Салықтық реттеуді дамыту үрдістері және салықтарды бөлу механизмін жетілдіру

1. САЛЫҚТЫЌ РЕТТЕУДІ ДАМЫТУ ҮРДІСТЕРІ ЖӘНЕ САЛЫҚТАРДЫ БӨЛУ МЕХАНИЗМІН ЖЕТІЛДІРУ
2. Салықтық реттеу көмегімен Шығыс Қазақстан облысының бюджеттерiн қалыптастыру және реттеу проблемалары
3. Әр деңгейдегі бюджеттер арасында салықтарды бөлу механизмiн жетiлдiру
4. ҚОРЫТЫНДЫ
Қазiргi уақытта бюджеттердiң үйлесімсіздігі проблемасы өзектi болып тұр. Ол сыртқы қарызды барынша пайдалануды және әлемдiк тауарлық және қаржылық рыноктардағы өзгерiстер салдарынан қазақстандық экономиканың осалдылығының жоғары деңгейiн шарттайды.
Республиканың аумақтарындағы экономикалық қиындықтарды жеңу бюджеттiк проблемаларды шешудi, кең масштабты нарықтық реформаларды iске асыруды, аумақтардың тұрақты экономикалық өсуiн қамтамасыз етудi, өндiрiлетiн өнiмнiң бәсеке қабiлеттiлiгiн және тұрғындардың хал-ахуалын жоғарылатуды талап етедi.
2002 жылғы “Бюджет жүйесi туралы Қазақстан Республикасының” заңына сәйкес төмендегi бюджеттер салықтық бөлулер түрiндегi кiрiстердi сатылас теңестiрудiң орнына, жоғарғы бюджеттерден қаржылық көмекке көштi. Қаржыландырудың мұндай ретi аумақтық бюджеттердi мемлекеттiк бюджеттiң орындалуына тәуелдiлiкке қояды. Күтпеген қосымша шығындардың пайда болуы жағдайында, секвестр режимi енгiзiлуi мүмкiн, ол аумақтардың қаржылық жағдайына керi әсер етедi. Жылдан жылға аумақтық бюджеттердiң дербестiгi жойылады, бұл әрине жергiлiктi және республикалық бюджет арасындағы пропорцияның сақталмауына әкеледi. Орталық бюджеттен берiлетiн, барлық қаржылық қаражаттар аумақтарға экономикалық әсер ететiн тұтқалар бола алады. Қаржылық көмек көрсетудiң ұсынылатын нысаны, бюджеттердi қалыптастыру үдерісін қиындатып жекелеген аумақтардың мүдделерiн басуды қайтадан қалыптастырады.
Келешекте бюджетаралық қатынастарды ұйымдастыру туралы арнайы облыстық заңды өңдеу қажеттiлiгi туады. Аумақтың бюджеттiк ресурстарға ең аз қажеттiлiктерiн анықтайтын ең аз бюджеттiк қамтамасыз етiлудiң нормативтерi бюджетаралық қатынастарды қалыптастырудың бастапқы шарттары болуы керек. Осы жағдайда Шығыс Қазақстан облысында анықталған бастапқы нормативтерсiз бюджеттi объективтi, негiздi жоспарлау мүмкiн емес екендiгiн түсiнiп, проблеманы шешуде.
Бюджетаралық қатынастарды дамытудың келешектегi бағыттарының бiрi ­ әрбiр аумақтың қаржылық әлуетін басым мөлшерде ескертуге, меншiктi салық базасын дамытуға өңірлер бюджеттерін ынталандыруға мүмкiндiк беретiн, салықтық бөлулердiң нормативтерiн тағайындау кезiндегi сараланған тәсiлдi пайдалану. Қазiргi кезде аумақтың дамуының әлеуметтiк экономикалық жағдайларының өзгерiсiн неғұрлым басым ескеру үшiн тұрақты негiзде жергiлiктi бюджеттерге бекiтiлген кейбiр салықтарды бөлу нормативтерiн жыл сайын белгілеген жөн.
1 Ќазаќстан Республикасыныњ Бюджет кодексі (2004 жыл 24 сєуір № 548-ІІ) – Алматы: Юрист, 2005 – 128 б.
2 Салық және бюджетке төленетін басқа да міндетті төлемдер туралы (Салық кодексі). Қазақстан Республикасының 2001 жылғы 12 маусымдағы № 209-ІІ Заңы
«1996 жылға арналѓан Республикалық бюджет туралы» ҚР Заңы
«1997 жылға арналѓан Республикалық бюджет туралы» ҚР Заңы
«1998 жылға арналѓан Республикалық бюджет туралы» ҚР Заңы
«1999 жылға арналѓан Республикалық бюджет туралы» ҚР Заңы
«2000 жылға арналѓан Республикалық бюджет туралы» ҚР Заңы
«2001жылға арналѓан Республикалық бюджет туралы» ҚР Заңы
«2002 жылға арналѓан Республикалық бюджет туралы» ҚР Заңы
«2003 жылға арналѓан Республикалық бюджет туралы» ҚР Заңы
«2004 жылға арналѓан Республикалық бюджет туралы» ҚР Заңы
«2005 жылға арналѓан Республикалық бюджет туралы» ҚР Заңы
«2006 жылға арналѓан Республикалық бюджет туралы» ҚР Заңы
Закон РК «О контроле за исполнением республиканского и местных бюджетов. Астана, 29 января 2002г. №286-II ЗРК.
Н.Є. Назарбаев «Ќазаќстан – 2030: барлыќ ќазаќстандыќтардыњ µсіп µркендеуі, ќауіпсіздігі жєне єл-ауќатыныњ жаќсаруы» Ел Президентініњ Ќазаќстан халќына жолдауы
Проект бюджета Восточно-Казахстанской области на 2004 год // Рудный Алтай. – 2003. – №191. -12 декабрь.
Кейнс Дж. М. Общая теория занятости, процента и денег –М: Прогресс, 1978.- 304 б.
Осадчая И. М. Современное кейнсианство –М: Мысль 1971.- 127 б
Смит А. Исследование о природе и причинах богатства народов –М: 1992 - 589 б.
Твердохлебов В. Финансовые очерки. Выпуск 1. – Петроград, 1916. –125 б.
Соколов А. Теория налогов – М: Соцэгиз 1928. – 198 б.
Тривус А. Налоги как орудие экономической политики – Баку, 1925. – 190 б.
Сейдахметова Ф.С. Налоги в Казахстане/ Учебное пособие.- Алматы: «LEM» - 2002. – 160 б.
Ілиясов Қ.Қ., Құлпыбаев С. Қаржы: Оқулық. – Алматы: 2005. – 551б.
К.К. Ильясов, А.Б. Зейнельгабдин, Б.Ж. Ермекбаева Налоги и налогообложение. Учебное пособие. – Алматы, РИК, 1995 – 151 б.
Жуйриков К.К. Бюджет: составление, утверждение, исполнение: Учебное пособие. – Алматы, 2003. – 210 б.
Б. Ж. Ермекбаева Салықтар және салық салу: Оқу құралы – Алматы: Қазақ университеті, 2003. – 131 б.
Елубаева Ж.М. Бюджетная система Республики Казахстан: теория, практика и направления развития. – Алматы, 2004. – 346 б.
Худяков А.И. Налоговое право Республики Казахстан. – Алматы: «Жеті жарғы», 1998. – 304 б.
Идирисова Э.К. Налоговое регулирование предпринимательской деятельности в сфере малого и среднего бизнеса. – Алматы: Қаржы-қаражат, 1999 – 136 б.
Найманбаев С.М. Салыќтыќ ќ±ќыќ: Оќулыќ – Алматы: Жеті жарѓы, 2005 – 400 б.
Ильясов К.К, Исахова П.Б. Расходы государственного бюджета: Учебное пособие. – Алматы: Экономика, 2003. – 290 б.
Ж. О. Ихданов, Ә. О. Орманбеков Экономиканы мемлекеттік реттеудің өзекті мәселелері: Оқу құралы. – Алматы: Экономика, 2002. – 218 б.
Елубаева Ж.М. Межбюджетные отношения: состояние и направления реформирования (теория и опыт отдельных стран). – Алматы, 2002. – 153 б.
Н. К. Мамыров, Ж. О. Ихданов Государственное регулирование экономики в условиях Казахстана (теория, опыт, проблемы). Учебное пособие. – Алматы : Экономика, 1998. – С. 248
Юткина Т.Ф. Налоги и налогообложение: Учебник. – М.: Инфра-М, 1999. – 429 б.
Зейнелғабдин А Бюджеттік ж‰йені реформалау// Қаржы қаражат. – 1996. -№3. – С. 7-10.
Ильясов К.К., Идрисова Э.К. Налоги развитых зарубежных государств. – Алматы: Ќаржы-ќаражат, 1997. – 160 б.
Налоги: Учебное пособие/ Под ред. Д.Г. Черника, М: «ФиС» 2001- 656 б.
Черник Д.Г. Гражданин и налоги – М:1998 – 84 б.
Смирнов М.А. Местные финансы - М.: Госиздат, 1926 – 216 б.
Ширкевич Н.А. Местные бюджеты СССР. – М.: Финансы и статистика, 1991- 128 б.
43 В.Минченко Эффективность бюджетного тенге // Рудный Алтай. – 2002. - №175. – 14 ноябрь.
44 Минченко, М.Токобаев Бюджет развития и созидания // Рудный Алтай. – 2002. -№197. – 24 декабрь
45 Дербисов Е Диалоги о бюджете переходного периода. А.: Қаржы қаражат, 1994. –192 б.
46 Поляк Г.Б. Бюджет города: (Проблемы и перспективы развития). М.: 1978. – 128 б.
47 Налоги и налогообложение: Учебник / Под ред. И.Г.Русакова. – М.: 1998. – 495 б.
48 Черник Д.Г. и др. Основы налоговой системы: Учебное пособие для вузов. – М.: Финансы, 1998. – 422 б.
49 У.М. Искаков, Е. Щербик К вопросу о прогнозировании налоговых платежей // Региональный вестник Востока. – 2002. - №2 – Б. 102-106
50 А.Абдугалимова, А.Усумбаева Некоторые особенности формирования межбюджетных отношений // Транзитная экономика. – 2002. - №2. – Б. 77-79.
51 Обзор социально – экономической ситуации в РК за 1991-2001г.г. // Саясат. – 2002. - №1. – Б.4-27.
52 Жубаев С.Д. Принципы формирования доходов местных бюджетов и их взоимодействия с республиканским бюджетом в современных условиях // Банки Казахстана. – 2001. -№ 9. ­ Б. 14-18
53 Зейнелғабдин А Жергiлiктi бюджет тоңы жiбiдi // Қаржы қаражат. – 1996. -№3. – Б. 7-10.
54 Махмутова М. выравнивание межрегиональные различия // Қаржы қаражат. – 1997. -№ 10. – Б. 45-52.
Құрманғалиев А. Бюджет әдiл бөлiнуде // Қаржы қаражат. – 1999. - № 5. – Б. 14-15.
Елубаева Ж.М Влияние изменений в налоговом законодательстве на состояние бюджетной системы в Республике Казахстан // Финансы. – 2003. - №6. – Б. 67-72.
Правительство РК и НацБанк РК об основных направлениях экономической и социальной политики и прогнозе экономических показателей на 2003 год // Казахстанская правда. – 2002. – 27 декабрь.
Зейтурсынова А От общего к частному // Деловая неделя. – 2002. – 21 июнь.
Зейнельгабдин А. Бюджетный процесс // Деловая неделя. – 2002. – 8 февраль.
Издибаев Т. Премьер считает, что параметры бюджета 2003 г реалистичны // Панарама. – 2002. – 13 сентябрь.
61 Ержанова Л. Что год грядущий нам готовит: Бюджет // Экспресс К. – 2002. – 11 сентябрь
62 Ережепов С. Бюджет реального развития // Қаржы қаражат. – 2001. - №1.- Б. 21-23.
63 П.Исахова К вопросу разграничения полномочий между уровнями государственного управления и совершенствования межбюджетных отношений // Қаржы қаражат. – 2003. -№1. – Б.25-35.
64 Джаманбаев А. Новейшее законодательства о местном гос.управлении в РК // Саясат. – 2001. - №9. – Б.4-8.
65 Васильева Н. К вопросу о государственном регулировании экономики РК // Аль Пари. – 1998. - №3. - Б.60-63.
66 А.С. Раимкулов Контроль как приоритетное направление в пополнение доходов бюджета // Қаржы қаражат. – 2000. - №1-2. – Б.18-23.
67 М.Х.Тусеева Роль государственного бюджета в человеческом развитии // Қаржы қаражат. – 2000. - №3-4. – Б.48-50.
68 Искакова Р Проблемы местного самоуправления // Қаржы қаражат. – 2000. - №9-10. – Б.58-59.
69 Г.Арынова Бюджетные изъятия региона // Қаржы қаражат. – 2000. - №9-10. – Б.60-63.
70 С.Канатов Нам нужна прочная база доходов // Қаржы қаражат. – 2001. - №1. – Б.44-46.
71 Ж.Туякбай Бюджетная сфера нуждается в реформах // Қаржы қаражат. – 2001. - №4. – Б.3-7.
72 Ж.Кулекеев Вопросы межбюджетных отношений // Қаржы қаражат. – 2002. - №5. – Б.23-26.
73 И.Подпорина Современные проблемы бюджетного регулирования // Экономист. – 1996. - №7. – Б. 15-19.
74 В. Новикова Возможно ли справедливое распределение доходов? // Экономист. – 2003. - №4.- Б. 61-67.
75 С. Әуелбаев Халықтың қаржысы мен қаражаты (монография)., Алматы: Ғылым, 1998. – 210 б.
76 Д.В. Винницкий Совершенствование системы правового регулирования межбюджетных отношений // Финансы. – 2002. - №3. –Б. 76-77.
77 Максимова Н.С. Реформирование межбюджетных отношении в РФ // Финансы. – 2002.- №8. – Б. 8-11.
78 В.Горегляд Бюджетная система и экономический потенциал страны // Вопросы экономики. – 2002. -№4. –Б. 67-77.
79 Е.Бушмин Роль и место бюджетных процедур в системе государственных финансов // Вопросы экономики. – 2003. - №5. – Б. 42-49.
80 Рамазанов А Справедливость распределения доходов // Саясат. – 2000. - № 4-5. – Б. 68-72.
81 Смагулова Р.У Оценка финансового состояния Республики Казахстан за 1992-1995 годы: Отчет о НИР (заключительный) / КазГАУ. – Алматы, 1996. – 14 б.
82 Н. Рахметов О проблемах исполнения прогноза по налогам и другим обязательным платежам за 2000г. // Вестник МГД. – 2001.- №3. –Б. 5-14.
83 В.Табольская Местные доходы и местное самоуправление // Муниципальная экономика. – 2003. -№2. – Б. 12-20.
84 Жуйриков К.К Проблема формирования бюджета: дефицит бюджета и государственный долг // Банки Казахстана. – 2003. - №3- Б. 15-21.
85 Д.Вустер Реформа межбюджетных отношений в Казахстане // Аль Пари. – 2000.- №1.- Б. 21-25.
86 Д.Вустер. Реформа межбюджетных отношений в Казахстане // Аль Пари. – 2000. - №2.- Б. 43-48.
87 Е.Сабуров, Н.Типенко, А.Чернявский Бюджетный федерализм и межбюджетные отношения // Вопросы экономики. – 2000. - №1. –Б. 56-70.
88 Христенко В Реформа межбюджетных отношений: новые задачи // Вопросы экономики. – 2000. - №8.- Б. 4-14.
89 В. Христенко Развитие бюджетного федерализма в России: итоги 1990-х годов и задачи на перспективу // Вопросы экономики. – 2002. - №2. –Б. 4-19.
90 П. Кадочников, И. Трунин Проблемы моделирования воздействия межбюджетных трансфертов на фискальное поведение субнациональных властей // Вопросы экономики. – 2002. - №5. – Б.103-126.
91 Климова Р.О. О налоговом и финансовом потенциалах региона и области // Налоговый эксперт. – 2002. -№3. – Б. 17-20
92 Ж.Марку Бюджетные отношения между регионами и коммунами в РФ // Муниципальная экономика. – 2001. - №4(8). –Б.19-39.
93 Методика внутриобластных межбюджетных взаимоотношений в Самарской области на 2002г // Муниципальная экономика. – 2002. - №2(10). – Б.33-38.
94 Лапушинская Г.К. Метод анализа территориальных бюджетов // Финансы. – 2001. - №9. – Б.18-21.
95 Кошина Н.В. Методика расчетов налогового потенциала // Финансы. – 2001. -№12. – Б.35-38.
96 С.Ассекритов, В.Широкобокова Межбюджетные отношения: проблемы и подходы к их решению // Экономист. – 2001. - №1. – Б.57-65.
97 Мануйлова Т.Н. Казначейство: прозрачность бюджета // Финансы. – 2002. - №1. - Б. 22-27
98 Колесов А.С. Межбюджетные отношения: сущность и пути совершенствования // Финансы. – 2002. - №2. - Б. 3-7
99 Артемьева С.С. Реформирование межбюджетных отношении в регионе // Финансы. – 2002. - №3. - Б.19-22.
100 Лариков И.Н. Проблемы межбюджетных отношении в Российской Федерации и пути их решения // Финансы. – 2002. - №5. - Б. 6-9.
101 Фрейдлин С.Я Экономико-математическая модель мониторинга оценки налоговой базы // Финансы. – 2002. - №7. - Б.38-40.
102 Коростелев Ю.В. Бюджет как инструмент социально-экономического развития региона // Финансы. – 2002. - №7. - Б. 11-15.
103 Кузнецов С.П. О некоторых проблемах местных финансов // Финансы. – 2002. - №8. - Б.25-28.
104 Иванов А.М. Некоторые вопросы оптимизации управления бюджетными ресурсами на региональном уровне // Финансы. – 2002. - №9. - Б.19-22.
105 Фролова Н.К. Финансовая стабилизация регионов – основа бюджетного федерализма // Финансы. – 2002. - №9. - Б. 22-25.
106 Об особенностях современного бюджетного процесса Финансы. – 2002. - №10. - Б. 14-19.
107 Астапов К.А. Новые тенденции в бюджетной и налоговой политике // Финансы. – 2002. - №10. - Б. 19-23.
108 Ж.Кулекеев Вопросы межбюджетных отношений // Казахстанская правда. –2002.- №162-163. – 27 июль.
        
        3 Салықтыќ реттеуді дамыту үрдістері жӘне салықтарды  бӨлу  ... ... ... ... ...  ...  облысының  бюджеттерiнқалыптастыру және реттеу проблемаларыҚазiргi уақытта бюджеттердiң үйлесімсіздігі  проблемасы  ...  ... Ол ...  ...  ...  ...  және  әлемдiк  тауарлық  жәнеқаржылық  рыноктардағы  өзгерiстер  ...   ...   ... ... ...  ... ... экономикалық қиындықтарды жеңу  бюджеттiкпроблемаларды шешудi, кең  масштабты  нарықтық  реформаларды  iске  асыруды,аумақтардың  тұрақты  ...  ...  ...   ...   ... бәсеке қабiлеттiлiгiн  және  тұрғындардың  хал-ахуалын  жоғарылатудыталап етедi.2002 жылғы “Бюджет жүйесi  туралы  Қазақстан  ...  ... ... бюджеттер салықтық  бөлулер  түрiндегi  кiрiстердi  сатыластеңестiрудiң  орнына,   жоғарғы   ...   ...   ...   ...  мұндай  ретi  аумақтық  бюджеттердi  мемлекеттiк  бюджеттiңорындалуына тәуелдiлiкке қояды. Күтпеген  қосымша  шығындардың  ...  ...  ...  ...  енгiзiлуi  мүмкiн,  ол  аумақтардың  қаржылықжағдайына керi әсер етедi. Жылдан  жылға  ...  ...  ...  бұл   ...  жергiлiктi  және  республикалық  бюджет   арасындағыпропорцияның сақталмауына  әкеледi.  Орталық   ...  ...  ...  ...  ...  ...  әсер  ...  тұтқалар  болаалады.   Қаржылық   көмек   ...   ...   ...    ... ... қиындатып  жекелеген  аумақтардың  мүдделерiн   басудықайтадан қалыптастырады.Келешекте  бюджетаралық  қатынастарды   ...   ...   ... ... ... қажеттiлiгi туады. Аумақтың  бюджеттiк  ресурстарға  еңаз  ...  ...  ең   аз   ...   ...   етiлудiңнормативтерi бюджетаралық  қатынастарды  қалыптастырудың  бастапқы  шарттарыболуы керек. Осы ...  ...  ...  облысында  анықталған  бастапқынормативтерсiз бюджеттi объективтi, негiздi жоспарлау мүмкiн емес  ... ... ... қатынастарды дамытудың келешектегi бағыттарының   бiрi  ­әрбiр аумақтың қаржылық әлуетін басым  мөлшерде  ескертуге,  меншiктi  ...  ...  ...  ...  ...  ...   беретiн,салықтық бөлулердiң нормативтерiн тағайындау  кезiндегi  сараланған  тәсiлдiпайдалану.  Қазiргi  кезде   аумақтың   ...   ...   ...  ...  ...  басым  ескеру   үшiн   тұрақты   ... ... ... ... ... бөлу  нормативтерiн  жылсайын белгілеген жөн.Бюджетаралық    қатынастар    проблемалары     ...     ... ... ... және ...  ...  органдарыарасында өкiлеттiктердi бөлумен тығыз байланысты.Қазiргi уақытта мемлекеттiк басқару деңгейлерi ... ... ... ... және ...  қатынастарды жетiлдiру   үшiнжұмыстар жүргізілуде. Кейiнгi жылдары негiзгi  өңдеулер  республикалық  жәнеоблыстар ...  ...  және  аз  ...  ...  және  ... ... бюджетаралық қатынастарды ықшамдауға  негiзделген.  Бұләрине,   ...   ...   ...   ...   қамтамасыз   етпейдi.Республикадағы   бюджетаралық   қатынастар   жүйесi    ...    ... ... ... аймақтар  санын  төмендетуге,бюджеттер  деңгейлерi  арасындағы  қарсы   қаржылық   ...   ...  ...  ...   ...   қамтамасыз   етуi,тұрғылықты орнынан тәуелсiз барлық  азаматтарға,  бюджеттiк  ...  ... ... ... ... елде қызмет ететiн бюджетаралық  қатынастар  жүйесi  осымiндеттердi толық шешпейді. Әр  түрлi  деңгей  ...  ...  ... ... ... ...  мөлшерде  қаржылық  ресурстарды  қайтабөлу механизмiне негiзгi ... ... ... мемлекеттiк бюджеттiң жиынтық түсiмдерiнен  жергiлiктiбюджеттерге түсiмдер үлесi төмендеуде. Егер бұл үлес  2001  жылы  34%,  2002жылы 31,3% ... 2004 жылы 25,3%, ал 2005 жылы 21,8 % ... ... ресурстарды орталықтандырудың бұл  үрдісі  2005жылы  жалғасуда,  бұған  2001  жылдың  желтоқсанында  ...  ... ... ...  ...  ...  ...  өзгерiстерi  әсерiнтигiздi.  Осы  өзгерiстерге  ...  ...  ...   салығы   бойыншатүсiмдердiң барлық сомасы  республикалық  ...  ...  ...  Бұлшешiм, әрине, жергiлiктi бюджеттердiң кiрiс бөлiгiнiң қалыптасуына,  соныменқатар  ...  ...  ...   iске   ... әсер ... жылы  кейбiр  өңірлерде  корпорациялық  ...  ...  ... ... ... түрi ... ... табыс салығын республикалық деңгейге беру салдарынаталдау жасасақ, Есептiк комитеттiң бағалауы бойынша,  2005  жылы  жергiлiктiбюджеттер 35 млрд  ...  ...  ...  ...  ...  21%жуығын ала алмайды.“Бюджет жүйесi туралы” заңмен республикалық және жергiлiктi  ... ... бөлу ... қарастырылған. Сонымен қатар  салықтардыңреттеушi түрлерi бойынша  нормативтер  анықталған  2002  жылға  дейiн  ... ...  ...  ...  барлық  өңірлерге  бiркелкi  нормативтертағайындалған.   1999-2001   жылдардың   тәжiрибесi    ...    ... ... ... ... ...  ...  аумақтың  текформалды теңдiгiн қамтамасыз етедi.¤њірлер  экономикалық,  әлеуметтiк,  ...   ...    ... ...  ...  критерийлер  бойынша  ерекшеленедi.  Осыфакторларды ескерiп, аумақтың ең төмен бюджеттiк қамтамасыз етiлу  нормативiбелгіленуі қажет.  ...  ...  ...  ...  қамтамасызетiлуiн есептеуге, сонымен қатар бюджетаралық  қатынастарды  атап  айтқанда,республикалық бюджеттен ресми трансферттерi бөлу бойынша  ...  ... ... бередi. Трансферттер тұрақты және мақсатты болуы  қажет,бұл жергiлiктi бюджеттердiң қаржылық қолдау механизмдерiнiң  объективтiлiгiнжәне айқындығын күшейтедi.Бюджеттiк алулар ... ... ... Бюджеттiк алулар  механизмi1999 жылдан бастап қолданыла бастады, бiрақ ол кезде  ол  заңдық  ... Сол жылы ... ...  ...  және  бюджеттiк  алулартуралы” заң жобасын енгiздi. Бiрақ Парламент бұл заң ...  ...  ...      ...       ...        механизмдерiнақтыланбағандықтан екi рет ... ... ... сәйкес алынатын бюджеттiк қаржаттар көлемi  әрбiроблыс және аудан бойынша абсолюттi  сомада  тағайындалады.  Бұл  механизмнiңөзi  ...  жүйе  ...  ...   ...   ... оның ... ...  және  экономикалық  проблемаларын  шешуүшiн  оларды  тиiмдi  ...  және   ...   ...   ... атқарушы органдарды ынталандыруының экономикалық тұтқасы жоқ.Бюджетаралық  қатынастардың  ...  ...  ...  ...   аумақтардың   қаржылық   дербестiкке   ұмтылуын   ынталандырмайды,бюджеттiк қаражаттардың қарсы қаржылық  ...  ...  ... ...  трансферттерден  басқа,  республикалық  бюджеттен,  ...  ...   ...   ...   ...   ...   ... Қазақстанда бюджетаралық қатынастардың  орта  мерзiмдi  ... ... ... ... ... бюджеттерiнiң бюджетаралық қатынастар жүйесi бiрлiкжәне дербестiк қағидаттарына  негiзделуi  қажет.  Осы  ...  ... ... және ...  ...  аумақтар  арасында  және  аумақтар  iшiндеқаражаттарды қайта бөлу механизмiнiң болуын болжайды.Бұл механизм мынадай компоненттерден  ... ...  ...  ... ... ресурстардың  жалпы  көлемiн  анықтау,  өңірлердің  еңтөмен бюджеттiк қамтамасыз етiлу  нормативтерiн  ...  ...  ...  ...  ...   ...  төменгi  шектi   деңгейiнанықтау.  Есептiк  комитет  ...  ...  ...  және  ... ... ... және ...  арасында  кiрiстердi  шектеудiңаралас тәсiлдерiн пайдалану критерийлерiн ескергенде, осы ...  ... ... ... ... ...  ...  сәйкес  деңгейде  қызмет  етуi  үшiн,жергiлiктi деңгейде сыртқы қаржылық бақылауды ...  ...  ... және ... билiк органдарының жұмысын күшейту қажет.   ...  ...  ...  және  ...  ...   ... туралы” заңға  сәйкес  жергiлiктi  бюджеттердiң  орындалуына  сыртқыбақылауды iске ... ... ...  комиссиясының  мәртебесіннығайту туралы мәселе қатаң тұр.Сонымен  бюджетаралық  қатынастарды  реформалау,  ең   ...   ...   ...   айқындығын   қамтамасыз   ету   бойынша   ... ... ...  ...  сонымен  қатар,  бюджеттiкқаражаттарды  пайдалануға  қаржылық  бақылауды  iске  ...  ... ... жоғарылатумен жүргiзiледi. Мұның  барлығы,  бюджеттiкресурстарды  пайдалануды ... ... және ...  механизмдерiнқоса алғанда, мемлекеттiк қаржыларды басқару жүйесiн әрi  қарай  жетiлдiрудiталап етедi.Бюджеттiк  ...  ...  ...  маңызды  мәселелердiң   бiрiшығындарды  барынша  азайту  кезiнде  жоғары   ...   қол   ... ... ... ... ... ... болып табылады.Бюджеттiк мiндеттемелердi шектеуге жергілікті құрылымдар  мәртебесіменбайланысты ... ... әсер ... ... қалыптастыру кезiнде мыналарды ескеру қажет:- аумақтың инфрақұрылымдық  бiрлiгiнің  ...  үшін  ...  ... мүддесiне қажет әлеуметтiк қызмет  объектiлерiн;- жергiлiктi өзiн-өзi  басқарудың  қаржылық  ...  ... ... ... ... ... етуiн қамтамасыз  етуүшiн жеткiлiктi, жергiлiктi  өндiрiстiк  және  қаржы  экономикалық  әлуеттіңболуын;-  кадрлардың  ...  ...  ...   ... ... ... болуын;- жергiлiктi өзiн-өзi басқару органдарынан тәуелсiз, мемлекеттiк билiксубъектiлерi   органдарына   ...   ...   ...   ... және ... даму деңгейiнде, экономикалық әлует  туралынақты және толық  статистикалық  ...  ...  алу  ... ... ... жергілікті құрылымдардың аумағында  шаруашылыққызметтiң бүкiл аспектiлерiн  сипаттайтын  ағымдағы  әлеуметтiк-экономикалықжағдай туралы статистикалық есептеме және басқа мәлiметтер ...  ... ...  ...  ...  ...  үкiметтiңхалыққа жақындауға жергiлiктi  өзiн-өзi  басқару  органдарының  экономикалықреформаларды   ...   ...   ...   және    ...  ...  ...  ...   Бюджетаралық   қатынастарреформасының мақсаты экономикалық  тиiмдiлiктi,  бюджеттiк  жауапкершiлiктi,әлеуметтiк әдiлеттiлiктi жақсарту үшiн ... ... ... ... ... ... оңтайлы жүйесiн құрудың негiзгi мақсатытұрақты әлеуметтiк-экономикалық даму үшiн  жағдайлар  құру  болып  ... ... ... ... ... бюджетаралық  қатынастардыңмаңызды  параметрлерiн  анықтайды  –   билiк   деңгейлерi   арасында   ...  ...  кiрiс  ...  бекiту,  қаржылық  көмектi  бөлудегіқажеттiліктi бекiту. Бюджетаралық қатынастардың маңызды  мiндеттерiн  шешугеең төмен бюджеттiк ... ... ...  ...  ...  ... және ... бюджетке  шоғырландыруды  күшейтуге  ынталандыру  –жергiлiктi ... ... ... ... ...  ...  ғана  ... болады.Жергiлiктi  органдардың  бюджеттiк  құқықтары  соңғы   жылдары   ... ... ... ...  ...   ...  нормативтерiөңделедi.  Жергiлiктi  бюджеттердiң  қаражаттар  ...  ... осы  ...  ...  де  толығымен  облыстың  заң  актiлерiменбақыланады.Мәселе “Мемлекеттiк ең төмен  әлеуметтiк  стандарттар  туралы”  ... ... ... жағдайда облыстар  ең  төмен  бюджеттiкқамтамасыз  етiлу  нормативтердiң  ең  төменгі  ...   ...   ... ... жүйесiн дербес өңдеуi қажет.Жоғарыдан  ұсынылған шығындар нормативтерiнiң мiндеттiлiгi  жергiлiктiбилiк органдарына өзiнiң бюджетiнiң  шығыс  ...  ...  ... еркiндiк бермейдi.Қаржы министрлiгiне бiрiктiрiлген, жергiлiктi қаржылық  және  салықтықоргандардан  тұратын,  қаржы  органдарының  бiртұтас  ...  құру   ... ...  ...  ...  ...  ...  олар  бiрiн-бiрiқайталайды.  Қаржы  жүйесi   ортақталмаған,   бөлшектелген   болып   қалуда.Кiрiстердiң ... ......  ...  ...  деңгейлерi  бойыншакiрiстердi бµлуді - қазынашылық, қаражаттарды жоспарлау  және  шығындауды  ...  ...  ...  ...  Бұл  ...  ...  органдары  түсiмдеркөздерiн көрмейдi, нақты  және  неғұрлым  маңызды  ...  ...  ... ... ... бұл  ...  ...  болып  табылады.  Нәтижесiндежоспарлық бюджеттiк көрсеткiштердiң нақтылығына қатер туады.Дұрыс құрылған реттеу жоспары –  жыл  ...  ...  ...  ... ... ... ... мынадай мiндеттер шешiледi:а) әрбiр бюджеттiң кiрiстерi оның шығыстарымен баланстандырылады;б)  жергiлiктi   билiк   органдарының   ...   ...   ... ... қамтамасыз етуге ењ жоѓары мүдделiлiгi қалыптасады;в) жыл ішінде кiрiстердiң бiркелкi түсуi және   ...  ... ... ...  ...  бюджеттердiң  сәйкес  аумақта  ...  ... ... ...  екi  мiндетте,  әрбiр  бюджетке  ...  ... және ... ...  ...  үшiн  ...  ... жасау  жолымен  шешiледi.  Кiрiстердiң  ұзақ  ...  ...  ... және ... ... тұрақтылығын және дербестiлiгiн қамтамасыз  ету,бюджеттi  орындау  кезiнде  ...  ...  ...   ...   ... ... ... мүмкiн болатын  кассалық  үзiлiстi  жою,  кiрiстербойынша  мемлекеттiк  жоспарлардың  ...  және   ...   ...  ...   ...   ...   үшiн,   қандай   кiрiстiккөздердi,  қандай  мөлшерде  жергiлiктi  ...  беру  ...  ... ... ... меншікті кіріс көздерін заңдық бекіту үшінбюджетаралық реттеу жүйесін анықтау қажет. «Мемлекеттік  басқару  деңгейлеріарасында  өкілеттіліктерді   және   ...   ...   ... ... төрт ... ... ... ұсынылады.Бірінші – қазір қызмет ететін  ретті  сақтау,  бірақ  оған  ...  ...  яғни  ...  кезеңге  субвенциялар  және  алулармөлшерін  бекіту.Осы  нұсқаны  қабылдаудың  дұрыс  сәттері  ...  ...  ...  кезеңге  субвенциялар  және  алулар  мөлшерін  бекітутұрақтылығы жергілікті атқарушы органдарға, республикалық  бюджеттің  ...  ...  ...  ...  жобасын  қалыптастыруды  жүзегеасыруға мүмкіндік береді;-  ...  ...  ...  ...  ...  түрін   таратпай,салықтардың түрлері  бойынша  нақты  тарату  сақталады,  бұл  ... ...  ...  ...  процедурасын  ықшамдайды.  Керісәті - алулар институты  сақталып  қалады,  олар  ...  ...  ...     алулар     мөлшерінің     ...     ...     ... ... ... ... алынбайды.Екінші – нақты өңір үшін жеке, ортамерзімді  кезеңге  бөлудің  тұрақтынормативтерін тағайындап, салықтардың ...  ...  ...  ... бюджеттік алулар  механизмін  қысқарту  мақсатында  әртүрлі  деңгейлербюджеттерін  тігінен  теңестіруді  көздейді,  яғни   ...   ...   ... кірістерден жеке  табыс  салығы  және  ...  ...   ... және  ...  бюджеттер  арасында  қайта  бөлу  ұсынылады.Салықтарды бөлудің ұсынылатын механизмі бюджеттердің  төменгі  ...  ... ...  ...  ...  ...  ...  жоғарыда  аталыпөткен  салықтардан  басқа  орындалатын  функциялар  және  шығыстар  көлемінетәуелді ... және ... ... түсетін басқа салықтар  анықталуымүмкін.Жергілікті бюджеттер үшін  берілген  нұсқаны  ...  ...  ... ... ... ... алып ... табылады.Кері сәттері болып мыналар табылады:- бюджеттік жоспарлау бірлігі бұзылады, жергілікті  бюджеттер  ... ... ...  ...  оларды  анықтау  дұрыстығы  ... ... ... ... ... төменгі бюджетерді реттеу кезінде жоғарыда  көрсетілген  салықтарменбірге жергілікті  бюджетке  түсетін  басқа  да  ...  ...  ... атқара алады;- бюджетті нақтылау процедурасы күрделендіріледі, өйткені  салықтардыңреттеуші түрлері бойынша түсімдерді реттеу бюджеттердің  ...  ... ... ... ...  салық  салынатын  кірістерден  жеке  табыссалығы   мен   әлеуметтік   ...   ...    ...    ... ... Бұл ... бюджетаралық қатынас   республикалықбюджеттен жергілікті  бюджетке  ортамерзімді  кезеңге  ...  ... ... ...   ...   ...    механизмі    бюджеттің    ... ... ... ... ... дұрыс сәттері болып келесілер табылады:- бюджетаралық қатынастар республикалық бюджеттен жергілікті  бюджеткеберілетін, ортамерзімді кезеңге  ...  ...  ...  ... ... ... тұрақты салықтық түсімдер, сонымен  қатарорталықтан кепілденген субвенциялар ...  ...  ...  ...  және  басқарудың  барлық  деңгейлерінде   ортамерзімді   кезеңгешараларды сапалы болжамдауды қамтамасыз етеді;-  ...  ...  ...  ...   қысқартылады,   бюджетаралыққатынастардағы  қарапайымдылық   және   түсініктілік   қамтамасыз   ...  ...  ...   ...   ...   ...   ... республикалық,  сондай-ақ  жергілікті  бюджеттерді  нақтылау  рәсіміықшамдалады.Осы нұсқаның кері сәттеріне ... ...   ...   ...   экспорттық   тауарларға   әлемдік    бағаконъюнктурасының жағымсыз өзгерісі республикалық бюджет ...  ... ... ... ал бұл ... ...  қалуы  жағдайындареспубликалық бюджеттің баланстануына әкеледі;- жеке табыс салығы және ...  ......  ...  табыс  көздері,  оларды   ...   ...   беру   ...  ...  органдардың  бюджеттік   қамтамасыз   етудегі   ... ... ... ... ... түсімдерді  базалық  (республикалық  бюджетке)және  ...  ...  ...  ...  ...   ... негізделген. Жергілікті бюджеттерді теңестіру үшін реттеуші  салықтарретінде жеке табыс  салығын,  ...  ...  және  ...  ... ... құн салығын анықтау ұсынылады. Алматы және  Астанақалаларының  бюджеттері  бойынша  жеке  бөлу  ...  Бұл  ...   ... қарағанда жағымсыз жақтары басым,  өйткені  қосылған  құн  салығынреттеуші  салықтар  ретінде  қарастыру  дұрыс  ...  ...  құн   ... ... ретінде пайдаланылса, жоғары деңгейдегі салық  ауыртпалығыныңэкспорты байқалуы мүмкін. Жалпы аталып өткен нұсқалардың ішінде  салықтарданбөлу нормативтерін  ...  ...  ...  бюджетаралық  қатынастардыреттеу дұрыс деп ойлаймыз. Әрине оның өзіндік  кемшіліктері  бар,  ...  ... ... болады. Салықтардан бөлулер көмегімен реттеудің оң  жәнежағымсыз жақтары және оны шешу жолдары төменгі  суретте  ...  ... ... ... ... өте оңтайлы нұсқаладың бірі  болыптабылады. Қазіргі кезде қолданып отырған салықтарды әрбір  деңгейге  бекітіпберіп,  оның  ...  ...  ...   қамтамасыз   ететін   салықтардыреспубликалық бюджетке беру. Орталықсыздандыру мәселесін одан әрі  ...  ...  ...  ...  әлуетіндегі  республикалық  бюджеткеберілетін салықтар әлуеті жалпы кірістердің 53 –75 %  мөлшерін  құрап  отыр.2005  жылы   ...   ...   ...   бойынша   республикалық   бюджеткекорпорациялық табыс салығы 17159  млн  теңге  ...  ал  ...  ... 6878 млн ... мөлшерінде  аударылды.  Республикалық  бюджетке  24037млн теңге (17159+6878) мөлшерінде салықтарды ...  ...  ...  ... млн ... ...  ...  алған.  Біздің  ойымызша,  24037  млнтеңгені алып ... 15010 ... ... қайта қайтару орнына,  салықтардыңсараланған  нормативтерін  тағайындау   арқылы   субвенцияларды   қысқартуғаболады. Сәйкесінше, 1/1,5 ... ... және ...  ... ... ... мынадай критерийлерді ескеріп қолданған жөн:- салықтарды әрбір аумақтық экономикалық, табиғи-климаттық, әлеуметтікерекшеліктерін ескеріп, саралап бөлу;- салықтарды бюджет  деңгейлері  ...  бөлу  ...  жан  ... ...  ...  әлуеті,  бюджеттік  қамтамасыз  етілу  деңгейі,салық ауыртпалығы, бюджет шығындылығы  индексі  сияқты  факторлар  ...  ...  ...  бюджеттер  арасындағы   қаражат   ... ... ... даму ... әр ...  ...  жеке  ...  түсiм  көздерi  (бекiтiлген  кiрiстерi)   бойынша   кiрiстерiнiңмөлшерi әр түрлi ... ... ... ... ... ...  ...  бiрлiктiң  бюджеттерiн  баланстандыру  үшiнкiрiс көздерiн икемдi оњтайландыру және бүкiл бюджет жүйесiн реттеу қажет.Бюджеттiк  ...  ...  осы  ...  ...  шешу  ... табысты орындау үшiн маңызды  орын  алады.  Жергiлiктi  ... ... және  ...  ...  екi  негiзгi  бағыттар  бойыншажүргiзiлуi қажет:бiрiншiден,  ұзақ  уақыт  ішінде  ...  ...  ...  ... ... ... жолымен;екiншiден,  жергiлiктi  бюджеттердiң  кiрiс  базаларын  нығайту  жәнекеңейту жµніндегі ... ... ... ... ... қалалар,  облыстар  бюджеттерiн  реттеужоспарларын құру кезiнде, мемлекеттiк  салықтар  және  кiрiстерден  пайыздықбөлудi жоғарылату жолымен  ...  ...  ...  ... жеке  төменгi  бюджеттерге  субвенциялар  қарастырылады.  Бюджеттердiреттеудiң  негiзгi  және  ...  ...  әдiсi   ...   ...  ...  ...  кiрiстер  және   салықтардан   ... бөлу ... ...  ...  ...  ...  жөн.  Ол  текбюджеттердi   баланстандыруға   емес,   сонымен   қатар   ...   ...   ...   ...   ...   ...    ...   жоғарылатады.   Бюджеттi    реттеудiң    басқа    әдiстерiменсалыстырғанда оның ... ... ... Ал ... беру әдiсiн   текреттеушi  салықтардың  ењ   ...   ...   ...   ... ... ... жөн. Бiрақ бұл талап жиi  сақталмайды.3.2  Әр  деңгейдегі  бюджеттер  арасында  салықтарды  бөлу  ... ... ... ... жүйесін жетілдіру бойынша  шаралармемлекеттік функциялар  тізбесін  оңтайландыруға  және  оларды  ...  ...   ...   құрып,   мемлекеттік   басқарудың   барлықдеңгейлері арасында тиімді бµлуге бағытталады.Бюджетаралық қатынастардың оңтайлы моделін қалыптастыру ... ... ... ...  ...  ...  ... басқару деңгейлері арасында функцияларды  бµлуден  бастап,бюджет деңгейлері бойынша шығыс өкілеттіктерді нақты  шектеу  және  ықшамдауқажет, бұл ... ... ... ... ... ... бµлу жүйелігін қамтамасыз ету үшін мына жағдайларескерілуі қажет:-  белгілі  мемлекеттік  функцияларды  ...  ...  ... ...  өкілеттіктерді  бекіту  үшін,  басқару  деңгейлері  бойыншамемлекеттік органдардың құзыры нақты анықталуы қажет;- мемлекеттік басқарудың ... ... ... ...  ... ... ... асыру үшін,   заңдық  актілерде  қосымша  қаржылыққаражаттарды беру бекітілуі ...  ...  ...  ...  ...  биліктің  жоғарғыоргандарымен  нормативтік-құқықтық  актілерді  қабылдау  нәтижесінде   пайдаболатын, жергілікті бюджет шығындарының орнын  ...  ...  ... ... қажет.2) Мемлекеттік басқару деңгейлері бойынша кіріс көздерін бµлу.Мемлекеттік басқару деңгейлері арасында шығыс өкілеттіктерін  шектеудіжүргізу  ...   ...   ...   әр   ...   деңгейлерінің«функциялық ауыртпалығының» өзгерісімен байланысты, бюджетаралық  қатынастармоделін қайта қарастыру қажеттігі пайда болады.Биліктің барлық ... ...  және  ...  ...  ...   үшін   бюджетаралық   реттеудің   сәйкес   механизміанықталады.Бұл  кезде  ...  ...   ...   және   ... бµлу ... ... ... қажет,  ол  өзініңшешімін заңдық деңгейде  табуы  қажет,  бұл  елдің  мемлекеттік  құрылымыныңунитарлық ... сай ... ... бµлу ... ... қол  ...  сондай-ақсалықтардың  жоғары  жиналғыштығын  ...  ету   үшін   ...   ... ...  ...  ...  ...  кіріс  көздерінбекіту кезінде шектеудің мынадай критерийлері ескерілуі қажет:- түсімдердің тұрақтылығы –  ...  ...  және  ...  ... тәуелді болатын және түсімдері  тұрақты  сипатта  болатын  салықтаржергілікті билік деңгейлерінде бекітілуі қажет. Өйткені  басқарудың  ... ... ...  ...  әсер  ...  ол  ... қаржылық салдарының негізгі ауыртпалығын алуы қажет;- экономикалық тиімділік – түсім көлемі  осы  билік  деңгейінің  жұмыстиімділігіне  ...  ...  ...   ...   ...   ... ...  салық  базасын  бµлу  біркелкілігі  –  салық  ...   ... ... ... болса,  соғұрлым  сәйкес  салық  жоғары  деңгейдеенгізілуі  ...  және  ...  ...  түсімдерді  орталықтандыру  үшіналғышарттар жоғары. ¤њірлер арасында салықтар  базасын  бµлудіњ  теңсіздігі,µњірлердіњ  бюджеттік  ...  ...  ...  қажеттігін  туғызады,өйткені салықтық  ресурстары  бар  ...  ...  ...  ... қарағанда жақсы жағдайда болады.-  әлеуметтік  әділеттілік  –  қайта  бµлушілік  сипаттағы  ... ... ... ... ... ... жөн;-  салық  ауыртпалығының  экспорты  –  ...  ...  ...  және  ...  ...  салықтарды  биліктің  жергіліктідеңгейіне бекіткен тиімсіз, ... ... ...  ...  қызметтердібіреулер пайдаланады,  ал  бұл  қызметтерді  басќалары  ...  ... ... ... ...  ...  мен  шығындардың  бюджеттік   сәйкестігі   –   мемлекеттікоргандармен көрсетілген ... үшін ... ...  салықтық  жәнесалықтық емес алымдар, осы ... ... ... ... ...   ...   Қазақстанның    әлеуметтік-экономикалық    жағдайы«кеңістікті фактормен», яғни жекелеген  ...  ...   ...   жоғары   дәрежеде   саралануымен   ...   ...  және  ...  ...  қатысты  мемлекеттіњ  жекелегенаумақтардың дамуындағы біртектілікті қолдаудаѓы және  әлеуметтік  қамтамасызетудегі қажеттігі  туады.  Бірақ  ...  ...  ...  ... ... ...  бөлу  мүмкіндіктері  шексіз  ...  ... ... ... ... ... қайта  бөлу  әділеттілігітуралы мәселе шығады. Қаржылық теңестіру  стратегиясының  ...  ... ... ... әлем үшін ... ... ...  бюджеттердің  арасындағы  қаржылық  теңсіздіктерді   шешумақсатында, біз ...  ғана  ...  ...  салықтарды,  олардыңреттеушілік механизмін қолдануды ұсынамыз. Бұл  теңестірудің  қажеттігі  барма және ол әлеуметтік-экономикалық көрсеткіштерді жақсартуға әкеле ме  ... ... ... ... ... өсуді  қаржылық  теңестіруменбайланыстырады. Кейбір әлеуметтік-экономикалық  көрсеткіштердіњ  екінші  біркµрсеткішке ... ... ... ... (13 ... ... 13 – ... даму дењгейініњ кµрсеткіштерге єсеріАумақтық дамудың ассиметриясы жоғарыласа  көрсеткіштердің  төмендеуінеәкеледі немесе керісінше ассиметрияның төмендеуі орта  ...  ... Яғни ... аумақтар өздерінің тиімділігін  жоғарылатты,  бұл  ... ... ... және  ...  қаржылық  ресурстардың  бөлігіннашар дамыған аумақтарға қайта бөлуге мүмкіндік берді, ал бұл  ассиметрияныңтөмендеуіне ... ...  ...  ...  ...  саясатының  бастымақсаты болмауы қажет. Трансферттер көмегімен жергілікті бюджеттердің  кірісбазасын  нығайту,  көрсеткіштерін  ...  ...  ...  ... мүмкін. Сондықтан жоғарыда айтылғандардан негізгі қорытынды:1) Аумақтық қаржылық ... ......  ...  ...  ... игіліктерді жалпы жоғарылату;2) Аумақтық теңестіру саясаты  аумақтар  арасындағы  әлеуметтік-экономикалықтеңдікке  қол  ...  тек  ұзақ  ...  ...  ...   ... ... ... қаржылық теңестірудің моделі  мынадай  тиімділікжәне әділеттілік ќаѓидаттарына негізделеді:- єрбір аумаќтыњ экономикалыќ µсуі жєне µз  ...  ...  ...  ... ... арасындаѓы саралану дењгейін тµмендету;- мемлекеттіњ  кедей  аумақтар  пайдасына  бай  ...  ...  ... ... аумаќтарды  қолдау  және  басқа  аумақтар  дамуы  үшін  ... ... ... ... ... ...  даму  көздерін  бұзбай  ресурстарды  аумақтар  ...  бөлу  ...  ...  ...  ...  ...   арасындаѓы   єлеуметтік-экономикалыќ тењдікке ќол жеткізу маќсатында салыќтыќ  кірістерді  бюджеттерарасында саралап бµлу  ...  ...  ...  ...  ... тењестіруді ќарастыратын  н±сќа.  Б±л  н±сќа  есептеулері  жергіліктібюджеттердіњ салыќтыќ єлуетін ынталандыруды ќамтамасыз етеді.1) Жан ... ... орта ...  кірістер  шамасын  есептеу  облысбойынша жалпы бюджет кірістерініњ ... ...  ...  ќатынасыретінде аныќталады:(3.2.1)м±ндаѓы,ЖКо – облыс бойынша жан басына кірістер;Ко – ... ... ...... бойынша адам саны.2) Єрбір ауданныњ салыќтыќ кірістерініњ  єрбір  аудан  бойынша  ... ... ... ... ... жан ... ...  салыќтыќкірістерініњ шамасы есептеледі:(3.2.2)м±ндаѓы,ЖКі – і аумаѓындаѓы жан басылыќ кіріс;Кі – і аумаѓыныњ кірістері;АСі – і аумаѓындаѓы адам ... ... ... нормативініњ басым бµлігін жан басына шаќќандаѓы  ортааудандыќ салыќтыќ кірісініњ шамасы  (2)  жан  басына  шаќќандаѓы  ... ... ... 90 % нан ... аудандар алады.(3.2.3)М±ндаѓы,ЖК‰лес –  орта  облыстыќ  дењгеймен  салыстырѓандаѓы  і-аумаѓыныњ  жанбасылыќ кірістерініњ ‰лесі;4) Облыс аудандарын жан ... ... ... ... 5  ... Жан басына шаќќандаѓы  орта  аудандыќ  ...  жан  ... орта ... ... ... ... – 110 %- дан ... екінші кластер ­ 90-110% ќ±райды- ‰шінші кластер – 70-90 % ќ±райды- тµртінші ... – 50-70 % ... ... ... – 50 % тµмен.Берілген формулаларды ќолдана отырып есептеулер ж‰ргізейік (20-кесте).Кейiнгi жылдары аумаќаралыќ єлеуметтiк-экономикалыќ сараланудыњ ныѓаюыайќындалуда. 2004-2005 жылдары Шыѓыс Ќазаќстан  ...  ...  жан  ... ењ ... жєне ењ ... кµрсеткiштер арасындаѓы  айырмашылыќ  4,3есеге µскенiн байќауѓа болады.20 кесте – ШЌО ... ... ... ... ... ...        |2004 жыл                       |2005 жыл                      ...    |                               |                              ...         |                               |                              ...     |                               |                              ||                                                                            ...  жыл  ...  облыстардыњ  µздерін  ќамтамасыз  ету  дењгейініњтµмендеуін  ...  ...  Жан  ...  ...   ...   ...  ...  аудандардыњ  ‰лесін  21-кестеден   кµруге   ... ... мен ... ... ... кластер шегіндегі  ортажан   басылыќ   табыс   мµлшері   тµмендегі   кестеде   ...   ...  ...  ...  ...  ...  толығымен   қамтамасызететін  аудандар  саны  ...   ал   ...   ...   ...   ... ... єдістеме аудандардыњ кірістер  сомасыныњ  шыѓыстарсомасына тењ болуына негізделеді. Б±л  кезде  салыќтыќ  реттеудіњ  тіркелгеннормативтерін  ...  ...   ...   ...   орта   ... ... кетуіне  єкелетіндігін  ескерген  жµн.  Орта  жан  ... ... орта ... ... тµмен аудандарды  орта  облыстыќдењгейге ішінара жаќындату м‰мкіндігі  бар.  Б±л  кезде  жекелеген  аудандарбойынша елеулі ... ...  ...  ...  ќалыптастырмайтындайетіп салыќтыќ бµлулер нормативтерін бекіту  ќажет.  Ол  ...  ...  ... ... ... ­ Орта ... ... ќарай аумаќтарды кластерлеу|Кластерлеу шектері, |Кластердегі     ... ...    ... жан ...   ||                    ... саны   ... ... %|кірістері, тењге  ||1-ші – 110 % жоѓары |3               |15,8              |15117,0           ||2-ші – 90-100 %     |5               |26,3              |9534,8            ||3-ші – 70-90 %      |4               |21,1              |6746,7            ||4-ші – 50-70 %      |5               |26,3              |5650,5            ||5-ші – 50 % ...   |2               |10,5              |3506,1            ...             |19              |100,0             |-                 ... ­ ... Ќазаќстан облысы мєліметтерініњ негізінде есептелген       |Бюджетаралық     қатынастарды    ...    ...    ... ... ...  нығайту  жµнінде  шаралар  жүргiзу  ...  ...   ...   ...    ...   ...   ұсынумеханизiмiне, жүргiзiлуi қажет. Сәйкесiнше жергiлiктi деңгейлердiң  салықтықәлуетін анықтау ... ...  ...  ...  ...  ... ... ескере отырып саралы тағайындау  қажет. Осыған  орай  салықєлуетін  қалыптастыру  ‰дерісін,  оны  ...   ...   ...  ...  ...  ...  ...    отырып,   салықтықбазалар   ...   ...   ...   ...    ... ... көрсеткiштердi пайдалануға  жүктеледi  және  жергiлiктiдеңгейлердiң табыстары ... ...... ... бойынша  емес,салықтық базалардың мөлшерiне тәуелдi  анықталады.  Жергiлiктi  деңгейлердiңсалықтық  әлуеті  облыс  ...   ...   ...   ... ... оның ... ... жиналуы  мүмкiн,  күтiлетiн  кiрiстеркөлемiн бағалау болып ... ... ... ... ... ...  блоктарға  бөлугеболады.Нормативтiк  –  салық  салу  ...  және  ...  ...  ...  ...  заңдылығының  негiзгi   параметрлерiнiңжиынтығы.Экономикалық   –  ...  ...  ...  бейнелейтiн,салықтық базаны қалыптастырушы, экономиканың нақты  секторының  экономикалықдаму ... ......  ...  әр  түрлi  деңгейлерiне  ... ...  ...  ...  бюджеттер  деңгейлерiбойынша салықтарды бµлу нормативтерi болып табылады.Салық әлуетін бағалауды мынадай реттiлiкпен iске асыру ...  ...  ...  ...  ...   ...   және   ... тiзiмi анықталады. Салықтардың  негiзгi  түрi  бойынша  салықтықәлуеттің   есебi   салықтардың   ...   жүйе   әдiсi   ... ... ... ... ... ... түрi  бойынша  ҚазақстанРеспубликасының салық зањнамасына сәйкес салық базасының есебi жүргiзiледi;3) i -  аумаѓы  үшiн  болжанатын  ...  ...  ...  ... ... ... мынадай формула бойынша есептелуi мүмкiн:(3.2.4)мұндағы,СЄiо – жергілікті бюджетке т‰сетін салықтардың негiзгi түрлерi бойыншаєрбір кластерге жататын қалалар және аудандардыњ салықтық єлуеті;СБi( – о- ... ... ... ... ... база;РМ( – о- салығының орта репрезентативтi мµлшерлемесі;ЖК(– о- салығының жиналу коэффициентi;Салықтардың  негiзгi  түрлерi  бойынша  орта  ...   ... ...  ...  бойынша  жеке  мына  формула  бойынша  анықтауғаболады:(3.2.5)мұндағы,РМ( – о- ... ... орта ... ... ......  кластер  бойынша  аудандар  жєне  ќалалардыњ  ... ... ... ... ... ... сомасы;СБi( – кластердегі о-салығының салықтық базасы;Акциздер бойынша акцизделетiн тауарға бекiтiлген акциз  мµлшерлемелеріқолданылады, жер ... ...  ...  ...  ­  ...  ... бойынша мµлшерлемелер.Негiзгi салықтардың әрбiр түрi бойынша жиналу  коэффициентi   ағымдағыкезењ ... ... ... ......  ...  негiзiндеесептеледi:(3.2.6)ІТ( – базалық (ағымдағы) кезењде о -  салығы   .........  ...  ...  о  -  ...  ...  есептелгенсалықтық түсiмдер.4) Басқа салықтар бойынша салық әлуеті мына формула бойынша есептеледi(3.2.7)ССі ­ кластер м‰шелерініњ ағымдағы ...  ...  ... ... ... ... ... күтiлетiн салықтық алымдарI- тұтынушылық бағаның өсу индексi.5) Кластер м‰шелерініњ жиынтық  салықтыќ  әлуеті  ...  және  ... ... ... тең мына ... бойынша анықталады.(3.2.8)ЖСЄi – кластер м‰шелерініњ болжанатын жиынтық салықтық әлуетіСЄi(- жергілікті бюджетке т‰сетін салықтардың негiзгi түрлерi  бойыншаєрбір ... ... ... және ... салықтық єлуеті;СЄi  -салықтардың  басқа  түрлерi  бойынша  қалалар  және   ... ... ... ... ... да бiр ... кiрiс мүмкiндiктерiн сипаттайдыжәне облыстың  салықтық  ресурсы  категориясына  жататын  салықтық  кiрiстересебi кезiнде базалық ... ... ... м‰шелерініњ жиынтыќ салыќ єлуетіндегі  республикалыќ  бюджеткекластер м‰шелері аударатын ... ... 65  %  дан  ...  болса  жєне  б±л3,4,5 кластерлерге жататын аумаќтар ... ... ... сол  ... ќалдыру ±сынылады.Ұсынылып   отырған   әдiстеме   аумақтың    экономикалық    ... ... ...  ... ...  ...  салықтық,экономикалық,  қаржылық   қызметтермен   үйлесiмдiлiктi   ...   ...  ...  Салықтық   кiрiстердi   салықтық   әлует   көрсеткiштерiкөмегiмен ... ... ... бар:-   жергiлiктi   өзiн-өзi   басқару   ...   ...    ...  ...  ...  жоғарылайды,   өйткенi   салықтардыңжиналушылығының  төмендеуi  жоғары  бюджеттен  қаржылық   ...   ... ... салық базасын пайдалануға қызығушылық артады, бұл негiзсiз  ... ... бас ...  ...  салық  төлеушiлердi  айқындауғамүмкiндiк бередi.Әдiстеме бюджеттiк  болжау  ‰дерісінде  ...  ...  ...  және  ...   үшiн   және   аумаќтар   арасында   қаржылық   ... ... ... объективтi бµлу үшiн арналған.Ұзақ  мерзiмдi  ...  ...  ...   ...   ... ... ... барлық жергілікті өзін-өзі басқару  органдарыүшiн бiрыңғай бөлудiң базалық ... ... бұл тек  ...  ...  ғана  ...   сонымен   қатар   жергiлiктi   бюджеттеркiрiстерiнiң түсу тұрақтылығын қамтамасыз етедi.Трансферттердiң есеп ... ... ... ... көмектiң  бµлінуобъективтiгiн  және  жергілікті   өзін-өзі   басқару   органдарының   ... ... ...  ...  ...  шығындылық  индексiнетүзетiлген.  Бұл  салықтар  бойынша  бересiнің  ...  ... оның ... ... ...  ...  ...  қысқартуға  әкеледi,сәйкесiнше, аумақтар,  келесi  жылға  қаржылық  көмектi  ...  да  ... ... кiрiстерiн бересiн жинау есебiнен  жоғарылата  алады.Салық  әлуеті  көрсеткiшiн  есептеуде,  ...  жыл  ...  ... жылға қаржылық көмек  мөлшерiн  өзгерту  салдарынсыз,  ...  ...  ... єлуетін жоғарылатуға мүмкiндiк бередi.Қаржылық  көмек  мөлшерiн  анықтау  кезiнде,  қаржылық  көмек  ...  ...  жан   ...   ...   ...   ... ...  ағымдағы  жылдыњ  шығындарын  төмендету,  алдағыжылғы ... ... ... ...  ...  ал  бұл  ...   шығындылығын   төмендетудi   ынталандырады    және    ... ... ... ...  ...  ...  ... бередi. Өңірлердің бюджеттiк қамтамасыз етiлу  деңгейiн  теңестiруүшiн  бюджеттiк  реттеу  қаржыларының  есебi  олардың  ...  ... ... ... ... ... қамтамасыз етiлуi (жан басына  шаққандағы)  аумақтыққұрылымның бюджеттiк  қамтамасыз  етiлу  ...  ...  ... ... ... көрсеткішімен салыстырмалы шарттарға келтiрiледi.Орта жылдық  бюджеттiњ  кiрiстерiн  салыстырмалы  түрге  келтiру  үшiнолардың шамасы ... ... ... ...  ...  ...  берiлген  өңірдің  жан  басына  шаққандағы  бюджеттiк  шығындардағықажеттiлiгiнiң жалпы ...  ...  ...  құрылымдары  бойынша  жанбасына шаққандағы ... ... ... ...  жоғарынемесе төмен екендiгiн көрсетедi және төмендегі формула бойынша анықталады.(3.2.9)мұндағы, –  і кластері бойынша бюджеттiк шығындар индексiШi – i  ... ... ... ... – i  ... ... тұрғындар саныШобл – облыстың сомалық бюджеттiк шығындарыАСобл –  облыстың тұрақты тұрғындар саныАудандар бойынша бюджеттiк ... ... бµлу  мына  ... ... ... ұзақ  ...  негiзде  реттеушi  салықтардан  бөлулердi  облыстықбюджеттен аудандар, қалалар бюджеттерiне беру;б) ұзақ мерзiмдi негiзде берiлген реттеушi кiрiстерден ...  ... ... ... бюджеттерiне қосымша жыл сайынғы бөлу;в)  бюджеттiк  қамтамасыз  ...  ...  ...  үшiн  ... субвенциялар.Кiрiстердi   теңестiрудіњ   бiркелкiлiк   коэффициентi   қолданылады.Нәтижесiнде салықтардан  бөлулер  нормативін  ...  ...  ... ... жан ... ...  меншiктi  кiрiстердiң  шамасын  ескерiптеңестiрiледi. ... ... ... ... ... ...  аумақтың  жанбасына шаққандағы теңескен  кiрiсi  ...  ...  яғни  ...  ... ... жан басына кiрiстер мөлшерi  бойынша  аумақтың  орыныөзгермейдi.  Сонымен,  ...   ...   ...   ...   ... ... ... салықтыќ әлуетінің өсуi келесi  жылғы  ... ... ... ... ... атқару ‰рдісінде, қаржылық көмек  алатын  аумақтыңжергiлiктi  өзiн-өзi  басқару  органдарымен,  ...  ...  ... ...  өңір  аумаѓында  жиналатын,  кiрiстер  есебiнен  ...  ...  ...  ...  келiсiм  жасалады.  Бұл   “салықтықтрансферт”  деп  аталады,  және  ол   ...   ...   ...   ... ... ... кiрiстерiн өсiруге  қол жеткiзуге  болады.Аумақтардың қаржылық көмек алу формасын  таңдау  құқы  пайда  болады,  ... ... ... және ... ...  көтеру  ынталандырылады,сонымен қатар қарама-қарсы қаржылық ағындар  минималданады,  қаржылық  көмекқаржы жылы ағымында  бiркелкi түседi.Жоғарыда айтылғандарды ... және  ...  ...  ... ... ... бөлудің нормативтерін ұсынамыз. (22 кесте)22  –  кесте  Кластерлер  бойынша  бюджеттер  ...  ...   ... ...         |Жалпы    ... ...  ......    ...  |арды  |иялар  ||р        ...   ... ...   |р, мың ...    |бөлу  |өзгеріс||         |мың ...    ...  |р, мың ...  |нормат|і, мың ||         |ЖСӘі     ...  ...   |       ...  |       |иві, %|теңге  ||         |         |Ші     |       |       |       |       |      |       ||1 ... ...   ...    |-      ||2 ...  ...   ...    |-      ||3 кластер|1037237  |3197156|1,1    ... ...   ... ... |3525131|1,35   |895742 |182827 |2629389|100   |2285675||5 кластер|390369   |2635545|1,38   |556152 |134610 |2079393|100   ... – ШҚО ... ... ... ...                    ... көріп отырғанымыздай,  бюджет  шығындылығының  деңгейі,  ...  ...  ...  жан  ...  ...  ...  ... жалпы облыстың  барлық  жергілікті  құрылымдары  ...  ... ... бюджеттiк шығындардағы қажеттiлiктерден қаншалықты  жоғарынемесе төмен екендігін көрсеткен. Неғұрлым нашар  ...  ...  ... ... ... ал 1,  2  кластерлер  бойынша  төмен  екендігін  байқауғаболады.  Жалпы  2005  жылы  ...  ...  ...   ...   ...  алған,  осы   субвенциялар   ...   ...   ...  бөлу  нормативтері   белгіленген.   Осыған   орай   ... ... ... негiзделуi керек:-  реттеушi  кiрiстердi  тұрақты  негiзде   бекiту   және   ... ... ... ... құрылымдардың бюджеттiк ќ±ќыќтарының теңдiгi;-  муниципалдық  құрылымның  ењ  тµменгі  бюджеттiк  қамтамасыз  етiлудеңгейiн теңестiру.Қазiргi ... ...  ...  ...  ...  заңдылықтарда  ењтµмен бюджеттiк қамтамасыз етiлу нормативтерi белгіленбеген  және  ењ  тµменбюджеттiк қамтамасыз етiлу ұғымы ... ... ...  ...  ...  Осы  ...  Қазақстанның  аумақтарының  жан  басына  шаққандағыбюджетiнiң үлес салмағы көрсеткiштерi әр ... ... ... ... ... ...  ...  бойыншабµлінуі қажет. Бұл бюджет жүйесiн ықшамдайды.Әрбiр бюджеттi реттеуде салықтық кірістерді бөлу пайыздарын  қарастырукезiнде,  аудан  ...  орта  ...  ...   ...   ...  ...  ...  жөн.  Онымен  аудан  үшiн  белгіленген  бөлумөлшерiн  сақтауға  және  ...  ...  ...  ...  ... ... Сондықтан әрбiр реттелетiн  бюджет  үшiн  орта  аудандықпайыз бойынша реттеушi салықтардан бөлу сомасы саналады. Егер  бөлу  ... және ...  ...  арасындағы  үзiлiстер  сомасынан  жоғарыболса,  онда  мұндай  бюджеттерге,  бөлулер  ...  ...  ...  жәнекерiсiнше, егер бөлулер сомасы орта пайыз  бойынша,  бекiтiлген  салықтарменжабылуы қажет  шығыстар  сомасынан  төмен  ...  онда  ...  ...  ... ...  ...  қажет.  Қандай  да  бір  бюджеттергебөлулер  пайызын  ...  ...  ...   ...   ... бюджет шығындары сомасын, орта аудандық  пайыз  бойынша  реттеушiкiрiстердiң жалпы  сомасымен  ...  ...  ...  Мысалы  үшiн,қарастырылатын аудан бойынша (бекiтiлген  кiрiстермен  жабылмаған)  шығыстарсомасы 9,0 млн  теңге,  пайыздар  ...  орта  ...  ...  ... 12 млн теңге десек, онда бұл жағдайда  үзiлiс  сомасы  орта  пайыздарбойынша жалпы бөлу сомасының 75% ... (9 :  12  х  100)  ...   ... бөлу ... 75% ... қажет.Шығыс   Қазақстан   облысы   үшін    ...   ...     ... ...  ... ...  ...  қаржыларын  бµлу  аумақтар   ...   ... iске ...  ...  ...  Қаражаттарды  объективтi  бµлу  және   ... ... ... ... ...  ...  ...  әлуеті  есеп  базасына  ...   ...   ...   ... ... алу ... таңдау құқы берiледi:1.    Классикалық ... ... ...  ...  трансферт  (трансфеттер  сомасын,   келiсiмшарттар   негiзiндежергiлiктi   бюджетке   салықтардан   ...   ...   ...   ...   ...   ...    салықтардан    бөлулердiң    ... ... ... бөлiгi есебiнен беру келiсiм негiзiнде).Жергiлiктi  бюджеттердi  сапалы  қалыптастыру  және  атқару   бойыншажергiлiктi   ...   ...   ...    ынталандырмасын    нығайтумақсатында. Өңірлерді реформалау қорын құру ұсынылады.  Ол  Шығыс  Қазақстаноблысының бюджеттiк ...  ...  ...  ...  ... бiрнеше проблемалық мiндеттерiн шешуге мүмкiндiк бередi.Өңірлік қаржыларды реформалау қорының қаржылары  конкурстық  негiзiндемақсатты   ...   ...   ...   және    ...    қаржылардыреформалаудың  артықшылықты  мiндеттерiн  iске  асыруға  ...  ... ... ... ... ... жатады:-  жергілікті  құрылымның  аумағында  меншiктi  ...  салу  ...  ... ... ... ... ... жоғарылатумен;-  бюджетке  төлемдер  бойынша  ұйымдар  бересiн  ...   ... ...  ... ... ... басқару тиiмдiлiгiн жоғарылатумен;- жергiлiктi өзiн-өзi басқару органдарын ұстау шығындарын қысқартумен;- тұрғын ‰й коммуналдық шаралардың жүйесiн реформалаумен;- аяқталмаған құрылыс ... ... және ...   ...   ...   ...   және   жергіліктіқаржыларды  реформалау  қорының  бюджеттiк  ...  ...  ... мақсатында муниципалдық қаржыларды реформалау  қорының  қаражаттарынбµлу ретi ...  ...  ...   ерекшелiктерiн   ескеру   мақсатында,шығындылықтың жинақы индексi анықталады. Ол ... ... ...  ... ... ...   ШИ   транс    х   0,081   +   ...    х    ...... жинақы индексiШИтранс – кµлік бойынша шығындылық индексi; үш  фактордың  үлестерiнiң  әсеретуiнiң ... ... ...   жергілікті   құрылымның   аумағының   ...   ...    ...  ... ... ... құрылымның  (яғни  аудандардың)  Өскемен  ...  ... ...  құрылымның  1  тұрғынына  келетiн,  Өскеменгедейiнгi қашықтық) облыс бойынша орта көрсеткiшке ... ... ... қиындық туғызатын, басқа  факторлар  (барлық  муниципалдыққұрылымдар үшiн 1 деңгейде алынған);ШИєлеум+денс – денсаулық саќтау және әлеуметтiк  саясат  ...  ... ... ... ... тұлғалардың үлесiнiң облыс  бойынша  ортакөрсеткiшке қатынасы ретiнде анықталады.Бұл екi фактор әсерi0,081- кµлік0,091 - әлеуметтiк саясат және ... ... ... ... ... бюджеттерiндегi  жалпы  барлық  шығындаркөлемiндегi сәйкес iс жүзiндегi шығындар үлесiнен шыққан0,828 – тұрғындар санына пропорционалды бµлінген, қалған бөлiк1-(0,081+0,091)=0.828Жергілікті  ...  ...  ...   ...   ... жиынтыќ индексiне түзетiлген салықтың әлуеті көрсеткiшiСЄ           келт           =СЄ           /           ... келт – ... ... ... ... салық  әлуетініңкөрсеткiшi (келтiрiлген)Кiрiстердi  теңестiрудiң  бiркелкілiк  коэффициентi   0,8   ...  ...  ...  ...  0-ден   1-ге   ...   ...  айта  ...  жөн.  0  коэффицентiн  қолдану  кезiнде   ...  1  ...  ...  бiр  деңгейге  дейiн  барлық   өңірлердіабсолюттi  ...  ...  ...  ...  ...  ...   аумақтарғақаржылық  көмек   көрсетiлмейдi,   екiншi   жағдайда   ...   ...  ...  ...  мүмкiндiк   болмайды,   яғни   бұлкөрсеткiштiң ... ... ... ал ...  жоғарылауы– сараланудың төмендеуiне әсерiн тигiзедi. Аумақтың орта  жандық  кiрiстерiнминималдандыру  қажеттiгiн  0,95-0,8-ге  тең   ...  ...   ...  0,8-ге  ...   ...   ...   жөн,   бұл   ...   аумақтардың   жауапкершiлiгiн   жоғарылатуға    және    ...  ...   ...   ...   ынталандыруға   әсерiнтигiзедi.Итерация   әдiсiмен   (параметрлерi   саралау),    ...    ... ... анықталады.Σі-ı =(ξ-ЖБК³) х 0,8 хТС 2004i = таратылатын бюджет қорлары.і ­ нақты аумақn- муниципалдық құрылымдар саны (ШҚО бойынша 19)Х- ... ... ... ... (итерация әдiсiмен анықталады)Есеп ЖБКi < Х үшiн жүргiзiлдiЖБКi ­ жан басына шаққандағы кірістерШҚО бойынша Х көрсеткiшi 7267,4 ... ... ... ... үшiн ... ... ...        =        ...         ...         ... ­ ... ... қаржылық көмек.Есеп, ЖБКі   
        
      

Пән: Салық
Жұмыс түрі: Материал
Көлемі: 36 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2007 – 2009 жылдарға арналған бағдарламасы80 бет
Салықтық реттеуді дамыту үрдістері және салықтарды бөлу механизімін жетілдіру77 бет
Қазақстан Республикасының қаржы секторын дамытудың 2007-2011 жылдарға арналған тұжырымдамасы69 бет
Қостанай облысының әлеуметтік – экономикалық дамуының 2009-2011 жылдарға арналған негізгі бағыттары128 бет
Салық механизмінің экономикалық мазмұны38 бет
"Мемлекеттің салықтық қызметінің құқықтық негіздері."13 бет
«Dala Group» компаниясының қарыз қаражатын қалыптастыру механизмін жетілдіру жолдары14 бет
«БИАР» ЖШС-нің АҚША ҚАРАЖАТТАРЫ МЕН ОЛАРДЫ ПАЙДАЛАНУ ЖӘНЕ БӨЛУ МЕХАНИЗМІН ТАЛДАУ75 бет
«ИП Бисенов» кәсіпорының жалпы экономикалық жағдайы. Аудит және салықтық есеп42 бет
«мемлекеттің экономиканы қаржылық реттеу жүйесіндегі салықтық реттеу және оның Қазақстан Республикасының қазіргі жағдайындағы ерекшеліктері»74 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь