Кәсіпорынның айналым капиталын пайдалану тиімділігін жетілдіру жолдары


Кәсіпорынның қаржылық жағдайы, оның төлем қабілеттілігі өндіріске салынған активтердің айналымдылық деңгейінен тәуелді болады. Айналымдылық көрсеткіштері қаншалықты жоғары болса, соншалықты өндіріске салынған активтер нақты ақша қаражаттарына жылдам айналады, яғни кәсіпорын өзінің қарыздық міндеттемелерін уақытылы орындай алады.
Кәсіпорынның айналым капиталының айналымдылық деңгейі әр түрлі болады. Активтердің айналымдылық көрсеткіштері кәсіпорын мүлкінің құрылымын анықтайды және кәсіпорын активтерінің жекелеген түрлерінің (негізгі құралдардың, тауарлық-материалдық құндылықтардың, дебиторлық қарыздың) айналым жылдамдығынан тікелей тәуелді болады.
Айналым капиталының айналым ұзақтығы көптеген сыртқы және ішкі факторларға байланысты болады. Сыртқы факторларға келесілерді жатқызуға болады:
• Кәсіпорынның салалық ерекшеліктері (мысалы, өнеркәсіп саласының кәсіпорындарындағы ағымды активтердің айналым жылдамдығы қызмет көрсету саласындағы кәсіпорындарындағы активтердің айналым жылдамдығынан төмен болады);
• Кәсіпорын қызметінің ерекшеліктері (өндірістік, жабдықтаушы, білім саласындағы кәсіпорындар);
• Кәсіпорынның өндірістік қабілеті;
• тұтынушылар арасындағы қарым- қатынастар, кәсіпорынның өніміне деген сұраныстың болуы).
Айналым капиталын қолданудың тиімділігіне әсер ететін ішкі факторларға келесілер жатады:
• Шығындарды басқару жүйесі (өндіріске қажетті материалдардың тиімді мөлшерін анықтау);
• Кәсіпорынның баға саясаты;
• Тауарлық- материалдық құндылықтарды бағалаудың тиімді әдістерді (өндірістік, орташа салмақталған құн, ФиФО, ЛиФО) қолдануды қажет ететін есеп саясаты.
Капиталдың айналымдылығының артуы материалдық құндылықтарды басқару жүйесінің тиімділігінің артқанын және кәсіпорынның өндірістік белсенділігінің өскенін сипаттайды. Активтердің айналымдылығының төмендеуі кәсіпорынның қолында шектен тыс материалдық құндылықтардың, дебиторлық қарыздың, ақша қаражаттарының шоғырланғанын білдіреді.

Пән: Экономика
Жұмыс түрі: Материал
Көлемі: 3 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге




3. Кәсіпорынның айналым капиталын пайдалану тиімділігін жетілдіру жолдары

Кәсіпорынның қаржылық жағдайы, оның төлем қабілеттілігі өндіріске
салынған активтердің айналымдылық деңгейінен тәуелді болады. Айналымдылық
көрсеткіштері қаншалықты жоғары болса, соншалықты өндіріске салынған
активтер нақты ақша қаражаттарына жылдам айналады, яғни кәсіпорын өзінің
қарыздық міндеттемелерін уақытылы орындай алады.
Кәсіпорынның айналым капиталының айналымдылық деңгейі әр түрлі болады.
Активтердің айналымдылық көрсеткіштері кәсіпорын мүлкінің құрылымын
анықтайды және кәсіпорын активтерінің жекелеген түрлерінің (негізгі
құралдардың, тауарлық-материалдық құндылықтардың, дебиторлық қарыздың)
айналым жылдамдығынан тікелей тәуелді болады.
Айналым капиталының айналым ұзақтығы көптеген сыртқы және ішкі
факторларға байланысты болады. Сыртқы факторларға келесілерді жатқызуға
болады:
• Кәсіпорынның салалық ерекшеліктері (мысалы, өнеркәсіп саласының
кәсіпорындарындағы ағымды активтердің айналым жылдамдығы қызмет
көрсету саласындағы кәсіпорындарындағы активтердің айналым
жылдамдығынан төмен болады);
• Кәсіпорын қызметінің ерекшеліктері (өндірістік, жабдықтаушы, білім
саласындағы кәсіпорындар);
• Кәсіпорынның өндірістік қабілеті;
• тұтынушылар арасындағы қарым- қатынастар, кәсіпорынның өніміне деген
сұраныстың болуы).
Айналым капиталын қолданудың тиімділігіне әсер ететін ішкі факторларға
келесілер жатады:
• Шығындарды басқару жүйесі (өндіріске қажетті материалдардың тиімді
мөлшерін анықтау);
• Кәсіпорынның баға саясаты;
• Тауарлық- материалдық құндылықтарды бағалаудың тиімді әдістерді
(өндірістік, орташа салмақталған құн, ФиФО, ЛиФО) қолдануды қажет
ететін есеп саясаты.
Капиталдың айналымдылығының артуы материалдық құндылықтарды басқару
жүйесінің тиімділігінің артқанын және кәсіпорынның өндірістік
белсенділігінің өскенін сипаттайды. Активтердің айналымдылығының төмендеуі
кәсіпорынның қолында шектен тыс материалдық құндылықтардың, дебиторлық
қарыздың, ақша қаражаттарының шоғырланғанын білдіреді.
Айналым капиталдарын қолданудың тиімділігін арттырудың жолдары
жоғарыда Қазхром АҚ мәліметтерінің негізіне сүйене отырып қарастырған
болатынбыз. Ағымды активтердің оңтайлы көлемін қалыптастыру негізінен
алғанда активтердің кәсіпорынға қажетті мөлшерін анықтаумен байланысты
болғандықтан, материалдарды оларды әдістемесімен де таныс болдық.
Алайда, аталған кәсіпорынның қызмет ерекшеліктеріне байланысты оның
ағымды активтердің құрамында материалдық құндылықтар мен дебиторлық қарыз
және ақша қаражаттарынан тұрады. Өздерінің ерекшеліктеріне, айналу
жылдамдығына, пайда болу заңдылықтарына, пайда болу заңдылықтарына
байланысты ағымды активтердің бұл элементтерн жоспарлау, болжамдау және
алдын-ала есептеп анықтау өте қиын. Бұл активтерді басқару барысында өзге
де әдістерді қолданады. Кәсіпорындар бұл тектес активтердің тиімділігін
қолданыстағы қаржыландыру және есеп айырысу әдістерінің көмегімен арттыра
алады.
Дебиторлық қарыз шоттарындағы қаражаттар ағымды активтердің айналымнан
шығып қалған бөлігін көрсетеді. Бұл өз кезегінде кәсіпорынды қосымша
қаражаттарға мұқтаж етеді және оның қаржылық жағдайының қиындауына алып
келеді.
Коммерциялық есеп айырысу принципі бойынша жұмыс істейтін кәсіпорындар
дебиторлық қарыздың көлемінің ... жалғасы
Ұқсас жұмыстар
Кәсіпорынның айналым капиталын пайдалану тиімділігі
Кәсіпорынның айналым капиталын басқару
Кәсіпорынның негізгі капиталын пайдалану
Кәсіпорынның айналым капиталын пайдалануды жақсартудың теориялық мәселелері
Кәсіпорынның тиімділігін жоғарлату жолдары
Айналым капиталын басқару тиімділігін талдау (“Астана трэйд интернэшнл” АҚ мысалында)
Кәсіпорынның таза айналым капиталын басқару және ЖШС «Ұланның» айналым активтерін бағалау және талдау
Кәсіпорындағы айналым капиталдарының тиімділігін арттыру
Кәсіпорынның айналым қаражаттары (айналым капиталы)
Кәсіпорындағы айналым капиталдарының тиімділігін арттыру, және оларды жетілдіру жолдарын анықтау
Пәндер

Қазақ тілінде жазылған рефераттар, курстық жұмыстар, дипломдық жұмыстар бойынша біздің қор №1 болып табылады.

Байланыс

Qazaqstan
Phone: 777 614 50 20
WhatsApp: 777 614 50 20
Email: info@stud.kz
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь