Ішкі сөлініс бездер физиологиясы

Бейлисс пен Старлинг енгізген. Бұрын гормондар ағзалар қызыметін күшейтеді деп қана есептеген. Бірақ кейінгі зеріттеулерге қарағанда, олай болмай шықты.
Адам және жоғарғы сатыдағы жануарлардың гормондарын , химиялық құрлым ұқсастығын ,физика –химиялық, биологиялық қасиеттерінің орталығын негізге ала отырып, 3 класқа бөледі.
1. Белоктық-пептидті қосылымдар (инсулин, глекогон,соматотропин т.б.);
2. Стереоидтар (бүйреккүсті безі қабынғаның және жыныс бездері гормондары);
3. Амин қышқылының туындылары (тироксин, катехоламиндер- адренали, норадренали ). Гормондардың биосинтезі арнайы эндокриндік клеткалардың генетикалық аппараттарында жоспарланған, сондықтан ішкі сөлініс бездерінің әрқайсысы тек белгілі бір гормондардың белгілі бір гормандарды жасап шығарады. Организм ішкі сұйықтық ортасына өткен гормондардың белгілі бір мөлшері бос қалпында, ал шамалысы қан плазмасы белоктармен қосылған күйде болады. Мысалы, транскортизон альбумин және а – глобулинмен бірігеді, бұдан активтігі төмен байланысқан гормон формасы пайда болады.
Гормондардың құрлымы салыстырмалы күрделі келеді және жеке бөліктері (фрагменттері) әртүрлі қызымет атқарады . Актондар – гормонның клеткаға арнайы әсерін қамтамасыз ететін бөлігі; гаптомерлар – гормонның әсер етуі жерін , нысана клеткаларын іздейтін бөлік. Гормон құрлымының үшінші бөлігі активтілік дәрежесін және гормон молекуласының басқа қасиеттерін реттейді .Ағзалармен тканьдер, негізінен бауыр мен бүйрек клеткалары гормондардың сіңіру, күйзелту және шығару жылдамдығын реттейді.
Гормондардың алмасу жылдамдығын олардың жартылай ыдырауына кететін уақытпен (Т ½) болжайды, яғни қанға енгізілген радиоактивті
        
        Ішкі   сөлініс бездер физологиясы
Бейлисс пен Старлинг енгізген. Бұрын гормондар ... ... деп қана ... ... ... ... қарағанда, олай
болмай шықты.
Адам және жоғарғы сатыдағы жануарлардың гормондарын , ... ... ... –химиялық, биологиялық қасиеттерінің орталығын негізге
ала отырып, 3 класқа бөледі.
1. Белоктық-пептидті қосылымдар (инсулин, глекогон,соматотропин ... ... ... безі ... және жыныс бездері
гормондары);
3. Амин қышқылының ... ... ... ... ). Гормондардың биосинтезі арнайы эндокриндік клеткалардың
генетикалық аппараттарында жоспарланған, сондықтан ішкі ... ... тек ... бір ... ... ... жасап шығарады. Организм ішкі сұйықтық ортасына өткен
гормондардың ... бір ... бос ... ал ... қан ... ... ... болады. Мысалы, транскортизон альбумин және
а – глобулинмен ... ... ... ... ... ... ... болады.
Гормондардың құрлымы салыстырмалы күрделі келеді және жеке бөліктері
(фрагменттері) әртүрлі қызымет атқарады . ...... ... ... ... ететін бөлігі; гаптомерлар – гормонның әсер етуі
жерін , нысана клеткаларын ... ... ... құрлымының үшінші бөлігі
активтілік дәрежесін және гормон молекуласының ... ... ... ... ... бауыр мен бүйрек клеткалары гормондардың
сіңіру, күйзелту және ... ... ... ... ... ... ... ыдырауына кететін
уақытпен (Т ½) болжайды, яғни қанға енгізілген ... ... ... екі есе ... ... Дені сау адамда әртүрлі
гормондардың жартылай ыдырау уақыты түрліше болады (катехоламиндер-0,5-2,5
мин., инсулин-8-12 мин., ... -30-50 ... ... 4 ... ... ... мен әсер жағынан бірдей емес, яғни оларға бір қатар
физиологиялық қасиеттері бар.
1. Гормондар ... ... ... ... яғни олар ... ... қашық орналасқан ағзаларға әсер ете алады . ... ... ... ... ... т.б. ) өзі ... ... жерде ғана әсер етеді.
2. Гормондар организм қызыметін гуморалдық реттеуде аралық роль ... ... ... ... ... ... жүйке жүйесі атқарады, ал
ішкі сөлініс бездері көбінесе оның әсерін күшейте не әлсірете отырып ,
эфференттік (шеткі) вегативті және ... ... ... ... ... ... әсері бар. Соған байланысты белгілі бір ... ... ... ... ... ... ... алмасуға болмайды. Көптеген гормондар жоғары ... , ... ... ... ... келеді , бірақ
оған қарамастан олардың антигендік қасиеті жоқ , яғни ... ... ... ... жасамайды. Көбінесе
қарсы гормондар табиғаты белок пептид гормондарына жасалады.
4. Барлық гормондардың биологиялық белсенділігі жоғары ... ... 1:100 млн, ... 1:10 млн ... да ... ал бір ... ... 12500 қоянның қанындағы қант денгейін
төмен түсіре алады. Тирокальцитонның 5 ... ... ... ... ... ... (1 нанограмм- 10-9 г жоғары).
5. Гормондар өте тез бірақ қысқа мерзімде әсер етеді.
Олардың өте тез әсер етуі, клетка ... ... тез өту ... ... салмағына байланысты. Ал әсердің қысқа мерзімі болуы
олардың тканьдық ... ... ... және ... бұйрық
арқылы жеңіл шығарылуына байланысты. Қанда гормондардың қажетті мөлшері
сақталуы үшін, ... ... ... ... ... ... ... керек.
6. Барлық гормондар тек ағзалардың қызыметтеріне ғана емес, олардың
құрлымдарына да әсер етеді , яғни ... ... ... ... , ... ... тканінің өсуін күшейтіп, ... . ... зат ... ... әрі РНК және ... ... жасалуына әсер етеді. Эндокринді бездердің потологиясы
кезінде адамның бет ... ... ... ... , бұл ... тез диагноз қоюға болады- акромегалия, гигантизм т.б.
7. ... ... ... ... яғни олар ... жоқ ортада
жүретін химиялық процестерге ... әсер ... ... ... арқылы химиялық реакциялардың жлдамдығына әсер ете алады.
Гормондардың әсер ету миханизімі өте күрделі және биохимиялық тұрғыдан
жан-жақты қарастырылған.Белгілі бір ... ... ... , ... ... ... , гормонның бос түрі пайда болады ... қор ... ... керек уақытта тез ... ... ... ... ферменттердің
әсерінен ыдырап, бүйрек арқылы несеппен шығарылмай денеде сақталады.
Гормондар қан ағысына ілесіп барлық ткандар мен ... ... бір ... ... ... , әрі ... ... орналасқан арнайы гормондар рецепторлары бар, олар тек белгілі
бір ткань мен ағзаға ғана әсер етеді. ... ... ... деп атайды.
Клеткалық рецептор арнайы белок болып келеді, оның ... ... ... гормон молекуласының белгілі бір фрагментіне сәйкес келеді. Бұл
сигналды қабылдауды , яғни гормон мен ... ... ... ... ... Егер ... ... қабылдайтын рецептор болмаса,
клетка гормонмен қарым қатынасқа түспейді , яғни оны ... және ... ... ... ... ... ... Бұл топтағы гормондар өз
рецепторымен қарым-қатынасқа ... ... ... ... . Оның әсерінен клеткада циклдік - ... ... ... Ал олар ... ... ... қажетті
ферменттерді белсенділерді – бұл ... ... ... ... арқылы әсер етеді.
Стероидті гормондардың рецепторлары клетка ішкі құрлымына ... ... ... ... апаратқа әсер етеді, заттардың
жасалуына ықпалын тигізеді. Кейбір ... әсер ету ... ... ... ... байланысты. Қазіргі кезде
гормондардың әсер ... ... ... ... Гормондардың тканьдер мен ағзаларға тікелей әсері. Мұндай ... ... ... ... ... жеңіл өтеді, оған қоса
клетка мембраналармен байланысқа түседі. Гормондардың тікелей әсерінің
механизімі , ... және ... ... әлі ... Бар зеріттеуге қарағанда олардың түрлі әсер етуі
жолдары бар, ... ... ... әсер ету ... ... ... а) Ферменттік жүйелерді белсендіру немесе бәсеңдету
жолы, оның ішінде цитоплазма ферментін. Бұл әсер ... ... аз. Бұны ... мен ... ... ... ... циклді әсері дәлелдейді т.б) ... ... ... ... итбалықтың тез өзгерістеріне
әсер ететін тироксин РНК алмасуын және арнайы ... ... ... ағзалардың қызыметіне тікелей ғана әсер етіп қоймай,олардың
қан тамырлары мен тканьдердің әр түрлі хеморецепторларын тітіркендіре
отырып, рефлекстік жолменен де әсер ... ... ... бірақ денемен жүйке арқылы байланысқан, кез-келген ағза
тамырыарқылы адреналинді өткізгенде әдетте қан ... дем ... ... т.б. ... ... гормондардың әсер етуінің үшінші механизімі орталық жүйке жүиесі
арқылы орындалуы . Гормондар бір жүйке орталығын ... ... ... не төмендету арқылы олардың қозғыштығын өзгертеді
. Гейманның тәжірбиелерінде иттің миын қоректендіретін, қан ... ... ... иттің басы денесімен тек қана кезеген
жүйке арқылы байланысқан ... ... ... нерв ... ... , ... қызыметін бәсеңдетеді . Ал адреналин
жүрекке тікелей әсер еткен оның қызыметін күшейтеді.
4. Кейбір ... ... ... ... ... ... ... қызыметін зеріттеу үшін әртүрлі тәсілдер
қолданылады .Олардың негізгілері мынадай:
1. Эктомия ... ... ... тастау.Бұл бізді толық немесе
бөлектеп алып ... ... ... ... бір ... ... ... реттейтін қызыметтері бұзылады.Мысалы, қалқансерік
бездерін алып тастағанда жүйке ет ... ... Бұл ... ... ... жетіспеушілігімен
қандағы кальций денгейінің күрт төмендеп, клетканың қозғыштығына әсер
етуіне пайда болады.
2. Эндокринді бездерден алған сықпалдарды және ... ... ... мен ... ... ... ... безі алынған
жануарларға енгізу.
3. Эндокринді бездерді трансплантатциялау, алмастырып тігу. Жануарларда
зеріттелетін безді алып тастап, пайда ... ... ... ... алып тастаған безді қанмен қамтамасыздандыра ... ... ... ... Егер ... кейін бұзылған
функциялар қалпына келсе, бездің ішкі сөлінісі бар деген сөз.
4. Паробиоз әдісі- екі жануардың тиісті қан айналысын ... ... ... ... ия бездерін алып тастап, оның ... ... ... .
5. Ішкі ... ... ... ... арқылы зеріттеу . Без немесе
оның бір кішкене бөлігін денеден тыс ... ... ... оның
тіршілік жағдайын зеріттеу. Бездің қоректі ... ... ... мен ... ... ... ... зеріттеу.
6. Биологиялық сұйықтардағы (қан, лимфа, несеп т.б.) ... ... ... химиялық, имонологиялық және басқа әдістер
арқылы зеріттеу.
7. Родиоктивті ... ... ... ... әдістері нысана
гормондар.
8. Флюоресцияланатын қарсы денелер ең дәл дұрыс әдіс. Кейбір ... ... ... ... анықтауға мүмкіншілік берді . Бұл
көбінесе гистохимиялық зеріттеу әдісімен қоса жүргізіледі.
9. ... ... ... ішкі ... ... ... зеріттеу. Өлген адамдағы, белгілі бір бездің гипер-
және гипофункциялық, ... ... және ... ... ... ... тканьдерде пайда болатын ... .

Пән: Биология
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 6 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 200 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Ішкі секреция бездері. Жыныстық жетілу. Оқушыны медициналық-гигиеналық және жыныстық тәрбилеу6 бет
Бездер мен гормондар18 бет
Секреция9 бет
Эндокриндік бездер физиологиясы33 бет
Іле өзеніндегі тыран (abramis brama) балығының биологиялық сипаттамасы және жыныс бездерінің гистологиялық ерекшеліктері29 бет
Ішкі секреция бездері4 бет
Ішкі секреция бездері жайлы6 бет
Ішкі секреция бездері туралы14 бет
Ішкі секреция бездерінің физиологиясы8 бет
Ішкі секреция бездерінің физиологиясы және функциялық реттелу жолдары31 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь