Темперамент жөнінде түсінік

Жоспары:
1. Темперамент жөншде түсінік.
2. Темперамент туралы теориялар.
3. Темперамент түрлері және олардың психо.тогиялық сипатгамасы.
4. Темперамент және іс.әрекет.
1. Темперамент жөнінде түсінік
Темперамент - 25 ғасырдан бері ғылыми ойды қызық-тырған мәселелердщ бірі. Оған деген қызьнушылыктың төркіні - адамдар бойында болатын дара өзгешеліктер. Әр адамның жан дүниесі өз алдына бір болмыс. Оның кайталан-бастығы, бір жағынан, адам тәнінің биологаялық және физиологиялық құрылымы мен дамуына байланысты болса, екіншіден - әлеуметпк ерекше байланыстар мен қатынастарға негіз бола алуында. Темперамент адамньщ биологиялық сипатынан көрінеді Адамдар арасындағы көптеген психика-лық айырмашылықтар: эмоция тереңдігі, қарқындылығы, түрақтылығы, ауыспалы-қозғалғыштығы - бэрі осы темпера-мент табиғатымен түсіндіріледі. Дегенмен, осы күнге дейін темперамент мәселесінің шешілмеген, талас-тартысты қыр-лары баршылық. Бірақ проблемаға байланысты көзқарас-тардың көптігіне қарамай, ғалымдардың бәрінің мойындай-гыны: темперамент - жеке адамның әлеуметгік тұлға ретінде қалыптасуыньщ биологиялық, яғни табиғи ірге тасы. Тем-яерамент кобіне адамға тума берілген әрекет-қылығының үдайы қозғалыстағы сипатын бейнелейді. Сондықтан, темпераменттік қасиеттер басқа психикалық құбылыстарға қарағанда түрактанған, өзгеріске келе бермейді Назар аударарлықтай ерекшелік, темпераментгің әрқилы қасиеттері бір-бірімен кездейсоқ қосылмай, заңдылықтар негізіяде түрлі темпераментгің бежілі қүрылымын түзедг
Сонымен, темперамент - адамның психикалык. әрекеті-нің накты динамикасын айкындайтын психиканың дара касиет-теріяің жиынтығы. Бұл психикалық ерекшеліктер адамның барша іс-әрекетінде оның мазмұны, мақсаты және сеп-түрткілеріне тәуелсіз бірқалыпты көрінеді, есейген шақта да өзгеріске туспей, езара байланыста темперамент кейпін өрнектейді
Темперамент түрлерінің жақсы не жаманы болмайды.
Олардың әрқайсысы өзінің ұнамды тараптарына ие, сондық-тан басты назар темпераментті реттеп, түзетуге қаратылмай, нақты іс әрекетге оның тиімді жақтарын саналы әрі өз орны-мен пайдаланудың жолдарын табуға бағытгалғаны жөн. Адам ежелден-ақ әрқилы тұлғалардың психикалық бітістерін айыра танумен, олардың барлығын жалпыланған аз санды саналык бейнелер тобына біріктіруге тырысқан. Мұндай жалпыланған бейнелер бірігімін психология тарихында алғашқыдан тем-перамент типтері деп атаған. Темпераменттердің бүл бірігімдік (типологиялық) жүйесі өмірлік іс-әрекет тұрғысынан өте тиімді, себебі оны пайдалана отырып, нақты тұрмыстық жағ-дайларда белгілі темперамент типіне жататын адамның бола-шақ әрекет-қылығын күні ілгері пайымдауға әбден болады.
2. Темперамент туралы теориялар
Темпераментгер жөніндегі ғылымның ірге тасын қалаған ежелгі грек дәрігері - Гиппократ (б.э.д V ғ.). Оның тұжырымы бойьшша, адамдар төрт "дене шырындарының" -қан, шырыш, өт, запыран - өзара қатынасымен ажыраты-лады. Осы психологаялық тағылымды арқау ете отырып, ежелгі дүние дәрігері Клавдий Гален (б.э.д II ғ.) алгашқы рет гемперамент түрлеріне ғылымдьгқ сипат берді. 'Гален темпера-мент түрін денеде жоғарыда аталган шырындардың бірінің басымдылығымен байланыстырды. Ол біздің заманымызға дейін жеткен темперамент атауларын, белгіледі: сангвиник sangius - қан), флегматик phlegma - шырыш), холерик (chole - өт), меланхолик (melaschole - запыран). Гален ендірген бұл ғажайып жаңалық кейінгі жүзжылдықтар желісінде көптеген галымдар ізденісіне күшті ықпалын тигізді
Ежелгі дәуірлерден бастап зерттеушілер адамдардьщ дене қүрылымы және физиологиялық қызметінің ерекшелік-герімен сай келетін көп түрлі әрекет-қылықтарды топтап, ретке келтіруге ат салысты.
        
        ТЕМПЕРАМЕНТЖоспары:        1. Темперамент жөншде түсінік.2. Темперамент ... ...  ... ... және ... ... ...  Темперамент және іс-әрекет.1. Темперамент жшшде  түсінікТемперамент - 25 ... бері ... ойды  ...  ...  ...  деген  қызьнушылыктың  төркіні  -   адамдар   ...   ...   ... Әр ... жан ... өз ... бір  болмыс.  Оның  кайталан-бастығы, бір жағынан, адам тәнінің биологаялық және  физиологиялық  ... ... ... ... ... - әлеуметпк ерекше  байланыстар  менқатынастарға негіз бола алуында. Темперамент адамньщ  биологиялық  ... ...  ...  ...  ...  ...  ... қарқындылығы,  түрақтылығы,  ауыспалы-қозғалғыштығы  -  бэрі  осытемпера-мент  табиғатымен   ...   ...   осы   ...   ... ... шешілмеген, талас-тартысты қыр-лары баршылық.  Бірақпроблемаға  байланысты  көзқарас-тардың   көптігіне   ...   ... ... ... - жеке ... ...  тұлға  ретіндеқалыптасуыньщ  биологиялық,  яғни  табиғи  ірге  ...  ...  ...   тума   ...   ...   ...   қозғалыстағы   сипатынбейнелейді.   Сондықтан,   темпераменттік   ...    ...    ...  ...   ...   ...   келе   бермейді   Назараударарлықтай  ерекшелік,  темпераментгің  әрқилы   қасиеттері   ...  ...  ...  ...  ...  темпераментгің   бежіліқүрылымын түзедгСонымен, темперамент - адамның  психикалык.  әрекеті-нің  накты  ...  ...  дара  ...   ...   Бұл   психикалықерекшеліктер адамның барша ... оның  ...  ...  және  ...  ...  ...  ...  есейген  шақта  да  өзгеріскетуспей, езара ... ... ... ... ... ... не жаманы болмайды.Олардың әрқайсысы өзінің  ұнамды  тараптарына  ие,  ...  ...  ... ... ... ... нақты  іс  әрекетге  оның  тиімдіжақтарын саналы әрі өз орны-мен пайдаланудың  жолдарын  ...  ...  Адам  ...  ...  ...  ...   бітістерін   айыратанумен, олардың барлығын  жалпыланған  аз  ...  ...  ...  ...  ...  Мұндай  жалпыланған  бейнелер  бірігімін  психологиятарихында алғашқыдан тем-перамент типтері деп атаған. Темпераменттердің  бүлбірігімдік ... ... ... ...  ...  өте  ...  оны  ...  отырып,   нақты   тұрмыстық   жағ-дайларда   ... ...  ...  ...  ...  ...  күні  ... әбден болады.2. Темперамент туралы теорияларТемпераментгер жөніндегі ғылымның ірге тасын қалаған ежелгі грек дәрігері  -Гиппократ  ...  V  ғ.).  Оның  ...  ...  адамдар   төрт   "денешырындарының" -қан, ... өт, ...  -  ...  ...  ажыраты-лады.Осы психологаялық тағылымды арқау ете отырып, ежелгі дүние дәрігері  КлавдийГален (б.э.д II  ғ.)  алгашқы  рет  ...  ...  ...  сипатберді.  'Гален  темпера-мент  түрін  денеде  жоғарыда  аталган   шырындардыңбірінің басымдылығымен ... Ол  ...  ...  ...  жеткентемперамент  атауларын,  белгіледі:  сангвиник  sangius  -  қан),  флегматикphlegma - ... ... (chole - өт), ... ...  -  ... ... бұл ғажайып жаңалық кейінгі жүзжылдықтар  желісінде  көптегенгалымдар ізденісіне күшті ... ...  ...  ...  зерттеушілер  адамдардьщ  дене  қүрылымы   жәнефизиологиялық қызметінің ерекшелік-герімен сай  келетін  көп  ...  ... ... ретке келтіруге ат салысты.  Осыған  орай  темпераментгіңкөп түрлі ... ... ... ішіяде назар салар-лықтай  тип  -адамның   дене   ...   ...   ...   тума    ...  ...  —  консти-уциялық  типология  (Э.  Кретмер).  Бұлтеориянын мәні әр адам өз дене ... орай  ...  ...  ... ие. ... дене мүшелерінің  (қол,  аяқ,  бас,  кеуде  т.б.)  сыртгайөлшемдеріне байланысты төрт конститупионалды ... тип ... ... - ... ... ... кекірек түсы жайылыңқы,  тар  иықты,қол-аяғы ұзын, сидыйған.2.    Пикник   -   ...   ...   кіші   ...   орта ... ... домалақ бас, қысқа мойьш.3.   Атлетик - бұлшық еттері күшті дамыган, денесі мығым, берік; ұзынша ... ... кең ... ... ... ...  ... - дене бітімі қисынсыз. Бұл адамдар әрқилы мүшелік зақьгм-сырқаттарға ұшырагандар ... ... ... бас, тума ... ... дене ... типтеріне үш темперамент типі сай: шизотомик,иксотомик, пиклотомик. Шизотомик - дене құрылымы нәзік, әлсіз дамыған,түйық, эмоциялары ауыспалы, түрақсыз, ... мен ... ... ... ... ... ортаға икемдесуі қиын, Иксотомик - денесімығым, мінезі байсалды, сезімталдығы кем, ... жоқ, ... ... ... ... Циклотомик - семізшең, домаланған денеш, эмоцияларықайғы мен қуаныштын арасында бірдей, тіл табысқыш, көзқарастары шьшдықтанауытқымайды.Жоғарыда баяндалған конституциялық типология теориясьшьщ ... ... -Э. ... Бұл ... ... ... кең қоддауын тапты. Ал осы теорияныөзіндік ерекшеліктерімен осы ... ... ... одан ... У. ... ... Бұл ... да темперамент типтерін айырудаұстанған принциш - адам дене қүрылымы және оның өзінің жаңалығы -эмбриологиялық белгілер.Констатуциондық  түжырымдардьың  ... ... ... ... ...   Бұл  ...  ... кемшілігі   -   тұлғаның   психикалыққасиеттерінің   қалып-.   ...    ...    орта    ...    ... ... Ү ... теориясын сынға алған Я.Стреляу былай жазады:   "Адамның  тамакқа  әуес  болу,  ұжымшыл болу ...  болу  ...  ...  ... ... ... ... белгі емес, мүндай қасиетгер анатомиялық-физиологиялық негізге ие болғанымен тәрбие ] және әлеуметгік ортада ғанақальпггасады".Ал ғылым шьгядыгьша келетін болсақ, ... ... ... мен ... жүйке жүйесі кызметімен байланысты екендігі ежелден-ақ белгіліболған. Темперамент түрлерінің кейбір жалпы ... ... ... ... И. П. ... және оның ... ... дәлелденген.И. П. ПавлоБ иттің шартты рефлекстік әрекет ерекше-224ліктерін зерттей отырып, олар ... ... ... ... назар аударды. Мүндаі айырмашылықтар ең алдымен иттердіңрефлекстік қозулары мен сол қозулардың сөну ... мен ... Бұл ... ... ... процесінде калыгггасатьш тұрақтықасиетгер - козу және тежелуге байланысты екендіігі жөніндеэксперименттермен дәлелденген. И. П. Павлов тем перамент типінід жуйкеқасиеттері ретінде қозу мен ... ... ... ... атап ... күші мен ... күші - бір ... тәуелсіз жүйкр жүйесінің дербескасиеттері. Қозу күші жүйке жасуша ларының әрекетшендік қабілетінің белгісіОсы кушке ораіі ... ... үзак не ... ... ... қозуды сақта^алады, тежелуге бейімделеді. Ал тежелу күші жүйке жуйғ сшдегі күштіәсерлерді басьш, сөну және біріктіру шартть оеакцияларьш іске ... ... ... процестерінің тепе-теңдігі қозу меп тежелу қүбылыстарыныңөзара бірдейлік сипатын корсетед!. Осы екі процесс күштерінщ аралыккатынастарьшан, бір ароцесс куші ... ... ... ... ... не ... ауыспалылығы туьп. дайды. Жүйкежүйесінің ушінші қасиеті - жүйке процесініь қозгалмалылығы - бір жуйкепроцесінің екінші түрше ауысу ... ... ... ... жуйкепроцестері нің қозғалмалылығы адам қылық-әрекетінің өмір жағдай ларыныңөзгеруіне сай қальшқа ене алу ... де ... ... ... ... ... бір әркеттен екіншісіне, енжарлықтан белсенділікке немесекер: өту шапшаңдығымен бағалаймыз. Жүйке қозгалмалылыгыда қарсы құбылыс -жуйке жуйесінің селқостыш. Бір ... ... ... өту ... көп ... пен күш ... болатын  болса,  жуйке  жуйесініңселкостыгы соншаүлкен болғаныАталған    ...    ...    ...   негізінд*: жүйке жуйесініңтипі немесе  жоғарғы жүйке қызметінің тишдеп аталатын құрылым түзіледі Бұл жүйе әр дара ... ... ... ... ... ... қүралады. Ол қасиеттер: қозу мен тежелупроцестерінщ күші, тепе-теңдиі, ксоғалмалыльны Осы үш қасиетгі негізге ... И. II ... ... процесшің күшіне орай және күшті тип пен әлсізтипті айыра, дәстүрлі Гиппократ типологиясының жакын жүйке жұйесінің ... типш ...
      

Пән: Психология
Жұмыс түрі: Материал
Көлемі: 4 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Жалпы психология213 бет
Күн жүйесі эволюциясы3 бет
Психология ғылымының, пәнінің жалпы мәселелері мен негізгі даму кезеңдеріне толық сипаттама73 бет
Темперамент және мінездің теориялық негіздері31 бет
Құқықтық негіз10 бет
ҚӘУЗ түрлері21 бет
"Темперамент."11 бет
Адам темпераменті27 бет
Адамның даралық психологиялық сипаттары туралы12 бет
Бастауыш сынып оқушыларының темперамент ерекшеліктері26 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь