Озат педагогикалық тәжірибе мен инновация

ЖОСПАРЫ:
1. Педагогикалық тәжірибе және озат педагогикалық тәжірибе туралы ұғым, маңызды белгілері.
2. Педагогикалық озат тәжірибені зерттеу, жинақтау және тарату.
3. Инновация туралы ұғым, маңызы, топтастырылуы, шығармашылық іс.әрекет.
4. Ынтымақтастық педагогикасы.
5. Қазақстандық жаңашылдардың іс.тәжірибесі.
Мектептерде педагогикалық тәжірибені зерттеу, жинақтау ісі күрделі және шығармашылық мәселелердің бірі болып табылады. Педагогикалық тәжірибе - оқыту, білім беру және тәрбие тәжірибесі, дәлірек айтсақ нәтижесі оқушының жеке тұлғалық сапаларынан көрінетін, белгілі бір мақсатпен ұйымдастырылатын педагогикалық процесс.
Көпщілік мұғалімнің педагогикалық тәжірибесі – бұл педагогикалық ғылымының жетістіктерін қолданып жұмыс істеп жатқан білім беру ұйымдарының тәжірибесі.
Озат педагогикалық тәжірибе сөзін түрліше түсінеміз. Кең мағынада озат педагогикалық тәжірибе - мұғалімнің шеберлігінің жоғары деңгейі, тұрақты педагогикалық нәтиже беретін оқыту және тәрбие тәжірибесі. Мұғалімнің тәжірибесінде жаңалық болмауы мүмкін, бірақ ол ғылымда белгілі принциптерді, әдістерді табысты түрде қолданып, басқа мұғалімдерге үлгі болып, озат тәжірибесі басқа мектептерге таратылады.
Педагогикалық озат тәжірбиенің тар мағынасы: шығармашылық ізденіс, жаңалығы бар тәжірибе, жаңашылдардың тәжірибесі. Мұндай педагогикалық тәжірибе өте құнды, себебі ол мектеп тәжірибесіне жаңалық енгізеді. Сондықтан, бірінші кезекте осы тәжірибені талдап, баға беріп, тарату керек. Жай шеберлік пен жаңашылдық арасындағы айырмашылықты көру қиын, себебі мұғалім ғылымда белгілі принциптер мен әдістерді қолданып, қол жеткен жетістіктермен шектелмейді, жаңа әдістерді қолданып, немесе ескі әдіс-тәсілдерді тиімді етіп үштас-тырып, бірте-бірте жаңашыл болады, олай болса кез келген жақсы тәжірибені мектептің тәжірибесіне енгізуге болады, біраң жаңашыл мұғалімдердің іс-тәжірибесін жан-жақты талдап, қорытындылап, тарату керек.
Озат педагогикалық тәжірибенің белгілері, оған қойылатын талаптар. Бірінші белгісі – қоғам дамуының бағытына, әлеуметтік сұранысқа сәйкестігі. Озат мұғалімдер мен білім беру ұйымдарының қызметкерлері өмір талаптарына сай жұмыс істеп, педагогикалық процесті жетілдірудің тиімді жолдарын табады.
Озат тәжірибенің екінші белгісі – педагогикалық қызметтің тұрақты, жақсы нәтижелері. Педагогикалық "өнім" - оқушылардың білім, іскерлік, дағдыларының, жалпы дамуының, тәрбиелілігінің деңгейі.
Мұғалім сабақтарын дұрыс бағалап, оқушылардың білім сапасын тексеріп, жауап алынатын сұрақтар:
• оқушылардың бағдарламадағы оқу материалын меңгеруі;
• өз беттерімен білім ала білуі;
• білімдерін шығармашылықпен тәжірибеде қолдануы;
• оқушылардың жалпы дамуы.
Білім сапасы оқушылардың байқампаздығынан, талдау, жинақтау, абстракциялау іскерлігінен, оқу материалымен жұмыс істеу жолдарын анықтаудан, іс-әрекеттің жүйесін белгілеуден, өз іс-әрекетін бақылап, оған керек жағдайда түзетулер енгізуінен көрінеді. Оқушылардың тәрбиелілігі олардың пікірлерінен, мінез-құлқынан, жүріс-тұрысынан байқалады. Озат тәжірибенің үшінші белгісі - оқыту, тәрбие, дамуда тұрақты, жақсы нәтижелерге жету үшін мұғалімдер мен оқушылардың өз күштері және құралдарын орнымен жұмсауы. Оқушыларға шамадан тыс қосымша тапсырмалар беріп, басқа пәндерді меңгеруге зиян келтіріп, білім сапасын көтеретін тәжірибе озат тәжірибе деп есептелмейді.
Жаңалық – озат тәжірибенің төртінші белгісі.
Педагогикалық озат тәжірибе оқу-тәрбие жұмысын үнемі дамытып және жетілдіріп отырады. Сондықтан, әрбір мұғалім еліміздегі жаңашыл ұстаздардың бай тәжірибесін, белгілі педагогтар мен психологтардың ғылыми еңбектерін терең зерттеп, олардың ұсынбаларын өз ісінде шеберлікпен пайдаланғаны жөн.
2. Мектептерде педагогикалық тәжірибені зерттеудің кейбір талаптары бар. Олар: мұғалімнің өз тәжірибесін өзі зерттеп жинақтауы, педагогикалық еңбек шеберлерінің жұмыс жүйесін зерттеу және жинақтау; бір педагогикалық тақырып бойынша бірнеше мұғалімдердің іс-тәжірибелерін зерттеу және жинақтау; жаңашыл мұғалімдердің озат тәжірибесін тарату және оны тәрбие процесіне енгізу; педагогикалық ғылыми-зерттеу институттарының басшылығымен оқу және тәрбие салаларында орын алып отырған мәселелерді тауып, оны шешуге ат салысу.
Оқыту мен тәрбиенің тиімді тәсілдері мен әдістерін табуда мұғалімнің өз тәжірибесін өзі зерттеп, жинақтау ісі – әрі қиын, әрі үрделі мәселелердің бірі. Мұғалім оқыту мен тәрбие салаларындағы орын алып отырған бір мәселені шешу үшін әдіс-тәсілдерді таңдап алып, олардың оқушыларға ықпалын сабақ тәрбиелік іс-шаралар арқылы бақылайды. Мұғалім зерттеу арқылы түскен материалдарды талдап, қорытындысын үнемі дәптерге жазып, оқушылардың ынтасы мен таным қабілетін дамту жолдарын іздестіріп, өз жұмысындағы жетістіктер мен мүмкіншіліктерді көріп, оларды жоюдың тиімді жолдарын табу үшін педагогикалық әдебиеттермен танысады.
Мұғалім өз мектебіндегі немесе көршілес мектептердегі тәжірибелі мұғалімдердің тәрбие жұмыстарымен танысып сабақтарына қатысып, олардың оқыту мен тәрбие әдістерін өзінің әдістерімен салыстырып, тиісті қорытындылар жасап, зерттеу жұмысының құжаттарын, атап айтсақ, сабақ жоспары, күнтізбелік-тақырыптық жоспар, оқушылардың жазба жұмыстары, дәптерлері, сынып жетекшісінің оқу-тәрбие жұмысының жоспары, оқушылардың баяндамаларын жинақтайды.

Ой салу – ұстаздан, ойлану – шәкірттен
        
        Абайдың қарасөздері 3және 7Абайдың 3-ші қара сөзіҚазақтың бірінің  -  біріне қаскүнем болмағын, ... ... бірі ... рас сөзі аз болатұғынының өздерінің жалғау болатұғынының себебі не?Һәмма ғаламға белгілі данышпандар әлде қашан байқаған: әр бір жалқау кісі  -  ... ... ... әр бір ...  -  ... ... ... әр бір мақтаншақ  -  қорқақ, ақылсыз, надан келеді; әр бір ақылсыз жалқаудан сұрамсақ, өзі ... ... ... ... достығы жоқ жандар шығады. Мұның бәрі төрт аяқты малды көбейтеміннен басқа ойының жоқтығынан, нәрселерге салынса бұлай болмас еді. ... он ... қара ... | ... 782 | ... 0 | ... soj | ... 03.04.2010 | Комментарии (2) Абай өлеңі қыс аудармасымен.Қыс, зима.Әдебиет | Просмотров: 534 | ... 0 | ... soj | ... ... | ... (0) Абай ... ...  -  жылдар ішінде Абай өзінің бір алуан шығармаларын қара сөзбен жазған. Көркем қара сөз қазақтың жазба ... ... ... ... | ... 661 | ... 0 | ... soj | Дата: 03Озат педагогикалық тәжірибе мен инновация Озат педагогикалық тәжірибе мен инновацияЖОСПАРЫ:1. Педагогикалық тәжірибе және озат ... ... ... ... маңызды белгілері.2. Педагогикалық озат тәжірибені зерттеу, жинақтау және тарату.3. Инновация туралы ұғым, маңызы, топтастырылуы, шығармашылық іс-әрекет.4. ... ... ... ... іс-тәжірибесі. Мектептерде педагогикалық тәжірибені зерттеу, жинақтау ісі күрделі және шығармашылық мәселелердің бірі болып табылады. Педагогикалық ... - ... ... беру және ... ... ... айтсақ нәтижесі оқушының жеке тұлғалық сапаларынан көрінетін, ... бір ... ... ... ... ... ... тәжірибесі  -  бұл педагогикалық ғылымының жетістіктерін қолданып жұмыс істеп жатқан білім беру ұйымдарының тәжірибесі.Озат ... ... ... ... түсінеміз. Кең мағынада озат педагогикалық тәжірибе - мұғалімнің шеберлігінің ... ... ... ... ... беретін оқыту және тәрбие тәжірибесі. Мұғалімнің тәжірибесінде жаңалық болмауы мүмкін, бірақ ол ғылымда белгілі принциптерді, әдістерді ... ... ... ... ... үлгі ... озат ... басқа мектептерге таратылады.Педагогикалық озат тәжірбиенің тар мағынасы: шығармашылық ізденіс, жаңалығы бар тәжірибе, жаңашылдардың тәжірибесі. Мұндай ... ... өте ... ... ол ... ... жаңалық енгізеді. Сондықтан, бірінші кезекте осы тәжірибені талдап, баға беріп, тарату керек. Жай ... пен ... ... айырмашылықты көру қиын, себебі мұғалім ғылымда белгілі принциптер мен ... ... қол ... жетістіктермен шектелмейді, жаңа әдістерді қолданып, немесе ескі әдіс-тәсілдерді тиімді етіп ... ... ... ... олай ... кез ... жақсы тәжірибені мектептің тәжірибесіне енгізуге болады, біраң жаңашыл мұғалімдердің іс-тәжірибесін жан-жақты талдап, қорытындылап, тарату керек.Озат педагогикалық тәжірибенің белгілері, оған ... ... ... белгісі  -  қоғам дамуының бағытына, ... ... ... Озат ... мен ... беру ... ... өмір талаптарына сай жұмыс істеп, педагогикалық процесті жетілдірудің тиімді жолдарын ... Озат ... ... ...  -  педагогикалық қызметтің тұрақты, жақсы ... ... ... - ... білім, іскерлік, дағдыларының, жалпы дамуының, тәрбиелілігінің деңгейі.Мұғалім сабақтарын дұрыс бағалап, оқушылардың білім сапасын тексеріп, жауап алынатын сұрақтар:::    ... ... оқу ... ...    өз ... ... ала білуі;::    білімдерін шығармашылықпен тәжірибеде қолдануы;::    оқушылардың жалпы дамуы.Білім сапасы оқушылардың ... ... ... абстракциялау іскерлігінен, оқу материалымен жұмыс істеу жолдарын анықтаудан, іс-әрекеттің жүйесін белгілеуден, өз іс-әрекетін бақылап, оған керек жағдайда түзетулер ... ... ... ... ... ... ... жүріс-тұрысынан байқалады. Озат тәжірибенің үшінші белгісі - оқыту, тәрбие, дамуда тұрақты, жақсы нәтижелерге жету үшін ... мен ... өз ... және ... ... жұмсауы. Оқушыларға шамадан тыс қосымша тапсырмалар беріп, басқа пәндерді меңгеруге зиян келтіріп, білім сапасын көтеретін тәжірибе озат ... деп ...  -  озат ... ... ... озат ... оқу-тәрбие жұмысын үнемі дамытып және жетілдіріп отырады. Сондықтан, әрбір мұғалім еліміздегі жаңашыл ұстаздардың бай ... ... ... мен ... ... ... ... зерттеп, олардың ұсынбаларын өз ісінде шеберлікпен пайдаланғаны жөн.2. Мектептерде педагогикалық тәжірибені зерттеудің кейбір талаптары бар. ... ... өз ... өзі ... ... ... ... шеберлерінің жұмыс жүйесін зерттеу және жинақтау; бір педагогикалық тақырып ... ... ... ... зерттеу және жинақтау; жаңашыл мұғалімдердің озат тәжірибесін тарату және оны тәрбие процесіне енгізу; педагогикалық ғылыми-зерттеу ... ... оқу және ... салаларында орын алып отырған мәселелерді тауып, оны шешуге ат салысу.Оқыту мен тәрбиенің тиімді тәсілдері мен әдістерін ... ... өз ... өзі ... жинақтау ісі  -  әрі қиын, әрі үрделі мәселелердің бірі. Мұғалім оқыту мен тәрбие салаларындағы орын алып ... бір ... шешу үшін ... ... ... ... ... ықпалын сабақ тәрбиелік іс-шаралар арқылы бақылайды. Мұғалім зерттеу арқылы түскен материалдарды талдап, қорытындысын ... ... ... ... ... мен ... қабілетін дамту жолдарын іздестіріп, өз жұмысындағы жетістіктер мен ... ... ... ... тиімді жолдарын табу үшін педагогикалық әдебиеттермен танысады.Мұғалім өз мектебіндегі немесе көршілес мектептердегі тәжірибелі ... ... ... танысып сабақтарына қатысып, олардың оқыту мен тәрбие ... ... ... ... ... ... ... зерттеу жұмысының құжаттарын, атап айтсақ, сабақ жоспары, күнтізбелік-тақырыптық жоспар, оқушылардың жазба жұмыстары, дәптерлері, ... ... ... ... ... ... баяндамаларын жинақтайды.Ой салу  -  ұстаздан, ойлану  -  шәкірттенҰстаз болу, шәкірт тәрбиелеу  -  екінің ... ... ... ... ... ... боп жаратылған, айналасына білім мен біліктіліктің, өрлік пен табандылықтың шуағын таратып, бүкіл саналы өмірін ... ... ... келе ... ... ... сіңірген мұғалімі, КСРО Мемлекеттік сыйлығының лауреаты Бітібаева ... ...  -  ... ... әдебиетті оқытудың өрісі кең, өзгеше жүйесін қалыптастырып жүрген шын мағынасындағы ұстаз, санаулы тұлғаларымыздың бірі. Есімі еліміздің ... мен ... ... ... танылған осы бір дарынды жанның ұлт әдебиетін насихаттаудағы орасан еңбегін әріптестері жақсы біледі. Парасатты ... ... ... ... ... тануға, оны оқыту мәселелерін өрістетуге арналған еңбектері мен жаңашыл көзқарастары ... ... ... ... ... Елінің бай тарихы мен бүгінгі жеткен рухани же­тістіктерін терең сабақтастықта қарастыра отырып, ол ұлт тәрбиесін көркемсөзді тану­дан, көркемсөзге деген қастерлі ... ... ... ... ... Сон­дықтан біз педагог Бітібаеваның әдебиетті оқытудың бүгінгі таңдағы көп салалы бағдарламасының әдістеме ілімінде алар орны айырықша екенін бөліп ... ... ... ... ... ... бағдарламалары аталмыш ілімнің республика аумағында теориялық тұрғыдан жан-жақты дамуына игі ықпал еткені ... ... ... қоса, қазақ әдебиетін оқыту әдістемесін жетілдіруде өз үлесін қосып келе жатқан Қанипа Омарғалиқызы  --  ... аса ... мен 23 ... және ... авторы. Ұстаздың әсіресе әдебиетімізді тереңдетіп оқыту бағытындағы ізденістері мен зерттеу жұмыстары жыл өткен сайын ... ... ие ... ... Оның  атты ... ... жоғары оқу орнына арналған. Белгілі ғалымдар Ә.Қоңыратбаев пен Қ.Көшімбаевтың  атты оқулықтарынан кейін араға 30 жылдан астам уақыт ... ... ... ... бұл ... ... республиканың барлық оқу орындары, ұстаздары пайдаланып келеді. Білім және ғылым министрлігінің қолдауымен екінші рет қайта басылуындағы басты себебі де оның ... ... ... ... ... деп ... Бұл ... қазіргі кезеңдегі әдебиетті мектепте оқытудың негізгі оқулықтарының бірі деп ... ... ... ... Енді осы ... өзектілігі мен маңызы неде деген сұрақтарға жауап іздер болсақ, төмендегідей тұжырымдарға келуге болады. ... ... ... әдебиет жанрларын оқыту жалпылама қарастырылса, ұстаз Қ.Бітібаева лириканы оқыту, эпикалық шығармаларды оқыту, драмалық шығармаларды оқыту деп жеке-дара бөле ... ... ... технологиясын ұсынады.Лириканың түр-түрін оқытуда теориямен қоса, практикалық, танымдық мәселелерге ерекше назар аударылып, оқушы, студент ... ... ... ... ... беріліп отырады. Оны оқулықтың 5-ші тарауынан көруге болады. Абай, Мұқағали лирикаларын меңгерудің жолдары, тақырыпқа ... ... ... ... ... ... жобалау технологиясы, поэтикалық талдаулардың үлгілері, шығармашылық жұмыстардың жүйесі, т.б. амал-тәсілдер  --  осы ... ... ... ... ... 40 ... ... түрлерінің берілуі оқулық сапасын арттырумен қатар, оқушының шығармашылық ізденісіне жол ... Бұл ... ... ... қауымына тигізер айырықша көмегін байқатып, сабақ түрлері мен типтерінің молдығын ... ... ... ... ... ... да ... жалпылама теориямен шектелмей, оның түр-түрін қалай оқытуға болатынын талдап, жіктеп, таратып айтады. Мысалы, эпикалық жанрды меңгертуге қатысты ... ... ... ... оқытудың ғылыми-теориялық негізі, оның тәжірибедегі көрінісі, сабақ үлгілері де қоса ұсынылады. Сонымен қатар, мұғалімдерге ерекше қиындық туғызатын  ... ... ... мен ... де ... сөз ... ... жырын оқыту, публицистикалық шығармаларды, эпистолярлық жанрдағы дүниелерді, соның ішінде әралуан хаттарды ... ... ... тиімді әдістемелік үлгілермен беріледі. Үшіншіден, әдебиет пен қазақ тілін оқытудың күретамыры  -  тіл дамыту жұмыстары екенін ұстаз ... атап ... ... тіл ... жан-жақты қарастырылып, оның инновациялық жолдары нақты ұсынылады. Төртіншіден, қазіргі кезеңдегі ... ... ... ... үлгідегі сабақ жоспарлары), оқытуды технологияландыру мәселелері аталмыш оқулықтың маңызын арттыра ... ... ... ... беру ... мен ... ескере отырып, жаңаша идеямен, соны леппен жазылған. Әсіресе, дамыта оқыту технологиясына сүйене отырып, оқушыларды ғылыми еңбекке баулу мәселелері, ... ... ... ... ... де осы оқулықтан молынан табуға болады.Қанипа Омарғалиқызының бұл оқулығының ұстаздар қауымынан, ... мен ... ... кең ... ... ... ... де оқулықтың практикалық мәні мен сұранысында дер едік. Мектеп ... ... ... нанымды мысалдармен өріліп, әрі қонымды, әрі түсінікті жазылуында болса керек. Кітапта көркем мәтінді талдау әдісі ... ... ... ... ... ... жолымен, өз жаңашылдығымен дараланады.Бүгінгі оқыту жүйесіндегі баға параметрі де өзгерді.  деген сұрақтар да әлі өз жауабын таба алмай ... ... осы ... де ... жолдары айқын көрсетілген. Ұстаздың Абай туындыларын оқытуға негізделген екі кітабы, М.Әуезов шығарма­ларын оқытуға бағытталған үш кітабы іргелі еңбектер қатарын ... ... ... ... Әдіскердің Абай шығармаларын тақырып-тақырыпқа жіктей бермей, ақын шығар­машылығын тұтастай ең негізгі арналы, ... ... ... ... ... ... туралы идеясы айырықша назар аударуды қажет етеді. Абай өзі жазып кеткендей:  оны оқытудың алтын ... ... ...  -  деп ... ұстаз, . Бұл пікір шын мәнінде ақын шығар­машылығын ғана емес, жалпы адамзат жанын түсінуге, ... ... ... ... ... ... ... тұрады. Кіріспеде ұстаз Абай шығармашылығын оқытудың өзекті мәселелерін алдыға тарта отырып, ары қарай оны бесінші, сегізінші сыныптарда қалай ... ... ... ... ... ... меңгерудің тиімді технологиясын ұсынады, сабақ түрлерін береді. Одан әрі 9-10 сыныптардағы Абай шығармашылығын оқытудың жүйелі бағдарламасын беріп, оның ... ... ... ... комплекстік жоспарын, оқушылардың білім-білік дағдыларына қойылатын талаптарды, Абайтану ғылымын сабақта қалай тереңдетуге болатындығын жан-жақты талдап көрсетеді. Тәжірибемізден түспей, жауыр ... ... ... ... ... ... әдістер ұстаз тәжірибесінде, еңбегінде кездеспейді. Ол оқушының білім деңгейін шығармашылық деңгейге көтеру жолдарын ұсынады. Көзбе-көз әңгіме, ойлы сұхбат, пікір еркіндігі, ... ... өз ... алуына жағдай жасау, оқу жүйесін тереңдете беру, оны игертудің тиімді жолдарын іздеу  --  ... ... ... ... ... әдебиетті оқыту ұстанымы ой салу, ойлау, ойланту, бір ... келу ... ... Ой салу  --  ... тарапынан, ойлану  --  шәкірт тарапынан, ...  -  ... ... жатқан оқушыға түрткі жасап, ойлантуға алып келу) ұстаз тарапынан, бір шешімге келу  -  ... ... ... ... ... Бұл технологияда әдеби айтыс, пікірлесу, диологиялық әңгіме, проблема шешу, іздену ... ... ... бару  -  ... ... ... жаңа сабақ түсіндіру технологиясы сұрақ-жауап, пікірлесу, сұхбат әдістерімен қатар оқушылардың өз бетімен ізденуіне, зерттеу жұмысына негізделеді. Жобалау, модель ... ... өз ... жаңа өнім ... ...  -  ... ... ең негізгі алтын діңгегі. Оның барлығында оқушы жеке тұлға, дара субъект ретінде ... ... ... 100-ге ... ... ... ... Бұл талдаулар болашақ бағдарламаларға пайдалы материал екендігінде сөз жоқ. Авторлық өзекті тұжырымдар мен мәселеге жаңаша көзқарас Қанипа Омарғалиқызы­ның Абай шығармашылығын ... 5-10 ... ... жаңа ... ... ... етті. Бұл бағдарлама қазіргі көкейкестілігімен ғана емес, болашақ үшін маңыздылығымен ... ... ... ... да, ... жағынан да уақыт, мектеп сұранысына сай жазылған. Қанипа Бітібаева  -  Мұхтар Әуезов шығармаларын мектепте ... ... ... үш ... ... ... Ұстаздың  сияқты әлем таныған көр­кем эпопеяны ... ... ... ... өте ... Әдіскер  эпопеясын тереңдете оқыту идеясын ұсынады. Әр кітапқа қысқаша аннотация жазып қою, образдарды талдауға көмек-нұсқаулар ұсыну, мәтінге ... ... ... ... алға тартады. Ол төрт томдық туындыны топтай, жинақтай оқытудың ... ... ... ... айтқан образдарды топтап оқыту ұстанымының өте тиімді екеніне көз жеткізу қиын емес. ... ...  ... ойды ... отырып, тек Құнанбай емес, бүкіл үстем күш бейнесін оның айналасына ... ... ... сол ... ... ... жинақтау әдісінің табиғатын ашады. Еңбекте Құнанбай әлемі төмендегідей топтастырылып, әрқайсысы ... ... ой ... .  ... ... ... әр сабақта осылай қарастыра отырып, ұстаз өмірдегі Құнанбай мен Ділдәлар туралы шындықты да жарқыратып ... ... ... ... ... ... оқыту жолдарын көрсете отырып, оны оқушының жедел меңгеруіне айырықша назар ... ... ... ... 5 ... 11 сыныпқа дейін тұтастай оқытудың бағдарламасын жасай ... ұлы ... ... ... әңгімелерді, драмаларды, эпопеяны жүйелі түрде оқыту проблемасын ... ... ... келгенде, Мұхтар Әуезов туындыларын оқыту туралы бұл кітап  -  әдебиетті терең білуге, ұлы қаламгерлерді жете танып, зерделеуге игі ... ... ... ... өмір мен ғылыми ортаның дамуына, оқушы танымы мен зердесінің қа­лыптасуына, ... ... ... ... сөз ... ... киелі өнерге деген іңкәрлігімен ізденіп, талмай еңбек етіп келе жатқан дарынды педагог, қарымды ... ... ... болмаса да ғылымға өлшеусіз үлес қосып жүрген Қанипа ... бұл ... ұлт ... ... ... деп білеміз.Суретте: Қанипа Бітібаева (ортада).Авторы: Фаузия ОРАЗБАЕВА,профессор.ӨмірбаянКекілбайұлы Әбіш 1939 жылы 6 желтоқсан күні Маңғыстау ... ... ... ... ... облысы), Оңды ауылының Мырзайыр деген жерінде туған. Арғы атасы Жаңайұлы Қожаназар қазақтар көшін Маңғыстауға бастап келген топтан. Белгілі  білікті, ... ... ... Ата ... ... ... ұрпағы Жаманқұл немересі Кекілбайды үйлендірген соң, 1924 жылы Оңдыда қайтыс болған. 1928-31 жылдары ... ... ... кезінде Кекілбай ата мекеннен баз кешіп Түркменстанның Красноводск портында жүкші, Бекдаш химия кәсіпорнында біраз жыл жұмысшы болып ... елге 1937 жылы Баку мен ... ... ... соң ... колхозда колхозшы, Таушық кенішінде шахтер болды. 1942 жылы соғысқа алынып, майданда 3 рет жараланып, Сталинград маңында ... ... Әбіш ... ... ... ... ... ел ішінде аты шыққан бидің отбасында дүниеге келіп, тәрбиеленген. 1936 жылы әуелі Оңдыда ... ... 1942-45 ... аралығында стахановшы шахтер, 1945-62 жылдары  колхозында жұмыс істеді. Әбіш Кекілбайұлы 1957 жылы Таушықтағы мектептің 1 сыныбына барып, ... ... Оңды ... ал 1956-57 жылдары Үштағандағы орта мектепте оқиды. Әдебиетке құмарлығы мектеп қабырғасында басталады. 1957 жылы 5 мамыр    ... ... ... ... ... Комсомолы Орталық Комитетінің мақтау қағазымен марапатталады. 1957 жылы Қазақ Мемлекеттік Университетінің филология  факультетіне түседі. Университетте әдебиет ... ... жас ... ... ... ...  Соңғы курста оқып жүріп,  газетінде қызмет атқарады. Мұнда ол сыншылық қабілетімен көзге түседі.  кейін 1962-65 жылдар аралығында  ... ... ... ... ...  1965-68 ... ҚазССР Мәдениет министрлігінде, 1968-70 жылдары Кеңес армиясының қатарында, 1970-75 жылдары  студиясында бас редактор, 1975-84 жылдары Қазақстан КП ОК ... ... ... ... ... 1984-86 ... ҚазССР Мәдениет министрінің орынбасары, 1986-88 жылдары Қазақстан Жазушылар Одағы басқармасының 2-ші хатшысы, 1989-90 ... ... ... және ... ... қорғау қоғамы Орталық кеңесінің төралқа төрағасы, 1990 жылы ... КП ОК ... ... 1991 жылы ... ... ... ... Мәдениет, тіл және ұлтаралық қатынастарды дамыту жөніндегі комитеттің төрағасы, 1992-93 жылдары  газетінің бас редакторы, 1993-95 жылдары ... ... ... ... 1994-95 ... Республикасы Жоғарғы Кеңесінің төрағасы, 1996-2002 жылдары Қазақстан Республикасының Мемлекеттік хатшысы болып істеді. 2002 жылдан бастап ... ... ... Сенатының депутаты. Әбіш Кекілбайұлы Қазақстан Жоғарғы Кеңесіне екі рет, Мәжілісіне бір рет баламалы негізде депутат болып сайланады. Әбіш ... ... ... ...  1962 жылы,  1965 жылы жарық көрді. Ауыл өмірінен жазылған повесть, әңгімелер жинағы  - Әбіш ... кең ... ... ... болашағын танытады. 1974 жылы  сын мақалалар жинағы, ,  1979 жылы , Маңғыстау түбегінің өткені, бүгіні, ... ...  ... ... ... 1982 жылы  ... ... 1992-93 жылдары Таңдамалы екі томдық, 1995 жылы  1998 жылы , публицистикалық мақалалары, толғамдары, 1999 жылы 12 ... ... ... жарыққа шықты. Әбіш Кекілбайұлының  (1981),  (1984) романдары қазақ әдебиетінің үлкен ... ... ... ... ССР ... сыйлығын алды. 2001 жылы шыққан , 2002 жылы шыққан  тарихи тақырыпты ғылыми дәйекпен, дерекпен түсінікті ұғымды етіп ... жаңа ... ... ... 2009 жылы  деп аталатын автордың көп жылдық ой-толғаулары, эссе, естелік, сөйлеген сөздерінің 5 томдық жинағы жарыққа шықты. Әбіш Кекілбайұлының ... ... ТМД ... мен ... ... аударылған. Ол ҚазССР Мемлекеттік сыйлығының 1986, Қазақстан Республикасы Президентінің бейбітшілік және ... ... ... 1995,  орденімен 1999, Түркі елдері қауымдастығының шешімімен  алады. 2003 жылы  ... ... ... ... ... ... бөлім ҚЫЗЫЛ АЛМА I Ат тұяғынан құм сауырын ойып ... ... ... ... қайта толады. Алдындағы оқ бойы озық өңшең құла ат мінген күзет сарбаздарынан тау-тау шағылдың беткейінде шашырап қалып жатқан көп із ... ... ... ... Сусыма құм баянсыздықтың тылсым құдіретін танытқысы келгендей, құп-қу жүзіне жолап кеткен сәл таңбаны жалмап жұтып жатыр. Әмірші ұлы ... ... бері оппа ... осы бір обыр ... ... қанша алып қашса да, құтыла алмай-ақ қойды. Сары ала ... ... ... ... ... ... ... жорғалап келе жатқан көп аттың тұншыға шыққан жапа-тармағай дүсірін тыңдай-тыңдай мезі боп кетіп, тұсындағы селдір пердені ысырып, сыртқа ... - ... ылғи сол ... ... ... қар ... ... жабырқаңқы шөл көзіңді қажытады. Жүзген мен сексеуіл әлі бүр жармапты, сояу ... ... ... мүлгіп тұр. Деңкиген шағылдар да, тырбық құм бұталары да ғұмыры қыбыр-қимыл көрмегендей, жер тістеп жатып ... ... ... ... ғана емес пе еді. Бес күн бойы ... алдынан тандырдың деміндей бет шарпыған қызыл жел ұрған да тұрған. ... долы ... қара ... ... ... күл қып ... ... бір алапат табаққа салып ап, елеп, кебегін желпіп ұшырып жатқандай, жер мен кек түгел шаңға айналып кеткен-ді. Қара ... ... қол ... көре ... ... ... ұрғылап кері итеріп баққан қызыл желді бетке ұстап ілбіген де отырған. Күллі ... ... ... тулап шыға келген-ді. Аспан қайда, жер қайда - ешкім ажырата алмастай... ... ... ұлып ... ... ... кеңістікті бір өзі ием-деніп, асыр салып ойнақтап жүрген ... Енді ... ... орнына келместей... Сол бір шаң-тозанға айналған қалпы біржола күлі көкке ұшатындай. Әумесер жел бұл мініп келе жатқан сары ... де жер ... ... ап, ... бедірейіп жатып алған сұп-сұр кеңістіктің әлдебір тұңғиығына жітіріп жібергісі келгендей, екілене жұлқылайды.Аттар әбден титықтап болдырды; жұрт ... құм ... ... ... жүре ... ит ... ... Сонда да шеруді кідіртпеген-ді. Тоқтағанда да, қара ... ... қол ... ... ... шөлде ықтасын таба ала ма?Қайта тентек жел күймелер мен жүктерді құла түзге бет-бетіне қуып ... де ... ... ... ... ... ... құм астына көміп те кеткен.Бұрын тасбақаның дауылы мен қазанның кірісінде жолға шықпаушы еді. Осы жолы елге қалайда көктем басында оралам деп ... ... ... ... ... ... ... бетер қарысып бағатын әдетіне басып, әбден тістеніп алды. Дүниені көктемде бір дүрліктіретін жел күшті ме, жоқ, ... ... ... ... ... келтіретін бұл күшті ме?Дегенмен, найзаңа ілікпейтін, қылышың кеспейтін мына жел деген пәленің осынша жын ойнағына зығырданы қайнап та ... ... да, ... ба, ... дегендей, сары күймені айнал соқтап, қайта-қайта келе берген қол басыларына еш шырай танытпаған-ды.Сырттағы ышқына ұлып тұрған желді көрмеген ... ... ... боп ... да қалған. Бесқонақтың бес күні өткен соң, дүние жынынан айрылған бақсыдай жым-жырт бола қалды. Жер беті айғыз-айғыз ... ... ... ... ... ... мына ... де, ана жерде де, теңкиіп-теңкиіп тас-бақалар жатыр. Кейбіреулерін жел аударып тастапты, төрт аяғы көктен кеп үйелеп қапты.Дауыл басылған күйі ... ауа ... ... ... ... алып дәулердің сүйегін қазып алғандай, шағылдардың бүйірлері опырайып-опырайып көрінеді. Сусылдақ сұп-сұр құмға малтығумен келе жатқандарына да ... күн ... Кеше ... ... ... ... мелшиген меңіреу тыныштық қажытып келеді. Мынау қимыл-қыбырсыз, сыбыс-сыбдырсыз кеңістікте мен де тоқтап қалармын деп қорыққандай ... ... ... ... ... ... дөңкиіп-дөңкиіп кес-кестей құлаған жал-жал шағылдардың қай-қайсысына да жеткенше асыққанмен, қара қатқақтың сынайы әлі білінбейді. Көз жетер жердің бәрі-әжім-әжім ... ... ... боп ... ... ұлпа ... ... сиқыр жазып кеткен жұмбақ дұғалықтай көп шиыр, қанша телміргеніңмен, ой сергітердей нышан ... ... ... ... ... өзі де құм ... осы бір мән-мағына-сыз құр шимайдай мынау ұлан-асыр сұрқай кеңістіктегі бүгін бар, ертең жоғалып кететін ... ... ғана емес пе екен ... күдік қашырғандай. Күні кеше ғана асырды салып-салып, ақырында мысы ... ... ... ... ... әумесер дауылындай о да қанша ала-сұрып баққанмен, уақыт дейтін сусыма құм бәрібір із-түзін қалдыртпай, ... ... ... жыл бойы ... ... Жүз мың ... тұяғының баспаған жері жоқ. Сонда күндердің күнінде ... ... де дәл ... қып, жел ... құм ... қоя ма? Адам ... ... ғұмыры ұйтқып-ұйтқып ба-сыла қалатын қырдың желіндей құр әншейін өткінші нәрсе ғана болса, тұсында соның әрбір ұсақ-түйегін жіпке тізіп тіркеп ... ... жады да мына ... ... ... ... екен ғой. Сонда анау аспан мен мынау жердің арасында баянсыздықтан басқа ештеңенің болмағаны да. Басқасының ... тек ... қана ... пе?Кім біліпті солай болса солай да шығар. Баяғыда ... ... ... бар ма ... ... осы ұлан-асыр түздің өзінде қатын-баласын жетектеп, қашып-пысып жүрмеп пе еді... Міне, сары ала күйменің ішінде ... көз ... ... ... ... ... келе ... кесір құм мұның талай борбайын осқылап, табанын ... пе еді. Ең ... ... қолымен тырмалап, сыз шығаратын бұта екеш бұта да ... ... ... көңін қуырып, қаталатып бара жатқан қаскөй шөлден өмір-бақи құтылмайтындай, қасық қара су таңдайын шылайтын күн енді айналып келмейтіндей көрінуші еді ғой. Ал ... соны кім ... ... өзі екеш өзі де ... ... бір ... тайып ойына түспесе, есіне алып жарымайды емес пе? Баяғы қорлықты бүгінгі мәртебе, баяғы азапты бүгінгі ... ... ма! ... кешегідей бүгін де ұмытыла ма? Ендеше, жұрттың ертең деп көкіп жүргендерінің не болғаны? Жолындағының бәрін жапырып, бәрін құрдымға жіберер ... ... ма, әлде ... ар ... ... ... - баян-сыздықтың қолындағы аяу білмес алмас қылыш па? Не? Ертең ... ... ... ... ... ашып тажал төніп тұрған бүгіннің не қажеті бар? Бірақ, бүгін мәңгілік болса, ажалсыз болса, кешегілер қайда? Кеше ... теке ... ... ... ... көздеріне қалай құм құйылды? Оларды омақастырған тек бұның аяу білмес алмас қылышы ғана ма? Жоқ. Ең алдымен, өздері, ... ... Кеше ... ... ... аты. Бүгін әлсірей-әлсірей кешеге айналады. Ал бет қаратпас ... күш ... ... ертеңнің өзімен белдеседі. Күштіліктің шын аты -Мәңгілік... Мәңгілікпен сол бет қаратпас алапат күш қана тіл табыса алады. ... ... ... екі ... дүрегейдің сазайы -ертеңнен, ал атасын танымас алып күштің ... дәл ... ... ... ... пен үміттің екі ұдай аралығы. Пенде біткеннің қалтылдақ қайық ... ... күн ... бар ... сол ... Олар тек ... ғана ... ұстап тұтынғанына көнеді. Ал, мықты тегеурінсіз өңшең әлжуаз түк те бітіре алмайды. Бір қолына қорқынышты, екінші қолына ... ... ... ... екі ортада әрі-сәрі қылып қоя алатын тегеурін ғана әлжуаз әлсіздікті күшке айналдыра алады; оның қолына түскен бүгіннің өзі-ертенмен егесетін қару...Оның қай ... да ... ... ...  
        
      

Пән: Педагогика
Жұмыс түрі: Материал
Көлемі: 236 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Озат педагогикалық тәжірибе және инновация21 бет
Тарихи-педагогикалық білім беруді жетілдіру71 бет
Мектептегі басқарудың ғылыми-педагогикалық негіздері15 бет
Мұғалімдердің педагогикалық және әдістемелік білім деңгейін жетілдіру10 бет
Озат педагогика ғалымдары22 бет
Қазіргі жағдай Қазақстан мектептеріндегі білім беру мазмұнының проблемалары20 бет
Қазіргі мектенптерде білім беру мазмұны18 бет
Қазақ тілін оқытуда жобалап оқыту технологиясын қолдану23 бет
Қазақстандық жаңашыл ұстаздардың іс-тәжірибесін насихаттаудың маңызы16 бет
2-сынып оқушыларының математикадан шығармашылық қабілетін дамыту70 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь