қалпына келтірілген ... 2870 ... өзге де ... ... 1005 ... ... ақша»➢ Банкоматтан алынган қолма-қол ақша сомасына:Дт 1001 «Кассадағы қолма-қол ақша»Кт 1005 ... ... ... ... ... купюраларды санау кезінде анықталганжетіспеушілік сомасына:Дт 1854 «Банк қызметкерлерімен есеп айырысу»Кт 1005 «Банкоматтардагы қолма-қол ақша»➢ Кінәлі ... ... ... 1001 ... қолма-қол ақша»Кт 1854 «Банк қызметкерлерімен есеп айырысу»➢ Банкоматтан алынған купюраларды санау кезінде анықталған артықсомаға:Дт 1001 «Кассадағы қолма-қол ақша»Кт 2860 ... ... ... өзге ... Клиенттердін банкоматтан альнған карточкаларьш қоймаға кірістеу:Кіріс 7339 «Әр түрлі құндылықтар және құжаттар»➢ Банкоматтың сейфтік бөлігінің кілтін ... ... 7339 «Әр ... ... және ... субъектілерінінің шоттарынан қаражаттарды мәжбүрлеп өңдеуЗаң актілеріне сәйкес ақша жөнелтушінің келісімінсіз оның ... ... ... бұл кезде инкассолык өкім деп аталатын құжат қолданылады,сондай-ақ салык қызметі және кеден ұиымдарының инкассольқ өкіміқолданылады.Ақша ... ... ақша ... алу ... сот ... ... өкімдерінің, аталған өндіріп, алуды сендіретінсот бұйрығы немесе көшірмесі, атқарушы парақтар және бұйрықтарға қосаинкассолық өкім ұсынылады. Салық қызметі органдары мен ... ... ... ... Бұл ... ... банк бекітеді.Инкассолық өкімде жөнелтуші келісімінсіз оның банктік шотынан ақша алуғақұқық беретін заң актісінің сәйкес нөмірі мен күні көрсетіліп, төлем ... ... ... және ... ... ... инкассолық өкіміндеқосымша бюджеттік жіктелу коды, операция түрі көрсетіледі.Бүл кезде өндіріп алудың дұрыстығына, сондай-ақ ақша ... ақша ... ... ... ... өндіріп алушы жауапты.Банктер ақша жөнелтушінің олардың келісімінсіз банктік шотынан ... ... ... ... ... келісім акцептелмеген болса, онда ол акцепт мерзімі аяқталғанғадейін ... ... ... ... ... ... бұйрықтықайтарып алу оны алушы-банк орындаганға дейін жүргізілуі мүмкін.Жөнелтуші алушы банкке бекітілген бланк нысанында ... ... ... ... ... ... тоқтатуына болады. Қайтарып алу туралы өкімдетөлем құжатының күні, оның нөмірі, сомасы және алушы-банк бекіткен басқа дадеректемелері көрсетілуі ... ... ... ... өкім ... ... ... бекітілген келісімге сәйкес санкцияланбағантөлемдерден қорғау тәртібі сақталған жағдайда, жолданған болып табылады.Қағаз жеткізушіде рәсімделген төлем кұжатын қайтару туралы немесе онытоқтату туралы ... ... ... ... өкілетті, төлемқұжаттарына қол қоюға құқылы тұлғалардың қолы және мөр болуы тиіс.Алушы-банк Қазақстан ... ... ... ... мен ... банк ... ... қайшы келетін бұйрықтықайтару туралы өкімдерді қабылдамауы тиіс. Алушы-банк немесе бенефициарбанк төлем тапсырысьш қайтару ... ... ... ... ақша аударымынжүзеге асыруға құқылары жоқ. Бұл кезде ... ... ... ... ... ... қайтаруға міндетті. Бұйрық алушы банкке бұйрыктыорындауды тоқтата тұру туралы өкім жөнелтушінің жолдауы арқылы тоқтатылуымүмкін.V-бөлім. Банкаралық есеп айрысуларды ұйымдастыру және оның ... ... ... ішкі ... және №348 ... ... түрімен айналысатын банктер мен ұйымдар арасында корреспонденттікқатынасты ... ... ... ...  ... ... ... екі немесе бірнеше несиелік мекемелер арасында олардың бірініңтапсырысы және екіншісінің қаржысы ... ... және есеп ... несие ұсыну, инвестициялық қызмет көрсету туралы келісімжүзіндегі қатынас.Банк ... ... ... ... асыру үшін, жасалған келісімшартнегізінде корреспондент банкте ашылатын және есеп айырысулар көрсетілетінкоресспонденттік шот ашады. Осы шоттар арқылы банкаралық ... ... ... Орталықтандырылған есеп айырысу кезінде банктер арасындағы есепайырысу міндетті түрде ҚРҰБ-де ашылған корреспонденттік шоттарарқылы жүргізіледі.2. Орталықтандырылмаған есеп айырысу нысаны ... есеп ... ... ... ... ... ... асады.АТФБанктегі банкаралық қатынастар орталықтандырылған нысанға негізделген.ҚБЕО, БААЖ, БТЖ арқылы есеп айырысуБанктер арасындағы есеп айырысуларды жүзеге асыру мақсатындаҚазақстандық ... Есеп ... ... ... ... есеп ... орталығы (ҚБЕО) - төлем жүйесін пайдаланушылардыңтөлем күжаттарының негізінде олардың шоттарына акша ... ... ... ... ... ... ... камтамасыз ететін мекеме.ҚБЕО негізгі қызметі банкаралық төлемдерді және Банкаралық аударымдаржүйесі (БААЖ) және Бөлшек төлемдер жүйесі (БТЖ) арқылы аударымдарды жүзегеасыру ... ... ... ... үшін ... ... ҰБ ҚБЕО кірісінің негізгі бабынан саналады. ҚБЕО мақсаты – тиімді,тұрақты, қауіпсіз банкаралық төлем жүйесі негізінде банктік қызметтіңнегізгі қажеттілігін қамтамасыз ... ... ... ... ... соң банк ... ... Пайдаланушы келісім жасау үшін орталыққа келесіқұжаттарды ұсынады:1. Жүйеге қосуға өтініш;2. Банк жарғысының және банктік ... ... ... ... көшірмелерін.Операциялық күн ішінде ҚБЕО пайдаланушылардан төлем құжаттарынқабылдайды, бұл кездегі операциялық күннің ұзақтығы және оның жабылу уақытыҰБ және оның пайдаланушыларымен жазбаша ... ... ... белгіленеді.Операциялық күн аяқталған соң, алынған төлем құжаттары келесі операциялықкүн басында алынған болып саналады. ҚБЕО ... ... ... күн аяқталғаннан соң тоқтатады, өзара талаптар менміндеттемелердің ... ... ... әр ... тазапозициясын анықтайды.Егер операциялық күн ішінде пайдаланушы Ұлттық банктегі БААЖ-гі шотқаақша аудармаса, онда аталған пайдаланушының таза позициясын анықтау, оныңесебіне жүйенің ... ... ... ... ... ... ... корреспонденттік шот  ашу үшін корреспондентке келесіқұжаттарды ұсынады:1. Корреспонденттік шот ашуға өтініш;2. Банктер үшін банктік операциялар жүргізуге берілген лицензияныңнотариалды ... ... ... емес ... үшін ... ... ... берілгенлицензияның нотариалды бекітілген көшірмесі.Корреспонденттік шот ашу кезінде респондент корреспонденттің қаржылықжағдайын талдайды және өзінің өкілетті органының негізінде коррсепондентікшот ашады.Корреспонденттік шотты жабу ... ... ... ... ... ... ... кез келген уақытта,егер бұл заңға немесекелісімде белгіленбесе;← Корреспонденттік шот келісімнің әрекет ету мерзімі тоқталған ... ... ... банктің корреспонденттік шоттар ашу жәнежүргізуге берілген лицензиясы қайтарылғанда;← Респонденттен Ұлттық банктің банк операцияларын өткізуге берілгенлицензиясы қайтарылып алғанда, егер ол ... емес ұйым ... ... немесе корреспонденттік шот келісімімен қарастырылғанбасқа да жағдайларда.Банктегі корреспонденттік шоттары арқылы төлеуде ... ... ... Ақша ... ... 2203 – ... ... шоттарыКт 1052 – Банктің басқа банктердегі коррсепонденттік есепшоттары➢ Алушы банкте:Дт 1052 – Банктің басқа банктердегі коррсепонденттік есепшоттарыКт 2203 – ... ... ... бас банк ... ... екі филиалдар арасындағы есепайырысуда келесікорреспонденттік шоттар құрылады.➢ Ақша алушы банкте:Дт 1350 – Банктің филиалдарымен есеп айырысуы.Кт  2203 – ... ... ... Ақша алушы клиентке басқа банк қызмет көрсетсе, онда бас банктебухгалтерлік өткізбе жасалады:Дт 2150 – ... ... есеп ... 1051, 1052 – ... ... банктегі және басқа да банктердегікорреспонденттік шоты.➢ Алушы банкте:Дт 1051, 1052 – Банктің Ұлттық банктегі және басқа да ... ...  2203 – ... ... шоттары.Банкаралык ақшалай аударымдар жүйесі - накты уақыт режиміндегі жұмысжасайтын колма-қолсыз акшалардың электрондық аударым жүйесі болып табылады.Банкаралык акшалай аударымдар жүйесін ... ... ... ҚР ... банкі.* ҚР Ұлттық банкісінің монетарлык операциялар департаменті.* ҚР Қаржы министрлігінің казынашылығы.* Мемлекеттік ... ... ... Екінші деңгейдегі банктер.* Облыстық клирингтік палаталар.* Қор биржасы.* Орталык депозитарий.* Бағалы кағаздар ... ... ... ... ... аударымдар жүйесіне катысушыларыныңсаны артып отыр, соның ішінде:• 34 екінші деңгейлі банктер;• ... ... ... ... ... ... оның 16 ... басқармалары;• 15 банк қызметінің жекелеген түрлерін жүзеге асыратын ... ҚРҰБ және ... ... ... ... ... (ҚРҰБмонетарлык операциялар департаменті) бар.БААЖ  ұйымдастыру мен қалыптастырудың құқылық негізін ҚБЕО және Ұлттықбанк қолданушылары арасында, қолданушы мен Ұлттық банк ... ... ... ... ... ... (БТЖ) ... тікелей  БААЖқатысушылары болып табылады. Нетто есеп айырысу қағидасы ұсынылады, олкелесі күні БААЖ арқылы қорытынды таза позицияларды анықтау бойыншажүргізіледі. Төлем ... ... ... төлем ақырғы жәнеқайтарылмайтын болып табылады.Тәуекелдікті басқару жүйесі банктерге көп жақты дебеттік және екіжақты кредиттік шектеулер мөлшерінде жұмыс жасауға ... ... ... ... ... ... ... белгілеу мақсатындакезекке қою БТЖ қарастырылған. Сонымен қатар БТЖ-нің кейбір ... ... арту ... ... қоры және ... ... құжатын акцептеу шарты:1. Түпнұсқалықты жүргізу, яғни төлем құжаттарының тұпнұсқалығына көзжеткізу;2. ... ... ... ... болуы;3. Төлем құжатында көрсетілген соманы пайдаланушы шотына есептен шығарумүмкіндігі;Одан басқа, дебеттік аударым бойынша төлем құжатын  акцептеу шартыныңбірі – ... ... ала ... ... болып табылады.Төлемнің орындалуы тек ҚБЕО сәйкес төлем құжатын акцептегеннен кейінжүзеге асырылады. Ақша қаражатын пайдаланушы-алушылар төлем құжаттарынтексергеннен кейін және оның шотына ақша ... ... ... ... шоты бойынша келесі операциялық күннен кешіктірмей есепайырысуды жүргізеді.Пайдаланушылар күн сайын БААЖ-де өздерінің ішкі корреспонденттік шотыбойынша орындалған ... ... ... ... ... ... ... сайын көрсетіліп отырады. Ішкі корреспонденттікшоттар бойынша қалдық Ұлттық банктегі корреспонденттік шот бойыншақалдықпен сәйкес келмеген ... ... ... ... ... ... ... арқылы банкаралық есеп айырысуды жүргізуді рәсімдеу жәнеоның есебі.Біздің елімізде банктер арасында есеп айырысуларды ... ... ...... клирингті дамыту болып табылады. 1994жылы қарашада «ҚР банктік клиринг туралы» ҚР Ұлттық банкінің уакытшаережесіне сәйкес ... ... ... ... ... - ... мен ... өзара есепке алуғанегізделген, тауарлар мен көрсетілген кызметтер үшін колма-колсыз есепайырысулардың жүйесін білдіреді.Клирингтік палатаның негізгі қызметіне мыналар жатты:← клирингке катысушы банктердің ... ... ... ... ... ету;← өзара талаптарды ескеру аркылы қатысушы банктердің таза (нетто)ұстанымын аныктау;← банк мекемелсрінің ... ... ... ... ... көрсету мақсатында клирингтің нәтижелері туралы ҚР Ұлттыкбанкке ақпараттар беру.Банкаралык клиринг екінші деңгейдегі банктердің ... ... іске ... ... ... ... ... кіреді:o   төлем тапсырмалары;o акшалай аударымдар;o чектер;o вексельдер;o бағалы кағаздар;o аккредитивтер;o займдар.Сол уакыттары Қазакстанда 19 клирингтік палаталар ... ... екі ... ... ... ақша қаржыларын алдын аладепозиттеумен және депозиттеусіз. Классикалық клирингтің екінші үлгісі есепайырысу ... ... ... кең таралған, бірақ қаржыларды алдын аладепозиттеуді талап етпейді. Егер клиринг сеансының аяғында қатысушылардыңең болмаса біреуінде дебеттік сальдо болмаса, бірақ оның ... ... бар ... онда ... ... ... ... үлгінің мынадай ерекшеліктері бар: ол қаржы айналымдылығыныңжылдамдығын және ... ... ... ... үлгіде резервтеудіталап ететін түрлерін тиімді пайдалануға мүмкіндік ... ... есеп ... ... ... ... ... өткізбелер қүрылады:➢ Банк мекемесінде корреспондент банк есебіне төлем құжаттарын төлеукезінде ... ... ... 2203 ... ағымдағы шоттары»;Кт 2551 «Басқа банктермен есеп айырысу».➢ Корреспондент банктерден клиентура есебіне ... ... ... ... ... жасалады:Дт 2551 «Басқа банктермен есеп айырысу»;Кт 2203 «Клиенттердің ағымдағы шоттары».Клиринг бойынша таза позицияны анықтау кезінде келесі бухгалтерлікжазба жасалады.➢ ... ... ... ... ... ...   1052 «Банктің басқа банктердегі корреспонденттік шоттары»;2551 «Басқа банктермен есеп айырысу»;Кт  1551 ... ... есеп ... ... ... жіберілген қаржы артқан кезде:Дт   2551 «Басқа банктермен есеп айырысу»;1551 «Басқа банктермен есеп айырысу»;Кт   1052 «Банктің ... ... ... ... ... ... ақша қаржыларына деген қажеттіліктің аздығы;← өз міндеттемелері өз кінарат-талаптарымен өтеу арқылы есеп айырысудыжеделдету;Клирингтің кемшіліктері:← клирингтік сеансқа қатысу үшін ... ... ... ... бірінші үлгі клирингін жүзеге асыру кезінде қаржыларды міндеттітүрде депозиттеу;← өзара есеп айырысудың оңтайлы нұсқасы, бірақ бұл нақты төлемдердіжүзеге асыруға ... ... ... төлемдер жүйесі (БТЖ) қарсыламатөлемдер қағидасын қолданады, төлемдерді жүзеге асыру уақыты біроперациялық күнге тең.VI-бөлім. Салымдық операцияларды ұйымдастыруСалымдық операциялар - бұл занды және жеке ... ... ... ... бір ... ... ... ету салымы бойыншабанктердің операциялары. Клиент мүддесін қорғау банк үшін ең ... ... ... ... ... құзыреттілік, ұзақ мерзімдіынтымақтастық» принципі жатыр. Бұл принцип әрбір клиентке, оған сапалы,сенімді және ыңғайлы ... ... ... ... ... жеке ... негізінде жүзеге асады. Оның мысалы ретінде, АТФБанктің икемдідепозиттік саясатын (қосымша) атауға болады. Бұл саясаттың негізінде әрбірсалымшыға жеке ... ... ... пайыздық мөлшерлемелер жәнемерзімнің әртүрлілігі жатады. Бүгінгі таңда банк «АТФ ... ... «АТФ ... және «АТФ ... депозит түрлерін жалғастырыпкеледі. Депозит шарттарының артықшылығы мол, бәсекеге қабілетті жәнеқосымша жеңілдіктері бар: сыйақыны жоғалтпай, депозитті бір ... ... ... ... ... ... шарттарымен алу.Өткізілген жұмыстың нәтижесі диаграммада депозиттерді тартудың өзгеріссерпіні бойынша көрсетілген. Диаграммада көрсетілгендей, жыл ішінде талапеткенге дейінгі ... ... ... 2 ... аса ... Банк жекетұлғалар салымы рыногында 4-ші орын алады. ... ... ... ... 01 ... 209 860 млн. ... ... депозиттік қоржынның өсімі51 764млн. теңгені құрады.АТФБанктің депозиттік операцияларды заңды және жеке тұлғаларменжүргізіледі. Егер депозиттік сомалар ... ... ... ондақаражаттар есеп айырысу шоты арқылы жүргізіледі. Жинақтау шоты бойыншаоперациялар жинақ кітапшасы ... ... ... ... АТФБанк депозиттерді мынадай топтарға бөледі:* талап етілетін депозиттер;* мерзімді депозиттер;* жинақ ... ... ... ... ... және ... ... етілетін депозиттер - бұл салым  иелеріиің  бастапқы  талап  етуінебайланысты әр ... ... ...  арқылы  қолма-қол  ақшаларын  алатын  әртүрлі шоттардағы қаражаттар.Артықшылығы олардың ... үшін ... ... ... - бұл шот ... пайыз мүлде төленбейді немесе бір шама төменгімөлшерде төленеді. Міне осыдан келіп талап етуге дейінгі ... ... ... ... акша салу және оны алу кез келген уақытта ешқандай да шектеусіз жүзегеасырылады;• шот иесі банктен осы шотты пайдаланғаны үшін ... ... ... акы алып отырады;• банктер талап етілетін шоттарда ақшалай ... ... ... ... деңгейде пайыз төлейді, кейде төлемеуі де мүмкін;• талап етілетін депозиттер бойынша, коммерциялык банк Орталық банктесакталатын міндетті резервтерге жоғарғы мөлшерде аударымдар ... ... - бұл ... ... бір ... және пайыз төлеушартында орналастырылған клиенттердің уакытша бос акша каражаттары.Мерзімді депозиттердің мынадай ерекшеліктері болады: есеп айырысу үшінпайдаланылмайды, әрі мұндай ... ... да есеп ... ... ... ... баяу айналады; тұрақты пайыз төленеді; пайызмөлшерінің ең жоғарғы деңгейі ... ... ... ... ... алуы туралы салым иесінің алдын ала хабардар етуі талап етіледі; ... ... ... ең ... мөлшерде резервтер белгіленеді.Депозиттің бұл типін ашу үшін мерзімдік депозит туралы келісім (қосымша)жасалынады. Бұл салымдар қабылданатын мерзім 4 ... ... 30 ... 89 күнге дейін;• 90 күннен 179 күнге дейін;• 180 күннен 359 ... ... 360 ... ... тағы бір түрі - жинақ салымдары. Олардың белгіленгенмерзімі жок, каражатты алуда ... ... ... ... ... ... ақшаны салу және алу кезінде жинақ кітапшасын көрсетуі қажет.Бұл салым Жинақ депозит туралы келісім (қосымша) негізінде ашылады.Мерзімді ... мен ... ... бір түріне депозиттік жәнежинақ сертификаттарын жатқызуға болады.Депозиттік сертификат - заңды тұлғаның банкке ... ... және оған ... ... ... карай банктен немесе оныңфилиалдарынан салған салым сомасы мен сыйакы мөлшерлемесін алуға құқықберетін бағалы кағаз.Жинак сертификаты - жеке тұлғаның банкке ... ... ... оған салым мерзімінің өтуіне карай банктен немесе оның филиалдарынансалған ... ... мен ... ... ... ... ... бағалықағаз.Банктік пайыз өлшемі уақытша бос ақша қаржыларын орналастыру және кірісалу ... ... ақша және ... ресурстарына деген сұраныспен ұсыныстар пайда болатын сандық шектеуге ие. Бос ақша ... ... ... ... және аз тәуекелділікті таңдай отырып,орналастырудың оңтайлы нұсқаларын іздейді.Пайыздарды есептеу келесі тәсілдердің бірімен жүзеге ... жай ... ... ... ... ...  Жай пайыз формуласы:              S=Р * (1 + I  * t/ ...... ... мөлшерлеме;t —  тартылған ақша қаржылары бойынша пайыз қосылатын күн ...... ... күн ...... ақша ... ... сомасы;S — қайтарылуға    жататын    ақша    ...    ... ...    қаражаттарының    ...    ... ... ... ...  ... пайыз формуласы:        S=P * (1 + I*j/K) * nМұнда:J – банк ... ... ... ... ... күн саныI — жылдық пайыздық мөлшерлеме;n — банк қосылған пайыздарды капиталдандыруды жүргізетін кезеңдегікүнтізбелік күн ... ... ... негізінде, қолма-қол ақшалай салымдар тартукезінде:Дт 1001             ... ... ... ...    ... ...... тұлғалардан салымдар кабылдау кезінде:Дт 2203          ... есеп ... ... ...  ... ... ... қызмет көрсететін клиенттерден салымдар тарту кезінде, тиістіақша қаржылары корреспонденттік шоттар арқылы тиісті салымдық шоттарғатүседі:Дт 1051—1052 ... ... ... ... ... ... тартылған қаржыларды қайтару кезінде кері бух.-к жазбажасалады:Дт 2211—2222 «Тартылған салымдар»Кт 1001            ... ... ...            ... ... ... ... шоттар»Банк, тартылған салымдарды қайтармаған жағдайда, олар мерзімі өткендепозиттер қатарына жатқызылады және ... ... ... ...  ... салымдар»Кт 2224—2232  «Клиенттердің салымдары бойынша мерзімі өткенқарыз»Мерзімі өткен салымдар ... ... ... ... ... ... ...      «Клиенттердің салымдары бойынша мерзімі өткенқарыз»Кт 1001              ... ... ...               ... ... ...    «Корреспонденттік шоттар»2009 жылы АТФБанк тартқан клиент ...  ...  ...  Оның  ... қаражаттарының  баланс  пассивіндегі  үлесі  38,7%,  ал  2008  жылменсалыстырғанда  4,3%  құрайды.  ...  ...  ...  ...  мен  депозиттердің  талап   етілгенге   ...   ......   ...  ...  ...  –  83,7%.   Заңды   тұлғалардыңклиенттер алдындағы берешек қаржысы – 63,6%, ал жеке тұлғалардың  ...  –36,4% ... ... ... операциялар.«АТФБанк» АҚ VISA International және Master Card Internationalхалықаралық төлем жүйелерінің ... ... ... табылады.Банктік карточка - банк жүйесінде қолма-қол және қолма-қол емес есепайырысудағы электрондық нысаны.Банктік карточкаларды қолдану бойынша ... ... ... ... ... ...  және  ұстаушыға  берген  несиелікүйым;✓   карточка ұстаушы - ... ... ...  ... ұйымы - заңды тұлға немесе кәсіпкер;✓ эквайер - банктік карточканы қолданып  жүргізілетін  ...  ...  ...  есеп  айырысатын  және  ұстаушыға  қолма-қол  ақшақаржыларын беретін ... ... ... ... -  ...  жүйелерінің  технологиялық  ядросы  болыптабылатын мамандандырылған есептеу орталығы;✓ есеп  айырысу  банкі  -  ...  ...  ...  келісім  негізіндеэмитент пен эквайерлер  арасындағы  ...  есеп  ...  ... ... ... алу үшін клиент бекітілген нысандағы өтінішті ұсынадыжәне банк онымен келісім жасайды.АТФБанкте банктік карточкалардың екі негізгі типі бар:❖ несиелік карточкалар - ... бар ...  ...  операция  жүргізуге,сонымен қатар, несие ұсынуға мүмкіндік береді;❖  ...  ...  -  ...  шотта  бар  қаржы  қалдығы  көлеміндеоперацияларды жүзеге асыруға қолданылады.«АТФБанк» АҚ-ның басты стратегиясы – банк клиенттерінің ... ... ... ... ... ...  ... төлем карточкаларының иелері мен бүкіл әлемдісаяхаттаушыларға сақтандыру қызметтерін ұсыну, кабельді теледидар мен ұялыбайланыс қызметтерінің төлемдерін банкомат арқылы жүргізу, карточкаиелеріне тауарлар мен ... ... ... арқылытөлеугемүмкіндік беретін кредиттік лимиттер мен кредиттік желілерді ұсыну.Егер ... ... ... (қызметтерді) төлеуде қолданылса,карточка ұстаушысы карточканы сауда ұйымының кассиріне береді. Кассиравторландыру рәсімін өткізеді, яғни ... ... ... ... ... екі ... жүргізіледі: дауыстық және электронды.Авторландыру өткізілген соң кассир карточка және импринтер көмегімен слипдеп ... ... ... ... Слип ұстаушының эмитенті банккесауда ұйымының операция сомасын төлеу тапсырмасын білдіреді. Ол 3 ... ... ... келесі деректер бейнеленеді:❖ сауда ұйымының сәйкестендіргіштері (нөмірі);❖ операция өткізу күні;❖ операция сомасы;❖ операция валютасы;❖ операция эмитенттері авторландыруды бекітетін код;❖ ... ... ... карточка ұстаушы қолы.Қолма-қол ақша қаржыларын алу банкоматтар арқылы жүргізіледі. ... ... ... ... ... ... ... ақшалардыинкассолайтын және беретін автоматтар. Банкоматтар келесі негізгіоперацияларды жүзеге асырады:❖ шотындағы қалдыңтар туралы клиенттерді хабардар ету;❖ аударым ... ... ... ақша ... ... ... ... үшін банкоматтағы операцияларесебінің кітабы жүргізіледі, оған касса меңгерушісі жауапты болады.Техникалық және ... ... ... ... ...  ... ... салада пайдалану көрсеткішінің өсуіне ықпалетті. 2007 жылғы 31 желтоқсандағы ... ... ... 113 ... ... оның ... ... өсімі 64,10%құрап отыр.Филиалдар үшін 2009жылы 78 000 төлем карточкаларын шығару жоспарланған,орындалуы 74 927 карточканы немесе 96,6% құрап отыр.VII – бөлім. ... ... ... және ... клиенттерін несиелендіру бойынша жұмысты ұйымдастыру.Банктің  белсенді  ...   ...   түрі   ...   несиелікоперациялар қарастырылады. Несие – белгілі  мерзімге,  ақылы  түрде  ... ... ... ... атайды.АТФБанктің несиелік операциялары өнделген және бекітілген несиеліксаясатка сәйкес жүргізіледі. Несиелік саясат - банктің несиелік жүмысынұйымдастыру негізін және несиелеу процесіне қажетті ... ... ... ... ... несие беруші мен қарыз алушыдан, сондай-ақ қарыз капиталынантұрады. Несие берушілерге мемлекет, банктер (орталық және коммерциялык),банк типтес мекемелер мен қаржылық ... ... ... қаржыұйымдары да жатады. Ал, қарыз алушыларға қаражатқа деген уақытшакажеттілігі бар кез ... ... және жеке ... жатады. Несиелеуобъектісі - бұл несиенің пайдалану заты, яғни несиенің іске асырылу аясыдеп түсінуге болады.Несиелік саясатта несиелік комитет туралы ереже де ... ... ... беру ... ... ... ... беруге байланыстымәселелерді қамтиды.АТФБанктің тәжірибесіндегі несиелік комитеттің шешетін мәселелері мынадай:♣ несие алуға берген клиенттің,, өтінішін және ... ... беру ...    қорытындысын карайды;♣ несие беру немесе одан бас тарту туралы шешім шығарады;♣ несиелік тәуекелдерге байланысты несиелеу формаларын анықтайды;♣ ... ... мен ... ... пайыз мөлшерлемесін бекітеді;♣ несиені кайтаруды камтамасыз ету тәсілдсріне талаптар белгілсйді;♣ несиелеу шартын бектеді ... ... ... ... берілген несиелерге мониторинг жүргізу тәртібін бекітеді;♣ банктің ... ... ... ... ... ... ... талдайды;♣ несиелік комитеттің мәжілісінің хаттамаларына кол кояды жәнехаттамаларды тіркеу ... ... ішкі ... ... ... ... де бар. Оның ... жұмысшылардың банк белгілеген талаптарын және несиелеу тәртібінорындау аркылы несиелік операцияларды ... ... ... ... ... ... несиелер мыналар есебінен беріледі:- жеке және занды тұлғалардың депозиттік және баска шот-тарындатартылған қаражаттары және меншікті каражаттары ... ... ... ... несиелік желілерден, банкаралык несиелік нарықта алынатыннесиелік карыз ресурстары.Активтер ... ... ... АҚ-тың Қазақстан банк жүйесіндегі үлесі8,5%  құрады.  ...  ...  ...  өсу  ...    ...  3  ... (2004 жылы – 85,3%, 2005 жылы – 118,5%, 2006  жылы  –  ... төмендеп, 49,6% құрады. Дегенмен өсім көлемі жоғары, нақты айтсақ  ... ... 2007 жылы ... ... ...  50,0-ден  79,5%-ға  өсуіесебінен баланс активтері қайта  құрылды,  ...  ...  ...  өтімділіккоэффициенттері белгіленген пруденциалдық нормативтер шамасында қалды.АТФБанк ... ... ... ... негізгі критерийлерінесай келетін қарыз алушыларға ұсынылады:- жоғары пайда нормасында каржылығы тұрақты, барлық қаражаттың 30%колемінде меншікті капиталмен камтамасыз етілген, айналымдағыдебиторлык ... ... ... ... ... ... ...  өнімінің  бағасы,  өткізілуіне  келіп  жататын ұсыныстар,ұсынылатын қызмет сипаты;*  ...   ...    ...   даму     перспекти-васы,капитал салу көздерініц, бизнес жоспарының болуы).Банк бірінші және ... ... ... мөлшерін белгілегеннен кейін, олөз клиенттеріне несие ұсына алады. Бұл банктің табыс әкелетін кызметініңерекше түрі. Несие ... ... ең ... ... ал несиелербойынша табыс банктік пайданың ең ірі құрушысы. Несиелік операцияларбанктің өте тәуекелді қызметі.Жалпы банктік несиелік операциялар екі ... ... ... ... - ... ... ретінде шыққанда; пассивті -төлемділік, мерзімділік жәнекайтарымдылық жағдайында банкке клиенттерден және ... ... ... ... отырып, банк карыз алушы ретінде шығады. Активті несиелікоперациялар - біріншіден, ... мен ... ... ... ... ... ... екіншіден - басқа банктердеорналасқан депозиттерден тұрады. ІІассивтің ... ... ... және жеке тұлғалардың депозиттерінен және банктің банкаралык несиеалу несиелік операцияларынан тұрады.АТФБанк ... ... ... бірнеше кезеңдер арқылы жүзегеасырады:Дайындық жасау кезеңі: несие алушыға несиені берумен байланыстымүмкіншіліктерін іздестіру және олардың ... ... ... ... ... ... аяқталған жағдайда екінші кезең - құжаттарды, яғнинесиелік мәміле және тағы да басқа құжаттарды ресімдеу.Ағымды кезең - несиенің тікелей пайдалану ... ... ... беруші меннесие алушы несиені ұсыну мен пайдалану туралы ақпаратпен алмасады. Бұлкезең де белгілі құжаттардың ... ... ... ... қорытынды кезеңі - несиелік келісімшарттыңнақты тиімділігін талдау.Несие алу үшін қарыз алушы банкке несие алуға өтінішін, қарыз алушыныңанкетасын ... ... ... ... ... ... келесімәліметтер көрсетіледі:• Клиенттің жеке мәліметтері• Жұбайы туралы мәліметтері• Жұмысы туралы мәліметтер• Қызмет көрсететін банк туралы мәліметтер• Бұрын алған несиелері туралы ... ... ... ... мәліметтер• Отбасына кететін айлық шығындар• Несие алу мақсаты, валютасы, көлемі,• Ұсынылатын кепілдік түрі,• несие мерзімі, алғашқы жарнасының ... ... өтеу көзі ... өтеу ... ... сәйкес клиент тиесілі құжаттардың түпнұсқаларын ұсынады.Одан ары Фронт офис қызметкері клиент-заңды тұлғадан «несиелеу субъекті-заңды тұлғаның несиелік отчет беруге ... және ... ... тұлғаның несиелік бюроға ол туралы мәлімет беруге келісімін» алады.Осы құжаттардың барлығы «банктік несие ... ... ... ... ... көрсетілегннен басқан келесі негізгіқұжаттар болуы қажет:- карыз алушы кол қойған, ... ... ... көрсетілген жәнебаланстық құны белгіленген, несиені қайтаруды қамтамасыз ету үшінкепіл ретінде ұсынылған мүлік ... ...  егер  ол  ...  ...  ...  ...  ...  куәландырылғанқұрылтай кұжаттардың көшірмесі;*  қарыз  алушы  ...  ...  ...  қол  қоюға  өкілетті  тұлғанырастайтын құжат;* жасалған несиелік шарттың ... ... ... ... ... ... ... (қосымша);егер клиент жеке тұлға болса, оның меншігіндегі активтер туралы, жалақыныңмөлшері туралы, негізгі кәсібі ... ... ... ... ... ... занды тұлғаның бизнес-жоспары;* несие беру кезінде бюджетгік және бюджеттік емес корларға  салық  жәнеаударымдар бойынша  ...  ...  ...  ...  органыныңаныктамасы;* басқа банктерде ашқан банктік шот туралы мәліметтер.Егер ұсынылған несие жылжымайтын мүлік түрінде кепілмен камтамасызетілсе, онда несиелік құжаттама ... ... ... ... мемлекеттік тіркеуден өткен ипотека және кепіл шартының түп-нұскасы(косымша);* кепілге қойылған мүліктің нарықтык кұнын бекітетін және ... ... ... егер ... осы ... алу үшін ... онда ... мүлкінің сатып алубағасын бекітетін кұжат.Несиелік кұжаттамаға жылжымалы мүлік ... ... ... ... ... ... ету жағдайына ұсынылғаннан басқа,кепіл шарты, кепіл заты туралы ақпа-рат және олардың ... ... ... ... ... ... кұрылыс саласында колданатын болса, ондакұжаттамаға жоспарланған жұмыс бойынша жобаланған сметалык кұжат жәнетексеру есептері немесе жұмыстың орындалуын бекітетін қарыз алушыныңқабылдау-өткізу актісі ... ... ... ... ... ... кепілгерлікпенкамтамасыз етілсс, несиелік кұжаттамаға мынадай косымша кұжатгар тігіледі:* кепіл және кепілгерлік ... ... ...   ...  ...   ...   қаржылык  жағдайын растайтынаудиторлык ұйымның қорытындысы;* кепіл ... ... ... шартка немесе кепілгер атынан кепілдемешартына кол коюға кұзыреті бар тұлғалар өкілеттігін дәлелдейтінқұжаттар;-    несие беру алдындағы соңғы ...  ...    ... ... ... ... ... кейін «несиелік комитет мүшелерінеұсыныс» (қосымша)  жасалады. Несиелік комитет оң шешім қабылдаған жағдайданесиелік әкімшілендіру басқармасы заң ... ... ... мен ... келісімін дайындайды. Банктің несиелік комитетінің шешімбойынша пайыздық мөлшерлеме мөлшері, тәртібі, кезеңі, пайыздык аударумерзімдері және ... ... ... Бұл ... банктің төрағасыбекітеді және банктің келісімшартында көрсетіледі. Несиелік ... ... ... ... ... ... ... сәйкес әрбір жақ белгілі бір міндеттемелерді мойнына алады, шартжағдайларын сақтауға бақылау жасау үшін белгілі ... ие ... ... ... ... ... бөлімдерден тұрады:1. Негізгі мағлұматтар;2. Қарызданушының қүқығы мен міндеті;3. Банктің қүқығы мен міндеті;4. Екі ... ... ... шешу ... Мәміленің жарамдылық мерзімі;7. Екі жақтың заңды мекен-жайлары.Мәмілеге қол қойылып, бекітілгеннен кейін оған ... да бір ... ... онда ол ... келісім-шарт (қосымша) арқылы жүзегеасады.Несиелік келісім, кепіл келісімі және басқа да ... ... ... ... ... кепілді тізімге алу үшін немесеҚРҰБ талаптарына сай рәсімделген кепілдеме хаттарын алуға немесе несиеніқайтаруды ... ету ... ... ... ... үшін заңбөліміне беріледі. Несиелік комитеттің шешіміне негізделген несиеніңкайтарымдылығын қамтамасыз ету ... ... ... ...  ... ... ... туралы өкім береді. Яғни оған Банкбасқармасы төрағасының және несие әкімшілендіру басқармасы ... ... ... ... ... көрсетілген үкім негізінде аударадыжәне мерзімді міндеттемелердің бизнес жоспары мен келісімге келген тапсырмасай екенін тексеру үшін ... ... ... ... ... колындағы төлем тансырмасы керек.Клиенттердің несиелік шотын ашу жөне жабу ішкі ... ... ... ... ... ... сомада немесе бөлшектеп беріледі:несиелік немесе арнайы несиелік шоттан бенефициар төлем қүжаттарын төлеу;бенефициар ... ... ... мекен-жайына төленеді;аккредитив қою жағдайында несиелік шоттан аккредитив шотынақаражаттыаудару;қарыз алушының есеп айырысу шотына несие сомасын аудару;-  қарыз алушыға қолма-қол ақша ...    ... ... ... ... ... ... сомасын аудару;-  басқа да жолдармен.Клиенттер ашқан ... ... ... ... объектісі бойынша карызесебі жүргізіледі. Бөлек баланстық шотта бір клиентке берілген ұзақмерзімді және қыска мерзімді несие есебі жүргізіледі. ... ... ... ... ... ... ал ... бойынша оны өтеукөрсетіледі. Несиелік шоттың режімі шартта анықталады: берілген несие ... есеп ... ... аударылуы мүмкін. Сондай-ақ несиеніконтекорренттік шот ашу арқылы беруге болады. Бұл шотта бір ... ... ... ... және ... және де ... пен дебеттіксальдо көрсетіледі. Контокоррент өз кезегінде клиенттің банктегі несиелікесеп айырысу ... ... ... шот. ... шот бойынша банкәрбір карыз алушы үшін контокорренттік несие көлемін шектейтін лимитбелгілейді.Несиелеу принципінің бірі – төлемділігі ... ... яғни ... ... үшін ... ... төлеуі керек. банктік несие пайызыныңжоғары шегін нарықтық жағдай анықтайды, ал ... шегі ... ... ... ... ... Несиені беру кезінде тұрақты немесеқалқымалы пайыз бекітілуі мүмкін. Тұрақты пайыз несие шартының ... ... ... ... ... банктің калауы бойынша несиелік шартәрекет ету уақытында өзгеруі мүмкін.Несиелік мониторинг — несиені берген күннен бастап, оны ... ... ... және ... ... ... кабілетініңөзгерісін үнемі талдап отыруды, несие сапасының төмендеуі немесе несиеліккелісімшарттың ... ... ... ... ... ... банктің күнделікті жұмысы.Несиелік мониторингті жүргізуге арналған ақпарат көзіне мыналар жатады:* банкте ... ... ... ... ... ... ... алатын ақпараттар;* өзге көздерден алынатын акпараттар (жабдыктаушылардан, сатыпалушылардан, өзге банктерден, қаржы ұйымдарынан, үшінші тұлғаларданжәнс т.б.).Ақпараттың толықтығына ... ... ... ... ... ... бөлінсді.Ағымдық мониторинг - ай сайын ағымдық мониторинг есебінің түріндсрәсімделетін, несиені кайтару кестесінің орындалысы шегінде барлық несиелербойынша ... ... ... алушының шаруашылық және каржылық жағдайытуралы жалпы акпараттарды алу негізінде жүргізілетін тексеру. Ағымдықнесиелік мониторинг әр ай сайын несие ... ... ... жасалады.Ағымдык несиелік мониторингтің мақсаты - банктің барлық ... ... ... ... алу. Мониторинг жүргізуде несиені қайтарукестесі пайдаланылады және оның көшірмесі шот менеджеріне беріледі.Ағымдағы мониторингтің негізгі қадамдарына мыналар жатады:* қарыз ... ... ақша ... қозғалысына бакылау жасау;* клиентке ескертулер жасау (несиені төлеу мерзімінен екі үш күн бұрынтелефон арқылы ескерту, ... ... ... жазбаша түрде);* клиенттің орналаскан жеріне бару (карыз алушы кәсіпорынның қаржылықесебінің материалдары негізінде оның қаржылык және шаруашылықжағдайымен танысу және ... ... ... несиені қайтару кестесі бойынша қарыз алушыныңнегізгі қарыздың және пайыздың төленгендігі тексеріледі.Егер қарыз алушының тексеріп бару барысында несиені қайтармауыменбайланысты мүмкін болар ... ... ... ... ... онда тереңдетілген мониторинг жүргізіледі.Тереңдетілген мониторинг — ай сайын тереңдетілген мониторинг есебініңтүрінде рәсімделетін, несиені кайтару ... ... ... ... тыс ... ... ... да бір алаңдатарлықбелгілердің туындауына байланысты қарыз алушының шаруашылық және қаржылықжағдайы туралы барынша толық ақпараттарды алу ... ... ... ... бір ... ... ... мақсаттыпайдалануын тексеру жатады. Несиелік ресурсты бергеннен кейін несиеменеджері міндетті түрде жобаның іске ... ... ... ... ... ресурсты көздеген максатқа пайдалану барысына тексеружасайды. Қарыз алушының несиелік ресурстарды көздеген максатқапайдаланбағаны анықталған жағдайда несие менеджері қарыз ... ... ... ... даярлап және оны заң қызметкерітексеріп куәландырады. Сөйтіп ол мәселені Несиелік комитеттің алдынакарауға кояды. Несиелік ... ... ... ... ... ... нақтышешім қабылдайды.Проблемалык несиелерге мыналар жатады:*  несиелік  ...  ...  ...  ...   ... және ... ... берілген несиелер;* сактандыру, кепілхат немесе кепілдемемен  камтамасыз  етілген  несиелербойынша   сактандыру   компанияларының,   ...   және   ... банк ... ... ... ...  ...  пайыздың  несиелік  келісімшартта  көрсстілгенкүннен 30 күн өткенге дейін кайтарылмаган несиелер.Сондай-ак проблемалық несиелерге қарсы ... ... ... қарыз алушының кызметін қайта құру;* несиені қайтару кестесін өзгерту;* пайыз (сыйақы) төлеу тәртібін өзгерту.АТФБанкте проблемалық несиелермен жұмыс жасауға бағытталған проблемалықнесиелер ... ... ... ... ... екі ... ... қарыз алушы өзінің міндеттемелерін өтей алмайды;← қарыз алушы өзінің міндеттемелерін өтей алады, бірақ өтегісікелмейді.Кредиттік басқарманың басшысы проблемалық несиенің жоғарыда ... ... ... ... ... хат және ... ... негізенде Басқарушы директорды/Филиал директорынхабардар етеді. Ары қарай кредиттік басқарманың қызметкері қарызды өтеужайлы жоба жасайды. Ол жоба ... ... ... реті ... бұйрық(қосымша) негізінде жүзеге асады. Проблемалық несиені аныктағаннан кейінгібанктің жұмысы мыналарды қамтиды:← қарыз алушыны қаржылық жағынан сауықтыру;← ссудалық қарызды төлеттіру (өндіріп ... ... ... ... ... ... ... жатады:* несиенің төлем мерзімін ұзарту немесе  несиелік  келісімшарттың  кызметету мерзімін созу;* қарызды  ...  ...  яғни  ...  ...  ... отырып, косымша несиелік ресурсты бөлу жолын қарастыру;* қайта ... ... ... ... ...  бір  ...  ... жаңадан несие беру есебінен несиені төлеттіру;* заңға қайшы келмейтін өзге шаралар.Бірінші кешіктіруден ... 90күн ... ... несиелікәкімшілендіру басқармасының қызметкері несиелік комитет мүшелеріне несиелікқұжаттаманы проблемалық несиелер басқармасына беруге ұсынысын (қосымша)жасайды. Несиелік комитет жиналысының хаттамасында ... ... ... ... ... құжаттама нөмірленіп және тігіліпПроблемалық несиелер басқармасына құжаттаманы өткізу қабылдау-тапсыруактісі негізінде тапсырылады (қосымша).Әр айдың 5-ші күнтізбелік күнінде Проблемалық несиелер басқармасыпроблемалық қарыздар ... ... ... ... Онда проблемалыққарыздың мінездемесі және қарызды өндіріп алу шаралары жайлы мәліметкөрсетіледі.Несие бойынша қарызды төлеттіру сот шешімі бойынша немесе сот ... ... ... сату ... ... ... (кепіл затынберушіден, кепілгерден, кепілдік берушіден) өндіріп алуды сипаттайды.Кепілзатты сатпастан бұрын проблемалық несиелер басқармасы 3данадаміндеттемелерді орындамауы ... ... хат ... ... ... ... данасы кепіл шарты жасалған органда қалады, екінші данасыкепіл берушіге ұсынылады, ал үшінші данасы кепіл ... ... ... ... Егер ... қойылған талаптар ескерту хатты жібергенкезден жылжамайтын мүлік кепіліне 1ай/ жылжымалы мүлік кепіліне 2ай ішіндеорындалмаса, Проблемалық несиелер басқармасының ... ... ... ... сату ... ескерту хат (қосымша) дайындайды. Ескертухаттың бірінші данасы кепіл шарты жасалған органда қалады, екінші ... ... ... ал ... ... ... қалады. кепілге қойылғанмүлікті саудаға қою туралы ескерту хат жасалған кезден бастап қызметтербасылымға кепілге ... ... сату ... ... ... ... ... орын мен уақыты, бастапқы жарна көлемі, керекті құжаттарпакеті көрсетіледі. Бірінші басылым мен сауданың өткізілу уақыты ... ... 10күн ... өтуі ... ... сату ... немес аукционсыз әдістермсн жүзеге асуымүмкін.Аукционсыз әдіспен кепіл ... сату ... ... іске ... ... ... ... беруші кепіл мүлкін сатады;➢ Банктің сенімді тұлғасына кепіл берушінің кепілхат беруі аркылы кепілмүлкін ... ... бір ... ... ... ... ... кайта рәсімдеу. Кейжағдайларда кепіл заты жылжымайтын мүлік немесе тұрғын үй болса, ондаоны банк жаңа карыз ... ... ... беру аркылы сатып жіберуімүмкін.Кепіл мүлкін ипотекалык несиені беру аркылы сатудың (аукционды) мынадай екінұскасы бар:Бірінші нұсқа, келісімшартта көрсетілген кепіл ... ... ... ... ... ... келсе, онда кепіл затын ипотекалық несиебойынша рәсімдеу акциондық тәсілмен іске асуы мүмкін.Екінші нұсқа, ... кұны ... ... кепіл мүлкініңбағалау кұнынан төмен болса, онда аукционға жеткізбей кепіл берушініңкелісімі бойынша сатып жіберуге болады.Несие бойынша ... ... ... ... ... Жай ... формуласымен бір реттік өтелумен: S=P*(1+n*r) * (1)2.    Күрделі пайыздар формуласымен бір реттік ... S = P* (1+r)n3.  Жыл ... тең ... ... және ... қарыздың қалдығынаесептелетін  жағдай: SN = ДN * r + S/nМұндағы: Р - берілген несие ... ... ...  n - ... ... r - ... бойынша жылдық пайыздық мөлшерлеме. SN - жыл ... ... ... сомасының бөлігі;  ДN - әр жылдың аяғындағықарыз қалдығы;   S - несие сомасы.Несиенің есебі активті 1411 ... ... ... ... ... 1417 ... ... ұзақ мерзімді қарыздар» шоттарындажүргізіледі.Клиенттерге несие берілгенде:Дт 1411, 1417  ... ... ... ... және ұзак ... 1001, 2203 ... ... акша», «Клиенттердің ағымдағыесепшоттары»,Басқа банк қызмет көрсететін клиенттерге несие ... 1411, 1417  ... ... ... ... және ұзак мерзімдікарыздар»Кт 1050 «Банктің корреспонденттік есепшоттары».Клиенттерге шетел валютасымен несие берілгенде:Дт 1411, 1417  «Клиенттерге берілген ... ... және ұзак ... 1858, 2858 ... ... валютасы бойынша валюталык қысқа/ұзынпозициясы»Клиенттерге теңгемен несие берілгенде:Дт 1859, 2859 «Шетел валютасының теңгемен көрсетілген карсы кұны ... ... 1001, 2203, 1050 ... ... ... «Клиенттердің ағымдағыесепшоттары», «Банктің корреспонденттік есепшоттары».Теңгелей берілген несиені қайтарғанда:Дт 1859, 2859 «Шетел валютасының теңгемен көрсетілген карсы кұны (валюталыкұзақ/қысқа позициясының)»Кт 1411, 1417 ... ... ... мерзімді және ұзак мерзімдікарыздар»Шетел валютасымен берілген несиені қайтарғанда:Дт 1001, 2203, 1050 ... ... ... «Клиенттердің ағымдағыесепшотгары», «Банктің корреспонденттік есепшоттары».Кт 1858, 2858 «Банктің шетел валютасы бойынша валюталык қысқа/ұзынпозициясы»Клиент қарыздың негізгі сомасын қайтармаған кезде, ол кешіктірілгенқарыз деп ... ... 1424 ... ... бойынша клиенттердің мерзімі өткен берешегі».Кт  1411, 1417  «Клиенттерге берілген қысқа мерзімді және ұзак ... ... ... ... ... ... 5455 ... берілген қарыздар және қаржы лизингі бойынша арнайырезервтерге ақша бөлу»Кт 1428 «Клиенттерге берілген қарыздар мен қаржылық лизинг бойынша арнайырезервтер»Кешіктірілген ... ... ... ... 1428 ... ... қарыздар мен қаржылық лизинг бойынша арнайырезервтер»Кт 1424 «Банк қарыздары бойынша клиенттердің мерзімі өткен берешегі».Клиент кешіктірілген қарызын қайтарғанда:Дт 1001, 2203, 1050 ... ... ... «Клиенттердің ағымдағыесепшотгары», «Банктің корреспонденттік есепшоттары».Кт 1424 «Банк қарыздары бойынша клиенттердің мерзімі ... ... ... ... үмітсіз деп табылса, банк оның қарыздарынатосқауыл қойғанда:Дт 1427Кт 1424 «Банк қарыздары бойынша клиенттердің мерзімі өткен берешегі».Теңге түрінде берілген несие ... ... ... ... 1740 ... ... қарыздар бойынша есептелген кірістер»Кт 4411, 4417 «Клиенттерге берілген қысқа/ұзақ мерзімді қарыздар бойыншасыйақы ... ... ... ... ... несие бойынша пайыздық аударымжасалынғанда:Дт 1740 «Клиенттерге берілген қарыздар бойынша есептелген ... 1858, 2858 ... ... валютасы бойынша валюталык қысқа/ұзынпозициясы»Теңгемен берілген несие бойынша пайыздық аударым жасалынғанда:Дт 1859, 2859 ... ... ... ... ... кұны ... позициясының)»Кт 4411, 4417 «Клиенттерге берілген қысқа/ұзақ мерзімді ... ... ... байланысты кірістер»Есептелген пайызды өтегенде:Дт 1001, 2203, 1050 «Кассадағы колма-қол акша», «Клиенттердің ағымдағыесепшотгары», «Банктің корреспонденттік есепшоттары».Кт 1740 ... ... ... ... есептелген кірістер»Келісімшартқа сәйкес, пайыздарды төлеуді ай сайын теңгеменжүргізгенде:Дт 1001, 2203, 1050 «Кассадағы ... ... ... ... ... корреспонденттік есепшоттары».Кт 4411, 4417 «Клиенттерге берілген қысқа/ұзақ мерзімді қарыздар бойыншасыйақы алуға байланысты кірістер»Келісімшартқа сәйкес, пайыздарды төлеуді ай ... ... ... 1001, 2203, 1050 ... ... ... «Клиенттердің ағымдағыесепшотгары», «Банктің корреспонденттік есепшоттары».Кт 1858, 2858  «Банктің шетел валютасы ... ... ... төлеуді ай сайын теңгемен жүргізгенде:Дт 1859, 2859 «Шетел валютасының теңгемен көрсетілген карсы кұны (валюталыкұзақ/қысқа позициясының)»Кт 4411, 4417 «Клиенттерге ... ... ... қарыздар бойыншасыйақы алуға байланысты кірістер»Кешіктірілген пайызды есепке алғанда:Дт 1741 «Клиенттерге берілген қарыздар бойынша ... ... ... 1740 ... ... ... бойынша есептелген кірістер»Клиенттердің кешіктірілген қарыздары бойынша пайыздарды есепкеалғанда:Дт 1741 «Клиенттерге берілген қарыздар бойынша мерзімі өткен сыйақылар»Кт 4424 ... ... ... ... мерзімі өткен берешегібойынша сыйақы алуға байланысты кірістер»Клиенттің төлем қабілеттілігін ... ... ... ... ... өткен кезендегі статистикалықжәне бухгалтерлік есебі, несие пайдалану кезіндегі оның қаржылық жағдайынаболжам туралы жиналған ... ... ... ... ... орган кұрылған. Осы уәкілетті орган несиелергебайланысты көп мәселе бойынша шешімдерді қарастырады немесе қабылдайды, текерекше жағдайларда ғана ... ... ... ... комитеттіңкұрамына басқарма өкілдері, несиелік және заң, валюталық және коммерциялықбөлімдері, сонымен катар ... ... ... кіреді. Құжаттар пакетінесиелік әкімшілендіру басқармасына беріледі. Несиелік әкімшілендірубасқармасы және басқа бөлімшелер банкте бекітілген мерзімде ... ... ... ... Оның ... сараптама қорытынды жасалады.Ол шамамен алты бөлімнен тұрады, оларда қарыз алушы кәсіпорын туралыақпарат ... ... ... ... ... ... ... қамсыздандыру және тәуекелдерді талдау.Бірінші бөлімде қарыз алушы кәсіпорын туралы ақпарат қамтылады. Ондақызмет көрсететін банктің сілтемесі мен компанияның туындау және ... есеп ... ... ... нөмірі және олар бойыншаайналымдар, компания құрылтайшылары және олардың жарғылық қордағы үлестері,жарғылық қордың төленген мөлшері және оның ... ... ... ... және кұкықтық статусы, тіркелу уакыты және орны,компанияның деректемелері және занды мекенжайы, негізгі ... ... ... баскарушының білім дәрежесі, қызмет ету тізімі,бұрынғы жұмыс орны, бизнесті жүргізудегі стажы, осы компаниядағы ... ... ... ... ... ... ... түрлерініңсипаттамасы камтылады, негізгі қордың барлығы, қарыз алушының меншігініңқұрылымы, несиелік тарих және ... ... ... қаржылық баға, несие-қабілеттілікті бағалауда негізгі мезет - қарыз алушының жағдайына қаржылықбаға беру. Оның мақсаты - шаруашылық ... ... және ... оның ... нәтижелеріне толық сипаттама:* кәсіпорынның қаржылык тұрақтылығын және өтімділігін анықтау;* меншік және тартылған ... ... ... ... ... талдау бағдарламасын екі кезеңде қарауғаболады:* шаруашылық субъектінің каржылық және экономикалык жағдайына алдын алашолу жасау;* қарыз алушы кәсіпорынның экономикалық әлуетіне талдау жэне баға ... жэне ... ... бағалау).дың максаты - балансты карапайым есептеу аркылы   тексеру   жэне   каржылықесепті   ...   ... ... үшін ... ... ... ала шолу ... мыналар жатады:• құрылтайшылық құжаттарды және банктік деректемелерді тексеру;• бухгалтерлік есепті және ... ... ... есеп беру ... ... ... кажет деректемелерін,жауапты тұлғалардың барлығын тексеру; банк баланс валютасын тексеру,бақылау арақатынастары мен аралык ... ... ... ... ... ... ... сэйкес келуін тексеру;• кәсіпорынның каржылык жағдайы оңтайлы еместігін көрсе-тетін баланстықесеп берудің дағдарыстык ... ... ... ... ... ... ... анықтайды.• несиелеу қызметкерлері баланс активіндегі «ақшалай қара-жаттар есебіжәне басқа  да активтер» және «пассивтегі күмэнді карыздар бойыншарезервтер» ... ... ... Қарыз алушының карауындақалатын, пайда есебінен қалыптаскан күмэнді қарыздар бойынша резервкөлемі аяғында бұл ... ... ... ... ... ... келуі керек.Қарыз алушы кәсіпорынның қаржылық-шаруашылық қызметіне динамикалык талдаужасау және оның ... ... ... Бұл ... ... ... кызметіне аналитикалық зерттеулержүргізу. Онда базистік аналитикалық коэффициенттер динамикасын есептеуқажет.Міндеттемелерді камтамасыз ету ... ... ... ... ... ұйымдардың немесе баска банктердің қарыз алушыларғакепілхаты ұсынылады, кепілдеме банктің ... ... ... ... ... несие қабілеттілігін бағалау кезінде мынадай үш негізгікөрсеткіш есепке алынады: өтімділік коэффициенті, жабу коэффициенті,меншікті айналым каражаттарымен ... ... ... Өтімділіккоэффициенті - карыз алушының акша қаражатын қарызды өтеу үшін шаруашылықайналымынан жедел босату кабілеті. Жабу коэффициенті - кәсіпорынныңматериалдык айналым қаражатымен қамтамасыз ... ... ... ... ... ... баға ... Айналым қаражаты кәсіпорынактивтерін білдіреді, меншік айналым қаражаты - каражат көзі, негізіненкәсіпорынның меншік капиталының бөлігі, ол ағымдағы активтерді жабу ... ... ... - ... ... ... ... баптарды қамтиды:жобаның мәні және мақсаты, жобаның құны, қаржыландыру көздері, қаражаттардыбелгілеу және оның жеткілік тілігі, жобаны ... ... үшін ... және ... алу. ... ... оған ... немесе алынғантауар мен өнімді өткізу нарығы, маркетинг стратегиясын бағалау (ұсынылғанөткізу және бөлу жүйесі, өткізу ... ... ... ... ... ... ... косымша жеңілдіктер, сатылғаннанкейінгі қызмет көрсету, инфракұрылым-дык объектілермен камтамасыз етілуі),экологиялык жэне элеуметтік бағалаулар жатады.Үшінші бөлімде - ... ... ... ... ... ... ... табыстылык бөлімі (көтерме және бөлшектеп өткізу көлемінесепке ала отырып өткізгеннен түскен түсімді есептеу) және шығыс бөлімінешығындардың барлық баптарын қоса ... ... ... ... - ... ... ... ету. Кепілге салынғанмүліктің орналасқан жерін көрсету қажет, салынған мүлік кімнің меншігіндежәне несиелеу мерзіміне кепіл кімнің иелігінде болатыны, оның ... ... ... ... - ... талдау келтірілген. Мынадай тәуекел түрлерібағаланады: валюталык, нарыктық, салалық, әкімшілік, бедел тәуекелі,кепілмен қамтамасыз етілуінің сенімділігі және ... ... ... кезінде келесі сұрақтарға жауап алу керек:* Компанияның шетел валютасында активтері немесе міндет-темелері бар ма?* Компанияның шетел  ...  ...  ...  ... ... бар ма?* ... шетелдік шикізат көздері  бар  ма?  Айырбастау    бағамыныңөзгеруі   кезінде   ...   ... ... тәуекелді бағалау кезінде талданатындар:*  Нарыктағы  позиция:  монополия,  нарықтағы  ...  ...   ... ... ... ... ... Шикізатпен қамтамасыз етілмеуі.Салалық тәуекел карыз алушы жұмыс істейтін саланың ... ... ... ... және ... ... ... және бедел тәуекелі клиенттің өз серіктестері ментұтынушылар алдында беделі қандай екенін көрсетеді.соңғы алтыншы бөлім - ... ... ... ... ... ... мәні мен ... оның негізгі артык-шылықтары менжетістіктері;* жоба бойынша толык өнделмеу және ... ... жоба ... ... азайту шаралары, принципті шешімге келу (келіспеу,косымша өңдеу).Қысқа мерзімді несиелендіруҚазақстанның Ұлттық Банк ережесіне сәйкес, екінші деңгейлі банктерөздерінің бос несиелік ресурстарьш сатьш-өткізу үшін ... ... ... ... Клиринг палатасы делдал ретіңде сатушы және сатыпалушы банктерден белгілі бір төлем алады. Бұл ... ... ... ... ... ... банктер қызметінен болған комиссиондықшығындар шотына қояды.Дт 5601Кт 1001Ұлттық банк комиссиондық шығындарды сыртқы корреспонденттік ... ... ... ... ... ... 2011Кт 2203Егер бос ресурсгарды сатып –өткізуге келісім жасалынса, онда банк ... ... ... ... ... шотынан сатып алушыбанктің шотына  аударуы тиіс.Банкаралық несие ... үшін ... ... келесі шоттар ашылған:1302,1303,1304-«Басқа банктерге ұсынылған қысқа мерзімді несиелер».Сатылған несиелік ресурстар сомасьша:Дт-1302,1303,1304Кт-1051Банктің ... шоты ... ... ... үшін ... ... Ұлттық Банкке тапсырылады :Дт-2011 (сатушы банк)Кт-2011 (сатып алушы банк)Сатып алушы банкте алынған несие есебі үшін ... ... ... : 2054-  қысқа мерзімді банкаральіқ несие, 2055- орта ... ... ... - ұзақ ... ... несие, сол кезде келесі бухгалтерлікөткізбе қүрылады:Дт-1051Кт-2054,2055,2056Ұлттық Банк ... ... ... ... ... ... ... катаң бағыттағы орталықтаңдьірьілған несиелік ресурстардьісатушы бола алады. Орталықтандырылған несиелік ресурстар есебі үшінпассивті 2051 –«Ұлттық Банктен алынған несиелер" шоты ... ... ... ... банк аты, ... ... ... сый-акьімөлшері, пайыздарды төлеу және несиені кайтару мерзімі көрсетіліл, журналдажүйеден тыс түпкілікті есеп жүргізіледі.Егер сатушьі банк келісімге сәйкес несиелік ... ... онда одан ... ... өсім ақы ... ... Ол 5900 -"Төленген айып, өсім-ақы, түрақсыздық сомалары" шотыңда ... банк ... ... ... ... ... койылғаннормативтер шегінде сатып алынган несиелік ресурстардьі таратып және төлемтапсырысы арқылы аударады. Төлем ... ... ... ... ... ... мерзімі, сыйақы мөлшері және пайыздардыөтеу мерзімі көрсетіледі. Осы берілгеңдер филиалдар бойынша арнайы ... Бас ... ... ... ... кезде келесі өткізбеқұрылады:Дт-2054,2055,2056Кт-21502150 -" Филиаддар арасында есеп айыруларФилиалда ... шот ... және ... ... ... ... - 1350Кт-2054,2055,2056Филиалда бас банктен алынған несиелік ресурстар жеке журналдаесептелінеді. Келісімге сәйкес белгіленген мерзімде сатьп ... ... ... ресурстар мен сыйақыларды қоса сатушы банкке кайтарадыҚайтару кезінде сатып алу кезіндегі өткізбеге кері өткізбе қүрылады :Дт-1051Кт-1302,1303,1304Басқа ... ... ... ... ... ... ... корресгондентгік шотында берілген несиелер бойынша түскен сый-акысомасы:Дт-1051Кт-1730Егер сатып алушы банк несиені ... ... онда ... 2058 – «Басқабанктерден алынған несиелер бойынша банктің мерзімі өткен карызы» шотынақойылады:Дт-2054,2055,2056Кт-2058Осы кезде сатушы банкте берілген қыска мерзімді несиенің өтелмеген ... – « ... ... ... ... ... өткен қарыздары " шотынақойылады.Дт-1306Кт-1302,1303,1304Ұзақ мерзімді несиелендіруИнвестиция саласында орын алған құрылымдық өзгерістердің талдауы мынадайтұжырым жасауға мүмкіндік берді: несие  және ... ... ... ... ... ... ... салымдарының шектелгеніне қарамастан ұзақмерзімді инвестицияның және олардың ... ... ... ... ... танда өткір күйінде қалып отыр.Ұзақ мерзімді банк несиесі ... ... ... ... ... ұйымдар және құрылыс бойынша шығындары үшін азаматгар жатуымүмкін, сондай-ақ, ұзақ мерзімді банк несиесі өндірістік жэне әлеуметтік-тұрмыстық ... ... ... ... және оны ... қайта жарақтандыруға, техниканы, құрал-сайманды және көлікқұралдарын, үй-ғимарат пен ... ... ... ... ... кэсіпорынды құруға, ғылыми-техникалық өнімдерді, интеллектуалдыққұндылықтарды жэне өзге де меншік объектілерін жасауға берілуі мүмкін.Ұзақ мерзімді несиедегі қажеттіліктерді ірі қарыз ... ... ... ... ... қояды. Кәсіпорындар мен ұйымдардыңнесие өтінімі негізінде банк әр кезең жылдарында сұралуы ... ... ... ... өзге ... бойынша мерзімдерді және талапетілген ресурстардың сомасын есептейді. Несие өтінімі ресурстардың шегіненасып түсетін болса, банк ... ... ... тура ... ... ... өз ... алатын корресспонденттік банктермен өзара пайдалыкелісімшартқа отыру немесе банк өзіне аса қажетті клиенттен бас тарту.Ұзақ мерзімді ... беру ... ... ... және ... ... ... несие қатынасынының несиекелісшшарты жатады.Әдетте , ұзақ мерзімді несие берудің несие келісімшартының ресімделуітехникалық-экономикалық ... ... ... ... ТЭН-денесиенің қандай мақсат үшін сұралғаны рет-ретімен көрсетіледі, ең сыйымдыбаптарды (материалды ... ... және т.б.), ... ... төлеуді көздейтін ұйғарындышығындардың есеп айырысуы жүргізіледі.Шикізаттың, несиеленетін шараны жүзеге асыруға қажетті материалдардың,жиынтықтаушы бұйымдардың, құрал-жабдықтың және басқадай материалдардыңжрспарланған ... ... ... құнын, мерзімін көрсететінжеткізушімен жасалған тиісті келісімшартпен нығайтылуы керек.Есеп айырысулар мен келісімшартта қолданылатын бағаға сілтеме жасалуыкерек. Клиент ... ... ... ... деңгейінде жәнежеткізілімінің мөлшері мен құнын көрсету арқылы олардың өтінімі деңгейінденесиеленген шаралардың ... ... ... бір ... өзініңістегендерін де ұсынуы тиіс.Бұл мәлімет ссуданың қаншалықты тиімді болатындығын анықтаудың жәнеоның өтелетін нақты мерзімін анықтаудың бастапқы негізге болып  ... ... ... ... ... ... емес немесе нақтыәлеуметтік бағыты жоқ жобаларды несиелемейді.Несиенің өтелуі мен қайтарылуын қамтамасыз ететін, басқа қызметтүрлерінен түсетін клиенттің табысы арқылы орны ... ... ... ... ... бұл жробалар банк қызметінің жарғысына,міндеттемелері мен бағдарламасына қайшы келмеуі керек. Егер жоба қандай дабір мүліктің жалгерлігімен немесе жаңа құрылыс ... ... ... ... ... ... жалдау келісімшартының көшіомесін және осымақсат үшін тиісті жер учаскесін бөлу жөніндегі жергілікті үкімет органыныңшешімін ... ... ... ... ... аса ірі ... ... жобалар алдын ала сараптауға берілуі мүмкін.Проценттік мөлшенрлемесі тұрақты әрі өзгермелі болуы мүмкін. Тұрақтымөлшерлеме ссуданың барлық мерзімінде ... ... ал ... ... ... бойынша проценттің өзгерісіне, ресми  жарияланғанинфляция индексіне және өзге де ... ... ... ... сайын(3-6айда бір рет) өзгертіледі.АТФБанктегі несиені пайдаланған кезеңі үшін алынатын процентке  тиесілісома ссуданы беру барынсында бір ... ...  ...  ...  мүмкін,сондай-ақ оны қарыз алушы несие келісімшартымен анықталған мерзімге  олардыңесептелуі бойынша төлеуі мүмкін.Жекелеген  ...  ...  ...  ...  үшін  ...  процентөндіріліп алынбауы мүмкін,  онығ  сомасы  аталмыш  ұүрылысқа  берілген  ... ... ...  ...  ...  әрі  ...  қайта  қайтарудағыалғашқы төлем барысында өтеледі.Ұзақ мерзімді ссуда жеткізушілер мен мердігерлердің шотын төлем  ... ... есеп ... ... ... қаражатынаудару  жолымен  ТМҚ-нысатып алуына, құрылыс-монтаждау жұмысының орындалуына  қарай  ...  ... бір ... ... ... ал ... ... жеке  қарызалушыларға олардың азаматтармен есеп  айырысуы  үшін  ссуда  шоты  қолма-қолақшамен беріледі.АТФБанктегі тұтыну ... ... ... – жеке ... тауарларын сатып алу үшін және тұрмыстыққызметтерді өтеуге берілетін несие.Тұтыну несиесінің мынадай түрлері ... ... ... ұзак ... ... тауарлар сатып алуга берілетін не-сие;* тұргын үйді жөндеу жұмыстарына берілетін несие;* аса кажеттіліктерге (оку, емделу, демалу және ... ... ... ... бойынша жаңа жэне жүрілген автомо-бильдердібанк несиесі көмегімен алуга болады.Ұзак мерзімде пайдаланылатын тауарларга мыналар ... ... ... ... және ... техникалар;* компьютер жэне оргтехника;* баска да тұтыну тауарлары.* ... үйді ... ... ... ішінде және сыртында кұрылыс жәнебасқа да жөндеу жұмыстарын жүргізу жатады.Несиенің жоғарғы сомасы кепілдік нысанының кұнына байлансты болады.Алғашкы ... ... ... ... ... автомобиль үшін - 30%.➢ автосалонда сатып алынатын жаңа автомобиль үшін - 15%.Кепілдікпен қамтамасыз ету:➢ алғашкы ... ... ... - ... ... автокөлік;➢ алғашкы жарна болмаған жағдайда - жылжымайтын мүлік, мемлекеттікбағалы кағаздар, жинақ шотындағы каражат, заңды тұлғанын кепілдігіжәне сатып алынатын көлік.Кепілдікке қабылданатын ... ... ... ТМД, ... Кореяның - көп дегенде 7 жыл;➢ алыс шетелдің - көп ... 15 ... ... ... өтінішін карастыру үшін - банк тарифіне сәйкес;➢ несие беру үшін - ... 0,3%, ... ... ... ... ... үрдісі мынадай кезеңдерді қамтиды:1-кезең. Қарыз алушымен сұхбаттасу және оның өтінішін кабылдау. Алдын аласұхбаттасу барысында несие менеджері клиенттің кандай ... ... ... ... сома ... ... мерзімге алатынын жәнекепілге кандай мүлікті ұсынатындығы туралы акпараттарды біледі. Банктарапынан ... ... ... ... таныстырады.Егер осы сиякты шарттармен клиент келіскен жағдайда несие менеджеріклиенттен мынадай кұжаттарды талап етеді:* карыз алуға сауалнама-өтініші;* жеке ... ... СТТН ... ... 6 ... 12 айға ... ... жалакы және баска табыстарытуралы                             ... ... ... ... ... туралы жұмыс орнынан аныктама.* Үй кітабының көшірмесі;* Кепілдік нысанына құқық беретін құжаттар;* Кепілдік берушінің отбасылык ... ... ... ...  ...  неке  ...   куәліктің   ноториальды   түрде   куәландырылғанкөшірмесі, некеде тұрмаса, онда ...  ...  ...  ...  ... ...  ...  туралы  нотариалды  түрде  куәландырылғанмәлімдемесі  ...  ...  ...  ...  және  ...   ...   нотариалды   түрде   куәландырылған   ... ... ... құжаттарына несиелік және заңды сараптамаларжүргізуді қамтиды.Несиелік сараптаманы несиелік ... ... ... ... нәтижесінде карыз алушының төлем кабілеті мен несиелік қабілетіанықталады. Несиелік қабілеті бағалауда АТФБанкте мынадай көрсеткіштерқолданылады:Негізгі қарыз төлемінің айлық мөлшері(НҚАТ) = ... ... / ... ... мөлшерлемссі бойынша төлемінің айлык мөлшері(СМАТ) = Несиенің мөлшері * сыйақы мөлшерлемесі / 12 ай;Нсгізгі карыз және сыйақы мөлшерлемесі ... ... ... ... = НҚАТ + СМАТ;Таза табыс (ТТ) = Жалпы табыс - салықтык және басқа да төлемдср;Нақты нссислік кабілсті (ННҚ) = ... / ... ... ... мәні жобамен 35-45%-дан төмен болмауытиіс.4-кезеңде карыз алушының атына ағымдық шот ... ең ... ... ... мөлшері салынғаннан кейін барып, банктің берсеін несиесомасы аударылады. Қарыз алушыға несиелік қызмет көрсеткені үшін ... ... ... ... ... ... шоттағы соманы колма-қолақшаға айналдырған үшін банкке тиісті мөлшерде комиссия төлейді. Соныменқатар, банк ... ... ... ... талап етеді және егерсактандыру қызметі банк тарапынан көрсетілсе қарыз алушы тарапынан оғанқосымша сақтандыру жарнасы төленеді.5-кезеңде несиенің ... ... ... ... мо-ниторинг нссисні кайтару кестесі негізінде жүргізіледі. Несиені ... ... ... ... ... келісімшартқа қосымша бет ретіндетіркеліп беріледі. Несиелік мониторингті ... ... ... Не-сиелік мониторинг агымдық және тереңдетілген болып келеді (ол туралынесиелік мониторингке арналған алдыңгы такырыптан танысуға болады).Тұтыну несиесінің бір түріне ... ... ... ... Жалақынесиесі - карточкамен банктен жалакы алатын клиенттерге арналган ай сайынжаңартылып отыратын кыска мерзімді ... ... ... ... бармай-акбанкомат арқылы алуға болады. Жалақы несиесі сіздің карточкамен алатынжалақыңыздың 70%-ға дейін мөлшерде бекітілген лимит сомасында беріледі.Жалакы несиесін ... онда ... ... ... Ал егержалақы алғанға дейінгі мерзім ішінде пайдалансаңыз сол пайдаланған сомағажәне күнге ... ... ... ... ипотекалық несиелендіруИпотека - кепіл берушінің немесе үшінші бір тұлғаның иелігінде жәнепайдалануында болатын кепілге салынған жылжымайтын мүлік. ... ... ... жер ... кәсіпорын, үй-ғимарат, құрылғы және кәсіпкерлікте пайдаланылатын кезкелген жылжымайтын мүлі✓ тұргын үйлер мен пәтер;✓ саяжай, ... үйі, ... және ... өз ... басқадай жылжымайтын мүліктер.Ипотека заттары кепілдік берушінің меншігі болуы ... ... ... ... ... ... ... меншіктеушінің ондағыүлесі бе болмайды). Барлық меншік иелерінің жазбаша ... болл ... ... ... үй ... ... негізгі кезеңдері:I кезең1)  Потенциалды қарыз алушының алдын-ала квалификациясын анықтау; Қарызалушы туралы ақпараттарды жинау және тексеру; ... ... ... алу ... алу ... ... Қажет болған жағдайда, сатып алынатынтұрғын үй туралы ақпаратқа тексеру ... ... ... ... ... тұрғын үй қарызын берумүмкіндігі туралы шешім қабылдауы.3) Банктің ЖАО ипотекалық тұрғын үй қарызын беру ... ... ... ... ... ... қарыз алушының қайталап квалификациясын анықтау:потенциалды қарыз алушының ипотекалық тұрғын үй қарызын (андеррайтингін))өтеу ықтималдығын ... ... ... үй ... ... ...  Кредиттік комитетінің ипотекалық тұрғын үй қарызын берумүмкіндігі туралы шешім қабылдауы;3) Банктің ЖАО ... ... үй ... беру ... ... хабарлама өткізу;4) ипотекалық шартты жасау, Қорға жарна (біруақыттағы/ипотекалық тұрғынүй қарызын кепілдендіру бойынша жыл сайынғы ... ... ... ... ... ... ... және қажет болған жағдайда жекебастың), қарыз алушының сатып алатын тұрғын үй үшін ЖАО жарна төлеуі;5) ... ... ... жасау;6) қарыз алушының қолжетерлік тұрғын үй сатып алуға, ЖАО-ғадеректемелерінде  ... ... үй ... ... соманы аудару;7) Компанияның Банктен ипотекалық тұрғын үй қарызы бойынша талап етуқұқықтарына ие болуы.Банк тұрғын үй сатып алуға өтініш ... ҚР ... ... және ... үй туралы ақпарат ЖАО-ға түскен күннен бастап, 1ай ...  ... ... үй ... алуға үміткер потенциалды қарызалушыларға алдын-ала іріктеу жүргізеді. Потенциалды қарыз алушының төлеужәне кредит алу ... ... ... ... ... ... ... беру бөлімшесінің қызметкері потенциалды қарыз алушыныңалдын-ала квалификациясын анықтау парағын толтырады олар Банк критерилерібойынша  табыстары ипотекалық тұрғын үй алуға ... ... ... алушылар ретінде дәрежеленулері мүмкін, клиент ортасын анықтайды.Потенциалды қарыз алушылар алдын ала ... ... ... ... ... беру бөлімшесінен банктің жеке тұлғаларға ипотекалықтұрғын үй ... беру ... мен ... ... ... ... соның ішінде:1) банктің қарыз алушының төлем қабілетіне талаптары (клиенттің тұрғынүйге шығарылатын максималдық шығын үлесін, сонымен қатар, клиенттіңтабысынан жалп ы ... ... ... ... ... ипотекалық тұрғын үй қарызын қамтамасыз етілуіне - ипотекалықтұрғын үй қарызының максималдық мүмкін болатын, қатыстылық сомасының кепілмүлкі құнына қатыстылығы ... ... ... кепіліне,ипотекалық тұрғын үй қарызын қамтамасыз етуге мүмкін басқа да әрекеттергеталаптары;3) потенциалды қарыз алушы туралы ақпараттарды растау үшін қажетті ... және осы ... ... ... тәртібі;4) потенциалды қарыз алушылардың  жұмысқа орналасуларына, алатынтабыстарына, кредиттік тарихтарына қатысты ... ... ... ... беру ... және ... түрінде);5) банктік қарыз шартын және ипотека шартын жасау тәртібі және осыкелісімдерді жасау ... ... ... ... ... ... ... бағасына оның жай-күйіне және құқықтық мәртебесіне талаптар.Потенциалды қарыз алушы ипотекалық тұрғын үй қарызын алу шарттарытуралы және ... ... үй ... ... қарыз шарты) жасай отыра,өзіне алып отырған, құқықтық және қаржылық міндеттемелерден  хабардар болуүшін жеткілікті дәрежеде толық ... мен ... ... ... ... ... бірге, шарттарды жасау тәртібі мен мерзімітуралы ақпараттар, жылжымайтын мүлік кепілі келісімін міндетті мемлекеттіктіркеумен байланысты барлық әрекеттердің жасалу тәртібі, ... ... ... да  ... ...  ... алушымен Банктіңипотекалық тұрғын үй қарызын беруі және өтеу тәртіптері және Банктің жәнеқарыз алушының құқықтары және міндеттерімен ... ... ... ... ... ... ... төлем қабілетіне бағалауды Банктің жекетұлғаларға кредит беру бөлімшесі потенциалды ... ... ... ... ... ... ... және қамтамасыз етудіңжеткіліктілігінің қорытындысына қатысты жасалған талдау нәтижесі бойыншажүргізеді. Потенциалды қарыз алушының төлем қабілеті мен кредит ... ... ... негізінде Банктің жеке тұлғаларға кредитберу бөлімшесі Банктің Кредиттік Комитетінің мүшелеріне жобаны қаржыландырумүмкіндігі туралы Ұсыныс ... жеке ... ... беру ... берген құжаттардықарастыра отырып, Банктің Кредиттік Комитеті қарыз алушыға ипотекалықтұрғын үй қарызын беру мүмкіндігі немесе оның өтінімін қабыл алмау ... ... ... ... шешіміне сәйкес, Банктің жеке тұлғаларғакредит беру бөлімшесі  ЖАО-ға потенциалды қарыз алушы - үй ... ... ... үй қарызын беру мүмкіндігі туралы алғашқы хабарламажібереді.Банк ЖАО-дан потенциалды тұрғын үй сатып ... ... ... ... Банк ... ... ... алушы өткізгенқұжаттарды тексеру жүзеге асырылады және келесі тәртіпте ... жеке ... ... беру ... ... ... ... алушының төлем қабілетіне талдау жүргізеді;2) Бағалаушы кепілге ... ... үйді ... және ... турлытиісті акт/есеп жасайды және қарыз алушының кепілге берген тұрғын үйінежәне қарыз алушының құқықтық мәртебесіне құқықтық анализ жасайды;3) қауіпсіздік ... ... ... ... үй ... берудіңэкономикалық қауіпсіздігіне қорытынды жасайды.Банк потенциалды қарыз алушыға қайталап квалиффикация өткізгеннен ... ... ... үйге ... ... ... және оған ... тиісті акт/есеп жасайды және қарыз алушының кепілге беретін тұрғынүйіне және ... ... ... ... ... талдау жасайды;Банктік қарыз шартын жасағанға дейін, Қарыз алушы Банкке ... ... және ... үйді сақтандыру шартын көрсетуі қажет.Егер банктік қарыз шартының шарттары бойынша, Компанияға тиесілі талап ... ... ... ... үй қарызының мерзімін қысқартқан жағдайда,Банктің кредиттік әкімшісі банктік қарыз шартының шарттарына, Компанияталаптарына және Қазақстан Республикасы заңнамасына  сәйкес, Компанияатынан ... хаты ... ... ... ... қарыз шарты мен ипотекашартына қосымша келісім жасайды. Банк ипотекалық тұрғын үй қарызыныңөзгертілген төлем кестесін жасап, бекітеді және қарыз ... ... ... ... ... ... Қосымша келісімініңмемлекеттік тіркелу күнінен бастап, 10 жұмыс күнінен аспайтын мерзімде,сақталу орны бойынша кредиттік досьеге қосып тіркеледі. Осы мерзімдеБанктің кредиттік ... ... ... ... ... ... ... өзгерістері туралы ақпарат беруге міндетті.Банк Компания қаражатын уақытында аудармаған жағдайда, әрбір ... күн ... ... ... ақша ... 0,1 % көлеміндеайыппұл төлейді. Егер де клиент ... ... ... ... ... мүлік оның меншігіне өтеді.Орта және шағын бизнес субъектілерін несиелендіруҚазақстанның нарыктық экономикасының қалыптасуы әртүрлі тұтыну тауарларнарығының ... ... ғана ... ... ақ кәсіпорынның массалыкбанкротка ұшырауы және жұмыссыздық сиякты қатал да, нақты жағдайларменбайланысты.Бұл жағдайларда әлемдік тәжірибе көрсетіп отырғаңдай өндірістің кеңеюіүшін, ... ... және ... ... ... ... ... және ортакәсіпорыңдар кажет.Шағьш жэне орта бинесті несиелеңдіру экономиканың өңдірістік салаларьіңда,сауда және делдалдык қызмет; көрсетуде, кешендік қызметтерді кеңейту,халықка, жеке ... ... ... ... кәсіпікерлікке келесі сфералардағылар жатады:* өнеркәсіп, құрылыс, ауылшаруашылығында-50 адамғадейш;* сауда және түрмыстық қызмет көрсетуде - 30 адамға дейін;* транспорттьіқ жэне ... - 25 ... ... ... ... - 20 адамга дейін;* баска аумақтарда -15 ... ... 250 ... ... ... ... ... жылы " Қазакстан Ресггубликасында Шағьн бизнестің дамуы " аттыинфракұрылымның даму бағдарламасына Евразиялық банкпен қол койылған. БұлБағдарламаға Ұлттық Банк, Казкоммерц, ... ... ... АТФ ...  ... сәйкес қарызшы шағын жэне орта бизнес несиесін алу үшінқұжаттар ұсынуы тиіс.Шағын және орта ... ... ... нысаны мынадай: қарызшыныңқарыз шотынан, оның төлем құжаттарын төлеу үшін несие беру.Дт-1411Кт-1051,2203,1001Кіріс - 7339 - залог ... ... 6575 - ... ... бұл ... қатаң мақсатгы мінездемеге және контракт, келісім,каулы және басқа да құжаттар ... ... ... және ... ... мерзімді және орта мерзімді несие берудегідей бухгалтерлікөткізбелер құрылады. Сонымен ... ... ... есебі жүргізіледі.Банкаралық және консорциалдық несиелерКонсорциум несиесі қатысушы ... ... ... ... ... ... төлемей кеткен жагдайда осылайша эрбір банк үшінолардың өз ресурстарынан айырылып қалудың қатері шектеледі.Консорциум мәмілесіне тек банктер ғана емес, сонымен ... ... ... ... ... қатысы бар қарыз алушылар да қатыса алады.Банк ... ... аса ірі, бір ғана ... ... үшінқұрылатын уақытша консорциумға және банктер тепе-теңдік негізіндеқұрылтайшылық ететін тұрақты әрекет етпетін консорциумға бөлінеді.Соңғысы көбінесе валюта нарығы мен ... ... ... жүзеге асыру үшін пайдаланылады.Банк консорциумы қоғамда қолданылатын азаматтық кодекстің және тұтастайкоммерциялық қызметті реттейтін норматив-актілердің негізінде ... ... ... бір немесе бірнеше банктің басшылығымен жүзегеасырылады.Банктер басшылықты бірлесіп жүзеге асырса да араларынан бір ... ... ... банк ... ... жүргізеді, алғашқы сатысынданесиелеуге ұсынылған жобаны және операцияларды жүргізумен байланыстытәуекелдіктерді зерделейді, консорциум мүшелері мен клиенттердің арасыұсынылған ... ... ... ... болған мәселелерге келісімінбереді, ең бастысы операцияларды жүргізуге қажетті соманы жұмылдырады.Банк жүйесінде жоғары репутацияға ие, білікті кадрлары қаржы-несиемекемелерімен ... ... ... аса ... ... белгілі бір тәжірибесін жинақтаған және жеткілікті деңгейде іріпассивтері бар банк, ... ... банк ... алға ...  ... ... қатері негұрлым жоғары болса,консорциумға тартылатын банктердің саны да согұрлым көп ... және ... үшін ... деңгейі осылайша кемитін болады.Консорциумдық мәміленің стандартты несиелеу формасы жоқ.Несиелеу саласында ... ... ... ... ... жатады:• қарыз алушының және қаржылаидырылатын жобаның сенімділігі;• несиелеуге қатыстыру үшін басқа да банктердің келісімін алудыңмүмкіндігі;• ссуданы ... және ... ... ... ... ... ... алушының қаржылық қызметі мен инвестициялық жоспарын тиянақтыталдау;• ықтимал қатерлер және оларды сақтандыру әдістері.Тізбеленген ... ... ... ... ... ... түрі ... мерзімді, ұзақ мерзімді);• несие үшін (несие ресурстарының сұранысы мен ұсынысын, несие мерзімімен мөлшері, осы ... ... ... деңгейін ескерумен)алынатын процент;• консорциум арқылы несие берудің техникасы.Консорциумға мүше банктердің құқықтық өзара қарым-қатынасының көзінеконсорциумдық келісімшарттың ... ... ... міндеттеме жатады.Онда мыналар белігіленеді:• консорциумды кұру;• қатысушьшар және консорциумның мақсаты;• консорциумдық ... - ... ... ара ... консорциумның басшылығы мен өкілдіктері, қатысушылардың міндеттері менқұқықтары;• мүліктік жауапкершіліктің формалары;• ... ... ... жағдайы;• консорциумның ұйымдастырылғаны үшін алынатын комиссиялық сыйақы,процент немесе жарна сомасына қатысты консорциум мүшелерініңконсорциум басшысы болып табылатын банк алдындағы міндеттемесі.Консорциум мен ... ... ... ... ... - ... экономикалық шарттарын заңды аспектілерін қамтитын несиекелісімімен реттеледі.Келісімде мыналар көрсетіледі:← несие, ... ... ... мерзімі, сомасы, валютасы;← проценттік мөлшерлемелерді белгілеудің шарты;← несие берушінің ... ... беру ... және ... оны ... ... әрі толық өтеу міндеттемесі;← несиелеудің тетігі, несиені пайдаланудың және өтеу тәртібі,процентті төлеудің мерзімі.Берілген консорциум несиесі мерзімді міндеттемемен ресімделеді.Міндеттемені өтеудің ... ... ... алушы несие берушіге текқарызға алған қаражат пен несиенің процентін ғана қайтарып қоймайды,сонымен бірге, несие келісімшартында белгіленген мерзімдегі ... ... және ... ... байланысты барлықшығынды да өтейді.Несие операциясына қатысқан банктердің шыгындарын өтейтін ... ... ... ... ... консорциумдық мәмілегеолардың қатысу сомасы мен рөліне пропорционалды түрде ... ... ... ... ... ... тікелей өтейтің комисссиялықсыйақы мен проценттен өзге консорциумды ұйымдастырып, оған басшылық еткеніүшін арнайы сыйақы алады.Несие, процент және ... ... ... ... толықөтелгеннен кейін банк өз функциясын тоқтатады. Алайда ... ... ... қатысушы банктердің бірлескен қызметі қайтадан жаңғыртылуымүмкін.ЛизингҚазіргі уақытта ... ... тозу ... ... ... ... беру күн талабына сай келіп отыр. Дәл осы ... ... ... ... ... «сый-ақы алумен байланыстыкірістер";Сондай-ақ жалпы республика бойынша машина және жабдьіқгар паркінжьілдамдатылған саясатын жүргізуге әсерін тигізеді.Лизинг (ағл. тілінен "жалға ... - бұл ... ... алумүмкіндігін қарастыратын машина, жабдықтар, көлік құралдарын жәнеөңдіріспен тағайындалған ұзақ мерзімге жалға беру (6 -айдан бірнеше жылғадейін мерзімге).Үшінші  ... ... алып және оны ұзақ ... ... ... ... жүргізілетін, негізгі қорларға несиелеңдірудің (күрделісалымдарды қаржыландыру) өзіндік нысаны болып лизинг табылады.Жалгер лизингтік келісім - шарт бойынша олардың құнын жалдық төлемжарнасы ... ... жыл ... ... ... төлеуге міңдеттенеді.Келісім - шарттың қызмет ету мерзімі аяқталғаннан соң, жалгерареңдодательге не залогоодатель мүлігін кайтарадьі, не ... ... не ... ... ...  құнымен сатып алады.Жалдау сомасы лизингті рәсімдеу, комиссиондық сыйақы, ұзақ мерзімдінесиеге деген пайыздық мөлшерлемелер ... ... ... ... ... банк пен жалгер үшін тиімді болып келеді:1)   банк үшін ол ... ... ... ету бола алады,өйткені жалгаберілген мүлік бапанста есепке алыньт, табыс альшады;2)   жалгер үшін ғимарат ... ... ... ... ... алу үшін клиент банкке келесі кұжаттарды ұсынуы тиіс :1.  ... ... ... ... алу үшін ... ... ... жалдық-ақы есеп-айырысуы;4. төлемдер графигі.Лизинг түрлері. Банктік лизинг – ... ... ... мен ... ... ... ... тапсырыстары бойынша лизингтік компанияретінде банк әрекет ететін мәміле.Қаржылық лизинг – ... ... ұзақ ... Бұл ... ... туралы келісім шарт жасалады, осығансәйкес келісім шарттың әрекет ету мерзімі барысында лизинг алушы лизингтіккомпанияға амортизацияның толық құнына тең соманы және ... ... ... ... жазы ... ... құны бойыншажабдықтарды сатып алуға, қайтаруға немесе келісім шартты ұзартуға ... ... ... мынадай түрлері бар: оперативті (мүліктіжөндеу); операциялық, импорттық, экспорттық, транзиттік, классикалық.Лизинг келісімі жасалып, мүлік мемлекеттік тіркеуден ... ... ... ... меншігіне алынып, кәсіпкерлік мақ-сатына уақытшапайдалануға және ұстауға лизинг алушыға жалда-натын ... ... ... ... ... лизинг затын сатушыдан алу және лизинг келісімінің шартынасәйкес ... ... ... ... 1656 ... ... ... негізгі құрал-жабдықтар»Кт 2856 «Күрделі қаржы салымы бойынша кредиторлар».➢ Алынған негізгі кұралдар үшін төлем:Дт 2856 «Күрделі каржы   салымы бойынша ... 1050 ... ... ... ... затын лизинг келісімшарттарына сәйкес, лизинг алу-шыға уақытшаұстауға және кәсіпкерлік ... ... ... 1305 ... ... ... ... «Клиенттерге берілген каржы лизингі»Кт 1656 «Жалға беруге арналган негізгі құрал-жабдықтар».➢ Ай сайын ... ... ... ... кешіктірмей лизинг бе-руші лизингбойынша сыйақыларды есептейді. Бұл кезде келесі бухгалтерлік жазбажасалады:Дт 1730 «Басқа банктерге берілген қарыздар және каржы ли-зингі ...              ... ... ... ... және қаржы лизингі бой-ыншаесептелген  кірістер»Кт 4305 «Басқа банктерге берілген каржы лизингі бойынша сыйақы алуғабайланысты кірістер»4420 «Клиенттерге берілген қаржы лизингі ... ... ... ... Егер лизинг алушы өз қаржысы есебінен және лизинг берушінің жазбашакелісімімен ... ... зиян ... ... ... ... лизинг алушы алдындагы бұл жақсартудың құнын өтеу бойыншализинг келісімінің әрекет ету мерзімі ... өз ... Бұл ... келесі бухгалтерлік жазба жасалады:Дт 5922 «Банктік емес қызметтен өзге ... 2860 ... ... ... өзге ... ...   сыйақы   мен  негізгі   борыш  ...   бір   ... ... бұл ... ... көрсетілмесе) лизинг берушіайып өсімақы және тұраксыздык сомасын есептейді. Бұл кезде ке-лесі бухгалтерлік жазба жасалады:Дт 1860 «Банк қызметі ... өзге ... 4900 ... ... (айыппұл, өсімпұл)».Лизинг келісімінің әрекет ету мерзімі аяқталған соң ... ... ... ... ... лизинг алушыдан лизинг берушіге қайтарылады:а) Егер лизинг заты толық амортизацияланса, онда ... ... ... ... қабылдау-өткізу акті бойынша қабыл-дайды және қажет болса оныодан әрі қолдану бойынша жүйеден тыс есепке кірістейді;ә) Егер ... заты ... ... қалдық құн сомасына лизингберушіде келесі бухгалтерлік жазба жасалады:Дт  1652 «Жер, үйлер мен ғимараттар»1653. «Компьютерлік кондырғылар»1654. «Басқа да негізгі құралдар»1655. ... ... ... ... ... 1658 ...  1305 ... банктерге каржы лизингі»1420 «Клиенттерге берілген қаржы лизингі».Егер лизинг ... ... ... ... заты ... ... лизинг заты толық амортизацияланбаса, онда лизинг алушымен лизингберушіге қалдық құнды қалпына келтіруі лизинг келісімшартымен реттеледі.Лизинг ... ... ... ... жүргізген жақсарту құнын қалпынакелтіру кезінде, лизинг берушімен келесі бухгалтерлік жазба жасалады:Дт 2860 «Банктік кызмет бойынша өзге ... 1050 ... ... ... - (ағылш. агент - делдал) есеп айыру операциялардың бірі болыптабылады.Факторинг кез келген формада тауарды өңдеу, қызмет көрсету процессіндегіөндіруші мен тұтынушы ... ... ... ... құжаттармен (шот-фактуралармен) байланысты болады, яғни клиенттің дебиторлық қарызынинкассалау кезінде.Факторингтік операцияның негізі болып, шот-фактура қүнынан (70%- ... өнім ... ... ... ... ... алу ... банкке, өнімді сатып алушыдан төлемді талап ету қүқығынберу.Тиелген тауар үшін жабдықтаушының ағымды шотына акша каржыларыныңтүсуін жылдамдату максатында, факторинг бойынша есеп ... ... ... операцияларды жүргізудің көзі болып банктің несиелікресурстары, депозит шотында кәсіпорындардың тартылған бос каржылары жатады.Сонымен қатар, банк мекемесі ... ... ... ... ... шаруашылық қарым-қатынастарының жагдайын және есепайыруларын қарастырады, содан кейін, факторинг бойынша сатып алушыларғакызмет көрсету туралы мәселелерді шешеді. Бұл ... ... ... ... ... төлем кабілеттілігі жок деп жарияланған сатыпалушыға қойылған шоттар, сонымен бірге, капитал салымдарын Каржыландырубойынша шоттарды телеу үшін ... ... ... ... ... жатпайды.Банк қарызды, тауарды тиеу кезінде немесе сатып алушыдан төлем жүргізу үшінқаржының жоқ ... ... ... ... кезде, сатып алуы мүмкін.Банкпен жабдықтаушыга өтелетін қаржылардың есебі үшін банк балансында 1-шіклассында активті №1407 «Клиенттерге факторинг» деген шот ашылған.  ... ... жол ... клиенттерді карыздары бойынша тапсырыс сомасыесептелінеді:  шоттың дебеті ... 3 ... жол ... ... ... ... жол берген тапсырыс бойынша клиенттердің қарыздарынөшіруге қабылданған сомалар көрсетіледі немесе сатып алушылармен төлем-талап тапсырыспен түгел немесе ... ... ... көрсетіледі.➢ Факторинг бойынша операцияны жүзеге асырғанда келесі бухгалтерлікөткізбе қүрылады:Дт- 1407Кт- 1051,2203 (егер 1-ші банкте болса)Кіріс - 7339➢ Төлеушіден төленген ... ... ... өткізбе қүрылады:Дт-2203Кт- 1407Шығын - 7339Факторинг операциялары бойынша құжаттардың есебі №7339 шотта есепкеалынады. Шоттың ... - ... ... ... ... ... сомасы есептелінеді. Ал шоттың шығысы бойынша жабдықтаушыментолық төленге қүжаттардың сомасы есептелінеді.Жартылай төлемдер қабылданған кезде, төлем-талап тапсырысты аргыбетінде қабылданган сомалар бойынша ... ... ... есеп ... ... картотекалары және эртөлеушіге дербес шоттары жүргізіледі, коммисиондық төлемдерді іздестіруүшін бухгалтер мемориалды ордерді жазып береді, яғни экземплярлардағы төлемқұжатты. 1-ші ... ... ... шотынан ақша қаражаттары банкпайдасына өшіріледі:Дт-2203Кт – 44074407 - ( «Факторинг бойынша сый-ақы алумен байланысты кірістер») 2-шіэкземпляр ... ... ... жабдықтаушы мен сатып алушыарасындағы келісім шарт міндеттемелерінің орындалмағаны үшін ... Екі жақ ... ... ... болған жағдайда (жоғарылатылғанбаға, тауар сапасының сәйкес келмеуі) екі жақтың арасындағы есеп айыруарбитраждық сот ... ... ... инкассалық тапсырма бойыншамэжбүрлеу тэртібінде немесе төлем-талап тапсырысы негізінде жүргізіледі.Факторингтік операцияларды жүзеге асыру бойынша банкте келесі каржыжылына жұмыс жоспарын ... ... ... бөлімшелеріқұрылады.Вексельдік несиелендіруВексельдермен операциялар — бұл банк қызметіндегі маңызды бағыттардыңбірі. Біздің елімізде соңғы кезге дейін аталған ... ... ... ... ... ... ... және оларды жүзегеасырудың бірыңғай механизмінің болмауымен байланысты төмен дамыды. Бірақ1997 ... 28 ... ... ... ... ... айналымы туралы» заңының қабылдануымен жай жәнеаудармалы коммерциялық вексельдермен операциялар өткізу тәртібі анықталды.Вексельдер нарығының басты ... ... ... ақша ... қайтабөлу, бұл кезде коммерциялық және қаржылық вексельдер нарық объектісі болыптабылады. Оның ... ... ... ... ... және ... ал оның ... есептік, комиссиялық және коммерциялық банктермен басқа да әр түрлі несиелік ... ... ... деңгейсубъектілеріне тек несиелік мекемелер жатады: бір жақтан Үлттық банк,екінші жақтан - ... ... ... ... ... соның ішіндекоммерциялық банктер. Нарықтың аталған деңгейі операцияларының үлкенбөлігін бірінші кластық вексельдерді қайта есептеу және қайта кепілдеуқұрайды.Вексель айналымы әр түрлі салаларды ... — бұл ... ... ... ... мен клиенттер арасындағы қатынас (соло вексельдер); қоғаммен мемлекет арасындағы қатынас (қазыналық ... ... ... мен ... тұлға арасындағы банк қатысынсыз қатынас.Вексельдер шығару негізіне жататын қызмет мақсаты мен сипатына, сондай-ақ қамтылуына байланысты:* коммерциялық;* қаржылық;* ... ... ... ... ... несиеге сату-сатып алу қызметінегізіндегі айналымда пайда болады, сатып алу кезінде ақшасы жеткіліксізболса, сатушыға оның орнына басқа төлем құралы — ... ... ... ... вексель вексель ұсынушыға осы вексель көмегіменсатылган тауарлардың сомасын қамтиды. Сатып алушы векселі вексельайналымының негізі болып табылады, өйткені олар нақты мерзіммен ... ... ... ... ... ... ақшалай нысанда қаржылық вексельдермен рәсімделеді.Ақшалай міндеттемені қаржылық вексельмен қалып-тастыру, кредиторлар ... ... оны ... және дәл ... қосымша әдісі болыптабылады. Вексельдің қарыз міндеттемесі ретіндегі ерекше белгісі шартсыз,даусыз ... ... ... яғни оны ... байланысты себептергеқатыссыз. Өз айналымдылыгына байланысты ол төлем құралы қызметін де орындайалады.Жалпы банктегі вексельдермен операция келесі нысандарда ... ... ... ... ... көр-сетілген соманы,қолданбалы есеп мөлшерлемесі бойынша пайыз-дарды алып тастап төлеуікезіндегі коммерциялық банктің вексельдер есебі (немесе ¥лттық банктіңқайта есептеуі); вексельдер ... ... ... ... ... аваліжәне вексельдермен комиссиялық операциялар.Коммерциялық банктер Қазақстан Республикасы Үлттық банкі-нің тиістіоперацияларды өткізуге құқық беретін лицензиясын иемдене отырып,операциялардың ... ... ... ... ... алады:* вексельдерді инкассоға қабылдау;делдалдық тәртіпте вексельдерді акцептеу;төлеушінің  инкассоға  қабылданган  вексельдерді  төлеу  бо-йынша  ... ... ... ... ... Бұл ...  банктервексельдермен операцияны жүзеге асыруға лицензиясы болған  жағдайда  жүргізеалады;вексель ... ... ...  бірі  үшін  аваль  қою.  Бұл  ... ... ... ... ... бар банктерде жүргізіледі;■ вексельдер есебі.Дисконт немесе вексель есебі — бұл банктің ұсынушыдан вексельді] ... оган ... ... жеткенге дейін вексель сомасын беріп, төлеммерзіміне дейін өз ... ... ... пайыз ұстау операциясы.Вексель есебі деп заң жүзінде банк атына оның кезекті нұсқауларыменвексельді ұсынуды (индоссамент) атайды. Бұл ... ... ... ... ... ... ... ал банк төлемді қабылдаушы кредитор -вексель ұстаушы болып табылады.VIII-бөлім. Бағалы қағаздар операцияларының ... және оны ... ... ... банк ... ... ... бойынша резерв капиталының есебіненжәне жоғарғы мемлекеттік қалдықты алу есебінен толықтырулар жүргізе алады.Сондықтан Ұлттық Банктің Операциялық басқармасы операциялар мінездемесінебайланысты айналым кассасын ... ... ... және ... ... ... хабарлауы тиіс. ЭКО бойынша Ұлттьіқ ь Iбөлімдфі арасыңдағы есеп айыру шоттарының есебі үшін II - IV -ші ... ... «А» ... ... ... «Б» филиалының  тапсырыс аркылыхабарлайды. Олар келесі шоттарда есептелінеді:44111 - «ЭКО ... ... ... ... тапсырма». 44121-«Жіберілген электроңды кредиттеі тапсырма». 44131 - «Телеграфтык кредиттіктапсырма». Егер «А» филиалы айналым кассасының калдыгын азайтса, ондадебеттік тапсырмалар жіберілді жэне ... ... ... ... ... ... ... электроңды дебеттік тапсырма». 24132-«Телеграфтыкцебеттіктапсырма».Ұлттық Банкгің әрбір мекемесі кассалық опфациялар бойынша перспекіигіжоспар күрады жэне оны тапсырыспен бірге ЭКО департаментіне ... ... ... тоқсанға бөлінген нақты акша айналымынь;болжамын кұраңды. Департамент Ұлттық Банктің эрбір облыстық ... ... ... ... оңца жағымды жактары әрбір аңда валюташыгарғандығы көрсетіледі.Айналымға ақша шығару - бүл ақша ... мен ... ... ... ... ақша ... мен ... Банкгің  операциялық  баскармасы  айналькад:]және үш материадды жауагггы тұлғаның  колы  қойылатын  ...  ...  ... ... ... ... жазбалар орыңцау үшін колданылады.Айналымға  ақша  шығарғаңда   ...   ...   ...   ... баскармада  айналым  кассасының  калдығы  көбейіп,  резфв  ... ... ... ... облыстық баскармасы Ұлтгық Банк карамағыңдағы мекемелердббарлық мағьілұматгарды жинап, облыс бойынша корьпыңдысын ... ... ... ... Ол үшін 19650 ... ... Ұлттық Банктің бөлімшелфінің арасыңдагы есеп айырулар» Ш0^ашылады. Бүл шотга Ұлттық Банкгің бөлімшесінен алынған кредия1'тапсырмаларын есептейді және ... ЭКО ... ... ... ... тапсырма жауапты өткізбелфде қолданылып, операід^баскарманьщ дербес шоты бойынша резфв қорының артығын азаитады:Дт-24110Кт-19650Шығын-910005Бағалы ... ... ... ... «Бағалы қағаздар нарығы туралы» Қазақстан Республи-касы Заңынегізінде өздері тарткан акша қаражаттарын ... ... ... ... - инвестициялық инвес-тор болып табылады.Банктер делдалдық операцияларды Қазақстан Республикасының бағалы қағаздарыбойынша Ұлттық комиссиядан рұқсат қағаз алған кезде «Банктер және ... ... заң күші бар ҚР ... Жарлығына сәйкес және Ұлттықбанк келісімі бойынша жүзеге асырады.АҚ «АТФБанк»  1997  жылдың  13июнда  ...  ...  ... ... ҚР ҰБ ... ... бағалы қағаздар нарығында занды рұксат етілген келесідей қызметтүрлерін атқарады:* брокерлік және делдалдық қызмет;* инвестициялар мен қорларды басқару;* бағалы  ...  ...  ...  есеп  ... ... ... қызмет;* тізілімді жүргізу және депозитарийлік кызмет көрсету;* кеңес берушілік қызмет және ... ... ... ... ... ... ... қызмет сыйақыкелісімшарты негізінде клиент қызығушылығының тап-сырысы бойынша бағалықағаздармен ... ... ... өз ... ... ... және өз ... пайдатабу мақсатында мәміле жүргізу тұжырымын жасайды.Кастодиондық қызмет - клиенттердің сенімді бағалы қағаздары мен ... ... және ... алу ... ... ... активтерге капиталды қаржыландырумен байланысты сұрақтарбойынша көрсетілетін консультациялық қызметтер коммер-циялық банктердіңбағалы қағаздар нарығындағы жаңа қызмет түрі ... орын ... ... ... ... мен әр ... активтер тәуекелділігініңарасындағы сәйкестікті терең талдауға, сатып алу және бағалы қағаздар порт-фелін олардың табыс серпіні есебімен калыптастырудың алгоритмін клиенттерүшін кұруға ... ... ... ішкі ... ... сүйенеді.Одан басқа банк делдалдық операцияларды жүргізе алады. Банк комиссиялықкезеңде оның клиенті, мысалы, қандай да болса бір акционерлік қогамшығаратын бағалы қағаздарды ... ... ... ... екі ... ... мен ... берілетін эмиссиялықкелісімшарт негізінде жүзеге асырылады.Банк тек бағалы қағаздар эмитентімен ғана емес, сонымен ... ... ... ... ... әріптестік қарым-қатынаста болады. Бұл кездеекі жақ келісімшарт жасасады. Онда банк тапсырыс берушінің келесі кызметтүрлерін ... ... ... ұсынылатын бағалы кағаздарға өтініш бойынша бағалау жүргізу;* оның атына және оның ... ... ... ... алу;* ... қағаздарды орналастыру;* бағалы қагаздар нарығындағы мәміле, бағам туралы хабарлау;* бағалы қағаздар нарығында бірлестік әрекеттерін ... ... ...  ...  ...  байланысты  кез  келгенсұрақтар бойынша кеңес беру.Сонымен қатар коммерциялық банктер қарыз алушыдан бағалы қағаздардыберілген қысқа ... ... ... кепіл ретінде қабылдауы мүмкін.Кепілзат кұны атаулы құн бойынша емес нарықтық бағам бойынша бағаланады.Бұл кепілзаттың қарастыры-латын ... ... ... ... қағаздар-дың нарықтық бағамы түскен кезде бірден құнсыздануы мүмкін.Кепілзаттың өзіндік ... ... ... ... кепілзатқұнымен жойылмай, оның барлық мүлкіне таратылатынды-ғымен тұжырымдалады.Тек осындай тәсілдеме кепілзат қабылдай ... ... беру ... ... ... ... банктердің бағалы қағаздармен операцияларын кеңейтугеталпынуы, біріншіден, осы операциялардың жоғары табыстылығымен; екіншіден,тікелей банктік несиені тиімді пайдалану саласына қатысты ... ... ... ... ұлттықкоммерциялық банктер банктерге айтарлықтай пайда әкелетін шетел акцияларыжәне облигациялармен байланысты өз операцияларының көлемін кеңейтеді.ІХ-бөлім. Бантің шетел валютасымен операцияларын ... және ... ... ... операциялары бойынша жұмысын ұйымдастыруЕкінші дүние жүзілік согыстан кейін валюталык операциялар-дың түрлерікеңінен дамыды. Елуінші жылдардың аяғынан ... ... ... ... ... ... ... және мерзімді (форвордтық) мәмілелер кеңколданылды, соңғылары валюталық реттеу объектілері болып ... ... ... ... ... және ... валюталыкмәмілелер дамыды. Бұл алып-сатарлык мәмілені және валюталык тәуекелденсақтандырудың жаңа ... ... ... ... көп ... ... ... операциялар мен «своп» мәмілелерін негізінен ірібанктер, ал опционды опера-цияларды ірілендірілген банктер жүзеге асырады.Жедел ұсыну («своп») ... ... өте кең ... және ... ... 90% ... Олардың мәні мәмілені жасау кезіндегі бағамбойынша мәмілеге отыру күнінен бастап екінші күні валютаны алып-сатушартына байланысты банк-контрагентте-рінің оны жеткізуінде.«Свифт» электрондық байланыс ... ... ... ... мысалы, АҚШ-та, Лонданда және т.с.с, компьютерлікөңдеудің кең ... ... ... ... ... ... ... күнгедейінгі» бір күндікдепозиттерді орналастыру операцияларын тез жүзеге асыру үшін айтарлыктаймүмкіндік береді. Алайда дәстүрлі валюталық опера-ция негізінде «спот»мәмілесі және ... ... ... «теле-графты аударым бағамы» депаталатын «спот» бағамы танылып қалады. Осы бағам негізінде валюталықнарықта басқа мәміле бағамдары анықталады: ... ... ... бір ... ... үшін бағам ретінде мерзімдік.Шетел вялютасындағы мерзімді мэмілелер (форвардтык, фьючерстік) - шартжасаган кезде тіркелген багам ... ... ... ... белгіленгенуакыттан кейін алып келуі туралы екі жақтың келісуі аркылы жасалынатынвалюталық мәміле. Осы анықтамадан мерзімдік валюталық операциялардың ... ... шарт ... ... мен ... орындау арасында  интер-вал  бар,  яғнивалютаны жеткізу. Ол мәмілені жасау күнінен бастап кезең соңы  ... 1-2 ... 1, 2, 3, 6, 12 ай және 5 ... ... немесе мерзімшегіндегі кез келген кезең.2. операция белгілі мерзімнен кейін  жасалса  да,  валюта  бағамы  мәмілежасалған ... ... және ... ... ... ... мәміле-нің әртүрлі «своп» мәмілесі болып табылады. «Своп» (агылшын. змар - айырбастау) -бұл белгілі бір мерзімге сол ... бір ... ... ... ... жеткізу жагдайындагы екі валюталық сатылу-сатып алуын карастыратынвалюталык операция болып табылады. «Своп» операциясы бойынша колма-қолмәміле «спот» бағамы бойынша ... ... ... ... ... ... ... бойынша сатушы және сатып алушы багамының арасындағы айырмамаржа кезінде үнемдейді. «Своп» операциялары ... үшін өте ... ... олар ашык позициясыз өтеді (сатып алу-сату жабылады), оныңтәуекел-сіз ... ... ... ... ... ... операция-лары тек валютамен ғана емес, сонымен катар пайызбен де жаса-лынады. «Своп»мәміле нысанында ... ... ... ... ... ... ... немесе басқа да құндылыктардыайырбастауды жүзеге асырады.➢ «Спот» немесе «форвард» жағдайында шетел валюталарын ... ... ... алу ... банк кол қойған кезде, келесідей шоттаркорреспонденциясы жасалады:Дт 6405 «Банктің шетел валютасын сатып алу - сату ... ... 6999 ... шетел валютасымен жасалған мәмілслер бо-йынша позициясы».➢ Және бір уакытта осы өткізбеден теңге эквивалентінде кслесі өткізбежасалады:Дт 6999 ... ... ... ... ... ... позициясы».Кт 6905 «Шетел валютасын сатып алу-сату бойынша шартты міндеттемелер».➢ «Спот» және «Форвард» жағдайында шетел валюталарын ... ... ... банк кол койған кезде, мынадай шоттар корреспонденциясыжасалады:Дт 6999 «Банктің шетел валютасымен жасалған мәмілелер бо-йынша позициясы».Кт 6905 «Шетел валютасын сатып алу-сату ... ... ... Және бір ... ... 6405 ... ... валютасын сатып алу-сату бойынша шартты талаптары».Кт 6999 «Банктің шетел валютасымен жасалған мәмілелер бойынша позициясы».➢ Одан әрі әрбір ... ... ... шот ... Валю-талау күніесебінде нарықтық Валюталық күыі - валюталық белгілеудің ... ... мен ... ... ... жүргізіледі. Қайтабағалаудан пайда алу кезінде баланстан тыс шотта ... ... 6405 ... ... валютасын сатып алу-сату бойынша шартты талаптары».Кт 6999 «Банктің шетел валютасымен ... ... ... ... ... болған кезде:Дт 6999 «Банктің шетел валютасымен жасалған мәмілелер бойынша ... 6405 ... ... ... ... алу-сату бойынша шартты талаптары»Баланстық шотта бір уақытта қайта бағалау сомасына келесідей өткізбелержасалады:➢ пайда сомасынаДт 3560 «Мерзімді мәміле бойынша каржылық кұралдарды ... ... ... 4570 ... ... ... ... оиерацияларды қайта бағалау бойыншажұмсалмаған кіріс»➢ шығын сомасына:Дт 5570 «Шетел валютасындағы форвард операцияларын қайта ... ... ... 3560 «Мерзімді мәміле бойынша қаржылық кұралдарды кай-та бағалаурезерві»Келісімшарттың күші жойылған кезде немесе сатып алу бойынша есепайырысулар жүргізу кезінде банк ... ... ... сату валютасы бойынша:Дт 6905 «Шетел валютасын сатып алу-сату бойынша шартты міндеттемелер»Кт 6999 «Банктің шетел валютасымен жасалган мәмілелер ... ... ... алу ... ... 6999 ... шетел валютасымсн жасалған мәмілелер бойынша позициясы».Кт 6405 «Банктің шетел валютасын сатып алу-сату бойынша шартты талаптары».Валюта айырбас операцияларын ұйымдастыруҚолма-кол ... ... ... ... ... ұйымдар,оның ішінде колма-кол шетел валютасында айырбас операцияларын ... банк ... ... ... ... ... ... Операцияныжүзеге асыруға лицен-зиясы бар уәкілетті банк банк орналаскан жерде немесеодан тыс жерде айырбас орындарын ашуына болады. Айырбас орындарын ашукезінде ¥лттык банк ... ... ... және ... ... берілуқажет.Айырбас орындары валюталық айырбас операцияларының ке-лесі түрлерін жүзегеасыра алады:* ... ... ... ... алу және сату;* шетел валютасындағы төлем кұжаттарын сатып алу және сату;* колма-қол шетел валютасын және шетел  валютасындағы  ...  ... үшін ... шын ... ... ... ...  мелекеттерінің  акша  белгілерінжәне шетел валютасындағы  төлем  құжаттарын  сараптаудан  ...  ... ...  жеке  тұлғалардың  шотына  ...  үшін  ...  ... карталар бойынша есеп айырысу үшін кызмет  ...  ... ... ... және ... ... бір ... валютасын екінші мемлекеттің валютасына айырбастау;* шетел мемлекетінің төлемсіз  ақша  белгісін  сол  шетел  ... ақша ... ... банк ... ... валюта-айырбас операция-сының барлықнемесе кейбіреуін ғана жүргізе алады.Айырбас орындары уәкілетті банк баскарушысының жазбаша өкімі негізіндебекітілген сатып алу, сату ... және ... ... ... ... және ... ... жүргізеді. Жеке тұлғалардың қолма-қол шетелвалютасын бір жол-ғы сатып алу тіркеу журналына тіркеледі. 200 және ... ... ... сомадағы шетел валютасын сатып алу және сатукезінде міндетті түрде қатаң есептеме бланкі-сінде анықтама-сертификаттолтырылады. Айта ... ... ... ... ... анықтама-сертификаты алынған және сатылған шетел валютасындағы сомаға байланыссызжазы-лады. Аныктама-сертификатының бір бланкісінде тек бір ... ғана ... ... жеке ... колма-қол шетел валютасын және шетелвалютасындағы төлем құжаттарын сатып алғандығын растау үшін ... ... жеке ... ... ... қолма-қол шетелвалютасын және шетел валютасын-дағы төлем құжаттарын шетке шығару үшіннегіз болып табылады.Айырбас орнының жұмысы басталғанға дейін банк айырбас ... ... ... және ... валютасымен, соны-мен бірге валюта-айырбастауоперациясын ресімдеу үшін қажетті төлем құжаттарының бланкілеріменқамтамасыз етеді. Әрбір айыр-бас орындарына банк бір күн ... ... ... ... ... және ... ... аванс көлемінбелгілейді. Аванс көлемі айырбас орнының жұмысы ... ... ... ... ... өтінішпен белгіленедіАвансты қолма-қол теңге және шетел валютасында беру шығыс кассалық ... ... ... ... валютасын-да аванс беру, шығыс ордеріавансты беру күніне сәйкес Қазақстан ... ... ... бағамыбойынша есептелген валю-таның әрбір түрі бойынша атаулы сомасын көрсетеотырып жазы-лады. Қолма-қол теңгедегі авансқа бөлек шығыс ... ... Егер ... ... ... құндылықтарды беру инкассатор арқылынемесе кассирге өтініш негізінде жүргізілсе, егер ол ... ... ... ... ... ... банк ... арқылы беріледі.Олар үш данада шығарылады, авансты берген және авансты алған банк кассирі(айырбас орнының инкассаторы немесе кассирі) толтырады.ІІІығыс ордерлерінің бірінші данасы банк ... ... ... ... ... ... ... операцияны көрсету үшін банкбухгалтериясына жіберіледі, үшіншісі - айырбас орнына жіберіледі,   ондакассир   күн   ...   ...   одан   ... ... күн ... бухғалтериясына өткізіледі. Күнде-лікті алынған, сатылған, сатыпалынған және өткізілген валюта ... ... ... қызметкері аванстықесеп-қисап жасайды.Айырбас орнының бухгалтерлік есебіндегі операциялар ... ... ... ... орнына теңге және шетел валютасында аванс ретінде берілгенсомаға ... ... ... 1003 ... ... қолма-қол ақша»Кт 1001 «Кассадағы қолма-кол акша»➢ Айырбас ... ... ... сомасына:Дт   1859   «Шетел   валютасының  ...  ...   ... ... ұзақ         ұстанымының)»2859  ...   ...  ...   көрсетілген   карсықұны (валюталык қысқа ұстанымының)»Кт  4530 «Шетел валютасын сатып алу-сату бойынша ... Банк ... ... ресми бағамнан төлем бағамен сатқан кезде:Дт  5530 «Шетел валютасын сатып алу-сату бойынша шығыстар»1001 «Кассадағы колма-кол ...   1859  ...   ...  ...  ...   қарсы құны(валюталық ұзақ позицияның)»2859 «Шетел валютасының теңгемен көрсетілген қарсьг құны (валюталыққыска ... ... ... ... төмен сатып алған кезде:Дт   1858 «Банктің шетел валютасы бойынша валюталық кыска позициясы»2858 «Банктің шетел валютасы бойынша валюталык ұзақ ...  4530 ... ... ... ... ... ... «Кассадағы колма-кол акша»Жұмыс күні аяқталған бойдан қолма-қол каражаттардың қалды-ғын банкинкассолаған кезде:➢ егер ... ... ... ... ... сома ... сомадан асьгп түссе:Дт   1001 «Кассадағы қолма-қол ақша»Кт  2858 «Банктің шетел валютасы бойынша валюталық ұзақ ... ... ... қолма-кол акша»➢ егер есепке берілген сома қайтарылған ... ... ... асыптүссе:Дт   1001 «Кассадағы қолма-қол ақша»1858   «Банктің ... ... ... ... ...   1003 ... орнындағы қолма-қол акша»Халықаралық есеп айырысуЭкспорт-импорт операцияларын жүзеге асыру кезінде халықара-лық банктікесеп айырысудың келесідей нысандары қолданылады:❖ құжаттамалық ... ... ... ... ... ... - экспортшы (траттаны акцептеу) пайдасынатөлемді жүргізу туралы клиент-импортшы тапсырысы бойынша берілетін банктіңшартты ақшалай міндеттемесі немесе ... ... ... және ... ... ... банктің төлемді (тратта акцепті)жүзеге асыруды қамтамасыз ету.Құжатты аккредитив өз ... ... ... ... ... ... егер бенефициар аккредитивте көрсетілген құжаттардыбелгіленген мерзімде ұсынған жағдайда келісілген валютада белгілі соманытөлеуге беруі.Бенефициар - сеніп тапсырылган меншіктен ... ... ... алушы мен сатушының арасында делдал қызмет атқарады. Оларарқылы бірқатар операциялардан ... ... ... ... ... ... ... қарсы бене-фициар акцептелген вексельдітөлеу немесе төлемді жүргізу міндет-темесі нысанындағы келісімге байланыстыаккредитивте көрсетілген соманы банктен алады. ... ... ... ... ... ... қабілетіне және оның төлеугедайын болуына байланыссыз және тауарды түсіргеннен кейін бір-ден өтімдіқаражаттар алуы ... ... ... ... ... ... аккредитив әсіресесатып алушылар мен сатушылардың ойларының қақты-ғысуын бәсеңдету үшінқажет:•    ... ... ... ... ... ... үшін оғантөленетін сома валютада берілетініне сенімді болғысы келеді;•    Сатып алушы тауар жеткізілінбейінше ақша төлегісі келмейді.➢ Аккредитив сомасы ... ... ... шоты ... ... ... сәйкес есептелінеді:Дт 2203 «Клиенттің ағымдағы есепшоттары» (валюталық шот)Кт 2855 «Құжаттамалық есеп айырысу бойынша кредиторлар».➢ Шетел импортшыларының атынан қазақстандык экспортшылар ... ... ... ... ... ... ... баланстықшоттарда есептеледі.Дт 6010 «Расталған өтелмеген аккредитивтер бойынша болуы ... 6510 ... ... аккредитивтер бойынша болуы мүмкінміндеттемелер».➢ Аккредитив бойынша құжаттамада ... ... ... ... ... Өтелген экспортты аккредитив сомасына өткізбе жасалады:Дт 1052 «Банктің басқа банктердегі ... ... 2855 ... есеп айырысу бойынша кредиторлар».Құжаттамалық инкассо есебіҚұжаттамалык инкассо' кезінде банк ... ... ... ... ... ... алу бойынша міндеттемені өз мойнына алады. Ашық шотбойынша жекізумен ... ... ... ... ... жұмыстардан босатады және банкаралық желіні пайдалана отырып,пайда алуға мүмкіндік береді. Есеп ... ... ... негізіндежүзеге асырылады.Инкассо - банкінің құжаттар бойынша өз тапсырыскерлері атынан жоне солардыңшоттарына акша алуы.➢ Импорт тауары ... үшін ... ... ... ... туралыимпортшының өтініші негізінде төленеді. Аудару сомасындагы акшаларимпортшының ағымдағы валюталык шоты есебінен шығарылып, банктіңкорреспонденттік шотына есептеледі:Дт 2203 «Клиенттердің ағымдағы есепшоттары» ... ... 1052 ... ... ... ... ... тапсырысқа экспорттың тауарларды немесе сатқан кезде мерзімдітратталар міндетті түрде беріледі. Егер тауарлар коммерциялық несие шартынасэйкес жеткізілсе, онда жеткізу бойынша кұжаттар ... ... ... ... банк-корреспондентке жіберу кезінде есептеледі. Акцептелгентратталар төлем мерзімі басталғанға дейін шетел банкінде сақталады немесеөкілетті банкке сақтауға жіберіледі. Егер ... ... ... акцепткежіберген күннен бастап бір жылдан кем болса, онда ол шетел банкіндесақталады. Шетел банкінде сақталып тұрған акцеп-телген тратта көшірмелеріөкілетті банкке ... және 7150 ... тыс шот ... ... ... төлемді уақытылы жүргізуді қадағалауүшін қолданылады. Шетел банкінің авизосын алғаннан кейін төлем сомасыэкспорт-шының ағымдағы валюталық ... ... ... ... ... ... 2023 ... банктердің корреспондеттік есепшоттары»Кт 2203 «Клиенттердің ағымдағы есепшоттары» (валюталық шот).Төленген тратта 7150 «Шетел операциялары ... ... ... және ... ... тыс шот ... шығыска есептеледі.Халықаралық несиелерАТФ банктік халықаралық несие – несие беруші  ретінде  мелекет,  банк,басқа елдердің жеке және ... ...  ...  ...  экономикалыққатынас саласындағы қарыздық капиталдың қозғалысын білдіреді.Шетелдік инвесторлар үшін ... ...  ...  елдерге,  әсіресе,қосымша инвестицияға мұқтаж  дамушы  елдерге  капитал  салудың  ең  тартымдыформасы болып  ...  Бұл  ...  ең  ...  ...  ретінде  саналады,өйткені, ол тек  компаниялармен,  фирмалармен  және  банктермен  ғана  емес,сонымен ... ... ... қамтамасыз етіледі.Бүгінгі таңда Қазақстан,  әсіресе,  ірі  компаниялар,  филиалдар  жәнебанктер ... ... жиі ... Бұл ... бір  ...  жәнешектеуді  қажет  етеді.  Әйтпесе  өтелмеген  берешектердің  жинақталуы  жәнесыртқы  ...  ...  ...  ...  ...  өсе  ...  төлемдермемлекеттің қаржылық-валюта жағдайын қиындатып, оны тұрақсыз  етеді,  ... яғни ... ... ...  және  ...  ...  ... несие  делдалдың  көмегі  арқылы  немесе  тікелей  берілуімүмкін.  Делдал  ретінде  аса  ірі   ...   және   ...   ... және ... ... әрі ... ұйымдары болады.«Лоро» және «ностро» корреспонденттік шоттарыЛоро шот – бұл шетел  банктердің  ...  ...  ...  ...  ... шоты – бұл  осы  банктің  шетел  ...  ...  ...  ...  шотылатынша «ностро» - «біздің» деген мағынаны білдіреді, яғни  «сіздегі  біздіңшот»; «ЛОРО» шоты латынша «лоро» -  «сіздің»  ...  ...  ...  ... ... ...  ...  шоттарды  қандай  да  бір   банктер   корреспондентбанктерде ашады, ал ...  ...  ......  банктердің  атынаашылады, сонымен қатар аталған шоттар өзара негізде, сондай-ақ бір жақты  даашылуы мүмкін. Бір банктегі  ...  шоты  ...  ...  ... ... ... ... бойынша  операцияларды  көрсету  үшін  қажеттішоттар  ашылады.  Корреспонденттік  шотқа  корреспонденттік  ...  ... ... ... ... әр төлемнің сомасы қосылуы тиіс.Бір  банктің  басқа  банкте  ...  шот  ашу  және  ... ... ... өзара мәміле бойынша анықталады.Банктер  мен   банктік   емес   ұйымдардың   бейрезидент   ...  ...  банк   ...   ...   ... ... және ... реттеледі.Банктер Ұлттық  банктің  корреспонденттік  шот  ашуға  және  жүргізугеберген лицензиясы болған ... ғана ... шот аша  ...  ... ... Бұл ... ... лицензия ҚР заң актілеріне, соның  ішіндебанктерді  лицензиялау  мәселелерін  реттейтін  Ұлттық  банктің  нормативтікқұқылық актілеріне ... ...  ...  шот  ашу  үшін  ...  келесіқұжаттарды ұсынады:-    корреспонденттік шот ашуға ...     ...  үшін  ...  ...  жүргізуге  берілген   лицензияныңнотариалды бекітілген көшірмесі;-    ... емес ... үшін ...  ...  жүргізуге  берілгенлицензияның нотариалды бекітілген көшірмесі.Корреспондентік шот ашу кезінде респондент  корреспонденттің  қаржылықжағдайын талдайды және өзінің өкілетті ... ...  ... ... ... ... үшін  ...  жалпы  талаптар  қойылады.Өзінің  корреспондентік  шоты   ...   ...   ҚР   ...   ...  шот  ...  ...  келмейтін   операцияларды   жүзегеасыруға құқылы.Х-бөлім. Агенттік қызмет көрсетулерАгенттік қызметтерді жүргізуді ұйымдастыру және олардың ... ... ...  ... ... үлкен үш топқа бөлінеді:1.   клиенттердің мұраға қалған мүлкін иемдену;2.   ... ... ... ... ...   ... ... ішінде АТФ банк агенттік қызметтерге жататындар:-  Активтерді  сақтау:бағалы  қағаздарды  ...  ...   ... бойынша табыс алу; бағалы қағаздар бойынша шотына  түскен  қаражатытуралы  сенім  ...  ...  ...   ...   ...   ... мерзімі өткен облигациялар бойынша қарызды қайтару;  активтердіңжалпы құнын сақтап қалу мақсатында бағалы қағаздарды ...  алу  және  ... ... ... сомаларды алу; клиенттерге  бағалы  қағаздар  жеткізіпберу:сейфтерді жалға беру ... ... ... ... ...  ...  ...  басқару:   бағалықағаздарды сатып алу-сату;  бағалы қағаздар  қоржынындағы  сақталған  бағалықағаздардың  бағамдарын  ...  ...  және   ...   ...   ... клиенттің тапсырмасы  бойынша  барлық  табыстарды  алу;  сенімбілдірушінің шоттарын төлеу; сақтандыру полисін рәсімдеу.Клиент келісімшартқа  сәйкес  ...  ...  ...  ... ... ... агенттік қызметті жүзеге асыру  үшін  банктің  мынадайқұқықтары  болуға  тиіс:клиент  атынан  келісімшарт  ...   ...   ... ... ... ... ... вексельді аударып жазу және т.б.АТФ банкте траст операциясын жасау үшін  ең  ...  ...  ... пен ... арасында жасалатын келісімшарт болуы қажет.АТФ банктің траст қызметін көрсететін жеке тұлғалар, үкімет  органдары,іскер кәсіпорындар үшін агенттік қызметті атқару ... ... ... ... үшін ... ... ... банктің брокер қызметі – клиенттің  тапсырмасы  бойынша  және  оныңесебінен бағалы қағаздармен операциялар дүргізу.«Бағалы ... ... ... ... сәйкес  брокерлік  қызмет  сыйақыкелісімшарты негізінде  клиент  ...  ...  ...  ... ... ...   ...   ұйымдар   коммерциялық   ...   ... ... ... (ҚР ... коммерциялық  банктерге  бағалықағаздар нарығында  шектеу  қою  салдарынан,  коммерциялық  ...  ... құру ... ... жарғылық қорына  үлес  қосу  арқылызаңнамалық шарттарды айналып өтеді).ХІ-бөлім. Ішкі банктік операциялардың банк ... ... ... мен материалдық емес активтердің есебіАТФБанктің негізгі құралдарына бір жылдан астам  қызмет  ету  мерзімібар  ғимараттар,  құрылыстар,   ...   ...   ...   техникалар,компьютерлер, көлік құралдары  жатады.    Олар  өндірістік  және  өндірістікемес бағытта болуы мүмкін.Өндірістік емес ......  ...  ...  жоқ  ... ...  ...  бағыты  бойынша  –  ...  ...  ... және  ...  ...  ...  ...  құралдарды  жатқызуғаболады .  Алғашқы  түрін  сақтай  отыып,  олар  ...  ...  ...  ...  есептелген  амортизация  (тозу)   сомасында   көрсетілгенқызметтерге аударады.«Негізгі ... ...  ...  есеп  стандарттарына  сәйкеснегізгі құралдар  объектісін  ...  ...  тану  ...  егер  ... ... жағдайда жүргізіледі: берілген  активтен  банк  ... ... ... ... ... бар ... активтің  өзіндік  құныоперацияларды жүргізу кезінде сенімді түрде өлшенуі мүмкін.Ешқандай алдын ала ... ... ... ...    ... ... ... негізгі құралдарды алу:Дт 1652 «Жер, үйлер және ғимараттар»1653 «Компьютер жабдықтары»1654 «Өзге ... ... 2856 ... қаржы салымы бойынша кредиторлар»;•    құрастыру жұмыстарын талап ететін негізгі ... ... 1651 ... ... негізгі құрал-жабдықтар»Кт 2856 «Күрделі қаржы салымы бойынша кредиторлар»;•    құрастыруды талап ететін алынған негізгі құралдар үшін төлемдер:Дт 2856 ... ... ... ... ... 1050 «Банктердің корреспонденттік есепшоттары»;•    құрылыс-жөндеу жұмыстарын жүргізіп, 3 және ...  ...  ... ... ... ... жүзеге асырылады:Дт 1652 «Жер, үйлер және ғимараттар»1653 «Компьютер жабдықтары»1654 «Өзге негізгі құрал-жабдықтар»Кт 1856 «Күрделі қаржы салымы бойынша дебитолар»;Атф банкте ... ... үшін  ...  ...  ... бір ... (түзу  сызықты)  есептен  шығару,  құнды  орындалған  ... ... ... ... ...  сандардың  жиынтығы  бойынша  ... ... кему ...  бір  ...  ...   ...   ...   сәйкес   объектініңамортизацияланатын құны оны пайдалану мерзімі  ...  бір  ...  ... ... сандар сомасы бойынша есептен шығару  әдісі  (кумулятивтікәдіс есеп айырысу коэффициентінің бөлімінде қандай да бір объектінің  қызметету  ...  ...  ...  ...  әдісі  кезінде  кез  келгентұрақты  мөлшерлеме  қолдануы  мүмкін,  көп  жағдайда  түзу  ...  ...  ...  қалыппен  салыстырғанда  бәрінен  бұрын  екі   еселенгенамортизация мөлшерлемесі алынады.  Банк  ...  ...  ...  ... есеп ... анықталуы керек және бір  есепті  кезеңнен  екіншісінекезекпен қолданылуы тиіс.Амортизацияны аудару негізгі  құралдардың  әрбір  тобы  ...  ... ... ... ... ай сайын жүргізілуі керек.Амортизацияларды  есептеу  таңдаған  әдіске   ...   ай   ... 5781 ... және ғимараттар бойынша амортизациялық аударымдар»5782     «Компьютерлік     жабдықтар     ...     ... ... де ... ... ... амортизациялықаударымдар»Кт 1692 «Үйлер және ғимараттар бойынша есептелген амортизация»1693 «Компьютерлік жабдықтар бойынша есептелген амортизация»1694 «Өзге негізгі құрал-жабдықтар бойынша есептелген ... ... ...  емес  ...  ...  ... ... тауар таңбалары, ұйымдық және жедел шығындар  жатады.Ал материалдық емес активтерді екі үлкен топқа ...  ...  ...  және  ...   ...  материалдық  емес  активтерфирманың  басқа  активтерінен  ...  ...  және  ...  ... ... ... және  ...  қызметінде  айтарлықтайжиі кездесетін материалдық емес активтер төменде көрсетілген.Материалдық   емес   ...   ...   ...   ...    ... ... материалдық емес активтерге төлем төлегенде:Дт 1856 «Күрделі қаржы салымы бойынша дебиторлар»Кт 1001 «Кассадағы қолма-қол ақша»1050 «Банктердің корреспонденттік есепшоттары»2010 «Корреспонденттік ... ... ... ... ... дейінгі салымдар»2203 «Клиенттердің ағымдағы есепшоттары»;•    материалдық емес ... ... 1659 ... емес ... 1856 ... қаржы салымы бойынша дебиторлар»2856 «Күрделі қаржы салымы бойынша кредиторлар»•    амортизацияларды есептеу:Дт 5788 «Материалдық емес ... ... ... ...   1699   ... емес ... есептелген амортизация»;•    есептелген амортизация ...  ...  емес  ...  ... ...   1699   «Материалдық емес активтерге есептелген амортизация»Кт   1659   ... емес ... ... ...   ...  ...  капиталына  ағымдағы  қызметінің   нәтижесінебайланысты және өткен жылдардағы  бөлінбеген  пайдасы.Оған  мыналар  ... ...  ... ... ... ... банк  ... тәуекелдерді төмендету мақсатында құрылған қорлар;  бөлінбеген  банкпайдасы.АТФ банктің жарғылық капиталы, оның ... ...  ... ... сомасынан тұрады.Қазақстанда  екінші  деңгейлі  банктер   төмендегідей   екі   ұйымдықформаларда құрыла алады:•    ... банк ...    пай қосу ... яғни жауапкершілігі шектеулі серіктестік формасында;Банктің жарғылық капиталы  өзінің  бағалы  қағаздарын  шығару  жолыменқалыптасады.  01.10.09   банк   ...   ...   ...   ... өздерінің жарғылық капиталын 4  МЛРД.  ЕВРОға  ұлғайтуға  шешімжасады.  Оның  ...  ...  ...  ...  жаңа  ...   шығарукеректілігімен түсіндіріледі.Жарғылық капитал көлемінің өсуі:Дт 3002 «Төленбеген жарғылық капитал – жай ... ... ... ...... бар ... 3001 «Жарияланған жарғылық капитал – жай акциялар»3025 «Жарияланған жарғылық капитал – артықшылықты акциялар»•    ... ... ... төленуі:Дт 2860 «Банктік қызмет бойынша өзге кредиторлар»Кт 3002 ... ... ... – жай акциялар»3026 «Төленбеген жарғылық капитал – артықшылығы бар акциялар»АТФ  банктің  қосымша  капиталдарына  ...   ...   ...   ...   ...   ...   және   белгілі    мақсатқабағытталатын пайданы бөлу нәтижесінде құрылатын қаражаттар жатады.Ал  ... ... ... ... ...  негізінде,  валюталық  қаражаттардықайта бағалау қоры, яғни  ұлттық  ...  мен  ...  ...  ...  ...  ...  қайта  бағалау  қоры   шетел   ... ... ... ... ...  ...  ...  банктік   операциялар   бойынша   тәуекелдітөмендету мақсатында құрылатын арнайы резервтер: несиелік  тәуекелді  ... ... ... ... ... ... резервтер  жатады.Резервтік  қордың  құралуының  ...  ...  банк  ...  ...  банкте  пайда  болмаған  жағдайда  резервтік  қор  ...  ... бар ... ...  ...  ...  ...  капиталдыпайдалану және қалыптастыру тәртібі қолданылып жүрген заңмен  және  құрылтайқұжаттармен ... Ашық ... ... ... ...  ... жарияланған жарғылық капиталдың 15 пайызынан кем  болмауы  ... ... ...  ...  талаптарына  сәйкес  резервтікқор мөлшері сыныптауға жатпайтын  активтер  ...  5  ...  ... ... құру ... ... өткізбелер жүргізіледі:Дт 3599 «Бөлінбеген таза табыс (өтелмеген шығын)»Кт 3510 «Банктің резервтік капиталы»Дивиденттерді төлеу үшін ... ...  ...  олар  резервтіккапитал қаражаттары есебінен төленеді және ... ... ... 3510 «Банктің резервтік капиталы»Кт 1853 «Акционерлермен есеп айырысу (дивиденттер бойынша)»2853 «Акционерлермен есеп айырысу (дивиденттер бойынша)».Банк ... мен ... ... банк қызметтің  ең  маңыздысы  –  табыс  табу  болып  ...  ...  ...  ...  ...  ...   ... құру тәсілін,табыстар мен шығыстардың құрамын,  оларды  есепке  алужәне есептеу тәртібін Қазақстан Республикасының Ұлттық банкі ...  ... ... ...  ...  ...  ...  банктібасқару және оған  салық  салу  үшін  ...  ...  ...  ...  ...  мәміле  орындалған  және  түсімді  алу  және   оны   ... ... ... ... ... ... ...  Шығыснемесе  шығындар,  шығыс  немес  алдында   мойындалған   актив   ... ... ... ... ... мойындалады.Алайда акционерлердің салымдары мен өндіріп алулары шығыс  және  табысболып танылмайды.Формасына қарай банк шығыстары мыналар:  пайыздық  ...  ... ... да ... ... ... талап ету  және  мерзімді  депозиттері,басқа банктердің ... ...  ...  да  ...  ...  ...  ресурстар  үшін,  сондай-ақ  шығарған  бағалы  ...   ...   ...   ...   ...   ...   жалпы   банктіңоперациондық шығыстары мен басқару аппаратын ұстау шығындары  жатады.  Басқада шығыстар,  банктік  ...  ...  ...  жататын  резервтердіқұру, салық төлеу шығыстарын, бағалы қағаздар ...  ...  ... ... ... асыруға, банктің мүлкін сатуға және  т.б.байланысты болатын зияндарды сипаттайды.Табыс   шоттарын   жабу   ...    ...    ...    Дт  4050 ... корреспонденттік есепшоттары  бойынша  сыйақы  ... ...  4999 ... ... ... ... шығындары есебінің ерекшеліктеріАТФ  банк  өзінің  ...  ...  ...  үшін  ... Осы ...  ... ұстап  қалынады:  Банк  есептелген  сомадан10% көлемінде зейнетақы ... ...  ...  ...  ...  банк  онықызметкердің жалақысынан ұстап қалады, әлеуметтік  салықты  ұстау.  Ол  ... ... Жеке ... ...  ...  ...  Табыс  салығыныңкөлемі есеп айырысу тізімдемесінде есептеледі.АТФ банк  Жеке  ...  ...  ...  ...  ...  ... орны мен ... жалақысын сақтай отырып жыл  сайынғы  төленетін  еңбекдемалысы беріледі. Қызметкер сол банкте  12  ай  ...  ...  ... ... демалысқа шығуға құқылы.Еңбек демалысы мен пайдаланылмаған демалыс  ...  ...  ... ... ...  мөлшері  12  күнтізбелік  айға  ...  ...  ... Егер ... ... шығар  алдында  ұйымда  бір  жылдан  азуақыт еңбек ... онда ... ...  ...  ...  ...  жалақысыдемалысқа шығар алдындағы айдан бастап жұмыс  істеген  күнтізбелік  айларынабайланысты анықталады.Егер барлық есептік кезең  ...  ...  ...  онда  ... мен пайдаланылмаған демалыс күндеріне  өтемақы  ...  үшін  ... ... есептік кезеңде есептелген жалақы  сомасын  12-ге  және  ... мен ...  ...  ...  ...  ...  ...  күнтізбебойынша жұмыс  уақытының  жыл  сайынғы  балансына  сәйкес  жұмыс  күндерініңорташа айлық санына бөлу ... ... ... ... үшін ... еңбекке төленетін  сама  12-ге және жұмыс  уақытының  балансына  сәйкес  анықталатын  бір  айдағы  ... ... ... бөлінеді.Жалақы есептеу кезінде келесі өткізбе жасалады:Дт 5720-5721 «Еңбекке ақы  ...  және  ...  ...  бойыншашығыстар»Кт 2854 «Банк қызметкерлерімен есеп айырысу»2851 «Салықтар және бюджетке төленетін басқа да  ...  ... есеп ... сол ... ... салықты есептеу жүргізіледі:Дт 5729 «Өзге төлемдер»Кт 2851«Салықтар және бюджетке төленетін басқа  да  міндетті  ... есеп ... беру ... 2854 ... ... есеп ... 1001 ... қолма-қол ақша»Есептелген жалақы  сомасы  банктің  шығындарына  жатады.   Көрсетілгенжәне басқа да шығындарды ... ... ...  ...  ...  байланыссызағымдағы айдың соңында теңгемен төленеді. Жұмыспен қамтамасыз  етіп  отырғанжерде  қызметкерлер  жұмыс  істеген  ...  ...  ...  ... ... алымдарын, жинақтаушы  зейнетақы  қорына  төленетінжарналарды, жұмыспен қамту қорына аударымдарды шығын ретінде таниды.Қызметкерлерге  төленетін  ...  ...   ...   ... ...  ...  ...  іссапар  шығындарын  өтеу,материалдық және  әлеуметтік  сипаттағы  төлемдер  қызметкерлерге  төленетіншығындар қатарына жатады. ... ...  ...  ...  ...  ... көзі сомасынан 15%  мөлшерлеме  бойынша  материалдық  және  ... ... ... ұстап қалады.Банктің қаржылық нәтижесінің есебі және таза табыстың бөлінуіАТФ банктегі қаржылық  қызметтен  түскен  ...  ...  мен  ...  ...  ...  бөлек  көрсетілуі   керек.   ...   ... ... ... ақша ... ... жатады:-    акция эмиссиясынан түскен ақшалай түсімдер;-    банк акцияларын сатып  алу  ...  өтеу  үшін  ...  ...    қарыздық міндеттемелерді шығарудан түскен ақшалай ...    ...    ...    ...    ... есептелінген  амортизациядағы  сыйақы  алумен  және  ... және ... емес ... ... және ...  ...  таза  ...  өзгерістер  ақша   қозғалысымен   байланыссызоперацияларына жатадыХІІ-бөлім. Банктің қаржылық, статистикалық есептіліктерінің құрамы жәненысандары.АТФБанктің ішкі сәйкес   ... ... ... деп  ...   ...   ...   ...   банк   қызметі   жөніндегіэкономикалық ақпаратты  мерзімдік  ұсынудың  маңызды  әдісі.  ...  ...  есеп   ...   ...   ...   есеп   ...   халықаралықстандарттарына  негізделіп   жүргізіледі.   ҚЕХС   қаржылық   есеп   берудіңдайындалуы   мен   ...   ...   ...   ...   ... қаржылық  есептің  сапалы  сипаты  мен  элементтері,  сондай-ақтұжырымдамалар мен капиталды қолдау  принциптері  қаржылық  ...  ... ... ...  алады.   Осыған  сүйене  келе  қаржылық  есептіңнегізгі мақсатын айта кеткен жөн. Оған ... ... ...  ... ... ... ұсыну, нақты  және  әлуетті  инвесторлар  менкредиторларға  түсінікті  ақпарат  ұсыну  және  де  осы  ...   ...  ... ... ... және өтімділігін,  сондай-ақ  барлыққызмет түрлеріне тәуекелділік дәрежесін ... ... ...  қоса  ...  ...  ...  ...  мен  көздері  және   олардыңөзгерістері жайлы ақпараттарын ұсыну болып табылады.Қаржы есебі төмендегі қағидаларға негізделеді:1. Есептеу әдісі –  ...  және  ...  ...  ...  ... ... ... ғана мойындалады.2. Қызметтің  үздіксіздігіне  рұқсат  ету,  компания  әрекетін  одан  әріжалғастыратындығын білдіреді.Қаржылық ... ... ... ашық және ...  ақпарат  алу  үшін  есепберушілік мынадай сапалы сипаттамаға ие болуы керек:а.  Ашықтылық;б.  Сенімділік;в. Салыстырмалық;г. ... ... ... есеп  берудің  жақсы  стандарттарынажәне   ашықтықты   қамтамасыз   ету   ...   ...   ... ... ... ... ...  мен  болжамдарболмауы керек.  Қаржылық есептілікке  ұсынылған  көрсеткіштер,  әр  субъектібойынша  жеке  және  ...  ...  ...  ...   ...   ғана   ... ... жүзеге асыруға мүмкіндік  беруді  қамтамасыз  етуімүмкін және де ақпараттар пайдаланушы үшін әрдайым түсінікті болуы керек.Қаржылық есеп беру ... және ... есеп беру ... ... ... бағалауға  тікелей  қатысыбар келесі элементтерден тұрады:1. Активтер – жасалған әрекет ...  ...  ...  және  ...   ...   ...   алуды   жоспарлаған    ... ... ... ... ... ......  жасаған  әрекеттері  нәтижесінде  туындайтынағымдағы міндеттемесі.  ...  ...  есеп  ...  ... ... ... ... – міндеттемелерді алып тастағаннан кейінгі активтер.4. Табыстар – активтердің түсуі нысанындағы  экономикалық  ...  ... ...  иелерінің  жасаған  салымынан  басқа  капиталдың  артуытүріндегі міндеттемелердің қысқаруы. Табыстар банктің қызмет нәтижесінбағалауға ... ...  ...... ... қысқаруы болатын активтерді есептеншығару немесе тозуы түріндегі экономикалық  пайданың  қысқаруы  ... ... ... ... ...  ...  ... қатысты.АТФБанкте қаржылық есеп берудің келесі түрлері жасалады:1. банктің бухгалтерлік балансы; (Банктің 01.11.2009ж. банктіңбухгалтерлік балансы №1 қосымшада көрсетілген)2. ... мен ... ... есеп ... ақша ... ... есеп ... меншік капиталдағы өзгерістер туралы есеп беру;5. есеп саясаты және түсініктеме хаттар туралы ақпараттар.Шоғырландырылған қаржылық    есеп ... ... есеп ... құрудың негізгі мақсаты - бас жәнееншілес банктердің қызметін біртұтас шаруашылық етуші ... ... есеп беру ... ... ... және оның ... қаржылық есебі ұқсас қаржылық-шаруа-шылық қызметтің жағдайынаарналған бір тұтас есеп саясатын қолдану арқылы дайындалады.Шоғырланған есеп беру нысаны ... ... ... ... мерзімде ұсынылуы керек және міндетті түрде тәуелсізаудиторлармен  расталуы   керек.Банктің қаржылық қызметін талдауПассивті операцияларды ... ...  ...  ...  талдануы  ресурстардың  құрылымытұрғысынан  алғанда  оның  ...  мен  ...  ...   іске   ...  деңгейі  бойынша  міндеттемелерді   талдау   келесідей   ... ... ... ...  ...  ...  ...  (бюджет  пенбюджеттік мекемелер  қаржысы,  ағымдағы  және  кәсіпорындардың,  ұйымдардың,корпоративтердің,  кәсіпкерліктің   ...   ұзақ   ...   ... ... түскен қаржылар; банкаралық ссудалар.Банктің   табыс   әкелетін    көрсеткіші   –   ...   ......   Бұл   ...   анықтау   үшін   тартылғанқаражаттарды – бруттодан иммобилизация  сомасын  шегереді.Брутто  –  ... ... ... ... ... ...  ... несиелер;басқа банктерден алынған уақытша қаржылық көмек.Нетто – заемдық қаражаттары – брутто заемдық  қаражаттарға  тең  болуытиіс.Талап етілгенге ... ...  ...  ...  көлемін  анықтауүшін тұрақты ресурстарды пайдаланады. Ол келесі формула арқылы ... = Қ/К ...... ... ... ... қолданылатын белгілі уақытаралығына ашылған талап етілгенге дейінгі депозиттік шоттардағы қаражаттарүлесі.Қ – талап етілгенге дейінгі депозит шотындағы орташа қалдық.К – ... ... ... депозит шотындағы кредиттік айналым.Коммерциялық банктің  пассивті  ...  банк  ...  ...  ...  үшін   банктің   пайдасы   есебімен   аударулар;басқа   ... ... ... ... негінде жүзеге асырылады.Банк пассивінің 90%-ы қаржы операциясы есебінен пайда болады.Банктің  пассивтерді  басқару   үдерісі   ...   ...   ... ішінде меншікті  капитал  -акционерлік,  жеке  ...  ...  ЖШС  ...  ...  банктің  жарғылық  капиталы  банктіңқұрылған кездегі  негізгі  капиталы.  Жарғылық  капиталдың  төменгі  ... ... ... ... ...  ...  ...  банктің  резервтік  капиталы  бөлінбеген   табыстан   ...   ... және  ...  ...  жауып  отырады.  Ашық  акционерлік  қоғамныңрезервтік капиталының заң талаптарына  жарияланған  жарғылық  капиталдың  ...  кем  ...  ...  ...  Республикасының  Ұлттық  банкініңталаптарына сәйкес  резервтік  қор  мөлшері  сыныптауға  жатпайтын  активтерсомасының 5 ... ... ... ... банк капиталы мен оның баланстан тыс  активтеріарасындағы ең төменгі шекті қатынасын бейнелейді. ...  ...  ... элементті қамтиды: негізгі және  қосымша.  Олардың  ...  ...  үшін  ...  мен  ...  тыс  ...  өлшемі   таңдапалынады. Әдетте меншікті капитал мөлшері банктің  жиынтық  активінің  8-10%-дай мөлшеріне тең. ...  егер  ...  ...  10%-ға  тең  ... ... 90%-ды ... операцияларды талдауАТФ  банктің  активті  операциялары  шығындарды  жабудан  кейін  ... мен ...  бар  ...  ...  ...  ...  ...  мерзімдеріне  байланысты  және  өтімділік  дәрежесіне  ... ... ... банк ... ... ...  ... өтімді активтер;өтімді активтер, ұзақ мерзімді өтімді активтер.Банк  активтерінің  ...  ...  ...  ... ... ... ...  банк  міндеттемелерін  жабу  үшін  ... ... ... ... ... ...  ...  Банктегі,   шетел   банктегі   корреспонденттік   ...   ...  ...  сатып  алынған  мемелекеттік  заемдар,   ... ... ... банк ... ... өтімділігі мен пайдалылығына қарай 4  топқабөледі:1-топ.  ...  ...  –  бұл  ...  ...  ...  ... ... өтінішті қанағаттандыру үшін тез арада пайдаланатын ең  өтімдіактивтер. Бұл активтер банкке  ...  ...  ...  банк  ... көзі ... ... Екінші реттегі  резервтер  –  бұл  банккешамалы ғана табыс әкелгенімен де ...  ...  ...  ...  ... ең ... тәуекелмен,  кішкене  ғана  кешіктіріп,  қолма-қол  ақшағаайналдыруға болады. Оларға ... және өзге  де  ...  ...  ...  талап  етілетін  несиелер,  бірінші  сыныпты   ...   ...  ...  ...  ...  Банк  активтерінің  маңызды  бөлігі  ... ... ... ... ...  және  ең  ...  болыпкеледі. Бұл топ банк пайдасының басты  көзін  құрайды.4-топқа  ...  ...  ...  ...   қалыптастыру   екі   мақсаттыкөздейді: банкке табыс әкелу және ұзақ  ...  ...  ...  өтелумерзімінің  жақын  қалуына  байланысты,  сондай-ақ  оларды  қысқа   ... ... ... ... қосымша ретінде болу.Күрделі шығындар, дебиторлық берешекті қосқандағы  ...  да  ... ... қорларға салынған банк салымы едәуір аз өтемпаздыққа ие.Банк қызметіндегі пруденциалдық нормативтердің орындалуын талдауАТФ  банктің   қызметін   ...   ...   ...    ... ҚР  Ұлттық  банкінің  "екінші  деңгейдегі  банктердің  қызметінреттеу және қадағалау бойынша " нормативтік құқықтық ... ... жылы 31 ... ... ... және ... қызмет  туралы»ҚР  заңының  41-бабына  сәйкес,  ҚР  ...  ...  ...   екіншідеңгейдегі  банктердің  қаржылық  тұрақтылығын  қамтамасыз  ету   мақсатындабанктердің қызметін ... ... ...  жүзеге  асырады:пруденциялықнормативтер  белгілеу;банктердің  орындауына  міндетті  нормативтік  құқытықактілер  шығару;банктердің  қызметін   ...   ...   ...  байланысты  ұсыныстар  беру;банктерге  ықпал  ететін  шектеушараларын қолдану;банктерге немесе олардың ... ...  ...  ...  банкі   халықаралық   банктік   тәжірибеде   қолданылатынпруденциялық нормативтер  мен  орындауға  ...  ...  да  ...  ... белгілеуге құқылы. Ол орындауға міндетті басқа  да  нормалар  менміндеттерді ... үшін ... ...  банк   ...  ...  ...  ...  міндеттібасқа  да  нормалар  мен  лимиттердің  нормативтік  белгілері  мен   ... ... ...  ...  ...  көлемін,  ашық  валютапозициясының лимиттерін және оларды  ...  ...  ...  ... және оларды есептеу  әдісін,  есеп  берудің  сәйкес  формалары  ментапсыру мерзімін белгілейді.Банк қызметін ... ... ...  ең  ...  пруденциялықнормативтер.  2002  жылы  3  маусымдағы  Ұлттық  банк   ...   ... ... «Екінші  деңгейдегі  банктерге  арналған  пруденциялықнормативтер ... ... ...  ...  ...  ...  еңтөменгі мөлшері; меншікті  капиталдың  жеткілікті  коэффициенті;  бір  қарызалушыға келетін ...  ең  ...  ...  ...  ...  ...  қорларға  және   басқа   қаржылай   ...   ...   банк   ...   ең   ...   мөлшерініңкоэффициенті.1.   Банктің жарғылық капиталының ең ... ...  ...  капиталының  ең  төменгі  мөлшерін   Ұлттық   ...  ...  Банк  ...  ...  ...   ...  төменгі  деңгейде  ғана,  сондай-ақ  ондай  сатып  алу  кез  келгенпруденциялық нормативтер мен  ...  ...  ...  да  ...  ... ... ... ғана сатып ала алады.2.   Меншікті капиталдың жеткілікті коэффициентіМеншікті капитал (К) – бұл І деңгейлі капитал мен ІІ ...  ... ...  ...  мен  ...  ...  ... есептеледі.Бірінші деңгейлі капитал (К1)  мыналардан  құралады:төленген  ...  ...  ...   бөлінбеген   таза   табыс(өткенжылдардағы таза табыс есебінен құрылған қорлар, резервтер);материалдық  емесактивтер(Халықаралық ... ... ...  ...  ...  банктіңнегізгі   қызметінің   мақсатына   алынған   лицензияланған    бағдарламалыққамсыздандару);өткен жылдардағы  ...  ...  ...  ... табыстардан артық сомасы.2005  жылғы  көрсеткіштерге  қарағанда   АТФ   банктің   ...   ... ... ...  264  ...  АҚШ  ...  ...  ,банктабысы 15 млн  АҚШ долларына ... ... ... ... –бұл бастапқы қайтару  мерзімі  5  жылдынжоғары болып келетін, меншікті ... ... ... ...   Бір ... алушыға келетін тәуекелдің жоғарғы мөлшеріБір қарыз алушы –  ...  ...  ...  ...  ... негізде қарыз алушы немесе үшінші бір тұлғаның  алдында  ...  ... ... не ... ... ... ... баратын банк  тарапынантуындайтын талаптары бар әрбір жеке және заңды ... ... ...  ...  тәуекелдің  мөлшері  мыналардың  сомасынантұрады: банк балансында есепке алынатын, қарыз алушыға қатысты банк  талабы;соңғы бес жыл ... банк ... ... ... ... ...  банкталаптары; ҚР заңдарында немесе  жасалған  ...  ...  ... ... ... ... бір тұлғаның алдында  алдағы  2  айдың  ішінде  ... ...  ...  тәуекелге  баратын  банк  тарапынан  туындайтынталаптар;4.   Ағымдағы өтімділік крэффициентіӨтімділік ... екі ... ... анықталады:-    банктің ағымдағы өтімділік коэффициенті (к4.1);-    банктің қысқа мерзімді өтімділігінің ... ... ... ... ең  ...  мәнін  Ұлттық  банктіңбасқармасы бекітеді.Ағымдағы өтімділік коэффициенті  (к4)  өтімділігі  жоғары  активтердіңорташа  ...  ...  ...  ...  міндеттемелердің   орташа   айлықшамасына қатынасы арқылы есептеледі.Ағымдағы өтімділік коэффициенті (к4.1) ... ... ...... ... ... ... шамасы;Мор – талап етілетін міндеттемелердің орташа айлық шамасы;к4.1 – ағымдағы өтімділік коэффициенті.5.   Ашық ... ... ...  ...  ...  –  осы  ...  ...  алдағы  уақыттардажекелеген  валюталарда   қаражат   алу   ...   мен   беру   ... сол ... ... ... ... ... активтер  менміндеттемелердің арасындағы  шетел  валютасындағы  қаражаттар  ...  ...   ...   –   белгілі   бір   ...   ... ... мен ... тыс міндеттемелердің, активтер  менбаланстан тыс талаптардан артық болып ... сол ...  ...  ...  ...  ...  валюталық  позиция   –   белгілі   бір   ...   ...   ...   мен   ...   тыс    ... мен ... тыс міндеттемелерден  артық  болып  келетін  солшетел валютасындағы ашық валюталық позициясы.6.   Негізгі ... және ... ...  емес  ...  ...  банкинвестициясының жоғарғы мөлшерінің коэффициентіБанктердің пруденциалық нормативтерді  орындауына  Қаржылық  ... ... ... Әр ... ... ... күнінде  банктер  Қаржылыққадағалау  агенттігіне  пруденциалық  нормативтердің  есебін  жүргізу   үшінқажетті мәліметтерін, сондай-ақ ... ... ... ...  ...  ... мерзімдеріне қарай салыстыру кестесін тапсырады.Банк қызметінің қаржылық талдау нәтижесіКоммерциялық банктің  ...  ...  ең  ...  ...  ...  болыптабылады. АТФ банктің пайдасы  кіріс  пен  шығыс  арасындағы  айырмашылықтантұрады.АТФ  банк  ...  ...  ...  ...  және   ...  ...  кірісі  және  бағалы  ...  ...   ...   ...   ...   есебінен    қалыптасады.Банктіңпайызсыз кірістеріне мыналар ... ... ... ...  ... ... кіріс; шетел валютасымен  операция  жүргізуден  түскенкіріс; ассоцияцияланған ұйымдардың қатысуымен байланысты кірістер; басқа  даоперациондық кірістер.Акциялармен ұзақ ... ... мен ... да ... ... формулаларды қолдануға болады   Дивиденттен түсетін кіріс (жай пайыз)мынаған ...... ... ...... есептелетін сома, теңге;n – пайыз есептелетін кезең, жыл;s -  пайыздық ставка.Күрделі пайыз:D=F* - ( (1+Sэ)n – ...    Sэ – ... ... ... банк  ...  бұл  есепті  кезең  аралығындағы  ...  ...  кері  ...  ...  пайдаланылуы  түріндегі  азаюынаәкелетін  қарыздың  пайда  болуы.  Формасына  қарай  ...  үшке  ...   ... ......  ...  ету  және  ...  депозиттері,басқа банктердің депозиттері бойынша,  басқа  да  банктерден  ...  ...  ...  ...  ...  шығарған  бағалы   қағаздар   бойыншатөленген пайыздар құралады.2.   ... ... ... ... операциондық  шығыстары  мен  басқаруаппаратын ұстау шығыстары жатады.3.   Басқа  да  шығыстар,  банктік  ...  ...  ...  ...  ...  ...  ...  шығыстарын,  бағалы  қағаздар   нарығында,валюталық  нарықта  алып-сатарлық  операцияларды  жүзеге  асыруға,   ... ... және тағы ... ... болаиын зияндарды сипаттайды.Қарастырылып отырған уақыт кезеңіндегі ресурстардың  орташа номиналдықбағасын (Кn) олардың осы операциялар мен басқа да ... ... ... ... дейінгі салымдар, мерзімді депозит, депозиттік сертификатбойынша:Kn= P/H* Q/t *  ...... ... кез ... ... тартылған ресурстардыпайдаланғаны үшін төлем;Н – сол кезеңдегі ұсталған қарыз қаражаттарының сәйкес көлемі;Q – бір ... есеп ... ...... ...   банк   ...   оның    табыстылығынан    ... ... ... ... ... ... ... модель бойынша, өзіндік капиталдың бірлігіне келетін және  табыстыңкөлеміне әсер ететін ... ... ... ... банк ... ... басқа да танымал әдісі.Бұл әдісте рентабельділік банк шығаратын бағалы қағаздардың жыл соңынанемесе ағымды кезеңдегі кірістілік ставкасы ретінде анықталады.Жалпы ... = D1/Po + (P1 – ... – жыл ... дивидент;Po – бағалы қағаздарды сатып алу құны;P1 – акцияларды сату ... ... ... ... ... ... ... – Шарп моделі:E(R) = Rr+(E(Rm)-Rr)*bмұндағы,E(R) – күтілетін кіріс ставкасы;Rr – ... ... ... – тәуекелсіз ставкадан құралатын  кірістің нарықтық ставкасы;E(Rm)-Rr – тәуекел премия;E(Rm) – күтілетін нарықтық ставка;b -  ... ... ... коэффициенті.Банк тәуекелділігін талдауАТФ  банкінде  тәуекел  қауіп  қатерге  алып  ...  ...  ...  төлемсіздік   туындаған   жағдайларда,ресурстық   ... ...  ...  ...  ...  беру  ...  жағдайларда  пайдасынан  айырылып  қалу  ықтималдығын   ... ...  ......  бір  ...  операцияларды  жүзеге  асырунәтижесінде қосымша  шығын  жұмсау  салдарынан  пайда  алмау  ...  ... бір ... ... қауіпін білдіреді.Банк   менеджерлері  пайда  табуды  ...  ...  ... ... ... ... мен шығын,  бір  жағынан  алғандабанктік  пайда  алуы  ...  ...  ...   жағынанпайданың  пайда  болу  табиғаты  ...  ...  ...   ... ... ...  ...  түрлері:  саяси  –  бұлмемлеке  ...  ...  ...  ...   ...   ... тұрақсыздығы (мысалы,үкіметтің тез ауысуы, басқару және  саясирежимнің өзгеруі), үкіметтің экономикалық  және ... да  ...  ... ... жекешелендіру,  т.б),  этникалық   және  ... ... топ  ...  ...  және  ...  ...  ...  қатысты  эаңдық  және  басқа   да   ...   ...   және    ...    ...    ...    ...   ...   лимиттеу);   Экономикалық:       жалпыэкономикалық ...... ...  ...  ...  ...  ...  ЖҰӨ  өсуі  ұзақ  мерзімді   төмендеуі,импорттың    ...    ...    ...    түсетін    табыстыңазаюы;қаржылық тәуекелдер – ... ... ...  ...  күрт  ...  ...  ...  өтеу  көлемінің  төмендеуі,   сыртқықарыздың күрт өсуі, сыртқы қарызды өтеу ... ... ...  ... ...  ...  тәуекел,  елде  несие  мен  займдар  ... ... үшін ... мөлшерде шетел  валютасының  болмауы,  сондай-ақимпортпен  салыстырғанда  ...  ...  ...   жаңа   ... ... ... тарифтер мен квоталардың енгізілуі;АТФ банктің ішкі  тәуекелдері   бөлінеді:банк  активтермен  байланысты(несиелік, валюталық,  нарықтық,  ...  ...  есеп  ...  ...  шот  ...  қаржылық  және  инвестициялытәуекел және т.б.);банк пассивімен байланысты (салым және  депозит  бойынша,банк аралық несиелерді тату ... және  ...  ... ... мен  ...  басқару  сапасымен  байланысты  (пайыздықтәуекел,өтімділік   тәуекелі,   төлем   ...   ...   ... банк ... ... ... ... қызмет  жүзегеасыру тәукелімен байланысты (опера циондық, технологиялық  тәуекелдік,  ... ...  ...  ...  ... ... ... –  қарыз  алушының  банктен   алған  ...  ... ... оған ... ...  өз  ...  ...  алмауынабайланысты банктің зиян шегуін сипаттайды. Пайыз тәуекелі  –  бұл  нпрықтағыпайыз мөлшерлемелерінің болжамсыз өзгерісінен  банктің  ...  ...  ...  ...  тәуекел  бұл  валюта  бағамының   өзгеруінәтижесінде  зиян  шегу   ...   ...         ...   ... сақтандырудың құрамдас бөлігі ретінде  белгілі  бір  операциялардыжүргізу және мерзімді контрактілерді ... ... ... ... ...  өзгерісінен  туындайтынзияндардың алдын алу мақсатында активтер мен ... ...  ... ... ... ... бойынша банктердің рейтингтік бағасы.САМЕЛЬ рейтинг жүйесі - каржылык есеп беру мәліметтері мен инспекциялыктексерулердің ... ... ... ... баға ... ... банктікаржылык талдаудың әдісі.Рейтинг жүйесінің САМЕЛЬ атауы талданатын компонснттердің алғашкыәріптерінен құрылған: С – ... ... яғни ... ... ... – активтердің сапасы, мұнда активтердің сапасы аныкталады, сонымен бірге,несиені кайтаруды камтамасыз етуге және проблемалы несиенің жалпы банктіңкаржылык жағдайына әсер ... баға ... М – ... ... ... эдістері бағаланады. Е – табыстылығы (пайдалылығы), банктіңрентабельділігі бағаланады. Л – ... ... ... жәнеболашактағы міндеттемелерін орындау үшін өтімді активтерінің жеткіліктілігіМеншікті капиталдың (МК) жеткіліктігіне қатысты сапалы көрсеткіштердіталдау үшін ... ... ... болады:Активтердің өсу                                    ... ... ...            ... ... ... активтер          ----      ... ... ... ... кезендегі активтерМеншікті капиталдың (МК) өсу каркыны         =Берілген жылгы есепті           ... ... ... ...         ---- _ ... МК_______Өткен жылгы есепті кезеңдегі МКДивиденттердің          ... ...     =     ... ... ...     =            ... ...                   |к1, к2                              ...                             |12% - 24%-га тең ... одан ... ...                     ... 14%-ға тең;                  ...                              |6% және 12%-ге тең                  ...                               |6% және 10%-ға тең                  ...                  ... ... немесс теріс   ||                                    ...                             ... ... ... ... ...       ... рейтингісі           ... ...        |                            ...                 |                            ... кем емес          |1.     ...              ... 15%-ға ...      |2.    Қанағаттанарлық       ||15%-дан 30%-ға ...     |3.    ...                ... 50%-ға ...     |4.    ...                 ... жоғары           |5.     ...   ... ... мынадай принциптер|Активтердің орташа құнына  |САМЕЛЬ жүйесі бойынша      ||катысты қайтарымдылык      ...                 ...              |                           ||1 %-дан ...             |1. ...                 ||0,75% -дан 1%-га ...     |2. ...         ... ... ...   |3. Орташа                  ... ... ...   |4. Шекті                   ... ... ...     |5. ...      ...                   |                           ... ... ... ... = ... ... ... және салыктарды төлегенненкейінгі таза пайдаАктивтердін орташа құныӨтімділікті талдау келесі формуламен ... ... ... ... ... ... ... Бұл рейтингтегі банктердің өтімді активтерінің көлеміжеткілікті. Банктің ішкі бакылау әдістері мен ақпаратты өңдеу жүйесі банкбасшыларына сәйкес мәліметтерді беріп отырады.2-рейтинг (қанағаттанарлық). Бұл ... ... ... ... мен ... ... тәуелдігінің жоғары тенденцияларыбайқалады.3-рейтинг (орташа). Бұл рейтингтегі банктерде өтімді активтер көлеміжеткіліксіз. Өтімділік коэффициенті басқа банктермен салыстырғанда орташа.4-рейтинг ... Бұл ... ... ... ... ... өтімділік көрсеткіштері нашар.5-рейтинг (қанагаттанарлықсыз). Банктің өтімділік көрсеткішінің өте нашаржағдайда болуы оның өмір сүруіне қауіп төндіреді. Өтімді активтердіңжетіспеушілігі және ... ... ... ... байқалады.Мұндай банктерге тез арада реттеу шараларын қолдану керек.Менеджмент. Менеджментті талдау кезінде мынадай факторлар ескерілугстиіс:*  банктерге  ...  ...  банк  ...  ...  ...  ...  және  ...  қабілеттілігін  көрсетуікерек;* банк басшылығының экономикалық ... ... ...  ... ... ... кабілеті болу керек және Ұлттық  банк  пенсыртқы аудиторлардың ұсыныстарын орындауы керек;* банк басшылығы банк  ...  ішкі  ...  ...  жэне  ... жауапты болуы керек;* банк басшылығы білікті басқаруды қамтамасыз  ету  үшін  қызметкерлердіоқытып отыруы кажет;*  банк  ...  кез  ...  ...   ...   ... әсіресе банкпен ерекше  қатынастағы  тұлғаларға  жеңілдікпеннесие бергені үшін сыналуы керек.ҚорытындыӨндірістік тәжірибені өту уақыт аралығында мен теориялық ... ... іске ... ... ҚР ... ... ... бірі– АҚ «АТФБанкте» өттім.Тәжірибе өту ісінде әр күн сайын күнделікті толтырып ... ... ... ... ... беріп, сонымен қатар өндірістіктәжірибені өткендігі туралы жазылатын есеп үшін жиналған материалдартізімін ... ... ... ... тәжірибе өту барысында банктіңтәжірибелік жетекшінің көмегімен өндірістік бағдарламасының тақырыптарыбойынша аналитикалық және жинақталған есепті ұйымдастыру техникасынмеңгердім. Банк ... ... ... алып ... ... ... ... көтерме және бөлшек сауда, мұнай мен газ өндіру,көмір өндіру, транспорттық коммуникация және тағы да басқа экономикасекторларын несиелендіру ... ... ... өту кезінде банктің қаржылық жағдайы туралыақпараттарды талдау арқылы оның қаржылық тұрақтылығын талдадым.Банктің кемшіліктерінің бірі – клиенттерге ұсынылған салым түрлері ... ... ... саны ... дәрежеде. Осыған байланыстыкелешекте банктің салым операцияларының түрлерін көбейтіп халқымызға тиімдікөмек көрсетілсе екен деймін.Банктің негізгі бәсекелік артықшылықтарынң бірі – өзінің жағанарықтарға ... ... өз ... ... ұдайы кеңейту. Нарыққажеттіліктерін қанағаттандыра отырып, жоғары технологиялық қызметтердіұсынады.Пайдаланылған әдебиеттер тізімі:1. Қазақстан Республикасының Азаматтық ... ... ... ... Республикасының Ұлттық Банкітуралы» Заңы 30. 03. 1995. №2155 (өзгерістер мен ... ... 05. 2001. ... ... ... «Қазақстан Республикасының Банктер жәнебанктік қызмет туралы» Заңы 31. 08. 19995. №2444 (өзгерістер ментолықтыруларды қоса 25. 04. 2001. ... ... ... ... төлемдері мен аударулары туралы» Заңы29. 06. 1998. №237-I (өзгерістер мен толықтыруларды қоса 29. 03. 2000.№42-II);5. «Пруденциалды ... ... ... 23. 05. 1997. ... мен ... қоса 02. 06. 2000. ... ... Банктің Қаулысы «екінші деңгейлі банктердің меншіктікапиталының минималды мөлшері» 02. 06. 2001. №192;7. Ұлттық Банктің «Екінші деңгейлі банктерде және банк ... ... ... ... ... ... операцияныжүргізу» ережесі 03. 03. 2001. №58.8. Банковское ... Под ред. ... Г.С. – ... ... Қалғұлова Р. Ж. Екінші деңгейлі банктердегі бухгалтерлік есеп –Алматы,2005;10. Банковское дело. Под ред. Лаврушина О.И. – М: ...        ... ... банковских и финансово-экономических терминов Под ред. Н. К.Мамырова.- Алматы: Экономика, 199912. Қазақстан Республикасының Ұлттық Банк ... ... ... ... Банк ... Бюллетень14. Қазақстан Республикасының Ұлттық Банк Экономикалық шолу15. Қазақстан Республикасының Банки казахстана  
        
      

Пән: Банк ісі
Жұмыс түрі: Іс-тәжірибеден есеп беру
Көлемі: 116 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 1 000 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Е.Бөкетов атындағы Карағанды Мемлекеттік Университетінде кәсіптік тәжірибе өту16 бет
Мектептерде музыка пәні арқылы халықтың тәрбие берудің мән-мағынасы83 бет
Мұғалім мен оқушылардың қарым-қатынас мәдениеті10 бет
Танысу тәжірибиесі10 бет
Қазақстан Республикасындағы жұмыссыздық5 бет
Қазақстан Республикасындағы персоналды басқару34 бет
"Бала тәрбиесіндегі халықтық ұстанымдар."12 бет
.«Банк Центркредит» АҚ қызметін ұйымдастыру24 бет
5-6 жастағы балалардың грамматикалық дағдыларын қалыптастыру (2015 жылғы. 5-ке тапсырылды)56 бет
Corel draw векторлық графиканың интерфейсі68 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь