Салық-бюджет саясатының негізгі бағыттары

1.3 Салық.бюджет саясатының негізгі бағыттары
2.тарау. Қазақстан Республикасындағы бюджет үдерісінің негіздері
2.1 Бюджет және бюджет жүйесі ұғымы
тұрады:
2.2 Республикалық бюджет
2.3 Жергілікті бюджеттер және олардың аумақтық құрылымдардың әлеуметтік.экономикалық дамуындағы мәні
2.4 Республикалық және жергілікті бюджеттердің жобаларын қарау және бекіту рәсімі
3.тарау. Республикалық бюджеттің құрылымы
3.1 Бюджеттің кірістері
3.2.1 Әлеуметтік бюджет
Фискальдық (салық-бюджет) саясат – бұл үкіметтің халықтың жұмыспен қамтылуын және инфляцияға бақылау жасауды қамтамасыз етуге бағытталған салық салу, мемлекеттік шығыстар, мемлекеттік бюджет саласындағы саясаты. Басқа сөздермен айтқанда, салық-бюджет саясаты – бұл мемлекеттік бюджеттің және салық жүйесінің көмегімен экономиканы тұрақтандыруға бағытталған саясат.Салық-бюджет саясаты қаржы саясатының өзектік бөлігі және мемлекеттің экономикалық саясатының құрамдас бөлігі болып табылады. Салық салу мен мемлекеттік шығыстар саласындағы үкіметтің шаралары экономикалық өсуге, кірістерді бөлу мен кедейшілік деңгейіне аса зор ықпал етуі мүмкін, соның салдарынан олар, әдетте, экономикалық және саяси пікірталастардың ортасында болады.
Салықтар – бұл заңның негізінде қоғамдық қажеттіліктерді қанағаттандыру үшін заңды және жеке тұлғалардан мемлекет алатын бюджетке міндетті төлемдер. Салықтар кіріс алатын заңды және жеке тұлғалардың мемлекеттің қаржы ресурстарын қалыптастыруға қатысу міндеттерін білдіреді.Салықтар – мемлекеттік бюджет кірістерінің негізгі көзі. Сондықтан бюджеттің кіріс бөлігінің мөлшері елеулі шамада екі шамаға - өз кезегінде төлем қабілеті бар экономикалық агенттердің санымен, мөлшерімен және жұмыс істеуінің тиімділігімен айқындалатын салық ауыртпалығы мен салық базасының шамасына тәуелді болады.
Қазақстанда салықтар республикалық және жергілікті болып бөлінеді. Айталық, мысалы, мұнай секторын ұйымдастырудан түсетін түсімдерді қоспағанда, корпоративтік табыс салығы; қосымша құнға салынатын салық және т.б. республикалық бюджетке, жеке табыс салығы, әлеуметтік салық және басқалары – жергілікті бюджетке түсетін салық түсімдері болып табылады.Салық саясатын мемлекет салықтық реттеу саласындағы шаралар кешені арқылы жүзеге асырады. Мемлекет салықтарды, олардың ставкалары мен жеңілдіктерді белгілейді, жаңа төлемдер енгізеді, ескілерінің күшін жояды. Салық саясаты мемлекеттің әлеуметтік-экономикалық бағдарламаларды іске асыруы мақсатында мемлекеттік бюджетке ақшалай қаражаттың түсуін қамтамасыз етеді.Диаграммадан көрініп тұрғанындай (3-сурет), Қазақстан Республикасының бюджеті кірістерінің негізгі бөлігін корпоративтік табыс салығы (орта есеппен 31,8%), ҚҚС (22,5%), әлеуметтік салық (16,2%), сондай-ақ жер қойнауын пайдаланушылардың өзге де салықтары мен төлемдері (19%) және т.б. құрайды.
        
        1.3 Салық-бюджет саясатының негізгі бағыттарыФискальдық (салық-бюджет) саясат  -  бұл ... ... ... ... және ... ... жасауды қамтамасыз етуге бағытталған салық салу, мемлекеттік шығыстар, мемлекеттік бюджет саласындағы саясаты. Басқа сөздермен айтқанда,  салық-бюджет саясаты  -  бұл ... ... және ... ... ... экономиканы тұрақтандыруға бағытталған  саясат.Салық-бюджет саясаты қаржы саясатының өзектік бөлігі және мемлекеттің экономикалық саясатының құрамдас бөлігі болып ... ... салу мен ... ... ... ... ... экономикалық өсуге, кірістерді бөлу мен кедейшілік деңгейіне аса зор ... етуі ... ... ... олар, әдетте, экономикалық және саяси пікірталастардың  ортасында болады.Салықтар  -  бұл ... ... ... ... ... үшін  заңды және жеке тұлғалардан мемлекет ... ... ... ... ... кіріс алатын заңды және жеке тұлғалардың мемлекеттің қаржы ресурстарын қалыптастыруға қатысу міндеттерін білдіреді.Салықтар  -  ... ... ... ... көзі. Сондықтан бюджеттің кіріс бөлігінің мөлшері елеулі шамада екі шамаға - өз кезегінде төлем қабілеті бар экономикалық ... ... ... және ... ... ... айқындалатын салық ауыртпалығы мен салық базасының шамасына тәуелді болады.Қазақстанда салықтар республикалық және жергілікті болып бөлінеді. Айталық, мысалы, ... ... ... ... түсімдерді қоспағанда, корпоративтік табыс салығы; қосымша құнға салынатын ... және т.б. ... ... жеке ... ... ... ... және басқалары  -  жергілікті бюджетке ... ... ... ... ... ... мемлекет салықтық реттеу саласындағы шаралар кешені арқылы жүзеге асырады. Мемлекет салықтарды, олардың ставкалары мен жеңілдіктерді белгілейді, жаңа төлемдер енгізеді, ескілерінің ... ... ... саясаты мемлекеттің әлеуметтік-экономикалық бағдарламаларды іске асыруы мақсатында мемлекеттік бюджетке ақшалай қаражаттың түсуін қамтамасыз етеді.Диаграммадан көрініп тұрғанындай (3-сурет), Қазақстан ... ... ... ... бөлігін корпоративтік табыс салығы (орта есеппен 31,8%), ҚҚС (22,5%), ... ... (16,2%), ... жер ... ...  өзге де ... мен ... (19%) және т.б. құрайды.0-1143003-сурет. Қазақстан Республикасының мемлекеттік бюджетіне  түсетін салық түсімдерінің ... ... ... ... ... яғни ... ... кезеңде экономиканы тұрақтандыруға бағытталған кез келген тұрақтандыру саясаты сияқты фискальдық саясаттың мақсаттары:- тұрақты экономикалық өсуді;- ресурстардың толық бос болмауын;- бағаның ... ... ... ... ... ... ... жүргізеді. Фискальдық саясаттың құралдары жиынтық сұранысқа да (жиынтық шығыстардың шамасына), сондай-ақ жиынтық ... да ... ... ... әсер ... саясаттың құралдары болып мемлекеттік бюджеттің шығыстары мен кірістері, атап айтқанда, мемлекеттік сатып алу, салықтар, трансферттер әрекет етеді.Қазақстанның әлеуметтік-экономикалық дамуының ... ... шешу ... ... ... тетіктерін жетілдіру мәселелері ел Үкіметінің көптеген нормативтік құқықтық ... ... ... ... ... Республикасы Үкіметінің алдына мынадай міндеттер қойылған:1. Салық-бюджет жүйесінің тұрақтылығын қамтамасыз ету, ... ... ... ... ... қалыпты қатаң саясатын жүргізу және Ұлттық қордың активтерін тиімді басқаруды жүзеге асыру.2. Экономикаға салық жүктемесін оңтайландыруға, салық рәсімдерін оңайлату мен ... ... ... ... ... саясатын жүргізу жолымен шаруашылық жүргізуші субъектілердің және халықтың іскерлік белсенділігін өсіруді ынталандыру.3. Бюджет ... ... ... ... ... ... ... жұмсауды қамтамасыз ету.Қойылған міндеттерді шешу үшін 2008 жылы жаңа Бюджет және Салық кодекстері әзірленді.Жаңа Бюджет ... ... ... ... ... жаңа ... енгізуді, үш жылдық бюджетке көшуді көздейді. Стратегиялық, орта мерзімді және бюджеттік ... ... және ... ... ... бағытталған. Ол бюджетті жоспарлаудан, орындаудан, оның мониторингі мен кез ... ... ... жұмысының тиімділігін кешенді түрде бағалаудан бастап бүкіл бюджет үдерісін регламенттейді.Мемлекеттік органдардың ... ... ... ... ... бюджет қаражатын формальды түрде игеруден нақты нәтижелер алуға қайта бағдарлау жаңа ... ... ... ... болып табылады. Ол бюджеттік бағдарламалардың әкімшілеріне бюджетті орындау кезінде үлкен дербестікті, атап айтқанда, шығыстардың экономикалық ... ... ... жеке ... ... мен ... құқығын береді. Бюджеттің орындалуы бөлігінде сондай-ақ жекелеген рәсімдерді оңайлату көзделеді.Ел Президенті ... ... ... 2008 ... ... ... жаңа ... кодексі  деп атап көрсетті. Жаңа Салық кодексін қабылдаудан болатын  басты тиімділік  -  бұл ... ... ... ... салықтық әкімшілдендіруді жақсарту, фискальдық тәртіпті арттыру.Ел экономикасындағы бәсекелік ортаны дамыту мақсатында жаңа Салық кодексі Қазақстанда жекелеген шаруашылық қызметінің ...  ... ... ... ... мен преференциялардың ауқымды бөлігінің күшін жоюды көздейді.Жаңа ... ... ... мен алымдардың ставкаларын азайтуды көздейді. Корпоративтік табыс салығының (КТС) ставкасы үш жылдың ішінде 2011 жылдан бастап қазіргі деңгейден 2 есе ... 15%-ға ... ... ... салынатын салық (ҚҚС)  -  2009 жылдан бастап 12%-ға дейін азайтылатын болады. ҚҚС-тың өз ставкасының төмендетілуінен басқа, ҚҚС-ты ... ... ... жүйесі енгізіледі, бұл алдыңғы қатарлы халықаралық практикаға сәйкес келеді. Алғашқы кезеңдерде мұндай қайтару ірі салық төлеушілерге қатысты болады. Негізінен ... ... ... ... салықтың регрессивтік шкаласынан 11% ставкасымен жазық шкалаға көшу жүзеге асырылатын болады.Бұдан басқа, шағын және орта ... үшін ... ... төлеудің күшін жою, шығындарды ауыстыру мерзімдерін 3-тен 10 жылға дейін ұлғайту жоспарлануда. Осы ... ... ... ... ... жақсартуға және өндіріске инвестициялардың ұлғаюына өз үлесін енгізуге тиіс.Сонымен бірге ... ... ... ... ... ... ... әлеуметтік міндеттемелерін орындауға теріс әсер етпеуге тиіс. Сондықтан Үкімет бюджетінің шығындарын өтеу өндіруші секторға салық жүктемесін ... ... ... Салық кодексіне сәйкес барлық салықтық құқық қатынастары тек заңмен реттелуге ... бұл атап ... жер ... ... келісім-шарттары салықтық бөлігінің тұрақтылығына қатысты. Жер қойынауын пайдаланушылардың арнайы салықтарының жүйесін өзгерту де көзделеді. Роялтидің қолданыстағы төлемі пайдалы қазбаларды ... ... ... ... ... ... есептеу, өте маңыздысы, әлемдік бағалар бойынша есептелген өндірілетін пайдалы қазбалар көлемінің құнынан жүргізіледі. Бұдан басқа, мұнай компаниялары шамадан тыс ... ... деп ... ... ... болады.Патенттің негізінде және оңайлатылған декларацияның негізіндегі шағын бизнес үшін арнайы салық режимдері бұрынғы күйінде сақталатын болады. Жаңа ... ... ... әкімшілендіруді оңайлатуға бағытталатын болады. Салық есептілігін оңтайландыру, оны ұсыну жиілігін қысқарту, салықтық бақылаудың тиімді ... ... ... ... ... енгізу жөніндегі тұтас бірқатар бастамалар көзделеді.Бюджеттік-салықтық реттеу жөніндегі шаралар жүйесін әзірлеу мәселелері іс жүзінде  кез ... ел үшін ... ... ... ... болып табылады. Салық салудың жалпы деңгейін төмендету мен салық базасын кеңейтуді ынталандыру барынша тиімді және ... шара деп ... ... ... ... ...  осы шара ... тарапынан әрқашан түсіністік пен қолдау таба бермейді. Оны қабылдау, әдетте, мемлекеттік шығыстарды кейбір қысқартуларды білдіреді, оны қазіргі жағдайларда жүзеге ... ... ... ... ... міндеттемелер жүгі жатады.Баламалы жол  -  экономикаға өсімнің жаңа импульстерін беруге қабілетті жоғары технологиялы серпінді ...  ... ... ... ... ...  ... ақша эмиссиясының есебінен мемлекеттік шығыстарды ұлғайту. Ең ақырында, мемлекеттік шығыстардың өзгеріссіз деңгейі жағдайында салықтық ауыртпалықтың өсуі теория ... тағы бір ... бола ... алайда бұл жағдайда экономиканың нығыздаудан жалтарып кететін бөлігі ғана тіршілік етуге қабілетті ... ... ... ... ... салудың неғұрлым төменгі және қолайлы деңгейі кезінде жиналатындарға қарағанда салық түрінде аздау шаманы алады.Табысты ... ... ... ... тапшылығын жай ғана формальды түрде жою емес, сонымен бірге қолайлы инвестициялық және бәсекелік ортаны қалыптастыру, шаруашылық ... ... ... ... арттыруға арналған кедергілерін алу жолымен оны тудыратын проблемаларды шешу болуға тиіс. Бір жағынан мемлекеттік бюджетке ақша ресурстарының құйылуын ынталандыратын, ал ... ...  -  ... ... ... ... жұмыс істей алатын ұлттық шаруашылықтың сол салаларын нарыққа беру ... ... ... ... қысқарту үшін алғышарттар жасайтын іс-шаралар кешенін жүзеге асыру қажет.Фискальдық саясат саласындағы экономиканың теңгермелі және сапалы өсуі мақсаттарын қол ... үшін ... ... ... ... ... ... берілген даму параметрлеріне қол жеткізу, сондай-ақ жағдайдың өзгеруіне жедел ден қою мақсатында фискальдық құралдарды тиімді пайдалану (бюджеттің ... ... ... ... ... ... кепілді трансферттің мөлшерін және бюджеттің тапшылығын және т.б. реттеу);- салық және бюджет ... ... ... ... ... ... ... шығыстарының айқын басымдықтарын белгілеу;- орта мерзімді кезеңге арналған даму ... ... ... ... ... ... ... дамыту.Экономикалық өсуді басқаруға көшу жағдайларында экономиканың өсуі бойынша ... ... ... ... ...  ... дамытудың болжанатын параметрлерімен бюджет шығыстарының тығыз байланысы қамтамасыз етілетін болады.Үкіметтің орта мерзімді фискалдық саясатының 2009  -  2103 ... ... ... ...  деп ... ... ... ұсынылған. Ондағы арнайы бөлім салық-бюджет саясаты мәселелеріне ... ... орта ... ... ... ... жоспарлау жөніндегі орталық уәкілетті орган, ал жергілікті деңгейде  -  ... ... ... ... ... ... Қазақстан Республикасы Президентінің Қазақстан халқына жыл сайынғы жолдауларын ескере отырып, Бюджет және Салық кодекстерінің, Үкімет бағдарламасының және елдің басқа да ... және ... ... ... ... ... ... қамтамасыз ету, бизнестің бәсекеге қабілеттілігін ынталандыру, бизнестің  шығуы және салықтық әкімшілендіруді одан әрі ... үшін ... 2009  -  2013 ... ... ... саясаты мыналарға бағытталатын болады:- елдің бәсекеге қабілеттілігін ... ... ... бәсекелі салық жүйесін құру;- салық жүйесін Қазақстан дамуының жаңа кезеңінің міндеттеріне сәйкес келтіру, бұл экономиканы жаңғыртуға және оны ... ... ... тиіс;- жеңілдіктерді оңтайландыру және тиісінше экономиканың шикізаттық емес секторына  салық жүктемесін азайту, заңды тұлғаларға салық ... ... ... ... ... ... құн салығын алдыңғы қатарлы әлемдік практикаға сәйкес келтіру;- импортқа және ішкі өндіріске арналған ... ... бір ізге ... жер қойнауын пайдаланушыларға салық салу жүйесін реформалау;- әкімшілдендіру рәсімдерін оңайлату, салық қызметтерінің сапасын және салық ... ... ... ... ... ... қысқарту, салық тексерулерін тәртіпке келтіру.Орта мерзімді кезеңдегі бюджет саясаты бюджеттік жоспарлаудағы жаңа тәсілдер ескеріле отырып, жүргізілетін ... ... ... ... ... әсер ететін бюджет шығыстарын шектеуді емес, оларды өсіруді көздейтін  ... ... ... саясаты жүзеге асырылатын болады.2009-2013 жылдарға арналған шығыстар саясаты мынадай бірқатар шектеулер ескеріле ... ... ... ... ... ... қамтамасыз ету; ішкі нарықты борыштық құралдардың жеткілікті деңгейімен қамтамасыз ететін мөлшердегі бюджет тапшылығын өтеуге бағытталатын қарыз алуларды ... ... ... ... ... ... ... дәрежелі рөлі.Қазақстан Республикасы Үкіметінің бюджет тапшылығын қаржыландыру саласындағы саясаты елдің борышын ... ... және ... ... ... ... құруға бағытталады.Мемлекеттік және жалпы сыртқы борышты басқару ... ... ...  ...  мемлекеттік сыртқы борышты басқару деңгейін арттыруға бағытталған шараларды қабылдайтын болады.0,8-8,9*-10,4-2,2-2,3-2,4-3,5-3,4-2,1-1,7-1,9-3,7-8,5-7,8-6,6-5,9-12-10-8-6-4-2022006 жыл2007 жыл2008 жыл2009 жыл2010 жыл2011 жыл2012 жыл2013 жылЖІӨ-ге %* 2008 ҰБ ... 5 млрд ... ... ... емес тапшылық4-сурет.  Мемлекеттік бюджет тапшылығы мен мұнайға қатысты емес  ... ... ... ... ... қорының қаражатын қалыптастыру мен пайдаланудың орта мерзімді перспективаға арналған тұжырымдамасына сәйкес үкіметтік қарыз алу саясаты Ұлттық қор активтерінің нарықтық құнына ... ... ... ... ... борышты 50-70-пайыздық қатынасқа қол жеткізуге бағдарланатын болады. 588,4556,3514,9657,8571,42,22,32,43,53,40,0100,0200,0300,0400,0500,0600,0700,02009 жыл2010 жыл2011 жыл2012 жыл2013 ... ... ... ... ... үкіметтік қарыздардың есебінен қаржыландыру, млрд теңге Үкімет ішкі ... ірі ... және ... ... бар жобаларды іске асыру үшін тарту ниетінде.Сыртқы үкіметтік қарыздарды өтеу халықаралық қаржы ... ... ... ... ... ... банктер мен фирмалар  берген қарыздар бойынша үкіметтік борышты өтеу кестесіне сәйкес жүзеге асырылатын ... ... ... ... қатынастар саясатының негізгі мақсаты мемлекеттік басқарудың барлық деңгейлерін оларға бекітілген мемлекеттік қызметтерді толыққанды ұсыну және оларға жүктелген функцияларды ... ... үшін ... ... ... ... ету ... табылады.Бюджет кодексіне сәйкес бюджетаралық қатынастар трансферттер мен бюджеттік кредиттер арқылы, ... ... және ... ... арасында кірістерді бөлу нормативтерімен реттеледі.Қазіргі кезде  Заң әрекет етеді. 2011 жылдан бастап жалпы ... ... ... ... ... ... ... есептелетін болады, сондай-ақ  Заң қабылданатын болады.2-тарау. Қазақстан Республикасындағы ... ... ... Бюджет және бюджет жүйесі ұғымы Бюджет  -  ... ... мен ... іске ... ... ... ету үшін ... оның орталықтандырылған ақшалай қоры. деген сөз сөзбе-сөз алғанда ақша сақтауға арналған  ,  дегенді білдіреді.Бюджеттің ... ... ... оның ... ... өндірудегі орны мен рөлі, сондай-ақ Конституцияда белгіленетін Қазақстан Республикасының мемлекеттік құрылымы Қазақстанның бюджеттік құрылысы үшін негіз құрайды.Бюджеттік құрылыс деп ... та, ... ... та ... ... ... ... ұйымдастыру ұғынылады. Бұған мемлекеттік бюджеттің ішкі бөлімшелерінің құрамы мен құрылымы, оларды ... ... ... ара жігінің ажыратылуы, тең бағыныстылық, өзара іс-қимыл, сондай-ақ ... ... ... және ... жағы ... Басқа сөзбен айтқанда, бюджеттік құрылыс  -  бұл бюджет жүйесін ұйымдастыру, оны құру қағидаттары.Қазақстан Республикасының бюджет жүйесі Қазақстан Республикасы ... ... ... ... ... ... ... бірлік, толықтық, шынайылық, транспаренттілік, сабақтастық, нәтижелілік, дәйектілік, негізділік, уақтылылық, кассалардың бірлігі, бюджеттердің дербестігі, тиімділік, жауапкершілік, бюджет қаражатының атаулылық және ... ... ... қағидаттар жатады.Мемлекеттің әкімшілік-аумақтық бөлінісіне мемлекеттік билік пен басқару деңгейлері сәйкес келеді, бұл өзара байланысқан және бірыңғай бюджет ... ... әр ... ... бюджеттерді де алдын ала айқындайды.Қазақстан Республикасының бюджет жүйесі республикалық және жергілікті бюджеттер мен Ұлттық қордың, сондай-ақ бюджет үдерісінің жиынтығын білдіреді.Қазақстан ... ... ... құрылымы 6-суретте ұсынылған.Қазақстан Республикасының бюджет жүйесіҚазақстан Республикасының Ұлттық қорыҚазақстан Республикасының ... ... және ... ... (ерекше жағдайларда әрекет етеді)РеспубликалықбюджетЖергілікті бюджеттерАуданның (облыстық мәні бар ... ... мәні бар ... ... бюджетіОблыстықбюджет6-сурет. Қазақстан Республикасының бюджет жүйесіҚазақстан Республикасының Ұлттық қоры елдің тұрақты әлеуметтік-экономикалық дамуын қамтамасыз ету, болашақ ұрпақтар үшін ... ... ... ... ... ... ... әсеріне тәуелділігін азайту үшін құрылды.Мемлекеттік бюджет олардың арасындағы ... өтеу ... ... ... және жергілікті бюджеттердің жиынтығын білдіреді.Республикалық бюджет  -  бұл Бюджет кодексінде белгіленген салық және ... да ... ... ... орталықтандырылған ақшалай қор. Республикалық бюджет орталық мемлекеттік органдардың, олардың бағынысындағы мемлекеттік мекемелердің міндеттері мен функцияларын қаржылық қамтамасыз ету және мемлекеттік ... ... ... ... іске ... үшін арналған. Тиісті қаржы жылына арналған республикалық бюджет Қазақстан Республикасының заңымен ... ... ... жылы ... ... ... келеді, яғни 1 қаңтарда басталады және 31 желтоқсанда ... ... ... ... бар ... ... бюджеті де Бюджет кодексінде белгіленген салық және басқа да түсімдер есебінен қалыптастырылатын орталықтандырылған ақшалай қорды білдіреді. Ол облыстық деңгейдегі жергілікті ... ... ... ... бар ... ... олардың бағынысындағы мемлекеттік мекемелердің міндеттері мен функцияларын қаржылық қамтамасыз ету және тиісті әкімшілік-аумақтық бірліктегі ... ... іске ... үшін ... ... қаржы жылына арналған облыстық бюджет, республикалық маңызы бар қаланың, астананың бюджеті облыстың, республикалық маңызы бар қаланың, астананың мәслихатының шешімімен бекітіледі.Ерекше ... ... ... ... ... ...  -  ... Республикасында төтенше немесе әскери жағдай болған кезде республикалық және жергілікті бюджеттердің негізінде ... ... ... бюджет енгізіледі. Төтенше мемлекеттік бюджетті енгізу және оны тоқтату үшін негіздеме ... ... ... ... бүкіл аумағында төтенше немесе әскери жағдай енгізу ... оның ... жою ... ... ... табылады.Төтенше мемлекеттік бюджеттің әрекет етуі кезінде республикалық бюджет туралы заңның және мәслихаттардың жергілікті ... ... ...  ... ... ... қолданысы тоқтатыла тұрады. Төтенше мемлекеттік бюджеттің қабылдануы туралы Республика Парламенті ... ... ... ...  -  республикалық бюджетті, облыстардың,  республикалық маңызы бар ... ... ... және ... ... ... ... операцияларды ескерместен, Қазақстан Республикасының Ұлттық қорына  жіберілетін түсімдерді біріктіретін мемлекеттің ... ... ... ... ... ... ... органдары бекітпейді және талдамалық мақсаттарда пайдаланылады.Шоғырландырылған бюджеттің құрылымы мынадай бөлімдерден ...  ... ...  ...  ... ... бар қаланың, астананың бюджеттері;-  Қазақстан Республикасының Ұлттық қорына  ... ... ... мен олардың Қазақстан Республикасының Ұлттық қорына  аударымдары.2.2 Республикалық бюджетРеспубликалық ... ... және өзге де ... ... ... және ... бюджеттік бағдарламалар мен іс-шараларды қаржыландыруға арналған орталықтандырылған ақшалай ... ... ... ... қаражаты экономиканы құрылымдық қайта құруды қаржыландырудың, өндіріс саласындағы перспективалық бағыттарды дамытудың маңызды көзі болып табылады. ... ... ... ... ... ... ... қолдау мен дамытуда үлкен рөл атқарады.Азаматтар мен ұйымдардан ... ... ... ... жалға беруден немесе оларды сатудан  түскен кірістер, берілген ... ... ... және т.б. ... үшін ... ... ... табылады.Қазақстан Республикасының Бюджет кодексіне сәйкес республикалық бюджетке түсетін түсімдер мыналарды қамтиды:- республикалық бюджеттің кірістері;- ... ... ... ... ... берілген кредиттерді қайтару.Республикалық бюджеттің кірістері салықтардан (корпоративтік табыс салығы, қосылған құн салығы және т.б.), алымдардан (автокөлік құралдарының Қазақстан Республикасының аумағымен ... ... ... ... және ... да ... ... (әкелінетін және әкетілетін тауарларға салынатын кедендік баждар, Қазақстан Республикасының азаматтарына паспорттар мен жеке ... ...  ... бергені үшін мемлекеттік баж) түсетін түсімдерден қалыптастырылады. Бұдан басқа, республикалық бюджет капиталмен жүргізілетін операциялардан түсетін  салықтық емес түсімдер мен  ... ... ... ... ... емес ... ... болып табылады: республикалық меншіктен түсетін кірістер, мүлікті заңдастырғандық үшін ... ... ... ... мемлекеттік мекемелердің тауарларды (жұмыстарды, қызметтерді)  сатқанынан түсетін түсімдер және т.б.Республикалық бюджеттен берілген кредиттерді өтеуден, мемлекеттің республикалық меншікте тұрған ... ... ... ... ... ... республикалық бюджетке есептеледі.Мемлекетте әр түрлі уақытта қандай да бір ... ... ... ... ... әсер ... иелігінде бар қаражатты жұмсау бойынша әр түрлі басмымдықтардың болуы мүмкін. Мемлекеттің өзінің ақшалай қаражатты ... ... ... ... оның ... ... және стратегиялық әлеуметтік-экономикалық жоспарларында  көрініс табады. Осыған байланысты мемлекет не кірістердің жаңа көздерін іздестіреді, не өзге ... ... ... ... (қысқартады).Республикалық бюджеттің шығыстары мынадай бағыттар бойынша жүзеге асырылады:- әлеуметтік сала (білім беру, денсаулық сақтау, әлеуметтік көмек және ... ... ... ... ... ... ... құқықтық, сот, қылмыстық-атқару қызметі;- мәдениет, спорт, туризм және ақпараттық кеңістік;- өнеркәсіп, жер қойнауын ... ... қала ... және ... ... ... ... су, орман, балық шаруашылығы, ерекше қорғалатын табиғи аумақтар және қоршаған ортаны қорғау, жер ... ... ... ... және ... өзге де бағыттар.Республикалық бюджеттен сондай-ақ:- кадрларды қайта даярлау мен қызметкерлердің біліктілігін арттыруды қоса алғанда, орталық мемлекеттік ... мен ... да ... ... қызметін қамтамасыз етуге;- Бюджет кодексінде белгіленген бағыттар бойынша бюджеттік инвестициялық жобалар мен бағдарламаларға, халықаралық ынтымақтастыққа, қолданбалы ғылыми ... мен ... ... ... ... шығыстар қаржыландырылады.Кез келген бюджеттің тағы бір маңызды құрауышы кірістер мен шығыстардың жоспары ... ... ол бір ... жылға арналып нормативтік-құқықтық акт  -  Республикалық бюджет туралы заң түрінде жазбаша нысанда міндетті түрде жасалады. Шындығында, кез келген ... ... ... мен шығыстар тең болатындай үлгіде жасалуға және орындалуға тиіс.Мемлекеттік бюджет:1. Мемлекеттің тиісті жылға арналған ең маңызды мақсаттарын айқындайды. Бұл өте ... ... ... ол ... ... ... ... мәлімдеген мақсаттарды іс жүзінде бюджетке енгізілген және яғни ағымдағы жылы іске асырылуға жататын мақсаттармен салыстыруға мүмкіндік береді.2. Мемлекетке ... ... ... әсер ... мүмкіндік беретін құрал қызметін атқарады.3. Бюджеттік ресурстарды басқаруға арналған жүйе қызметін атқарады. Конституцияға сәйкес өзінің мемлекеттік ... ... ... ... ... ... болып табылады. Біздің еліміздің бүкіл аумағында бірыңғай бюджет заңнамасына, бюджет үдерісін ... ... ... ... және т.б. ... ... бюджеттік жүйе әрекет етеді. Сондықтан бюджеттік қатынастарды реттейтін негізгі заңнамалық акт ҚР ... ... ... табылады.2.3 Жергілікті бюджеттер және олардың аумақтық құрылымдардың әлеуметтік-экономикалық дамуындағы мәні Елдің мемлекеттік құрылысында аумақтық құрылымдардың болуы оларда тіршілік ету ... ... ету үшін ... ... бір ... мен ... ресурстарының көлемін беру қажеттілігін негіздейді. Осыған байланысты қаржылық жүйенің құрылымында жергілікті бюджеттер ерекше буын ... ... ... ... ... ... ...  түсімдердің және жергілікті атқарушы орган өзіне жүктелген функцияларды жүзеге асыру үшін айқындайтын  жергілікті бюджеттік ... ... ... ... ... ... ... қаржыландырудың есебінен қалыптастырылатын әкімшілік аумақтық бірліктің ақшалай қорын білдіреді.Жергілікті бюджеттердің рөлі, олардың құрамы мен құрылымы жергілікті мемлекеттік органдарға жүктелген ... мен ... ... және сипатымен, сондай-ақ мемлекеттің әкімшілік-аумақтық құрылысымен және ... ... ... ... ... ... әр ... факторларға тәуелді болады. Оларға мыналар жатады:- елдің жалпы экономикалық жағдайы;- тиісті аумақтың экономикалық әлеуеті;- жергілікті билік және ... ... ... мен міндеттерін реттейтін мемлекеттік заңнаманың деңгейі;- жергілікті билік және ... ... ... ... құқықтарды іске асырудағы құзыреттілік дәрежесі.Жергілікті бюджеттер тұрақтылығының басты шарты нақты қаржы кезеңі мен нақты аумақтың ... ... ... ... ... ... кірістер мен жүзеге асырылатын қажетті шығыстардың арасындағы тиісті тепе-теңдікті қамтамасыз ете білу шеберлігі болып ... ... ... бюджеттер (әкімшілік-аумақтық бірліктердің бюджеттері) облыстық бюджеттермен, республикалық маңызы бар қаланың және астананың бюджеттерімен және ... ... ... Облыстың бюджеті олардың арасындағы өзара өтемелі операцияларды ескерместен облыстық, қалалық және аудандық бюджеттердің жиынтығы болып табылады.Қазіргі кезде ... ... ... мемлекеттік бюджет қаражатының жалпы көлемінің кірістер бойынша шамамен 30%-ын және шығыстар бойынша  -  ... 48%-ын ... ... ... ... өз бетімен жұмыс істеуінің үш деңгейі бойынша өз ерекшеліктері бар: облыстық бюджет деңгейінде, республикалық ... бар қала мен ... ... ... және аудан бюджеті деңгейінде. Жергілікті бюджеттердің кірістері республикалық бюджеттің кірістері сияқты салықтық және салықтық емес түсімдерден ... Бұл ... ... ... ... салық түсімдері Бюджет және Салық кодекстерінің регламенттеуші ережелеріне сәйкес республикалық бюджетке түсетін  салық түсімдері ... ... ... ... салықтық емес түсімдер коммуналдық меншіктен; облыстық бюджеттен қаржыландырылатын мемлекеттік мекемелердің тауарларды (жұмыстарды, қызметтерді) сатуынан түскен түсімдерден; облыстық бюджеттен қаржыландырылатын мемлекеттік ... ... ... ... алу өткізуден ақша түсімдерінен; облыстық бюджеттен қаржыландырылатын мемлекеттік мекемелер салатын айыппұлдардан, ... ... ... ... ... ... ... түсетін басқа да салықтық емес түсімдерді білдіреді.Мыналар:- аудандардың (облыстық маңызы бар қалалардың) бюджеттерінен ... ... ... ... ... ... жергілікті бюджетке трансферт түсімдері болып табылады.Республикалық маңызы бар ... ... ... республикалық маңызы бар қаланың, астананың бюджетінен берілген кредиттерді ... ... ... бар қаланың, астананың коммуналдық меншігінде тұрған мемлекеттің қаржы активтерін сатудан, республикалық маңызы бар қаланың, астананың жергілікті ... ... ... ... ... ... ... республикалық маңызы бар қаланың;- астананың,- ауданның (қаланың),- қаладағы ауданның,- аудандық маңызы бар қаланың,- кенттің, ауылдың ... ... ... округтің бюджеттік бағдарламалары жергілікті болып табылады.Облыстық бюджеттің шығыстары облыстық деңгейдегі билік органдарының функцияларына сәйкес шығыстардың бағыттары ... ... ... ... ... ... және атқарушы органдардың жұмыс істеуіне; облыстың әлеуметтік-экономикалық дамуын стратегиялық жоспарлауға; облыстың деңгейінде бюджеттік жоспарлауға; облыстық бюджеттің орындалуын ... ... ... ... ...  жұмсалатын шығындар жалпы сипаттағы мемлекеттік қызметтерді қамтамасыз ететін шығыстарға жатады.2.4 Республикалық және ... ... ... ... және бекіту рәсіміРеспубликалық бюджет туралы заңның жобасын Қазақстан Республикасының Үкіметі ... ... ... ... 1 қыркүйегінен кешіктірмей енгізеді. Қазақстан Республикасы Парламенті  Мәжілісінің және Сенатының жалпы ... ... ... туралы заңның жобасын қарау Үкімет өкілеттік берген тұлғаның, ол қазіргі сәтте Экономика және бюджеттік жоспарлау министрі болып табылады, ... ... ... ... және ... ... туралы заңның жобасы жөніндегі баяндамаларының негізінде жүзеге асырылады.Республикалық ... ... ... ... жылының 1 желтоқсанынан кешіктірмей әуелі Мәжілісте, содан кейін Сенатта дәйекті түрде қарау жолымен Парламент палаталарының жеке отырыстарында жүргізіледі.Егер ... ... ... 1 ... ... республикалық бюджет туралы заңды қабылдамаса, Президенттің кезекті қаржы жылының бірінші тоқсанына арналған республикалық қаржы жоспары ... ... ... ... бар, ол ... ... ... республикалық бюджет туралы  заңды бекіткенге дейін  қолданыста болады. Президенттің кезекті қаржы жылының бірінші тоқсанына арналған республикалық қаржы жоспары ... ... ... ... ... Республикасы Үкіметінің оны іске асыру туралы қаулысының жобасын мемлекеттік жоспарлау жөніндегі орталық уәкілетті орган әзірлейді.Кезекті қаржы жылының ... ... ... ... ... жоспары ағымдағы жылдың 25 желтоқсанынан кешіктірілмей кезекті қаржы жылына арналған республикалық ... ... ... бір ... ... бекітіледі.Қаржы жоспары бекітілген жағдайда  осы қаржы жылына арналған республикалық бюджет сол жылдың 1 наурызынан кешіктірілмей бекітілуге тиіс.Бұл ... осы ... ... ... ... бюджет сол жылдың бірінші тоқсанына арналған республикалық қаржы жоспары ескеріле отырып бекітіледі.Нәтижелерге бағдарланған ... ... ... ... қосымшаларымен бірге Республикалық бюджет туралы заң, қосымшаларымен бірге Қазақстан Республикасы Президентінің ... ... ... бірінші тоқсанына арналған республикалық қаржы жоспары туралы Жарлығы бұқаралық ақпарат құралдарында жарияланады.Облыстық бюджеттің, республикалық маңызы бар қала, ... ... ... ... ... ... бар қаланың, астананың жергілікті атқарушы органы  тиісті мәслихатқа ағымдағы қаржы жылының 15 қазанынан кешіктірмей ... ... ... ... бар ... ... ... тиісті мәслихаттар Президент республикалық бюджет туралы заңға қол қойғаннан кейін екі апта мерзімінен кешіктірмей ... ... ... ... ... ... ... шешім қабылдамаса, тиісті әкімшілік-аумақтық бірліктің жергілікті атқарушы органының кезекті ... ... ... тоқсанына арналған жергілікті қаржы жоспары туралы шешім шығаруға құқығы бар, ол мәслихат жергілікті бюджетті бекіткенге ... ... ... ... ... ... ... арналған жергілікті қаржы жоспары туралы жергілікті атқарушы орган ... ... ... ... ... ... ... орган әзірлейді.Кезекті қаржы жылының бірінші тоқсанына арналған ... ... ... ... ... ... ... жылдың 25 желтоқсанынан кешіктірілмей кезекті қаржы жылына арналған жергілікті бюджет болжамының төрттен бір бөлігі көлемінде бекітіледі. ... ... ... бекіту кезінде осы қаржы жылына арналған жергілікті бюджет сол ... 1 ... ... ... тиіс.Облыстардың, республикалық маңызы бар қалалардың, астананың жергілікті атқарушы органдары аудандық (қалалық) ... ... ... ... бар ... ... бекіту туралы шешімдерді қабылдағаннан кейін бір апта мерзімде мемлекеттік жоспарлау жөніндегі орталық ... ... және ... ... ... ... уәкілетті органға бекітілген жергілікті бюджеттердің негізінде сәйкестендірілген облыстардың, республикалық маңызы бар қалалардың, астананың бюджеттерін, сондай-ақ жергілікті ... ... ... жылға арналған жергілікті бюджеттік инвестициялық жобалардың тізбесін ұсынады.Қосымшаларымен және жергілікті атқарушы органдардың кезекті қаржы ... ... ... ... ... қаржы жоспары туралы шешімімен бірге жергілікті бюджет туралы мәслихаттың шешімі республикалық бюджет сияқты бұқаралық ақпарат құралдарында жарияланады.3-тарау. Республикалық бюджеттің құрылымы3.1 ... ... ... бюджетінің кірістері әр түрлі құрауыштардан қалыптастырылады, олардың ішінде салықтық және салықтық емес түсімдер, трансферттер, негізгі капиталды ... ... ... және т.б. Бұл ... ... құрылымына арналған  бөлімде неғұрлым егжей-тегжейлі қарастырылады. ... ... ... ... салықтық құрауыш енгізеді.Салықтар  -  бұл заңды және жеке тұлғалардың бюджетке төлейтін міндетті төлемдері. ... салу  -  ... ... ... келген аса ежелгі экономикалық тетіктердің бірі. Өзінің әскері жоқ ... бар, ... ... мемлекет жоқ. Салықтар туралы мәселе  қоғамның барлық жіктерінің мүдделерін қозғайды және сондықтан да тоқталмайтын пікірталастардың нысанасы болып табылады. Даулар ... ... ... ... туралы, салықтардың әр түрінің қатынастары туралы, оларды жинау тәсілдері туралы жүреді. Қорытындысында салықтар жүйесі қоғамның, сондай-ақ тұтастай алғанда, елдің және оның ... ...  ... ... болып табылады.Салықтардың көмегімен мемлекет елде өндірілетін өнімнің бір бөлігін жинайды, және ... соң оны ... ... арқылы қайта бөледі. Ішкі жалпы өнімнің көрсеткіші жоғары болған сайын бюджеттің мүмкін болатын жиынтық кірістері мен шығыстары да жоғары болады. ... ішкі өнім (ЖІӨ) ... ... ... ... ... бюджеттерін қалыптастыру үшін негіз болып табылады.ЖІӨ пайдаланылған өндіріс факторларының ұлттық тиістілігіне қарамастан, мемлекеттің ... ... ... салаларында  бір жыл ішінде тұтыну, экспортқа шығару және жинақтау үшін ... ... ... тауарлар мен қызметтердің (яғни түпкілікті тұтынуға арналған) ... ... ... Бүгінгі күні ЖІӨ ұлттық экономиканың  басты индикаторы болып табылады. Қазақстан Республикасының ішкі ... ... ... ... ... салыстырмалы түрде жоғары емес, алайда даму қарқыны әсер ... ... күні ... дамудың негізгі көрсеткіші жан басына шаққандағы ЖІӨ болып табылады. Бұл көрсеткіш ... ... ... елдердің көпшілігінен артта қалып тұрғанымен, алайда Қытай мен Бразилияны қоса алғанда, көптеген дамушы елдерді басып озады.02 0004 0006 0008 00010 00012 00014 00016 ... ... ... ЖІӨ, мың ... Сатып алу қабілетінің паритеті бойынша ЖІӨ, 2008 жылБюджеттік үдерісті көрсететін тағы бір маңызды экономикалық көрсеткіш ... ... ... ... болып табылады. Экономикаға іс жүзіндегі  салық жүктемесі деп мемлекеттің пайдасына елдің ЖІӨ-сіне шынайы түрде төленген міндетті төлемдердің үлесі түсініледі, ... ... бұл ... ... алымдарынан түсетін кірістері шамасының ішкі жалпы өнімнің шамасына қатынасы. ... ... ... ... болған сайын  пайданың елеусіздігіне байланысты экономикаға инвестиция құюға деген ынталылық та ... ... ... ... ... ... емес көрсеткіші мемлекеттің жеткілікті дәрежедегі күшті әлеуметтік ... ... ... ... айтады.Қазақстан Республикасының кеңейтілген үкіметі бюджетінің кірістері Халықаралық валюта қорының бағалауы бойынша 2006 жылы ЖІӨ мөлшерінің 22,4 %-ын құрады. Бұл ... ... ... Одағының елдері немесе Украина бойынша орта есеппен екі ... аз, ... ... ... ... қарағанда біршама жоғары. Осындай көрсеткіштер Қазақстанның экономикасына салыстырмалы түрдегі көп емес фискальдық жүктеме және тиісінше республика ... ... ... үшін ... ... ... ... қорытынды жасауға мүмкіндік береді. Және бір мезгілде ... ... ... ... ... әлеуметтік қамтамасыз етілуі туралы куәландырады.0%10%20%30%40%50%ТайландҚазақстанАҚШАвстралия РесейКанадаЖаңа ЗеландияУкраина8-сурет. Кеңейтілген үкімет бюджетінің кірістері, ... %-ы, 2006 ... ... ... ... ... ... талдамалық құрал ретінде салыстырмалы түрде жақында енгізілді, сондықтан оның мысалында бюджеттің кірістері өзгерістерінің ... ... ... қиын. Соған қарамастан неғұрлым толық мағлұмат алу үшін біз 2006  -  2007 жыл ... ... ... ... мен ... ... ... туралы деректер келтірейік.2006 жылдан бастап шоғырландырылған бюджеттің кірістері елеулі түрде ... 3 375,8 млрд ... ... ... 4 789,3 млрд ... ... ... 37,3%-ы). 3 375,84 789,333,137,301 0002 0003 0004 0005 0006 0002006 ж.2007ж.Млрд теңге303132333435363738ЖІӨ-нің %-ы Млрд ... %-ы ... ... ... кірістеріЕгер шоғырландырылған бюджеттің құрылымы туралы айтар болсақ, онда жергілікті бюджет рөлінің біршама күшейгенін (оның ... 2%-ға ... және ... қор ... елеулі түрде күшейгенін (оның үлесі 7%-ға ұлғайды) атап өту қажет.10-сурет. Шоғырландырылған ... ... ... ... ... ... мемлекеттік және республикалық бюджеттер жөніндегі деректер неғұрлым көрнекі болып ... Жыл ... ... ... кірістерінің тұрақты өсімі байқалады. 2006 жылмен салыстырғанда мемлекеттік бюджеттің кірістері 2 338,0 млрд ... 2 887,8 млрд ... ... ... Егер ... ... кірістерді қарастыратын болсақ, онда мынадай серпінді байқауға болады: 2004 ... ... ... өсім ...  -  көрсеткіш 5,7%-ға өсті; 2005 жылдан бастап ... ... ... ... де 2006 жыл мен 2007 жыл ... өзгеріс елеулі емес және бар-жоғы 	0,3% пайызды құрайды.1 286,72 098,52 338,02 ... 0001 5002 0002 5003 0003 5002004 ж.2005 ж.2006 ж.2007 ... ... %-ы Млрд ... %-ы ... ... бюджеттің кірістеріРеспубликалық бюджетке келетін болсақ, оның түсімдерінің серпіні жалпы ... ... ... бюджеттің серпінін қайталайды: кірістердің тұрақты өсуі байқалады, атап айтқанда, 2006 жылғы 1 847,2 млрд теңгеден 2007 жылы 2 221,5 млрд ... ... ... ... ... де 2005 ... ... төмендейді, бірақ 2006 жыл мен 2007 жыл арасындағы өзгеріс бар-жоғы 0,8%-ды құрайды.895,21 723,91 847,22 221,515,222,718,117,305001 0001 5002 0002 5002004 ж.2005 ж.2006 ж.2007 ... ... %-ы Млрд ... %-ы ... Республикалық бюджеттің кірістеріКөздер бойынша бюджеттің құрылымы13-сурет. Мемлекеттік бюджет кірістерінің құрылымы2007 жылы мемлекеттік бюджеттің ... ... 2 887,8 млрд ... құрады, оның 80%-дан астамы (2 356 млрд теңге) салық ... ... ең көп ... (34%) ... салықтан (758,3 млрд теңге) тұратын табыс салығына келеді  -  бұл ұйымдардың, және жеке (221 млрд ... ...  -  жеке ... ... ... (29%) бойынша екінші орынды тауарларға, жұмыстарға және қызметтерге салынатын ішкі салықтар алады. Оның ... ... көп ... ... құн салығы (629,3 млрд теңге), акциздер (58,8 млрд) және табиғи және басқа да ресурстарды ... үшін ... (132,2 млрд ... ... Қосылған құн салығы (ҚҚС)  -  бұл кәсіпорынның (фирманың) ол өндіретін тауардың ... ... ... ... ... ... ... салық. Қазақстанда ҚҚС-тан түсетін кірістің ауқымды бөлігін  республиканың аумағына импортталатын тауарлардан алынатын ... ... ...  -  ... ішінде негізінен жаппай тұтынатын заттарға (темекі, шарап және т.б.) ... ... ... ... ... Олардың ішінде республика бюджетіне барынша көп кірісті алкоголдік ішімдіктерге, темекіге және бензинге ... ... ...  ... ... үшін ... түсімдердің ішінде барынша ауқымды үлесті қоршаған ортаға  эмиссия үшін төлем әкеледі.Пайдалылығы жөнінен үшінші орында ... ... ... ... 10%-ы), ол 295,7 млрд ... пайда әкеледі. Оған азаматтардың (заңды тұлғалардың де, жеке тұлғалардың да) мүлкіне ... ... ... ... ... ... жер салығы кіреді.Төртінші орында жергілікті бюджеттерден және Қазақстанның Ұлттық қорынан трансферттер есебінен алынған кірістер. Олар 258 млрд ... ... 6%-ды ... емес ... ... Олар ... меншіктің кірістерін (63,9 млрд теңге), айыппұлдардан, өсімпұлдардан, алымдардан (11, 5 млрд теңге) түсетін кірістерді және басқа да ... ... 9% ... ... мен ... ... ... бажға салынатын салықтарға, консулдық алымға және басқаларға келеді.Халықаралық сауда мен сыртқы операцияларға, ... ... ... ... консулдық алым және басқа да салықтарКірістің бабымлрд теңгеТабыс салығы979,3Әлеуметтік салық295,7Тауарларға, жұмыстарға және қызметтерге ішкі салықтар827,6Халықаралық сауда мен сыртқы ... ... ... емес ... ... капиталды сатудан түсетін түсімдер92,7Жиыны:2 887,82009  -  2013 ... ... ... ... кіріс бөлігі экономиканың шикізаттық емес секторына  салық жүктемесін төмендетуді көздейтін жаңа Салық кодексінің ережелерін ескере отырып, орта мерзімді ... ...  ... ... ... ... базасында анықталды.Мемлекеттік бюджеттің кірістері, ЖІӨ-ге %-бенКөрсеткіштердің атауы2009 ... ... ... ... ... ... емес ... капиталды сатудан түсетін түсімдер0,30,30,20,20,2ҚР Ұлттық қорына жіберілетін бюджетке түсетін түсімдер ... 2009  -  2013 ... ... ... ... ... әлемдік бағаның төмендеуінің ағымдағы үрдісін ескере отырып, 2009 жылы мұнайдың әр баррелі үшін 40 АҚШ доллары және ... ... 50 АҚШ ... есептеді.3.2 Бюджеттің шығыстарыҚазақстан Республикасы республикалық бюджетінің шығындары 2008 жылы 2 716 млрд ... ... Бұл 2007 ... салыстырғанда 31,3%-ға көп. Бюджеттің шығыстары ЖІӨ-ге қатысы ... 2008 жылы (19,3%) 2007 ... ... ... ... ... ... шығыстарының жалпы көлемінің өсу серпіні 14-суретте ұсынылған.Қазақстан Республикасы республикалық бюджеті ... ... ... теңге14151617181920ЖІӨ-нің  %Млрд тенгеЖІӨ-нің  %14-сурет. Қазақстан Республикасының республикалық бюджеті шығыстарының жалпы көлемі.Қазақстан Республикасы бюджеті шығыстарының функционалдық ... ... ... ... ... ... ... үшін мынадай функционалдық топтар бойынша жіктеме көзделген:- жалпы сипаттағы мемлекеттік қызметтер; - қорғаныс;- қоғамдық тәртіп, қауіпсіздік, ... сот, ... ... ... беру:- денсаулық сақтау;- әлеуметтік көмек және әлеуметтік қамтамасыз ету;- ... ... ... ... ... туризм және ақпараттық кеңістік;- отын-энергетикалық кешен және жер қойнауын пайдалану;- ауыл, су, орман, балық шаруашылығы, ерекше қорғалатын табиғи аумақтар, ... орта мен ... ... ... жер қатынастары;- өнеркәсіп, сәулет, қала құрылысы және ... ... ... және ... ... ... қызмет көрсету;- трансферттер.Әр түрлі деңгейлер бюджеттерінің жалпы шығындардағы үлестеріҚазақстан Республикасы шоғырландырылған бюджетінің ... ... ... ... ... шығындарынан және Ұлттық қордың шығыстарынан тұрады. Көптеген функционалдық топтар бойынша шығыстар жергілікті және республикалық бюджеттен жүзеге асырылады, сол ... ... ... ... ... ҚР Президенті айқындайтын мақсаттарға нысаналы трансферттерді қаржыландыру жүзеге асырылады.Әр түрлі деңгейлер бюджеттерінің жалпы ... ... 2007 жыл, ... ... ... мемлекеттік қызметтер73,226,80,0Қорғаныс95,74,30,0Қоғамдық тәртіп, қауіпсіздік, құқықтық, сот, қылмыстық-атқару қызметі81,418,60,0Білім беру28,671,40,0Денсаулық сақтау27,772,30,0Әлеуметтік көмек және әлеуметтік қамтамасыз ету91,28,80,0Тұрғын үй-коммуналдық ... ... ... және ... ... ... және жер қойнауын пайдалану60,139,90,0Ауыл, су, орман, балық шаруашылығы, ерекше қорғалатын табиғи аумақтар, қоршаған орта мен жануарлар дүниесін қорғау, жер ... ... қала ... және ... ... және ... ... қызмет көрсету98,02,00,0Трансферттер53,446,60,0Барлығы:45,232,122,8Кестеден көрініп отырғанындай, республикалық бюджеттің рөлі қорғанысқа, борышқа қызмет көрсетуге, әлеуметтік көмек пен әлеуметтік қамтамасыз етуге, қоғамдық ... пен ... ... ... ... ... шығыстарды қаржыландыру үшін ерекше маңызды. Өңірлік және жергілікті бюджеттер ТКШ, ... ... және ... беру сияқты функционалдық топтар бойынша шығыстардың негізгі көлемін жүзеге асырады.Қазақстан республикалық бюджетінің функционалдық топтар бойынша шығыстарының серпіні2008 жылы республикалық бюджеттің ... ... ... ... шығыстары ұлғайды, бұл соңғы бірнеше жыл ішінде республикалық бюджет шығыстары ... ... ... ... ... Республикалық бюджет шығындарының жалпы көлемі 812,1 млрд ... ... ... 2,13 ... ... ... ... республикалық бюджетінің функционалдық топтар бойынша шығыстары, млрд ... ... ... жыл2008 жылЖалпы сипаттағы мемлекеттік қызметтер83,391,6124,3137,6Қорғаныс71,795,3160,9158,7Қоғамдық тәртіп, қауіпсіздік, құқықтық, сот, қылмыстық-атқару қызметі125,1146,4196,7218,5Білім беру70,5101,9149,0193,2Денсаулық сақтау56,380,0100,8147,9Әлеуметтік көмек және әлеуметтік қамтамасыз ... ... ... ... ... және ... кеңістік27,942,466,582,2Отын-энергетикалық кешен және жер қойнауын пайдалану30,232,784,668,4Ауыл, су, орман, балық шаруашылығы және қоршаған ортаны қорғау88,497,4121,4151,4Өнеркәсіп, сәулет, қала құрылысы және ... ... және ... ... ... ... төмендеуі 2008 жылы отын-энергетикалық кешен және жер қойнауын пайдалану, ... пен ... ... қала құрылысы және құрылыс қызметі функционалдық топтары бойынша тиісінше 16,2; 2,2, және 2,5 млрд ... ... ... ... ...  стратегиясының басымдықтарына сәйкестігіРеспубликалық бюджет  стратегиясын іске асырудың құралы болып табылады. Сондықтан ... ... ... ... ... да бір басымдықтарына әсерін бағалау үшін шығыстардың ... ...  ... ... қатыстыруға болады. Бұл қатынас кестеде ұсынылған.Қазақстанның республикалық бюджеті шығындарының функционалдық тобыстратегиясының ... ... ... ... ... қоғамдық тәртіп, қауіпсіздік, құқықтық, сот, қылмыстық-атқару қызметіҰлттық қауіпсіздікБілім беруҚазақстан азаматтарының денсаулығы, білімі және әл-ауқатыДенсаулық сақтауҚазақстан азаматтарының денсаулығы, ... және ... ... және ... ... ... ... денсаулығы, білімі және әл-ауқатыТұрғын үй-коммуналдық шаруашылықҚазақстан азаматтарының денсаулығы, білімі және әл-ауқатыМәдениет, спорт, туризм және ... ... ... денсаулығы, білімі және әл-ауқатыОтын-энергетикалық кешен және жер қойнауын пайдалануЭнергетикалық ресурстарАуыл, су, ... ... ... ... ... ... ... қоршаған орта мен жануарлар дүниесін қорғау, жер қатынастарыШетел инвестициялары мен ішкі ... ... ... ашық ... ... ... ... өсуӨнеркәсіп, сәулет, қала құрылысы және құрылыс қызметіШетел инвестициялары мен ішкі ... ... ... ашық ... экономикаға негізделген экономикалық өсуКөлік және коммуникацияларИнфрақұрылым, әсіресе көлік және байланысБорышқа қызмет көрсетуШетел инвестициялары мен ішкі жинақталымдардың деңгейі жоғары ашық ... ... ... ... өсу ... тобы  басымдығына жатқызылған, өйткені осы топтың шеңберіндегі шығындар әр түрлі министрліктер мен ведомстволардың арасында ... және ... ... ... ... ... ... бойынша қамтамасыз етуге арналған, бұл түпкі қорытындысында биліктің атқарушы органдары қызметінің кәсіпқойлығына әсер ... және  ... ...  ... ... ... осы топтардың шеңберіндегі шығындар бірінші кезекте ел ішіндегі ресурстардың әділ бөлінуін және мемлекеттің қаржылық тұрақтылығын ... ете ... ... ... ... әсер ... бөлуге сәйкес  стратегиясының басымдықтары бойынша республикалық бюджеттің шығыстарының көлемі кестеде ұсынылған.Қазақстан Республикасы республикалық бюджеті шығыстарының  ... ұзақ ... ... ... ... ... млрд теңге2005 жыл2006 жыл2007 жыл2008 жылКәсіби мемлекет148,7183,8281,7405,2Ұлттық қауіпсіздік197,6245,1347,6377,2Қазақстан азаматтарының денсаулығы, білімі және әл-ауқаты499,6670,1845,11 081,7Шетел инвестициялары мен ішкі ... ... ... ашық ... экономикаға негізделген экономикалық өсу241,0267,0325,3629,4Энергетикалық ресурстар24,129,737,853,1Инфрақұрылым, әсіресе көлік және байланыс90,9124,5161,4236,1Орта мерзімді кезеңде жүргізіліп ... ... ... ... ... ... ұзақ ... және орта мерзімді басымдықтарына сәйкес мемлекеттік міндеттемелердің толық орындалуын қамтамасыз етуге, әрбір мемлекеттік органның стратегиялық жоспарлау сапасын жақсарту және өнімді емес ... ... ... ... түпкі нәтижелерге бағдарлай отырып, бюджет шығыстарының тиімділігін арттыруға бағытталатын болады.2009  -  2011 ... ... ... ... ... ... ... саланы және адами капиталға инвестицияларды дамытуға;- индустриялық-инновациялық дамытуға және серпінді жобаларды іске асыруға;- аграрлық секторды дамытуға жәрдемдесуге;- ... ... ... ... ... ... ... қалыптастыруға бағытталатын болады.3.2.1 Әлеуметтік бюджетБілім беруҚазақстан Республикасы Конституциясының 30-бабы ... ... ... ... міндетті орта білім алу құқығына және конкурстық негізде мемлекеттік жоғары оқу орнында тегін жоғары білім алу құқығына кепілдік береді. Алайда, ... беру  -  бұл ... ... жеке басы мен жеке ... ... қамтамасыз етіп қана қоймай, сонымен бірге елдің әлемдік аренадағы ... ... де әсер ... ... ... Республикасы Білім және ғылым министрлігінің миссиясы бәсекеге қабілеттілікті және тұрақты әлеуметтік-экономикалық ... ... ... ... беру мен ... саласындағы мемлекеттік саясатты қалыптастыру мен іске асырудан тұрады.Мемлекет осы бағыттың маңыздылығын ескере отырып, білім беруге жыл сайынғы бюджеттік ассигнованиялар бөлуді ... ... ... беру ... ... ... берудің әрбір үлгісі және түрі бойынша бір білім алушыға, ... ... ... ... ... негізінде республикалық және жергілікті бюджеттердің есебінен жүзеге асырылады. Білім беру ұйымдарын қаржыландыру нормативтерінің ... ... ... ...  ... ... индекстеледі және оны жыл сайын Қазақстан Республикасының Үкіметі бекітеді.0501001502002503003504002006 ж2007 ж.РеспубликалықЖергілікті15-сурет. 2006-2007 жж. ... ... ... мемлекеттік шығыстар, млрд теңге.2007 жылы Қазақстан Республикасы Білім және ғылым министрлігінің деректері бойынша мемлекеттің білім беруге жұмсаған шығыстары 455,8 млрд ... ... бұл 2006 ... ... 128 ... ... ... арналған мемлекеттік шығыстардың ЖІӨ-дегі үлесі 3,6%-ды құрап, 2006 жылмен салыстырғанда 0,4%-ға ұлғайды.Республикалық бюджет қаражатынан білім ... ... ... жыл сайын артуда және 2007 жылы барлық шығыстардың 27%-ын құрады. Сол уақытта білім беру жүйесін негізгі ... ... ... ... ... ... етіледі (білім беруге жұмсалған барлық шығындардың 73%-ы).2003 жылдан бастап білім беруді қаржыландыру еліміз бойынша орта есеппен 3,2 ... ... ...  -  4,8 есеге барынша ұлғаюы оқулықтар әзірлеумен және олармен қамтамасыз ... ... ... беру ұйымдарын әдіснамалық қамтамасыз етуге, мектептен тыс іс-шаралар жүргізуге, педагогикалық кадрлардың біліктілігін ... және ... ... және басқаларға және мектепке дейінгі тәрбие мен оқытуға  -  4,5 есе жұмсалатын шығындармен сипатталады. Жоғары және орта ... ... ... ... ... 2003 жылдан бастап 3,7 есе өсті. Орта және бастауыш кәсіптік білім беруді қаржыландыру 2,7 есе ...  
        
      

Пән: Салық
Жұмыс түрі: Материал
Көлемі: 30 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Қазақстан Республикасының бюджеттік жүйесін қалыптастыру мәселелері мен даму келешегі102 бет
Кәсіпорындағы сервистік қызметті ұйымдастыру және дамыту болашағы15 бет
«ВКТ Строитель» ЖШС-ндегі жүргізіліп отырған кадрлық саясатының ерекшеліктерін зерттеу және оны жетілдіру бойынша іс-шаралар жүйесінің әзірлемесін ұсыну62 бет
А. Г. Серебренников мұрағаты, патшалық Ресейдің Түркістан өлкесін отарлау саясатының тарихи дерек көзі (1840-1870 жж. )50 бет
Аймақтық саясат мемлекеттің жалпы саясатының құрамдас бөлігі29 бет
Ашық экономикадағы ақша-несие саясатының дамуының кезеңдері28 бет
Ақша - несие саясатының ресурстары30 бет
Ақша – несие саясатының түрлері19 бет
Ақша-несие саясаты – мемлекеттің экономикалық саясатының ерекшеліктері85 бет
Ақша-несие саясаты – мемлекеттің экономикалық саясатының құрамдас бөлігі28 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь